Wikipedia kncwiki https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Nasha Taanas Mana Faidatema Mana faidatǝma yǝ Wikipedia Mana kǝla Wikipedia yǝn Liwuram Mana liwuram yǝ MediaWiki Mana MediaWiki yǝ Jiri Mana jiri yǝ Banatǝ Mana banatǝ yǝ Nakka Mana nakka yǝ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2918 29563 2026-07-14T21:15:31Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "{{Databox}} '''Tehran''' də shima bərni kura lardə Iran ye wo.[7] Shima bərni kura lardə Tehran ye kuru dawudi kərmai Tehran County ye'a bəlanzə dawuye'a.[8] Nəm nguwu am bərnidəye miliyon 9 yeyi, [9] [10] [11] kuru miliyon 16.8 bərni kura lan, [12] Tehran də shima bərni do nəm nguwu jamaye nguwu'a suro Iran'a Fəte Asia ye'a lan, [13] shima bərni kura suro Middle East ye dəwo kuru shima bərni kura do nəm nguwu jamaye'a dunyalan. Tehran kuradə bəla'a..." 29563 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tehran''' də shima bərni kura lardə Iran ye wo.[7] Shima bərni kura lardə Tehran ye kuru dawudi kərmai Tehran County ye'a bəlanzə dawuye'a.[8] Nəm nguwu am bərnidəye miliyon 9 yeyi, [9] [10] [11] kuru miliyon 16.8 bərni kura lan, [12] Tehran də shima bərni do nəm nguwu jamaye nguwu'a suro Iran'a Fəte Asia ye'a lan, [13] shima bərni kura suro Middle East ye dəwo kuru shima bərni kura do nəm nguwu jamaye'a dunyalan. Tehran kuradə bəla'a kada suronzən mbeji, eslamshahr'a, shahriar'a, qods'a, malard'a, golestan'a, varamin'a, pakdasht'a, karchak'a, nasimshahr'a, parand'a, pardis'a, andisheh'a, fardis'a, tajrish'a, rey'a mbeji. Zaman kureyedən, nasha laa kalangai Tehran kəmayedə Rhages ye səmowona, bərni Iranbe nowata shidoni bətərəm Arab-a Mongol-aye zaman daubedən bannatənyidə.[14] Rey də nasha kura Tehran ye dəro gotəna. Tehran də sha bərni kura lardə Iran yero saa 1786 lan Agha Mohammad Khan kərmai Qajar ye dəye karzəna, dalil kalangai Iran ye Caucasus ye də'a karəngənzə nankaro- shidoni kəriwu Russo-Iranian ye də'a kəriwuzana də- kuru am kərmai Iran ye də'a kotəro. Bərni kura lardə Iran ye də'a nguwuro faltəna suro gargamzə kuruwu yen, Tehran də shima bərni kura lardəye kən 51 me wo. Cidiya Reza Shahben Tehranbe mowonti ilmube kura Iranbe buro salakbe-a, banki-a, lai maara cidibe-a, kuru fato kareya adabe gənatəbe-a suruna. Cidawa garbe kura-kura suro saa 1920s lan badiyetə, kuru Tehran də na am nguwu Iran sammason hijra sadinro wallono taganasmaro karnu kən 20th lan.[15] Tehran də dawu fitəna Iranbe lan kara, kuru banna bomye kada sətana loktu kəriwu Iran-Iraqbe-a, kəriwu kawu mewun indinbe-a, kuru kəriwu Iranbe saa 2026be-a. Tehran də fato na'a gargamye kadaye, surodən na'a awo kaduwuye dunyabe Golestan Palace kərmai Qajarbe-a kuru fato'a Masoudieh-a, Sa'dabad-a, Niavaran-a Marmar-a kərmai Qajarbe-a Pahlavibe-a mbeji. Alama'a cidibedə suronzan Azadi Tower mbeji, na taktəbe suro saa 1971ben gartənadə kəla saa 2,500 kərmai Persianbe nankaro; Milad Tower də, shima tower kəlanzəro banajinma dunyalan kən arakkəmiwo, suro saa 2007 lan tamowatə; kuru Kotoro Tabiatbedə, suro saa 2014ben tamowatə. Tehran də sha ada'a "melting pot" ro bayanzana, am Azerbaijan ye nguwu bərni gade dunyaye'a kozənaro. Tehran də faraskəram maara samibe Imam Khomeini ye sha cidajin, rokko faraskəram maara cidiye Mehrabad fatobe-a, tasha maara cidiye dawube-a, Tehran Metro-a, nizam bus Tehranbe-a, trolleybus-a, kuru diwalwa kura-kura-a. Dalil kasam batti-a, cidi kərtə-a, nji ba-a nankaro, dawari bərni kuradə'a na gadero kalaktəye mbeji, amma ndasoma kasattənyi. Kulashi saa 2016 ye bərni'a 230 dunya sammason Mercer ye sədəna dəye Tehran də'a kən 203 me ro səkkəna nəm ngalwo kənəngaye lan.[26] Futu bərni'a letəye dunyabe suro saa 2016 yen fəlezənadə, Tehran də suro bərni'a bəladəriye zauro wurazayin dəyen mbeji.[27] Suro saa 2016 yen, majalis bərni Tehran ye dəye yim kəntawu October ye kawunzə 6 də "Yim Tehran" ye warmajiwo, kəlele do suro saa 1907 yen bərni də bərni kura lardə Iran yero walzəna də.[28] === Lamintǝ === 1jodb167f83duxuoq5avt5zr95i2cpf 0 2919 29564 2026-07-14T21:19:58Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "South America də continent [g] cotto hemisphere fəteye lan kuru nguwusoro hemisphere anəmye lan, nasha gana laa yala hemisphere ye lan. Kuruson shiga nasha anəm Americabero bowotin. Anəm Americabedə fətenzən kəmaduwu Pacificbe, yalanzə-a gədinzən kəmaduwu Atlanticbe-a, kuru anəmnzən Drake Passage-a; Yala Americabe-a, kuluwu Caribbeanbe yala-fətenzən kara-a, kuru korkori Antarcticbe-a, Antarctica-a, kuru cidi Antarcticbe anəmlan kara-a. Nasha dunyabed..." 29564 wikitext text/x-wiki South America də continent [g] cotto hemisphere fəteye lan kuru nguwusoro hemisphere anəmye lan, nasha gana laa yala hemisphere ye lan. Kuruson shiga nasha anəm Americabero bowotin. Anəm Americabedə fətenzən kəmaduwu Pacificbe, yalanzə-a gədinzən kəmaduwu Atlanticbe-a, kuru anəmnzən Drake Passage-a; Yala Americabe-a, kuluwu Caribbeanbe yala-fətenzən kara-a, kuru korkori Antarcticbe-a, Antarctica-a, kuru cidi Antarcticbe anəmlan kara-a. Nasha dunyabedǝ suronzǝn lardǝwa kǝlanzabe mewun indin mbeji: Argentina-a, Bolivia-a, Brazil-a, Chile-a, Colombia-a, Ecuador-a, Guyana-a, Paraguay-a, Peru-a, Suriname-a, Uruguay-a, Venezuela-a; kalangai indi kəlanza kəllata: kərtawa Falklandbe-a Georgia anəmbe-a kərtawa Sandwich anəmbe-a; Jazirawa Caribbean Anəm Americabe ABC (Aruba-a, Bonaire-a, Curaçao-a) kuru Trinidad-a Tobago-adə nasha cidiben kəla shelf anəm Americabedən kara, [8] [9] kuru adə nankaro sandiya nasha anəm Americabero gotin. Panama'a, Ascension Island'a (nasha laa Saint Helena'a, Ascension'a Tristan da Cunha'a) kuru Bouvet Island'a (sha Norwayro təngatəgəma) waneye nasha laa South America yero gotin. Anǝm Amerikabedǝ nǝmfaraknzǝ kilomita kare 17,840,000 (mi kare 6,890,000). Nəm nguwunza suro saa 2021 yedə miliyon 434 ma kozənaro somtəna.[1][2] South America də shima kən diyaume nəm farak lan (ngawo Asia'a, Africa'a, yala America'a) kuru kən uwuwumi nəm juwu men (ngawo Asia'a, Africa'a, Europe'a yala America'a) lan. Brazil də shima lardə do nəm nguwu jamaye anəm America ye lan, nəm nguwu jamaye reta nasha dəye, ngawonzən Colombia, Argentina, Venezuela, Peru. Saa mewu kozənadən, Brazil ye reta GDP continent dəye səbandəna kuru shima duno nasha continent dəye buro salak ye wo.[10] Kambowo amsodə nasha fəte au gədi continentdəyen napsana amma suro'a anəm cintə'adə am gana. Kəndaram fəte South Americabedə kau Andesbe shima nguwuwo; gadezəna, nasha gədiyedə nasha cidi kura-a cidi gana-a mbeji na kəmoduwuwa alamanna Amazon-a, Orinoco-a Paraná-a lezayinma. Continent dəye nguwuso suro tropics yen kara, nasha kura Southern Cone ye dəwo latitude dauye lan kara də dawun baro. Adaa kuru kaduwuwa nashadəyedə fərtənzə letəram amma asal lardəyeya amma Europeye mowontəmasowa hijirawua kuru, nguwusoro, kalawa Africayeya. Gargamma kuruwu notoye nankaro, kammabowo amma anəm Americayedə təlamma Portuguese au Spanish manazan, kuru nabtərammamudaa kəriyadə ada fəteyedən galiwu. Africa-a, Asia-a, Europe-a ro wumiya, ngawo saa 1900 yen South America də nasha nəlefaye kəriwu gana'a, [11] 5mha5aug4kfoiwhmsmqmob56gf9mzln 29565 29564 2026-07-14T21:21:07Z Ummusalmasuleiman2001 55 29565 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''South America''' də continent [g] cotto hemisphere fəteye lan kuru nguwusoro hemisphere anəmye lan, nasha gana laa yala hemisphere ye lan. Kuruson shiga nasha anəm Americabero bowotin. Anəm Americabedə fətenzən kəmaduwu Pacificbe, yalanzə-a gədinzən kəmaduwu Atlanticbe-a, kuru anəmnzən Drake Passage-a; Yala Americabe-a, kuluwu Caribbeanbe yala-fətenzən kara-a, kuru korkori Antarcticbe-a, Antarctica-a, kuru cidi Antarcticbe anəmlan kara-a. Nasha dunyabedǝ suronzǝn lardǝwa kǝlanzabe mewun indin mbeji: Argentina-a, Bolivia-a, Brazil-a, Chile-a, Colombia-a, Ecuador-a, Guyana-a, Paraguay-a, Peru-a, Suriname-a, Uruguay-a, Venezuela-a; kalangai indi kəlanza kəllata: kərtawa Falklandbe-a Georgia anəmbe-a kərtawa Sandwich anəmbe-a; Jazirawa Caribbean Anəm Americabe ABC (Aruba-a, Bonaire-a, Curaçao-a) kuru Trinidad-a Tobago-adə nasha cidiben kəla shelf anəm Americabedən kara, [8] [9] kuru adə nankaro sandiya nasha anəm Americabero gotin. Panama'a, Ascension Island'a (nasha laa Saint Helena'a, Ascension'a Tristan da Cunha'a) kuru Bouvet Island'a (sha Norwayro təngatəgəma) waneye nasha laa South America yero gotin. Anǝm Amerikabedǝ nǝmfaraknzǝ kilomita kare 17,840,000 (mi kare 6,890,000). Nəm nguwunza suro saa 2021 yedə miliyon 434 ma kozənaro somtəna.[1][2] South America də shima kən diyaume nəm farak lan (ngawo Asia'a, Africa'a, yala America'a) kuru kən uwuwumi nəm juwu men (ngawo Asia'a, Africa'a, Europe'a yala America'a) lan. Brazil də shima lardə do nəm nguwu jamaye anəm America ye lan, nəm nguwu jamaye reta nasha dəye, ngawonzən Colombia, Argentina, Venezuela, Peru. Saa mewu kozənadən, Brazil ye reta GDP continent dəye səbandəna kuru shima duno nasha continent dəye buro salak ye wo.[10] Kambowo amsodə nasha fəte au gədi continentdəyen napsana amma suro'a anəm cintə'adə am gana. Kəndaram fəte South Americabedə kau Andesbe shima nguwuwo; gadezəna, nasha gədiyedə nasha cidi kura-a cidi gana-a mbeji na kəmoduwuwa alamanna Amazon-a, Orinoco-a Paraná-a lezayinma. Continent dəye nguwuso suro tropics yen kara, nasha kura Southern Cone ye dəwo latitude dauye lan kara də dawun baro. Adaa kuru kaduwuwa nashadəyedə fərtənzə letəram amma asal lardəyeya amma Europeye mowontəmasowa hijirawua kuru, nguwusoro, kalawa Africayeya. Gargamma kuruwu notoye nankaro, kammabowo amma anəm Americayedə təlamma Portuguese au Spanish manazan, kuru nabtərammamudaa kəriyadə ada fəteyedən galiwu. Africa-a, Asia-a, Europe-a ro wumiya, ngawo saa 1900 yen South America də nasha nəlefaye kəriwu gana'a, [11] === Lamintǝ === t14fi80p1gu98ykrirl1bxmvjf89d4s 0 2920 29566 2026-07-14T21:25:20Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "Shi Taj Mahaldǝ (/ TAHJ mǝ-HAHL, TAHZH -⁠; Hindustani: kawudo kəla ci kəmaduwu Yamunabe kəmburam Agra, Uttar Pradesh, Indiaben. Shiga suro saa 1631 lan mai Mughalbe kən uwumi, Shah Jahan (r. 1628-1658) shiro cido, kawar kamunzədə Mumtaz Mahalbe dəga gənatəro; kuru shilan kawar Shah Jahan kəlanzəbe mbeji. Shi kawardə shima dawu gar kura hectare-17 (acre-42) yewo, suronzən mashidi a kuru fato kəsotobe a mbeji, kuru shiga gadəna kurakuraben gənaata shiti..." 29566 wikitext text/x-wiki Shi Taj Mahaldǝ (/ TAHJ mǝ-HAHL, TAHZH -⁠; Hindustani: kawudo kəla ci kəmaduwu Yamunabe kəmburam Agra, Uttar Pradesh, Indiaben. Shiga suro saa 1631 lan mai Mughalbe kən uwumi, Shah Jahan (r. 1628-1658) shiro cido, kawar kamunzədə Mumtaz Mahalbe dəga gənatəro; kuru shilan kawar Shah Jahan kəlanzəbe mbeji. Shi kawardə shima dawu gar kura hectare-17 (acre-42) yewo, suronzən mashidi a kuru fato kəsotobe a mbeji, kuru shiga gadəna kurakuraben gənaata shiti yakkənzən garu kəllata. Shi gar mausoleumbedə suro saa 1648ben tamowatə, kuru cida nashaa gade shi gar kuradəbedə saa uwu gadero gozaa kowada. Kəlele buro salakbe na kauramdəben tədənadə shima kəlele Shah Jahanbe, yim kawu kəntawube 6 kəntawu Februarybe saa 1643, kəlele kərmu Mumtaz Mahalbe kən 12th. Shi gar kura Taj Mahalbedə sammaso suro saa 1653ben tamowatə təmaata kuru tamanzə loktudən misallo ₹32 million yeyiro somtəna, shi dəwo suro saa 2015ben misallo ₹52.8 billion (US$827 million) ro waljin.[4] Shi gar kuradə ada fasal garbe Indo-Islamic a kuru Mughal a kəlzəna. Gar symmetricalbe faidatin zadə-a alama-a kada faidatin. Shi mausoleumdə shiga kawu marble bəl lan gartəna kuru kawu tamanna-dawu-dawulan tətandəna, kawu kimedə shilan faidatə garwa gadeso gartəna suro gar kuradəben misallo garwa zaman Mughalbe dəga samənzəna. Cida garbedə cidawu 20,000 samin gozə gozə kuru sanyawuso cidiya kashimo hukuma garbe dəwo Ustad Ahmad Lahori, shi dəwo ilmuma garbe fato maibe dəga sunotinben. Shi gar kuradə am sanyawu lardəa kadabe kuru kəla wutəmasoye kurza kuru cedo, suronzan Ottoman dome zayetəma Ismail Afandi mbeji; Fasal garbe gortabe lardə Persiabe Ustad Isa-a, Isa Muhammad Efendi-a, Puru-a; kura ruwotəma Amanat Khan Shirazi; shima Qazim Khan wo; kuru kəla wutəmaso Muhammad Hanif-a, Mir Abdul Karim-a, kuru Mukkarimat-a. Shi Taj Mahal dəga UNESCO ye na awo kaduwuye dunyabe ro kalakca suro saa 1983 kəla shima "zaye kisandi Islambe lardə Indiabe kuru shima awoa kaduwube dunya sammason saraanawo". Shidə misal fasal garbe Mughalbe kuru alama gargam Indiabe ro gotəna. Taj Mahaldə na am bəladəro lezayinma kura kuru am miliyon uwu'a kozəna saa woson lezayin. Suro saa 2007 lan, shiga kənasartəna kəla awowa ajabba dunyabe bəlin 7ben. Shi Taj Mahal dəga kuru nashanzəga, na dərizə kəlzəna dəga, kuru garwanzəga samma awo faida'a lardəro, shi dəwo Archaeological Survey Indiabe shima sədinmawo.[6] === Lamintǝ === gdsjzf8cj760cmoai5kdazug44h9pnz 29567 29566 2026-07-14T21:25:45Z Ummusalmasuleiman2001 55 29567 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Shi Taj Mahaldǝ (/ TAHJ mǝ-HAHL, TAHZH -⁠; Hindustani: kawudo kəla ci kəmaduwu Yamunabe kəmburam Agra, Uttar Pradesh, Indiaben. Shiga suro saa 1631 lan mai Mughalbe kən uwumi, Shah Jahan (r. 1628-1658) shiro cido, kawar kamunzədə Mumtaz Mahalbe dəga gənatəro; kuru shilan kawar Shah Jahan kəlanzəbe mbeji. Shi kawardə shima dawu gar kura hectare-17 (acre-42) yewo, suronzən mashidi a kuru fato kəsotobe a mbeji, kuru shiga gadəna kurakuraben gənaata shiti yakkənzən garu kəllata. Shi gar mausoleumbedə suro saa 1648ben tamowatə, kuru cida nashaa gade shi gar kuradəbedə saa uwu gadero gozaa kowada. Kəlele buro salakbe na kauramdəben tədənadə shima kəlele Shah Jahanbe, yim kawu kəntawube 6 kəntawu Februarybe saa 1643, kəlele kərmu Mumtaz Mahalbe kən 12th. Shi gar kura Taj Mahalbedə sammaso suro saa 1653ben tamowatə təmaata kuru tamanzə loktudən misallo ₹32 million yeyiro somtəna, shi dəwo suro saa 2015ben misallo ₹52.8 billion (US$827 million) ro waljin.[4] Shi gar kuradə ada fasal garbe Indo-Islamic a kuru Mughal a kəlzəna. Gar symmetricalbe faidatin zadə-a alama-a kada faidatin. Shi mausoleumdə shiga kawu marble bəl lan gartəna kuru kawu tamanna-dawu-dawulan tətandəna, kawu kimedə shilan faidatə garwa gadeso gartəna suro gar kuradəben misallo garwa zaman Mughalbe dəga samənzəna. Cida garbedə cidawu 20,000 samin gozə gozə kuru sanyawuso cidiya kashimo hukuma garbe dəwo Ustad Ahmad Lahori, shi dəwo ilmuma garbe fato maibe dəga sunotinben. Shi gar kuradə am sanyawu lardəa kadabe kuru kəla wutəmasoye kurza kuru cedo, suronzan Ottoman dome zayetəma Ismail Afandi mbeji; Fasal garbe gortabe lardə Persiabe Ustad Isa-a, Isa Muhammad Efendi-a, Puru-a; kura ruwotəma Amanat Khan Shirazi; shima Qazim Khan wo; kuru kəla wutəmaso Muhammad Hanif-a, Mir Abdul Karim-a, kuru Mukkarimat-a. Shi Taj Mahal dəga UNESCO ye na awo kaduwuye dunyabe ro kalakca suro saa 1983 kəla shima "zaye kisandi Islambe lardə Indiabe kuru shima awoa kaduwube dunya sammason saraanawo". Shidə misal fasal garbe Mughalbe kuru alama gargam Indiabe ro gotəna. Taj Mahaldə na am bəladəro lezayinma kura kuru am miliyon uwu'a kozəna saa woson lezayin. Suro saa 2007 lan, shiga kənasartəna kəla awowa ajabba dunyabe bəlin 7ben. Shi Taj Mahal dəga kuru nashanzəga, na dərizə kəlzəna dəga, kuru garwanzəga samma awo faida'a lardəro, shi dəwo Archaeological Survey Indiabe shima sədinmawo.[6] === Lamintǝ === cyodlwm8017wy12lfxgecyri7927k79 0 2921 29568 2026-07-14T21:33:05Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "{{Databox}} '''Oceania''' (UK: OH-s(h)ee-AH-nee-ə, -AY-, US: /oʊ.ni. OH-shee-A(H)N-ee-ə)də nasha cidibe australasia-a, Melanesia-a, Micronesia-a, Polynesia-a kunten. Oceania də sha cidi kura ro gozana, cidi Australia ye də sha cidi kura ro gozana.[8] [9] [10] [11] Nasha gədi-a fəte-a də'a kəlzəna, dawu nasha njiye dəlan, Oceania də nəm kuranzə alamanna kilomita square 9,000,000 yeyi (3,500,000 sq mi) kuru nəm nguwu amyedə alamanna miliyon 46.3 yeyi suro..." 29568 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Oceania''' (UK: OH-s(h)ee-AH-nee-ə, -AY-, US: /oʊ.ni. OH-shee-A(H)N-ee-ə)də nasha cidibe australasia-a, Melanesia-a, Micronesia-a, Polynesia-a kunten. Oceania də sha cidi kura ro gozana, cidi Australia ye də sha cidi kura ro gozana.[8] [9] [10] [11] Nasha gədi-a fəte-a də'a kəlzəna, dawu nasha njiye dəlan, Oceania də nəm kuranzə alamanna kilomita square 9,000,000 yeyi (3,500,000 sq mi) kuru nəm nguwu amyedə alamanna miliyon 46.3 yeyi suro saa 2024 yen, amma Australia'a kəllataro. Nasha cidibe gadeso'a rataltəyin maa, Oceaniadə shima cidi ganawo kuru kən indimi nəm nguwu jamabe ngawo Antarcticaben. Shima fato nasha kura dunyabe kən yakkəme karaa njiye tropicalbe, shidoni jazira New Guineabe ngəwuso zamzənadə.[12] Oceania lan arziyi kada mbeji, kasuwu kungənaye zauro fuwuzana'a kuru dunya sammason gaska sadinma'a, Australia'a, French Polynesia'a, Hawaii'a, New Caledonia'a, New Zealand'a, sandi doni nəm ngəla kənəngabe'a fuwutə adammanabe'a lan daraja kura'a sətanadə, har arziyi'a fuwuzana'a, Kiribati'a, New Tubatine'a, Pabatini'a, Gine-a.[15] Lardə do Oceania lan zauro kura kuru jama nguwu'a də shima Australia, kuru bərni kura də shima Sydney.[16] Puncak Jaya suro Indonesiabedə shima cidi kurawo suro Oceaniaben kuru mita 4,884 (gotə 16,024) lan. Am buro salakkin Australia-a, New Guinea-a, kuru jazira kura gədiyedə-adə saa 60,000 kozənalan isa.[18] Oceaniadə buro salakkin am europebe kulasa karnu kən 16th medən səta fuwu sadəna. Am Portugalye kulashiwudə, kate saa 1512-a 1526-ayen, kərtawa Tanimbarbe-a, kərtawa Carolinebe laa-a, kuru fəte New Guineabe-a nazana. Am Spain-a Dutch-a ye kulashiwu jasha'a, daji British-a Faransa-a ye jasha'a. Bəlawuronzə buro salakbedən karnu kən 18medən, James Cook, shidoni dare kərtawa Hawaiianbe zauro fuwuzanadəro nazənadə, Tahitiro lezə ci kəmaduwu gədi Australiabedə buro salakkin zəga.[19] Kəndaram Europebe karnuwa fuwubedən kənshenzadəye faltə kura suwudəna nasha naptəram jamabe-a siyasabe-a Oceaniabedən. Fato bikke makkarye Pacificbedə cida kura suruna loktu kəriwu dunyabe kən tilomi-a kən indimi-ayen. Kisandi kawuye am Australiayedə shima ada kisandiye dinalan zauro kuruwuro tədinmawo.[20] Lardə'a Oceania ye nguwuso lardə'a majaliskuye demokəradiyaye, bəla'a bəla'a dəritəyedə shima lardə'a Pacific island ye dəro kungəna nguwu suwudin.[21] === Lamintǝ === mgtd8qci37k4mj1e0pafqdnjuh9banb 0 2922 29569 2026-07-14T21:36:13Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "{{Databox}} '''Vienna''' də shima bərni kura lardəye, bərni do am nguwu'a kuru lardə'a Austria ye ləgar dəye falnza. Shidə bərni kura Austria ye, am miliyon indi ma kozəna.[10][11] Nashanzə kuradə nəm nguwu amyedə miliyon 2.9 karənga,[12] shidə kashi fal suro yakkəyen nəm nguwu am lardədəye wakiljin. Vienna də shima dawudi ada'a, arzəyi'a siyasa'a lardədəye, bərni kən uwumi nəm nguwu jamiyelan suro European Union yen, kuru bərni'a doni kəmodu..." 29569 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Vienna''' də shima bərni kura lardəye, bərni do am nguwu'a kuru lardə'a Austria ye ləgar dəye falnza. Shidə bərni kura Austria ye, am miliyon indi ma kozəna.[10][11] Nashanzə kuradə nəm nguwu amyedə miliyon 2.9 karənga,[12] shidə kashi fal suro yakkəyen nəm nguwu am lardədəye wakiljin. Vienna də shima dawudi ada'a, arzəyi'a siyasa'a lardədəye, bərni kən uwumi nəm nguwu jamiyelan suro European Union yen, kuru bərni'a doni kəmoduwu Danube lan juwu nguwu'a də. Bərnidə cidiya gədi Vienna Woods (Wienerwald) yen kara, cidiya kau Alps ye yala-gədizəna də, shi do Vienna'a nasha fəte Austria ye'a yekcin ma, na do Pannonian Basin ro faltin ma. Kəla Danubeyen kara, kuru Wienfluss (kəmoduwu Vienna)ye sha kozəna. Vienna də sammaso cidiya Austria ye sha dəriza kəlzana, kuru alamanna 50 km (31 mi) fəte Slovakia ye'a bərninzə kura Bratislava ye'a, 50 km (31 mi) yalafəte Hungary ye'a, kuru 60 km (37 mi) anəm Moravia ye'a (Czech Republic). Romans də castrum Vienna lan koksana, shi do Vindobona lan bowozain də, karnu kən tilomi lan, loktu do nasha də kəriye Pannonia ye lan kara. Sha bərni kura ro habtəgəna kuru hakku bərni Roman ye'a suro saa 212 yen. Ngawo adəyen loktu do Lombards ye'a dare Pannonian Avars ye'a, loktu do Slavs ye nəm nguwu am nadəye'a sətanadən. Karnu kən 8th lan səta, nashadə Baiuvarii sandima napsana. Suro saa 1155 yen, Vienna də bərni kura Babenbergs ye ro wallono, sandi do Austria'a 976 lan səta 1246 ro saadənan kərmai sadəna də. Suro zaman 16th century yen, am Habsburgs sodə, sandi do Babenbergs'a waratana madə, Vienna də naptəram mairi shiro Holy Roman Empire gultin dəyero kokkada, nəm mairi shima adə suro saa 1806 yen wurtənaro, loktu gana laa yedazənaro. Mairi Austrian Empire ye saa 1804 lan koktəna lan, Vienna də bərni kura lardənzəye'a lardə'a sha waratazana'a ro wallono. Zaman zamanbe sammason, Viennadə suro bərniwa təlam Germanye manazayinma kura dunyalan. Shima kurawo karnu kən 18th-a 19th-a lan, am miliyon indi'a sətana kawu Berlin ye sha səmoyinro badiyaram karnu kən 20th yen.[13][14][15] Vienna də karafka'a kura kura dunyabe'a sədin, United Nations'a, OPEC'a kuru karafka nəlefa'a kəlakəl'a Europebe'a. Suro saa 2001, shi bərnidəbe dawunzədə shiga UNESCObe Na Gargam Dunyabe ro kalakca. Suro kəntawu Julyben saa 2017, shiga suro awoa kaduwube dunyabe tajirwaben gənatəna.[16] Vienna də sha gargam kaiyyaye lan nozana, fato kayawu kureye kadaye, suronzan Ludwig van Beethoven-a, Johannes Brahms-a, Anton Bruckner-a, Joseph Haydn-a, Gustav Mahler-a, Wolfgang Amadeus Mozart-a, Arnold Schoenberg-a, Franz Schuberts II Straus Johann-a. Shidə zauro faida'a sədəna naptə dawudi kaiyyabe Europebe, zaman Viennese Classicismben səta badiyaram karnu kən 20thbero saadənan. Bərnidə shima fato ilmuma hangalbe dunyalan buro salakbe, Sigmund Freudbewo.[18] Dawudi gargam Vienna ye də zauro awo'a garye nguwu'a, fato'a mairiye Baroque ye'a gadəna'a, kuru dareram karnu kən 19th ye Ringstrasse ye'a, shidoni garra kura kura'a, awo'a tarihiye'a, parks'a mbeji.[19] === Databox === k39y76vl9iht3tzam4jd540yf0gjavv 29570 29569 2026-07-14T21:37:46Z Ummusalmasuleiman2001 55 29570 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Vienna''' də shima bərni kura lardəye, bərni do am nguwu'a kuru lardə'a Austria ye ləgar dəye falnza. Shidə bərni kura Austria ye, am miliyon indi ma kozəna.[10][11] Nashanzə kuradə nəm nguwu amyedə miliyon 2.9 karənga,[12] shidə kashi fal suro yakkəyen nəm nguwu am lardədəye wakiljin. Vienna də shima dawudi ada'a, arzəyi'a siyasa'a lardədəye, bərni kən uwumi nəm nguwu jamiyelan suro European Union yen, kuru bərni'a doni kəmoduwu Danube lan juwu nguwu'a də. Bərnidə cidiya gədi Vienna Woods (Wienerwald) yen kara, cidiya kau Alps ye yala-gədizəna də, shi do Vienna'a nasha fəte Austria ye'a yekcin ma, na do Pannonian Basin ro faltin ma. Kəla Danubeyen kara, kuru Wienfluss (kəmoduwu Vienna)ye sha kozəna. Vienna də sammaso cidiya Austria ye sha dəriza kəlzana, kuru alamanna 50 km (31 mi) fəte Slovakia ye'a bərninzə kura Bratislava ye'a, 50 km (31 mi) yalafəte Hungary ye'a, kuru 60 km (37 mi) anəm Moravia ye'a (Czech Republic). Romans də castrum Vienna lan koksana, shi do Vindobona lan bowozain də, karnu kən tilomi lan, loktu do nasha də kəriye Pannonia ye lan kara. Sha bərni kura ro habtəgəna kuru hakku bərni Roman ye'a suro saa 212 yen. Ngawo adəyen loktu do Lombards ye'a dare Pannonian Avars ye'a, loktu do Slavs ye nəm nguwu am nadəye'a sətanadən. Karnu kən 8th lan səta, nashadə Baiuvarii sandima napsana. Suro saa 1155 yen, Vienna də bərni kura Babenbergs ye ro wallono, sandi do Austria'a 976 lan səta 1246 ro saadənan kərmai sadəna də. Suro zaman 16th century yen, am Habsburgs sodə, sandi do Babenbergs'a waratana madə, Vienna də naptəram mairi shiro Holy Roman Empire gultin dəyero kokkada, nəm mairi shima adə suro saa 1806 yen wurtənaro, loktu gana laa yedazənaro. Mairi Austrian Empire ye saa 1804 lan koktəna lan, Vienna də bərni kura lardənzəye'a lardə'a sha waratazana'a ro wallono. Zaman zamanbe sammason, Viennadə suro bərniwa təlam Germanye manazayinma kura dunyalan. Shima kurawo karnu kən 18th-a 19th-a lan, am miliyon indi'a sətana kawu Berlin ye sha səmoyinro badiyaram karnu kən 20th yen.[13][14][15] Vienna də karafka'a kura kura dunyabe'a sədin, United Nations'a, OPEC'a kuru karafka nəlefa'a kəlakəl'a Europebe'a. Suro saa 2001, shi bərnidəbe dawunzədə shiga UNESCObe Na Gargam Dunyabe ro kalakca. Suro kəntawu Julyben saa 2017, shiga suro awoa kaduwube dunyabe tajirwaben gənatəna.[16] Vienna də sha gargam kaiyyaye lan nozana, fato kayawu kureye kadaye, suronzan Ludwig van Beethoven-a, Johannes Brahms-a, Anton Bruckner-a, Joseph Haydn-a, Gustav Mahler-a, Wolfgang Amadeus Mozart-a, Arnold Schoenberg-a, Franz Schuberts II Straus Johann-a. Shidə zauro faida'a sədəna naptə dawudi kaiyyabe Europebe, zaman Viennese Classicismben səta badiyaram karnu kən 20thbero saadənan. Bərnidə shima fato ilmuma hangalbe dunyalan buro salakbe, Sigmund Freudbewo.[18] Dawudi gargam Vienna ye də zauro awo'a garye nguwu'a, fato'a mairiye Baroque ye'a gadəna'a, kuru dareram karnu kən 19th ye Ringstrasse ye'a, shidoni garra kura kura'a, awo'a tarihiye'a, parks'a mbeji.[19] === Lamintǝ === k03abvve2vh4naf7c5qegyywknan76e 0 2923 29571 2026-07-14T21:42:12Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "{{Databox}} Suudə alloy su-a carbon-aye shidoni awowa mashinye ngalwozəna fəlejin shi su tahirdəro gəremiya. Dalil elastic modulus nzə kura nankaro, duno yieldbe, duno fracturebe kuru taman karewa cidabe gana, sudə shima karewa donyi dunyalan zauro tətandinmawo. Sudə garro faidatin (namtə konkrit dunowaro sədinma au suye), kotorowa, awowa cidabe, karewa cidabe, mara njiye, maara cidiye, motowa, kekewa, mashinna, karewa konnuye, karewa njimbe, kuru balimiya. S..." 29571 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Suudə alloy su-a carbon-aye shidoni awowa mashinye ngalwozəna fəlejin shi su tahirdəro gəremiya. Dalil elastic modulus nzə kura nankaro, duno yieldbe, duno fracturebe kuru taman karewa cidabe gana, sudə shima karewa donyi dunyalan zauro tətandinmawo. Sudə garro faidatin (namtə konkrit dunowaro sədinma au suye), kotorowa, awowa cidabe, karewa cidabe, mara njiye, maara cidiye, motowa, kekewa, mashinna, karewa konnuye, karewa njimbe, kuru balimiya. Sudə sha alloy su-a carbon-a kuru awowa gade-a, nəmngəwu carbonbedə 2% kozənyi.[1][2] Su a carbon a də sandima awowa do su lan faidatin ma, amma awowa gade faidatə su kada tətandin, awowa faltəna fəlejin, awowa mashinye, kuru awowa sənana. Su stainlessbedə, misallo, suronzən kashi 18% chromiumbe mbeji kuru ngalwotəgə awowa kərtəbe-a kuru awowa oxidationbe-a kamanza su carbonbedəga kəltəlan. Su do galvanized gultin də sha zinc lan zaktəna awo samunnam fando nankaro. Cidiya kazəyi samiben, sudə jili crystalline indi gojin: tiyi-dawu cubicbe-a kuru fuska-dawu cubicbe-a; son yaye, futu gargam kawudobe-a alloyingbe-a lan, gardəbe suronzən awo shiro martensite gultindəbe mbeji au awo shiro carbon-rich cementite gultindəbe mbeji, sandidə tetragonal a orthorhombic a sammason. Suro alloyed ironben, dunotəbedə dalil carbonbe suro lattice subedəro təkkənadəbe səkə, bannatəga dabcin cidiya kazəyi mashinyeben. Alloyingdə raksə loktə gade suwudin shidonyi karewa mashinye lejinma. Loktu nguwuson, karewa mashinye do nzunduye tətandəna də, nəm ductility-a elongation-a kəndaram su tahirye-a lan kara, shi do carbon kəltəlan fulutin ma. Su də suro bloomery furnace yen saa duwu kadaro tətandin, amma sha kura-kura lan faidatə badiyetə ngawo duluwuwa tandobe ngalau karnu 17th belan gattəna lan, loktə blast furnace bega kuru crucible steel bega gattəlan. Ngawo adəben duluwu Bessemerbe lardə Englandbe dawu karnu kən 19thben, kuru ngawodən furnace kawudo kaatabe. Tando Bessemerbedən, zaman su ngəwuro tətandinbe bəlin badiwono. Su kəskedə su tətandənadəga falzəna. Lardəwa Germanbedə sandima su tandoma kurawo suro Europeben karnu kən 19thben.[3] Su tando America ye də bəla Pittsburgh-a, Bethlehem-a, Pennsylvania-a, Ohio-a Cleveland-a lan tədin hatta datəgəram karni kən 20th yero saadənaro. Kərma dəro, su tando dinaye də China lan kara, shi do ne kashi 54% su dinaye suro saa 2023 yen sətandin də. Futu gade-gade ngalwotəgəbe suro duluwudəben, alamanna basic oxygen steelmaking (BOS) yeyi, duluwuwa buroyedəga falzəna kuru waltə taman karewadəbe fulutə-a nəmngalwo karewa darebedəga sərain. Kudəro, ton biliyon 1.6 ma kozəna suye saa woson tətandin. Su zamanbedə daraja kadalan asutin kuru karafkawa standardbe kadaye fasarzana. Sanyaram suye zamanbedə shima sanyaram karewa tandobe kurawo dunyalan, amma kuru shima sanyaram duno-a kuru gas greenhousebe-a zauro sutuluyinmawo, shidəwo kashi 8% awo dunyalan sutuluwinbedə banazəyin.[4] Attəson yayi, sudə zauro waltə faidatin: shidə karewa dunyalan zauro waltəm faidatəye fal, kuru waltəm faidatəyedə kashi 60% dunyalan samin.[5] {{ Lamintǝ === espkps17rpfr2sf4sb1r41ocfe12ece 29572 29571 2026-07-14T21:43:30Z Ummusalmasuleiman2001 55 29572 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Suudə alloy su-a carbon-aye shidoni awowa mashinye ngalwozəna fəlejin shi su tahirdəro gəremiya. Dalil elastic modulus nzə kura nankaro, duno yieldbe, duno fracturebe kuru taman karewa cidabe gana, sudə shima karewa donyi dunyalan zauro tətandinmawo. Sudə garro faidatin (namtə konkrit dunowaro sədinma au suye), kotorowa, awowa cidabe, karewa cidabe, mara njiye, maara cidiye, motowa, kekewa, mashinna, karewa konnuye, karewa njimbe, kuru balimiya. Sudə sha alloy su-a carbon-a kuru awowa gade-a, nəmngəwu carbonbedə 2% kozənyi.[1][2] Su a carbon a də sandima awowa do su lan faidatin ma, amma awowa gade faidatə su kada tətandin, awowa faltəna fəlejin, awowa mashinye, kuru awowa sənana. Su stainlessbedə, misallo, suronzən kashi 18% chromiumbe mbeji kuru ngalwotəgə awowa kərtəbe-a kuru awowa oxidationbe-a kamanza su carbonbedəga kəltəlan. Su do galvanized gultin də sha zinc lan zaktəna awo samunnam fando nankaro. Cidiya kazəyi samiben, sudə jili crystalline indi gojin: tiyi-dawu cubicbe-a kuru fuska-dawu cubicbe-a; son yaye, futu gargam kawudobe-a alloyingbe-a lan, gardəbe suronzən awo shiro martensite gultindəbe mbeji au awo shiro carbon-rich cementite gultindəbe mbeji, sandidə tetragonal a orthorhombic a sammason. Suro alloyed ironben, dunotəbedə dalil carbonbe suro lattice subedəro təkkənadəbe səkə, bannatəga dabcin cidiya kazəyi mashinyeben. Alloyingdə raksə loktə gade suwudin shidonyi karewa mashinye lejinma. Loktu nguwuson, karewa mashinye do nzunduye tətandəna də, nəm ductility-a elongation-a kəndaram su tahirye-a lan kara, shi do carbon kəltəlan fulutin ma. Su də suro bloomery furnace yen saa duwu kadaro tətandin, amma sha kura-kura lan faidatə badiyetə ngawo duluwuwa tandobe ngalau karnu 17th belan gattəna lan, loktə blast furnace bega kuru crucible steel bega gattəlan. Ngawo adəben duluwu Bessemerbe lardə Englandbe dawu karnu kən 19thben, kuru ngawodən furnace kawudo kaatabe. Tando Bessemerbedən, zaman su ngəwuro tətandinbe bəlin badiwono. Su kəskedə su tətandənadəga falzəna. Lardəwa Germanbedə sandima su tandoma kurawo suro Europeben karnu kən 19thben.[3] Su tando America ye də bəla Pittsburgh-a, Bethlehem-a, Pennsylvania-a, Ohio-a Cleveland-a lan tədin hatta datəgəram karni kən 20th yero saadənaro. Kərma dəro, su tando dinaye də China lan kara, shi do ne kashi 54% su dinaye suro saa 2023 yen sətandin də. Futu gade-gade ngalwotəgəbe suro duluwudəben, alamanna basic oxygen steelmaking (BOS) yeyi, duluwuwa buroyedəga falzəna kuru waltə taman karewadəbe fulutə-a nəmngalwo karewa darebedəga sərain. Kudəro, ton biliyon 1.6 ma kozəna suye saa woson tətandin. Su zamanbedə daraja kadalan asutin kuru karafkawa standardbe kadaye fasarzana. Sanyaram suye zamanbedə shima sanyaram karewa tandobe kurawo dunyalan, amma kuru shima sanyaram duno-a kuru gas greenhousebe-a zauro sutuluyinmawo, shidəwo kashi 8% awo dunyalan sutuluwinbedə banazəyin.[4] Attəson yayi, sudə zauro waltə faidatin: shidə karewa dunyalan zauro waltəm faidatəye fal, kuru waltəm faidatəyedə kashi 60% dunyalan samin.[5] === Lamintǝ === ld8xi7yip0gtbrbenz86m4setsfcy99