Wikipedia kncwiki https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Nasha Taanas Mana Faidatema Mana faidatǝma yǝ Wikipedia Mana kǝla Wikipedia yǝn Liwuram Mana liwuram yǝ MediaWiki Mana MediaWiki yǝ Jiri Mana jiri yǝ Banatǝ Mana banatǝ yǝ Nakka Mana nakka yǝ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 188 30300 30294 2026-11-03T15:54:54Z Umargana1 21 30300 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q62059920}} '''Babagana Umara Zulum''' sha chasambo (26 saman 1969) bla [[mafa]] bə lan. Gwamna [[Borno]] bə saa 2019 lan ' ngawo [[kashim shettima]] bə lan. Babagana Umara Zulum də gwamna kasadu wa kuru am banatə wa.<ref>https://punchng.com/breaking-apc-wins-borno-gov-poll-with-1-175-440-votes/</ref> == Kǝnǝnga Nzǝ Buro Bǝ == Zulum də yim kawu kəntawube 25 kəntawu Augustbe saa 1969 lan sha chasambo, nasha gomnati [[Mafa]] be kəriye [[Borno]] ben.[6] Ngawo mowonti buroye mowonti primary [[Mafa]] ye lan saa 1975 lan səta 1980 ro saadənan kuru mowonti secondary ye mowonti secondary gumnatiye Ponguno lan saa 1980 lan səta 1985 ro saadənan, Zulum ye kərazəna Jamiya [[Maiduguri]] yen, nadən degree Agriculture Engineering ye səwandəna ngawo adəyen cidazəna. Jamiya Ibadanbero saa 1997lan səta 1998ro lewono, nadən degree masterbe suro nzundu bareben səwandəna. Suro saa 2005 lan, shiye PhD kəla nzundu katti-a nji-ayen Jamiya [[Maiduguri]] lan kərazəna shi done saa 2009 lan tamozənadə. ==Cida== Zulum yǝ buro salakkin sha 1989 lan cidaram kəriye [[Borno]] yǝ lan banama cidama nzunduye suro cidaram bareye kəriye dəyen.[6] Suro saa 1990 lan, Babagana də cida gomnati kəriye [[Borno]] yero lewono naptə kəla wutəma kura kuru dare injiniya njiye kura. Suro saa 2000 lan, shiye cida kəla Jamiya Maiduguriben banama Lecturerbero gozə nadən shiye daraja Professorbero wallono. Babagana də banama Dean ye kuru Dean kərmaiye, Fasal ilmu nzunduye saa 2010-a 2011-a lan. Suro saa 2011 lan, Babagana Umara dəga kərmai kəra gultuwuye kərmaiye Ramat ye [[Maiduguri]] ye dəro wallono.[8] Kuruson, nashanzə kəra gultəwuye Jamiya [[Maiduguri]] yǝn gozəna.[6] Suro saa 2015 yen, Gomna Kashim Shetima kəriye [[Borno]] yedə Zulum'a Komishina ministry waltəm gartə-a, waltəm yasa-a, waltəm naptəram-aye bəlin koktənadəro cido. ==Siyasa== Yim kawu kəntawube 1 kəntawu October bǝ saa 2018-lan, kərmai kura majalisku kəriye [[Borno]] bǝdə zuwuna.[9] Sha ofis gomna kəriye Borno bǝro karrada suro karno gomna [[Borno]] bə saa 2019be kəntawu Marchbe kawunzə 9 saa 2019lan tədənadən, karno 1175440lan. ==Jarabtǝ== Zulum də shima am do Boko Haram yǝ sha cetəro jarabsana də. Motowanzəro am Boko Haram yǝ kəntawu Yulibe kawunzə 29 saa 2020-lan, diwal kura [[Maiduguri]]-[[Damaturu]] yǝ Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Satumbaye saa 2020-yen, Zulum-a amnzə-a walta Boko Haram ye batau kəmaduwu Chadben bətərəm sadəna. Gananzə yayi am 18 cezəna, surodən polis 14-a askərra-a am kəlafərəmma 4-a mbeji.[12] Adadu kərmubedə dare 30 ro kalaktəgəna sau gawowa kada təbandənadən.[13] Ngawo kawu yakkəyen, yim kawu 29, Zulum be convoynzədə koro laa kəla diwal bǝn asuzə shiro bunduwu fəlezəna. Ngawo koro də kaltəna yen, am bətərəmmaye gəratadən suluwu sandiro bom fəlezana. Am bətərəmma kada cezəna, amma kam falma suro convoydəyen zau fanzənyi.[12] Yim kawu kəntawube 22 kəntawu Novemberbe saa 2020-lan, Convoy Zulum bə dəro bətərəm sadəna loktu cidawu gumnatibe [[Baga]] lan kəla kəltaro lejindən. Askərra tulur-a am kəlafərəmma indi-a cezəna suro bətərəm adəyen, amma gomnadəro awo laa wakazənyi. ==Jaza== Suro kəntawu Octoba saa 2022-yen, daraja kərmai Nigerbe (CON) shiro kura lardəbe [[Muhammadu Buhari]] ye co.[15] ==Lamintǝ == <references /> [[Nakka:Nigerian politician]] [[Nakka:Nigerian politicians]] 50bnkbjaytrwm0uzkxh10i47aa25k4u 0 3171 30301 2026-11-03T16:00:47Z Umargana1 21 Created page with "'''Goodluck Jonathan''' GCFR GCON (kəntawu 20 kəntawu Novemberye saa 1957lan katambo) siyasama Nigeriaye shidoni kura lardə Nigeriaye saa 2010lan səta 2015ro saadənama.[2] Shidə karno kura lardəye saa 2015 yedən kura askərraye lardəye General Muhammadu Buhari lan faidatənyi kuru shima kura lardəye buro salakye gargam Nigeriayen waltə karnolan faidatənyi.[3] Shiro sunzə Azikiwe də kakanzəye sha daraja kura lardə Nigeriaye buro salakbe Dr. Nnamdi Azikiwe..." 30301 wikitext text/x-wiki '''Goodluck Jonathan''' GCFR GCON (kəntawu 20 kəntawu Novemberye saa 1957lan katambo) siyasama Nigeriaye shidoni kura lardə Nigeriaye saa 2010lan səta 2015ro saadənama.[2] Shidə karno kura lardəye saa 2015 yedən kura askərraye lardəye General Muhammadu Buhari lan faidatənyi kuru shima kura lardəye buro salakye gargam Nigeriayen waltə karnolan faidatənyi.[3] Shiro sunzə Azikiwe də kakanzəye sha daraja kura lardə Nigeriaye buro salakbe Dr. Nnamdi Azikiwe nankaro.[4] Buron, Jonathan də banama kura lardə Nigeriaye saa 2007 lan səta 2010 ro saadənan cidiya kərmai Umaru Musa Yar'Adua yen; Suro sagǝ 2015 nen, Jonathan shima kura lardǝ Nigeriabe buro salakkin karnolan kǝnasar sǝbandǝnawo. Shiye kərmaidə jamiyya am adawaye dəro kalaktəro kolzəna suro demokəradiya kura Africayedən—lardə do kuro karno-a nəmzalum-a fitəna-a sətanadə.[7] === Kənənga-a ilmu-a buroye === Jonathan də sha kəntagə Novemberye kawunzə 20 saa 1957 lan Ogbia lan katambo fato kəristan Ijaw ye lan, suro Otuoke yen, kəriye Bayelsa yen. Baanzə, Lawrence Ebele Jonathan də, nji njiye tandoma kuru yanzə, Eunice Ayi Ebele Jonathan də, barema cida kolzəna. Sunza dawuyedə Ebele au Ebelechukwudə asal Igboye amma Igboye.[9][10] Mowonti primary-a secondary-a kəristabe ro karaa.[2] Jonathan ye degree bachelor ye ilmu dabbawa ye lan (daraja daraja kən indimi), degree master ye ilmu hydrobiology ye-a ilmu bənyiye-a lan səbandəna; kuru digiri ilmu dabbawabe jamiya Port Harcourtben.[11][2] Loktu shiye jamiyadən, shiye kəra gulzəna Rivers State College lan saa 1983 lan səta 1993 ro saadənan.[2] 19fv57z8eogac1hwmbwjak8t7du6k99 30302 30301 2026-11-04T08:02:55Z Umargana1 21 /* Kənənga-a ilmu-a buroye */ 30302 wikitext text/x-wiki '''Goodluck Jonathan''' GCFR GCON (kəntawu 20 kəntawu Novemberye saa 1957lan katambo) siyasama Nigeriaye shidoni kura lardə Nigeriaye saa 2010lan səta 2015ro saadənama.[2] Shidə karno kura lardəye saa 2015 yedən kura askərraye lardəye General Muhammadu Buhari lan faidatənyi kuru shima kura lardəye buro salakye gargam Nigeriayen waltə karnolan faidatənyi.[3] Shiro sunzə Azikiwe də kakanzəye sha daraja kura lardə Nigeriaye buro salakbe Dr. Nnamdi Azikiwe nankaro.[4] Buron, Jonathan də banama kura lardə Nigeriaye saa 2007 lan səta 2010 ro saadənan cidiya kərmai Umaru Musa Yar'Adua yen; Suro sagǝ 2015 nen, Jonathan shima kura lardǝ Nigeriabe buro salakkin karnolan kǝnasar sǝbandǝnawo. Shiye kərmaidə jamiyya am adawaye dəro kalaktəro kolzəna suro demokəradiya kura Africayedən—lardə do kuro karno-a nəmzalum-a fitəna-a sətanadə.[7] === Kənənga-a ilmu-a buroye === Jonathan də sha kəntagə Novemberye kawunzə 20 saa 1957 lan Ogbia lan katambo fato kəristan Ijaw ye lan, suro Otuoke yen, kəriye Bayelsa yen. Baanzə, Lawrence Ebele Jonathan də, nji njiye tandoma kuru yanzə, Eunice Ayi Ebele Jonathan də, barema cida kolzəna. Sunza dawuyedə Ebele au Ebelechukwudə asal Igboye amma Igboye.[9][10] Mowonti primary-a secondary-a kəristabe ro karaa.[2] Jonathan ye degree bachelor ye ilmu dabbawa ye lan (daraja daraja kən indimi), degree master ye ilmu hydrobiology ye-a ilmu bənyiye-a lan səbandəna; kuru digiri ilmu dabbawabe jamiya Port Harcourtben.[11][2] Loktu shiye jamiyadən, shiye kəra gulzəna Rivers State College lan saa 1983 lan səta 1993 ro saadənan.[2] === Kawu kura lardǝbe ro waljin ro(1998-2010) === Kawu siyasa ro gayinro saa 1998 lan, Jonathan də inspector ilmuye lan cidazəna, maləmma kuru cidama kor nzəliwoye.[12] Cidanzə siyasabedə sa jamiyya People's Democratic Party (PDP) ro kəllatadən badiwono dareram saa 1990s yen.[2] Jonathan də siyasaro kara sa General Sani Abacha, shi duwo kərmai askərraye Nigeriaye saa 1993 səta 1998 ro saadənan, kərmainzən bazənadən. Suro karno gomnati kəriye Bayelsaye saa 1999 yedən, Diepreye Alamieyeseigha ye gomnatiro kamzəna cidiya jamiyya jamaye democratic party yen kuru Jonathan'a karzəna kam kəlanzəro kamzənaro. Alamieyeseigha də karnodən kənasartə kuru shima gomna kəriye Bayelsaye buro salakyewo suro kəntawu Mayye saa 1999 lan. Sandidə walta karrada suro saa 2003 yen. Gumnati Yim kawu kəntawube 29 kəntawu Maybe saa 1999 lan, Jonathan dəga banama gomna Bayelsabero sədəna rokko Diepreye Alamieyeseighaben shidoni gomna kəriyedəbe kəla faraskəram PDPben isənadə. Jonathan də banama Gomnaye ro wallono har kəntawu Disembaye saa 2005 ro saadənan.[13] Yim kawu kəntawube 9 kəntawu December saa 2005 lan, Jonathan, shidoni banama gomnaye loktudən, sha gomna kəriye Bayelsaye ro gozana ngawo gomna Diepreye Alamieyeseigha'a majalis kəriye Bayelsayedəye sha tutuluwunan ngawo kungəna zortəyen lardə United Kingdomyen shiro zorzanayen.[14] 6iqsmwt6ajs7hepfmoxwoi9lhw4rh46 30303 30302 2026-11-04T08:04:49Z Umargana1 21 /* Kawu kura lardǝbe ro waljin ro(1998-2010) */ 30303 wikitext text/x-wiki '''Goodluck Jonathan''' GCFR GCON (kəntawu 20 kəntawu Novemberye saa 1957lan katambo) siyasama Nigeriaye shidoni kura lardə Nigeriaye saa 2010lan səta 2015ro saadənama.[2] Shidə karno kura lardəye saa 2015 yedən kura askərraye lardəye General Muhammadu Buhari lan faidatənyi kuru shima kura lardəye buro salakye gargam Nigeriayen waltə karnolan faidatənyi.[3] Shiro sunzə Azikiwe də kakanzəye sha daraja kura lardə Nigeriaye buro salakbe Dr. Nnamdi Azikiwe nankaro.[4] Buron, Jonathan də banama kura lardə Nigeriaye saa 2007 lan səta 2010 ro saadənan cidiya kərmai Umaru Musa Yar'Adua yen; Suro sagǝ 2015 nen, Jonathan shima kura lardǝ Nigeriabe buro salakkin karnolan kǝnasar sǝbandǝnawo. Shiye kərmaidə jamiyya am adawaye dəro kalaktəro kolzəna suro demokəradiya kura Africayedən—lardə do kuro karno-a nəmzalum-a fitəna-a sətanadə.[7] === Kənənga-a ilmu-a buroye === Jonathan də sha kəntagə Novemberye kawunzə 20 saa 1957 lan Ogbia lan katambo fato kəristan Ijaw ye lan, suro Otuoke yen, kəriye Bayelsa yen. Baanzə, Lawrence Ebele Jonathan də, nji njiye tandoma kuru yanzə, Eunice Ayi Ebele Jonathan də, barema cida kolzəna. Sunza dawuyedə Ebele au Ebelechukwudə asal Igboye amma Igboye.[9][10] Mowonti primary-a secondary-a kəristabe ro karaa.[2] Jonathan ye degree bachelor ye ilmu dabbawa ye lan (daraja daraja kən indimi), degree master ye ilmu hydrobiology ye-a ilmu bənyiye-a lan səbandəna; kuru digiri ilmu dabbawabe jamiya Port Harcourtben.[11][2] Loktu shiye jamiyadən, shiye kəra gulzəna Rivers State College lan saa 1983 lan səta 1993 ro saadənan.[2] === Kawu kura lardǝbe ro waljin ro(1998-2010) === Kawu siyasa ro gayinro saa 1998 lan, Jonathan də inspector ilmuye lan cidazəna, maləmma kuru cidama kor nzəliwoye.[12] Cidanzə siyasabedə sa jamiyya People's Democratic Party (PDP) ro kəllatadən badiwono dareram saa 1990s yen.[2] Jonathan də siyasaro kara sa General Sani Abacha, shi duwo kərmai askərraye Nigeriaye saa 1993 səta 1998 ro saadənan, kərmainzən bazənadən. Suro karno gomnati kəriye Bayelsaye saa 1999 yedən, Diepreye Alamieyeseigha ye gomnatiro kamzəna cidiya jamiyya jamaye democratic party yen kuru Jonathan'a karzəna kam kəlanzəro kamzənaro. Alamieyeseigha də karnodən kənasartə kuru shima gomna kəriye Bayelsaye buro salakyewo suro kəntawu Mayye saa 1999 lan. Sandidə walta karrada suro saa 2003 yen. Gumnati Yim kawu kəntawube 29 kəntawu Maybe saa 1999 lan, Jonathan dəga banama gomna Bayelsabero sədəna rokko Diepreye Alamieyeseighaben shidoni gomna kəriyedəbe kəla faraskəram PDPben isənadə. Jonathan də banama Gomnaye ro wallono har kəntawu Disembaye saa 2005 ro saadənan.[13] Yim kawu kəntawube 9 kəntawu December saa 2005 lan, Jonathan, shidoni banama gomnaye loktudən, sha gomna kəriye Bayelsaye ro gozana ngawo gomna Diepreye Alamieyeseigha'a majalis kəriye Bayelsayedəye sha tutuluwunan ngawo kungəna zortəyen lardə United Kingdomyen shiro zorzanayen.[14] === Banama-kura lardǝbe (2007-2010) === Namtə banama kura lardəyedən, Jonathan də daraja gana gozəna. Datəgəram ofis banama kura lardəyedə asuzəna yayi, samnowa majaliskuye ro gagəna kuru, doka lan, shidə wakil majalis nzəliwo lardəye-a, majalis nzəliwo lardəye-a, majalis kərmai lardəye-a kuru kura majalis arziyi lardəye-a. Tartip warratabe Jonathan də sha kura lardə Nigeriaye ro suwudəna yim kawu 9 kəntawu Februaryye saa 2010 lan, ngawo doka kəla mburo walzənayen majalisku Nigeriaye lan dalil kura lardəye Yar'Adua ye bəlawuro Saudi Arabia ro suro kəntawu November saa 2009 yen kurun gotəro.[15] Yim kawu kəntawube 10 kəntawu Februarybe saa 2010, yimnzə buro salakbe kura lardəbe, Jonathanye kabinet gana laa faltə warmajiwo.[16] Futu doka Nigeriaye kərmai kərmaitəye fəlezəna yeyi, ngawo kərmu kura lardəye Yar'Adua ye kəntawu May ye kawunzə 5 saa 2010 lan, Jonathan də, kura lardəye kərmairo, sha kura lardəye kərmai Nigeriaye ro sədəna yim kawu kəntawu Mayye kawunzə 6 saa 2010 lan.[17] Yim kawu kəntawube 18 kəntawu Maybe saa 2010 lan, majalis lardəyedə kasatsana Jonathan ye Gomna kəriye Kadunaye Namadi Sambo'a karzənaro, shiga banama kura lardəye ro faltəro.[18][19] Karno kura saa 2011 ye dəro, Jonathan-a banamanzə kura lardəye Sambo-a də lamarra siyasayero lezana kuru lardədəro bəlawurozana kərmai kura lardəye nankaro kampain sadinro.[20] Yim kawu kəntawube 29 kəntawu Maybe saa 2011-lan, shiga kura lardə Nigeriabe-a kuru Komanda-in-Chief Askərra Nigeriabe-aro sədəna, shidə kura lardə Nigeriabe kən 14 me ro wallono.[21] Shiye mana kərmairo cinadə shima gumnatinzəye hangalnzə awo faltəye ro kalakcin kuru wadə gozəna kəla awo tulur do President Yar'Adua ye dəga gozə kozənaro.[22] Shiye riswa kəmbu-a, kərmai-a, karno-a faltə-adə sandima awowa gomnatinzəye hangalzəro səkkənawo wono. Shiye wono shiye ofisro "kəndaram zauro karəngəa kuru ajabba" lan kadio.[23] 81duxoy2bu4nw66e4f9bjw9bbq5o827