Wikipedia
kncwiki
https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
Nasha
Taanas
Mana
Faidatema
Mana faidatǝma yǝ
Wikipedia
Mana kǝla Wikipedia yǝn
Liwuram
Mana liwuram yǝ
MediaWiki
Mana MediaWiki yǝ
Jiri
Mana jiri yǝ
Banatǝ
Mana banatǝ yǝ
Nakka
Mana nakka yǝ
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
River
0
2924
29573
2026-07-15T21:08:15Z
Ummusalmasuleiman2001
55
Created page with "Kəmoduwudə shima kəmaduwu nji shawabe doni cidilan au suro kulben lejinma na nji gadero cidiyazənaro lejinma, misallo kəmaduwu, kəmaduwu, au kəmaduwu gade. Kəmoduwudə raksə harjin kawu datəgəramzəro nazəyinro nji baro waljiya, au loktuwalaan bas sədin. Kǝmoduwu so dǝ njiye kokortǝnzǝ shima shiga kalzǝyin, futu njiye kǝla Dunya kokortǝnzǝyen. Njidə buro salakkin kəmoduwuro nji samibe men gayin, nji samibe lan yayi, njiye cidiyaro suluwin yayi, gla..."
29573
wikitext
text/x-wiki
tp6jxavw7tfvigifqdyz4gel3ong5yt
29574
29573
2026-07-15T21:09:22Z
Ummusalmasuleiman2001
55
29574
wikitext
text/x-wiki
n5w143yd2rw9gcat3hhbchhto3u37l8
Sea
0
2925
29575
2026-07-15T21:15:13Z
Ummusalmasuleiman2001
55
Created page with "{{Databox}} Kǝmaduwudǝ shima nji mandabe kurawo. Kǝmaduwu taganasbe mbeji kuru kǝmaduwu mbeji. Shi kǝmaduwudǝ shima kǝmoduwuwo, shima nji kǝmaduwube kǝlanza kǝllatawo kuru shidǝwo nasha Dunyabe sammaso sǝmbǝliwunadǝ. Kuluwuwa taganasbedə sandima kuluwuwa cidiyabewo, nasha kən indimi kuluwuwa oceanicbe (misallo kuluwu Mediterraneanbe), au njiwa kura-kura laa, cidiro karənga. Nəmkəluwu njibedə zauro gade-gade, nasha cidiben cidiyazəna kuru ci kəmaduw..."
29575
wikitext
text/x-wiki
o8d3dpt5us7p81j9hb7elgzjxi8z2tp
29576
29575
2026-07-15T21:16:01Z
Ummusalmasuleiman2001
55
29576
wikitext
text/x-wiki
47uwuqkhhrqc5un8zjw0f13afko1fxy
City
0
2926
29577
2026-07-15T21:18:58Z
Ummusalmasuleiman2001
55
Created page with "{{Databox}} Bərnidə naptəram am kura'a. Kalima "city" də ma'ananzə gade-gade dunya sammason kuru na'a laan naptəram də zauro gana. Na do kalma də naptəram kura kura lan dazəna yayi, bayan kəla lamba cidiyaye nəm kuranzaye kasattənama bawo.[1][2] Futu taganasbe lan, bərnidə sha na do abadanro kuru am nguwu'a kuru kalangai'a hukumamen notənama kuru jaminzə cida bareye gənyi ma sədin ma.[3] Bərni sodə nizam fatowabe kada mbeji, yanəm areso, bəlaro fai..."
29577
wikitext
text/x-wiki
eoc9fnutnba80uyxnaf6cfqm4lr90bo
Forest
0
2927
29578
2026-07-15T21:23:13Z
Ummusalmasuleiman2001
55
Created page with "{{Databox}} Karaadə shima ecosystem do kəska ngəwu'a.[2] Ma'ana karaye yer kada dunya sammason faidatin, awowa jili nəm nguwu kəskaye-a, nəm kuruwu kəskaye-a, cidi faidatə-a, daraja sharaye-a, kuru faida kəskaye-a mbeji.[3][4][5] United Nations' Food and Agriculture Organization (FAO) ye karaa də'a bayanzəna, "Cidi do hectares 0.5 ma kozəna kəska'a mita 5 ma kozəna kuru canopy nzə kashi 10 ma kozəna, au kəska do raksə na'a bərniye də'a nazəyin ma. Ku..."
29578
wikitext
text/x-wiki
81nu8ptgpv7moa0frce1b1ebh2tk5au
29579
29578
2026-07-15T21:23:59Z
Ummusalmasuleiman2001
55
29579
wikitext
text/x-wiki
0xov8ml3b16f082zutu1xexrzapje05
Cloud
0
2928
29580
2026-07-15T21:27:10Z
Ummusalmasuleiman2001
55
Created page with "{{Databox}} Suro meteorologyben, fowodə shima awo shiro aerosol gultindəwo suronzən awoa njibe sənana turinma, kankara, au awoa gade, sami dunyabedən au awoa gade samunnam.[1] Njidə, badiyaramman, suronzən awoa tiyiro təkəna-a kuru crystals-a mbeji. Dunyalan, fowowadə dalil kasamdəbe nəmngəwunzəben təbandin loktu shiga amusuro waljiya na njibero waljiya, au loktu shidə kəli ngəwu səwandiya, ngəwusoro alama kawudo njiben, na shitinzən səta shi njidə..."
29580
wikitext
text/x-wiki
8p1glb438t6ic9t7v74t12zjuqut7lf
29581
29580
2026-07-15T21:28:02Z
Ummusalmasuleiman2001
55
29581
wikitext
text/x-wiki
hg7vq18pbg229a4riy7ha1s8812n5zx
29582
29581
2026-07-15T21:28:23Z
Ummusalmasuleiman2001
55
29582
wikitext
text/x-wiki
9bnkj8q170b0ysbp46j81opyoi9e4hi
Archaea
0
2929
29583
2026-07-16T09:05:12Z
Abba Khaleel
1413
Created page with "{{Databox}} '''Archaea''' dǝ shima nasha donyi nji alaube. Adalan, Archaea dǝ wakilnzǝ prokaryoticbe bas suronzǝn mbeji, sonyayi kǝrma dǝn paraphyleticro asuwatǝ, eukaryotes dǝ archaea lan fǝlangoro notǝna. Archaea dǝ suronzǝn eukaryotes mbeji yayi, kalma archaea dǝ (sing. archaeon/ɑːrˈkiːɒn/ar-KEE-on; Greek kureye lan sǝta Arkhaîon ‘kuren’) suro tǝlam Nasaraben. Archaea dǝ buro salak lan bacteria ro yakkata, su donyi archaebacteria lan tuwandi..."
29583
wikitext
text/x-wiki
qaq8q9l5sabka6n7h75xkfmkg6yy704
29584
29583
2026-07-16T09:08:17Z
Abba Khaleel
1413
29584
wikitext
text/x-wiki
5aq66zr7k2vlq85mmpzixwcn4soju8a
Bacteria
0
2930
29585
2026-07-16T09:10:06Z
Abba Khaleel
1413
Created page with "{{Databox}} '''Bacteriadǝ''' ndarason mbeji, kambowo soro kǝnǝnga kǝlanzabero kǝnǝngatin, cell fal mbeji. Sandidǝ nasha kura suro kuliwa sənana prokaryoticben kara. Ngǝwusoro micrometers ganalagǝ nǝmkuruwunza, bacteria sandima awowa kǝnǝngabe buro salakkin dunyalan fǝlangzanawo, kuru sandima kǝnǝnganza nguwuson mbeji. Bacteriadǝ kasam-a, kati-a, nji-a, nji kawudo acidicbe-a, kadawu radioactivebe-a, kuru sami cidiyedǝn dasayin. Bacteria du faida donyi ka..."
29585
wikitext
text/x-wiki
4wcz38082cekwe21105rb2qc9cmxdjw
29586
29585
2026-07-16T09:14:12Z
Abba Khaleel
1413
29586
wikitext
text/x-wiki
0plyvfwhlcu2pftbcp9n5ibs42obht6
Fungus
0
2931
29587
2026-07-16T09:16:19Z
Abba Khaleel
1413
Created page with "{{Databox}} '''Fungi''' (pl.: fungi[d] awu fungus[6]) shima awo donyi suro lan eukaryoticbe, yeast a, molds a, kuru fungus a. Awowa alakkata anyi sandiya suro kingdom biologibe Fungiben yakkata.[7][8] Alama donyi fungus a kǝska so, bacteria so, protists so lan, chitin mbeji. Fungi, dabba so yeyi, sandi donyi heterotrophs: sandiye kǝmbu nza sowandin, molecules yiyima tiyi nza ro yiwu lan. Shi bǝndidǝ fotosintesis sǝdin ba. Wuratu du shima diwal donyi motǝnza ye, sp..."
29587
wikitext
text/x-wiki
q4se786ivgbpxp75vqsqtvebapvabjb
29588
29587
2026-07-16T09:18:43Z
Abba Khaleel
1413
29588
wikitext
text/x-wiki
ccerbm3mr1lk4q1bwg3n5ckbpin2mw5
Protist
0
2932
29589
2026-07-16T09:20:36Z
Abba Khaleel
1413
Created page with "{{Databox}} '''Protist''' (protist) awu protoctist du shima alau eukaryoticya donyi dabba gǝnyi ma, kǝska cidiye gǝnyi ma, awu fungi gǝnyi ma. Protistdǝ karapka alabe sandiro sawartimba, awu cladedǝa, sonyayi sandi karapka paraphyleticbe sammaso zaktǝnama kuru kǝska kǝnǝngabe eukaryote sammaso zaktǝnamadǝn, shido shilan kǝska-kaskabe-a, dabba-a fungi-a fǝlangzanadǝn. Sandidə badiyaram lan cell fal, jili kada fəlezayin alaman na amoebae, ciliates, microal..."
29589
wikitext
text/x-wiki
ajxpgli5kcuv4uqp6h46tj0fu50owbh
29590
29589
2026-07-16T09:23:49Z
Abba Khaleel
1413
29590
wikitext
text/x-wiki
3kd6l395k7d0qs5wzo5rjybyy8gimbx
Nematode
0
2933
29591
2026-07-16T09:26:30Z
Abba Khaleel
1413
Created page with "{{Databox}} Kuli donyi kǝskaye '''(nematoda)''' du shima phylum Nematoda ye. Alauwa jilitiloa suro phylumben kǝndaram kadan kasaru. Jili alawuwabe ngəwunzaso kənənga kəlanzabe, kuliwa sənana kəmbuzayin, amma ngəwunzaso parasitic. Kuli-a kuli-a (helminths) də sandima dalil kuli-a katti-lan tuwandinmawo. Sandi dǝ rokko arthropodsbe-a, tardigradesbe-a kuru dabbawa gade donyi suro clade Ecdysozoaben yakkata. Flatworms yedei gǝnyi, nematodesdǝ tiyinzǝn awoa yij..."
29591
wikitext
text/x-wiki
pnl21i5kf4fwtqmxwt0ee67h885fard
29592
29591
2026-07-16T09:29:18Z
Abba Khaleel
1413
29592
wikitext
text/x-wiki
qquxjsuvzcseqhwkynxac7uicituaqt
Mollusc
0
2934
29593
2026-07-16T09:31:30Z
Abba Khaleel
1413
Created page with "{{Databox}} '''Mollusca''' dǝ shima dabba donyi shila ngawoye ba ma, shi donyi suro lan dabba donyi molluscs lan bowotin ma (/ˈmɒləsks/). Jili dabbawa 86,600 donyi kǝrma dǝro kǝnǝngatǝna dǝ asutin [6], shi donyi phylum dabba ye kǝn indimi ma ngawo Arthropoda yen. Adadu alauwa jilitiloa fossilbedə kate 60,000-a 100,000-ayen somtəna,[7] kuru nəmngəwu alauwa jilitiloa bayantənyidə zauro ngəwu. Taxa kada sambisoro kəratənyi.[8] Molluscs sandima phylum nj..."
29593
wikitext
text/x-wiki
k04ub1sft7jruypoa92idw9mcoo1byk
29594
29593
2026-07-16T09:34:00Z
Abba Khaleel
1413
29594
wikitext
text/x-wiki
m7993gxwz7s01hc4zip82oa1k5pcibr
Amphibian
0
2935
29595
2026-07-16T09:36:10Z
Abba Khaleel
1413
Created page with "{{Databox}} '''Amphibians''' du sandima ectothermic, anamniotic, dabba shila diyau, shi donyi amphibia lan bowotin ma. Futu notǝdǝa faraktǝ ladǝn, karapka paraphyleticbedǝ suroladǝn tetrapods sammaso mbeji, amma amniotesdǝa so bawo (tetrapodsdonyi kǝskanza kǝnzamlan gǝrtinma mbeji, alaman nasha gǝrtinma zamanbe so, ngudo so dabba cham kunjuma so). Amphibians donyi kǝnǝnga lan dasawuna ma samma so Lissamphibia, tartip donyi kǝnǝnga yakkǝ ma: Anura (kokka a..."
29595
wikitext
text/x-wiki
2nfedz849mwxqahklhiafw8w3t3n64k
29596
29595
2026-07-16T09:39:44Z
Abba Khaleel
1413
29596
wikitext
text/x-wiki
6m749lbsv0ot0pjzhm6l3gqw6h50h1j
Primate
0
2936
29597
2026-07-16T09:43:01Z
Abba Khaleel
1413
Created page with "{{Databox}} Dabba donyi kǝla kǝljin ma du, shi donyi strepsirrhines ro yakkata ma, suro lan lemurs a, galagos a lorisids a; kuru haplorhines, suronzan tarsiers-a simians-a (bəli-a bəli-a). Primatesdǝ saa miliyon 74-63 kozǝnadǝn buro salaklan dabbawa cidiye sǝnanalan ciwondo, sandido karaa tropicalben kǝnǝngatǝro gozanadǝ: halwa primatebe kada kǝndaram kazǝyibero gotǝ wakiljin kate kǝskaben, suroladǝn kǝrǝn kura-a, kuru launube-a, kowo-a, ngawobe-a kuru..."
29597
wikitext
text/x-wiki
r6bw3c6fys3gtajcl7xfteavst1p832
29598
29597
2026-07-16T09:45:30Z
Abba Khaleel
1413
29598
wikitext
text/x-wiki
abmoju0yicitedfnok1zmhzxfoqyoxq
29599
29598
2026-07-16T09:48:23Z
Abba Khaleel
1413
29599
wikitext
text/x-wiki
ogrwh88oirrlznxze1ldqi81khii8k0
Dinosaur
0
2937
29600
2026-07-16T09:51:35Z
Abba Khaleel
1413
Created page with "{{Databox}} '''Dinosaurs''' də sandima karapka dabbawa bu kawudo'a [notə 1] suro clade Dinosauria yen. Sandidə zaman Mesozoicbe ngəwuson mbeji, buro salakkin badiyaram zaman Triassicben fəlangada. Sandidə dabba shila ngawobe cidibe duno'aro walgada ngawo Triassic-Jurassicbe baro waltənzəyen saa 201.3 mya lan kuru dunonzadə zaman Jurassic-a Cretaceous-a sammason gozaa kowada. Fossilye fəlezəna ngudowadə dinosaur feffe'a, sandidə theropods kureyedən fəlangza..."
29600
wikitext
text/x-wiki
epz82vytolyvk1g7fv2kmgcebjp1ppt
29601
29600
2026-07-16T09:55:05Z
Abba Khaleel
1413
29601
wikitext
text/x-wiki
3gkpb30j1e71j02xqfmbhzh6ttspcwd