ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 4166 1372550 1355714 2026-05-01T11:19:21Z Materialscientist 6379 ([[c:GR|GR]]) [[File:Bipin Chandra Pal Signature.jpg]] → [[File:Bipin Chandra Pal Signature.png]] same image, better rendering 1372550 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ |image = Babu Bipin Chandra Pal from Andhrapatrika samvatsaradi sanchika 1911 (page 199 crop).jpg |birth_date = ನವಂಬರ್ ೭,೧೮೫೮ |death_date = ಮೇ ೨೦. ೧೯೩೨ |birth_place = [[Habiganj District|ಹಬಿಗನಿ]], ಸಿಲ್ಹೇಟ್,ಅಸ್ಸಾಂ |death_place = |movement = [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿ]] |organization = [[Indian National Congress]], [[ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜ]] |signature = Bipin Chandra Pal Signature.png }} '''ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್''' (ಜನನ-ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೮೫೮) ಈಗಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಿಲ್ಹೆಟ್ ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಕಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ರಾಮ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್. ಇವರು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ, ಪತ್ರಕರ್ತ, ವಾಗ್ಮಿ, ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥ ಪಾಲಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದ ಪತ್ರಿಕೆ - '''ವ೦ದೇ ಮಾತರಂ'''. ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ದದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೇಶಪ್ರೇಮದಿಂದ ಹೋರಾಡಿ ಪ್ರಾಣತೆತ್ತ ಕೆಲವೇ ಉನ್ನತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ರಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಸಹಚರರೆಂದರೆ [[ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ]] ಮತ್ತು [[ಲಾಲಾ ಲಜಪತ ರಾಯ್]] ಜನ ಈ ಮೂವರನ್ನು ಲಾಲ್-ಬಾಲ್-ಪಾಲ್ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. {{clear}} {{ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಗಣ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖರು]] 112oa01ee5w7b8aff7bzwgx5wzn69ul 0 6277 1372551 1351292 2026-05-01T11:19:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372551 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=ನಟಸಾರ್ವಭೌಮ|caption=ಚಿತ್ರದ ಪೊಸ್ಟರ್|director=[[ಪವನ್ ಒಡೆಯರ್]]|producer=[[ರಾಕ್ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್]]|starring=[[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ್]] <br />[[ಅನುಪಮ ಪರಮೇಶ್ವರನ್]] <br />[[ರಚಿತ ರಾಮ್]]<br />[[ಬಿ ಸರೋಜ ದೇವಿ]]<br />[[ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ]] <br /> [[ಪಿ ರವಿಶಂಕರ್]]|music=[[ಡಿ ಇಮ್ಮಾನ್]]|cinematography=[[ವೈದಿ ಎಸ್]]|editing=ಮಹೇಶ್ ರೆಡ್ಡಿ|studio=[[ರಾಕ್ಲೈನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್|ರಾಕ್ಲೈನ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್]]|released={{Film date|2019|02|07|df=y}}|runtime=157 ನಿಮಿಷಗಳು|country=ಭಾರತ|language=ಕನ್ನಡ}} '''ನಟಸಾರ್ವಭೌಮ''' ಪವನ್ ಒಡೆಯರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ.<ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/puneeth-rajkumar-s-next-film-be-directed-pavan-wadeyar-74809|title=Puneeth Rajkumar's next film to be directed by Pawan Wadeyar|date=16 January 2018|publisher=The News Minute}}</ref> [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ್]], ಅನುಪಮಾ ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ಮತ್ತು [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]] ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಬಿ.ಸರೋಜಾದೇವಿ|ಬಿ. ಸರೋಜಾ ದೇವಿ]], [[ಪಿ.ರವಿ ಶಂಕರ್|ಪಿ. ರವಿಶಂಕರ್]],[[ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ]] ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/natasaarvabhowma-first-look-puneeth-rajkumar-5101033/|title=First look of Puneeth Rajkumar’s Natasaarvabhowma unveiled|date=2018-03-17|work=The Indian Express|access-date=2018-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180623060254/https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/natasaarvabhowma-first-look-puneeth-rajkumar-5101033/|archive-date=2018-06-23|dead-url=no|language=en-US}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ [[ಡಿ. ಇಮ್ಮಾನ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯಿದ್ದು ಮತ್ತು ವೈದಿ.ಎಸ್ ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವಿದೆ. ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು 1,394 ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{Cite news|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/natasaarvabhowma-going-strong-at-the-bo/articleshow/67982105.cms|title=Natasaarvabhowma going strong at the BO|date=14 February 2019|work=Bangalore Mirror|access-date=26 March 2019}}</ref></big> == ಕಥೆ == ಕೊಲ್ಕತ್ತದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗಗನ್ ದೀಕ್ಷಿತ ದಾಳಿಯಿಂದ ಘನಶ್ಯಾಮ ಯಾದವ ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಯಾದವ್ ಮತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿಸಿದ ನಕಲಿ ದಾಳಿ ತಿಳಿದು ತನ್ನ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕ ಅವಿನಾಶ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ನಕಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಸುದ್ದಿ ಕಂಡು ಯಾದವ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತನೆ. ಗಗನ್ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಕೇಶವ ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಯಾರೊ ಒಬ್ಬರ ಫೋನಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುವನು. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== *[[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಪುನೀತ್ ರಾಜಕುಮಾರ್]] : ಗಗನ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ 'ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪತ್ರಕರ್ತ. *ಅನುಪಮಾ ಪರಮೇಶ್ವರನ್ : ಶ್ರುತಿ, ವಕೀಲೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/i-am-thrilled-to-debut-in-kannada-alongside-puneeth-rajkumar-anupama-parameswaran/articleshow/64734689.cms|title=I am thrilled to debut in Kannada alongside Puneeth Rajkumar: Anupama Parameswaran|website=[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]|access-date=11 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://regional.pinkvilla.com/kannada/news/anupama-parameswaran-reveals-debut-kannada-alongside-puneeth-rajkumar/|title=Anupama Parameswaran reveals about her debut in Kannada alongside Puneeth Rajkumar|last=Ratda|first=Khushboo|website=Pinkvilla|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011013803/https://regional.pinkvilla.com/kannada/news/anupama-parameswaran-reveals-debut-kannada-alongside-puneeth-rajkumar/|archive-date=2018-10-11|dead-url=no|access-date=11 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://regional.pinkvilla.com/kannada/news/makers-lookout-second-leading-lady-puneeth-rajkumars-natasarvabhouma/|title=Makers on the lookout for second leading lady in Puneeth Rajkumar’s Natasarvabhouma|last=Pattikonda|first=Gautham|website=Pinkvilla|archive-url=https://web.archive.org/web/20180701030555/https://regional.pinkvilla.com/kannada/news/makers-lookout-second-leading-lady-puneeth-rajkumars-natasarvabhouma/|archive-date=2018-07-01|dead-url=no|access-date=11 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/hunt-on-for-a-heroine-for-puneeth-rajkumar/articleshow/64400057.cms|title=Hunt on for a heroine for Puneeth Rajkumar - Times of India|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723050405/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/hunt-on-for-a-heroine-for-puneeth-rajkumar/articleshow/64400057.cms|archive-date=2018-07-23|dead-url=no|access-date=11 January 2019}}</ref> *[[ರಚಿತಾ ರಾಮ್]] : ಸಾಕ್ಷಿ, ಮೊಬೈಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಆಫೀಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ *[[ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ]] *[[ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ|ಸಾಧು ಕೊಕಿಲ]] *[[ಪಿ.ರವಿ ಶಂಕರ್|ಪಿ.ರವಿಶಂಕರ್]] *[[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]] *[[ಬಿ.ಸರೋಜಾದೇವಿ|ಬಿ.ಸರೋಜಾ ದೇವಿ]] *[[ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ]] *[[ಅವಿನಾಶ್ (ನಟ)|ಅವಿನಾಶ್]] *ನಿಶಾಂತ್ ಎಲ್ ಎಸ್ (ಕಿರು ಪಾತ್ರ) *ಜಾನಿ ಮಾಸ್ಟರ್ (ಕಿರು ಪಾತ್ರ) *ರಾಕ್ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ (ಕಿರು ಪಾತ್ರ === ಹಾಡುಗಳು === {{Tracklist|extra_column=ಗಾಯಕರು|title1=ಒಪನ್ ದಿ ಬಾಟಲ್|extra1=[[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್]]|length1=05:15|lyrics1=[[ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]]|title2=ನಟಸಾರ್ವಭೌಮ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹಾಡು / ಡಾನ್ಸ್ ವಿತ್ ಅಪ್ಪು|length2=04:45|lyrics2=[[ಪವನ್ ಒಡೆಯರ್]]|extra2=[[ಸ೦ಜೀತ್ ಹೆಗ್ಡೆ]], [[ಆಂಟೊನಿ ದಾಸನ್]], [[ಜಿತಿನ್ ರಾಜ್]]|title3=ಯಾರೊ ನಾನು|length3=04:25|lyrics3=[[ಕವಿರಾಜ್]]|extra3=[[ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್]]|title4=ತಾಜಾ ಸಮಾಚಾರ (ಪು)|extra4=[[ಜಿತಿನ್ ರಾಜ್]]|length4=04:50|lyrics4=[[ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]]|title5=ತಾಜಾ ಸಮಾಚಾರ (ಹೆ)|extra5=[[ವಂದನ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್]]|length5=04:50|lyrics5=ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ|title6=ಪಾರನಾರ್ಮಲ್ ಆಕ್ಶನ್|length6=02:35|lyrics6=|title7=ಪವರ್ ಪ್ಲೇ|length7=00:55}} ==ಬಿಡುಗಡೆ== ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪುನಿತ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ೧೭ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಿನಿಮಾ ಟೀಸರ್ ೨೧ ಡಿಸಂಬರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಟ್ರೇಲರ್ ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/puneeth-rajkumar-s-nata-sarvabhouma-first-look-unveiled-78185|title=Puneeth Rajkumar’s 'Nata Sarvabhouma' first look unveiled|website=www.thenewsminute.com|access-date=11 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2018/nata-sarvabhouma-teaser-releasing-on-december-21-be-attached-kgf-280602.html|title=Nata Sarvabhouma Teaser Releasing On December 21, To Be Attached To KGF|last=Rajpal|first=Roktim|date=17 December 2018|website=www.filmibeat.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218133625/https://www.filmibeat.com/kannada/news/2018/nata-sarvabhouma-teaser-releasing-on-december-21-be-attached-kgf-280602.html|archive-date=2018-12-18|dead-url=no|access-date=11 January 2019}}</ref><ref>[https://kannada.news18.com/news/entertainment/natasaarvabhowma-movie-team-is-going-release-trailer-on-the-occasion-of-puneeths-birthday-135405.html]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2019/jan/15/natasaarvabhouma-trailer-to-be-out-during-republic-day-week-1925082.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-05-16 |archive-date=2019-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524233603/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2019/jan/15/natasaarvabhouma-trailer-to-be-out-during-republic-day-week-1925082.html |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2019/jan/16/natasaarvabhouma-trailer-to-be-out-on-january-25-9642.html]</ref><ref>[https://www.thenewsminute.com/article/trailer-puneeth-s-natasarvabhouma-seems-intriguing-95707]</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] l476oq8otgwrrlz8pu4w0j222pdegzx 0 15637 1372510 1347637 2026-04-30T20:53:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372510 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸಾಹಿತಿ | name = ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ | image = George bernard shaw.jpg | birth_date = {{Birth date|1856|7|26|df=yes}} | birth_place = [[ಡಬ್ಲಿನ್]], [[ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] | death_date = {{Death date and age|1950|11|2|1856|7|26|df=yes}} | death_place = [[ಹೆರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ಶೈರ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]] | occupation = ನಾಟಕಕಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ | nationality = ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ | genre = Satire, black comedy | movement = Reformist socialist | influences = [[ಆರ್ಥರ್ ಶೊಪೆನ್ಹೌರ್]], [[ರಿಚರ್ಡ್ ವಾಗ್ನರ್]], [[ಹೆನ್ರಿಕ್ ಇಬ್ಸೆನ್]], [[ಫ್ರೀಡ್ರಿಕ್ ನೀಷೆ]], [[ಹೆನ್ರಿ ಜಾರ್ಜ್]], [[ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್]] | influenced = [[ಸಮಾಜವಾದ]] | awards = [[ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೧೯೨೫) <br /> [[ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (ಪಿಗ್ಮೇಲಿಯನ್ ಚಿತ್ರದ ಲೇಖನಕ್ಕೆ) }} '''ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ''' (೧೮೫೬ - ೧೯೫೦) ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಂಗ್ಲ ನಾಟಕಕಾರರು. ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರು. ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ ೬೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]]ದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಬರೆದರು. ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗ್ಮಿಯಾಗಿಯೂ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯದ ಎಳೆಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಮದುವೆ, ಧರ್ಮ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ, ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. =="ಪಿಗ್ಮಾಲಿಯನ್" ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು== ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ ಅವರಿಗೆ, ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರೆಯಿತು. ತಮ್ಮ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ "ಪಿಗ್ಮಾಲಿಯನ್" ಚಲನಚಿತ್ರಚವಾಗಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ '[[ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ',ಯೂ ದೊರೆಯಿತು (೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ). [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]], ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ ಎಂದರೆ ಇವರಿಗೆ ಬಲು ಪ್ರೀತಿ. ನೆಹರೂ ರವರಿಗೆ ಶಾರವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅತಿ ಮೆಚ್ಚು. ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಷಾ ಒಬ್ಬ ಆಪ್ತ-ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅವರನ್ನು ಚಿಕ್ಕ-ಮಹಾತ್ಮರಂತೆ ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಷಾ, ಭಾರತೀಯರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಆಗಾಗ ಅವರು ಬೀರುತ್ತಿದ್ದ ನಗೆ, ಹಾಸ್ಯ-ಚಟಾಕಿ, ಚತುರೋಕ್ತಿಗಳು, ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರೊಡನೆ ಒಡನಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದವು. ==ಐರಿಷ್ ಮೂಲದ 'ಷಾ' ಜನಪ್ರಿಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ== ಬರ್ನಾರ್ಡ್ 'ಷಾ' ಮೂಲತಃ ಐರಿಷ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದವರು. ತಾಯಿ, ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಒಲವಿದ್ದವಳು. ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವರ ಶಿಕ್ಷರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅವರು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಲು ಅದು ಅವರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿತ್ತು. 'ಸಂಗೀತದ ವಿಮರ್ಶೆ,' ಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಗೌರವದಿಂದ ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ. ತಂದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಡಿಯುವ ಚಟವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 'ಷಾ' ಅಷ್ಟೇನೂ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಬಾಲಕನೆಂದು ಹೆಸರು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುಲಂಕುಶವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಪತಿ ಮತ್ತು ಶಾರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು,ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಲಂಡನ್ ಗೆ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಗುರುಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಪರಿಸ್ತಿತಿಯಲ್ಲಿ 'ಷಾ' ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗದೆ, ಡಬ್ಲಿನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಕಚೇರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆಗಲೇ ಸಮಯವಿದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಏನಾದರೂ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಯಿತು. ಲೇಖಕನಾಗುವ ಆದಮ್ಯ ಆಸೆ ಮನದಾಳದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ತಾಯಿಯಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ನೌಕರಿಯ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೫ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಆಗಲೇ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅವು ಅಷ್ಟೇನೂ ಹೆಸರುಮಾಡದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಬರೆಯುವ ಆಸಕ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಪ್ರತಿಮ ಭಾಷಣ ಮಾಡುವ ಕಲೆ ಹಸ್ತಗತವಾಗಿತ್ತು. '[[ಅನಿಬೆಸೆಂಟ್]]' ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ, ಅವರ ಮಾತಿನಮೋಡಿಗೆ ಮರುಳಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಮುಂದೆಬಂದರು. ಆದರೆ 'ಷಾ' ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಬರೆಯುವ ಗೀಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ-ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಷಾ, ನಾಟಕಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿದರು. '[[ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಭಾಷೆ]]'ಯ, '[[ಇಬ್ಸನ್]]' ಎಂಬ ನಾಟಕ ಕಾರನ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಾಟಕರಂಗಕ್ಕೆ '[[ಗ್ರೆನ್]]' ಎಂಬನಾಟಕಕಾರ,ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ,ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಲ್ಲಿ ಆ ಮಟ್ಟದ ನಾಟಕಗಳೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದುವಾದಿಸಿದ್ದರು. 'ಷಾ' ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ ತಾವೇ '[[ವಿಡೋವರ್ಸ್ ಹೌಸ್]]' ಎಂಬನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅದು ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್ ನ '[[ರಾಯಲ್ಟಿ ಥಿಯೇಟರ್]]' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಹೆಸರುಮಾಡಿತು. ಇದಾದನಂತರ 'ಷಾ' ಸುಮಾರು ೬೦ ಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ ಮಹಾನ್ ನಾಟಕಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಹೆಸರುಮಾಡಿದರು. 'ಇಬ್ಬನ್' ನ ಕೃತಿಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಯಿದೆ. =='ಷಾ'ರವರ ಪ್ರಾರಂಬಿಕ ನಾಟಕಗಳು== [[ಚಿತ್ರ:George Bernard Shaw Statue.jpg|right|120px|thumb|ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ ರ ಒಂದು ಪ್ರತಿಮೆ]] * 'Mrs Warren's Profession' (1893) * 'Arms and the Man'(1894) * 'You Never Can Tell' (1897) (1894) * 'The Devil's Disciple' (1897) ನಾಟಕ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಂಡು, ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. * 'Plays Unpleasant' (published 1898) * 'Widowers' Houses' (1892) * 'The Philanderer' (1898) * 'Plays Pleasant' (published 1898) * 'The Man of Destiny' (1895) * 'Three Plays for Puritans' (published 1901) * 'Captain Brassbound's Conversion' (1899) * 'The Admirable Bashville' (1901) * 'John Bull's Other Island' (1904) * 'How He Lied to Her Husband' (1904) * 'Getting Married' (1908) * 'The Glimpse of Reality' (1909) * 'The Fascinating Foundling' (1909) * 'Press Cuttings' (1909) * 'Misalliance' (1910) * 'Annajanska', the Bolshevik Empress' (1917) * 'The Dark Lady of the Sonnets' (1910) == 'ಷಾ'ರ ಎರಡನೆಯ ಘಟ್ಟದ ನಾಟಕಗಳು == * 'Caesar and Cleopatra' (1898) * 'Man and Superman' (1902–03) * 'Major Barbara' (1905) * 'The Doctor's Dilemma' (1906) * 'Pygmalion' (1912–13) 'ಷಾ'ರವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತೆಂದರೆ, ಕೇವಲ'ಷಾ'ರ ನಾಟಕಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಭಿನಯಿಸುವ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು, ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿದವು. * 'Fanny's First Play' (1911) * 'Overruled' (1912) * 'Androcles and the Lion' (1912) * 'The Great Catherine' (1913) * 'The Inca of Perusalem' (1915) * 'O'Flaherty VC' (1915) * 'Augustus Does His Bit' (1916) * 'Heartbreak House' (1919) * 'Back to Methuselah' (1921) * 'In the Beginning' * 'The Gospel of the Brothers Barnabas' * 'The Thing Happens' * 'Tragedy of an Elderly Gentleman' * 'As Far as Thought Can Reach' * '[[Saint Joan]]' (1923) ಈ ಕೃತಿಗೆ, '[[ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]],' ದೊರೆಯಿತು. * 'The Apple Cart' (1929) * 'Too True To Be Good' (1931) * 'On the Rocks' (1933) * 'The Six of Calais' (1934) * 'The Simpleton of the Unexpected Isles' (1934) * 'The Shewing Up of Blanco Posnet' (1909) * 'The Millionairess' (1936) * 'Geneva' (1938) * 'In Good King Charles's Golden Days' (1939) * 'Buoyant Billions' (1947) * 'Shakes versus Shav' (1949) =='ಸೇಂಟ್ ಜೋನ್'-(೧೯೨೩),ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೃತಿ,== '[[ಸೇಂಟ್ ಜೋನ್]]' ನಾಟಕ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದಿದ್ದಲ್ಲದೆ, 'ಷಾ' ರವರಿಗೆ, ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅದರ ಹಣವನ್ನು, '[[ಆಂಗ್ಲೋ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಲಿಟರರಿ ಫೌಂಡೇಷನ್]]' ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. ಅವರ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೆಸರುಮಾಡಿವೆ. ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ’[[ಮೈಫೇರ್ ಲೇಡಿ]]’, ಷಾ, ರ ’ಪಿಗ್ಮೇಲಿಯನ್ ’ನಾಟಕದ ಆಧಾರದಿಂದ ತಂದಿದ್ದು. 'ಹೂ ಹುಡುಗಿ' ಎಂಬ ಅನುವಾದದಿಂದ 'ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ'ಯವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ’[[ಲಿಝಾ ಡುಲಿಟ್ಸ್]]’ ಎಂಬ ಹೂಮಾರುವ ಹುಡುಗಿಗೆ, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾಷಾತಜ್ಞನೊಬ್ಬ, ಉನ್ನತವರ್ಗದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಯುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿ, ಆಚಾರವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಾಟಕ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದ, ಉಚ್ಚ-ನೀಚವರ್ಗಗಳ ತಾರತಮ್ಯ, ಮಾನವಸಹಜ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನಡವಳಿಕೆ, ಭಾಷೆಯ ಮಹತ್ವಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೆಣೆದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾಟರೂಪದಲ್ಲಿ ರಂಗಮಂಚದಮೇಲೆ, ತಂದಿದ್ದಾರೆ.'ಷಾ', ಈ ನಾಟಕದ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಅನುವಾದವನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಮತು ವಿಯೆನ್ನಾನಗರ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡು, ಅವು ಜಯಭೇರಿ ಹೊಡೆದು, ಗಲ್ಲಾ-ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರಂತೆ. ಇದು ಅವರ ಇಂಗ್ಲೆಡ್ ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಕಲಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಶಾ ರವರ, ತಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ==’ಥಿಯೇಟರ್ ಆಫ್ ಐಡಿಯಾಸ್'-ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾರವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು== ನಾಟಕ ರಸಪ್ರತೀತಿ ಮಾಡಲು ಕೆಲವರು, 'ಷಾ,' ರನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಕಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತವಿದೆ, ಗಂಭೀರ ವಿಚಾರಗಳಬಗ್ಗೆ ಲಭುವಾದ ಚರ್ಚೆ, ಚತುರ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಷ್ಟೇ ಇವೆ.'ಷಾ,' ತತ್ಕಾಲೀನ ಸಮಾಜದ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆನೀಡದೆ, ಮಾನವನ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಲೋಪದೋಷಳಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. 'ಷಾ,' ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನೂ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 'ಷಾ,' ರ ನಾಟಕ ಶೈಲಿ, ’ಥಿಯೇಟರ್ ಆಫ್ ಐಡಿಯಾಸ್' ಎಂಬಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಷಾ ರವರ 'ಸೀಜರ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಲಿಯೊಪಾತ್ರ' ನಾಟಕವನ್ನು ಡಾ.ಪ್ರಭಾಕರ.ಮ. ನಿಂಬರಗಿ ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{Gutenberg author | id=Shaw,+Bernard | name=Bernard Shaw}} * [http://ibdb.com/person.php?id=5784 George Bernard Shaw at IBDb.com] * {{IMDb name| id=0789737 | name=George Bernard Shaw}} * [http://www.npg.org.uk/collections/search/portrait.php?LinkID=mp06547&page=1&role=art&rNo=5 George Bernard Shaw]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 1937 color portrait by [[Madame Yevonde]] * [http://archives.lse.ac.uk/TreeBrowse.aspx?src=CalmView.Catalog&field=RefNo&key=SHAW+PHOTOGRAPHS Bernard Shaw photographs held at LSE Library] * [http://www.silentera.com/PSFL/data/G/GeorgeBernardShaw1927.html 1927 film made in Phonofilm at SilentEra] * [http://www.silentera.com/PSFL/data/G/GreetingByGeorgeBernar1928.html 1928 film made in Movietone at SilentEra] * [http://www.shawsociety.org/ International Shaw Society], includes [http://www.shawsociety.org/Chronology-of-Works.htm a chronology of Shaw's works] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303203422/http://www.shawsociety.org/Chronology-of-Works.htm |date=2016-03-03 }} * [http://www.shawsociety.org.uk/ The Shaw Society, UK, established in 1941] * [http://chuma.cas.usf.edu/~dietrich/shawsociety.html The Bernard Shaw Society, New York] * [http://www.shawchicago.org/ Shaw Chicago Theater] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516033335/http://www.shawchicago.org/ |date=2011-05-16 }} A theater dedicated to the works of Shaw & his contemporaries. * [http://www.shawfest.com/ Shaw Festival] Niagara-on-the-Lake, Ontario, Canada theatre that specializes in plays by Bernard Shaw and his contemporaries and plays about his era (1856–1950) * [http://search.nobelprize.org/search/nobel/?q=George+Bernard+Shaw&i=en&x=0&y=0 ''The Nobel Prize Biography on Shaw'']{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, From Nobel Lectures, Literature 1901–1967, Editor Horst Frenz, Elsevier Publishing Company, Amsterdam, (1969). * [http://www.lib.uoguelph.ca/resources/archival_&_special_collections/the_collections/dan_laurence_collection.cfm Dan H. Laurence/Shaw Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330054642/http://www.lib.uoguelph.ca/resources/archival_%26_special_collections/the_collections/dan_laurence_collection.cfm |date=2014-03-30 }} in the [[University of Guelph]] Library, Archival and Special Collections, holds more than 3,000 items related to his writings and career * {{cite news|title=Send for Shaw, not Shakespeare|author=Michael Holroyd|date=19 July 2006|publisher=[[The Times Literary Supplement]]|url=http://tls.timesonline.co.uk/article/0,,25338-2277082,00.html|location=London|access-date=22 ಆಗಸ್ಟ್ 2015|archive-date=3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091003113454/http://tls.timesonline.co.uk/article/0,,25338-2277082,00.html|url-status=dead}} * {{cite news|title=Artist of the impossible|author=Sunder Katwala|date=26 July 2006|publisher= Guardian Comment|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2006/jul/26/gbsat150 | location=London}} * [http://www.peterlorrecompanion.com/cashel-byrons-profession.html Cashel Byron's Profession and the Anti-Romance Novels of George Bernard Shaw] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141210022235/http://www.peterlorrecompanion.com/cashel-byrons-profession.html |date=2014-12-10 }} * [http://www.thebestquestion.com/georgebernardshaw.htm George Bernard Shaw Timeline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303191331/http://www.thebestquestion.com/georgebernardshaw.htm |date=2016-03-03 }} * [http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead/00121.xml&query=george%20bernard%20shaw&query-join=and/ George Bernard Shaw's collection]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at the [http://www.hrc.utexas.edu/ Harry Ransom Center] at [[The University of Texas at Austin]] * [http://www.ucd.ie/humanities/events/podcasts/2012/george-bernard-shaw-conference/ Audio recordings of keynote lectures at the GB Shaw: Back in Town Conference, Dublin 2012]. * [http://www.panarchy.org/shaw/maxims.1903.html George Bernard Shaw, Maxims for Revolutionists] (1903) {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕರು|ಷಾ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು|ಷಾ]] 022zlrkttbgusovnws6ofd5mpunwqpu 0 20853 1372554 1350192 2026-05-01T11:55:15Z K7yz3 99242 1372554 wikitext text/x-wiki {{Infobox album | Name =ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ | Type = studio | Artist = [[ಮೈಕಲ್ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್]] | Cover = | Border = yes | Released = {{start date|1982|11|30}} | Recorded = ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೪&nbsp;–ನವೆಂಬರ್ ೮,೧೯೮೨; [[ವೆಸ್ಟ್ ಲೇಕ್ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]] ([[West Hollywood, ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]]) | Genre = {{flat list|<!-- DO NOT ADD unsourced genres --> *[[Post-disco]] *[[Pop music|pop]] *[[Contemporary R&B|R&B]] *[[rock music|rock]] *[[funk]] }} | Length = {{Duration|m=42|s=19}} | Label = [[Epic Records|Epic]] | Producer = {{flat list| *Michael Jackson *[[Quincy Jones]] }} | Last album = ''[[E.T. the Extra-Terrestrial (album)|E.T. the Extra-Terrestrial]]'' <br />(1982) | This album = '''''Thriller'''''<br />(1982) | Next album = ''[[Farewell My Summer Love]]''<br />(1984) | Misc = {{Singles | Name = Thriller | Type = Studio album | Single 1 = [[The Girl Is Mine]] | Single 1 date = October 18, 1982 | Single 2 = [[Billie Jean]] | Single 2 date = January 3, 1983 | Single 3 = [[Beat It]] | Single 3 date = February 14, 1983 | Single 4 = [[Wanna Be Startin' Somethin']] | Single 4 date = May 8, 1983 | Single 5 = [[Human Nature (Michael Jackson song)|Human Nature]] | Single 5 date = July 3, 1983 | Single 6 = [[P.Y.T. (Pretty Young Thing)]] | Single 6 date = September 19, 1983 | Single 7 = [[Thriller (song)|Thriller]] | Single 7 date = November 12, 1983 }}}} [[ಚಿತ್ರ:Thriller logotipo.png|right|frameless]] '''''ಥ್ರಿಲರ್''''' ಅಮೇರಿಕದ ಹಾಡುಗಾರ [[ಮೈಕಲ್ ಜ್ಯಾಕ್‌ಸನ್]]‌ರ ಆರನೆಯ [[ಮೂಲ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ|ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ]]. ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಫಲವಾಗಿದ್ದ ೧೯೭೯ರ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ''[[ಆಫ್ ದ ವಾಲ್]]''‌ನ ಮುಂಬರಿವಾಗಿ ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೩೦, ೧೯೮೨ರಂದು [[ಎಪಿಕ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ಸ್]]‌ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ''ಥ್ರಿಲರ್'', [[ಸರಳ ಭಾವುಕ ಶೈಲಿ]] (ಫಂಕ್), [[ಡಿಸ್ಕೋ]], [[ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಗೀತ]] (ಸೋಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್), [[ರಿದಮ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಲೂಸ್]], ಹಾಗೂ [[ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ|ಪಾಪ್]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ''ಆಫ್ ದ ವಾಲ್'' ಅಂತಹದೇ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.radio3net.ro/dbartists/supersearch/VGhyaWxsZXIgKEVwaWMp/Thriller%20%28Epic%29 ''Thriller''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512034056/http://www.radio3net.ro/dbartists/supersearch/VGhyaWxsZXIgKEVwaWMp/Thriller%20%28Epic%29 |date=2013-05-12 }} ([[Adobe Flash]]) at [[Radio3Net]] (streamed copy where licensed) {{ಚುಟುಕು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ]] more2fu1t74ry5ktuehdgun5ad4a0ta 0 21419 1372513 1348132 2026-04-30T22:34:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372513 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson 2 2008.jpg|thumb|right|ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್]] '''ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌''', ('''ಜೆನ್ನಾ ಮೇರಿ ಮಸ್ಸೊಲಿ''' ಜನನ; ಎಪ್ರಿಲ್ 9, 1974)<ref name="Hollie McKay">{{cite web|url= http://www.foxnews.com/story/0,2933,448452,00.html|title= Pop Tarts: Jenna Jameson Wants to Make Porn Name Official|accessdate= 2008-11-10|author= Hollie McKay|date= 2008-11-07|publisher= [[Fox News]]}}</ref><ref name="Hollie McKay"/><ref name="ETHS">{{cite web| url=http://cache-origin.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/index.html| title=How a Young Adult Star Turned Porn into Profit and Prominence| accessdate=2006-08-15| author=Jean-Paul Aussenard| last=Aussenard| first=Jean-Paul| date=2005-03-27| month=March| work=[[E! True Hollywood Story]]| publisher=[[E!]] Online| archiveurl=https://web.archive.org/web/20050328005437/http://www.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/| archivedate=2005-03-28}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ [[ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ನಟ|ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಟಿ]], ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪೋರ್ನ್ ಚಿತ್ರಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟಿ<ref name="Grigoriadis">{{cite web|url= http://www.rollingstone.com/news/story/6420232/jenna_jamesons_forbidden_desires|title= "Jenna Jameson's Forbidden Desires"|publisher= by [[Vanessa Grigoriadis]], ''[[Rolling Stone]]'' magazine, August 11, 2004. Retrieved February 1, 2007. Reprinted as "Jenna Jameson: Girl On Top", by Vanessa Grigoriadis, ''[[The Independent]]|date= September 05, 2004|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2, 2006|archive-url= https://web.archive.org/web/20060902142437/http://www.rollingstone.com/news/story/6420232/jenna_jamesons_forbidden_desires|url-status= dead}}</ref><ref name="Forbes">{{cite web|url= http://www.forbes.com/free_forbes/2005/0704/124.html|title= The (Porn) Player|publisher= by Matthew Miller, ''[[Forbes]]'' magazine|date= July 4, 2005|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಜುಲೈ 19, 2012|archive-url= https://web.archive.org/web/20120719072230/http://www.forbes.com/free_forbes/2005/0704/124.html|url-status= dead}}</ref><ref name="WallStreetJournal">{{cite web|url= http://dackman.homestead.com/JamesonPornWSJ.htm|title= A Star Is Porn|publisher= by Dan Ackman, ''[[Wall Street Journal]]'', August 27, 2004, Page W13. Online at author's web site|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಜನವರಿ 28, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070128224856/http://dackman.homestead.com/JamesonPornWSJ.htm|url-status= dead}}</ref> ಮತ್ತು "ಪೋರ್ನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳ ರಾಣಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="Cooper">{{cite web|url= http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/books/08/27/jenna.jameson/|title= "Jenna Jameson: 'I chose the right profession'"|publisher= interview with [[Anderson Cooper]] on ''[[Anderson Cooper 360°]]'', [[CNN]]|date= August 28, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> [[ನಗ್ನವಾಗು|ಬತ್ತಲೆ ನರ್ತಕಿ]] ಮತ್ತು [[ಗ್ಲಾಮರ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ|ಗ್ಲಾಮರ್ ರೂಪದರ್ಶಿ]]ಯಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಅವರು, ನಂತರ 1993ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1996ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ 'ಅಗ್ರ ಹೊಸ ಮುಖ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಜೇಮ್ಸನ್ ಅಂದಿನಿಂದ ಈವರೆಗೂ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಕರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು [[X-ರೇಟೆಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್‌|X-ರೇಟೆಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್ (XRCO)]] ಮತ್ತು [[AVN (ಮ್ಯಾಗಜೀನ್)|ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್ AVN)]] ಹಾಲ್ಸ್ ಆಫ್ ‌ಫೇಮ್‌ಗೆ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="xrcohof">{{cite web|url= http://www.bwdl.net/XRCO-2/hall.htm|title= Hall of Fame at xrco.com|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಜುಲೈ 6, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20150706034357/http://www.bwdl.net/XRCO-2/hall.htm|url-status= dead}}</ref><ref name="avnhof">{{cite web|url= http://www.avnawards.com/index.php?center=hall-of-fame|title= page at avnawards.com|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು 2000ರಲ್ಲಿ ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿ [[ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ|ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ]] ಎಂಬ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಮನರಂಜನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ನಂತರ ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಬಳಿಕ ಅವರಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಒಂದೇ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆಗಿತ್ತು, ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಈ ಉದ್ಯಮ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಇತರೆ ತಾರೆಗಳ ಇದೇ ತೆರನಾದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸತೊಡಗಿತು ಮತ್ತು 2001ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ''[[ಬ್ರಿಯಾನಾ ಲವ್ಸ್ ಜೆನ್ನಾ|ಬ್ರಿಯಾನಾ ಲವ್ಸ್‌‌ ಜೆನ್ನಾ]]'' ([[ಬ್ರಿಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್‌|ಬ್ರಿಯಾನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್‌]] ಜೊತೆಗೆ), ಇದು 2002ನೇ ಸಾಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ- ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ-ಬಾಡಿಗೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 2003ರಲ್ಲಿ [[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ]] ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು.<ref name="Papermag"/> 2005ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾಕ್ಕೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|US$]] 30 ದಶಲಕ್ಷ ಆದಾಯವಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲಾಭವೇ ಇರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="Forbes"/> [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದ [[ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್|ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ರೇರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ 48 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌, ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನೂ ತೂಗು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಪ್ಲೇಬಾಯ್ TV|ಪ್ಲೇ ಬಾಯ್ TV]]ಯು ''[[ಜೆನ್ನಾರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೆಕ್ಸ್ ತಾರೆ|ಜೆನ್ನಾರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್]] '' ಎಂಬ [[ರಿಯಾಲಿಟಿ ದೂರದರ್ಶನ|ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ]]ದ ಆತಿಥ್ಯವಹಿಸಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯುಳ್ಳ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಟಿಯರು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಸೇರಲು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="gamejss">{{cite web|url= http://www.gamelink.com/display_star.jhtml?id=34010|title= Jenna Jameson page at Gamelink.com|accessdate= April 9, 2008}}</ref> 1997ರಲ್ಲಿ [[ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್|ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್‌]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''[[ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್(1997 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್‌]]'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿರು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಪಾಪ್-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೂ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ''[[ದಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋ|ದಿ ಹೊವರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್‌ ಶೋ]]'' ನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮುಂದುವರಿದರು: [[E!]] ದೂರದರ್ಶನ‌ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಬಹಳೇ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೆಸ್ಟ್‌-ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ ''[[ವೈಲ್ಡ್ ಆನ್‌!]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಾಕ್ ಸೂಪ್‌|ಟಾಕ್‌ ಸೂಪ್‌]] '' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು; [[ಫಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿ|ಫಾಕ್ಸ್]] [[ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌|ಆನಿಮೇಷನ್‌]] ನಿರ್ಮಾಣದ [[ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸಿಟ್‌ಕಾಂ]] ''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಗೈ]]'' ನ [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಡಸ್ ಹಾಲಿವುಡ್‌|2001ನೇ ಕಂತಿ]]ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಟಿಯಾಗಿ [[ಅಶರೀರವಾಣಿ (ಹಿನ್ನೆಲೆ ಧ್ವನಿ)|<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಧ್ವನಿ(ಅಶರೀರವಾಣಿ)</span>]]; 2002ರಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋ ಆಟ ''[[:ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಅಟೋ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ|ಗ್ರ್ಯಾಂಜ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಅಟೊ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ವಿಜೇತ ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಧ್ವನಿ; ಮತ್ತು 2003ರ [[NBC]] ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳ ''[[ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್|ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಚರ್ಲಿಂಗ್‌]]'' ನ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಟಿ. 2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಹೌ ಟು ಮೇಕ್ ಲವ್ ಲೈಕ್ ಎ ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್‌: ಎ ಕಾಷನರಿ ಟೇಲ್. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗೊಂಡ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟಗೊಂಡು, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ|''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಆರು ವಾರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref name="Forbes"/>.<ref name="Forbes"/> ಜೆನ್ನಾ [[ಭಯಾನಕ (ಪ್ರಕಾರ)|ಭಯಾನಕ]] ಹಾಸ್ಯ ಪುಸ್ತಕದ ರಚನೆಗೂ ಕೈ ಹಾಕಿದರು, [[ವರ್ಜಿನ್ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ (ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದ)|ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗದ (ವರ್ಜಿನ್ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌)]] ಹಾಸ್ಯಗಳಿರುವ ''[[ಜೇನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಶ್ಯಾಡೊ ಹಂಟರ್ (ಹಾಸ್ಯ)|ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಶ್ಯಾಡೋ ಹಂಟರ್]] '' ಎಂಬ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 2008ರಲ್ಲಿ ತೆರೆ ಕಂಡ ಭಯಾನಕ-ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ ''[[ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್|ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೆನ್ನಾ ನಟಿಸಿದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು [[ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್, ನೆವಡಾ|ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌]]ನ [[ನೆವಡಾ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮಸ್ಸೊಲಿ, ಒಬ್ಬ [[ಇಟೆಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್|ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್]] ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು [[KVBC-TV]]ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ದೇಶಕ. ಅವರ ತಾಯಿ ಜುಡಿತ್ ಬ್ರೂಕ್ ಹಂಟ್ ಮಸ್ಸೊಲಿ, ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ [[ಪ್ರದರ್ಶಕ ಹುಡುಗಿ]]ಯಾಗಿರುವ ಅವರು [[ಟ್ರೊಪಿಕಾನಾ ರೆಸಾರ್ಟ್ &amp; ಕ್ಯಾಸಿನೊ|ಟ್ರೋಪಿಕಾನಾ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿನೊ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೊಲೀಸ್ ಬರ್ಗೆರ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="NYTimes">{{cite web|url= https://www.nytimes.com/2004/04/15/garden/15JENN.html?ex=1397361600&en=3e0359841e9017c4&ei=5007&partner=USERLAND|title= At Home with Jenna Jameson: Off Camera, Cashmere and Crosses|publisher= by Dinitia Smith, ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date= April 15, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref><ref name="ReviewJournal">{{cite web|url= http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2004/Sep-08-Wed-2004/news/24719744.html|title= "Porn star's book walks wild side"|publisher= by [[Norm Clarke]], ''[[Las Vegas Review-Journal]]|date= September 8, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್‌ ಅವರ ಎರಡನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಮುನ್ನ ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 1976ರಂದು [[ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್|ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌]]ನಿಂದಾಗಿ ಅವರ ತಾಯಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.<ref name="ETHS"/> [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾದ ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬ [[ದಿವಾಳಿ]]ಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕಳೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿತ್ತು, ಅಜ್ಜಿ(ತಂದೆಯ ತಾಯಿ)ಯನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಹಲವು ಬಾರಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಕುಟುಂಬ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರ ತಂದೆ ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ [[ಷೆರಿಫ್|ಶಾಂತಿಪಾಲನೆ]] ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು, ಮತ್ತು ಇದೇ ವೇಳೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಟೋನಿಗೆ ಅತ್ಯಾಪ್ತರಾದರು.<ref name="Higginbotham">{{cite web|url= http://www.theage.com.au/articles/2004/10/07/1097089474673.html|title= The porn broker|publisher= by Adam Higginbotham, October 9, 2004, ''[[Telegraph Magazine]]'', presented by [[The Age]]. Retrieved February 1, 2007. Also reprinted in a slightly edited form as "[http://www.smh.com.au/news/Books/A-life-of-ups-and-downs/2004/12/03/1101923326974.html A life of ups and downs]", ''[[Sydney Morning Herald]]|date= December 4, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಪುಟಾಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಲೇ ಆಗಾಗ [[ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಲೆಟ್]] ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="AskMen">{{cite web|url= http://www.askmen.com/celebs/women/models_250/262_jenna_jameson.html|title= Jenna Jameson|publisher= [[AskMen.com]] Model of the Week feature|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ''[[ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್|ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್‌]]'' DVD ಕುರಿತ ಕಿರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಾವು ನೃತ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1990ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ [[ಫ್ರೊಂಬರ್ಗ್, ಮೊಂಟಾನಾ|ಫ್ರೊಮ್ಬರ್ಗ್‌ನ ಮೊಂಟಾನ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ಜಾನುವಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕೇಂದ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಆಟದ ನಂತರ ನಾಲ್ವರು ಹುಡುಗರು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ [[ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಬಗೆಗಳು#ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ|ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ]] ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Higginbotham"/> 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಜ್ಯಾಕ್‌ನ [[ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್|ಸೈಕಲಿಗ]] ಅಂಕಲ್‌ ಪ್ರೀಚರ್ ಎಂಬಾತನಿಂದ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಅತ್ಯಚಾರಕ್ಕೊಳಗಾದೆ ಎಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Higginbotham"/> (ಪ್ರೀಚರ್ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.)<ref name="CNN">{{cite web|url= http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/books/09/08/review.jameson/|title= "Review: Jenna Jameson's crazy porn life"|publisher= by Adam Dunn, September 8, 2004, [[CNN]]|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಈ ಘಟನೆ ಬಗ್ಗೆ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳುವ ಬದಲು, ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಜ್ಯಾಕ್ ಜೊತೆ ತೆರಳಿದ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಆತನೊಂದಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="ETHS"/><ref name="January">{{cite web|url= http://www.januarymagazine.com/biography/pornstar.html|title= Jennasis|publisher= by Adrian Marks, ''[[January Magazine]]|date= September 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> [[ಟಟೂ(ಹಚ್ಚೆ)|ಹಚ್ಚೆ (ಟಟೂ)]] ಕಲಾವಿದನಾಗಿರುವ ಜ್ಯಾಕ್, ತಾನು ರಚಿಸಿದ ಹಚ್ಚೆ ಕಲಾಕೃತಿ ಸರಣಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲಿನವುಗಳನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್‌ಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ, ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅವರ ಬಲ ನಿತಂಬದ ಮೇಲಿರುವ ಎರಡು ಹೃದಯದ ಹಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಜೇಮ್ಸನ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Forbes"/><ref name="VanishingTattoo">{{cite web|url= http://www.vanishingtattoo.com/tattoo/celeb-jameson.htm|title= Jenna Jameson Tattoo Pics|publisher= Vanishing Tattoo.com|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070216021907/http://www.vanishingtattoo.com/tattoo/celeb-jameson.htm|url-status= dead}}</ref> [[E!]] ಪ್ರಕಾರ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಸಹೋದರ ಟೋನಿ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತ ಟಟೂ ಪಾರ್ಲರ್ ಇರಿಸಿದ್ದ,<ref name="NYTimes"/> ಮತ್ತು "ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕ" ಎಂಬ ಬರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದ.<ref name="ETHS"/> == ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ == ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ ಪ್ರದರ್ಶಕ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಲು ಜೇಮ್ಸನ್ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಪ್ರದರ್ಶಕ ನರ್ತಕಿಗೆ ಅವಶ್ಯವಿರುವ 5 ಅಡಿ 8 ಇಂಚು(173&nbsp;cm) ಎತ್ತರವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು.<ref name="Papermag"/><ref name="ReviewJournalShowgirls">{{cite web|url= http://www.reviewjournal.com/employment/vegasjobs/entertainer.html|title= Showgirls vs. dancers|publisher= [[Las Vegas Review-Journal]]|date= July 27, 2004|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ಬಳಿಕ [[ವೇಗಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್|ವೇಗಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌]] ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತಾದರೂ,<ref name="NYTimes"/> ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಜೇಮ್ಸನ್ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೇತನದ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳಿದರು.<ref name="January"/> ಈ ನಡುವೆ [[ನಗ್ನವಾಗು|ಬತ್ತಲೆ ನರ್ತಕಿ]] ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವಂತೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಿಯಕರ ಜ್ಯಾಕ್ ‌ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು,<ref name="Grigoriadis"/> ಮತ್ತು 1991ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಮೈನರ್ (ಕಾನೂನು)|ವಯೋಮಾನದ ಅರ್ಹತೆಗಳು]] ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, [[ಗುರುತು ದಾಖಲೆಯ ನಕಲು|ನಕಲಿ I.D.]]ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ ಬತ್ತಲೆ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="ETHS"/><ref name="AskMen"/> ಆದರೆ, ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿದ [[ದಂತ ಪಟ್ಟಿಗಳು|ಪಟ್ಟಿ]]ಯಿಂದಾಗಿ [[ಕ್ರೇಜಿ ಹಾರ್ಸ್ ಟೂ]] ಬತ್ತಲೆ ಕೂಟದಿಂದ ಅವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ನಂತರ ಅವರು [[ಸೂಜಿ ಮೊನೆಯ ಇಕ್ಕಳ|<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ಸೂಜಿ ಮೊನೆಯ ಇಕ್ಕಳ</span>]]ವನ್ನು ಬಳಸಿ ಆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದ ಬಳಿಕ ಕ್ರೇಜಿ ಹಾರ್ಸ್ ಟೂ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ವೀಕೃತರಾದರು.<ref name="Forbes"/> ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, [[ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ|ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ]] ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಜೇಮ್ಸನ್ ಪ್ರತಿರಾತ್ರಿಗೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|US$]]2,೦೦೦ ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="ETHS"/> ಬತ್ತಲೆ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು "ಜೆನ್ನಾಸಿಸ್" ಎಂದಿತ್ತು,<ref name="ReviewJournal"/> ನಂತರ ಇದೇ ಹೆಸರನ್ನು ತಾವು ಆರಂಭಿಸಿದ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಇಟ್ಟರು ("ಜೆನ್ನಾಸಿಸ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್").<ref name="WIPO">{{cite web|url= http://www.wipo.int/amc/en/domains/decisions/html/2004/d2004-1042.html|title= WIPO Domain Name Decision: D2004-1042|publisher= Nels T. Lippert, [[World Intellectual Property Organization]]|date= February 15, 2005|accessdate= February 1, 2007}}</ref> ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಆರಂಭದ ಪದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವ ಕೊನೆಯ ಪದಕ್ಕಾಗಿ ಇಡೀ ದೂರವಾಣಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಜಾಲಾಡಿ ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಜೇಮ್ಸನ್ ಎಂದರೆ [[ಜೇಮ್ಸನ್ ಐರಿಷ್ ವಿಸ್ಕಿ|ಜೇಮ್ಸನ್ ವಿಸ್ಕಿ]] ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಕುಡಿತಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ETHS"/><ref name="Metacafe">{{cite web|url= http://www.metacafe.com/watch/124500/jenna_jameson/|title= Jenna Jameson: Ever wonder how she got her name?|publisher= Video at Metacafe.com|accessdate= February 1, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 22, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140322051547/http://www.metacafe.com/watch/124500/jenna_jameson/|url-status= dead}}</ref> ನೃತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ, 1991ರ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ''[[ಪೆಂಟ್‌ಹೈಸ್(ಮ್ಯಾಗಜೀನ್)|ಪೆಂಟ್‌ಹೌಸ್‌]]'' ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯುಂಟಾಗಿ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಸೂಜ್ ರಂಡಾಲ್|ಸೂಝ್ ರಂಡಾಲ್‌]] ಎಂಬ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ [[ಗ್ಲಾಮರ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ|ನಗ್ನ ಭಾವಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಫೋಸು ಕೊಟ್ಟರು,<ref name="January"/><ref name="Autobio99-107">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|coauthors = [[Neil Strauss|Strauss, Neil]]|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|publisher = [[Regan Books]]|location = New York|isbn = 0-06-053909-7|pages = 99 – 107|year = 2004}} </ref> ಅನೇಕ [[ಪುರುಷರ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಪುರುಷರ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ನಂತರ, ಜೇಮ್ಸನ್ ನಿಲುವು ಬದಲಾಯಿತು. ರಾಂಡಲ್ ಒಬ್ಬ "ಶಾರ್ಕ್"<ref name="SalonBookReview">{{cite web|url= http://archive.salon.com/books/review/2004/08/25/jenna/index.html|title= "How to Make Love Like a Porn Star" by Jenna Jameson|publisher= [[Salon.com|Salon]]'' magazine book review by Charles Taylor|date= August 25, 2004|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮೇ 6, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090506032528/http://archive.salon.com/books/review/2004/08/25/jenna/index.html|url-status= dead}}</ref> ಆಗಿದ್ದು ತಮ್ಮನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆತನ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="LukeIsBack">{{cite web|url= http://www.lukeisback.com/stars/stars/jenna_jameson.htm|title= Jenna Jameson|publisher= article with autobiography citations by [[Luke Ford]], on LukeIsBack.com|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಅವರು ಸಹೋದರನ (ಆತ ಅದಾಗಲೇ [[ಹೆರಾಯಿನ್‌]] <ref name="NYTimes"/> ಗೀಳು ಹಿಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ) ಜೊತೆಗೆ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳಾದ- [[ಕೊಕೇನ್]], [[ಲಿಸರ್ಜಿಕ್‌ ಆಸಿಡ್‌ ಡೈಥೈಲಮೈಡ್‌|LSD]], ಮತ್ತು ಮೆಥಂಫೆಟಾಮಿನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ತಂದೆ ಕೂಡ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Higginbotham"/> ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರನ ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗೀಳು ಅವರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆಡಿಸಿತು. ಜೇಮ್ಸನ್ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವುದನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೂಪದರ್ಶಿಯಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಳ್ಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತೆಳ್ಳಗಾದರು; 1994 ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್ ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳಿದ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಗಾಲಿ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ತೂಕ ಕೇವಲ 76 ಪೌಂಡ್ (35 [[ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ]] ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ)<ref name="PsychiatricServices">{{cite web|url= http://psychservices.psychiatryonline.org/cgi/content/full/57/5/729|title= "Book Reviews: Women's Search for Love Through Sex"|publisher= Jeffrey Geller, M.D., M.P.H., May 2006, ''[[Psychiatric Services]]'', [[American Psychiatric Association]]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಜನವರಿ 27, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070127013425/http://psychservices.psychiatryonline.org/cgi/content/full/57/5/729|url-status= dead}}</ref>. ಜೇಮ್ಸನ್ ತಂದೆ ಆ ವೇಳೆಗೆ [[ನಿರ್ವಿಷೀಕರಣ]]ಕ್ಕಾಗಿ [[ರೆಡ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ರೆಡ್ಡಿಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು, ವಿಮಾನದಿಂದ ಜೇಮ್ಸನ್ ಇಳಿಯುವಾಗ ಅವರ ತಂದೆಗೇ ಗುರುತು ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Higginbotham"/> == ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson Jan12 2007.JPG|right|thumb|AVN ವಯಸ್ಕರ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೊ 2007, ಜನವರಿ 12,&nbsp;2007]] ತಮಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಿಯಕರ ಜ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಾವು [[ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Forbes"/><ref name="January"/> 1993ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತೆ [[ನಿಕ್ಕಿ ಟೈಲರ್]] ಜೊತೆ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಈ ಚಿತ್ರ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಹೇಳದೆ [[ಮೆದುವಾಗಿ]] ಅಂತರಂಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುವುದಾಗಿದ್ದು, [[ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬ್ಲೇಕ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬ್ಲೇಕ್]],<ref name="Autobio132-135">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 132 – 135}}</ref> ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Papermag">{{cite web|url= http://www.papermag.com/?section=article&parid=269|title= Born 4 Porn: Jenna Jameson|publisher= by Amy Benfer, August 3, 2003, ''[[Papermag]]|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ [[ಸೂಜ್ ರಂಡಾಲ್|ಸೂಝ್ ರಂಡಾಲ್‌‌]]ರಲ್ಲಿ ನಗ್ನ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ನಿಕ್ಕಿಯನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="LukeIsBack"/> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು [[ರ್ಯಾಂಡಿ ವೆಸ್ಟ್ (ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆ)|ರ್ಯಾಂಡಿ ವೆಸ್ಟ್‌]] ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 1994ರಲ್ಲಿ ''ಅಪ್ ಎಂಡ್‌ ಕಮರ್ಸ್ 10'' ಮತ್ತು ''ಅಪ್ ಎಂಡ್‌ ಕಮರ್ಸ್ '' ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AskMen"/><ref name="RandyWest">{{cite web|url= http://www.randywest.com/about.html|title= Randy West|publisher= biography, from official site|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140222024428/http://www.randywest.com/about.html|url-status= dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು [[ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್, ನೆವಡಾ|ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅನೇಕ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕ್ಷಿಪ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ತಮ್ಮ ನಗ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಜುಲೈ 28, 1994ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ತನ ಅಳವಡಿಕೆ|ಸ್ತನ ಅಳವಡಿಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡರು,<ref name="Autobio169-170">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 169 – 170}}</ref> 2004ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರ ಬಳಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಗಲ್ಲ ಅಳವಡಿಕೆಗಳಿದ್ದವು.<ref name="NYTimes"/><ref name="Star">{{cite web|url= http://www.starmagazine.com/news/1091|title= Jenna Jameson: Exposed|publisher= interview with David Caplan, ''[[Star (magazine)|Star]]'' magazine, September 6, 2004. Retrieved February 5, 2007, but may not be available to non-US visitors. [https://web.archive.org/web/20040909054808/www.starmagazine.com/news/61449 Archived] at the [[Internet Archive]]: [2004-09-09]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮೇ 5, 2010|archive-url= https://web.archive.org/web/20100505043740/http://www.starmagazine.com/news/1091|url-status= dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್‌ರವರ ಮೊದಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಗಳು [[ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ]] ದೃಶ್ಯಗಳಾಗಿವೆ (ಇದು ಸ್ತ್ರೀಯರು ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಸಲಿಂಗರತಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರ್ಗ). ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಹೆಣ್ಣಿನ-ಮೇಲೆ-ಹೆಣ್ಣು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. ನಂತರ ಹುಡುಗನ ಜೊತೆಗಿನ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ತಮಗೆ ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಮುಂದಿಟ್ಟರು."<ref name="Papermag"/> ''ಅಪ್ ಎಂಡ್‌ ಕಮರ್ಸ್ 11'' (1994)ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಭಿನ್ನಲಿಂಗರತಿಯ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.<ref name="Autobio137-158">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 137 – 158}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ಗುದದ್ವಾರದ ಮೈಥುನ]] ಅಥವಾ [[ಮೈಥುನದ ಭಂಗಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ#ಬಹು ಭೇದನ|ದ್ವಿ ಮೈಥುನ]]ದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="Grigoriadis"/> ಜೇಮ್ಸನ್ ಯಾವತ್ತೂ ಪುರುಷರ ಜೊತೆ [[ಅಂತರ್‌ಜನಾಂಗೀಯ|ಅಂತರಜನಾಂಗೀಯ]] ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿಲ್ಲ (2000ದಲ್ಲಿ ಆ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಹತೋಟಿ ಮೀರಿದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಇದ್ಯಾಗ್ಯೂ).<ref name="Bridge">{{cite web|url= http://www.bridgemagazine.org/online/features/archive/000113.php|title= Jenna Does Jenna|publisher= by Noah Berlatsky, ''Bridge'' magazine, 2004, archived from www.bridgemagazine.org/online/features/archive/000113.php on [[2006-05-22]]|accessdate= February 13, 2007|archive-date= 2006-05-22|archive-url= https://web.archive.org/web/20060522031314/http://www.bridgemagazine.org/online/features/archive/000113.php|url-status= bot: unknown}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2008ರಂದು ''[[ದಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋ]]'' ನಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಾನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ; "ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳೇ ಉದ್ಭವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ", ಅವರು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯರು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ ತಾವು (ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ) ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದಂತೆ ಅವರ್ಯಾರು ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url= http://www.howardstern.com/rundown.hs?d=1202274000|title= The Rundown - February 6, 2008, HowardStern.com}}</ref> ಬದಲಾಗಿ, [[ಜೊಲ್ಲು|ದ್ರವ್ಯ]] ಲೇಪನದ ಮೌಖಿಕ ಲೈಂಗಿಕತೆ ಅವರ [[ಮೌಖಿಕ ಸೆಕ್ಸ್|ಪ್ರಧಾನ ನಡೆ]]ಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="AskMenInterview">{{cite web|url= http://www.askmen.com/celebs/interview/43b_jenna_jameson_interview.html|title= Jenna Jameson professional heartbreaker|publisher= [[AskMen.com]] interview|accessdate= February 5, 2007}}</ref><ref name="Salon2">{{cite web|url= http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/18/jenna_2/index.html|title= Jenna the sex goddess|publisher= by Peter Keating, January 18, 2001, [[Salon.com|''Salon'' magazine]]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮೇ 27, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090527003738/http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/18/jenna_2/index.html|url-status= dead}}</ref> 1994ರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿಯ ಜೊತೆ ಅನೇಕ ವಾರಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಗೀಳಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಜೇಮ್ಸನ್, ನಿಕ್ಕಿ ಟೈಲರ್ ಜೊತೆ ಜೀವನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೆಸ್‌, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌]]ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು.<ref name="LukeIsBack"/><ref name="Autobio309-311">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 309 – 311}}</ref> ಬಳಿಕ ರೂಪದರ್ಶಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ 1995ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದವೂ ದೊರಕಿತು.<ref name="ETHS"/><ref name="Higginbotham"/> ''ಸಿಲ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್ಸ್'' ಈ ಎಲ್ಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ.<ref name="Autobio316-320">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 316 – 320}}</ref> 1995ರ ಕೊನೆಗೆ, ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಿರು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದ [[ವಿಕ್‌ಡ್ ಪಿಕ್ಟರ್ಸ್|ವಿಕ್‌ಡ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್]], ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಜೊತೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="Forbes"/><ref name="Autobio341-351">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 341 – 351}}</ref> ವಿಕ್‌ಡ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸ್ಟೀವ್ ಆರ್ನೆಸ್ಟೈನ್ ಎಂದು ತಾವು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಈಗಲೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ: {{Cquote|The most important thing to me right now is to become the biggest star the industry has ever seen.<ref name=Higginbotham/><ref name=SalonBookReview/>}} ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಜೇಮ್ಸನ್‌ಗೆ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ಎಂಟು ಚಿತ್ರಗಳ ಜೊತೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|US$]]6,000 ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="ETHS"/> ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ''ಬ್ಲೂ ಮೂವಿ '' (1995), ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಸೆಟ್‌ ಒಂದನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವ ವರದಿಗಾರಳಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ [[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು]] ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="AskMen"/> 1996ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಉನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ; [[X-ರೇಟೆಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್‌|XRCO]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಿರು ತಾರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, [[AVN ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಿರು ತಾರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಮತ್ತು [[X-ರೇಟೆಡ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು|ಫ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಫ್ X-ರೇಟೆಡ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ (FOXE)]] ವಿಡಿಯೋ ವಿಕ್ಸೆನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಈ ಎಲ್ಲ ಮೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಮನರಂಜಕಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಕೂಡ ಅವರದ್ದು.<ref name="AskMen"/> ಇದರ ಬೆನ್ನಿಗೇ [[#ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] ಅವರನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದವು. 2001ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರ ದಿನದ ಗಳಿಕೆ $60,000 ಮತ್ತು ಒಂದು [[DVD]]ಯ ಅರ್ಧ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೆ ಬತ್ತಲೆ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರತಿದಿನಕ್ಕೆ $8,000 ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಐದು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಎರಡು ವಾರಗಳನ್ನು ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.<ref name="Salon1">{{cite web|url= http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/17/jenna_1/index1.html|title= Two girls on Jenna|publisher= by Peter Keating, January 17, 2001, [[Salon.com|''Salon'' magazine]]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 12, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090412051547/http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/17/jenna_1/index1.html|url-status= dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಪ್ರತಿರಾತ್ರಿ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿ ಸುಮಾರು $25,000 ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿ ಅವರ ಮಾಜಿ ಪತಿ ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ ಅಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref name="WallStreetJournal"/> ನವೆಂಬರ್ 2005ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು [[ಪ್ಲೇಬಾಯ್ TV]]ಯ ''[[ಜೆನ್ನಾರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೆಕ್ಸ್ ತಾರೆ|ಜೆನ್ನಾಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್]] '' ಎಂಬ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋದ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ತಾರೆಯರು ಜೇಮ್ಸನ್ ಸಂಸ್ಥೆ [[ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ]] ಸೇರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮಾನದಂಡ. ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು [[ಬ್ರಿಯಾ ಬೆನ್ನೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಕ್ಸಿ ಜೆಝೆಲ್|ರಾಕ್ಸಿ ಝೆಜೆಲ್]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AmericanSexStar">{{cite web|url= http://www.playboy.com/playboytv/original_series/americansexstar/|title= ''Jenna Jameson's American Sex Star''|publisher= [[Playboy TV]] reality sex show official page|accessdate= February 13, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2005|archive-url= https://web.archive.org/web/20051013091855/http://playboy.com/playboytv/original_series/americansexstar/|url-status= dead}}</ref> ಅಗಸ್ಟ್ 2007ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಸ್ತನ ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು a D ಯಿಂದ a C ಗೆ ಇಳಿಸಿ ಉತ್ಸಾಹ ಶೂನ್ಯರನ್ನಾಗಿಸಿತು; ವರ್ಷಕ್ಕೆ $30 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಆದಾಯ ತರುವ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಜೊತೆಗಿನ ಅವರ ಸಾಂಗತ್ಯ ಮುಂದುವರಿದರೂ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮುಂದೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಗಿದೇ ಹೋಯಿತೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಅವರೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="UsWeekly20070822">"[http://www.usmagazine.com/jenna_jameson_removes_her_breast_implants?page=1 ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್: ವೈ ಐ ರಿಮೂವ್ಡ್ ಮೈ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಇಂಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080730030623/http://www.usmagazine.com/jenna_jameson_removes_her_breast_implants?page=1 |date=2008-07-30 }}", ''[[ಯುಎಸ್ ವೀಕ್ಲಿ]]'', ಅಗಸ್ಟ್‌ 22, 2007. [[2008-01-15]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಜನವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref name="XFanz2008">"[http://www.xfanz.com/news/88784 AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದ ಜೆನ್ನಾ]", by ಸ್ಟೀವನ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ, ಜನವರಿ 14, 2008, Xಫಾಂಝ್. [[2008-01-15]] ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> == ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ == ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ [[ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ]], ''[[:ಹೌ ಟು ಮೇಕ್ ಲವ್ ಲೈಕ್ ಎ ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್‌: ಎ ಕಾಷನರಿ ಟೇಲ್|ಹೌ ಟು ಮೇಕ್ ಲವ್ ಲೈಕ್ ಎ ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್: ಎ ಕಾಷನರಿ ಟೇಲ್‌]]'' ಅಗಸ್ಟ್ 17, 2004ರಂದು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ''[[ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನ ಲೇಖಕ [[ನೇಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್|ನೀಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್]] ಮತ್ತು ''[[ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್‌|ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್]]'' ಅವರು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಸಹ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು [[ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್|ಹಾರ್ಪರ್‌ಕಾಲಿನ್ಸ್‌ನ]] ವಿಭಾಗವಾದ [[ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್‌|ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟಗಾರ|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟ]]ಗೊಂಡು, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ|''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಆರು ವಾರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref name="Forbes"/> ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯು 2004ರ "ಮೆಯಿನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್ ವಯಸ್ಕರ ಮೀಡಿಯಾ ಫೇವರಿಟ್ "[[XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಸೇಮೋರ್ ಬಟ್ಸ್‌ರವರ ''[[ಕುಟುಂಬದ ಉದ್ಯಮ (TV ಸರಣಿ)|ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್]]'' ಟಿವಿ ಸರಣಿ ಜೊತೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ''ಪೋರ್ನೊಸ್ಟಾರ್''.''ಡೈ ಅಟೊಬಯಗ್ರಫಿಕ್'',<ref name="AmazonDE">{{cite web|url= http://www.amazon.de/dp/3453675045|title= Pornostar. Die Autobiographie|publisher= [[Amazon.com|Amazon.de]]|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ''ಕೊಮೊ ಹೇಸರ್ ಎಲ್ ಅಮೋರ್ ಇಗುವಾಲ್ ಕ್ಯು ಉನಾ ಎಸ್ಟ್ರೆಲ್ಲಾ ಡೆಲ್ ಪೊರ್ನೊ ಎಂಬ ಶಿರೋನಾಮೆಯೊಂದಿಗೆ [[ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪಾನಿಷ್‌]]ಗೂ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref name="AmazonSP">{{cite web|url= http://www.amazon.com/dp/8427031904|title= Como Hacer El Amor Igual Que Una Estrella Del Porno|publisher= [[Amazon.com]]|accessdate= February 5, 2007}}</ref>'' ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಯಾದ [[ಪ್ರದರ್ಶಕ ಉದ್ಯಮ]]ದಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಟಟೂ|ಹಚ್ಚೆ]] ಕಲಾವಿದ ಪ್ರಿಯಕರನ ಜೊತೆ ಬಾಳ್ವೆ ನಡೆಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳಿವೆ, ಅಲ್ಲದೆ [[ಕೇನ್ಸ್|ಕೇನ್ಸ್‌]] ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮತ್ತು ಅವರ ಎರಡನೆ ವಿವಾಹದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಕೂಡ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿವೆ.<ref name="NYTBookReview">{{cite web|url= https://www.nytimes.com/2004/09/05/books/review/05STERNL.html?ex=1252209600&en=d7010eb3e166e789&ei=5090&partner=rssuserland|title= "'How to Make Love Like a Porn Star': Lovers and Other Strangers"|publisher= [[Jane and Michael Stern]], ''[[The New York Times Book Review]]|date= September 5, 2004|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಅವರ ಕುರಿತ ಹೊಲಸು ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅವರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಎರಡು [[ಅತ್ಯಾಚಾರ|ಅತ್ಯಚಾರ]]ಗಳು, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಗೀಳು, ಸಂತೋಷ ತರದ ಮೊದಲ ವಿವಾಹ, ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು [[ಪ್ರಕರಣ|ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಕರಣ]]ಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="SalonBookReview"/> ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಕಥಾ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು, ಬಾಲ್ಯದ ಡೈರಿ ಬರಹಗಳು, ಕುಟುಂಬದ ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ [[ಕಥಾವಸ್ತು]]ಗಳು, ಮತ್ತು [[ಹಾಸ್ಯಗಳು|ಹಾಸ್ಯದ ಅಂಕಣ]]ಗಳೆಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Reuters">{{cite web|url= http://www.msnbc.msn.com/id/6183228/|title= Jenna Jameson, best-selling author?|publisher= [[Reuters]] via [[MSNBC]], October 5, 2004. Internet Archive from|date= September 9, 2005|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2005|archive-url= https://web.archive.org/web/20050909235844/http://www.msnbc.msn.com/id/6183228/|url-status= bot: unknown}}</ref> ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು ಅಗಸ್ಟ್ 16, 2004ರಂದು [[VH1]]ನ [[ಟೈ-ಇನ್]] ದೂರದರ್ಶನ‌ನಲ್ಲಿ ''ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಗಳು'' <ref name="Confessions">{{cite web|url= http://www.vh1.com/shows/dyn/vh1_news_presents/85657/episode.jhtml|title= "VH1 News Presents: Jenna Jameson's Confessions"|publisher= official web page for the ''VH1 News'' episode, [[VH1]]|accessdate= February 13, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070210071750/http://www.vh1.com/shows/dyn/vh1_news_presents/85657/episode.jhtml|url-status= dead}}</ref> ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ವಿಶೇಷವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೆ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಟಕರಾದ [[ಜುಡಿತ್ ರೇಗನ್]] ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಯೂಟಿವ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ConfessionsAiring">{{cite web|url= http://www.orlandofloridaguide.com/entertainment/television/vh1.htm|title= "Jenna Jameson Bares It All in the VH1 News Special 'Jenna Jameson's Confessions'"|publisher= Orlando Florida Guide Television News|accessdate= February 13, 2007|archive-date= ಜೂನ್ 25, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070625055312/http://www.orlandofloridaguide.com/entertainment/television/vh1.htm|url-status= dead}}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ 2005ರಲ್ಲಿ, ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸನ್ ಪರಸ್ಪರರ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು. ಈ ನಡುವೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಹೋರಾಟ ಕುರಿತು [[ರಿಯಾಲಿಟಿ ದೂರದರ್ಶನ|ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ]] ನಡೆಸುವ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಆಗಿನ ಪತಿ [[ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ]] ಮತ್ತು [[A&amp;E ಜಾಲ|A&amp;E ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] ಈ ಸಂಬಂಧ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು. A&amp;E ಜೊತೆಗಿನ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದವು ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್, ಈ ಮೂಲಕ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಆತ್ಮ ವೃತ್ತಾಂತ ಮತ್ತು ರಿಯಾಲಿಟಿ ಸರಣಿ, ಹಾಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಬರುವ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ತಾನೂ ಪಾಲುದಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="CNNMoney">{{cite web|url= http://money.cnn.com/2005/04/13/news/newsmakers/jameson_lawsuit/index.htm|title= Porn star said to battle publisher|publisher= [[CNN Money]]|date= April 13, 2005|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ರೇಗನ್‌ಬುಕ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡದೆ, A&amp;E ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="EOnline">{{cite web|url=http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=480f7855-a2e9-4840-bdd5-5d5f26490c78|title="Jenna Hot for Lawsuit"|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930153859/http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=480f7855-a2e9-4840-bdd5-5d5f26490c78|archivedate=2007-09-30}}, ಲೇಖಕಜೋಶ್ ಗ್ರಾಸ್ ಬರ್ಗ್‌, [[E!]] ಆನ್‌ಲೈನ್, ಎಪ್ರಿಲ್ 15, 2005. ಫೆಬ್ರವರಿ5, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಆಗಿನ್ನೂ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಸರಣಿಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲದೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2006ರಂದು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಅವರು ಜುಡಿತ್ ರೇಗನ್ ಮೇಲೆ ಹರಿಹಾಯ್ದಾಗ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref name="NYTimesRegan">{{Cite web| url=https://www.nytimes.com/2006/12/16/business/media/16book.html?ex=1323925200&en=3f3db5a0a595365f&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss|title="Editor Fired After Uproar Over Simpson"| accessdate=2007-02-05| publisher=''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]''| date=December 16, 2006| author=Edward Wyatt| work=Business}}</ref> ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಂಬಂಧ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಜೊತೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಜಾನ್ಸನ್|ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಜೊಹಾನ್ಸನ್]] ನಟಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೂ ಇತ್ತು.<ref name="AHN">{{cite web|url= http://www.allheadlinenews.com/articles/7006140476|title= Jenna Jameson Wants Scarlett Johansson For Biopic|publisher= Maira Oliveira, [[All Headline News]]|date= January 15, 2007|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070203060913/http://www.allheadlinenews.com/articles/7006140476|url-status= dead}}</ref> ಆದರೆ ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಯೋನಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಗೊಳಗಾದ ಬಳಿಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="NYDailyNews20070330">{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/gossip/rush_molloy/2007/03/30/2007-03-30_mayor_mikes_future_looks_imprezive_to_mu.html|title="Jameson film talks stall over rough cut"|author=George Rush and Joanna Rush Molloy|accessdate=2007-04-21|date=2007-03-30|publisher=''[[New York Daily News]]''|archive-date=2007-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20071224100721/http://www.nydailynews.com/gossip/rush_molloy/2007/03/30/2007-03-30_mayor_mikes_future_looks_imprezive_to_mu.html|url-status=dead}} ರಿಂದಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು{{cite web|url=http://www.boston.com/ae/celebrity/articles/2007/04/03/jenna_jamesons_vagina_surgery/|title="Jenna Jameson's vagina surgery"|accessdate=2007-04-21|date=2007-04-03|publisher=''[[Boston Globe]]''}}</ref> == ಉದ್ಯಮ == 2000ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಗರ್ಡಿನಾ ಜೊತೆಗೂಡಿ [[ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ]] ಎಂಬ [[ಅಂತರಜಾಲದ ಪೋರ್ನಾಗ್ರಫಿ|ಅಂತರಜಾಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ]] ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಮೊದಲ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಕ್ಲಬ್‌ಜೆನ್ನಾ.ಕಾಂ ಕೂಡ ಒಂದು; ಇದು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೇಳುವ ಡೈರಿಗಳು, ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಲಹೆಗಳು, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಚಂದದಾರರಿಗ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುರಿತು ಸಲಹೆಗಳನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆರಂಭವಾದ ಮೂರನೇ ವಾರದಲ್ಲೇ ಈ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು [[ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ|ಮಲ್ಟಿಮಿಡಿಯಾ]] ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಮನರಂಜನೆಗಿಳಿದು ಇತರೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ತಾರೆಯರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸತೊಡಗಿತು, 2001ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Forbes"/> ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನಟಿಸಿದ ಜೇಮ್ಸನ್, ತೆರೆ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಗರ್ಡಿನಾಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ''[[ಬ್ರಿಯಾನಾ ಲವ್ಸ್ ಜೆನ್ನಾ]]'' (2001) ವಿವಿದ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|US$]]280,000 ವೆಚ್ಚವಾದರೂ, ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ $1 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಲಾಭ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಚಿತ್ರ ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಮತ್ತು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಹೋದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅವಳಿ [[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Forbes"/><ref name="JJJBio">{{cite web|url= http://justjennajameson.com/bio.html|title= JustJennaJameson.com bio|publisher= official fan site biography. Retrieved February 5, 2007. [http://www.playboy.com/playboytv/original_series/americansexstar/jennabio.html Also mirrored] on Playboy TV|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಚಿತ್ರವನ್ನು "ಜೆನ್ನಾ" ಎಂದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಹುಡುಗ-ಹುಡುಗಿಯಿದ್ದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು," ಭಿನ್ನಲಿಂಗಕಾಮಿಯ ಜೊತೆ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಮೈಥುನ ನಡೆಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳಿಂದ ಅವರು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುವಂತಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ದರ್ಜೆಯ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ 5,೦೦೦ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸರಾಸರಿ ಮಾರಾಟ 100,000 ಪ್ರತಿಗಳಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಗರ್ಡಿನಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಇತರ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ೧೨ ದಿನಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="WallStreetJournal"/> ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ, [[ವಿಲ್ಲಿಯಂ ಶಾಟ್ನರ್‌|ವಿಲ್ಲಿಯಂ ಷಾಟ್ನರ್‌]]‌ರ ''[[ಶಾಟ್ನರ್‌ರ ರಾ ನರ್ವ್|ಷಾಟ್ನರ್‌ರ ರಾ ನರ್ವ್‌]]'' ಸರಣಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಜೇಮ್ಸನ್, ಪೆಂಟ್‌ಹೌಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಬಾಬ್ ಗುಸಿಯೋನ್|ಬಾಬ್ ಗಸ್ಸಿಯೋನ್]] ಅವರು ಚಾಪ್ಟರ್ 11ರಡಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮವನ್ನು (ಘಟನೆ ನಡೆದದ್ದು ಅಗಸ್ಟ್ 2003ರಲ್ಲಿ) ಪುನರ್ ಸಂಘಟಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ ತಾವು ಪೆಂಟ್‌ಹೌಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನ್ನು ಖರೀದಿಸಿಯೇ ಬಿಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಇತರೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಉದ್ದೇಶ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದಿತ್ತು.<ref name="Raw Nerve">[http://www.biography.com/video.do?name=shatner&amp;bcpid=2226550001&amp;bclid=2647548001&amp;bctid=10717829001 "ಶಾಟ್ನರ್ಸ್ ರಾ ನರ್ವ್: ಪ್ರಿವ್ಯೂ: ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಸ್ಪೆಷಲ್ "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826193532/http://www.biography.com/video.do?name=shatner&bcpid=2226550001&bclid=2647548001&bctid=10717829001 |date=2009-08-26 }}, ''[[ಶಾಟ್ನರ್ಸ್‌ರ ರಾ ನರ್ವ್|ಶಾಟ್ನರ್ಸ್ ರಾ ನರ್ವ್]]'' ಅಧಿಕೃತ ಸೈಟ್‌, [[ಬಯೋಗ್ರಫಿ.ಕಾಂ|ಬಯೋಗ್ರಫಿ.ಕಾಮ್‌]], [[ಅಡೋಬ್ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್]] ವಿಡಿಯೋ, ಅಗಸ್ಟ್ 20, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ''ಪೆಂಟ್‍ಹೌಸ್‍ನ ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌]]'''ನ''' '' '''ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸರ್''' ಹೇಳಿದ್ದು, "ಅವರು ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ", ಜನವರಿ 2004ರ ಸಂಚಿಕೆಯ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ರಾರಾಜಿಸಲಿದ್ದಾರೆ- ಮತ್ತು "ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಪೋರ್ನ್ ನಟಿಗೂ ಕೂಡ ಉದ್ರೇಕಕಾರಿ ಚಿತ್ರ."<ref>{{cite web|url= http://nymag.com/nymetro/news/people/columns/intelligencer/n_9524/|title= Pent-Up Desire: Jenna’s ’house?}}</ref>'' 2004ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೊರತಾದ ಇತರೆ ತಾರೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು- [[ಕ್ರೈಸ್ಟಲ್ ಉಕ್ಕು|ಕ್ರೈಸ್ಟಲ್ ಸ್ಟೀಲ್]], [[ಜೆಸ್ಸಿ ಕ್ಯಾಪೆಲಿ|ಜೆಸ್ಸಿ ಕಾಪೆಲ್ಲಿ]], [[ಮೆಕನೈಝ್ ಲೀ|ಮೆಕ್‌ನೈಜ್ ಲೀ]], [[ಆಶ್ಟನ್ ಮೂರ್|ಆಶ್ಟನ್ ಮೂರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸೋಫಿಯಾ ರೊಸ್ಸಿ]] — ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಂಜರಿದ ಕಾರಣ ಈ ತಾರೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು.<ref name="Forbes"/> 2005ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ''ದಿ ಪ್ರೊವೊಕ್ಯಾಚುರ್‌'' ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರ ''ಜೆನ್ನಾಸ್ ಪ್ರೊವೊಕ್ಯಾಚುರ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="AVN">"[http://business.avn.com/articles/28616.html ದಿ ಪ್ರೊವೊಚುರ್: ಜೆನ್ನಾ ಮೇಕ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟೋರಿಯಲ್ ಡಿಬಟ್ ]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}", ಲೇಖಕ ಪೀಟರ್ ಸ್ಟೋಕ್ಸ್, ''[[ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್|ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್‌]]'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2005. ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> [[ವಿವಿದ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್|ವಿವಿದ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆ, ಜೆನ್ನಾ ಕ್ಲಬ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ವಿವಿದ್‌ ಅನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲದ "ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಯಸ್ಕರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ" ಎಂದು ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌|ಫೋರ್ಬ್ಸ್]]'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಕರೆದಿದೆ.<ref name="Forbes"/> ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಮಾರು ಮೂರರಷ್ಟು ವಿವಿದ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Forbes"/> ಗರ್ಡಿನಾ ಸಹೋದರಿ ಕ್ರಿಸ್ ಅವರು ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರಾಟ ವಿಭಾಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅದು ಒಂದು ಕುಟುಂಬಗ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು.<ref name="NYTimes"/><ref name="Hoovers"/> 2005ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ ಆದಾಯ $30 ದಶಲಕ್ಷ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಈ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲಾಭವೇ ಇದೆ.<ref name="Forbes"/> ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಮೇ 2003ರಿಂದ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದ [[ಟೈಮ್ಸ್‌ ಸ್ಕಾರ್‌|ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ರೇರ್‌]] ನಲ್ಲಿರುವ {{convert|48|ft|m|sing=on}}ಎತ್ತರದ ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="NYTimes"/><ref name="JJJBio"/> ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಮೊದಲ ಜಾಹೀರಾತು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ತುಂಡು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೆ, "ಹು ಸೇಸ್‌ ದೆ ಕ್ಲೀನ್‌ಡ್‌ ಅಪ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್?" ಎಂಬ ಬರಹವೂ ಇತ್ತು.<ref name="Adrants">{{cite web|url= http://www.adrants.com/2003/08/jenna-jameson-promotes-web-site-with.php|title= Jenna Jameson Promotes Web Site with Times Square Billboard|publisher= AdRants|date= August 20, 2003|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080908041611/http://www.nydailynews.com/08-20-2003/news/story/110556p-99889c.html|url-status= dead}}</ref><ref name="NYDailyNews">"ಸ್ಕೈ-ಹೈ ಸ್ಮಟ್: ರೌಂಚಿ ಅಡ್ ರೈಸಸ್ ಇನ್ ಟೈಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್.", ಲೇಖಕ ಡೇವ್ ಗೋಲ್ಡಿನರ್, ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಡೈಲಿ ಟೈಮ್ಸ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್]]'', ಅಗಸ್ಟ್ 20, 2003. ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಅಲ್ಲಿದ್ದ [[ಸೆಕ್ಸ್ ಗೊಂಬೆ|ಸೆಕ್ಸ್‌ ಗೊಂಬೆ]]ಗಳ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು [[ರ್ಯೂಬನ್ ಸ್ಟರ್ಮನ್|ಡಾಕ್ ಜಾನ್ಸನ್‌]] ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವು ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಆಕ್ಷನ್ ಫಿಗರ್‌ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದವು.<ref name="Forbes"/><ref name="Higginbotham"/> ಅವರದ್ದೇ ಆದ [[ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು|ಲೈಂಗಿಕ ಅನುಕರಣೆಯ ವಿಡಿಯೋ ಆಟ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಜೇಮ್ಸನ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಒಟ್ಟು [[ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ|ಮೈಥುನದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ]]ಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು 3D ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರತರುವುದು ''ಜೆನ್ನಾರ ವಾಸ್ತವ'' ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.<ref name="VirtuallyJenna">{{cite web|url= http://www.virtuallyjenna.com/|title= Virtually Jenna The Official Video Game of Jenna Jameson|publisher= Official site|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 15, 2008|archive-url= http://arquivo.pt/wayback/20080315083907/http://www.virtuallyjenna.com/|url-status= dead}}</ref><ref name="Wired">{{cite web|url= https://www.wired.com/news/culture/0,1284,67224,00.html?tw=rss.TOP|title= Get Your Game Off|publisher= by Regina Lynn, ''[[Wired (magazine)|Wired]]'' review|date= April 15, 2005|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿರುವ ಕಿಂಗ್ V ಗಿಟಾರ್ಸ್ ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ಸರಣಿಗಳನ್ನು [[ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಗಿಟಾರ್ಸ್|ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಗಿಟಾರ್ಸ್‌]] ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="AVNOct2005">{{cite web|url= http://business.avn.com/magazines/avnmag/articles/23557.html|title= Jackson Makes Jenna Guitar|publisher= by Wade Garrett, October 12, 2005, ''[[Adult Video News]]|accessdate= February 5, 2007}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾದ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಕಂಪೆನಿ ವೈ-ಟೆಲ್, ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ "ನರಳಿಕೆಯ ಧ್ವನಿಗಳು"(ದೂರವಾಣಿಯ [[ರಿಂಗ್‌ಟೋನ್|ರಿಂಗ್‌ಟೋನ್‌]]ಗಳು), ಚ್ಯಾಟ್ ಸೇವೆಗಳು,<ref name="Forbes"/> ಮತ್ತು ಜೊತೆಯಾಟಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇತರೆ 20 ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ವಿಕ್‌ಡ್ ಕೌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜೆನ್ನಾರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಅನ್ನು [[ಡ್ರಿಂಕ್‌ವೇರ್|ಬಾರ್‌ವೇರ್]], [[ಸುಗಂಧ]], [[ಪರ್ಸ್|ಕೈಚೀಲಗಳು]], [[ಮಹಿಳೆಯರ ಒಳ ಉಡುಪು(ಲಿಂಗರೀ)|ಮಹಿಳೆಯರ ಒಳ ಉಡುಪು (ಲಿಂಗರೀ)]], ಮತ್ತು [[ಪಾದರಕ್ಷೆ|ಚಪ್ಪಲಿ]]ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಶುರು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲದೆ [[ಸ್ಯಾಕ್ಸ್ ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ|ಸಾಕ್ಸ್ ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ]] ಮತ್ತು [[ಕಾಲೆಟ್ (ಬೌಟೀಕ್)|ಕಾಲೆಟ್]] ಬೌಟೀಕ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ <ref name="Brandweek">{{cite web|url= http://www.brandweek.com/bw/news/recent_display.jsp?vnu_content_id=1003123457|title= Marketers Test The Line Between Porn And P.C.|publisher= by Kenneth Hein, [[Brandweek]]|date= September 18, 2006|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080210123601/http://www.brandweek.com/bw/news/recent_display.jsp?vnu_content_id=1003123457|url-status= bot: unknown}}</ref> ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು.<ref name="Brandweek"/> ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಮಾರಾಟ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಅಸಹ್ಯವಾದ್ದು ಎಂದು [[ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕತೆ|ಮಾಧ್ಯಮದ ನೈತಿಕತೆ]] ಟೀಕಿಸಿದೆ.<ref name="MoralityInMedia">{{cite web|url= http://www.moralityinmedia.org/index.htm?obscenityEnforcement/JamesonNYT.htm|title= Porn starlet gets free plug in the New York Times and a three-story-tall billboard in Times Square|publisher= News release from [[Morality in Media]], Inc|date= August 21, 2003|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10, 2006|archive-url= https://web.archive.org/web/20061010061834/http://www.moralityinmedia.org/index.htm?obscenityEnforcement%2FJamesonNYT.htm|url-status= dead}}</ref> ಅಗಸ್ಟ್ 2005ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಪುರುಷ [[ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ]] ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾವು ಕ್ಲಬ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋಗಳು, ಛಾಯಾಂಕಣಗಳು, ಲೈಂಗಿಕ ಸಲಹೆಗಳು, ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ನೇರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವತ್ತೂ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾದ ವೆಬ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಸಂಬಂಧ ವಿಭಾಗದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AVNClubThrust">{{cite web|url= http://business.avn.com/articles/22744.html|title= Club Jenna, NakedSword.com Unveil Jenna-Branded Gay Site – Club Thrust|publisher= by Todd Lewis, Adult Video News|date= August 19, 2005|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಆಗಸ್ಟ್ 26, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090826180344/http://business.avn.com/articles/22744.html|url-status= dead}}</ref><ref name="Times">"[http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/features/article725364.ece ಅಗೊನಿ ಮತ್ತು ಎಕ್‌ಸ್ಚಸಿ: ಲೈಂಗಿಕ ಸಲಹೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211205411/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/features/article725364.ece |date=2007-02-11 }}", ಲೇಖಕ ಸೂಝಿ ಗಾಡ್ಸನ್, ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'', ಫೆಬ್ರವರಿ 04, 2006. ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> 2006ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಯಸ್ಕರ ಮನರಂಜನೆ ಉದ್ಯಮದ ಇತರ ತಾರೆಗಳ ಸುಮಾರು 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Hoovers"/> ಅಗಸ್ಟ್ 2005ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ತಂಡವು, ನೇರ ಮನರಂಜನೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಡೇಲ್‌ನ ಅರಿಝೋನಾದಲ್ಲಿ ಬೇಬ್ಸ್ ಕಾಬಾರೆಟ್ ಎಂಬ [[ಬತ್ತಲೆ ಕೂಟ|ಬತ್ತಲೆ ಕ್ಲಬ್]]ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="ArizonaRepublic1">"[http://www.azcentral.com/ent/music/articles/0812sr-jameson12-ON-CP.html ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಬೈಸ್ ಬೇಬ್ಸ್ ಕಾಬಾರೆಟ್]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}", ಲೇಖಕ ಕ್ಯಾಸಿ ನ್ಯೂಟನ್, [[ದಿ ಅರಿಜೋನಾ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್|ದಿ ಅರಿಝೋನಾ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]], ಅಗಸ್ಟ್ 13, 2005. ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಖರೀದಿಯ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಡೇಲ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ವಯಸ್ಕರ-ಮನರಂಜನೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬತ್ತಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಹೊಸ ಶಾಸನವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ವೇಳೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ನೃತ್ಯಗಾರರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸದಂತೆ ನಾಲ್ಕು-ಅಡಿಯ ವಿಭಾಜಕ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿರುವ [[ತೊಡೆ ನೃತ್ಯ|ತೊಡೆ ಪ್ರದರ್ಶನ]] ನಿಷೇಧವನ್ನು ಇಂತಹ ವಿಭಾಜಕಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದವು.<ref name="Economist">[http://www.economist.com/world/na/displayStory.cfm?story_id=5328181&amp;tranMode=none "ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ v ಲಿಬರ್ಟಿ(ವೆಲ್, ಸಾರ್ಟ್ ಆಫ್)|ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆಫ್"], ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 2005, ''[[ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್|ದಿ ಇಕಾನಾಮಿಸ್ಟ್]]''. ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2007ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref><ref name="SFGate">{{cite web|url= http://www.sfgate.com/cgi-bin/blogs/sfgate/detail?blogid=7&entry_id=2112|title= Jameson Fights Moralists Over Arizona Lap Dance Club|publisher= The Daily Dish, ''[[San Francisco Chronicle]]|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 5, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090305094825/http://www.sfgate.com/cgi-bin/blogs/sfgate/detail?blogid=7&entry_id=2112|url-status= dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಶಾಸನದ ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12, 2006ರಂದು ನಡೆಸಿದ [[ಜನಮತಸಂಗ್ರಹ|ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ]]ದ ವೇಳೆ ಮತದಾರರು ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ ಹಾಕಿ ಕ್ಲಬ್ ಈ ಹಿಂದೆಯಿದ್ದಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.<ref name="AboutPhoenix">{{cite web|url= http://phoenix.about.com/od/nightclubs/i/babes.htm|title= Scottsdale Bans Nudity in Clubs|publisher= Judy Hedding, Phoenix.[[About.Com]], last updated|date= September 13, 2006|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಜುಲೈ 11, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140711164845/http://phoenix.about.com/od/nightclubs/i/babes.htm|url-status= dead}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2006ರಂದು, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಮತ್ತು [[ವಿವಿದ್ ಹುಡುಗಿಯರು|ವಿವಿದ್‌ನ ಹುಡುಗಿಯರ]]ನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು [[ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್, ಮಿಚಿಗನ್|ಮಿಚಿಗನ್‌ನ ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್‌]]ನ ಝೂ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ $500 ರಿಂದ $1,000 ಮೌಲ್ಯದ ಟಿಕೆಟ್‌ ಇಟ್ಟು ವಿವಿದ್ ಕ್ಲಬ್‌ ಜೆನ್ನಾ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು.<ref name="VividClubjennaBowl">{{cite web|url= http://www.vividclubjennabowl.com/|title= Vivid * Clubjenna * Bowl|publisher= official site|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070929171341/http://www.vividclubjennabowl.com/|url-status= dead}}</ref> ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ [[ಲಿಂಗರೀ]] ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾತ್ರ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಗ್ನತೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="UPI2">{{cite web|url= http://www.realitytvworld.com/news/porn-star-jenna-jameson-does-detroit-with-pre-super-bowl-party-1006916.php|title= Porn star Jenna Jameson does Detroit with pre-Super Bowl party|publisher= [[UPI]] News Service, January 20, 2006, hosted by RealityTVWorld.com|accessdate= February 6, 2007}}</ref> ಪಾರ್ಟಿ ಕುರಿತು ಮೊದಲು ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗ [[ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್|ಸೂಪರ್ ‌ಬೌಲ್]] ‌ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಅಧಿಕೃತ ಸಮ್ಮತಿ ದೊರೆತಿರಲಿಲ್ಗ, ಇದು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಜೊತೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="WashingtonPost2">{{cite web|url= http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/01/30/AR2006013001654.html|title= A Game by Any Other Name Sells as Sweet|publisher= by Paul Farhi, ''Washington Post'', January 31, 2006; Page C01|accessdate= February 6, 2007}}</ref> 2007ಕ್ಕೆ, ಜೇಮ್ಸನ್ [[ಲಿಂಗರೀ ಬೌಲ್|ಲಿಂಗರೀ ಬೌಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಬ್ಯಾಕ್]] ಆಡಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಆದರೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಗುವ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಆಟದಿಂದ ಜೇಮ್ಸನ್ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. ಬದಲಾಗಿ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="SportsIllustrated">{{cite web|url= http://sportsillustrated.cnn.com/2006/writers/arash_markazi/09/08/on.scene/index.html|title= Live from the Lingerie Bowl party|publisher= by Arash Markazi, ''[[Sports Illustrated]]|date= September 8, 2006|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ನವೆಂಬರ್ 2, 2012|archive-url= https://web.archive.org/web/20121102095038/http://sportsillustrated.cnn.com/2006/writers/arash_markazi/09/08/on.scene/index.html|url-status= dead}}</ref><ref name="TheSun">{{cite web|url= http://www.thesun.co.uk/article/0,,2004580002-2006370252,00.html|title= Porn star sidelined|publisher= by Derek Robins, ''[[The Sun (newspaper)|The Sun]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಜನವರಿ 22, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070122161630/http://www.thesun.co.uk/article/0%2C%2C2004580002-2006370252%2C00.html|url-status= dead}}</ref> ಜೂನ್ 22, 2006ರಂದು, ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಇಂಕ್. ಅನ್ನು ತಾನು ಖರೀದಿಸಿರುವುದಾಗಿ [[ಪ್ಲೇಬಾಯ್]] ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಘೋಷಿಸಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಗರ್ಡಿನಾ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಕರಾರನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ 30 ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು, ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇವಲ DVDಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು, ಬೇಡಿಕೆ ಆಧರಿತ ವಿಡಿಯೋ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಚರ ದೂರವಾಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ಲೇಬಾಯ್ CEO [[ಕ್ರಿಸ್ಟೀ ಹೆಫ್ನರ್]] ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref name="MarketWatch">{{cite web|url= http://www.marketwatch.com/News/Story/Story.aspx?guid=%7BA451B8E7-39A5-4120-83C9-DCD554D61B27%7D&siteid=google|title= Playboy gets more hardcore with new acquisition|publisher= by William Spain, ''[[MarketWatch]]|date= June 22, 2006|accessdate= February 6, 2007}}</ref><ref name="AVN20060622">{{cite web|url= http://business.avn.com/magazines/avnmag/articles/27317.html|title= Playboy Acquires Club Jenna|publisher= by Larissa Gates, ''[[Adult Video News]]|date= June 22, 2006|accessdate= February 6, 2007}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನವೆಂಬರ್ 1, 2006ರಂದು, ಪ್ಲೇಬಾಯ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಪೈಸ್ ಜಾಲದ ಪೇ-ಪರ್-ವ್ಯೂ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾದ ದಿ ಹಾಟ್ ಜಾಲಗೆ ಕ್ಲಬ್ ಜೆನ್ನಾ ಎಂದು ಮರು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು.<ref name="AVNOct2006">{{cite web|url= http://business.avn.com/articles/2523.html|title= Spice TV Rebrands|publisher= by Thomas J. Stanton, ''[[Adult Video News]]|date= October 11, 2006|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2012|archive-url= https://archive.today/20121208191043/http://business.avn.com/articles/2523.html|url-status= dead}}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಟೆರಾ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್]] ಮತ್ತು ಅವರ ಟೆರಾವಿಷನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ಟೆರಾ ಡಾಟ್ ಕಾಂನ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ರಾಯಧನ ಸಂದಾಯ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ಕೊಡಲು ವಿಫಲರಾದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಬಾಯ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.nypost.com/seven/04282007/gossip/pagesix/porn_showdown_pagesix_.htm|title=Porn Showdown|accessdate=2007-04-29|date=2007-04-28|publisher=[[New York Post]]|archiveurl=https://archive.today/20120905073618/http://www.nypost.com/p/pagesix/item_42iDTLjKs8yXXNsfOKUhyI;jsessionid=D2C7E26E0FDB4449A3ADBEA3DE492FD6|archivedate=2012-09-05|url-status=live}}</ref> == ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ನಟನೆ == ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತರಾಗದೆ, ಅದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆಗಳು ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ- ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಜನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="AskMen"/><ref name="SalonBookReview"/><ref name="Brandweek"/> "ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಮಾತಾಗುವುದೇ ತಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Forbes"/> 1995ರಲ್ಲೇ, ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕ [[ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್|ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೆರ್ನ್]] ಅವರಿಗೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref name="ETHS"/> ಬಳಿಕ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕಾಯಂ ಅತಿಥಿಯಾದರು,<ref name="Forbes"/> ಮತ್ತು 1997ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''[[ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪಾರ್ಟ್|ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್‌]]'' ಎಂಬ ಅರ್ಧ-ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಡಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ "ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಬತ್ತಲೆ ಮಹಿಳೆ" ಎಂಬ ದಾಖಲೆಗೆ ಭಾಜನರಾದರು.<ref name="NYTFilmography">{{cite web|url= http://movies2.nytimes.com/gst/movies/filmography.html?p_id=223236|title= Jenna Jameson Filmography|publisher= Sandra Brennan, [[Allmovie]], presented by ''The New York Times|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5, 2003|archive-url= https://archive.today/20031005101402/http://movies2.nytimes.com/gst/movies/filmography.html?p_id=223236|url-status= dead}}</ref><ref name="VarietyPrivateParts">{{cite web|url= http://www.variety.com/review/VE1117342464.html?categoryid=31&cs=1&p=0|title= Private Parts|publisher= by Todd McCarthy, ''[[Variety (magazine)|Variety]]'' review|date= March 9, 1997|accessdate= February 6, 2007}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿನ ನಟನೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಹೊರತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಗಳ ಸರಣಿಗಳ ಆರಂಭವೆನ್ನಬಹುದು. 1997ರಲ್ಲಿ, [[ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಂ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್|ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಂ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್]] [[PPV]], [[ECW ಹಾರ್ಡ್‌ಕೋರ್ ಹೇವನ್#1997|ಹಾರ್ಡ್‌ಕೋರ್ ಹೆವನ್ '97]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಡಡ್ಲೇಯ್ ಕುಟುಂಬ|ಡಡ್ಲೇಯ್‌ ಕುಟುಂಬ]]ದ ಪರಿಚಾರಕಿಯಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು; 1998 ಮಾರ್ಚ್ 1ರಲ್ಲಿ [[ECW ಲಿವಿಂಗ್ ಡೇಂಜರಸ್ಲಿ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ECW'ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="OnlineOnslaught">{{cite web|url= http://www.oowrestling.com/columns/circa/20050520.shtml|title= ECW Living Dangerously 1998|publisher= by Denny Burkholder|date= May 20, 2005|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 22, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140322082553/http://www.oowrestling.com/columns/circa/20050520.shtml|url-status= dead}}</ref> 1998ರಲ್ಲಿ, WWE ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ [[ಸೀನ್ ಮೊರ್ಲೇ|ವಾಲ್ ವೆನಿಸ್]] ಜೊತೆ ಸೇರಿ [[ವಿಶ್ವ ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್|WWE]]ಯ ವೀನ್ಯೆಟ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದರು. 1990ರ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ, [[ಅತಿಥಿ ನಿರ್ವಾಹಕ|ಅತಿಥಿ ನಿರೂಪಕಿ]]ಯಾಗಿ [[E!]]ಯ ಹಲವು ಕಂತುಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಕೇಬಲ್ ಜಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ''[[ವೈಲ್ಡ್ ಆನ್!|ವೈಲ್ಡ್ ಆನ್! ಎಂಬ]] '' ಪ್ರವಾಸ/ಸಾಹಸ/ಪಾರ್ಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅರೆಬರೆ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="ETHS"/><ref name="Papermag"/><ref name="WildOn">{{cite web|url= http://www.eonline.com/thevine/player.jsp?channelID=search&mediaID=16470|title= "'Wild On': Sizzling St. Barts"|publisher= video, [[E!]] Online|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080210025839/http://www.eonline.com/thevine/player.jsp?channelID=search&mediaID=16470|url-status= bot: unknown}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Family Guy Jenna Jameson.jpg|right|thumb|2001ರ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಗೈ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್(ಬಲಗಡೆ) ಅವರ ಆನಿಮೇಷನ್ ರೂಪಾಂತರ]] ಬ್ರಿಟೀಷ್ ದೂರದರ್ಶನದ ಚಾನೆಲ್ 5ನ "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬ್ಲೂ ರೆವ್ಯೂ" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂದರ್ಶನ ಕೂಡ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url= http://www.tower.com/details/details.cfm?wapi=107098945|title= Tower.com: European Blue Review (Import) (DVD): Adult Audience:<!-- Bot generated title -->|access-date= 2009-11-02|archive-date= 2008-09-25|archive-url= https://web.archive.org/web/20080925151008/http://www.tower.com/details/details.cfm?wapi=107098945|url-status= dead}}</ref> ಜುಲೈ 2001ರಲ್ಲಿ ''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಗೈ]]'' ಕಂತಿನ "[[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಡಸ್ ಹಾಲಿವುಡ್]]" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅವರದ್ದೇ [[ಆನಿಮೇಟೆಡ್|ಆನಿಮೇಷನ್ ರೂಪಾಂತರ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು. [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಗ್ರಿಫಿನ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಪೋರ್ನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡ ಬಂತು, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರದ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಗ್ರಿಫಿನ್|ಪೀಟರ್‌ ಗ್ರಿಫಿನ್]] ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. 2002ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್|ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌]]ನ ಮೊದಲ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ [[ದೂರದರ್ಶನ ಚಿತ್ರ|ದೂರದರ್ಶನ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ''[[ಪೋರ್ನ್'n ಚಿಕನ್|ಪೋರ್ನ್ 'n ಚಿಕನ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು [[ರಾನ್ ಜೆರೆಮಿ]] ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪೋರ್ನಾಗ್ರಫಿ ನೋಡುವ ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.<ref name="ComedyCentral">{{cite web|url= http://www.comedycentral.com/shows/samurai_love_god/cast/slg_jenna_jameson.jhtml|title= Comedy Central: Shows – Samurai Love God – Jenna Jameson|publisher= cast member biography for ''Samurai Love God'', from [[Comedy Central]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070929111313/http://www.comedycentral.com/shows/samurai_love_god/cast/slg_jenna_jameson.jhtml|url-status= dead}}</ref> 2002ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ''[[:ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಅಟೊ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ|ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಅಟೋ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ]]'' ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಂಡಿ ಸೂಕ್ಸ್|ಕ್ಯಾಂಡಿ ಸೂಕ್ಸ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪಾತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು [[ವೇಶ್ಯೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಟಿಯಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಆಟದೊಳಗಿನ ಹಲವು ಜಾಹೀರಾತು ಫಲಕಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಅಭಿನಯ 2003ರ [[G-ಫೋರಿಯಾ]] "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲೈವ್ ಆಕ್ಷನ್/ವಾಯ್ಸ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗ" ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="GPhoria">{{cite web|url= http://www.g4tv.com/g4/press/41/G4_CROWNS_GLOW_AWARD_WINNERS_AT_GPHORIA_CELEBRATION_PRESENTED_BY_EB_GAMES_AND_JEEP.html|title= "G4 Crowns 'Glow Award' Winners at G-Phoria Celebration Presented by EB Games and Jeep"|publisher= G4 press release|date= July 31, 2003|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಆಗಸ್ಟ್ 28, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080828184045/http://www.g4tv.com/g4/press/41/G4_CROWNS_GLOW_AWARD_WINNERS_AT_GPHORIA_CELEBRATION_PRESENTED_BY_EB_GAMES_AND_JEEP.html|url-status= dead}}</ref> ''[[ಟೋನಿ ಹಾಕ್ಸ್ ಪ್ರೊ ಸ್ಕೇಟರ್ 4|ಟೋನಿ ಹಾಕ್ಸ್‌ರವರ ಪ್ರೊ ಸ್ಕೇಟರ್‌ 4]]'' ವಿಡಿಯೋ ಆಟದಲ್ಲಿ "ಡೈಸಿ" ಎಂಬ ರಹಸ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಲದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಧ್ವನಿ ಕೂಡ ನೀಡಿದರು, ಈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಸ್ತ್ರಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಚಮತ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref name="Medscape">{{cite web|url= http://www.hsph.harvard.edu/kidsrisk/images/MGMvideogames.pdf|title= Violence in Teen-Rated Video Games|publisher= [http://www.medscape.com/viewarticle/468087_Tables Violence in Teen-Rated Video Games: Sexual Themes]" by Kevin Haninger, M. Seamus Ryan, and Kimberly M. Thompson, [[Medscape]] General Medicine 6(1)|date= March 12, 2004|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಜುಲೈ 11, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070711050125/http://www.hsph.harvard.edu/kidsrisk/images/MGMvideogames.pdf|url-status= dead}}</ref> 2003ರಲ್ಲಿ, [[NBC]]ಯ ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಂ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ''[[ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್|ಮಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌]]'' ನ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಬಂಡವಾಳಗಾರನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ ನಟಿಸಿದರು.<ref name="Papermag"/><ref name="JJJBio"/> 2001ರ ಎಮಿನೆಮ್ ಹಾಡು "ವಿದೌಟ್ ಮಿ"ನ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲೂ ಜೇಮ್ಸನ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="MTV2002">[http://www.mtv.com/news/articles/1457168/20020823/eminem.jhtml "VMA ಲೆನ್ಸ್ ರಿಕ್ಯಾಪ್: ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಬಿಹೈಂಡ್ ಎಮಿನೆಮ್ಸ್ 'ವಿದೌಟ್ ಮಿ'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091008033157/http://www.mtv.com/news/articles/1457168/20020823/eminem.jhtml |date=2009-10-08 }}, ಲೇಖಕ ಕೊರೆ ಮಾಸ್, ಅಗಸ್ಟ್ 26 2002 [[MTV]]. ಅಗಸ್ಟ್ 20, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಈ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ "ಹೊರಗಡೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಬರುವ" "ಟ್ರೇಲರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗಿಯರ" ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಜೇಮ್ಸನ್, ಎಮಿನೆಮ್ ಜೊತೆ ಹಾಸಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="PR.com">[http://www.pr.com/article/1066 "ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ - ಪೋಟ್ರೇಟ್ ಆಫ್ ಎ ಮೇನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಐಕಾನ್"], ಲೇಖಕ ಅಲಿಸನ್ ಕಗೆಲ್, ಹಿರಿಯ ಸಂಪಾದಕರು, PR.com, ಮೇ 17, 2007. ಅಗಸ್ಟ್ 20, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳೂ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. 1999ರಲ್ಲಿ ''[[A&amp;F ತ್ರೈಮಾಸಿಕ]]'' [[ಅಬೆರ್ಕ್ರೋ‌ಮ್ಬೀ &amp; ಮತ್ತು ಫಿಚ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಜೇಮ್ಸನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವು, [[ಮಿಚಿಗನ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್‌|ಮಿಚಿಗನ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್]] [[ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಗ್ರ್ಯಾನ್‌ಹೊಂ|ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಗ್ರ್ಯಾನ್‌ಹೊಲ್ಮ್]] ಮತ್ತು [[ಇಲಿಯನೋಸ್‌ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್]] ಕಾರಿನ್ ವುಡ್ ಅವರು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್-ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು.<ref name="ChicagoSunTimes2001">[http://jaehakim.com/articles/misc/features/fitch.htm "ವುಡ್ ಕಾಲ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ `ಸಾಫ್ಟ್ ಪೋರ್ನ್'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212202601/http://www.jaehakim.com/articles/misc/features/fitch.htm |date=2007-02-12 }}, ಲೇಖಕ ಜೇ-ಹ-ಕಿಂ, ''[[ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್‌-ಟೈಮ್ಸ್|ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'', ಜೂನ್ 17, 2001. ಲೇಖಕರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‌ನಿಂದ. ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ಹೆತ್ತವರು ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ|ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ]] [[ಕ್ರೈಸ್ತ|ಕ್ರೈಸ್ತರ]] ಗುಂಪುಗಳು ಈ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಆ ''ತ್ರೈಮಾಸಿಕ'' ವನ್ನು ತೆಗೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ತ್ರೈಮಾಸಿಕವೂ ರದ್ದಾಯಿತು.<ref name="ChicagoSunTimes2003">{{cite web|url= http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4155/is_20031204/ai_n12530331/|title= Marketing sleaze or just a big tease?|publisher= by Lisa Lenoir, ''[[Chicago Sun-Times]]'', December 4, 2003. On [[FindArticles.com]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಜನವರಿ 4, 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080104065202/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4155/is_20031204/ai_n12530331|url-status= dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 2001ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್|ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌]]ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ [[ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿಯನ್|ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿಯನ್]] ಡಿಬೇಟಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿಯು, "ಪೋರ್ನ್ ಅಪಾಯಕಾರಿಯೆಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಹೌಸ್‌(ಸಂಸತ್ ಸಭೆ) ನಂಬಿದೆ", ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ವಾದ ಮಂಡಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿತು.<ref name="AskMenInterview"/> ಈ ಕುರಿತು ಜೇಮ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ನನ್ನ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯೆಂದೇ ನಾನು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರೆ...ಇಂತಹ ಅವಕಾಶ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ."<ref name="JJDiary">{{cite web|url= http://jennajamesondiary.blogspot.com/2001/12/jenna-jameson-diary-november-18-2001.html|title= Jenna Jameson's Diary : November 18, 2001|publisher= on [[Blogspot.com]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 23, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140323004658/http://jennajamesondiary.blogspot.com/2001/12/jenna-jameson-diary-november-18-2001.html|url-status= dead}}</ref> ಆದರೆ ಚರ್ಚೆಯ ಕೊನೆಗೆ, ಜೇಮ್ಸನ್ ತಂಡ 204-27 ಅಂತರದಿಂದ ಗೆಲುವು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Papermag"/> [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson Penny Drake Zombie Strippers.jpg|thumb|left|ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್‌ನ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೆನ್ನಿ ಡ್ರೇಕ್ ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್, ಮೇ 2007]] ಫೆಬ್ರವರಿ 2003ರಲ್ಲಿ, [[ಪೊನಿ ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಶೂಗಳು|ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಶೂಗಳ]] ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗೆ ಇತರ ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ [[ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್|ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ]] ಬಿಲ್ ಒರೇಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿ "ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಅರೆ-ವೇಶ್ಯೆಯರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ", ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆಗಳು ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="OReilly">{{cite web|url= http://www.foxnews.com/story/0,2933,79542,00.html|title= Using Quasi-Prostitutes to Sell Sneakers|publisher= by [[Bill O'Reilly (commentator)|Bill O'Reilly]], February 25, 2003, ''[[The O'Reilly Factor]]'', [[Fox News]]|accessdate= February 6, 2007}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಒರೈಲಿ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಂತೆ ''[[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]]'' ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿಟ್ಟರು.<ref name="HarvardCrimson">{{cite web|url= http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=346244|title= Boycotting the Boycotter|publisher= by Erol N. Gulay, March 11, 2003, ''[[The Harvard Crimson]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090428080247/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=346244|url-status= dead}}</ref> ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೀಗೆ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಇಮೇಲ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ; <blockquote>ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸೂಳೆಗಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಲ್ ತಿಳಿದಿರುವರು ಎಂದು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾವಿಸುವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಾವು ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಕೆಲವು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು ಎಂದು ನಾನು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.<ref name="Slate">{{cite web|url= http://www.slate.com/id/2108355/|title= "Bill O'Reilly's obsession with porn."|publisher= by Michael Hastings, ''[[Slate]]|date= October 19, 2004|accessdate= February 6, 2007}}</ref></blockquote> ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ನಂತರದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, [[NBC]], [[CNBC]], [[ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್|ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌]], ಮತ್ತು [[CNN]],<ref name="WallStreetJournal"/> ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು ಅವರ ಸಂದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದವು ಮತ್ತು ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಯ್]] '', ''[[ರಾಯಟರ್ಸ್]]'', ಮತ್ತು ಇತರ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದವು.<ref name="NYTBookReview"/><ref name="Reuters"/> 2002ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಕಡಿಮೆ ಬಜೆಟ್‌ನ ''ಸಂಹೇನ್'' <ref name="BeyondHollywood">{{cite web|url= http://www.beyondhollywood.com/samhain-2002-movie-review/|title= Samhain (2002)|publisher= movie review by Joseph Savitski, BeyondHollywood.com|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 23, 2014|archive-url= https://web.archive.org/web/20140323003948/http://www.beyondhollywood.com/samhain-2002-movie-review/|url-status= dead}}</ref> ಎಂಬ ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, [[ಜಿಂಜರ್ ಲಿನ್ ಅಲೆನ್|ಗಿಂಜರ್ ಲಿನ್ ಅಲೆನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರತಾರೆಯರ ಜೊತೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ನಟಿಸಿದರೂ ಅದು 2005ರವರೆಗೆ ತೆರೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಬಳಿಕ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿ ''[[:ಇವಿಲ್ ಬ್ರೀಡ್: ದಿ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ಸಂಹೇನ್|ಇವಿಲ್ ಬ್ರೀಡ್‌: ದಿ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ಸಂಹೇನ್]]'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಚಿತ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಣ್ಣ ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ''[[ಸಿನ್-ಜಿನ್ ಸ್ಮಿತ್|ಸಿನ್-ಜಿನ್ ಸ್ಮಿಥ್]]'', ತೆರೆ ಕಾಣಲು 2006ರ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು,<ref name="Blogcritics">{{cite web|url= http://blogcritics.org/archives/2006/10/30/231904.php|title= "Movie Review: Sneak Peek at ''Sin-Jin Smyth''"|publisher= by Iloz Zoc, October 30, 2006 ''[[Blogcritics]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 23, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070323134156/http://blogcritics.org/archives/2006/10/30/231904.php|url-status= dead}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಭಯಾನಕ-ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ ''[[ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್|ಝಾಂಬಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್‌]]'' 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. "ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನೀವು ನಿಜವಾದ ಸೆಕ್ಸಿ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಿ, ಹಣದ ಹೊಳೆಯೇ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಮೆಟ್ರೊಮಿಕ್ಸ್ ಡಾಟ್ ಕಾಂಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಝಾಂಬೀ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ [http://drewtewksbury.com/2008/05/04/36/ http://drewtewksbury.com/2008/05/04/36/] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120711095359/http://drewtewksbury.com/2008/05/04/36/ |date=2012-07-11 }} ಮೆಟ್ರಾಮಿಕ್ಸ್ - ಡ್ರ್ಯೂ ತೆವ್ಕ್ಸ್‌ಬರಿಯವರಿಂದ ಸಂದರ್ಶನ</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್|ಕಾಮಿಡಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌]] ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಆನಿಮೇಷನ್ [[ಚರ ದೂರವಾಣಿ]] ಸರಣಿ ''[[ಸಮುರಾಯ್ ಲವ್ ಗಾಡ್|ಸಮುರಾಯ್ ಲವ್ ಗಾಡ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು "P-ವಿಪ್" ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="ComedyCentral"/><ref name="AnimationMagazine">{{cite web|url= http://www.animationmagazine.net/article.php?article_id=5074|title= Comedy Central Making Love with Jenna Jameson|publisher= by Ryan Ball, February 22, 2006, ''[[Animation Magazine]]|accessdate= February 6, 2007}}</ref> ಈ ಯೋಜನೆಯ ಜೊತೆ ಗುರುತಿಕೊಂಡವರ ಪೈಕಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರದ್ದೇ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಎಂದು ''[[ಮೀಡಿಯಾವೀಕ್]]'' ಬಣ್ಣಿಸಿತು.<ref name="Mediaweek">{{cite web|url= http://www.mediaweek.com/mw/news/interactive/article_display.jsp?vnu_content_id=1002073225|title= Comedy Creates Mobile Show|publisher= by Mike Shields, February 22, 2006, ''[[Mediaweek]]|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಡಿಸೆಂಬರ್ 22, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20071222055006/http://www.mediaweek.com/mw/news/interactive/article_display.jsp?vnu_content_id=1002073225|url-status= bot: unknown}}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ, [[ಅಡಿಡಾಸ್‌]]ಗೆ ತೆಗೆದ ವಿಡಿಯೋ [[ಪೋಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್]] ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ [[ವಾಕ್ ಎ ಮೋಲ್|ವಾಕ್ ಎ ಮೋಲ್‌]] ಎಂಬ ಆಟವನ್ನು ಆಡಿ ಅಡಿಕಲರ್‌ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಿ ಮಿಂಚಿದರು.<ref name="SportingGoodsNewsWire">{{cite web|url= http://www.sportinggoodsnewswire.com/Shocker_-_Adidas_Podcasts_Feature_Porn_Star_Jenna_Jameson-734.htm|title= Shocker - Adidas Podcasts Feature Porn Star Jenna Jameson|publisher= Sporting Goods News Wire|date= April 18, 2006|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಮಾರ್ಚ್ 12, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070312143941/http://www.sportinggoodsnewswire.com/Shocker_-_Adidas_Podcasts_Feature_Porn_Star_Jenna_Jameson-734.htm|url-status= dead}}</ref><ref name="Adicolor">{{cite web|url= http://www.r255g255b255.net/|title= white|publisher= [[Adidas]] Adicolor video advertisement by Jenna Jameson|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070206085917/http://www.r255g255b255.net/|url-status= dead}}</ref> ಜುಲೈ 2006ರಲ್ಲಿ, [[ಮಾಡಮ್ ಟುಸ್ಸಾಡ್ಸ್|ಮೆಡಮ್ ಟುಸ್ಸೌಡ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೊದಲ ನಟಿ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಅವರು ಪಾತ್ರರಾದರು (ಈ ಪ್ರತಿಕೃತಿ [[ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್, ನೆವಡಾ|ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌]]ನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ).<ref name="InsideEntertainment">"ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಮೇಕ್ಸ್ ವಾಕ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರಿ" ಅಗಸ್ಟ್ 7, 2006, ''[[ಇನ್‌ಸೈಡ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್]]''. ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> == ಕ್ರಿಯಾವಾದ == [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson PETA.jpg|thumb|upright|PETAಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್]] ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಹೆಸರು ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರು ಕೋಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬಗ್ಗೆ ರಹಸ್ಯವಾದ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಬಳಿಕ, [[KFC]]’ಯು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ [[ಪೀಪಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಎಥಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆನಿಮಲ್ಸ್|ಪೀಪಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಎಥಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಆನಿಮಲ್ಸ್‌]] ಸಂಘಟನೆಯು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಚಳುವಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ವಿಡಿಯೋ<ref>[http://www.kentuckyfriedcruelty.com/c-videos.asp#jennaj KFC]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ವಿರುದ್ಧ ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಟೀಕೆ, [[2007-11-19]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> ದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು. ಜೇಮ್ಸನ್ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ [[ಉದಾರವಾದ|ಉದಾರವಾದಿ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ, 2008|2008ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸೆನೆಟರ್ (ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ) [[ಹಿಲರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್]] ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.nationalledger.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=12&num=13450|title=Jenna Jameson: Hillary Clinton Election Will be Great for Porn|author=Wendy Cook|accessdate=2008-04-24|archive-date=2010-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20101127060241/http://www.nationalledger.com/cgi-bin/artman/exec/view.cgi?archive=12&num=13450|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * 1995ರ [[X-ರೇಟೆಡ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್‌|ದಿ X-ರೇಟೆಡ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಝೇಷನ್]] ನಿಂದ ವರ್ಷದ ಕಿರು ತಾರೆ [[XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (1996ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು)<ref name="XRCOoldies">"[http://www.bwdl.net/XRCO-2/oldies.html ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ 1995] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720064751/http://www.bwdl.net/XRCO-2/oldies.html |date=2011-07-20 }}", [[XRCO]]. [[2007-10-20]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 1996ರ [[ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಿರು ತಾರೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ನಟಿ <ref name="Autobio399">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 399}}</ref> * 1996ರ [[AVN ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಕಿರು ತಾರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ವಿಡಿಯೋ)[[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]]– ''ವಿಕ್‌ಡ್ ವನ್‌'', ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – '' ಬ್ಲೂ ಮೂವಿ'' ([[T.T. ಬಾಯ್]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ)<ref name="AVNPastwinners"/> [[ಚಿತ್ರ:Jenna XRCO.jpg|thumb|upright|XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ XRCO ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಜೂನ್ 2, 2005]] * 1996ರ [[X-ರೇಟೆಡ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು|ಫ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಫ್ X-ರೇಟೆಡ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್]] (FOXE) ವಿಡಿಯೋ ವಿಕ್ಸೆನ್<ref name="AskMen"/> * 1997 ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿಗಾಗಿ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ಜೆನ್ನಾ ಲವ್ಸ್ ರೊಕ್ಕೊ'' ([[ರೊಕ್ಕೊ ಸಿಫ್ರೆದಿ]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ), ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿ (ವಿಡಿಯೋ) – ''ಕಾನ್‌ಕ್ವೆಸ್ಟ್ '' ([[ವಿನ್ಸ್ ವೌಯರ್|ವಿನ್ಸ್ ವೌಯೆರ್]])ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ<ref name="AVNPastwinners"/> * 1997 ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ನಟಿ * 1997 FOXE ಫಿಮೇಲ್ ಫ್ಯಾನ್ ಫೇವರಿಟ್<ref name="CanBest">{{cite web|url= http://canbest.com/awards2.html|title= Adult Video Awards|publisher= CanBest.com|accessdate= April 19, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20071014025947/http://canbest.com/awards2.html|url-status= dead}}</ref> * 1998 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ -ಗರ್ಲ್ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯಕ್ಕಾಗಿ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ಸೇಟಿರ್'' ([[ಮಿಸ್ಸಿ(ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆ)|ಮಿಸ್ಸಿ]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ)<ref name="AVNPastwinners"/> * 1998 ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ನಟಿ – ''ಸೆಕ್ಸೀ ಡಿ ಫ್ಯೂ, ಕೊಯೆರ್ ದಿ ಗ್ಲೇಸ್ '' <ref name="HotDor1998">{{cite web|url= http://hotdor.org/hot-dor-1998-winners.htm|title= "Hot d'Or 1998 Winners"|publisher= Hot D'Or official site|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 19, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070219111828/http://hotdor.org/hot-dor-1998-winners.htm|url-status= dead}}</ref> * 1998 FOXE ಫಿಮೇಲ್ ಫ್ಯಾನ್ ಫೇವರಿಟ್<ref name="CanBest"/> * 1999 ಹಾಟ್ D'ಒರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ – ''ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಪಾಯಿಂಟ್'' <ref name="HotDor1999">{{cite web|url= http://hotdor.org/hot-dor-1999-winners.htm|title= "Hot d'Or 1999 Winners"|publisher= Hot D'Or official site|accessdate= February 6, 2007|archive-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 19, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20070219112140/http://hotdor.org/hot-dor-1999-winners.htm|url-status= dead}}</ref> * 2003 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ -ಗರ್ಲ್ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯಕ್ಕಾಗಿ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ(ವಿಡಿಯೋ) – '' ಐ ಡ್ರೀಮ್ ಆಫ್ ಜೆನ್ನಾ'' ([[ಅಟಮನ್ (ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆ)|ಅಟಮನ್]] ಮತ್ತು [[ನಿಕಿತಾ ಡೆನಿಸ್]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ)<ref name="AVNPastwinners"/> * 2003 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫೀಮೇಲ್ ವಾಯ್ಸ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮನ್ಸ್‌ ಗಾಗಿ [[G-ಪೋರಿಯಾ|G-ಫೊರಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] – ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಪ್ಟ್ ಅಟೊ: ವೈಸ್ ಸಿಟಿ'' * 2003 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹುಡುಗಿ/ಹುಡುಗಿ ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಮೈ ಪ್ಲೇಥಿಂಗ್: ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ 2'' ([[ಕಾರ್ಮೆನ್ ಲುವಾನ್|ಕಾರ್ಮೆನ್ ಲುವಾನಾ]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ) (ಅಗಸ್ಟ್ 19,2004ರಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು)<ref name="XRCO2003">"[http://www.bwdl.net/XRCO-2/2003win/index.html XRCO 2003 ವಿಜೇತರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070528084451/http://www.bwdl.net/XRCO-2/2003win/index.html |date=2007-05-28 }}", ಡಾನ್ ಮಿಲ್ಲರ್, ''[[ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್|ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್‌]]'', [[XRCO]]ಆತಿಥ್ಯ. [[2007-10-20]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 2004 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ DVDಗಾಗಿ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಮೈ ಪ್ಲೇಥಿಂಗ್: ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ 2'' ([[ಹೊಸ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು (ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಟುಡಿಯೋ)#ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿನ್|ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿನ್]])<ref name="AVNPastwinners"/> * 2004 [[XRCO ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್|XRCO ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌]], ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ವಯಸ್ಕರ ಮಾಧ್ಯಮ ಫೇವರಿಟ್ XRCO ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ''ಹೌ ಟು ಮೇಕ್ ಲವ್ ಲೈಕ್ ಎ ಪೋರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್: ಎ ಕಾಷನರಿ ಟೇಲ್ '' ([[ಸೇಮೋರ್ ಬಟ್ಸ್|ಸೇಮೋರ್ ಬಟ್ಸ್‌]]ರ ''[[ಕುಟುಂಬದ ಉದ್ಯಮ (TV ಸರಣಿ)|ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್]]'' ಜೊತೆ ಟೈ) (ಜೂನ್ 2, 2005ರಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು)<ref name="XRCO2004">"[http://www.bwdl.net/XRCO-2/2004win/index.htm XRCO 2004 ವಿಜೇತರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720064850/http://www.bwdl.net/XRCO-2/2004win/index.htm |date=2011-07-20 }}", ಹೈದಿ ಪೈಕ್ -ಜಾನ್ಸನ್, ''[[ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್|ವಯಸ್ಕರ ವಿಡಿಯೋ ನ್ಯೂಸ್‌]]'', [[XRCO]]ಆತಿಥ್ಯ. [[2007-10-20]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 2005 AVN ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ಮೆಸ್ಯೂಸ್‌'', ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್-ಗರ್ಲ್ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ಮೆಸ್ಯೂಸ್'' ([[ಸವನ್ನಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್|ಸವನ್ನಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್‌]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ), ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿ ದೃಶ್ಯ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ಮೆಸ್ಯೂಸ್'' ([[ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ|ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್]])<ref name="2005AVN">{{cite web|url=http://business.avn.com/magazines/avnmag/articles/19222.html|title=The 22nd Annual AVN Awards: A Jenna Jameson Kinda Night|accessdate=2007-08-04|author=Jared Rutter|date=2005-01-09|publisher=[[AVN (magazine)|AVN]]}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2006 [[AVN ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್]], AVN ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ನ್ಯೂ ಡೆವಿಲ್ ಇನ್ ಮಿಸ್ ಜೋನ್ಸ್'', ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್-ಗರ್ಲ್ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ನ್ಯೂ ಡೆವಿಲ್ ಇನ್ ಮಿಸ್ ಜೋನ್ಸ್'' ([[ಸವನ್ನಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್]] ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ), ಕ್ರಾಸ್ ಓವರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಈಯರ್<ref name="avn2006awards">{{cite web|url= http://business.avn.com/magazines/avnmag/articles/24701.html|title= AVN Award Winners Announced|accessdate= 2007-07-22|date= 2006-01-09|publisher= [[AVN (magazine)|AVN]]}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2006 ಹಾಟೆಸ್ಟ್ ಬಾಡಿ ಮತ್ತು ನೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಕರ ನಟಿಗಾಗಿ [[ವಯಸ್ಕರ ಮಾಧ್ಯಮದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|F.A.M.E. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]]<ref>{{cite web|url=http://www.avn.com/|title=About the 2006 FAME Awards|accessdate=2007-06-24|author=Peter Warren|date=2006-06-24|publisher=[[AVN (magazine)|AVN]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120422060316/http://www.avn.com/|archivedate=2012-04-22|url-status=bot: unknown}}</ref> * 2006 ಟೆಂಪ್ಟೇಷನ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಟೆಂಪ್ಟೇಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ನ್ಯೂ ಡೆವಿಲ್ ಇನ್ ಮಿಸ್ ಜೋನ್ಸ್'', ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್-ಗರ್ಲ್‌ ಮೈಥುನ ದೃಶ್ಯ(ಚಲನಚಿತ್ರ) – ''ದಿ ನ್ಯೂ ಡೆವಿಲ್ ಇನ್ ಮಿಸ್ ಜೋನ್ಸ್'' (ಸವನ್ನಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೆ), ವರ್ಷದ ಮೋಹಿನಿ * 2006 [[ಎಡಿಸನ್, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ|ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಎಡಿಸನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರ ಸ್ಟಾರ್ ಪಾಥ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="PNN">ಬೆನ್, ಡಿ. "ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಆನ್ ದಿ ವಯಸ್ಕರ ಸ್ಟಾರ್ ಪಾತ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್: 43 ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಲೆಯಿಡ್ ಇನ್ ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ". ಪೋರ್ನೋ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್, 2006. ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 2006 ''ವರ್ಷದ ಉದ್ಯಮಿ'' [[XBIZ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<ref>{{cite web|url=http://www.xbizawards.com/winners.php|title=XBIZ Awards - Recognizing Excellence in Adult Entertainment|publisher=[[XBIZ]]|accessdate=2009-01-03}}</ref> * 2007 ಕ್ರಾಸ್ ಓವರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಈಯರ್ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="AVNPastwinners">[http://www.avnawards.com/index.php?content=pastwinners ಹಿಂದೆ AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದವರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091001081218/http://www.avnawards.com/index.php?content=pastwinners |date=2009-10-01 }}, avnawards.com. [[2007-10-20]]ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> * 2007 ಸರ್ವಕಾಲೀಕ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧಕ F.A.M.E. ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{cite web|url=http://business.avn.com/articles/2609.html|title=2007 F.A.M.E. Award Winners Announced|accessdate=2007-06-24|author=Peter Warren|date=2007-06-23|publisher=[[AVN (magazine)|AVN]]|archive-date=2009-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20091213154833/http://business.avn.com/articles/2609.html|url-status=dead}}</ref> == ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Jenna Jameson and Jay Grdina.jpg|upright|thumb|XBIZ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಪತಿ ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ ಜೊತೆ, ನವೆಂಬರ್ 2005]] ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ತಾವು [[ದ್ವಿಲಿಂಗೀಯತೆ|ದ್ವಿಲಿಂಗೀ]]ಯೆಂದು ಮತ್ತು ತೆರೆಯಾಚೆಗಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ 100 ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು 30 ಪುರುಷರ ಜೊತೆ ಮಲಗಿರುವುದಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ,<ref name="Grigoriadis"/> "ಒಟ್ಟಾರೆ ತಾನು ವಿಭಿನ್ನ" ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,359596,00.html|title=Pop Tarts: Girls or Guys? Jenna Jameson Sets the Record Straight on Her Sexuality|last=McKay|first=Hollie|work=Pop Tarts|publisher=FoxNews|accessdate=2008-05-29}}</ref> ಪೋರ್ನ್ ನಟಿ [[ನಿಕ್ಕಿ ಟೈಲರ್]] ಜೊತೆ ತಮಗಿದ್ದ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಸಂಬಂಧವೇ ಈವರೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಎಂದು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪೋರ್ನ್ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಟೈಲರ್ ಜೊತೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ್ದ ಜೇಮ್ಸನ್, ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಟೈಲರ್ ಜೊತೆ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="Papermag"/><ref name="AskMen"/> ತಮ್ಮ ಖ್ಯಾತ ಪ್ರಿಯಕರರಾದ [[ಮೇರಿಲಿನ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್|ಮ್ಯಾರಿಲಿನ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಟೋಮಿ ಲೀ|ಟಾಮ್ಮಿ ಲೀ]] ಕುರಿಯೂ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ETHS"/><ref name="Papermag"/><ref name="Bridge"/> ಡಿಸೆಂಬರ್ 20, 1996ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ನ್ ನಟ ಹಾಗೂ ವಿಕ್‌ಡ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಬ್ರಾಡ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ (ಪೋರ್ನಾಗ್ರಫಿ)|ಬ್ರಾಡ್ ಆರ್ಮ್ಸ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್]] (ನಿಜ ಹೆಸರು ರಾಡ್ನಿ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್‌) ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="ETHS"/><ref name="AskMen"/> ಆದರೆ ಈ ವಿವಾಹ ಕೇವಲ 10 ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಬಾಳಿತ್ತು. 1997ರಲ್ಲಿ ಈ ಜೋಡಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿತಾದರೂ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ವಿಕ್‌ಡ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2001ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಅರಯಾ ಮೊಂಟೊಯಾ ಜೊತೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಜೇಮ್ಸನ್‌-ಬ್ರಾಡ್ ಜೋಡಿ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಿತು.([[ಕೋಸ್ಟ ರೀಕಾ]] ಭೇಟಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಅರಯಾ ಮೊಂಟೊಯಾನನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ETHS"/> 1998ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ಮಾಜಿ ಮಾಲೀಕ [[ಜೇ ಗರ್ಡಿನಾ]](ಹುಟ್ಟಾ ಹೆಸರು ಜಾನ್. ಜಿ.ಗರ್ಡಿನಾ)<ref name="Hoovers">{{cite web|url= http://www.hoovers.com/club-jenna/--ID__116485--/free-co-factsheet.xhtml|title= Club Jenna, Inc.|publisher= [[Hoover's]] coverage by Joe Bramhall|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ರವರನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಾಣೆ ಹೊಂದಿರುವ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಗರ್ಡಿನಾ, ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದರು.<ref name="Forbes"/><ref name="Autobio498">{{cite book|last = Jameson|first = Jenna|title = How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale|pages = 498}}</ref> 1998ರಿಂದ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ, ಗರ್ಡಿನಾ ಅವರು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರವರ ಏಕಮಾತ್ರ ಪುರುಷ ಸಹಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆರ್ಮ್ಸ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್/ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್‌ರಿಂದ<ref name="ETHS"/> ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನವೇ- ಗರ್ಡಿನಾ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸನ್ ಜೋಡಿಯ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ನೆರವೇರಿತು- ಜೂನ್ 22, 2003ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವೂ ಆಯಿತು.<ref name="NYTimes"/> ಈ ನಡುವೆ ತಾಯ್ತನ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು 2004ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.<ref name="Grigoriadis"/><ref name="Forbes"/><ref name="Cooper"/> 2002ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಡೇಲ್‌ನ ಅರಿಝೋನಾದಲ್ಲಿ $2 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಖರೀದಿಸಿದ {{convert|6700|sqft|m2|sing=on}}[[ಸ್ಪಾನಿಷ್ ವಸಾಹತಿನ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಶೈಲಿ]]ನ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಜೋಡಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="NYTimes"/> ನವಂಬರ್‌ 2004ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಅವರಿಗೆ [[ಚರ್ಮ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌|ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ಇರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು. ಯಶಸ್ವಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾನ್ಯರ್‌ಅನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತಾದರೂ, ರೋಗ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್‌ಗೆ [[ಗರ್ಭಪಾತ]]ವಾಯಿತು. [[ಪ್ರನಾಳೀಯ ಫಲೀಕರಣ]] ಮಾಡಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭ ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರನಾಳೀಯ ಫಲೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜೇಮ್ಸನ್‌, "ಇದು ನನಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ" ಎಂದಿದ್ದರು; ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಅವರ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕಾರಣ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಬಂಜೆತನ ಸೇರಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಜೇಮ್ಸನ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="UsWeekly">{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/jenna_jameson_s_secret_battle_with_cancer|title="Jenna Jameson: My Secret Cancer Struggle"|author=Noelle Hancock|accessdate=2007-04-21|date=April 18, 2007|publisher=''[[Us Weekly]]''|archive-date=2007-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20070421053511/http://www.usmagazine.com/jenna_jameson_s_secret_battle_with_cancer|url-status=dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಗರ್ಡಿನಾ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ''[[ಸ್ಟಾರ್‌ (ಮ್ಯಾಗಜೀನ್)|ಸ್ಟಾರ್]]'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಮತ್ತು [[TMZ.ಕಾಂ|TMZ.com]] 2006, ಅಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರ [[ಡೇವ್ ನವರ್ರೊ]] ಜೊತೆ ಜೇಮ್ಸನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="Star0608">{{cite web|url= http://www.starmagazine.com/celebrity_news_gossip/star/9395|title= Exclusive: Dave and Jenna Dating|publisher= by David Caplan, ''[[Star Magazine]]|date= August 8, 2006|accessdate= February 13, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20071023081016/http://www.starmagazine.com/celebrity_news_gossip/star/9395|url-status= dead}}</ref><ref name="TMZ">{{cite web|url= http://www.tmz.com/2006/08/08/confirmed-dave-and-jenna-are-a-couple/|title= Confirmed: Dave & Jenna Are a Couple!|publisher= by Jeff Davidson, [[TMZ.com]]|date= August 8, 2006|accessdate= February 5, 2007}}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸನ್ [[ಮಿಶ್ರಿತ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು|ಮಿಶ್ರಿತ ಸಮರ ಕಲಾವಿದ]] ಮತ್ತು ಮಾಜಿ [[ಅಂತಿಮ ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ|UFC]] ಚಾಂಪಿಯನ್ [[ಟಿಟೊ ಆರ್ಜಿಜ್|ಟಿಟೊ ಅರ್ಟಿಜ್]]<ref name="TampaTribune">{{cite web|url= http://www.ringsport.page.tl/UFC-h-s-Ortiz-Still-Man-Of-People.htm|title= "UFC's Ortiz Still Man of People"|publisher= by Anwar S. Richardson, ''[[The Tampa Tribune]]'', reprinted on Ring Sport K1|accessdate= February 13, 2007}}</ref> ಅವರೊಂದಿಗೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಶುರು ಮಾಡಿದರು, ಟಿಟೊ-ಜೇಮ್ಸನ್ ಭೇಟಿ [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್|ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು.<ref name="USPreg">{{cite web|url= http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-confirms-she-is-pregnant|title= EXCLUSIVE: Jenna Jameson Confirms She's Pregnant|accessdate= 2008-08-26|date= 2008-08-25|publisher= [[US magazine]]|archive-date= 2008-08-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20080826070049/http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-confirms-she-is-pregnant|url-status= dead}}</ref> ಈ ನಡುವೆ, [[ಸಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಸಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ]]ದ [[ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಏರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಿರಮಾರ್|ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಏರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಿರಮಾರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 12, 2006ರಂದು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌]]ನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಟಿಜ್ ಅವರು ವಿಶೇಷ ಗೌರವ ಪಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಒಳಗೆ ಬಿಡಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗೌರವವನ್ನು ಅರ್ಟಿಜ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.<ref name="MarineCorpsTimes">"ಮಿರಾಮರ್ ಬಾಲ್ ಗೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ಸ್‌; ವಾಂಟ್ಸ್ ಟು ಬ್ರಿಂಗ್ ಪೋರ್ನ್-ಸ್ಟಾರ್ ಗರ್ಲ್ ಫ್ರೆಂಡ್", ಲೇಖಕ ಜಾನ್ ಹೊಯೆಲ್‌ವರ್ತ್, ''[[ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2006.</ref><ref name="NYPost">{{cite web|url= http://www.nypost.com/seven/11012006/gossip/pagesix/pagesix.htm|title= Porn Star Too Hot for Marines|publisher= Page Six", November 1, 2006, ''[[New York Post]]|accessdate= February 5, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061109135636/http://www.nypost.com/seven/11012006/gossip/pagesix/pagesix.htm|archivedate=November 9, 2006}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 30, 2006ರಂದು ''[[ದಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಶೋ|ದಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]'' ಕ್ಕೆ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಅರ್ಟಿಜ್, ತಾವು ಜೇಮ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ, ಜೇಮ್ಸನ್ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಮತ್ತು ನಾವಿಬ್ಬರು [[ಏಕಪತೀತ್ವ ಯಾ ಏಕಪತ್ನೀತ್ವ|ಏಕ ಸಂಗಾತಿ]] ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="HowardStern">{{cite web|url= http://www.howardstern.com/rundown.hs?d=1164862800|title= Howard Stern show summary|date = November 30, 2006|publisher= [[Howard Stern]].com|accessdate= February 5, 2007}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 12, 2006ರಂದು ಗರ್ಡಿನಾರಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯಲು ಜೇಮ್ಸನ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="UPI">{{cite web|url= http://upi.com/NewsTrack/view.php?StoryID=20061212-010505-5135r|title= Jenna Jameson files for divorce|publisher= [[United Press International]]|date= December 12, 2006|accessdate= February 5, 2007|archive-date= ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2007|archive-url= https://web.archive.org/web/20071016234655/http://upi.com/NewsTrack/view.php?StoryID=20061212-010505-5135r|url-status= bot: unknown}}</ref> 2008ರ AVN ವಯಸ್ಕರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಜೇಮ್ಸನ್, ಅರ್ಟಿಜ್‌ರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದರು. ''[[ದಿ ಸಿಲೆಬ್ರಿಟಿ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್|ದಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌]]'' ನ ಕಂತುಗಳ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಟಿಜ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅದರ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಾರ್ಚ್ 2007 [[AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|AVN ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ]] ಸಮಾರಂಭದ ವೇಳೆ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಹಾಜರಾಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂದದ್ದನ್ನು ಜೇಮ್ಸನ್ ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref name="VegasPop">{{cite web|url= http://www.vegaspopular.com/2007/03/23/jenna-jameson-fires-back-and-blames-weight-loss-on-triple-ex-hub|title= "Jenna Jameson Fires Back and Blames Weight Loss on Triple Ex-Hubby, Not Anorexia"|accessdate= 2007-04-01|author= [[Robin Leach]]|date= 2007-03-23|publisher= ''[[Vegas Pop]]''|archive-date= 2007-05-06|archive-url= https://web.archive.org/web/20070506174844/http://www.vegaspopular.com/2007/03/23/jenna-jameson-fires-back-and-blames-weight-loss-on-triple-ex-hub/|url-status= dead}}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್ 2009ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಾನು ಮತ್ತು ಅರ್ಟಿಜ್ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವುದಾಗಿ ಅಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url= http://www.themoneytimes.com/articles/20080923/jenna_jameson_confirms_being_pregnant_with_twins-id-1036653.html|title= Jenna Jameson confirms being pregnant with Twins|accessdate= 2008-09-23|author= Samia Sehgal|date= 2008-09-23|publisher= themoneytimes.com|archive-date= 2008-09-25|archive-url= https://web.archive.org/web/20080925235412/http://www.themoneytimes.com/articles/20080923/jenna_jameson_confirms_being_pregnant_with_twins-id-1036653.html|url-status= dead}}</ref><ref>{{cite web|url= http://www.wscfm.com/cc-common/news/sections/entertainmentarticle.html?feed=104665&article=4288762|title= Jameson Confirms That She's Expecting Twins|accessdate= 2008-09-23|date= 2008-09-23|publisher= [[WSCC-FM]]}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 16, 2009ರಂದು ಜೆಸ್ಸಿ ಜೇಮ್ಸನ್ ಅರ್ಟಿಜ್ ಮತ್ತು ಜರ್ನಿ ಜೆಟ್ಟಿ ಅರ್ಟಿಜ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ<ref name="twins">{{cite web|url=http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-gives-birth-to-twins|title=Jenna Jameson Gives Birth to Twin Boys!|accessdate=March 16, 2009|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430220612/http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-gives-birth-to-twins|url-status=dead}}</ref> ಜೇಮ್ಸನ್ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು. ಜನಿಸುವಾಗ ಜೆಸ್ಸಿಯ ತೂಕ 4&nbsp;lbs ಇದ್ದರೆ, ಜರ್ನಿಯ ತೂಕ 4&nbsp;lbs 11 oz ಇತ್ತು.<ref>{{cite web|url= http://celebrity-babies.com/2009/03/18/jenna-jameson-welcomes-twin-boys/|title= Jenna Jameson Names Twins Jesse and Journey|publisher= Celebrity Baby Blog|date= March 18, 2009|access-date= ನವೆಂಬರ್ 2, 2009|archive-date= ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090928032044/http://celebrity-babies.com/2009/03/18/jenna-jameson-welcomes-twin-boys/|url-status= dead}}</ref> == ಇದನ್ನು ನೋಡಿರಿ == * [[ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಪೋರ್ನ್ ತಾರೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons|Jenna Jameson}} * {{official|http://www.jennajameson.com/}} * {{myspace|jennajameson}} * ವಿಕ್‌ಡ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಬಳಿ [http://www.wickedpictures.com/bio/f-j/Jenna_Jameson.html ಬಯೋ] * ಕ್ಲಿಕ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಜೊತೆ [http://www.klixxx.com/archive/jennajameson.shtml ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501204413/http://www.klixxx.com/archive/jennajameson.shtml |date=2009-05-01 }} ಸಂದರ್ಶನ * ''PR.com'' ಗೆ [http://www.pr.com/article/1066 ಜೆನ್ನಾ ಜೇಮ್ಸನ್ ಸಂದರ್ಶನ] {{Persondata |NAME=Jameson, Jenna |ALTERNATIVE NAMES=Massoli, Jenna Marie |SHORT DESCRIPTION=American pornographic actress and entrepreneur |DATE OF BIRTH=April 9, 1974 |PLACE OF BIRTH=[[Las Vegas, Nevada]], United States |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Jameson, Jenna}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:೨೧ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಉದ್ಯಮದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ವಯಸ್ಕರ ರೂಪದರ್ಶಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿದಾ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಪೋರ್ನ್ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ದ್ವಿಲಿಂಗೀ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ದ್ವಿಲಿಂಗೀ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿಯನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:LGBT ಉದ್ಯಮದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:LGBT ನಿರ್ದೇಶಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಜ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ LGBT ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರಿಝೋನಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೊಂಟಾನಾದ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಾಸ್ ವೇಗಸ್‌ನ ನೆವಡಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೭೪ ಜನನ]] 8au9aewpbk1kcqos6n4niny7z0hogmw 0 21944 1372547 1350944 2026-05-01T10:19:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372547 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Poivrons Luc Viatour.jpg|thumb|right|100px|ದೊಣ್ಣೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ]] '''ದೊಣ್ಣೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ'''ಯು ''[[ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಮ್ ಆನ್ಯುವಮ್]]'' ಜಾತಿಯ ಒಂದು [[ಗುಂಪು (ಕೃಷಿ)|ಗುಂಪು]]. [[ಸಸ್ಯ]]ದ ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡಲಾಗುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ಹಸುರು ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ದೊಣ್ಣೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಡಿಮೆ ಖಾರದ ಮೆಣಸು ಪ್ರಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ "ಸಿಹಿ ಮೆಣಸು" ಎಂದು ಗುಂಪುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಂ ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್, ಸಕ್ಕರೆ, ಫೈಬರ್ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Capsicum Benefits: ದೊಣ್ಣೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ತಿನ್ನೋರ ಹೃದಯ ಹ್ಯಾಪಿಯಾಗಿರುತ್ತಂತೆ! |url=https://kannada.news18.com/photogallery/lifestyle/capsicum-benefits-for-health-for-weight-loss-capsicum-amazing-benefits-you-eat-capsicum-food-items-svl-sktv-840182-page-7.html |access-date=31 August 2024 |work=News18 ಕನ್ನಡ |date=11 September 2022 |language=kn }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು == ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಂ, ಇದನ್ನು ದೊಣ್ಣೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಶಿಮ್ಲಾ ಮಿರ್ಚಿ ಅಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. == ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಯೋಗಗಳು == === ರಕ್ತ ಹೀನತೆ === ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಂನಲ್ಲಿ (Capsicum) ಕಬ್ಬಿಣದಾಂಶ ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ ಯಥೇಚ್ಛ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಂ ತಿಂದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದಾಂಶದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ರಕ್ತ ಹೀನತೆ ಅಥವಾ ಅನಿಮೀಯಾ (anemia) ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. === ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ === ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಂನಲ್ಲಿ ಲ್ಯೂಟಿನ್ ಮತ್ತು ಜೆಕ್ಸಾಥಿನ್ ಎಂಬ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿವೆ. ಇವು ಕಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ (Eye care benefits) ಸಾಕಷ್ಟು ಹಿತಕಾರಿ. ಹಾಗಾಗಿ, ಕಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಂ ತಿನ್ನಲೇಬೇಕು. === ತ್ವಚೆ === ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಂನಲ್ಲಿ ಕೆಪ್ಸಾಯಿಸಿನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪೋಷಕಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಚರ್ಮವನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಕಂ ತಿಂದರೆ ಸ್ಕಿನ್ ಹೆಲ್ತಿ (Skin health)ಇರುತ್ತದೆ. <ref>{{cite web | url=https://zeenews.india.com/kannada/health/here-is-areason-why-we-shouls-consume-capsicum-47087 | title=Health benefits of capsicum : ದೊಣ್ಣೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಯಾಕೆ ತಿನ್ನಬೇಕು..? ಇಲ್ಲಿದೆ ನಾಲ್ಕು ಕಾರಣ | date=6 June 2021 }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು]] aqmdle4ctx0a5kznfju5fvotg0npay5 0 23728 1372532 1284897 2026-05-01T05:52:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372532 wikitext text/x-wiki '''ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ''' ಎಂಬುದು [[ಕಾರಣ]]ಗಳು, [[ನಂಬಿಕೆ]]ಗಳು, [[ತೀರ್ಮಾನ]]ಗಳು, [[ನಡೆಗಳು]] ಅಥವಾ [[ಭಾವನೆ]]ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹುಟುಕಾಟ ನಡೆಸುವುದರ [[ಅರಿವಿನ]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಕಿರ್ವಿನ್‌, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌‌. 1995. 'ರೀಸನಿಂಗ್‌‌'. ಟೆಡ್‌ ಹೊಂಡೆರಿಕ್‌ (ಸಂಪಾದಿತ), ''ದಿ ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್‌ ಟು ಫಿಲಾಸಫಿ'' ಯಲ್ಲಿರುವಂಥದು. ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌: ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌: ಪುಟ 748</ref> ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತಾದ ಇಂಥ ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ, ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸುವ ಅಥವಾ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸದ, ಸೂಕ್ತವಾದದ್ದಾಗಿಸುವ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ್ದಾಗಿಸುವ, ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿಸುವ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿಸುವ ಅಂಶಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ [[ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾದಗಳೊಳಗಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಅಥವಾ ರಚನೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ವ್ಯಾಪಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಇದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, [[ಜನರು ಹೇಗೆ ತರ್ಕಿಸುತ್ತಾರೆ]], ಅರಿವಿನ ಮತ್ತು ನರದ ಯಾವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ, ಜನರು ತಳೆಯುವ ತೀರ್ಮಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವುದರ ಕಡೆಗೆ [[ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಅರಿವಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]ಗಳು ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತರ್ಕಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡಬಹುದಾದ [[ತರ್ಕ]]ದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು [[ಯಥಾರ್ಥವಾದದ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ]] ಅಥವಾ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವಿಕೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಸ್ವಯಂಚಾಲನಗೊಳಿಸಿದ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]]ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಕೂಡಾ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಮಾನವರು ತಾವು ಯಾವುದನ್ನು ನಂಬಬೇಕು ಅಥವಾ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಯಾವುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲು ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಾನವನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಔಪಚಾರಿಕ ಕೌಶಲಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾನವರು ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ===ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== [[ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, 11ನೇ ಶತಮಾನದ BCಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಎಸಗಿಲ್‌-ಕಿನ್‌-ಅಪಿಲ್‌ನ ''ಡಯಗ್ನಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್‌‌'' ಎಂಬ ಕೃತಿಯು, ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಸ್ವಪ್ರಮಾಣ ಸೂತ್ರ]]ಗಳು ಹಾಗೂ ಊಹನಗಳ ಒಂದು ತಾರ್ಕಿಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ರೋಗಿಯೋರ್ವನ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಯ ಕಾಯಿಲೆ, ಕಾಯಿಲೆಯ ವ್ಯಾಧಿಕಾರಣ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ಚೇತರಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="Stol-99">H. F. J. ಹೋರ್ಸ್ಟ್‌ಮನ್‌ಷಾಫ್‌, ಮಾರ್ಟೆನ್‌ ಸ್ಟಾಲ್‌, ಕಾರ್ನೆಲಿಸ್‌ ಟಿಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ (2004), ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ರ್ಯಾಷನಾಲಿಟಿ ಇನ್‌ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್‌ ನಿಯರ್‌ ಈಸ್ಟರ್ನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಗ್ರೇಸಿಯೋ-ರೋಮನ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌, ಪುಟ 99, ಬ್ರಿಲ್‌ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌, ISBN 9004136665.</ref> 8ನೇ ಮತ್ತು 7ನೇ ಶತಮಾನಗಳ BCಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, [[ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] ಗ್ರಹಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಕಥನಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ತಮ್ಮ ಪದ್ಧತಿಗಳೊಳಗೆ ಒಂದು [[ಆಂತರಿಕ ತರ್ಕ]]ವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು; ಇದು ತರ್ಕ ಹಾಗೂ [[ವಿಜ್ಞಾನದ ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ]]ಕ್ಕೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.<ref name="Brown">D. ಬ್ರೌನ್‌ (2000), ''ಮೆಸೊಪಟಾಮಿಯನ್‌ ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಅಸ್ರಾನಮಿ-ಅಸ್ಟ್ರಾಲಜಿ'', ಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌, ISBN 9056930362.</ref> [[ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರ]] ಆಲೋಚನೆಯು ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಆಲೋಚನಾ ಲಹರಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪರಿಗಣನೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>ಜಾರ್ಜಿಯೋ ಬುಸೆಲ್ಲಾಟಿ (1981), "ವಿಸ್ಡಮ್‌ ಅಂಡ್‌ ನಾಟ್‌: ದಿ ಕೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮೆಸೊಪಟಾಮಿಯಾ", ''ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಓರಿಯೆಂಟಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ'' '''101''' (1), ಪುಟ 35-47 [43].</ref> ===ಗ್ರೀಕರ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== ವಿಶ್ವದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ದೇವರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು 8ನೇ ಶತಮಾನದ BCಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ [[ಹೋಮರ್‌‌]]ನ ಕೃತಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇವಲ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ, 6ನೇ ಶತಮಾನದ BCಯಲ್ಲಿನ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೊಲೊಫಾನ್‌ನ [[ಕ್ಸೆನೋಫೇನ್ಸ್‌]] ಎಂಬಾತ, ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ದೇವರುಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕುರಿತಾದ ಹೋಮರನ ಸಮಜಾಯಿಷಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದ. ಈ ಕುರಿತು ಅವನು ಹೀಗೆ ಬರೆದ: * "ಜನರ ನಡುವೆ ಅವಮಾನಕರ ಹಾಗೂ ಒಂದು ನಾಚಿಕೆಗೇಡು ಆಗಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ಹೋಮರ್‌ ಮತ್ತು ಹೆಸಿಯಾಡ್‌ ದೇವರುಗಳನ್ನೇ ಹೊಣೆಯಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ" (ಅವಶಿಷ್ಟ ಭಾಗ 11). * "ದೇವರು ಒಬ್ಬನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ಆತ ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ಜನರ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾನ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಸ್ವರೂಪ ಹಾಗೂ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಆತ ಜನರಂತಿಲ್ಲ" (ಅವಶಿಷ್ಟ ಭಾಗ 23). * "ಒಂದು ವೇಳೆ ಎತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಂಹಗಳು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಜನರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಬರೆಯಬಲ್ಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲವಾಗಿದ್ದೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಅವು ದೇವರುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಕಾರಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಕುದುರೆಗಳು ಕುದುರೆಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಎತ್ತುಗಳು ಎತ್ತುಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಒಂದೊಂದೂ ಶರೀರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು" (ಅವಶಿಷ್ಟ ಭಾಗ 15). ಡೇವಿಡ್‌ ಫರ್ಲೆಯ ಅನುಸಾರ, "ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಒಂದಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ದೇವರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮತ್ತು ಜನರೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ, ದೇವರುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಅಸಾಮಂಜಸ್ಯವನ್ನು ಕ್ಸೆನೋಫೇನ್ಸ್‌ ಕಂಡಿರುವುದೇ ಅವನ ಟೀಕೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ."<ref name="dicthist">{{cite book |contribution-url=http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaGenText/tei/DicHist4.xml;chunk.id=dv4-07 |contribution=Rationality among the Greeks and Romans |title=Dictionary of the History of Ideas |accessdate=2009-12-02 |last=Furley |first=David |editor-last=Wiener |editor-first=Philip P |year=1973 |publisher=Scribner |isbn=0684132931 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಇತರ ಗ್ರೀಕ್‌ ಚಿಂತಕರು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ತಾವು ನಂಬಿದಂತೆ ಸೂಚಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಸಮಂಜಸವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಸೂಚಿಸುವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಅವಾಗಿದ್ದವು. ಮಿಲೆಟಸ್‌ನ ‌‌[[ಥೇಲ್ಸ್]] ಎಂಬಾತ, ಸುಮಾರು 624 BCಯಿಂದ – ಸುಮಾರು 546 BCಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲವೂ ನೀರೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಮಿಲೆಟಸ್‌ನ [[ಅನಾಕ್ಸಿಮೆನೆಸ್‌]] ಎಂಬಾತ, ಸುಮಾರು 585 BCಯಿಂದ – ಸುಮಾರು 525 BCಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ಗಾಳಿಯೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.<ref name="dicthist" /> ಮಾನವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತವಾದ, ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ‌ಇದುವರೆಗೂ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಮೊದಲ ಬರಹಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಅವನು ಗುರುತಿಸಿದ. ಮೊದಲನೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಅದರ ಘಟಕ ಭಾಗಗಳ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುವುದರ ಮೂಲಕ ನಾವು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ವಸ್ತುಗಳ ವರ್ಗವೊಂದನ್ನು, ಆ ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ವಸ್ತುವಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. [[ಸಿಲಜಿಸಮ್‌ನ ತರ್ಕ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತರ್ಕವನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ವಾದದ ಹೂರಣವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವ ಮತ್ತು ವಾದದ ಸ್ವರೂಪ ಅಥವಾ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಈ ತರ್ಕವು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್. 350 BC ರಾಬಿನ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌‌ (ಅನುವಾದ). 1989. ‌''ಪ್ರಯರ್‌ ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್''. ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲಿಸ್‌, ಇಂಡಿಯಾನಾ: ಹ್ಯಾಕೆಟ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌‌.</ref> [[ಪ್ರಯರ್‌ ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ, ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ: <blockquote>"ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾವುದೇ ಸಂತೋಷವು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ."<ref>ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್. 350 BC ರಾಬಿನ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌‌ (ಅನುವಾದ). 1989. ‌''ಪ್ರಯರ್ ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್‌''. ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲಿಸ್‌, ಇಂಡಿಯಾನಾ: ಹ್ಯಾಕೆಟ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌‌: A2:7</ref></blockquote> ಈ ವಾದವು, ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಸ್ವರೂಪದ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಿಯಮವೊಂದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ: :ಪ್ರಮೇಯ: "ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಗ್ರೀಕ್‌ ಆಗಿದ್ದಾನೆ" ಮತ್ತು "ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರೀಕರೂ ಮಾನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ" ::ತೀರ್ಮಾನ: "ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಮಾನವನಾಗಿದ್ದಾನೆ" ಈ ಬಗೆಯ ವಾದವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, Aಗಳು ಮತ್ತು Bಗಳು ಏನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತಾಗಿ ಅದೇ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ನಾವು ತಲುಪಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಒಂದು ಸರಳವಾದ ಮತ್ತು ನೇರವಾದ ವಾದವಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಇದು ತರ್ಕದೊಳಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಿಸುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಿಸ್ಮಯಕರ ಜಿಗಿತದ ಒಂದು ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು [[ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕ]]ದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ===ಭಾರತೀಯರ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== {{Main|Indian logic}} ಆಲೋಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರು ಭಾರತೀಯ ಪಂಥಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡು ಪಂಥಗಳು ತರ್ಕದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವೆಂದರೆ: [[ನ್ಯಾಯ]] ಮತ್ತು [[ವೈಶೇಷಿಕ]]. [[ಅಕ್ಷಪಾದ ಗೌತಮ]]ನ [[ನ್ಯಾಯ ಸೂತ್ರಗಳು]] ನ್ಯಾಯ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಪಾಠಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ; ಈ ನ್ಯಾಯ ಪಂಥವು [[ಹಿಂದೂ]] ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರದ ಆರು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಪಂಥಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ [[ವಾಸ್ತವವಾದಿ]] ಪಂಥವು [[ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐದು-ಸದಸ್ಯರ ಒಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಒಂದು ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಮೇಯ, ಒಂದು ಕಾರಣ, ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, ಒಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. [[ಆದರ್ಶವಾದಿ]] [[ಬೌದ್ಧಮತೀಯ ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ]]ವು ನೈಯಾಯಿಕರಿಗೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಮಾಧ್ಯಮಿಕ]] "ಮಧ್ಯದ ಮಾರ್ಗ"ದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಾದ [[ನಾಗಾರ್ಜುನ]]ನು, "ಕ್ಯಾಟಸ್ಕೋಟಿ" ಅಥವಾ [[ಟೆಟ್ರಾಲೆಮ್ಮಾ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ನಾಲ್ಕು-ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ವಾದಸರಣಿಯು, ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದರ ಅಸ್ತ್ಯರ್ಥಕ ವಾಕ್ಯ ಅಥವಾ ದೃಢೀಕರಣ, ಅದರ ನಿರಾಕರಣೆ, ಜಂಟಿ ಅಸ್ತ್ಯರ್ಥಕ ವಾಕ್ಯ ಅಥವಾ ದೃಢೀಕರಣ ಹಾಗೂ ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು, ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದರ ಅಸ್ತ್ಯರ್ಥಕ ವಾಕ್ಯ ಅಥವಾ ದೃಢೀಕರಣ ಹಾಗೂ ನಿರಾಕರಣೆಯ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, [[ದಿಗ್ನಾಗಾ]] ಹಾಗೂ [[ಧರ್ಮಕೀರ್ತಿ]] ಎಂಬ ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಬೌದ್ಧಮತೀಯ ತರ್ಕವು ತನ್ನ ಉಚ್ಛ್ರಾಯವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದ ಸಹವರ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ಹಬ್ಬುವಿಕೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಅವಶ್ಯಕ ತಾರ್ಕಿಕ [[ಅಪರಾಧೀನವಾಗಿಸುವಿಕೆ]]ಯಾದ "ವ್ಯಾಪ್ತಿ"ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಮೇಲೆ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ತುದಿಗೆ "ಆಪೋಹ" ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ವಿಶದೀಕರಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಒಳಗೆ ಸೇರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾದ ಅಂಶವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಸಾಹಸವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತೊಡಕುಗಳು [[ನವ್ಯ-ನ್ಯಾಯ]]ದ ನವ-ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ತರ್ಕದ ಪಂಥವನ್ನು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಿ, ಈ ನವ್ಯ-ನ್ಯಾಯವು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ===ಚೀನಿಯರ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== {{Main|Logic in China}} ಚೀನಾದಲ್ಲಿ [[ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್‌]], [[ಮೋಝಿ]] ಮೊದಲಾದವರ ಓರ್ವ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ "ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಮೋ" ಎಂಬಾತನಿಗೆ [[ಮೋಹಿಸ್ಟ್‌ ಪಂಥ]]ವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮಬದ್ಧ ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ತೀರ್ಮಾನಗಳ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೋಹಿಸ್ಟ್‌ ಪಂಥದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ವ್ಯವಹರಿಸಿದವು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮೋಹಿ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಬೆಳೆದ ಪಂಥಗಳ ಪೈಕಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದ್ದು, [[ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕ]]ದ ಕುರಿತಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಆರಂಭಿಕ ತನಿಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದರ [[ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] ಕೆಲವೊಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್‌, ತರುವಾಯ ಬಂದ [[ಕಿನ್‌ ರಾಜವಂಶ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಕರ್ಮಪ್ರಧಾನ್ಯವಾದ]]ದ ಕಠೋರ ನಿಯಮದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ [[ಬೌದ್ಧಮತೀಯ]]ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಚಯಿಸುವಿಕೆಯಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಈ ತನಿಖಾಪಂಥವು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು. ===ಇಸ್ಲಾಮಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== {{Main|Logic in Islamic philosophy}} ಪ್ರವಾದಿ [[ಮುಹಮ್ಮದ್‌‌]]ರ ಸಾವಿನ ನಂತರದ ಒಂದು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ವಾದದ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ [[ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಕಾನೂನು]] ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದು [[ಕಲಾಮ್‌‌‌‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿನೂತನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಆದರೆ, [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌‌‌‌]]ನ ''[[ಆರ್ಗನಾನ್‌ ತರ್ಕಗ್ರಂಥ]]'' ವನ್ನು ಅತೀವವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿದ [[ಮ್ಯು'ಟಾಜಿಲಿ]] ದಾರ್ಶನಿಕರ ಉಗಮವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, [[ಗ್ರೀಕ್‌ ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ]] ಹಾಗೂ [[ಗ್ರೀಕ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಭ್ಯಾಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಿಂದ ಬಂದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಗ್ರೀಕ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ದಾರ್ಶನಿಕರ ಕೃತಿಗಳು, [[ಅವೆರ್ರೋಸ್‌‌‌]]ನಿಂದ ಬಂದ ''ಆರ್ಗನಾನ್‌ ತರ್ಕಗ್ರಂಥ'' ದ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ತತ್ತ್ವದ ತರ್ಕದ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದವು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ತತ್ತ್ವದ ತರ್ಕವನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಟೀಕಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸಿ ತರ್ಕದ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ [[ಅಲ್‌-ಫರಾಬಿ]], [[ಅವಿಸೆನ್ನಾ]], [[ಅಲ್‌-ಘಜಾಲಿ]] ಹಾಗೂ ಇತರ ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಕೃತಿಗಳು ಕೂಡಾ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ತರ್ಕದ ತರುವಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದವು. [[ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಿಕೆ]]ಯ ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಭಾಷೆಯ ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂಶಗಳು ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರಮೇಯ ವಿಚಾರ]] (ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ) ಮತ್ತು [[ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆ]]ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರವು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅರೇಬಿಕ್‌ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ (ಅಥವಾ ವ್ಯಾಕರಣಜ್ಞರ) ಜೊತೆಗಿನ ವಿವಾದಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿನ ದಾರ್ಶನಿಕರು ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಭಾಷೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಳೆದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ವಸ್ತು ವಿಷಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಹಾಗೂ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತರ್ಕದ ಗುರಿಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಔಪಚಾರಿಕ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಬಂಧನೆಗಳು, ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಹಾಗೂ ತರ್ಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಕುರಿತಾಗಿ ಅವರು ವಿಶದವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ತರ್ಕಾಧಾರಿತ ಅಥವಾ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ವಾದಸರಣಿಯು ಇಳಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ತರ್ಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಸಿಲಜಿಸಮ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ತರ್ಕದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಅವರು ಮಾನ್ಯಮಾಡಿದರು. ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕತೆಯೂ ಸಹ ಕೆಲವು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಿಲಜಿಸಮ್‌ನ ಕಲೆಯಾಗಿ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಅವಿಸೆನ್ನಿಯನ್ನನ ತರ್ಕ]]ವನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ತತ್ತ್ವದ ತರ್ಕದ ಒಂದು ಬದಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಮಾಡಿದ್ದು ಸೇರಿತ್ತು. [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ತರ್ಕಪದ್ಧತಿ]],<ref name="Goodman">‌ಲೆನ್‌ ಎವಾನ್‌ ಗುಡ್‌ಮನ್ (2003), ''ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌‌ ಹ್ಯೂಮನಿಸಂ'', ಪುಟ 155, [[ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌]], ISBN 0195135806.</ref> [[ಐಹಿಕ]] [[ಪ್ರಕಾರದ ತರ್ಕ]],<ref>‌[http://www.britannica.com/ebc/article-65928 ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಲಾಜಿಕ್‌: ಅರೇಬಿಕ್‌ ಲಾಜಿಕ್], ''[[ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ]]''.</ref><ref>ಡಾ. ಲೊಟ್‌ಫೊಲಾಹ್‌‌ ನಬಾವಿ, [http://public.ut.ac.ir/html/fac/lit/articles.html ಸೋಹ್ರೆವರ್ದಿ'ಸ್‌ ಥಿಯರಿ ಆಫ್‌ ಡಿಸಿಸಿವ್‌ ನೆಸೆಸಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ಕ್ರಿಪ್ಕೆ'ಸ್‌ QSS ಸಿಸ್ಟಮ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080126100838/http://public.ut.ac.ir/html/fac/lit/articles.html |date=2008-01-26 }}, ''ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್‌ ಲಿಟರೇಚರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಸೈನ್ಸಸ್‌‌''.</ref> ಮತ್ತು [[ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತರ್ಕ]] ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಪರಿಚಯಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಅವಿಸೆನ್ನಾ]]ನ ತರ್ಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೊಣೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>‌[http://www.islamherald.com/asp/explore/science/science_muslim_scientists.asp ಸೈನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071020090525/http://www.islamherald.com/asp/explore/science/science_muslim_scientists.asp |date=2007-10-20 }}, ಇಸ್ಲಾಂ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌‌.</ref><ref>‌ವಯೇಲ್‌ B. ಹಲ್ಲಾಕ್ (1993), ''ಇಬ್ನ್‌ ತಯ್‌ಮಿಯ್ಯಾ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್‌ ದಿ ಗ್ರೀಕ್‌ ಲಾಜಿಷಿಯನ್ಸ್‌'', ಪುಟ 48. [[ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌]], ISBN 0198240430.</ref> ಇಸ್ಲಾಮಿನ ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: [[ಇಸ್ನಾಡ್‌]] ಅಥವಾ "ಬೆಂಬಲ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ [[ಉಲ್ಲೇಖನದ ಪರಿಪಾಠ]], ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಗೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ, ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪೆಂದು ಸಾಧಿಸಲು ಇರುವ, [[ಇಜ್‌ತಿಹಾದ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಮುಕ್ತ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ]]ವೊಂದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ==ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ವಾದಸರಣಿ== ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮರ್ಥಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗೆಬಗೆಯ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ವರೂಪಗಳ ನಡುವಿನ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಜನವೆಂದರೆ, [[ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]] ಹಾಗೂ [[ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]]ಗಳ ನಡುವಿನದಾಗಿದೆ. "ಕಾರಣಪೂರ್ವಕ ಊಹನದ ವಿಜ್ಞಾನ"ವಾಗಿ [[ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕ]]ವು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>ಜೆಫ್ರಿ, ರಿಚರ್ಡ್‌. 1991. ''ಫಾರ್ಮಲ್‌ ಲಾಜಿಕ್‌: ಇಟ್ಸ್‌ ಸ್ಕೋಪ್‌ ಅಂಡ್ ಲಿಮಿಟ್ಸ್‌‌'', (3ನೇ ಆವೃತ್ತಿ). ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾ-ಹಿಲ್‌:1.</ref> ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು [[ಅನೌಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕ]] ಅಥವಾ [[ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗಡೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== {{Main|Deductive reasoning}} ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ರಮೇಯಗಳು (ಆ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣಗಳು) ನಿಜವಾಗಿದ್ದರೆ, ವಾದದ ತೀರ್ಮಾನವೂ ನಿಜವಾಗಿರಬೇಕಿದ್ದು, ಆಗ ವಾದವೊಂದರಲ್ಲಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು [[ಕ್ರಮಬದ್ಧ]] ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಶಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯು, [[ತರ್ಕಪದ್ಧತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಉದಾಹರಣೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ: :ಪ್ರಮೇಯ 1: ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರೂ ಮರ್ತ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ::ಪ್ರಮೇಯ 2: ಸಾಕ್ರೆಟಿಸ್‌ ಓರ್ವ ಮಾನವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. :::ತೀರ್ಮಾನ: ಸಾಕ್ರೆಟಿಸ್‌ ಓರ್ವ ಮರ್ತ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ವಾದದಲ್ಲಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ, 1 ಮತ್ತು 2ರ ಪ್ರಮೇಯಗಳು ನಿಜವಾಗಿರಬಹುದಾದುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು 3ರ ತೀರ್ಮಾನವು ಸುಳ್ಳಾಗಿರಬಹುದಾದುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ದಾರಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯು ವಾದದಲ್ಲಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ವಾದದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮೇಯಗಳ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಾದದ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಪ್ರಮೇಯಗಳು ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನದ ಯಥಾರ್ಥತೆ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯತೆಯು, ವಾದದಲ್ಲಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹತೆಗೆ ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಮೇಯ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸುಳ್ಳು ತೀರ್ಮಾನದೊಂದಿಗಿನ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಾದವೂ ಸಹ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ([[ತೀರ್ಮಾನದ ನಿಯಮ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ [[ಸ್ವರೂಪ]]ವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ). :ಪ್ರಮೇಯ 1: ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಸಿರು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಬಣ್ಣವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಹುಲ್ಲು ಹಸುಗಳಿಗೆ ವಿಷವುಣಿಸುತ್ತದೆ. ::ಪ್ರಮೇಯ 2: ಹಸಿರು ಒಂದು ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ. :::ತೀರ್ಮಾನ: ಹುಲ್ಲು ಹಸುಗಳಿಗೆ ವಿಷವುಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ವಾದದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮೇಯಗಳು ನಿಜವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ತೀರ್ಮಾನವೂ ಸಹ ನಿಜವಾಗಿರಬೇಕಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಇರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮಬದ್ಧ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗಿನ ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ವಾದವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮೇಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತೀರ್ಮಾನವು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಓರ್ವನ ಅರಿವಿನ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ಅರ್ಥವರ್ಧಕವಲ್ಲದ್ದು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕ]]ದ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗಡೆ, ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸಂಕೇತಗಳು, [[ತಾರ್ಕಿಕ ನಿರ್ವಾಹಕಗಳು]] ಹಾಗೂ ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುವಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಮೂರ್ತ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಈ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಸಿಲಜಿಸಮ್‌ನ ತರ್ಕ ಎಂದೂ ಹೆಸರಾದ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ತತ್ತ್ವದ ತರ್ಕ]], [[ಪ್ರಮೇಯಾತ್ಮಕ ತರ್ಕ]], [[ವಿಶೇಷಣ ತರ್ಕ]], ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಕಾರದ ತರ್ಕ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ===ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== {{Main|Inductive reasoning}} ಅನುಗಮನ ಎಂಬುದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದರ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡದ ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಬಗೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. [[ಹಿಂದಿನ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಅನುಭವಗಳ]] ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ [[ಬಗೆಗಳಿಗೆ]] [[ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು]] ಹೊಣೆಮಾಡಲು ಇದು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಮರುಕಳಿಸುವ [[ವಿದ್ಯಮಾನ]]ದ ಮಾದರಿಗಳ ಸೀಮಿತ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ [[ಕಾನೂನು]]ಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲು ಇದು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ವೈರುಧ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ, ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮೇಯಗಳ ಯಥಾರ್ಥತೆಯು, ತೀರ್ಮಾನದ ಯಥಾರ್ಥತೆಯ ಖಾತರಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ವೈರುಧ್ಯವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ವಾದವೊಂದರ ತೀರ್ಮಾನವು, ಒಂದಷ್ಟು ಮಟ್ಟದ [[ಸಂಭವನೀಯತೆ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ವಾದವೊಂದರ ತೀರ್ಮಾನವು ಪ್ರಮೇಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಈ ವಿಧಾನವು ಅರ್ಥವರ್ಧಕವಾಗಿದೆ. ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಶಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯು, [[ಡೇವಿಡ್‌ ಹ್ಯೂಮ್‌]] ಎಂಬ [[ಅನುಭವೈಕವಾದಿ]]ಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: :ಪ್ರಮೇಯ: ಸೂರ್ಯನು ಈಗಿನವರೆಗೂ ಪ್ರತಿ ಮುಂಜಾನೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದ್ದಾನೆ. ::ತೀರ್ಮಾನ: ಸೂರ್ಯನು ನಾಳೆಯೂ ಸಹ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಲಿದ್ದಾನೆ. ===ಸಂಭವಪಕ್ಷನ್ಯಾಯಶೀಲ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== {{Main|abductive reasoning}} [[ಸಂಭವಪಕ್ಷನ್ಯಾಯಶೀಲ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]], ಅಥವಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿವರಣೆಗಿರುವ ವಾದವು, ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಂಭವಪಕ್ಷನ್ಯಾಯಶೀಲ ವಾದವೊಂದರಲ್ಲಿನ ತೀರ್ಮಾನವು, ತನ್ನ ಪ್ರಮೇಯಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡದ ಕಾಳಜಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚೂ ಕಮ್ಮಿ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾದ [[ಊಹನಗಳ]] ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಪರ್ಯಾಯ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಸುಳ್ಳೆಂದು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತೀರ್ಮಾನದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ, ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಇತರ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಂದ ಸಂಭವಪಕ್ಷನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವು, ಇತರ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನದ ಪಕ್ಷವಹಿಸುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಓರ್ವ ರೋಗಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಸಂಭವನೀಯ ಕಾರಣಗಳಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಒಂದು ಕಾರಣವು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿರುವ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ===ಹೋಲಿಕೆ ಸೂಚಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== {{Main|Analogical reasoning}} [[ಹೋಲಿಕೆ ಸೂಚಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]]ಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟದಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟದವರೆಗಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ: :ಪ್ರಮೇಯ 1: ಸಾಕ್ರೆಟಿಸ್‌ ಮಾನವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ರೆಟಿಸ್‌ ಮರಣಹೊಂದಿದ. ::ಪ್ರಮೇಯ 2: ಪ್ಲೇಟೋ ಮಾನವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. :::ತೀರ್ಮಾನ: ಪ್ಲೇಟೋ ಸಾಯಲಿದ್ದಾನೆ. ಹೋಲಿಕೆ ಸೂಚಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಪ್ರಮೇಯಗಳ ಯಥಾರ್ಥತೆಯು ತೀರ್ಮಾನದ ಯಥಾರ್ಥತೆಯ ಖಾತರಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟದಿಂದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕದವರೆಗಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಹೋಲಿಕೆ ಸೂಚಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.<ref>‌‌ವಿಕರ್ಸ್, ಜಾನ್‌, "ದಿ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಕ್ಷನ್‌", ದಿ ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಫಿಲಾಸಫಿ, 2009, http://ಪ್ಲೇಟೋ.stanford.edu/entries/ಅನುಗಮನ-problem/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟದಿಂದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕದವರೆಗಿನ, ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತದೆ: :ಪ್ರಮೇಯ 1: ಸಾಕ್ರೆಟಿಸ್‌ ಮಾನವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ರೆಟಿಸ್‌ ಮರಣಹೊಂದಿದ. ::ಪ್ರಮೇಯ 2: ಪ್ಲೇಟೋ ಮಾನವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಟೋ ಮರಣಹೊಂದಿದ. :::ಪ್ರಮೇಯ 3: ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಮಾನವನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಮರಣಹೊಂದಿದ. ::::ತೀರ್ಮಾನ: ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ, ಅನುಗಮನದ ಆಧಾರವುಳ್ಳ, ಮತ್ತು ಸಂಭವಪಕ್ಷನ್ಯಾಯಶೀಲ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳೆಲ್ಲವೂ, ಹೋಲಿಕೆ ಸೂಚಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ತಳಹದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಾದಮಾಡುತ್ತಾ ಬರಲಾಗಿದೆ.<ref>ಜಾನ್‌ F. ಸೋವಾ ಮತ್ತು ಅರುಣ್‌ K. ಮಜುಂದಾರ್‌‌, ಅನಲಾಜಿಕಲ್‌ ರೀಸನಿಂಗ್‌‌; ಡೆ ಮೂರ್‌‌, ಲೆಕ್ಸ್‌, ಗ್ಯಾಂಟರ್‌‌, ಸಂಪಾದಿತ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಚುಯಲ್‌ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ನಾಲೆಜ್‌ ಕ್ರಿಯೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿರುವುದು, ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ICCS 2003, LNAI 2746, ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್‌-ವೆರ್ಲಾಗ್‌‌, ಬರ್ಲಿನ್‌, 2003, ಪುಟಗಳು 16-36. http://www.jfsowa.com/pubs/analog.htm</ref> ===ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== {{Main|Logical fallacy}} ವಾದಗಳಲ್ಲಿನ ದೋಷಪೂರಿತ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು [[ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವಾದಗಳೊಳಗಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು, ಒಂದು [[ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸ]] ಅಥವಾ ಒಂದು [[ಅನೌಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸ]]ವನ್ನು ತಾನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ====ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸಗಳು==== {{Main|Formal fallacy}} ವಾದದ ಸ್ವರೂಪ, ಅಥವಾ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ವಾದದ ''ಸ್ವರೂಪ'' ಕ್ಕೆ ಇರುವ ಈ ಕೊಂಡಿಗೆ "ಔಪಚಾರಿಕ" ಎಂಬ ಪದವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ವಾದವೊಂದು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಷ್ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಾದವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: # ಒಂದು ವೇಳೆ, ಒಂದು ಪಾನೀಯವು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅದು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. # ಈ ಪಾನೀಯವು ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. # ಈ ಪಾನೀಯವು ಬಿಸಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ವಾದದಲ್ಲಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, [[ಸಂಭಾವನಾ ಸೂಚಕ ವಾಕ್ಯ]]ದ ("ಒಂದು ವೇಳೆ..., ಆಗ..." ಹೇಳಿಕೆ) [[ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ವಾಕ್ಯಭಾಗ]]ವು (ಮೊದಲ ಭಾಗ), ನಿಜವಾಗಿರುವ ಸಂಭಾವನಾ ಸೂಚಕ ವಾಕ್ಯದ [[ಅನುಗತ ಭಾಗ]]ವು (ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧ) ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಸುಳ್ಳಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಈ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾನೀಯವನ್ನು ಕುದಿಯುವ ಹಾಲಿನಿಂದ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಅಥವಾ ಮೈಕ್ರೋವೇವ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು 2ನೇ ಹೇಳಿಕೆಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಬಿಸಿಯಾಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸವು [[ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ವಾಕ್ಯಭಾಗದ ನಿರಾಕರಿಸುವಿಕೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ====ಅನೌಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸಗಳು==== {{Main|Informal fallacy}} ಒಂದು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸವು ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದೋಷವಾಗಿದ್ದು, ವಾದದ ಕೇವಲ ''ಸ್ವರೂಪ-ರಚನೆ'' ಯೊಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ''ಹೂರಣ'' ದೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸವನ್ನು ಎಸಗುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ನಿಷ್ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿರುವ, ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ವಾದವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕಬಾರಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು [[ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ]] ವಾದವು ಇಂಥ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ವಾದವೊಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ತರ್ಕಾಭಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳದಿದ್ದಾಗಲೂ ಸಹ ಒಂದು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಾಭಾಸವನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[ಆತ್ಮಾಶ್ರಯ ದೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಿಕೆ]] ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿರುವ [[ಚಕ್ರಕ ದೋಷದ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]]ಯನ್ನು ಒಂದು ವಾದವು ಒಳಗೊಂಡಾಗ ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಚ್ಚಳವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ==ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ== {{Main|Psychology of reasoning}} ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು, [[ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] ಹಾಗೂ [[ಅರಿವಿನ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಳಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತರ್ಕಾಧಾರಿತ ಅಥವಾ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಜನರು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ===ಮಾನವ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತಾದ ನಡವಳಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳು=== ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅರಿವಿನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂಥ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಈ ಮುಂದಿನ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಬಹುದು: [[ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಅಥವಾ [[IQ]] ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಂಥ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಜನರ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಇತ್ಯಾದಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೋಡಿ: [[ವಾಸನ್‌ ಪರೀಕ್ಷೆ]]).<ref>ಮಾಂಕ್ಟೆಲೊ, K.I. 1999. ''ರೀಸನಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಥಿಂಕಿಂಗ್‌ (ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್‌ ಸೈಕಾಲಜಿ: ಮಾಡ್ಯುಲರ್‌ ಕೋರ್ಸ್‌.)''. ಹೋವ್‌, ಸಸೆಕ್ಸ್‌‌:ಸೈಕಾಲಜಿ ಪ್ರೆಸ್‌</ref> ಸಂಭಾವನಾ ಸೂಚಕ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಜನರು ಹೇಗೆ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಒಂದು ವೇಳೆ A ನಂತರ B'' ಎಂದಾದಲ್ಲಿ, ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''A ಅಥವಾ ಅದಿಲ್ಲವಾದರೆ B'' ಎಂಬಂಥ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಅವರು ಹೇಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.<ref>‌ಜಾನ್‌ಸನ್-ಲೇರ್ಡ್‌, P.N. &amp; ಬೈರ್ನ್‌, R.M.J. (1991). ''ಡಿಡಕ್ಷನ್‌''. ಹಿಲ್ಸ್‌‌ಡೇಲ್‌: ಎರ್ಲ್‌ಬೌಮ್‌</ref> ದೈಶಿಕ ಮತ್ತು ಐಹಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಕಾರಣಪೂರ್ವಕ ಊಹನಗಳನ್ನು ಜನರು ಮಾಡಬಲ್ಲರೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''Aಯು Bಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ'', ಅಥವಾ ''Aಯು Bಯ ನಂತರ ಬರುತ್ತದೆ'', ಮತ್ತು ಪರಿಮಾಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕುರಿತಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಕಾರಣಪೂರ್ವಕ ಊಹನಗಳನ್ನು ಜನರು ಮಾಡಬಲ್ಲರೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸಹ ಅವು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಎಲ್ಲಾ Aಗಳೂ Bಗಳಾಗಿವೆ''.<ref>ಜಾನ್‌ಸನ್‌-ಲೇರ್ಡ್‌, P.N. (2006). ''ಹೌ ವಿ ರೀಸನ್‌''. ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌: ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌</ref> ವಾಸ್ತವಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು, ಸಂಭವನೀಯತೆಗಳು, ಮತ್ತು [[ಪ್ರತಿ-ವಾಸ್ತವಿಕ]] ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಜನರು ಹೇಗೆ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ.<ref>ಬೈರ್ನ್‌, R.M.J. (2005). ''ದಿ ರ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್‌: ಹೌ ಪೀಪಲ್‌ ಕ್ರಿಯೇಟ್‌ ಕೌಂಟರ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಚುಯಲ್‌ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ಸ್‌ ಟು ರಿಯಾಲಿಟಿ.'' ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌, MA: MIT ಪ್ರೆಸ್‌‌</ref> ===ಮಕ್ಕಳ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು=== ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರೌಢವಯಸ್ಸಿನವರೆಗಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತು ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕವಾದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಪಿಯಗೆಟ್‌ ಎಂಬಾತನ [[ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ವು ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿತ್ತು. ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ, [[ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತಾದ ಪಿಯಗೆಟ್‌ನ ನವ-ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>ಡೆಮೆಟ್ರಿಯೌ, A. (1998). ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌; A. ಡೆಮೆಟ್ರಿಯೌ, W. ಡಾಯ್ಸ್‌, K.F.M. ವ್ಯಾನ್‌ ಲೀಷೌಟ್‌ (ಸಂಪಾದಿತ), ಲೈಫ್‌-ಸ್ಪ್ಯಾನ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟಲ್‌ ಸೈಕಾಲಜಿಯಲ್ಲಿರುವಂಥದ್ದು (ಪುಟಗಳು 179-269). ಲಂಡನ್‌: ವೈಲೆ.</ref> ===ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ನರವಿಜ್ಞಾನ=== ಮಿದುಳಿನ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯು [[ನರಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]ರು ಹಾಗೂ [[ನರಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ]] ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಎಂದಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಿದುಳುಗಳ, ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಥಾ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಮಿದುಳುಗಳ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡುವ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಮನೋರೋಗ ವೈದ್ಯರು]], ಜನರ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕರವಾಗಿರದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ==ಅರಿವಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ== [[ಅರಿವಿನ ವಿಜ್ಞಾನ]]ವು ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು [[ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಸ್ಕರಣೆ]]ಯೊಂದಕ್ಕೆ ಅದು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾದೃಶ್ಯದ ಮೂಲಕ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಲವಾರು ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=July 2007}} ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ [[ಸಂಕೀರ್ಣತೆ]] ಹಾಗೂ [[ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ]]ವು ಅರಿವಿನ [[ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]]ಯ [[ನಿರ್ಣಾಯಕ]] ಸೂಚಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2007}} ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅರಿವಿನ [[ನಿರ್ಧಾರ-ತಳೆಯುವಿಕೆ]]ಯ ಅನಿವಾರ್ಯ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]]ಯಲ್ಲಿ, ದಾರ್ಶನಿಕರು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ತರ್ಕಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಆಲೋಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದೇ, ಮತ್ತು ಇದರ ಕುರಿತಾಗಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಏನನ್ನು ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೋಡಿ: [[ಟ್ಯೂರಿಂಗ್‌‌ ಪರೀಕ್ಷೆ]].)<ref>[[ಕೋಪ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, ಜ್ಯಾಕ್‌]]. 1993. ‌''ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್‌: ಎ ಫಿಲಸಾಫಿಕಲ್‌ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್''. ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌: ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ವೆಲ್‌.</ref> ==ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ== ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಥಾರ್ನೆ ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟಿ ಎಂಬಾತ [[ಕಿರು ಯೋಜಕ]]ವನ್ನು (ಮೈಕ್ರೋ ಪ್ಲಾನರ್‌) ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಪಥನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ.<ref>ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟಿ, L. ಥಾರ್ನೆ. 1977. 'ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಆನ್‌ TAXMAN: ಆನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟ್‌ ಆನ್‌ ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲೀಗಲ್‌ ರೀಸನಿಂಗ್‌'. ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಲಾ ರಿವ್ಯೂ''. ಸಂಪುಟ 90, ಸಂಖ್ಯೆ 5.</ref> ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಕುರಿತಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ([http://www.iaail.org/icail-2007/index.html ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ 2007ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527224434/http://www.iaail.org/icail-2007/index.html |date=2010-05-27 }}) ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಗಳ ನಡಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಆಕರಗಳು== * ‌[[ಕೋಪ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಜ್ಯಾಕ್‌]]. 1993. ''ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌: ಎ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್‌ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್‌''. ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌: ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ವೆಲ್‌. * {{cite book |contribution-url=http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaGenText/tei/DicHist4.xml;chunk.id=dv4-07 |contribution=Rationality among the Greeks and Romans |title=Dictionary of the History of Ideas |accessdate=2009-12-02 |last=Furley |first=David |editor-last=Wiener |editor-first=Philip P |year=1973 |publisher=Scribner |isbn=0684132931 |archive-date=2022-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407082430/http://xtf.lib.virginia.edu/xtf/view?docId=DicHist/uvaGenText/tei/DicHist4.xml;chunk.id=dv4-07 |url-status=dead }} * ಜೆಫ್ರಿ, ರಿಚರ್ಡ್‌. 1991. ‌‌''ಫಾರ್ಮಲ್‌ ಲಾಜಿಕ್‌: ಇಟ್ಸ್‌ ಸ್ಕೋಪ್‌ ಅಂಡ್ ಲಿಮಿಟ್ಸ್'', (3ನೇ ಆವೃತ್ತಿ). ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾ-ಹಿಲ್‌. * ಕಿರ್ವಿನ್‌, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌‌. 1995. 'ರೀಸನಿಂಗ್‌‌'. ಟೆಡ್‌ ಹೊಂಡೆರಿಕ್‌ (ಸಂಪಾದಿತ), ''ದಿ ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್‌ ಟು ಫಿಲಾಸಫಿ'' ಯಲ್ಲಿರುವಂಥದು. ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌: ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌. * ಮಾಂಕ್ಟೆಲೊ, K.I. 1999. ‌''ರೀಸನಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಥಿಂಕಿಂಗ್‌ (ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್‌ ಸೈಕಾಲಜಿ: ಮಾಡ್ಯುಲರ್‌ ಕೋರ್ಸ್.)''. ಹೋವ್‌, ಸಸೆಕ್ಸ್‌‌:ಸೈಕಾಲಜಿ ಪ್ರೆಸ್‌ * ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟಿ, L. ಥಾರ್ನೆ. 1977. 'ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಆನ್‌ TAXMAN: ಆನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟ್‌ ಆನ್‌ ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲೀಗಲ್‌ ರೀಸನಿಂಗ್‌'. ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಲಾ ರಿವ್ಯೂ''. ಸಂಪುಟ 90, ಸಂಖ್ಯೆ 5. * ‌[[ಸ್ಕ್ರಿವೆನ್, ಮೈಕೇಲ್‌]]. 1976. ''ರೀಸನಿಂಗ್‌‌''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾ-ಹಿಲ್‌. ISBN 0-07-055882-5 ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{Portal|Thinking}} * [[ಧರ್ಮಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವೇಚನೆ]] * [[ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದ ತರ್ಕವಿಧಾನ]] * [[ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ]] * [[ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]] * [[ಪುರಾವೆ]] * [[ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು]] * [[ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ತಾರ್ಕಿಕ ಆಭಾಸ]] * [[ತಾರ್ಕಿಕ ತರ್ಕಶಕ್ತಿ]] * [[ಮಿಲ್‌ನ ವಿಧಾನಗಳು]] * [[ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಕಾರಣ]] * [[ಕಾರಣ]] * [[ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯಿರುವ ತೀರ್ಮಾನ ]] * [[ಅನುಗಮನ]] * [[ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಕಾರಣ]] * [[ಆಮೆಯು ಅಕಿಲೀಸ್‌ಗೆ ಏನು ಹೇಳಿತು]] * [[ರ್ಯಾಸ್ಟಫೇರಿಯನ್‌ ಪಂಥದ ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಸಮಾರಂಭ]] {{Portal|Logic}} {{Logic}} *[[ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆಲೋಚನೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರಣಪೂರ್ವಕ ಊಹನ]] [[ವರ್ಗ:ತಾರ್ಕಿಕ ಕ್ರಿಯೆ]] [[ವರ್ಗ:ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು]] [[ar:استنتاج]] [[br:Poellata]] [[en:Reasoning]] [[es:Razonamiento]] [[fa:استنتاج]] [[fi:Päättely]] [[fr:Raisonnement]] [[ia:Rationamento]] [[id:Penalaran]] [[it:Ragionamento]] [[lt:Samprotavimas]] [[nl:Redenering]] [[pl:Rozumowanie]] [[pt:Raciocínio]] [[ru:Рассуждение (логика)]] [[th:การใช้เหตุผล]] [[uk:Міркування]] [[zh:推理]] hhrgt5af74plwqyu338hoh3d1djzyz4 0 23888 1372549 1350979 2026-05-01T10:26:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372549 wikitext text/x-wiki {{about|Liquid crystal display (LCD) based televisions|LCD technology|Liquid crystal display}} [[File:LCD generic tv.jpg|thumb|right|200px|ಎ ಜನರಿಕ್ LCD TV, ವಿಥ್ ಸ್ಪೀಕರ್ಸ್ ಆನ್ ಐಥರ್ ಸೈಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್.]] '''''' ದ್ರವೀಯ-ಸ್ಫಟಿಕ ಪ್ರದರ್ಶಕ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಥವಾ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ಟೆಲಿವಿಷನ್, (LCD ಟಿವಿಗಳು) ಎಂಬುದು LCD ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಿಂಬವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಕದ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸುವ ಸೆಟ್ಟುಗಳು. LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳು ಒಂದೇ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದರೂ [[CRT]] ಗಳಿಗಿಂತ ತೆಳ್ಳಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಗೂರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ದ ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. LCDಯ ಈ ಗುಣವಿಶೇಷಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ CRTಗಳಿದ್ದರೂ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಒದಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕಾ ವೆಚ್ಚವು ಕಡಿಮೆಯಾದ ಮೇಲಂತೂ ಇವೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2007ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ, LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೆಟ್ಟುಗಳ ಮಾರಾಟವು[[CRT]]-ಆಧಾರಿತ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೆಟ್ಟುಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಮೀರಿತು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾರಾಟದ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೇರೆ ಇತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲ್ಲೂ ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ LCD TVಗಳು ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರತಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದ [[ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಡಿಸ್ ಪ್ಲೇ ಪ್ಯಾನಲ್]] ಮತ್ತು [[ರೇರ್-ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್]] ಅನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕಿಕಿದೆ. ಇವತ್ತು LCD ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವುಳ್ಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು, ಇದು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವುಳ್ಳದ್ದನ್ನು ಮೂಲೆಗೆ ತಳ್ಳಿದೆ. LCDಯ ಅನೇಕ ಅನುಕೂಲತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು CRT ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲೂ ನಾನಾ ವಿಧವಾದ ಅನಾನುಕೂಲತೆಗಳಿವೆ. ಈ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಇತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನೋಡುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[OLED]]ಗಳು, [[FED]] ಮತ್ತು [[SED]] ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಆದರೆ{{asof|2010|lc=on}} ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅಣಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ==ವಿವರಣೆ== {{Unreferenced section|date=June 2009}} ====LCDಯ ಮೂಲತತ್ವಗಳು==== [[File:Home cinema 01.jpg|thumb|LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಟ್ ಹೋಮ್ ಟುಗೆಥರ್ ವಿಥ್ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 3 ಆಂಡ್ ಸಮ್ ಅಥರ್ ಎಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್]] LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೆಟ್ಟುಗಳು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ಬಿಂಬವನ್ನು ಆಯ್ದ ಬಿಳಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ, ಸರಣಿ [[ಕೋಳ್ಡ್ ಕ್ಯಾಥೋಡ್ ಫ್ಲೋರಿಸೆಂಟ್ ಲ್ಯಾಂಪ್]] ಗಳ (CCFLಗಳ) ಸಹಾಯದಿಂದ ಬೆಳಕು ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣಗೊಂಡಿರುವ [[LED]]ಗಳನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿರುವ ದಶ ಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪ್ರತ್ಯೇಕ LCD ಕವಾಟುಗಳು, ತೆಗೆದು ಮುಚ್ಚಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಒಂದು ಅಳತೆಯಷ್ಟು ಬಿಳಿ ಬೆಳಕನ್ನು ತನ್ಮೂಲಕ ಹಾಯಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಶೋಧಕವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಇದರ ಮೂಲಕ ಕೆಂಪು, ಹಸಿರು ಅಥವಾ ನೀಲಿ (RGB) ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಮಿಕ್ಕ ಎಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲು, ಮೂಲ ಬಿಳಿ ಭಾಗದ ಬಣ್ಣದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕವಾಟು-ಶೋಧಕವು ಒಂದು ''ಉಪ-ಪಿಕ್ಸೆಲ್'' ಆಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಪ-ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳು ಎಷ್ಟು ಸಣ್ಣವು ಎಂದರೆ ಸಮೀಪದಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಕವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಸಿದರೂ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಣ್ಣಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂಮಿಶ್ರಣಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಒಂಟಿ ''[[ಪಿಕ್ಸೆಲ್]]'', ಇದೊಂದು ಒಂಟಿ ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಯೇನೋ ಎನ್ನಿಸುವಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಉಪ-ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪ್ರಖರತೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಣ್ಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್]] ಗಳು, ಸಹಜವಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ಸಣ್ಣ ಎಳೆಗಳಂತಾಗುವ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ದಂಡಾಕಾರದ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಹಾಗೆ ಅಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಸಾಧಾರಣ [[ದ್ರವ]]ವು ಇದಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ''ನಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ಸ್'' ಗಳು ಎಳೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಜೋಡಣೆಯನ್ನೂ ಕಾಣಿಸಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದೆಡೆಗೆ ಇರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಇದನ್ನು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶೀಯವಾದ ಕೊರಕಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಲಕರಣೆಯಾದ ''ಜೋಡಣೆ ಎಳೆ'' ಅಥವಾ ''ನಿರ್ದೇಶಕ'' ದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದೇಶಕದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಳೆಗಳು ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶೀಯ ಕೊರಕಲೊಡನೆ ಜೋಡಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಎಳೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುವ ಎಳೆಗಳೊಡನೆಯೂ ಜೋಡಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಒಂದು ಮೊತ್ತವಾಗಿ ಇವು ನಿರ್ದೇಶಕಗಳ ಜೋಡಣೆಯ ರೀತಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. LCDಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು, ಎರಡು ನಿರ್ದೇಶಕಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತೊಂಬತ್ತು ಡಿಗ್ರಿ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಬಲದಿಂದಾಗಿ ಎಳೆಗಳು ಎರಡು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸೆದ ರಚನೆಯು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಇರುತ್ತದೆ. LCD ಕವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಘಟಕಗಳ ಕಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕವಾಟಿನ ತಳ ಮತ್ತು ತುದಿಯಲ್ಲಿ [[ಪೊಲಾರೈಜರ್]] ಪ್ಲೇಟುಗಳ ಸೆಟ್ಟನ್ನು ತೊಂಬತ್ತು ಡಿಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನೊಂದು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬೆಳಕು ಈ ರೀತಿಯ ಜೋಡಣೆಯ ಪೊಲಾರೈಜರ್ ಜೊತೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದುದರಿಂದಲ್ಲೇ ಪ್ರದರ್ಶಕವು ಕಪ್ಪಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು. ಪೊಲಾರೈಜರ್‌ಗಳೂ ಸಹಾ ನಿರ್ದೇಶಕಗಳನ್ನು ಹೊಸೆದ ರಚನೆಯನ್ನು ಪೊಲಾರೈಜರ್‌ನ ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕ ಇರಲು ಹೊತ್ತೊಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳಕು ಪೊಲಾರೈಜರ್‌ನ ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅದು ಸಹಜವಾಗಿ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನ ಹೊಸೆತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಸರಿಯಾದ ಕೋನದಿಂದ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನ ಮುಂಭಾಗವು ಹೊರಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೊಲಾರೈಜರ್‌ನ ಮುಂಭಾಗದ ಮುಖಾಂತರ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. LCDಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕವಾಟನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾದರೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮುಂಭಾಗದವರೆಗೂ ಹಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಆದಾಗ ದಂಡಾಕಾರದ ಕಣಗಳು, ಹೊಸೆದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತ ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾವೇ ನಿರ್ದೇಶಕಗಳ ಬದಲಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜೊತೆ ಸಾಲಾಗುತ್ತಾದೆ. ಬೆಳಕು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಪೊಲಾರೈಜೇಷನ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪೊಲಾರೈಜರ್‌ನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾದೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ಗೆ ಹಾಯಿಸುವ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಉಳಿದ ಹೊಸೆತವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕವಾಟುಗಳ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಕಣಗಳನ್ನು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಡ್ದಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ನಿರ್ದೇಶಕಗಳ ಜೊತೆ ಬಲವು ಹೆಚ್ಚಿ ಅವಷ್ಟಕ್ಕವೇ ಪುನರ್-ಜೋಡಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು, ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೈಖರಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಲೇನ್ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇಗಳು (IPS ಮತ್ತು S-IPS) ವ್ಯಾಪಕ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಮರು-ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಳ್ಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಬೆಳೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ವೇಳೆ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತದೆ. IPS ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾನಿಟರ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದ ಪಂಕ್ತಿಯ ಜೋಡಣೆ (VA, S-PVA ಮತ್ತು MVA) ಅಧಿಕ [[ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತ]]ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಮಯ ಸ್ಪಂದನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪಾರ್ಶ್ವ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲದ ಪೊಲಾರೈಜೇಷನ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ====ಉಪ ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗ==== [[File:TN display closeup 300X.jpg|thumb|right|ಎ ಕ್ಲೋಸ್-ಅಪ್ (300×) ವ್ಯೂ ಆಫ್ ಎ ಟಿಪಿಕಲ್ LCD ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ, ಕ್ಲೀಯರ್ಲಿ ಶೋವಿಂಗ್ ದಿ ಸಬ್-ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್. ದಿ "ನಾಚ್" ಅಟ್ ದಿ ಲೋವರ್ ಲೆಫ್ಟ್ ಆಫ್ ಈಚ್ ಸಬ್-ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಇಸ್ ದಿ ಥಿನ್-ಫಿಲ್ಮ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಸಿಸ್ಟರ್. ದಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಕ್ಯಪಾಸಿಟರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಅಡ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್ ಲೈನ್ಸ್ ಆರ್ ಲೊಕೇಟೆಡ್ ಅರೌಂಡ್ ದಿ ಶಟ್ಟರ್, ಇನ್ ದಿ ಡಾರ್ಕ್ ಏರಿಯಾಸ್.]] ಒಂಟಿ ಕವಾಟನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ನ ಮೇಲೆ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸರಣಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಅಡ್ಡ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಪಂಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಲಂಬ ಅಥವಾ ಉದ್ದ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಪಂಕ್ತಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಮತ್ತೊಂದು ಲಂಬವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ಹಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದು ಅವು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಧಿಸಿ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಹದ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್]] ಅಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ LCDಗಳು [[ಇಂಡೀಯಂ ಟಿನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್]] ನಂಥ ಪಾರದರ್ಶಕ ನಿರ್ವಾಹಕವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕವಾಟನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪಂಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಂಬಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತನ್ನು ಹಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸುತ್ತ-ಮುತ್ತಣದ ಕವಾಟುಗಳಿಗೆ ಸೋರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ಸ್ ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೋರಿಕೆಯೂ ಕೆಲವು ಹಂತದ ಸ್ವಿಚ್ಚಿಂಗ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತ-ಮುತ್ತಣದ ಕವಾಟುಗಳ ಈ ಪಾರ್ಶ್ವ ಸ್ವಿಚ್ಚಿಂಗ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಅಂತಿಮ ಚಿತ್ರವು ಮಸುಕಾಗಿ ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. LCD ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ತೊಂದರೆ ಇದ್ದದ್ದು ಎಂದರೆ, ಕವಾಟನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೊಸೆತಕ್ಕೆ ಹೊಸೆಯಲು ಬೇಕಾಗುವ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಈ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ಗಳ ಮರುಜೋಡಣೆಗೆ ಬಹಳ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿರುವುದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ [[ಸ್ಪಂದನದ ಸಮಯ]]ಯವು ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕದ ಮೇಲೆ ಸುಲಭಸಾಧ್ಯವಾಗಿ "ಅಸ್ಪಷ್ಟಾಕೃತಿಗಳು" ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೌಸ್‌ನ ಕರ್ಸರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಂಡು ಬರುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತುವಂತೆ ಓಡುವ ಲಿಪಿ ಕೂಡ ಓದಲು ಆಗದಂಥೆ ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸ್ವಿಚ್ಚಿಂಗ್ ವೇಗವು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಆಧುನಿಕ LCDಗಳು [[ಆಕ್ಟೀವ್ ಮೆಟ್ರ‍ಿಕ್ಸ್]] ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಹಾಯಿಸುವ ಬದಲು, ಒಂದು ಸೆಟ್‌ಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಮುಂದಿನದನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರೌಂಡ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕವಾಟನ್ನು [[ತೆಳು-ಫಿಲ್ಮ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಸಿಸ್ಟರ್]]ನೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅದು ಆಗ 0 ಯಿಂದ +5 ವಿವಿಧ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಹಂತದವರೆಗೂ ಸ್ವಿಚ್ಚಿಂಗ್ ಸ್ಪಂದನವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಹೊಸ ಲೈನ್ ''ಗೇಟ್ ಲೈನ್'' ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಕ್ತಿ ಸಾಲು ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ಲಂಬಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅಡ್ಡ ಹಾಯುವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕವಾಟುಗಳಿರುವ ಹಾಗೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಸಿಸ್ಟರ್‌ಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ; ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೋರಿಕೆಯೂ ಸುತ್ತ-ಮುತ್ತಣದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಸಿಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಚ್ಚಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಚ್ ಹಾಕಿದ್ದಾಗ, ''ಸೋರ್ಸ್ ಲೈನ್'' ನಿಂದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಸಿಸ್ಟರ್ ಮುಖಾಂತರ [[ಕ್ಯಾಪಾಸಿಟರ್]] ನೊಂದಿಗೆ ಅದರೊಳಗೆ ಒಂದು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಧಿಕ ಚಾರ್ಜ್‌ಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಸರಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಕ್ಯಪಾಸಿಟರ್ ಅನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಆನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಾಮನ್ ಗ್ರೌಂಡ್‌ಗೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಮುಖಾಂತರ ಸೋರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ತುಂಬಾ ವೇಗವಾಗಿದ್ದು ಚಾರ್ಜ್‌ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದುದರಿಂದ [[ಪಲ್ಸ್ ಕೋಡ್ ಮಾಡ್ಯೂಲೇಷನ್]] ಅನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆ ಹರಿವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿಖರವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣವಷ್ಟೇ ಸಾಧ್ಯ ಮಾಡದೆ ಅದರ ಸ್ಪಂದನಾ ಸಮಯವನ್ನೂ ನಾಟಕೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾರಣ ಕ್ಯಪಾಸಿಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತುಂಬ ಬಹುದು ಅಥವಾ ಖಾಲಿಯೂ ಮಾಡಬಹುದು. ====ಪ್ರದರ್ಶಕದ ನಿರ್ಮಾಣ==== ಮಾದರಿ ಕವಾಟಿನ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಎಳೆಗಳು ಪದರು ಪದರಾಗಿ ಎರಡು ತೆಳನೆಯ ಗಾಜಿನ ಶೀಟ್ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಶೇಖರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. 30 ಇಂಚುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರದರ್ಶಕದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಗಾಜಿನ ಶೀಟುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಶೀಟು-ಪೊಲಾರೈಜಿಂಗ್ ಫಿಲ್ಮ್, ಗಾಜಿನ ಶೀಟ್, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ಸ್‌ಗಳೊಡನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಆನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕದೊಡನೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂಭಾಗದ ಶೀಟು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಅದರ ಬದಲು ಬಣ್ಣದ ಫಿಲ್ಟ್‌ರುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಜೋಡಣೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಎರಡು ಶೀಟ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟೀಕ್ ಶೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ದ್ರವವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕವಾಟನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿಖರವಾದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತದೆ. ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕದ ವಿಷಮಾವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದು. ಈ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಇವು ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಕದ ಮೇಲೆ " ಸತತವಾಗಿ ಆನ್" ನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮುರಿದ ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆಗ ಪರದೆಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯಾತ ತಿರಸ್ಕೃತ ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೆಟ್ಟುಗಳ ದರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2006 ಹಾಗೂ 2008ರಲ್ಲಿ ದರಗಳೇಕೆ ಇಳಿದವೆಂದರೆ ಅದು ಈ ತಿರಸ್ಕೃತ ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡು ಬಂದವು. ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಕವಾಟಿನ್ನು ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ನೊಡನೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಡಿಫ್ಯೂಸರ್ ಅಥವಾ ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಮಿರರ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸೆಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಲ್ಯಾಂಪಿನ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ದೊಡ್ದ ಸೆಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಲ್ಯಾಂಪ್ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಇದರ ಬದಲು ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಲ್ಯಾಂಪುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಬಹುದು. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲೈಟಿಂಗ್ ಸಾಧಿಸುವುದು ಈಗಲೂ ಒಂದು ಸವಾಲೇ ಸರಿ ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಅಸಾಮಾನ್ಯವೇನಲ್ಲ. ==ಹೋಲಿಕೆ== [[File:Sony KDL-S19A10.jpg|thumb|ಎ 19" ಸೋನಿ LCD TV]] ====ಪೊಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿಮಾಡುವಿಕೆ==== CRTಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬೀಮ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಲೋಹಕ್ಕೆ ಶಾಖ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಅದರ ಹೊರಮೈಯಿಂದ ಎದ್ದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆಗ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಗಳು ವೇಗವಾಗಿ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಗನ್]] ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್]] ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. CRTಯ ಪವರ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪಾಲು ಫಿಲಾಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಕಾವು ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ CRT-ಆಧಾರಿತ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೆಟ್ಟುಗಳ ಹಿಂಬದಿ ಭಾಗ ಅಷ್ಟು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಸ್ ಕಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ವಾಲುವುದರಿಂದ ಇಡೀ ಟ್ಯೂಬನ್ನು ನಿರ್ವಾತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಇಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಮುಂಭಾಗದ ಪರಿಸರದ ಬಲವು ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಎಂದೂ ಅಧಿಕವೆನ್ನಿಸುವಷ್ಟು ದಪ್ಪನೆಯ ಗಾಜಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಾಸ್ತವದಿಂದ CRTಗಳ ಗಾತ್ರವು ಸುಮಾರು 30&nbsp;ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ ; 40&nbsp;ಇಂಚುಗಳಷ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಅದು ಅನೇಕ ನೂರು ಪೌಂಡುಗಳ ತೂಕವಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳು ಬೇರೆ ಅಂದರೆ [[ರೇರ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾತವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಅನುಕೂಲವೇ; CCFL ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ವಾತವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದುದರಿಂದ ಇದು ಸಹಜವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಫ್ಲಾಟ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಬಲವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಭಾರವಾದ ಗಾಜಿನ ಹೊರಮೈಯಿಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಬಿಡುವುದರಿಂದ LCDಗಳು ಬೇರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಹಗೂರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶಾರ್ಪ್ LC-42D65, ಚಂದದ ನಮೂನೆಯ 42-ಇಂಚಿನ LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್, ಇದು ಸ್ಟಾಂಡ್ ಸೇರಿಸಿ ತೂಕದಲ್ಲಿ 55&nbsp;lbs ಇರುತ್ತದೆ,<ref name="LC42D65">[http://www.sharpusa.com/products/ModelDetailedSpecs/0,1161,2036-,00.html "LC-42D65"]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''sharp.com''</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಡೆಲ್ ಸೋನಿ KV-40XBR800, 40" 4:3 CRTಯು ಸ್ಟಾಂಡಿಲ್ಲದೆ ಭಾರಿ ತೂಕ ಅಂದರೆ 304&nbsp;lbs ಇರುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕವುಳ್ಳದಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="KV40XBR800">[http://esupport.sony.com/perl/model-documents.pl?mdl=KV40XBR800 "ಸೋನಿ KV-40XBR800 FD ಟ್ರಿನಿಟ್ರಾನ್ XBR Wega"], ''sony.com'', ನೋಡಿ "ಡೈಮೆನ್ಷನ್ಸ್ ಡೈಯಾಗ್ರಾಮ್ಸ್"</ref> ಬೇರೆ [[ಫ್ಲಾಟ್ ಪ್ಯಾನಲ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ]]ಗಳಂತೆ LCD ಪ್ಯಾನಲ್‌ಗಳು CRTಗಳಿಗಿಂತ ತೆಳ್ಳಗಿರುತ್ತದೆ. ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿಕೊಂಡೇ CRTಯು ಮಾತ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಬೀಮ್ ಅನ್ನು ಬಾಗಿಸಬಲ್ಲುದು, ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನ ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಗನ್ ಅನ್ನು ಇಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 1950ರ ಆರಂಭಿಕ ಸೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೋನವು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಅಂದರೆ 35 ಡಿಗ್ರೀಗಳು ಆಕ್ಸಿಸ್‌ನಿಂದಾಚೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈಗ ಬದಲಾಗಿದೆ ಅದೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಅಭಿಗಮನವಾದ ಮೇಲಂತೂ ನಾಟಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಏನೇ ಆದರೂ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ CRTಗಳು LCDಗಳಿಗಿಂತ ಆಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ; KV-40XBR800 26&nbsp;ಇಂಚು ಆಳ,<ref name="KV40XBR800" /> ಅದೇ LC-42D65U ಎಂಬುದು 4&nbsp;ಇಂಚುಗಳ ದಪ್ಪ<ref name="LC42D65" /> – ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಅದರ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಪರದೆಗಿಂತ ಆಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ LCDಗಳು ಯಾವುದೇ ಗಾತ್ರಕ್ಕೂ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಇತಿಮಿತಿಯೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಷಯ. ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲಾ, LCD ಪರದೆಯ ಗಾತ್ರವೂ ಬೆಳೆಯಿತು, 14 ರಿಂದ 30"ಗಳಿಗೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ 42"ಗಳಿಗೆ, ಆಮೇಲೆ 52"ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು 65" ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯ. ಈ LCDಗಳು, ಮನೆಯೊಳಗಡೆ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಬಹುದಾದ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೆಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡಿತು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಈ ನೇರ-ವೀಕ್ಷಣೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ LCDಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಬಿಂಬದ ಗುಣಮಟ್ಟವಿತ್ತು. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾದ 100&nbsp;ಇಂಚುಗಳ ಸೆಟ್ಟುಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ====ಸಾಮರ್ಥ್ಯ==== ಪ್ರತಿ ಪ್ರದರ್ಶಕದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ LCDಗಳು ಸದೃಷ್ಯವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಾಪೇಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳದ್ದು, ಕಾರಣ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಳಪಡುವ ಬೆಳಕನ್ನು ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಮುಂಭಾಗದ ಪೊಲಾರೈಜರ್ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳು ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೂಲ ಬೆಳಕನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಬಿಂಬವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಪರದೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಕವಾಟುಗಳ ಸುತ್ತವಿರುವ ಕಣಗಳ ರಚನೆಯೇ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಇವೇ ಅನೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದು ಬಿಡುವುದು. ಆನಂತರ ಪ್ರತಿ ಉಪ-ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ಬಣ್ಣದ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳು ಅಗತ್ಯವಾದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಖವನ್ನು ತೆಗೆದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ನ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಕಾಶತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಕವಾಟುಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 3M ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸೆಟ್ಟುಗಳ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಸರಾಸರಿ 8 ರಿಂದ 10% ಮಾತ್ರ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="3m">3M, [http://solutions.3m.com/wps/portal/3M/en_US/Vikuiti1/BrandProducts/main/marketsweserve/displayaftermarket/ "ವಿಕ್ಯೂಟಿ: ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌ಸ್"]</ref> ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲೇ ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ''ವಿಪರೀತ'' ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಅನೇಕ ಸೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ CCFLಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಬದಲು, ಅನೇಕ ನೂರು ವ್ಯಾಟ್‌ಗಳ ಶಕ್ತಿಯಿರುವುದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇಷ್ಟೇ ಶಕ್ತಿ ಇದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಮನೆಗೇ ಬೆಳಕನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಒಂದೇ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೆಟ್ಟುಗಳು CRTಯಷ್ಟೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, 245 W ಅನ್ನು KV-40XBR800 ಹೊರಬಿಡುತ್ತದೆ,<ref name="KV40XBR800" /> ಅದೇ LC-42D65-235&nbsp;W ಅನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ.<ref name="LC42D65" /> ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳದ್ದೇ ತುಂಬಾ ಹೀನಾಯ; ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವುಗಳೆಲ್ಲಾ LCDಗಳ ಪಂಕ್ತಿಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಒಂದೇ ನಮೂನೆಯ ಸೆಟ್ಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.<ref>[http://reviews.cnet.com/4520-6475_7-6400401-3.html?tag=arw "ದಿ ಚಾರ್ಟ್: 139 HDTVs' ಪವರ್ ಕನ್‌ಸಂಪ್ಶನ್ ಕಂಪೇರ್ಡ್"], ''cnet''</ref> ಆಧುನಿಕ LCD ಸೆಟ್ಟುಗಳು ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು "ಡೈನಾಮಿಕ್ ಲೈಟಿಂಘ್" ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮುಖಾಂತರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅನ್ಯ ಕಾರಣ ಬಳಕೆಗೆ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಡೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ). ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರದ ದಟ್ಟ ಭಾಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. CCFLಗಳೆಂಬುದು ಪರದೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳು, ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪರದೆಯ ಹೊಳಪನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಅಗಲ ಬ್ಯಾಂಡುಗಳನ್ನಾದರೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯ ಚಿತ್ರಬಿಂಬಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಸೂಚಕ ಪಟ್ಟಿಯ ಹಾಗೆ. LEDಗಳು ಬಳಸುವ ಸೆಟ್ಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ LED ಲೈಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಒಂದು ನಮೂನೆಯೆಂದರೆ ಅದು 16 X 16 ತೇಪೆಯದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೊಳಪನ್ನು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾವೇ ಸರಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗಲವಾದ ಚಿತ್ರಬಿಂಬಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಯೆಂದರೆ, ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೋ ಅಷ್ಟು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಮರು ಬಳಸಲು ಬೆಳಕನ್ನು ಒಂದು ಪಥದೆಡೆಗೆ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು. ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೆಂದರೆ, ಬೇಡದಿರುವ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋ ಪ್ರಿಸ್ಮ್ ಅಥವಾ ಡೈಕ್ರೋಮಿಕ್ ಮಿರರ್ಸ್ ಅನ್ನು R, G ಮತ್ತು B ಯನ್ನಾಗಿ ''ಸೀಳು'' ವುದು. ಒಂದು ಯಶಸ್ವೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪಾರದರ್ಶಕ ಘಟಕದ ಮೇಲೆ ಸಾಧಾರಣವಗಿ ಬೀಳುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬೆಳಕನ್ನು ಕವಾಟಿನ ಪಾರದರ್ಶಕ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಮರಳಿ ಬೀಳಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ 3M ಪರದೆಯ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೆಳಕನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಅನೇಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದೆ.<ref name="3m" /> ಅನೇಕ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ OLED, FED ಮತ್ತು SEDಗಳು ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಉಪ-ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಹಂತಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸೋನಿಯು ಕೇವಲ 14 Wನಲ್ಲಿ 36" FED ಸೆಟ್ಟುಗಳು ಅಧಿಕ ಹೊಳಪಿನ ಬಿಂಬವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಂತೆ ತಯಾರಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಅದೇ ಗಾತ್ರದ LCDಯ 1/10ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. OLEDಗಳು ಮತ್ತು SEDಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ FEDಗಳ ರೀತಿಯಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯಗಳ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇಂಥ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಲ್ಯಾಪ್ ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಲಘು ತೂಕ ಮತ್ತು ತೆಳನೆಯ ಆಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಈ ಉಪಕರಣಗಳೇ LCD ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸನ್ನು ಕಂಡುದುದು. ====ಬಿಂಬದ ಗುಣಮಟ್ಟ==== [[File:TVportatil.jpg|thumb|ಎ ಟ್ರಾವೆಲ್ಲರ್ ಪಾಕೆಟ್-ಸೈಜ್ LCD TV]] ಆರಂಭದ LCD ಸೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಬಿಂಬಗಳಿಗಾಗಿ, ಪ್ರೇತಗಳ ಚಿತ್ರದಂತಿರುವ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ವೈರುಧ್ಯದ ಅನುಪಾತದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಸುಕು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದವು. LCDಗಳನ್ನು ಇತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿಕ್ಕುತ್ತಾವೆ ಎಂಬ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಅನೇಕರು ಮಾಡಿದರೂ LCDಗಳ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಅದರ ತಯಾರಿಕೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬಿಂಬಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಹೂಡಲಾಗಿದೆ. http://flatpaneldisplay.blogspot.com/2010/04/image-post-processing-in-entertainment.html{{Citation needed|date=June 2009}} =====ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಸಮಯ===== {{Unreferenced section|date=June 2009}} ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 60 ಫ್ರೇಮ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿಷಯ, ಪ್ರತಿ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಮರಳಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ 17&nbsp;ms ಗೆ ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಇದು 20&nbsp;ms). ಆರಂಭದಲ್ಲಿ LCD ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು ಒಂದು ಮಿಲ್ಲಿಸೆಕೆಂಡಿನ ನೂರರ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. 1970ದಿಂದೀಚೆಗೆ ಆಕ್ಟೀವ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಂತೆ ಅನೇಕ ಉಪಕರಣಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. 2000ದಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ, 20 msಗಳ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ LCD ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಇದು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. [[NEC]]ಯವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಥಮಾನ್ವೇಷಣೆಯು ದೊಡ್ದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮೊದಲ LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. NECಯು, ದ್ರವೀಯ ಸ್ಫಟೀಕಗಳು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ನೆಲೆಗೆ ತೆರಳಲು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆರಂಭದ ಚಲನೆಯ ವೇಗವನ್ನು ತ್ವರೆಗೊಳಿಸುವುದಾದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಬಹುದು. NECಯ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ, ಕ್ಯಪಾಸಿಟರ್ ಚಾರ್ಜ್ ಆಗುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ "ಸ್ಪಿನ್ ಅಪ್ ಪೀರಿಯಡ್" ನ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಾಗಿದೆ, ಆನಂತರ ಅಗತ್ಯ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ನ ಸಾಧಾರಣ ಹಂತಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇದು ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಅನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರ್ಗ, ಪಲ್ಸ್‌ನ ಅಗಲ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಧ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ಮೊತ್ತ ಮಾತ್ರ ಅಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು NECಯವರು "ಓವರ್‌ಡ್ರೈವ್" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಈಗ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಹುತೇಖ ಎಲ್ಲಾ LCDಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಸಮಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ-ಇದು ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲೇನೋ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಆದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ LCD ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಕಾರಣವಾದ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾನಿಟರ್]] ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಟೀವ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಪಾಸಿಟರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬರಿದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಆನಂತರ ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೀಗೇ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಕೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪರದೆಯ ಬಹುತೇಖ ಬಿಂಬವು ಫ್ರೇಮಿನಿಂದ ಫ್ರೇಮಿಗೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಮತ್ತು ಆನಂತರದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸ್ಮೃತಿ]]ಯಲ್ಲಿಡಿದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಉಪ-ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ರೀಸೆಟ್ ಮಾಡುವುದು, ಕ್ಯಪಾಸಿಟರ್‌ನ್ನು ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಕಳೆವ ಸಮಯವನ್ನು ಇಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕ್ಯಪಾಸಿಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬರಿದು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದರ ಬದಲು ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅವುಗಳ ಚಾರ್ಜ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಗಿನ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಪಲ್ಸ್‌ಗಳು ಬೇಕಾಗಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಡ್ರೈವರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಜಾರಿ ಮಾಡಲು ಅಗ್ಗವೂ ಆಗಿತ್ತು, ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಸಮಯವು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ದ್ರವೀಯ ಸ್ಫಟಿಕಗಳ ಸತತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮತ್ತು ರಿಫ್ರೆಷ್ ರೇಟ್ ಅನ್ನು 60&nbsp;Hz ನಿಂದ 120 ಮತ್ತು 240 Hzಗೆ ಏರಿಸಿ, ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಸಮಯವು 2000ರಲ್ಲಿ 20&nbsp;msನಿಂದ 2&nbsp;ms‌ಗೆ ಇಳಿದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದರ ವೇಗವು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಕಾರಣ ಫ್ರೇಮ್ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಸ್ವಿಚ್ಚಿಂಗ್ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ CRTಗಳು 1&nbsp;msಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಹಾಗು OLED ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು ಸಮಯವನ್ನು 0.001&nbsp;msನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ''ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ'' ರಿಫ್ರೆಶ್ ರೇಟ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ "ಸೂಪರ್ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್" ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೆಲೆಯ ಸೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಚಿತ್ರವು ಒಂದು ರೀತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮಸುಕು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು, LCD ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ನ ರಿಫ್ರೆಷ್ ರೇಟನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವದರಿಂದ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ [[ಮೋಷನ್ ಕಾಂಪನ್ಸೇಷನ್]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಫ್ರೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸರಾಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮುಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ರಿಫ್ರೆಷ್ ರೇಟ್ಸ್ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೆಟ್ಟುಗಳು 120&nbsp;Hz ಅನ್ನು ಕೊಡಮಾಡುತ್ತದೆ (ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ) ಅಥವಾ 100&nbsp;Hz (ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ). ಇನ್ನೊಂದು ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ಕವಾಟು ಪೂರ್ತಿ ಸ್ವಿಚ್ ಆದಾಗ ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಪ್ರದರ್ಶಕವು ಮಿಣುಕಾಟ ಮಾಡದಿರಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ರಿಫ್ರೆಷ್‌ಗೆ ದಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಯಾವ ರೀತಿಯೆಂದರೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕವಾಟು ಒಂದೊಂದು ಫ್ರೇಮಿಗೂ ತೆರೆಯುವುದು ಮುಚ್ಚುವುದು ಮಾಡಿದಂತೆ. =====ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತ===== ಸ್ವಿಚ್ ಆಫ್ ಅಂದರೆ ಪೂರ್ತಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದ್ರವೀಯ ಸ್ಫಟಿಕಗಳು ಕೆಲ ಬೆಳಕನ್ನು ಕವಾಟಿನ ಮೂಲಕ ಸೋರಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶಗಳು ಅವುಗಳ ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತವನ್ನು 1600:1ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ANSI ನಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗಿದೆ (ANSI IT7.215-1992). ತಯಾರಕರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಘೋಶಿಸುವುದು "ಪೂರ್ತಿ ಆನ್/ಆಫ್" ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತ, ಅದು 25% ಯಾವುದೇ ಸೆಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.practical-home-theater-guide.com/contrast-ratio.html "ವಾಟ್ ಇಸ್ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್: ಡಿಫೈನಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಮೆಷ್ಯೂರಿಂಗ್ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ರೇಷಿಯೋ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060112044237/http://www.practical-home-theater-guide.com/contrast-ratio.html |date=2006-01-12 }}, ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಹೋಮ್ ಥೀಯೇಟರ್ ಗೈಡ್</ref> ಈ ವೈದೃಶ್ಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ದಟ್ಟವಾದ ಕಪ್ಪು ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ; ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಾದರೆ LCD ಕವಾಟುಗಳು ಪೂರ್ತ ಅಪಾರದರ್ಶಕತೆಗೆ ತೆರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅನ್ಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ "ಮುದ್ರಿತ ಚಿತ್ರ" ದ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಂಗಡನೆಗೊಂಡ ಬಣ್ಣಗಳು ನೆರಳಿನಂತೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಅನೇಕ LCD TVಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ "ನೆರಳಿನ ವಿವರ"ವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಆಲ್ ಗ್ರಿಫಿನ್, [http://www.soundandvisionmag.com/hdtvs/1836/sony-bravia-kdl-40xbr2-40-inch-lcd-hdtv.html?print_page=y "ಸೋನಿ ಬ್ರೇವಿಯಾ KDL-40XBR2 40-ಇಂಚ್ LCD HDTV"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091108132719/http://www.soundandvisionmag.com/hdtvs/1836/sony-bravia-kdl-40xbr2-40-inch-lcd-hdtv.html?print_page=y |date=2009-11-08 }}, ''ಸೌಂಡ್ ಆಂಡ್ ವಿಷನ್ ಮ್ಯಾಗಝೈನ್'', ನವೆಂಬರ್ 2006</ref> ವೈದೃಶ್ಯದ ವಿಷಯವಾಗಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ-ದುಬಾರಿಯ LCD TVಗಳು ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತವನ್ನು 5000:1ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 50,000:1 ಕೊಡಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.catsdigital.co.za/samsung-ps-50b850-50-plasma-tv-wall-bracket-.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-06 |archive-date=2010-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100202032458/http://www.catsdigital.co.za/samsung-ps-50b850-50-plasma-tv-wall-bracket-.html |url-status=dead }}</ref> ಕ್ಯಾನನ್‌ರವರ ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ 55" [[SED]] ಕೂಡ 50,000:1 ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.<ref>ರಿಚರ್ಡ್ ಲಾವ್ಲರ್, [http://www.engadget.com/2006/10/03/55-inch-sed-hdtvs-on-the-way-in-08/ "55-ಇಂಚ್ SED HDTVs ಆನ್ ದಿ ವೇ ಇನ್ '08"], ''ಎನ್‌ಗ್ಯಾಡ್ಜೆಟ್'', 3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006</ref> ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕವಾಟಿನದು ಮತ್ತು ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಬೆಳಕು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಆಧುನಿಕ ಸೆಟ್ಟುಗಳು "ಡೈನಾಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಲೈಟಿಂಗ್" ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ವಿವರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪರದೆಯ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗವು ದಟ್ಟವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೆಟ್ಟು ಬೆಳಕನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ತನ್ನ ಕವಾಟನ್ನು ಅಪಾರದರಶಕತೆಗೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಏನೇ ಆದರೂ, ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಕವಾಟನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬಹುದು, ಉಪ-ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ಕವಾಟಿನ ಹಂತಗಳು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೆಟ್ಟುಗಳು ಡೈನಾಮಿಕ್ ಲೈಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕೊಡಮಾಡುವುದು (ವಿದ್ಯುತ್ ಉಳಿತಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಿಂದೆ ವಿರೋಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು), ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪರದೆಯ ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತವು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. LCD ಕವಾಟುಗಳು ಸುಮಾರು 1000:1 ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ 30 ಹಂತದ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು 30,000:1ಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಏನೇ ಆದರೂ, ಪರದೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಡೈನಾಮಿಕ್ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಹಿಂಬದಿಯ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವೇ ಕಾರಣ. CCFLಗಳು ತೆಳನೆಯ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳು ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿಯೇ ಪರದೆಯ ಸುತ್ತ ಅನೇಕ ಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು (ಅಥವಾ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಸಹಾ) ಹೊತ್ತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಬೆಳಕೇ ಡಿಫ್ಯೂಜರ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಹರಡುವುದು. CCFL ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಿಂಬದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬಿಂಬದ ಒಂದು ಭಾಗ ಹೊಳಪಾಗಿದ್ದು ಇನ್ನೊಂದು ದಟ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ತಂತ್ರವು ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ತ [[LED]]ಗಳ ವ್ಯೂಹವು ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳ ಹಿಂಬದಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವಿದೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ LEDಯು ಪರದೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತ್ಯಾಪೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊತ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಾನಾ ವಿಧದ ಬಿಂಬಗಳಿಗೆ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಲೈಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಡ್ಜ್-ಲಿಟ್ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು ಈ ಅನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ LEDಗಳು ಕೇವಲ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು LCD ಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಟರುಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಅಡ್ದ ಫೈರಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಹಿಮ್ಮಡಿಚುವ ಸಾವಿರಾರು ಕಾನ್ವೆಕ್ಸ್ ಬಂಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಬೆಳಕಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. LEDಗಳು ಎಡ್ಜ್-ಲಿಟ್ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಸುಕಾಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅದನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿಯೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಸೆಟ್ಟುಗಳ ಮೇಲೆ "ಡೈನಾಮಿಕ್ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ರೇಷಿಯೋ" ವನ್ನು ಅದರ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಶೀಟ್ ಮೇಲೆ ನಮೂದಿಸಿರುವುದು. ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಈ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ರೇಷಿಯೋ ನಿಜವೇ ಅಲ್ಲವೇ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆಯ ಮಾತೇ ಎಂಬುದು ದೊಡ್ಡ ವಾಗ್ವಾದವನ್ನೇ ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ.<ref>ಡೇವಿಡ್ ಫೀಳ್ಡ್, [http://www.itnews.com.au/News/85948,opinion-dynamic-contrast-ratio-is-the-new-evil-in-displays.aspx "ಒಪೀನಿಯನ್: ಡೈನಾಮಿಕ್ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ರೇಷಿಯೋ ಇಸ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಈವಿಲ್ ಇನ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇಯ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090621060824/http://www.itnews.com.au/News/85948,opinion-dynamic-contrast-ratio-is-the-new-evil-in-displays.aspx |date=2009-06-21 }}, ''iTನ್ಯೂಸ್'', 3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008</ref><ref>[http://www.practical-home-theater-guide.com/contrast-ratio.html "ದಿ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ರೇಷಿಯೋ ಗೇಮ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060112044237/http://www.practical-home-theater-guide.com/contrast-ratio.html |date=2006-01-12 }}, ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಹೋಮ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಗೈಡ್, 23 ಆಗಸ್ಟ್ 2007</ref> ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಏನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ರೇಷಿಯೋ ಹೊಂದಿದ LCD ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು ಎಂದು ಶ್ರೇಣೀಕೃತಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ವೀಕ್ಷಕರು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ ರೇಷಿಯೋಗೆ ಹೊಂದಿಕೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ದಟ್ಟ ಕಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. =====ಬಣ್ಣದ ಹರವು===== {{Unreferenced section|date=June 2009}} LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಿಳಿಯ ಮೂಲದಿಂದ ಶೋಧಿಸುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆನಂತರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸದೃಶವಾದ ಮೂರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ಕವಾಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿಖರತೆಯು ಹಿಂಬದಿ ಬಣ್ಣದ ಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಸಹಾ ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದ LCDಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ CCFLಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗೇನೂ ಬೆಳ್ಳಗಿರಲಿಲ್ಲ ದಟ್ಟ ಹಸಿರಿನಂತೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆಧಿನಿಕ ಬ್ಯಾಕ್‌ಲೈಟಿಂಗ್ ಈಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಣ್ಣದ ಹರಹುವನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು [[NTSC 1953 ಬಣ್ಣದ ಹರವು]] 75%ರಷ್ಟನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ LEDಗಳನ್ನು ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾನೋಕೋ ಗುಂಪು ತಾನು ಜಪಾನಿನ ದೊಡ್ಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯೊಡನೆ LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಕ್ವಾಂಟಂ ಡಾಟ್ಸ್ LED ಬ್ಯಾಕ್ ಲೈಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.nanocogroup.com/content/Library/NewsandEvents/articles/Nanoco_Signs_Agreement_with_Major_Japanese_Electronics_Company/136.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-06 |archive-date=2010-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100201211554/http://www.nanocogroup.com/content/Library/NewsandEvents/articles/Nanoco_Signs_Agreement_with_Major_Japanese_Electronics_Company/136.aspx |url-status=dead }}</ref> [[ಕ್ವಾಂಟಂ ಡಾಟ್ಸ್]] ಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಕಾರಣ ಅವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ [[ಗಾಸ್ಸೀಯನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರೀಬ್ಯೂಷನ್]] ಅನ್ವಯ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಕಣ್ಣು ಗ್ರಹಿಸುವ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣಗಳ ಶೋಧಕವಾಗದ ಕಾರಣ [[ಕ್ವಾಂಟಂ ಡಾಟ್ಸ್]] ಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:2008Computex Press Center at TWTC Hall 1 time zones and LCD TV.jpg|thumb|ಆನ್ LCD TV ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್ ಆನ್ ಎ ವಾಲ್ ಇನ್ ದಿ ಟಾಯ್‌ಪೇಯಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಸೆಂಟರ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ದಿ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಕ್ಸ್ ಟಾಯ್‌ಪೇಯಿ ಶೋ ಇನ್ 2008.]] ====ಆರಂಭಿಕ ಶ್ರಮಗಳು==== {{Unreferenced section|date=June 2009}} 1980ರಲ್ಲಿ, ನಾನಾ ವಿಧದ ಹೊತ್ತೊಯಬಲ್ಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಅಪ್ರವರ್ತಕ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್ LCDಗಳಾಯಿತು. ಅದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದವು. LCDಗಳು ಬಹಳ ನಿಧಾನದ ರಿಫ್ರೆಷ್ ರೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲೇ ತಿರುಗುವ ಲಿಪಿಯೊಡನೆಯೂ ಪರದೆ ಮಸುಕು ಆಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಲಘು ತೂಕ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯು ದೊಡ್ದ ಅನುಕೂಲವೂ ಹೌದು. ಹಿಮ್ಮಡಿಚುವುಳ್ಳ LCDಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪರದೆಗಳಿಗೆ ಆಂತರಿಕ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದುದರಿಂದಲ್ಲೇ ಇವುಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎನ್ನುವುದು. ರಿಫ್ರೆಷ್ ರೇಟ್ಸ್‌ಗಳು ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ತುಂಬಾನೆ ನಿಧಾನವೆನ್ನಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡವೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪೃಥಕರಣಗಳನ್ನು [[ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿವರಣೆಗೆ]] ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದೇ ಗುಣ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; [[ಸೂಪರ್ VHS]] ಉತ್ತಮಗೊಂಡ ಬಣ್ಣದ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕೊಡಮಾಡಿದವು, ಹಾಗೂ [[DVD]]ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೃಥಕರಣಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದವು. ಈ ಪ್ರಗತಿಗಳೊಂದಿಗೂ 30" ಗಳ ಪರದೆಯ ಅಳತೆಯೂ ಅಪರೂಪದ್ದೇ ಆಗಿದ್ದವು ಕಾರಣ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ದೂರದಿಂದ ದೊಡ್ದ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಪ್ರತಿಬಂಧಕದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದವು. ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೀಕ್ಷಕರು ನೋಡುವ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. 1988ರಲ್ಲಿ, [[ಶಾರ್ಪ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್]] ನವರು 14" ಮಾದರಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನಾಜೂಕು ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಗುರಿ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದವು ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಿನ್ನಡೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಏನೇ ಆದರೂ, ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಯ ಸರಣಿಯೂ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವನ್ನು LCDಗಳಿಗಿಂತ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ, 1979ರಲ್ಲಿ ಫ್ಯುಜಿಟ್ಸುವಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಕಟ್ಟಡದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, 1984ರಲ್ಲಿ ಹಿಟಾಚಿಯ ಉತ್ತಮವಾದ ಫಾಸ್ಫರಸ್, ಮತ್ತು 1980ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ AT&amp;Tಯವರ ಉಪ-ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ನಡುವಣ ಕಪ್ಪು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವರ್ಜಿತಗಳು-ಸೇರಿತು. 1980ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳು LCDಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ====ಅಧಿಕ-ಸ್ಫುಟತೆ==== {{Unreferenced section|date=June 2009}} ನಿಧಾನ ಗತಿಯಲ್ಲಿ [[ಅಧಿಕ ಸ್ಫುಟತೆಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್]] ನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪಾದನೆಯೇ ಹೊಸ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಅಗಲವಾದ 16:9 [[ಆಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ರೇಷಿಯೋ]]ದ ಹೊಸ ವಸ್ತುವಿಗೆ CRTಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ; CRTಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ವಾತ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ರೇಷಿಯೋ ಹೆಚ್ಚು ಆಯಾತಾಸ್ರವಾಗಿ ಟ್ಯೂಬುಗಳಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ, ಇವುಗಳು ಕೊಡಮಾಡುವ ಅಧಿಕ ಪೃಥಕರಣವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪರದೆಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದುದರಿಂದ CRTಗಳು ಅವಳಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು-ಒಂದು,ದೊಡ್ದದಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಯಾತಾಸ್ರವಾಗಿ ಆಗುವುದು. LCDಗಳ ಕಾಲವು ಇನ್ನೂ ವೇಗಾವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಬಿಂಬಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಧಿಕ ಪೃಥಕ್ಕರಣದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು 1990ರ ಮಧ್ಯದಿಂದೀಚೆಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಕವೊಂದೇ ನೈಜವಾದ ಅಧಿಕ ಪೃಥಕ್ಕರಣವನ್ನು ಕೊಡಮಾಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು. 1990ರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭದ 2000ಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯವಾದ HDTV ಮುಖಾಂತರ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಕವೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧಿಕ ಸ್ಫುಟತೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆ, ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೀದಿಗೆ ತರುವ ವೆಚ್ಚವೆರಡೂ, CRTಗಳಂಥ ಹಳೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆವುಳ್ಳವು ತಮ್ಮ ಅನಾನುಕೂಲತೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡವು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಆದಾಗ್ಯೂ, LCDಯೂ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಂಥ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅಧಿಕ ಸ್ಫುಟತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದಲ್ಲೇ ದೂರ ಉಳಿದು ಬಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭವು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಹಳೆಯ ಭರವಸೆಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಕವು ದೊಡ್ದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ [[ಎಕಾನಮೀಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಕೇಲ್]] ಕಾಣಲೇ ಇಲ್ಲ, ದುಬಾರಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಓವರ್ ಡ್ರೈವ್‌ನಂಥ LCD ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಗಳು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಸೆಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟಿತು, LCDಗಳು, ಎಕಾನಮೀಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಕೇಲ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಗಳು ಸೋತ ಕಡೆ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವು. 2004ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ, 32" ಮಾದರಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು, 42" ಸೆಟ್ಟುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವು, ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್‌ಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ====ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ವಾಮ್ಯಸ್ವಾಧೀನ==== ಆದಾಗ್ಯೂ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಗಳು ಚಿತ್ರದ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ LCDಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಇತ್ತು, ಬೆಲೆಯು ಕೂಡ 42" ಸೆಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿಯೇ ಇದೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಇತ್ತು, LCD ಬೆಲೆಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಅದರ ಪರದೆಯ ಗಾತ್ರವು ಏರುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. 2006ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮಾರಾಟಗಾರರು 42" LCDಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದೂ ಮಾಮೂಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೇ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು, ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದವರ ಏಕೈಕ ಭದ್ರ ನೆಲೆಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, LCDಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೃಥಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತು ನೈಜವಾಗಿ [[1080p]] ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದೇ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದವರು [[720p]] ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟು ಬೆಲೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಎದ್ದು ತೋರುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="shift">ರೀಯ್ಟರ್ಸ್, [http://www.msnbc.msn.com/id/15916808/ "ಶಿಫ್ಟ್ ಟು ಲಾರ್ಜ್ LCD TVs ಓವರ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025205528/http://www.msnbc.msn.com/id/15916808/ |date=2012-10-25 }}, ''MSNBC'', 27 ನವೆಂಬರ್ 2006</ref> LCDಗಳ ಬೆಲೆಯು ಇಳಿಯ ಬಹುದೆಂದು ಭವಿಷ್ಯತ್ ವಾಣಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡಿತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರು "ಕಾದು ನೋಡೋಣ" ಎನ್ನುವ ಮನೋಭಾವ ತಾಳಿದರು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟವು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು.<ref name="shift" /> 2007ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಗಳು ಮತ್ತು LCDಗಳು ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡವು, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, LCDಯ ಅಧಿಕ ಪೃಥಕರಣವು ಅದರ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೆಲ್ಲುವ ಅಂಶವಾಯಿತು.<ref name="shift" /> 2007ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, LCDಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಾವಾಯಿತು.<ref>ಫಿಲ್ಲಿಪ್ ಸ್ವಾನ್, [http://www.tvpredictions.com/sam102907.htm "ಸ್ಯಾಮ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ CEO: LCD ವಿಲ್ ಸರ್ಪಾಸ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121133132/http://www.tvpredictions.com/sam102907.htm |date=2010-11-21 }}, TVಪ್ರೆಡಿಕ್ಷನ್ಸ್, 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.zdnet.com/2100-9584_22-6138290.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-06 |archive-date=2007-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070304144255/http://news.zdnet.com/2100-9584_22-6138290.html |url-status=dead }}</ref> ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಗಳು ಚಿತ್ರದ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚನ್ನಾಗಿದ್ದಾವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ನಡುವೆಯೂ LCDಗಳ ಮಾರಾಟ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತು ಮೂಡಿದವು, ಆದರೆ ಚುಂಘ್ವಾ ಪಿಕ್ಚರ್ ಟ್ಯೂಬ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ತಮ್ಮ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ತಯಾರಿಕ ಘಟಕವನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತ, "ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು, ಅಧಿಕ ಬಂಡವಾಳಗಳು, ಅಧಿಕ ಮಂದಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದುದರಿಂದ ಅವರು ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದನು.<ref name="shift" /> 2007ರ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಅವಧಿಯ ಮಾರಾಟದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಂಡಿತರಿಗೇ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು, LCDಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನಷ್ಟೇ ಮೀರಿಸಿಲ್ಲ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ CRTಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿದ್ದವು.<ref name="outship">ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಗ್ರನ್ನರ್, [http://www.tgdaily.com/content/view/36119/118/ "LCD TVs ಔಟ್‌ಶಿಪ್ TVs ಫಾರ್ ದಿ ಫರ್ಸ್ಟ್ ಟೈಮ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226094529/http://www.tgdaily.com/content/view/36119/118/ |date=2008-02-26 }}, ''TG ಡೈಲಿ'', 19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008</ref> ಈ ಉಗಮವು ದೊಡ್ದ ಪರದೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಹಿಂಬದಿ-ಪ್ರಕ್ಷೇಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದವರು ಮೀರಿಸಿದ್ದರು,<ref>[http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=169300184 "ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ TV ಸೇಲ್ಸ್ ಓವರ್‌ಟೇಕ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್ ಯೂನಿಟ್ಸ್, ಸೇಯ್ಸ್ ರಿಪೋರ್ಟ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100105204008/http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=169300184 |date=2010-01-05 }}, ''EEಟೈಮ್ಸ್'', 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2005</ref> ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೊನೆಯ ಗ್ರಾಹಕರಾದ ಹಿಂಬದಿ-ಪ್ರಕ್ಷೇಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯವರೂ ಕೂಡ ಹೋದರು. ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ CRTಗಳಿಗೂ ಇದೇ ಅಂಶ ನಿಜವಾಯಿತು ; ಸೋನಿಯವರು ತಮ್ಮ ಖ್ಯಾತ [[ಟ್ರಿನಿಟ್ರಾನ್]] ಮಾರಾಟವನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಅದರ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕವನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ವಾಚ್, [http://www.marketwatch.com/news/story/sony-stop-making-old-style-cathode/story.aspx?guid=%7B097C2A31-1395-41BC-A8B7-6A3A65B27F97%7D "ಸೋನಿ ಟು ಸ್ಟಾಪ್ ಮೇಕಿಂಗ್ ಓಳ್ಡ್-ಸ್ಟೈಲ್ ಕ್ಯಾಥೋಡ್ ರೇ ಟ್ಯೂಬ್ TVs"], ''ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರ‍ೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ', 3 ಮಾರ್ಚ್ 2008''</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ [[ಪಯನೀರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]] ನವರು ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಪರದೆಯ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಘೋಶಿಸಿದ್ದು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೊನೆಯ ಮಾತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಜೋಸ್ ಫರ್ಮೋಸೋ, [http://newteevee.com/2009/02/21/pioneers-kuro-killing-a-tipping-point-in-the-plasma-era/ "ಪಯನೀರ್ಸ್ ಕುರೋ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್: ಎ ಟಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಇನ್ ದಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಎರಾ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100716015143/http://newteevee.com/2009/02/21/pioneers-kuro-killing-a-tipping-point-in-the-plasma-era/ |date=2010-07-16 }}, newteevee.com, 21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009</ref> ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ LCDಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಅತೀ ವೇಗವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ.<ref name="shift" /> ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಗಾತ್ರದ ವಿಚಾರವೊಂದರಲ್ಲೇ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ ಕಾಣುವುದು, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಗ್ರಾಹಕರ ವಲಯವನ್ನೂ ಅಂದರೆ 40 ರಿಂದ 50" ಗಳ ಪರದೆಯನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವವರನ್ನೂ ಆವರಿಸಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಮಧ್ಯಮ ಗತಿಯ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಹಾಲಿ ಸಣ್ಣ CRT ಸೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು 14 ರಿಂದ 30"ಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ವ್ಯಾಪಕ ಮಾರಾಟದ ಹರಹುವಿನಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳೂ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿವೆ.<ref name="outship" /> ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ತಯಾರಕರೆಂದರೆ-[[ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್]], [[ಸೋನಿ]], [[LG ಪ್ರದರ್ಶಕ]] ಮತ್ತು [[ಶಾರ್ಪ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್]] ನವರು. ಇವರುಗಳು ಘೋಷಿಸಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳೆಂದರೆ: * ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2004ರಲ್ಲಿ, ಶಾರ್ಪ್‌ನವರು ತಾವು ಯಶಸ್ವೀಯಾಗಿ 65" ಪ್ಯಾನಲ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. * ಮಾರ್ಚ್ 2005ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ನವರು 82" LCD ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.samsung.com/PressCenter/PressRelease/PressRelease.asp?seq=20050307_0000101589 |title=ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ - ಮೇಯ್ನ್ |access-date=2010-07-06 |archive-date=2005-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050313055654/http://www.samsung.com/PressCenter/PressRelease/PressRelease.asp?seq=20050307_0000101589 |url-status=dead }}</ref> * ಆಗಸ್ಟ್ 2006ರಲ್ಲಿ, LG ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ ಕನ್‌ಸ್ಯೂಮರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ನವರು 100" LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು<ref>{{Cite web |url=http://www.newscenter.philips.com/About/news/article-15499.html |title=ಅಬೌಟ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ - ರಾಯಲ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ |access-date=2010-07-06 |archive-date=2007-08-11 |archive-url=https://archive.today/20070811201127/http://www.newscenter.philips.com/About/news/article-15499.html |url-status=dead }}</ref> * ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ, ಶಾರ್ಪ್‌ನವರು 108" LCD ಪ್ಯಾನಲ್ ಅನ್ನು [[AQUOS]] ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್‌ನ [[CES]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.<ref>[http://www.foxnews.com/story/0,2933,242431,00.html FOXNews.com - ಶಾರ್ಪ್ ಅನ್ ವೇಯ್ಲ್‌ಸ್ 108-ಇಂಚ್ ಫ್ಲಾಟ್-ಪ್ಯಾನಲ್ TV - ಸೈನ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್ | ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ | ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನ್ಯೂಸ್]</ref> ====ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ==== {{Unreferenced section|date=June 2009}} LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನ ಬಣ್ಣಗಳ ಮರುಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಕೆಲ ಉತ್ಪಾದಕರು ಪ್ರಯೋಗ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕಿನ ಬಣ್ಣಗಳ ಸಮೂದಾಯ ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ಸ್‌ನ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ LCD ಪ್ಯಾನಲ್‌ಗಳು ಎಲ್ಲಾ [[sRGB]] ಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ತಯಾರಕರು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸ ಬೇಕೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾದಿಯ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಥವಾ ಐದು ಮತ್ತು ಆರನೆಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಬಣ್ಣದ ಶೋಧಕ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು. ಮತ್ತೊಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ನ್ಯಾರೋಬ್ಯಾಂಡ್ [[ಹಿಂಬದಿಬೆಳಕು]]ಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[LED]]ಗಳು), ಪ್ಯಾನಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆಪ್ಟೀಕಲ್ ಫಿಲ್ಟರ್ಸ್‌ನ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್‌ನ ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯಿಸುವುದು. ಬಣ್ಣದ ಹರವುವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಬಂಧಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕಾ ಚಾನಲ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧ್ಯತೆ ಎಂದರೆ, TV ತಯಾರಕ ರೂಪಿಸಿರುವ ಬಣ್ಣಗಳ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಟ್ಟದಾಚೆ ನೋಡುಗನು ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಧಕವನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದು, ಆದರೆ ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯ ಕ್ರಮಗಳು ಸ್ಯಾಚ್ಯೂರೇಟೆಡ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊರೆಯಲು ಆಗದೆ ಇರುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ====ಪೈಪೋಟಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು==== ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ LCDಯ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಬೇರೆ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದವು ಆದರೆ ಅವುಗಳ ನ್ಯೂನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರದರ್ಶಕದ ಮುಂಭಾಗದ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ OLED, FED ಮತ್ತು SEDಗಳಂಥ ಆಯ್ದ ಹಿಂಬದಿ ಬೆಳಕುಗಳನ್ನು LCDಗಳು ತಡೆದು ಚಿತ್ರಬಿಂಬವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. LCDಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಉತ್ತಮ ವೀಕ್ಷಕ ಕೋನವನ್ನು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಳಪನ್ನು ಮತ್ತು 5,000,000:1ದಷ್ಟು ವೈದೃಶ್ಯ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಕೊಡಮಾಡುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ತುಂಬಿದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು, ನಿಖರತೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯುತ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ 1/10ರಷ್ಟು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಇವು ಕಡಿಮೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದವು ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕಾ ವೆಚ್ಚವೂ ಕಡಿಮೆ ತಗಲುತ್ತದೆ. ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಈ ಪರದೆಯ ತಯಾರಿಕೆಯು ಅಷ್ಟೇನೂ ಕಷ್ಟವಲ್ಲ. ಸೋನಿ ಕಂಪನಿಯವರು ತಮ್ಮ FED ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು,<ref>[http://www.engadgethd.com/2009/03/26/sonys-field-emission-technologies-closing-its-doors/ "ಸೋನಿಸ್ ಫೀಳ್ಡ್ ಎಮಿಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್ ಇಟ್ಸ್ ಡೋರ್ಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090527030849/http://www.engadgethd.com/2009/03/26/sonys-field-emission-technologies-closing-its-doors/ |date=2009-05-27 }}, ''ಎನ್‌ಗ್ಯಾಡ್ಜೆಟ್''</ref> ಆದರೆ OLED ಸೆಟ್ಟುಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಕ್ಯಾನನ್ ಕಂಪನಿಯವರು ತಮ್ಮ SED ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭವಿಷ್ಯದವರೆಗೂ ಸೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸದಿರಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>ರಬಿನ್ ಹರ್ಡಿಂಗ್, [http://www.ft.com/cms/s/577ed3f0-c011-11dd-9222-0000779fd18c,Authorised=false.html?_i_location=http%3A%2F%2Fwww.ft.com%2Fcms%2Fs%2F0%2F577ed3f0-c011-11dd-9222-0000779fd18c.html&amp;_i_referer=http%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FSurface-conduction_electron-emitter_display "ಕ್ಯನನ್ ಕ್ಲೀಯರ್ ಟು ಲಾಂಚ್ ನ್ಯೂ ಟೈಪ್ ಆಫ್ TV"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121019181331/http://www.ft.com/cms/s/577ed3f0-c011-11dd-9222-0000779fd18c,Authorised=false.html?_i_location=http:%2F%2Fwww.ft.com%2Fcms%2Fs%2F0%2F577ed3f0-c011-11dd-9222-0000779fd18c.html&_i_referer=http:%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FSurface-conduction_electron-emitter_display |date=2012-10-19 }}, ''ಫೈನ್ಯಾನ್ಷಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್'', 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008</ref> ಕೆಲ ಸಮಯಕ್ಕೆ 14.1, 31 ಮತ್ತು 40 ಇಂಚುಗಳ [[ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್]] OLED ಸೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು, [[ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೋ]] ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[SID 2009]] ಟ್ರೇಡ್ ಶೋನಲ್ಲಿ 14.1 ಮತ್ತು 31&nbsp;ಇಂಚುಗಳ ಸೆಟ್ಟುಗಳು "ತಯಾರಿಕೆಗೊಂಡು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.oled-display.net/smd-unveils-production-ready-oled-tvs-and-amoleds-at-sid-2009 |title="SMD ಅನ್ವೇಯ್ಲ್ಸ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ರೆಡಿ OLED-TVs ಆಂಡ್ AMOLEDs ಆಟ್ SID 2009" |access-date=2010-07-06 |archive-date=2010-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100720094014/http://www.oled-display.net/smd-unveils-production-ready-oled-tvs-and-amoleds-at-sid-2009 |url-status=dead }}</ref> ==ಪರಿಸರೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು== {{Related|[[Electronic waste]]}} LCD ಪರದೆಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಟ್ರೈಫ್ಲೋರೈಡ್]] (NF<sub>3</sub>) ಅನ್ನು ಎಚ್ಚಣೆ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ತೆಳುವಾದ ಫಿಲ್ಮ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NF<sub>3</sub> ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಬಲವಾದ [[ಹಸಿರು ಮನೆಯ ಅನಿಲ]], ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯಾಪಕವಾದ [[ಅರ್ಧ-ಬದುಕು]] [[ಜಾಗತಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶ]]ಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ''ಜಿಯೋಫಿಸಿಕಲ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಲೆಟರ್ಸ್'' ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವು ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ [[ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್]] ನಂಥ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಸಿರು ಮನೆಯ ಅನಿಲಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. NF<sub>3</sub> ಬಳಕೆಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲದೇ ಇದುದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು [[ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು "ದಿ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಗ್ರೀನ್ ಹೌಸ್ ಗ್ಯಾಸ್"<ref name="nf3">{{Cite web |url=http://www.alternet.org/environment/95111/your_flat_screen_has_(greenhouse)_gas/ |title="NF<sub>3</sub> ಯೂಸ್ಡ್ ಇನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಆಂಡ್ LCD ಸ್ಕ್ರೀನ್ಸ್" |access-date=2010-07-06 |archive-date=2011-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629164556/http://www.alternet.org/environment/95111/your_flat_screen_has_(greenhouse)_gas/ |url-status=dead }}</ref> ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ತಯಾರಾದ ಎಲ್ಲಾ NF<sub>3</sub> ಗಳನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಶುಭ್ರತೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ NF<sub>3</sub> ಗಳು ಮುರಿದು ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಎರಡು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಕೇವಲ 2% ರಿಂದ 3% ವರೆಗಿನ ಅನಿಲ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯ ನಂತರ ವಿನಾಶದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="natgas">ಹನ್ನಾಹ್ ಹೋಗ್, [http://www.nature.com/climate/2008/0808/full/climate.2008.72.html "ದಿ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಗ್ರೀನ್‌ಹೌಸ್ ಗ್ಯಾಸ್"], ''ನೇಚ್ಯೂರ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್ಸ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್'', 10 ಜುಲೈ 2008</ref> ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ, ವರದಿಯು NF<sub>3</sub>ನ ಬದಲಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತೊಂದು ಹಸಿರು ಮನೆಯ ಅನಿಲವಾದ [[ಪರ್‌ಫ್ಲುರೋಕಾರ್ಬನ್]] ನ ಪರಿಣಾಮದೊಡನೆ ಹೋಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 30% ರಿಂದ 70%ರವರೆಗೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="natgas" /> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{refbegin}} *[[ಪ್ರದರ್ಶಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಹೋಲಿಕೆ]] *[[ಆಂಬೀಲೈಟ್]], ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ *[[ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಪ್ಲಸ್]], *[[ಕ್ವಾಟ್ರಾನ್]], ಎಂಬುದು ಶಾರ್ಪ್‌ನಿಂದ LCD TV ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇದು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಬಣ್ಣವಾದ ಹಳದಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ {{refend}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Refimprove|date=June 2009}} ====ಲೇಖನಗಳು==== {{reflist}} ====ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ==== {{refbegin}} {{refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commonscat|LCD TVs}} * [https://www.nytimes.com/2006/12/25/technology/25flat.html ''ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಇಸ್ ಬೆಟರ್ ದ್ಯಾನ್ LCD?'' ] 2006ರಲ್ಲಿ [[ಪ್ಯಾನಾಸೋನಿಕ್]] ಪ್ರಕಾರ {{Display Technology}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದ್ರವ ರೂಪದ ಸ್ಫಟಿಕಗಳು]] 9pvssi6h6dyn8p3wo5fr2g5pvaqctmi 0 24131 1372503 1371979 2026-04-30T15:46:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372503 wikitext text/x-wiki {{About|the largest city in Scotland}} {{Infobox UK place <!-- Infobox begins --> |official_name = Glasgow |gaelic_name = Glaschu |local_name = '''[[Scots language|Scots]]:''' '''''Glesga''''' |country = Scotland |map_type = Scotland |population= 588,280 |population_ref = (2009)<ref name="autogenerated3" /> |statistic1= 1,199,629 |statistic_title1 = [[Urban area|Urban]]<ref name=aug2007population>{{cite web|url=http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/E3BE21DA-4D84-4CC4-9C02-2E526FDD9169/0/populationaug07.pdf|title=2007 Population Estimates|accessdate=16 January 2008|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227084144/http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/E3BE21DA-4D84-4CC4-9C02-2E526FDD9169/0/populationaug07.pdf|archivedate=27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008|url-status=live}}</ref> |statistic2= 2.3 million |statistic_title2 = [[Metropolitan area|Metro]] |population_density= {{nowrap|{{Pop density mi2 to km2|8541.8|abbr=yes|precision=1}} }} <!--578790 people/67.76sq mi=8541.76 --> |os_grid_reference= NS590655 |edinburgh_distance_mi=42 |london_distance_mi=403 |language= [[ಆಂಗ್ಲ|English]], [[Scots language|Scots]] (see [[Glasgow patter|Glasgow Patter]]) |area_footnotes =<ref name=infoboxarea>{{cite web |url=http://www.scrol.gov.uk/scrol/analyser/analyser?topicId=1&tableId=UV02&tableName=Population+density&selectedTopicId=&aggregated=false&subject=&tableNumber=&selectedLevelId=&postcode=&areaText=&RADIOLAYER=&actionName=view-results&clearAreas=&stateData1=&stateData2=&stateData3=&stateData4=&debug=&tempData1=&tempData2=&tempData3=&tempData4=&areaId=17&levelId=1 |title=Analyser UV02 |accessdate=4 August 2007 |work= |archive-date=30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930155430/http://www.scrol.gov.uk/scrol/analyser/analyser?topicId=1&tableId=UV02&tableName=Population+density&selectedTopicId=&aggregated=false&subject=&tableNumber=&selectedLevelId=&postcode=&areaText=&RADIOLAYER=&actionName=view-results&clearAreas=&stateData1=&stateData2=&stateData3=&stateData4=&debug=&tempData1=&tempData2=&tempData3=&tempData4=&areaId=17&levelId=1 |url-status=dead }}</ref> |area_total_sq_mi =67.76 |latitude= 55.858 |longitude= -4.259 |post_town= GLASGOW |postcode_area= G |postcode_district= G1–G80 |dial_code= 0141 |constituency_westminster= [[Glasgow Central (UK Parliament constituency)|Glasgow Central]] |constituency_westminster1= [[Glasgow East (UK Parliament constituency)|Glasgow East]] |constituency_westminster2= [[Glasgow North (UK Parliament constituency)|Glasgow North]] |constituency_westminster3= [[Glasgow North East (UK Parliament constituency)|Glasgow North East]] |constituency_westminster4= [[Glasgow North West (UK Parliament constituency)|Glasgow North West]] |constituency_westminster5= [[Glasgow South (UK Parliament constituency)|Glasgow South]] |constituency_westminster6= [[Glasgow South West (UK Parliament constituency)|Glasgow South West]] |unitary_scotland= [[Politics of Glasgow|Glasgow City Council]] |lieutenancy_scotland= Glasgow |constituency_scottish_parliament= [[Glasgow (Scottish Parliament electoral region)|Glasgow]] |constituency_scottish_parliament1= [[Glasgow Anniesland (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Anniesland]] |constituency_scottish_parliament2= [[Glasgow Baillieston (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Baillieston]] |constituency_scottish_parliament3= [[Glasgow Cathcart (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Cathcart]] |constituency_scottish_parliament4= [[Glasgow Govan (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Govan]] |constituency_scottish_parliament5= [[Glasgow Kelvin (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Kelvin]] |constituency_scottish_parliament6=[[Glasgow Maryhill (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Maryhill]] |constituency_scottish_parliament7=[[Glasgow Pollok (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Pollok]] |constituency_scottish_parliament8=[[Glasgow Rutherglen (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Rutherglen]] |constituency_scottish_parliament9=[[Glasgow Shettleston (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Shettleston]] |constituency_scottish_parliament10= [[Glasgow Springburn (Scottish Parliament constituency)|Glasgow Springburn]] |website= [http://www.glasgow.gov.uk/ www.glasgow.gov.uk]}} '''ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ''' ({{pron-en|ˈɡlæzɡoʊ}} ({{respell|GLAZ|goh}});{{lang-sco|Glesga}}{{lang-gd|Glaschu}}) ಇದು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌]]ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌]]ನ [[ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯ]] ನಗರವಾಗಿದೆ. ಈ ನಗರವು ದೇಶದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಂದ್ರ ತಗ್ಗುಪ್ರದೇಶ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವಿಜನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಸ್ಥ[[ಳೀಯ ಆಡುಭಾಷೆ]]ಯ ಒಂದು ಹೆಸರು ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಇದು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬಿಷಪ್‌ನ ಅಧಿಪತ್ಯದ]] [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಿಂದ ಮತ್ತು [[15 ನೇ ಶತಮಾನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಜನರ ಜ್ಞಾನೋದಯದ]] ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈ ನಗರವೂ ಕೂಡ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]] ಜೊತೆಗಿನ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದಾಚೆಯ]] [[ವ್ಯಾಪಾರ]]ಗಳಿಗೆ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಜೊತೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುವರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಭಾರವಾದ [[ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ,<ref>{{cite web|url=http://www.undiscoveredscotland.co.uk/glasgow/glasgow/index.html|title=Glasgow Feature Page|accessdate=11 December 2007|work=Undiscovered Scotland}}</ref> ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಹಡಗು ತಯಾರಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ನೌಕಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ಉದ್ಯಮಗಳ ಜಗತ್ತಿನ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ಹಲವಾರು ಹೊಸರೀತಿಯ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ನಂತರದ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯುಗ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಎಡ್ವರ್ಡಿಯಾ ಅವಧಿ]]ಗಳ ''[[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಪತ್ಯ]]ದ "[[ಎರಡನೆಯ ನಗರ]]"'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/History/The+Second+City.htm| title=About Glasgow: The Second City of the Empire – the 19th century| accessdate=9 July 2007| publisher=Glasgow City Council| archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616125656/http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/History/The%2BSecond%2BCity.htm| archivedate=16 ಜೂನ್ 2011| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web| url=http://www.theglasgowstory.com/storyd.php| title=Second City of The Empire: 1830s to 1914| author=Fraser, W, H| accessdate=7 January 2008|publisher=University of Glasgow}}</ref><ref>{{cite web| url=http://www.scotland.org/about/innovation-and-creativity/features/culture/vibrant6-glasgow.html| title=Glasgow – city of reality| author=McIlvanney, W| accessdate=7 January 2008| publisher=Scotland – the official online gateway| archive-date=4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007| archive-url=https://web.archive.org/web/20071204064459/http://www.scotland.org/about/innovation-and-creativity/features/culture/vibrant6-glasgow.html| url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇದು ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇಪ್ಪತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ‌ನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಮನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Factsheets/| title=About Glasgow: Factsheets| accessdate=9 July 2007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070629223736/http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Factsheets/| archivedate=29 ಜೂನ್ 2007| url-status=dead}}</ref> ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಾಸಯೋಗ್ಯವಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ೫೭ ನೇ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_cities_by_quality_of_living</ref> ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿತು <ref>{{cite web| url=http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/E3BE21DA-4D84-4CC4-9C02-2E526FDD9169/0/4population.pdf| title=Factsheet 4: Population| publisher=Glasgow City Council| accessdate=9 July 2007| format=PDF| archiveurl=https://web.archive.org/web/20051028194553/http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/E3BE21DA-4D84-4CC4-9C02-2E526FDD9169/0/4population.pdf| archivedate=28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005| url-status=dead}}</ref>, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್]], [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಬರ್ಲಿನ್]] ನಗರಗಳ ನಂತರದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref>{{cite web| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/Visitors/Architecture/Bridges| title=Visiting Glasgow: Clyde Bridges| accessdate=9 July 2007| publisher=Glasgow City Council| archiveurl=https://web.archive.org/web/20050419125511/http://www.glasgow.gov.uk/en/Visitors/Architecture/Bridges| archivedate=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2005| url-status=dead}}</ref> ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅನುಕ್ರಮದ ಸೀಮೆ (ಗಡಿ)ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, [[ಹೊಸ ನಗರ]] ಮತ್ತು ಹೊರವಲಯ ಮತ್ತು [[ಉಪನಗರ]]ಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ದ-ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವಿಕೆಯು [[ಗ್ರೇಟರ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]] [[ನಗರ ಪ್ರದೇಶ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ೧,೧೯೯,೬೨೯ <ref name="GRO">{{cite web |url=http://www.gro-scotland.gov.uk/files/setloc-ks01.xls |title=Key Statistics for Settlements and Localities Scotland |publisher=General Register Office for Scotland |accessdate=8 September 2008 |archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927210246/http://www.gro-scotland.gov.uk/files/setloc-ks01.xls |url-status=dead }}</ref> ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೊತೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಏಕತಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೫೮೦,೬೯೦ ಗೆ<ref name="autogenerated3">{{cite web| url=http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/E3BE21DA-4D84-4CC4-9C02-2E526FDD9169/0/populationaug07.pdf| title=2007 Population Estimates| accessdate=16 January 2008| format=PDF| archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227084144/http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/E3BE21DA-4D84-4CC4-9C02-2E526FDD9169/0/populationaug07.pdf| archivedate=27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008| url-status=live}}</ref> ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. [[ನಗರ ಹಾಗೂ ಉಪನಗರಗಳ ಸರಮಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು ೨.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="spt">{{cite web| url=http://www.spt.co.uk/Publications/interchange/issue07.html| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070613072504/http://www.spt.co.uk/Publications/interchange/issue07.html| archivedate=13 June 2007| title=Minister backs SPT on White Paper|month=September | year=2004| publisher=Strathclyde Partnership for Transport| work=Interchange Issue 7| accessdate=9 July 2007}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of Glasgow}} [[ಚಿತ್ರ:JocelinSeal.jpg|left|thumb|upright|ಜೋಸ್‌ಲಿನ್ ಮುದ್ರೆ ಅಥವಾ ಗುತ್ತು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬಿಷಪ್, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬರ್ಗ್ ಸ್ಥಾಪಕ]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳವು, ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ [[ಹಾಯ್ಗಡ]] ಬಿಂದುವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇತ್ಯರ್ಥ(ರಾಜಿ)ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ, ಅದು ಸಾಲ್‌ಮನ್ ಮೀನುಗಳ(ಎಳೆಗೆಂಪು ಮಾಂಸವಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮೀನು) ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರವಾಗಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ತನ್ನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಧ್ಯಯುಗದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ತನ್ನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ೧೦ ಮತ್ತು ೧೧ ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜ ಡೇವಿಡ್ ಐ]] ಮತ್ತು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಬಿಷಪ್ ಜಾನ್]] ಇವುರುಗಳಿಂದ ಪುನರ್‌ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೬ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ [[ಸಂತ ಮುಂಗೋ]] ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿವೇಶನವಿತ್ತು. ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿಯು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅರಸುನಾಡಿ]]ನಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತರುವ ಮತ್ತು ನಗರಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಅಧಿಪತ್ಯವಾಯಿತು. ೧೧೭೫ ಮತ್ತು ೧೧೭೮ರ ನಡುವೆ ಬಿಷಪ್ [[ಜೋಸಿಲಿನ್‌]]ನು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ರಾಜ ವಿಲಿಯಮ್ ಐ]] ಅವರಿಂದ ಬರ್ಗ್‌ನ ಬಿಷಪ್‌ಗಳ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗಲೂ ಕೂಡ ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲ್ಪಟಿತು, ಇದು ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸನಾಬದ್ಧ ಭರವಸೆಗಳಿಂದ ಲಾಭಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ೧೧೮೯ ಮತ್ತು ೧೧೯೫ ರ ನಡುವೆ ಈ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಸನ್ನದಿನ ಮೂಲಕ ಪೂರಕವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸನ್ನದು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸನ್ನದಾ]]ಗಿ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ತರುವಾಯದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು, ಮತ್ತು ೧೪೫೧ ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ೧೪೯೨ ರಲ್ಲಿ [[ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿ]]ಯನ್ನು ಒಂದು [[ಪ್ರಧಾನ ಬಿಷಪ್‌ಗಿರಿ]]ಯಾಗಿ ಉನ್ನತಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ನಗರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. [[ಡೇನಿಯಲ್ ಡಿಫೋ]]ನು ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ''[[ಎ ಟೂರ್ ಥ್ರೂ ದ ಹೋಲ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಅಭಿಮತವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಅದೇನೆಂದರೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು "ಲಂಡನ್ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರವಾಗಿದೆ."<ref>[http://www.undiscoveredscotland.co.uk/usebooks/defoe-scotland/letter12-2.html ಲೆಟರ್ XII] ಡೆನಿಯಲ್ ಡೆಫೊರಿಂದ ಫ್ರಾಮ್ "ಎ ಟೂರ್ ಥ್ರೊ' ಹೋಲ್ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್".</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೨,೦೦೦ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಗರದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಲವಾರು ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಜನರ ಜ್ಞಾನೋದಯ]] ಮತ್ತು [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ನಗರದ ನೆಯ್ದ ಬಟ್ಟೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ೧೭೦೭ ರ [[ಯೂನಿಯನ್ ಆಕ್ಟ್‌]]ನ ನಂತರ, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಪತ್ಯದ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಅಂತರಾಷ್ಟೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಂಬಾಕು, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಗಳನ್ನು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರದೊಳಗಡೆಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ನದಿಯ ಆಳವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಕ್ಲೈಡ್ [[ನದಿಯ ಅಳಿವೆ]](ಕಡಲ ತೋಳು)ಗಳ ಮೇಲೆ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಬಂದರಿ]]ನಲ್ಲಿ ನಗರದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಳ ನೀರಿನ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯವಾಯಿತು.<ref>[http://www.ltscotland.org.uk/abolition/ ಗುಲಾಮಿ ಮಾರಾಟ ನಿರ್ಮೂಲನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120103172434/http://www.ltscotland.org.uk/abolition/ |date=2012-01-03 }}. [[ಲರ್ನಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟೀಚಿಂಗ್ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಆನ್‌ಲೈನ್. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೦೭ ರಂದು ಮರು ಗಳಿಸಿದ್ದು.</ref> ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ರಿಟೀಷರ ತಂಬಾಕು ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು, ಅದರಲ್ಲೂ ಇದರ ಅತ್ಯುಚ್ಛ್ರಾಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೪೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಎಲ್‌ಬಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕದ ತಂಬಾಕುಗಳು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.theglasgowstory.com/story.php?id=TGSCE03|title=The Glasgow Story: Industry and Technology – Food, Drink and Tobacco|publisher=[[The Glasgow Story]]|year=೨೦೦೪|accessdate=೨೯ July ೨೦೦೮|first=Ian|last=Donnachie}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:John Atkinson Grimshaw - Shipping on the Clyde (1881).jpg|thumb|ಕ್ಲೈಡ್ ಮೇಲೆ ಹಡಗು ರವಾನೆ, ಗ್ರಿಮ್‌ಶಾ 1881]] ಇದರ ನಂತರದ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿದ ನೇಯ್ಗೆಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಎಂಜಿನಿಯರ್ಡ್ ಸರಕುಗಳು ರಫ್ತು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. [[ಮೊಂಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲುವೆ]]ಯ ತೆರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ೧೭೯೫ ರಲ್ಲಿ [[ಡುಂಡಾಸ್ ಬಂದರಿ]]ನಲ್ಲಿನ ಜಲಾಯನ ಪ್ರದೇಶವು [[ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶಿರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ-ಅದಿರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸುಗಮ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಿಂದ ಎಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಹೂಳೆತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಆಳವಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ [[ನದಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ಯೋಜನೆಗಳ ನಂತರ, ಹಡಗು ತಯಾರಿಕೆಯು ನದಿಯ ಹರಹುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು, ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು (ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು [[ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಡ]]ದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು). ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯು ನಂತರ [[ಜಾನ್ ಅಟ್ಕಿನ್‌ಸನ್ ಗ್ರಿಮ್‌ಶಾ]]ರಂತಹ ಕಲಾಕಾರರಿಗೆ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯುಗವನ್ನು ಮತ್ತು ನವೀನ ಜಗತ್ತನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಯಿತು. ೧೮೨೧ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು. ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರವು ''"ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಪತ್ಯದ [[ಎರಡನೆಯ ನಗರ]]"'' ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೮೭೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಹಡಗು ತಯಾರಿಕೆಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು <ref>{{cite web|url=http://www.theglasgowstory.com/storyd.php|title=Second City of The Empire: 1830s to 1914|publisher=The Glasgow Story|year=2004|accessdate=9 July 2008|first=W. Hamish|last=Fraser}}</ref> ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಉಗಿಬಂಡಿಗಳ ಕಾಲುಭಾಗದಷ್ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.theglasgowstory.com/storyd.php|title=Industrial decline – the 20th Century |publisher=Glasgow City Council|date=28 March 2007|accessdate=9 July 2008}}</ref> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವರು ನಗರಗಳ ಅತ್ಯುತ್ಕ್ರುಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಲೋಕ್ ಕಟ್ರಿನ್ ಅಕ್ವೆಡಕ್ಟ್]], [[ಸಬ್‌ವೇ]], [[ಟ್ರಾಮ್‌ವೇ ಸಿಸ್ಟಮ್]], [[ಸಿಟಿ ಚೇಂಬರ್ಸ್]], [[ಮಿಶೆಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಅಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌]]ಗಳಂತಹ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯುಳ್ಳ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಇದರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ನಗರವು [[1888]] ರಲ್ಲಿ, ೧೯೦೧ ಮತ್ತು ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಅದರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ೧೯೩೮ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಅಧಿಪತ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ]] ಜೊತೆ [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಉದ್ಯಾನವನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ]] ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Modernclyde.JPG|thumb|left|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಮಾಡಿಲೊನಂತಹ ವಿಗ್ರಹ ರನನೆ ಸೃಸ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.]] ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನವು ನಗರದಲ್ಲಿ ಅವನತಿ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನ ಎರಡನ್ನೂ ವೀಕ್ಷಿಸಿತು. I ನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ನಗರವು [[I ನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಕುಸಿತ]]ದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಮತ್ತು [[ಆರ್ಥಿಕ ಮಹಾ ಕುಸಿತ]]ದ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು, ಇದು ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಸಮಾಜವಾದ ಮತ್ತು "[[ರೆಡ್ ಕ್ಲೈಡ್‌ಸೈಡ್]]" ಚಳುವಳಿಗಳ ಉದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಗರವು [[IIನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ]]ದ ಬಂಡಾಯಗಳಿಂದ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ಕೊನೆಗಾಣದ ಯುದ್ಧ-ನಂತರದ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಬಂಡವಾಳಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರದಾಚೆಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅದು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ ನಗರದ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲವಾಗಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವನತಿ ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಅ-ಉದ್ಯಮೀಕರಣದ ಒಂದು ದೀರ್ಘವಾದ ಅವಧಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ನಗರದ ಅವನತಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಿಕೆ, ಧನಸಹಾಯಗಳ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ನಗರ ವಾಸಿಗಳ ಕನಿಕರಯೋಗ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ನಗರದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ನಗರಸಭೆಯು ಇದರ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ''[[ಬ್ರೂಸ್ ವರದಿ]]'' ಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ, ಅದು ನಗರದ ಅವನತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಗುರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಪ್ರವರ್ತನ ಶಕ್ತಿಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಕಾರ್ಯಾಲಯ]]ವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಯುದ್ಧ-ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, [[ಸಿಲಿಕಾನ್ ಗ್ಲೆನ್]] ಬೂಮ್ ಮತ್ತು ಕುಂಬರ್‌ನೌಲ್ಡ್, ಗ್ಲೆನ್‌ರೋಥ್ಸ್, ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಈಸ್ಟ್ ಕಿಲ್‌ಬ್ರೈಡ್‌ [[ಹೊಸ ನಗರ]]ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಿರುಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://thescotsman.scotsman.com/index.cfm?id=986122002|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050119043309/http://thescotsman.scotsman.com/index.cfm?id=986122002|archivedate=19 January 2005|title=Secret plot to strip Glasgow of influence|publisher=[[The Scotsman]]|date=೫ September ೨೦೦೨|accessdate=೧೧ December ೨೦೦೭|first=John|last=Staples}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ತರವಾದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ’[[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಉತ್ತಮ ಪಂದ್ಯಗಳು]]’ ಚಳುವಳಿಯು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ [[ಬರೆಲ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] ಮತ್ತು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಿಕೆಯು ವ್ಯಾಪಾರದ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಯುರೋಪಿನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹೊಸ ಪಾತ್ರಕ್ಕ್ವೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಸೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/7468870.stm|title=Why Glasgow was "miles better"|publisher=BBC News|date=23 June 2008|accessdate=30 July 2008}}</ref> ಎರಡನೆಯದು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ನಗರದ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಉದ್ಯಾನವನ ಉತ್ಸವ]]ದ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಾಸೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು, ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿನ ಇದರ [[ಯುರೋಪಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಗರ]] ಎಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮುಂದುವರೆದವು.<ref>{{cite web| url=http://openscotland.gov.uk/Publications/2007/03/27153210/10| title=Interim Evaluation of the Cities Growth Fund: A Report to the Scottish Executive – Appendix 4: Glasgow| publisher=[[Scottish Government]]| date=೨೦೦೭-೦೩| accessdate=೨೬ June ೨೦೦೮| archive-date=2012-03-02| archive-url=https://web.archive.org/web/20120302023804/http://openscotland.gov.uk/Publications/2007/03/27153210/10| url-status=dead}}</ref> ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಈ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು [[ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿ ತೀರಪ್ರದೇಶದ ಪುನರುತ್ಥಾನ]]ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆಂತರಿಕ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾದ [[ಪುನರುತ್ಥಾನ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೀಮಂತ ಜನರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವಾಸಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು [[ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪುನರುತ್ಥಾನ]]ದ ದೋಷಾರೋಪಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.gla.ac.uk/media/media_41198_en.pdf|title=Housing regeneration in Glasgow: Gentrification and upward neighbourhood trajectories in a post-industrial city| publisher=[[eSharp]]| year=೨೦೦೬| accessdate=೧೦ July ೨೦೦೮| first=Zhan| last=McIntyre|format=PDF}}</ref> ನಗರವು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ೫೦ ಸುರಕ್ಷಿತ ನಗರಗಳ<ref>{{cite web|url=http://www.mercer.com/referencecontent.htm?idContent=1307990|title=Quality of living global city rankings – Mercer survey|accessdate=10 July 2008}}</ref> [[ಜವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ]] ಸೂಚಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು [[ಲೋನ್‌ಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್‌]]ನಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ೧೦ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/travel/2008/oct/15/glasgow-scotland|title=Lonely Planet guide rates Glasgow as one of the world's top 10 cities|accessdate=15 October 2008 | work=The Guardian | location=London | first=Severin | last=Carrell | date=15 October 2008}}</ref> ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ನಗರದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವು ತೀವ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಷ್ಟದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="breakthrough" /> ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನಾ ವರದಿಯು, ನಗರದ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಮತ್ತು ನಷ್ಟದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಣ ಅಂತರವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.<ref name="audit">{{cite web| url=http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/2D5AF9D8-CE27-40D1-9BDF-47020507440A/0/GlasgowEconomicAudit2007SummaryReportFinal.pdf| title=Glasgow Economic Audit 2007—Summary Report| publisher=Glasgow Economic Forum| year=2007| format=PDF| accessdate=10 July 2008| archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227084147/http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/2D5AF9D8-CE27-40D1-9BDF-47020507440A/0/GlasgowEconomicAudit2007SummaryReportFinal.pdf| archivedate=27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008| url-status=live}}</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ೪೭% ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡನಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟಕ್ಕೊಳಗಾದ ೧೫% ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದರು,<ref name="audit" /> ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಕೇಂದ್ರ]]ವು ನಗರದ ೨೯.೪% ಕೆಲಸಮಾಡುವ-ವಯಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಳೀಯರು "ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ"ವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref name="breakthrough">{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/breakthroughglasgow_05_02_08.pdf| title=Breakthrough Glasgow| publisher=The Centre for Social Justice| date=1 February 2008| accessdate=8 February 2008|format=PDF}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಯುಕೆ ಯ ಸರಾಸರಿಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್ ಮತ್ತು ಮಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="audit" /> {{Wide image|Glasgow_panorama.jpg|700px|A panoramic view of Glasgow City Centre from the top of [[The Lighthouse (Glasgow)|The Lighthouse]]}} === ಸ್ಥಳನಾಮ ಅಧ್ಯಯನ === ''ಹಸಿರು ಪೊಟರೆ'' ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಹಳೆಯ [[ಕ್ಯುಂಬ್ರಿಕ್]] ''ಗ್ಲಾಸ್ ಕ್ಯೂ'' ಅಥವಾ [[ಮಧ್ಯದ ಒಂದು ಗೇಲಿಕ್]] ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಮೂಲದಿಂದ ''ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ'' ಶಬ್ದವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಬಹುಶಃ ಮೊದಲಿನ ಒಂದು ಕ್ಯುಂಬ್ರಿಕ್ ಹೆಸರು '''ಕ್ಯಾಥ್ಯೂರ್ಸ್''' ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ''ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗು'' ಎಂಬ ಹೊಸ ಹೆಸರು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗೇಲಿಕ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (೧೧೧೬) ಕಂಡು ಬಂದಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಸ್ಟ್ರಾಚ್‌ಲೈಡ್‌ನ ರಾಜ]] [[ರೈಡರ್ಚ್ ಹೀಲ್]] ಸಂತ ಕೆಂಟಿಜರ್ನ್ ([[ಸಂತ ಮುಂಗೋ]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ) ಅನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೫೪೦ ಬಾರಿ ಬಿಷಪ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವನ ಪವಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದನು ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕೆಂಟರ್ಜಿನ್ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಮೊಲೆಂಡಿನಾರ್ ಬರ್ನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚರ್ಚ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಹ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದನು. ಅವನ ಸುತ್ತ ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಮುದಾಯವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು ಮತ್ತು ಅದು ''ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ, ಮೂಲ ಗೇಲಿಕ್ ಅನುವಾದವು "ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶ", ಮತ್ತು ಶಬ್ದಶಃ ಹೇಳುವುದಾದರೆ "ಪ್ರೀತಿಯ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೌಂದರ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. === ವಂಶಲಾಂಛನ ವಿದ್ಯೆ === {{Infobox Coat of arms |name = The coat of arms of the City of Glasgow |year_adopted = 1866 |crest = [[Saint Mungo]] |image = Glasgow Coat of Arms.png |supporters = Two salmon, bearing rings |motto = Let Glasgow flourish }} ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಬಾಹುವಿನ ಹೊದಿಕೆಯು ರಾಯಲ್ ಬರ್ಗ್‌ಗೆ [[ಲೊರ್ಡ್ ಲಿಯೋನ್‌]]ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೫, ೧೮೬೬ ರಂದು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಯುರ್ಕ್ಯುಹಾರ್ಟ್,ಅರ್.ಎಂ. (೧೯೭೩) ''ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಬರ್ಗ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಕಂಟ್ರಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ''. ಲಂಡನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ ಟುಡೆ ISBN ೯೭೮-೦-೮೦೪೬-೮೦೭೫-೨</ref> ಇದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪೋಷಕ ಸಂತ ಮುಂಗೋರ ಜೀವನದ ಜೊತೆ ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದು ಆ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಮುದ್ರೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಲಾಂಛನಗಳು ಸಂತ ಮುಂಗೋರಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಎಂದು ನಂಬಲಾದ [[ಪವಾಡ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂತ್ಯಪ್ರಾಸದಲ್ಲಿ ನಂಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ: : :: ::: ::::''ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಹಾರಲಾಗದ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯಿದೆ'' :::::''ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಬೆಳೆಯದ ಒಂದು ಮರವಿದೆ'' ::::::''ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ರಿಂಗಣಿಸದ ಒಂದು ಘಂಟೆಯಿದೆ'' :::::::''ಇಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಈಜಲಾರದ ಒಂದು ಮೀನಿದೆ'' [[ಚಿತ್ರ:Bell.Glasgow.jpg|thumb|upright|left|ಸೇಂಟ್ ಮುಂಗೊನ ಘಂಟೆ]] ಸಂತ ಮುಂಗೋ ಇವರು, ''ದೇವರೇ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಶ್ಲಾಘಿಸುವುದರಿಂದ ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಲಿ'' ಎಂಬುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಧರ್ಮೋಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು "ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲಿ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ನಗರದ ಧ್ಯೇಯಸೂತ್ರವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟಿತು. ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನಲ್ಲಿ "ಮದರ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆ ಹಾಡು ಡುಂಡೋನಿಯಾದ ಹಾಡುಗಾರ/ಹಾಡುಬರಹಗಾರ (ಕವಿ) [[ಮೈಕೆಲ್ ಮಾರಾ]] ಅವರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ [[ಹ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕ್ರೈ]] ಇವರುಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[1450]] ರಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಮೊದಲ [[ಲಾರ್ಡ್ ಪ್ರೊವೋಸ್ಟ್]] (ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ) ಜಾನ್ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್‌ನು ಒಂದು ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದನು, ಅದೇನೆಂದರೆ ಒಂದು "ಸಂತ ಮುಂಗೋನ ಘಂಟೆ" ಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬಾರಿಸುವುದು, ಆ ಮೂಲಕ ನಗರವಾಸಿಗಳು ಅವನ ಆತ್ಮ ಚೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ೧೬೪೧ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಒಂದು ಹೊಸ ಘಂಟೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಘಂಟೆಯು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರೀನ್‌]]ನ [[ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್]] ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಬಲಗಾರರು ಎರಡು ಸಾಲ್ಮನ್ ಉಂಗುರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಾಗಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಸಂತ ಮುಂಗೋನ ಆಕೃತಿಯ ಉದ್ದದ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿರಬೇಕು. ಅವನು ಬಿಷಪ್‌ನ ಸೀಳು ಟೋಪಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಕೈ "[[ಆಶೀರ್ವಾದ]]ದ ಸೂಚನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ" ಎತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ೧೮೬೬ ರ ಕೊಡುಗೆಯು ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತು, ಆದರೆ ಇದು ನಂತರದ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆವೃತ್ತಿಯು ವಂಶಲಾಂಛನ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಸ್ಟ್‌ನ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬಂಗಾರದ [[ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರದ ಕಿರೀಟ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ವಿಧದ ಸಣ್ಣ ಕಿರೀಟವು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರದ ಒಂದು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ನಗರದ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಜೊತೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಂಡಳಿಗಳಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬಾಹುಗಳು ನಗರದ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಂಡಳಿ]]ಯಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ೬, ೧೯೭೫ ರಂದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೧೯೯೬ ರಂದು ಪುನರ್-ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪ್ರತಿ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ ಬಾಹುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕಿರೀಟದ ವಿಧ ಮಾತ್ರ.<ref>ಯುರ್ಕ್ಯುಹಾರ್ಟ್,ಅರ್.ಎಂ. (೧೯೭೯). ''ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಿವಿಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ''. ಲಂಡನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ ಟುಡೆ. ISBN ೯೭೮-೦-೮೦೪೬-೮೦೭೫-೨</ref><ref>{{cite book| last=Urquhart| first=R.M.| title=Scottish Civic Heraldry| publisher=School Library Association| location=Swindon| year=2001| origyear=1979| edition=2nd edition| isbn=978-0900649233}}</ref> {{clearright}} == ಆಡಳಿತ == [[ಚಿತ್ರ:Glasgow City Chambers, Glasgow.jpg|thumb|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಛೇಂಬರ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮುಖ್ಯಕಛೇರಿ ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.]] {{See also|Politics of Glasgow}} ಈಚೆಗೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ದ [[ರೆಪ್ರಸಂಟೇಶನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪೀಪಲ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ 1918]] ಎಡಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ [[ಲೇಬರ್‌ ಪಾರ್ಟಿ]] ಮೊದಲು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನಿನ]] ಹಿಡಿತವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಗತಿಶೀಲರು]] ಕ್ಷೀಣಿಸಿದುದರಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಸಭೆ]] ಲೆಬರ‍್ ಪಕ್ಷದ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಜನಪ್ರಿಯ ಎಡಪಂಥೀಯರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ನಗರದ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶಕ್ತಿಮನೆಯಿಂದ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್‌ವೆಗೀನ್‌ನ [[ಮತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ವಾರ್ಡುಗಳ]]ಲ್ಲಿನ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದವುಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. [[1917ರ ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರಾಂತಿ]] ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನ್ನರ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಮುಷ್ಕರಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಗ್ರಗಾಮಿ]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತೀವ್ರವಾದ [[ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಘಂಟೆಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದವು. [[ಜನವರಿ 1919ರಲ್ಲಾದ ದಂಗೆ]]ಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]], [[ಡೇವಿಡ್‌ ಲಾಯ್ಡ್‌ ಜಾರ್ಜ್‌]] ಸೈನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಗಿಸಿದನು. ೩೧ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಗರದ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]]ನಲ್ಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯು [[ರಾಯಟ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌]]ನ್ನು read ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ನೌಕಾಂಗಣದಲ್ಲಿನ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಿಯೆ]]ಯು "[[ರೆಡ್‌ ಕ್ಲೈಡ್‌ಸೈಡ್]]‌" ಎಂಬ ಉಪಾದಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ೧೯೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ [[ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಟ್‌ ಲೇಬರ್‌ ಪಾರ್ಟಿ]]ಯ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ತಲೆಗಂದಾಯ]]ದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಎಡಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾದ [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಸೊಶಿಯಲಿಸ್ಟ್‌ ಪಾರ್ಟಿ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ನೆಲೆಯಾಯಿತು. [[1982ರ ಹಿಲ್‌ಹೆಡ್‌ ಉಪಚುನಾವಣೆ]]ಯ ನಂತರ [[ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್‌]] ಎಂಪಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ [[ಎಸ್‌ಡಿಪಿ]] ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. === ಸ್ಕಾಟಿಷರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ === {{See also|Glasgow Scottish Parliament region}} [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಸಭಾ ಪ್ರದೇಶ, [[ಸೌತ್‌ ಲನಾರ್ಕ್‌ಶಿರ್‌]]ನ [[ರುದರ್ಗ್ಲೆನ್‌]] ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರೆನ್ಫೆಶರ್‌ನ ಪೂರ್ವದ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸತ್ತಿನ ೭೩ [[ಮೊದಲ ಪಾಸ್ಟ್ ದ ಪೋಸ್ಟ್]] ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಜನ ಮತ್ತು ೫೬ [[ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸದಸ್ಯ]]ರಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಎರಡೂ ತರದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು [[ಮೆಂಬರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌(MSPs)]]ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು [[ಅನುಪಾತೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕತೆ]]ಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌‌]] [[ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್‌]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತು ಗಡಿರೇಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಸ್ಥಿತ್ವ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಪಾಸ್ಟ್ ದ ಪೋಸ್ಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೫ಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನ ಮೆಂಬರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ (MPs)ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ೫೯ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೊಸ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಉಳಿದ [[MSPs]]ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹಾಲಿರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಚುನವಣಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ:- * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅನ್ನಿಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬೇಲೀಸ್ಟನ್]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾತ್‌ಕಾರ್ಟ್]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗೊವನ್‌]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೆಲ್ವಿನ್‌]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಮರಿಹಿಲ್‌]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪೊಲಕ್‌]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರುದರ್ಗ್ಲೆನ್‌]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಶೆಟ್ಲ್‌ಸ್ಟೊನ್‌]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಬರ್ನ್‌]] === ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು === {{See also|United Kingdom constituencies}} [[ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಸಂಸತ್ತಿನ]][[ಹೌಸ್‌ ಆ‌ಫ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್‌]]ನ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಿಂದ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ [[ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು (MPs)]]ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಈಗಿರುವ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ:- * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಮಧ್ಯಭಾಗ]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪೂರ್ವಭಾಗ]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಉತ್ತರ]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಈಶ್ಯಾನ್ಯ ಭಾಗ]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗ]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ದಕ್ಷಿಣ]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗ]] == ಭೂಗೋಳ == {{Main|Geography of Glasgow}} [[ಚಿತ್ರ:View of Glasgow from Queens Park.jpg|thumb|right|ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಪಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಚಿತ್ರಣ, ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಲೋಚ್ ಲೊಮಂಡ್ ಮತ್ತು ದ ಟ್ರೋಸ್ಸಾಚ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಕಡೆಗೆ ನೋಟ.]] ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಮಧ್ಯ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು [[ಕ್ಲೈಡ್‌ ನದಿ]]ಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಎರಡನೇ ಮುಖ್ಯ ನದಿಯೆಂದರೆ [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌]], ಈ ಹೆಸರನ್ನು [[ಬೆರನ್‌ ಕೆಲ್ವಿನ್‌]]ನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು ನಂತರ [[ತಾಪಮಾನದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಏಕಮಾನ]]ವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶಿರ್‌ನಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಸನ್ನಿವೇಶವು ಆ ರೀತಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಒಂದು ಏಕಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಆಡಳಿತವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆಯೇ "ದೇಶ"ದ ಹೆಸರನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. === ವಾಯುಗುಣ === ಮೊಸ್ಕೊದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಅದೇ ಉತ್ತರದ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿರುವುದಾದರೂ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು [[ಓಶಿಯಾನಿಕ್]] ([[ಕೊಃಪೆನ್‌]] '''Cfb''' ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. Owing to ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಮೀಪ್ಯದಲ್ಲಿದೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಹಿತಕರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದೇ ಅಕ್ಷಾಂಶವಿರುವ ಯುಕೆಯಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವಿರುತ್ತದೆ, ಗಲ್ಫ್‌ನ ಮಾರುತಗಳ ಬಿಸಿಯ ಪರಿಣಾಮಾಗಿ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತಣ್ಣಗೆ, ಆರ್ದತೆ,ಮೋಡ ಮುಚ್ಚಿದ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ,ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು{{convert|4.0|C|1}} ಇರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕಲವೊಮ್ಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಣ ಹವೆಯಿರುವ ದಿನಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಮವು ಇರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ (ಮಾರ್ಚಿನಿಂದ ಮೇವರೆಗೆ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿತಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಷದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳು ಹೂದೋಟಗಳು ವಸಂತದ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತುರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಾಸದಲ್ಲಿ(ಜೂನ್‌ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ‍್ನವರೆಗೆ) ತಣ್ಣಗೆ ಮತ್ತು ಆರ್ದತೆಯಿಂದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತಿ ಭರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಿಂಗಳೆಂದರೆ ಜುಲೈ, ಸರಾಸರಿಯಾದ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವಂದರೆ ಸುಮಾರು{{convert|20|C}}. ಶರತ್ಕಾಲವು ಶೀತಲದಿಂದ ಹಿತಕರವಾದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ತುತ್ತತುದಿಯ ತಾಪಮಾನವು{{convert|-20|to|31.2|C|F|0}}, ೪ ಆಗಸ್ಟ್‌ ೧೯೭೫ನ ನಂತರ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು.{{Citation needed|date=May 2010}} {{Clear}} {{Glasgow weatherbox}} == ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡತೆ == {{Main|Geography of Glasgow#Demographics}} ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ೧,೨೦೦,೦೦೦ರಷ್ಠಿತ್ತು, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆ ೮೦ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ೧ ಮಿಲಿಯನ್ನಿನಷ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಗರಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ನಂತರ, [[ಗಾರ್ಬಲ್ಸ್‌]]ನಂತಹ ನಗರದ ಒಳಭಾಗಗಳಿಂದ [[ಹೊಸ ನಗರ]]ಗಳಾದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಕಿಲ್‌ಬ್ರೈಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕಂಬನೋಡ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಬಡತನದ ಬೇಗೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಗಡಿಯನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರ ನೇರ ಹೋಲಿಕೆಯು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾದ ನಗರಸಭಾ ಗಡಿಯಾಚೆಗೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿತು, ನಿತ್ಯಪ್ರಯಾಣಿಕರ ನಗರ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಸುಮಾರು {{convert|400|sqmi|km2|-2}}ರಷ್ಟು ಗಡಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ: ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶ(೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶಿರ್‌]]ಗೆ ತನ್ನ [[ರುದರ್ಗ್ಲೆನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಂಬಸ್‌ಲ್ಯಾಂಗ್]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು) ಮತ್ತು '''ಗ್ರೇಟರ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅರ್ಬನ್‌ ಎರಿಯ''' (ನಗರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಕೂಟವನ್ನೊಳಗೊಂಡು). ೧೮೪೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ, ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಐರಿಶ್‌ ವಲಸೆಗಾರರು]] ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಅಪಾರವಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸೊವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಐರಿಶ್‌ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.keep-the-faith.net/reviews.htm |title=Keep-The Faith |publisher=Keep-The Faith |date= |accessdate=8 July 2009 |archive-date=24 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090424090832/http://www.keep-the-faith.net/reviews.htm |url-status=dead }}</ref> [[ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಪರವಾನಗಿ]] ದೊರೆತ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ [[ಹೈಲ್ಯಾಂಡರ್‌ಗಳೂ‌]] ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಐರಿಶ್‌, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಾಲ್ಲಿ ಹೈಲ್ಯಾಂಡರ್‌ಗಳು[[ರೊಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಸಮ್‌]]ನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.brad.ac.uk/acad/diaspora/reviews/scottish.shtml |title=Irish Immigrants and Scottish Society in the Nineteenth and Twentieth Centuries |publisher=Brad.ac.uk |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=13 ಜೂನ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120613220231/http://www.brad.ac.uk/acad/diaspora/reviews/scottish.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.theglasgowstory.co.uk/storyc.php |title=Industrial Revolution: 1770s to 1830s |publisher=Theglasgowstory.co.uk |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206050131/http://www.theglasgowstory.co.uk/storyc.php |url-status=dead }}</ref> ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಿಗೆ, ಹಲವು [[ಲಿಥುಯೇನಿಯಾ]]ದ ಶರಣಾರ್ಥಿಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಾಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ನಲೆಸಿದರು.<ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/g2/story/0,,1692714,00.html| title=Lithuanians in Glasgow|date=23 January 2006| author=The Guardian| accessdate=9 July 2007 | location=London}}</ref> ಹಲವು ರೊಮ್‌ ಮತ್ತು ನೇಪೊಸ್‌ ಮತ್ತು ಟಸ್ಕನಿಯ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಲೂಕ]] ನಡುವಿನ [[ಫ್ರೋಸಿನನ್‌]]‍ನಿಂದ ಬಂದ [[ಇಟಲಿಯ ಸ್ಕಾಟ್‌]]ಗಳೂ ಸಹ ಗ್ಲಸ್ಗೊವಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು, ಹಲವರು "[[ಹಾಕಿ ಪಾಕಿ]]" ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite book| url=https://books.google.com/books?id=GGhvmMCbQLUC&pg=PA39&lpg=PA39&dq=italians+scotland+%22hokey+pokey%22&source=web&ots=l_dzI1MviK&sig=D9WM0_yJU5aCPHC4ccYUqMlei7c#PPA39,M1| title=A History of Scotland| chapter=Departures and Arrivals|accessdate=9 July 2007|page=39|last=Gray|first=Alastair|coauthors=Moffat, William|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=1989|edition=Rev ed. edition|origyear=1985|isbn=978-0199170630}}</ref> ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೊಲಾಕ್‌ಶೀಲ್ಡ್‌ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ೧೯೬೦ರ ಮತ್ತು ೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಲವು [[ಏಷ್ಯಾದ ಸ್ಕಾಟ್‌ಗಳೂ]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ೩೦,೦೦೦ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನಿಗಳೂ, ೩೦,೦೦೦ ಭಾರತೀಯರೂ ಮತ್ತು ೩,೦೦೦ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶಿಗರೂ ಮತ್ತು [[ಚೀನೀ]] ವಲಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನಗರದ [[ಗಾರ್ನೆತಿಲ್‌]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. {{Citation needed|date=May 2008}}೨೦೦೦ದ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಯುಕೆ ಸರ್ಕಾರ [[ಲಂಡನ್‌]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಿಕ ಮನೆಗಳ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆಯಲು [[ಆಸರೆ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವವರ]] ಚದುರಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. {| class="wikitable" align="center" |- !ಸ್ಥಳ !ಜನಸಂಖ್ಯೆ !ವಿಸ್ತೀರ್ಣ !ಸಾಂದ್ರತೆ |- | '''ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌''' <ref name="gro">{{cite web| url=http://www.gro-scotland.gov.uk/files/05mype-cahb-t9.xls| title=The official population of Glasgow City Council unitary authority| publisher=General Register Office for Scotland| accessdate=9 July 2007| format=Microsoft Excel| archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007| archive-url=https://web.archive.org/web/20070927205644/http://www.gro-scotland.gov.uk/files/05mype-cahb-t9.xls| url-status=dead}}</ref> | ೫೭೭,೮೭೦ | {{Sq mi to km2|67.76|abbr=yes}} | {{PD mi2 to km2|8541.8|abbr=yes}} |- | '''ಗ್ರೇಟರ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೊ ಅರ್ಬನ್‌ ಎರಿಯಾ''' <ref>{{cite web| url=http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_compendia/fom2005/03_FOPM_UrbanAreas.pdf | format=PDF | title=Focus on People and Migration| author=Graham Pointer| accessdate=9 July 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060215211111/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_compendia/fom2005/03_FOPM_UrbanAreas.pdf|archivedate=15 February 2006}}</ref> | ೧,೭೫೦,೨೭೦ | {{Sq mi to km2|142.27|abbr=yes}} | {{PD mi2 to km2|8212.9|abbr=yes}} |- | colspan="5" style="text-align:center"| <small>'''ಮೂಲ:''' ''ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ಸೆನ್ಸಸ್‌ ರಿಸಲ್ಟ್‌ ಆನ್‌ಲೈನ್‌'' <ref>{{cite web| url=http://www.scrol.gov.uk/scrol/analyser/analyser?topicId=1&tableId=&tableName=Population+density&selectedTopicId=&aggregated=false&subject=&tableNumber=&selectedLevelId=&postcode=&areaText=&RADIOLAYER=&actionName=view-results&clearAreas=&stateData1=&stateData2=&stateData3=&stateData4=&debug=&tempData1=&tempData2=&tempData3=&tempData4=&areaId=17&levelId=1| title=''2001 Census''| author=www.scrol.gov.uk/| accessdate=9 July 2007| archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007| archive-url=https://web.archive.org/web/20070927212649/http://www.scrol.gov.uk/scrol/analyser/analyser?topicId=1&tableId=&tableName=Population+density&selectedTopicId=&aggregated=false&subject=&tableNumber=&selectedLevelId=&postcode=&areaText=&RADIOLAYER=&actionName=view-results&clearAreas=&stateData1=&stateData2=&stateData3=&stateData4=&debug=&tempData1=&tempData2=&tempData3=&tempData4=&areaId=17&levelId=1| url-status=dead}}</ref></small> |} [[2001 ಜನಗನತಿ]]ಯ ನಂತರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ೨೦೦೪ರ ನಗರಸಭೆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೫೮೫,೦೯೦ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಎರಡೂ ನಗರಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬ್ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಗ ಹೆಚ್ಚುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿದೆ. ಸುಮಾರು ೨,೩೦೦,೦೦೦ ಜನರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಟ್ರಾವೆಲ್‌ ಟುವರ್ಕ್‌ ಎರಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="spt" /> ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೧೦% ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋಕ್ಕೆ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.scotland.gov.uk/Publications/2003/01/15950/15151|title=Review of Scotland's Cities – Transport within the City and the City-Region| publisher=Scottish Executive|accessdate=12 December 2007}}</ref> [[ಇನ್ನರ‍್ ಲಂಡನ್‌]]ನ್ನು ಹೊಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡಿನ ದೊಡ್ದ ನಗರವು {{PD mi2 to km2|23441|precision=0}}.,<ref>{{cite web|url=http://www.demographia.com/dm-lonarea.htm |title=Southeast England Population by Area from 1891|publisher=Wendell Cox Consultancy|work=Demographia|accessdate=12 December 2007}}</ref> ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಈಗಿರುವ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ—{{PD mi2 to km2|8603|precision=0}} ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯು {{PD mi2 to km2|16166|precision=0}}, ಆಮೇಲೆ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಗರಗಳಿಗೆ ’ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು’ ನೀಡಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯುರೋಪಿನ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಇದು ಖಾಲಿಯಾದುದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.demographia.com/db-glasgow.htm |title=Glasgow: Population & Density 1891–2001|publisher=Wendell Cox Consultancy|work=Demographia|accessdate=12 December 2007}}</ref> ಯುಕೆಯ ಯಾವುದೇ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಕಡಿಮೆ [[ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆ]]ಯನ್ನು ೭೨.೯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/4494051.stm|title=Life expectancy gap 'widening'|date=29 April 2005|publisher=BBC News|accessdate=28 August 2008}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು [[2008ರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪೂರ್ವದ ಉಪಚುನವಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7524663.stm|title=How serious is defeat for Brown?|last=Walker|first=Carole|date=25 July 2008|publisher=BBC News|accessdate=28 August 2008}}</ref> ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ[[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಆರೋಗ್ಯದ ಅಸಮಾನತೆಯ ಬಗೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು, ಇದರ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪುರುಷರ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯು ೫೪ [[ಕ್ಯಾಲ್ಟನ್‌]]ನಿಂದ ೮೨ [[Lenzie]]ನ ಹತ್ತಿರದ [[ಪೂರ್ವ ಡಂಬಾರ್ಟನ್‌ಶೈರ್‌]]ವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/7584056.stm#Life%20expectancy|title=Social factors key to ill health|date=28 August 2008|publisher=BBC News|accessdate=28 August 2008}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/glasgow_and_west/7584450.stm|title=GP explains life expectancy gap|date=28 August 2008|publisher=BBC News|accessdate=28 August 2008}}</ref> == ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊರವಲಯಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Glasgowareas.jpg|thumb|600px|center|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ದೊಡ್ಡದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿ.]] ಹಳೆಯ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರವು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾತೆಡ್ರಾಲ್‌]] ಮತ್ತು ಹಳೆಯ [[ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌]]ನ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ [[ಕ್ಲೈಡ್‌ ನದಿ]]ಯ ಮೂಲಕ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್‌]]ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಗಡಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ತಮ್ಮನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಭಾಗವೆಂದುಕೊಂಡಂತಹ ಅನೇಕ ಜಾಗಗಳು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿದ್ದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. ಯಾವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಗರ ಸಭಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಹೊರಗಿದ್ದು, ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿರುವ ಜಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]ಯ ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿರಿ. === ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ === [[ನಗರದ ಮುಖ್ಯಭಾಗ]]ವು ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ಕ್ಲೈಡ್‌ ನದಿ]]ಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[M8 ಮೊಟಾರ್‌ವೇ]]ಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದೆ, ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಟೌ‌ನ್‌ಹೆಡ್‌]],[[ಚಾರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್]]‌, [[ಕೌಕ್ಯಾಡನ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಆ‍ಯ್‌೦ಡರ್‌ಸ್ಟನ್‌]] ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು. ==== ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಜಿಲ್ಲೆ ==== [[ಚಿತ್ರ:(looking down) Buchanan Street, Glasgow.jpg|thumb|ಬ್ಯುಕಾನನ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ಸೇಂಟ್ ಎನೊಚ್ ಸಬ್‌ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ ಕಾಣುತ್ತದೆ.]] ನಗರವು ಕ್ಲೈಡ್‌ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಡದ ಮೇಲಿರುವ ಬೀದಿಗಳ [[ಜಾಲವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. [[ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]] ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಸ್ಟೇಟಸ್‌]] ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ರಾಣಿಯ ಕುಲದ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಿಟಿ ಚೇಂಬರ್ಸ್]]‌, ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯಾದ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌]] ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಆರ್ಗೈಲ್‌ ಬೀದಿ]],[[ಸೌಚೀಹಾಲ್ ಬೀದಿ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಯುಕಾನನ್‌ ಬೀದಿಗಳು]] ಮಾರಾಟದ ಆವರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ದರ್ಜೆಗೆ (ಬೆಲೆಯ) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಕೊಡುವ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಅರ್ಬಾನಿಸಮ್‌ನ ’ಗ್ರೇಟ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌’ ೨೦೦೮ನ ವಿಜೇತರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>ನಗರೀಕರಣದ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ : Awards https://web.archive.org/web/20080119212642/http://www.academyofurbanism.org.uk/awards.htm Retrieved ೨೮-೦೫-೨೦೦೮ </ref> ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗೆಗಳೆಂದರೆ [[ಬ್ಯುಕಾನನ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಸೈಂಟ್‌. ಎನೋಕ್ ಸೆಂಟರ್‌]], ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಮತ್ತು ವಿಷೇಶವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಲೇಬಲ್‌ಗಳಿರುವ ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌. ಲಂಡನ್‌ ಮೂಲದ ವಿವಿಧ ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆಯಾದ [[ಸೆಲ್ಫ್‌ರಿಡ್ಜಸ್‌]] ತನ್ನ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು, ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ಧಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಬಿಡಿ ಮಾರಾಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ [[ಲಂಡನ್‌]]ನ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ದ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಿಡಿಮಾರಾಟ ವಲಯವನ್ನಾಗಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.business-strategies.co.uk/upload/newsletter_oct07/retail_market_spotlight_autumn2007.pdf |title=Retail Ranking from Experian |publisher=Business-strategies.co.uk |date= |accessdate=12 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227084136/http://www.business-strategies.co.uk/upload/newsletter_oct07/retail_market_spotlight_autumn2007.pdf|archivedate=27 February 2008}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.prnewswire.co.uk/cgi/news/release?id=133843 |title=Top of the Shops – Gerald Eve Publishes Prime Retail |publisher=Prnewswire.co.uk |date=5 November 2004 |accessdate=12 September 2009 |archive-date=8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111208045637/http://www.prnewswire.co.uk/cgi/news/release?id=133843 |url-status=dead }}</ref> ನಗರ ಕೇಂದ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಮುಖ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿತ್ತು: [[ಥಿಯೆಟರ್‌ ರಾಯಲ್‌]]( [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಒಪೆರಾ]]ನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲು [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌]]ನ ಮನೆ‌( ಈಗ [[ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ವೇ ಥಿಯೇಟರ್‌]]ಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ )), ದ [[ಪೆವಿಲಿಯನ್‌ ಥಿಯೇಟರ್]]‌, [[ದ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್]]‌, [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರಾಯಲ್‌ ಕನ್ಸರ್ಟ್‌ ಹಾಲ್‌]], [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಥಿಯೇಟರ್]]‌, [[ಟ್ರಾನ್‌ ಥಿಯೇಟರ್]]‌, [[ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡ್ರನ್‌ ಆರ್ಟ್]](GoMA)‌, [[ಮಿಚ್ಯುಲ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಥಿಯೆಟರ್]], [[ದ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್ಸ್]]‌, [[ಮಕ್‍ಲೆಲ್ಲಾನ್‌ ಗ್ಯಾಲರೀಸ್]] ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ದ [[ಲೈಟ್‍ಹೌಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಟಿಕಲ್ಚರ್]]‌. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದನೆಯ ಸಿನೆಮಾ, ಹದಿನೆಂಟು ಪರದೆಗಳ [[ಸೈನ್‌ ವರ್ಡ್‌]] ರೆನ್‌ಫ್ರೀವ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ನಾಲ್ಕು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ: [[ದ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ರಚ್‍ಕ್ಲೈಡ್]]‌, [[ದ ರಾಯಲ್‌ ಸ್ಕಾಟಷ್‌ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಡ್ರಾಮ]], [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಟ್‌]] ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]]. ==== ವಣಿಕ (ವ್ಯಾಪಾರಿ) ನಗರ ==== [[ಚಿತ್ರ:Glasgow Tolbooth Steeple, Glasgow.jpg|thumb|right|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್‌ನ್ನು ಟೋಲ್ ಬೂತ್ ಸ್ಟೀಪಲ್ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಮರ್ಚಂಟ್ ಸಿಟಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.]] [[ವಣಿಕ ನಗರ]]ದ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗಿರುವುದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸದ ಮನೆಗಳಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ವಣಿಕ ನಗರವು ಮೊದಲಿಗೆ ಅಂದರೆ ೧೮ನೇ ಮತ್ತು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ನಗರದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ವಾಸದ ಮನೆಗಳಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮಗಳ [[ತಂಬಾಕು ನಾಯಕ]]ರ ಹೆಸರು ಇದರಲ್ಲಿತ್ತು. [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ]] ಮತ್ತು ಇದು ನಗರಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಸಂಪತ್ತುಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಮೂಲಭೂತ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೇಂದ್ರವು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಉಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್, ಇದು [[ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]], ಗ್ಯಾಲೋ‌ಗೇಟ್, [[ಟ್ರೋಂಗೇಟ್‌]]ಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಟ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಇದು ನಗರದ ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು [[ಮರ್ಕಟ್ ಕ್ರಾಸ್‌]]ನಿಂದ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್ [[ಟೋಲ್‌ಬೂತ್]] ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿನ ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕದಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಂಡ ಎಲ್ಲವೂ ಮೂಲ ನಗರದ ಚೇಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಿಂದ [[ರೊಟೆನ್‌ರೋ]] ಮತ್ತು [[ಟೌನ್‌ಹೆಡ್]] ಕಡೆಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪ್ರಧಾನ ಚರ್ಚ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರೊವಂಡ್‌ನ ಪ್ರಭುತ್ವ]] ಇರುತ್ತದೆ. ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಿಂದ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೂಷಣ ಮಟ್ಟಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ನಿವಾಸಿಗರ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.glasgowmerchantcity.net/history1.htm|title=Glasgow's Merchant City: Historical Development|publisher=Merchant City Initiative|year=2008|accessdate=29 July 2008|archive-date=13 ಮೇ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513203125/http://www.glasgowmerchantcity.net/history1.htm|url-status=dead}}</ref> ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ನಂತರದಿಂದ, ವಣಿಕ ನಗರವು ಸುಖ ವಿಲಾಸ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ವಸತಿ ಕೋಣೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಮಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ]]ಗಳ ಜೊತೆ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಪುನರುತ್ಥಾನವು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೆಫೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉಪಹಾರಗೃಹಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.merchantcityglasgow.com/categories/4|title=Merchant City Glasgow: Restaurants and Cafés|publisher=Merchant City Glasgow – Merchant City Initiative|year=2008|accessdate=30 July 2008}}</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ನಾಜೂಕಿನ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಶೈಲಿಯ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಮೂಲ ನಗರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.merchantcityglasgow.com/categories/7|title=Merchant City Glasgow: Shops|publisher=Merchant City Glasgow – Merchant City Initiative|year=2008|accessdate=30 July 2008}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Glasgow Royal Exchange Square at night.jpg|thumb|left|ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಚ್ ಸ್ಕ್ಯಾರ್ (ಮರ್ಚಂಟ್ ಸಿಟಿ)]] ವಣಿಕ ನಗರವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಜ ಬೀದಿ, ಸಾಲ್ಟ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮತ್ತು [[ಟ್ರೊಂಗೇಟ್]] ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ’ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ವಾರ್ಟರ್’ನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ [[ವಣಿಕ ನಗರ ಉತ್ಸವ]]ದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕಲೆಯ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು, ಖಾಲಿಯಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ಸಗಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯಾವಾಗ ಇದು ಕಲಾಕಾರ-ಪೂರಕ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತೋ ಆ ೮೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref name="autogenerated4">{{cite web|url=http://www.merchantcityglasgow.com/categories/2|title=Merchant City Glasgow: Galleries and Art|publisher=Merchant City Glasgow – Merchant City Initiative|year=2008|accessdate=30 July 2008}}</ref> ಒಂದು ’ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ವಾರ್ಟರ್’ ಆಗಿ ವಣಿಕ ನಗರದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಲಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಮಂಡಳಿ]]ಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು,<ref name="autogenerated4" /> ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಕಲಾ ಸ್ಟೂಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಟ್ರೊಂಗೇಟ್ ೧೦೩ ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮಹತ್ವದ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.trongate103.com/|title=Trongate 103|year=2008|accessdate=30 July 2008|archive-date=1 ನವೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081101113439/http://www.trongate103.com/|url-status=dead}}</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಟ್ರೋನ್ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರ]], ಹಳೆಯ ಹಣ್ಣುಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಾಲ್, ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಚೌಕ, ವಣಿಕ ಚೌಕ ಮತ್ತು [[ನಗರ ಹಾಲ್‌]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.merchantcityglasgow.com/categories/1|title=Merchant City Glasgow: Venues and Theatres|publisher=Merchant City Glasgow – Merchant City Initiative|year=2008|accessdate=30 July 2008}}</ref> ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ [[LGBT]] ದೃಶ್ಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ವಣಿಕ ನಗರದೊಳಗಡೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಷೋಕಿಯ ಚೈನ್ ಸ್ಟೋರ್ ಕ್ಲೋನ್ ಜೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಆವಿ ಸ್ನಾನ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನಲ್ಲಿ ನಗರ ಮಂಡಳಿಯು ವಣಿಕ ನಗರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ಬ್ಯೂಕ್ಯಾನನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌]]ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದನು (ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು), ಈ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಸತಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾ, ಹೆಚ್ಚು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೆಟಲ್ ಸಿಗ್ನೇಜ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು.<ref>ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಸಿಟಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ http://www.merchantcityglasgow.com/</ref> ==== ಹಣಕಾಸಿನ ಜಿಲ್ಲೆ ==== [[ಚಿತ್ರ:ClydeArc.jpg|thumb|ಕ್ಲೈಡ್ ಆರ್ಚ್, "ಸ್ಕ್ವಿಂಟಿಟಿ ಬ್ರಿಜ್ " ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.]] ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತುದಿಯ ಕಡೆಗೆ, [[ಬ್ಲೈತ್ಸ್‌ವುಡ್ ಹಿಲ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಡೆರ್‌ಸ್ಟನ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹಣಕಾಸಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳ ಜಿಲ್ಲೆ]] (IFSD) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಗೌರವವಿಲ್ಲದೇ ಸಮಕಾಲೀನ ಮುದ್ರಣಾಲಯದಿಂದ "ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಕಿಲೋಮೀಟರ್" ಅಥವಾ "ಕ್ಲೈಡ್ ಮೇಲಿನ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್" ಎಂಬುದಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.scotland.org/about/innovation-and-creativity/features/business/glasgow-flourish.html|title=Let Glasgow flourish|accessdate=29 July 2008|work=Scotland: the official online gateway|archive-date=13 ಮೇ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513060215/http://www.scotland.org/about/innovation-and-creativity/features/business/glasgow-flourish.html|url-status=dead}}</ref> ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ನಂತರದಿಂದ ಹಲವಾರು ನವೀನ ಕಚೇರಿ ಸಮುಚ್ಚಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಯುಕೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗಲು ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಯ ಕೆಂದ್ರವಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳ ಜೊತೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದೆ. ಯುಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ೧೦ ದೊಡ್ದದಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಲೈನ್]], [[ಎಶ್ಯೂರ್]], [[ಎಕ್ಸಾ]] ಮತ್ತು [[ನೊರ್ವಿಚ್ ಯೂನಿಯನ್‌]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಕಂಪನಿಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಡಿಪಾಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮೂಲ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಕಂಪನಿಗಳೂ ಕೂಡ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಸ್ತಿಗಳ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ - [[ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್]], [[ಜೆಪಿಮೊರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್]], [[ಅಬೇಯ್]], [[ಎಚ್‌ಬಿಒಎಸ್]], [[ಬಾರ್ಕ್ಲೇಯ್ಸ್]], ವೆಲ್ತ್, ಟಿಸ್ಕೋ ಪರ್ಸನಲ್ ಫೈನಾನ್ಸ್, [[ಮೊರ್ಗಾನ್ ಸ್ಟಾನ್‌ಲೀ]], [[ಲೊಯ್ಡ್ಸ್ ಟಿಎಸ್‌ಬಿ]], [[ಕ್ಲೈಡ್‌ಸ್ಡೇಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]], [[ಬಿಎನ್‌ಪಿ ಪ್ಯಾರಿಬಸ್]], ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. [[ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ]]ವು ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೈಡ್‌ಪೋರ್ಟ್]], [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ]], [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಾಲ ಉದ್ದಿಮೆ]], [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲೈಫ್‌ಲೊಂಗ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್]], [[ಬಿಟಿ ಗುಂಪುಗಳು]], [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು]] ಮುಂತಾದವುಗಳೂ ಕೂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. === ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ === [[ಚಿತ್ರ:Side View of the Kelvingrove Art Museum.JPG|thumb|ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಜಿಯಂ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ'ದ ಪ್ರಮುಖ ಮ್ಯೂಜಿಯಂಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಯುರೋಪಿನ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಸಿವಿಕ್ ಆರ್ಟ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ.]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ [[ಬೊಹೆಮಿಯಾನ್]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಫೆಗಳು, ಟೀ ರೂಮ್‌ಗಳು, ಬಾರ್‌ಗಳು, ಬೊಟಿಕ್‌ಗಳು, ಅಪ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳು, [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಗಳು, [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,]] [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ಗಾರ್ಡನ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅಧಿವೇಶನ ಕೇಂದ್ರ]], [[ಬೈರ್ಸ್ ರೋಡ್]], ಮತ್ತು [[ಆಶ್ಟನ್ ಲೇನ್]] ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ [[ಒನ್ ಡಿವೊನ್‌ಷೈರ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‌]] ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅದು ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವ ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವ್ಯಕ್ತಿ ಅತಿಥಿಗಳಿಂದ ತಂಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಇದು [[ಹಿಲ್‌ಹೆಡ್‌]], [[ಡೌನ್‌ಹಿಲ್]], [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್]], [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್]], [[ಹಿಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], ಮತ್ತು, ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಪಾರ್‌ಟ್ರಿಕ್‌]]ನ ನಿವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಹೆಸರು [[ಚೇರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್‌]]ನ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಟೌನ್]], [[ಜೋರ್ಡಾನ್‌ಹಿಲ್]], [[ಕೆಲ್ವಿಂಡೇಲ್]] ಮತ್ತು [[ಏನ್ನೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಇದು [[ಕೆಲ್ವಿನ್ ನದಿ]]ಯಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೆಲ್ವಿನ್ ನದಿಯು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಕಿಲ್‌ಸಿತ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯೊರ್ಕಿಲ್ ಬೇಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಸರ್ [[ಜೊರ್ಜ್ ಗಿಲ್‌ಬರ್ಟ್ ಸ್ಕೊಟ್‌]]ನ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡದ (ಬ್ರೀಟೇನ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಗೊಥಿಕ್ ಪ್ಲುನರುತ್ಥಾನ]]) ಶಿಖರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುರುತಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಗಿಲ್‌ಮೋರ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಹಲವಾರು ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್-ಮಾತನಾಡುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹವು ಇದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಪಂದನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತ, ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]], [[ಹಂಟೇರಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿ]], [[ಕೆಲ್ವಿನ್ ಹಾಲ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅರೇನಾ]], ಹೆನ್ರಿ ವುಡ್ ಹಾಲ್ ([[ರಾಯಲ್ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ‌]]ದ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು [[ಸಾರಿಗೆಯ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅದು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬಂದರಿ]]ನಲ್ಲಿನ ಮೊದಲಿನ ಡಾಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ [[ಝಹಾ ಹ್ಯಾಡಿಡ್‌]]ರಿಂದ ಒಂದು ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕು. [[ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನ ಉತ್ಸವ]]ವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು [[SECC]] ಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ, ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅಧಿವೇಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.conferences-uk.org.uk/Glasgow.asp?venue=Scottish%20Exhibition%20and%20Conference%20Centre |title=Glasgow Conferences Venues UK |publisher=Conferences-uk.org.uk |date=17 July 1995 |accessdate=12 September 2009 |archive-date=11 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090111093547/http://www.conferences-uk.org.uk/Glasgow.asp?venue=Scottish%20Exhibition%20and%20Conference%20Centre |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.secc.co.uk/ |title=The home of the Scottish Exhibition + Conference Centre |publisher=SECC |date= |accessdate=12 September 2009}}</ref> ಮೊದಲಿನ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಡಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಫೋಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್‌]]ರಿಂದ SECCಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ವಿಸ್ತರಣೆಯು, ೧೨,೦೦೦ ಅರೇನಾ ಸೀಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ೫ ಸ್ಟಾರ್ ಹೊಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಆಲೋಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. === ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ === [[ಚಿತ್ರ:Wfm peoples palace back.jpg|thumb|right|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್]] ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಇದು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್‌ನಿಂದ [[ಉತ್ತರ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶೈರ್]] ಗಡಿಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ’ದ ಬಾರಾಸ್’<ref>{{cite web |url=http://www.glasgow-barrowland.com/ballroom.htm |title=The Official Glasgow Barrowland Ballroom Site |publisher=Glasgow Barrowland |date= |accessdate=5 May 2009 |archive-date=15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415073429/http://www.glasgow-barrowland.com/ballroom.htm |url-status=dead }}</ref> ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬೊರೊ‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್]], [[ಬೊರೊಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಾಲ್‌ರೂಮ್]], [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರೀನ್]], ಮತ್ತು [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]ಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಎಫ್‌ಸಿ]]ಯ ನೆಲೆಯೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಮೂಲಭೂತ ಮರಳುಗಲ್ಲು ಸ್ವತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು [[ಸರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಅರ್ರೋಲ್ &amp; ಕಂ.]] ಮತ್ತು [[ವಿಲಿಯಮ್ ಬೀರ್ಡ್‌ಮೋರ್ ಆಂಡ್ ಕಂಪನಿ]]ಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗದಾತ [[ಟೆನ್ನೆಂಟ್ಸ್ ಲೇಜರ್‌]]ನ ಮೂಲವಾದ [[ವೆಲ್‌ಪಾರ್ಕ್ ಬ್ರೇವರಿ]]ಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನೆಕ್ರೋಪೋಲಿಸ್]] ಸಮಾಧಿಸ್ಥಳವು ೧೮೩೧ ರಲ್ಲಿ [[ಸಂತ ಮುಂಗೋ]]ನ [[ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್‌]]ನ ಮೇಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್ ಅಪ್‌ಹಿಲ್‌ನ ಮೂಲಕ {{convert|62|m|ft|0|sing=on}} ಸಮಿತ್ ಮೇಲಿರುವ [[ಜಾನ್ ಕ್ನೊಕ್ಸ್‌]]ನ ಎತ್ತರದ ಮೂರ್ತಿಯವರೆಗೆ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಲೋಗೇಟ್‌ಬಲ್ಲಿ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸಮಾಧಿಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ೧೭೭೧ ಮತ್ತು ೧೭೮೦ ರ ದಿನಾಂಕದವರೆಗಿನ ಈ ಎರಡೂ ಸಮಾಧಿಸ್ಥಳಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಚೊರ್ಲೊಟ್ ಮಾರ್ಗದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[ಡೇವಿಡ್ ಡೇಲ್‌]]ರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅವರ ಮೊದಲಿನ ಯೋಗ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಉಳಿದಿರುವ ಮನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರಸ್ಟ್‌]]ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಚೊರ್ಲೊಟ್ ಮಾರ್ಗದ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನವೀನ [[ಗಿಲೆಸ್ಪಿ, ಕಿಡ್ &amp; ಕೋಯಾ]]ಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯು ಕಾರ್ಯಾಲಯ(ಕಚೇರಿ)ಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು "ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿಗಾಗಿ ಮನೆಗಳು" ಎಂಬ ಘೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸರೀತಿಯ ಮನೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವು ಯುಕೆ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್‌ನಂತೆ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |author=Glasgow Architecture |url=http://www.glasgowarchitecture.co.uk/homes_for_the_future_glasgow.htm |title=Homes for the Future, 1999 |publisher=Glasgow Architecture |year=1999 |accessdate=12 September 2009 |archive-date=4 ಜೂನ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090604161655/http://www.glasgowarchitecture.co.uk/homes_for_the_future_glasgow.htm |url-status=dead }}</ref> ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಸಂತ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್‌ನ ಚರ್ಚ್]] ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ-ನಂತರದ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ, ಇದು ೧೭೩೯–೧೭೫೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ನಗರದ ಸಂಪದ್ಭರಿತ [[ತಂಬಾಕು ವ್ಯಾಪಾರಿ]]ಗಳ ಚರ್ಚ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಉದಾತ್ತತೆಯ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ನವೀನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ [[ಸಂತ ಆಂಡ್ರ್ಯೂನ-ಹಸಿರಿನಿಂದ-ನಿರ್ಮಿತವಾದ]] [[ಆಂಗ್ಲ ಚರ್ಚ್]] ಇದೆ, ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‍ನ ಅತಿ ಹಳೆಯದಾದ ಅಂಗ್ಲ ಚರ್ಚಾಗಿದೆ. ಸಂತ ಆಂಡ್ರ್ಯೂನ ಆಂಗ್ಲ ಚರ್ಚ್ ಇದು ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೊದಲ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು "ವಿಸ್ಟ್ಲಿನ್ ಕಿರ್ಕ್" ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Doulton Fountain - Glasgow Green.jpg|thumb|left|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರೀನ್‍ನಲ್ಲಿ ಡೌಲ್‌ಟನ್ ಫೌಂಟೇನ್]] [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರೀನ್‌]]ನ ಮೇಲ್ನೋಟವು [[ಗ್ರೀನ್ ಮೇಲಿನ ಟೆಂಪ್ಲೇಟನ್‌]]ನ ಹೊರನೋಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು [[ವೆನಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿನ [[ಡೊಗ್‌ನ ಅರಮನೆ]]ಯ [[ಬಹುವರ್ಣೀಯ]] ಹೊಳೆಯುವ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೊರಸೆಳೆಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="autogenerated5">{{Cite web |url=http://www.princes-regeneration.org/bestpractice/tempcarp.htm |title=ಟೆಂಪ್ಲೆಶನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ – ಪ್ರಿನ್ಸಸ್ ಜನರೇಶನ್ |access-date=2010-07-31 |archive-date=2007-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071019191840/http://www.princes-regeneration.org/bestpractice/tempcarp.htm |url-status=dead }}</ref> ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಟೊಲ್‌ಕ್ರಾಸ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಮೂಲತಃ, ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಟೀಲ್ ಕೆಲಸಗಳ ಮಾಲಿಕನಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ಡನ್‍ಲೋಪ್‌ನ ದೇಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಅವನ ದೊಡ್ಡದಾದ [[ಬೊರೊನಿಯಲ್]] ಭವ್ಯಗೃಹವು ೧೮೪೮ ರಲ್ಲಿ [[ಡೇವಿಡ್ ಬ್ರೈಸ್‌]]ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ನಂತರ ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ನಗರದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಿಂದ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ, ಭವ್ಯಗೃಹವು ಆಶ್ರಯ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮನೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಳಾಂಗಣ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅರೇನಾವು, [[ಕೆಲ್ವಿನ್ ಹಾಲ್‌]]ಗೆ ಒಂದು ನವೀನ ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು [[ಡಾಲ್‌ಮೊರ್ನಾಕ್‌‌]]ಗಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು [[2014ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಆಟಗಳಿಗೆ]] ಆಟಗಾರರ ಗ್ರಾಮಗಳ ಒಂದು ನಿವೇಶನವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ, ಇದು ಹೊಸ ಒಳಾಂಗಣ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅರೇನಾದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ [[ಪ್ರೊವನ್ ಗ್ಯಾಸ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌]]ನ ಎರಡು ವ್ಯಾಪಕವಾದ [[ಗ್ಯಾಸೋಮೀಟರ್‌]]ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅವು [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು [[M8]] ಮತ್ತು [[M80]] ಮೋಟರ್‌ವೇಸ್‌ಗಳ ನಡುವಣ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅವುಗಳು ನಗರದ ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಹೀರಾತು ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಗೋಪುರಗಳು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಹೆಲ್ದಿ ಲಿವಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ (EEHLC) ಇದು ೨೦೦೫ರ-ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೌನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಟರಿ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ನಗರದ ದೇಣಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು, ಒತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ರಜಾದಿನಗಳ ತರಬೇತಿಗಳು ಮುಂತಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.eehlc.org.uk/ |title=ಈಸ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಒಡ್ ಹೆಲ್ದಿ ಲಿವಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ ಹೋಮ್‌ಪೇಜ್ |access-date=2010-07-31 |archive-date=2014-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505124226/http://www.eehlc.org.uk/ |url-status=dead }}</ref> === ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿ === [[ಚಿತ್ರ:HouseForAnArtLover.jpg|thumb|right| ಬೆಲ್ಲಹೌಸ್ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆರ್ಟ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹೌಸ್, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ.]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯು ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಸುತ್ತ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು [[ಗೊರ್ಬಾಲ್ಸ್]], [[ಗೋವನ್]], [[ಐಬ್ರೊಕ್ಸ್]], [[ಶಾವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]], [[ಸಿಮ್‌ಶಿಲ್]], [[ಸ್ಟ್ರಾತ್‌ಬಂಗೋ]], [[ಕಾರ್ಡನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಮೌಂಟ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ]], [[ಪೊಲೊಕ್‌ಶಾವ್ಸ್]], [[ನಿಟ್‌ಶಿಲ್]], [[ಪೊಲೊಕ್‌ಶೀಲ್ಡ್ಸ್]], [[ಬ್ಯಾಟಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್]], [[ಲಾಂಗ್‌ಸೈಡ್]], [[ಗೋವನ್‌ಹಿಲ್]], [[ಕ್ರಾಸ್‌ಹಿಲ್]], [[ಸೆಸ್ನೊಕ್]], [[ಮೊಸ್‌ಪಾರ್ಕ್]], [[ಕಿನ್ನಿಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಮೇನ್ಸ್‌ವುಡ್]], [[ಆರ್ಡನ್]], [[ಡಾರ್ನ್ಲೇ]], [[ನ್ಯೂಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]], [[ಡೀಕನ್ಸ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್]], [[ಪೊಲೊಕ್]], [[ಕ್ರೊಫ್ಟ್‌ಫೂಟ್]], [[ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್‌ಮಿಲ್ಕ್]], [[ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ಯಾತ್‌ಕಾರ್ಟ್]], [[ಮ್ಯೂರೆಂಡ್]], ಮತ್ತು [[ಬಾರ್‌ಹೆಡ್]], [[ಬಸ್ಬಿ]], [[ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ಸ್ಟನ್]], [[ಗಿಫ್‌ನೊಕ್]], [[ಥ್ರೊನ್‌ಲೈಬ್ಯಾಂಕ್]], [[ನೆದರ್‌ಲೀ]], ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್‌ಶೈರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ [[ನ್ಯೂಟೌನ್ ಮೇರ್ನ್ಸ್]], ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಲೇನಾರ್ಕ್‌ಶೈರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ [[ಕ್ಯಾಂಬಸ್ಲಾಂಗ್]], [[ಈಸ್ಟ್ ಕಿಲ್‌ಬ್ರೈಡ್]], ಮತ್ತು [[ರೂದರ್‌ಗ್ಲೆನ್]] ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದಾಗ್ಯೂ, ಇದು [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ರೆನೈ ಮ್ಯಾಕಿಂತೋಶ್‌]]ನ [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್]], ಮತ್ತು [[ಹೌಸ್ ಫಾರ್ ಆನ್ ಆರ್ಟ್ ಲವರ್‌]]; [[ಪೊಲೊಕ್ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಬರ್ರೇಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್]]; [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ’ಗ್ರೀಕ್’ ಥೊಮ್ಸನ್‌]]ನ [[ಹೊಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ಹೌಸ್]] ವಿಲ್ಲಾ; [[ಮೌಂಟ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ]]ದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ [[ಹ್ಯಾಂಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್]], ([[ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಫ್‌ಸಿ]] ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು [[ಐಬ್ರೊಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್]], ([[ರೇಂಜರ್ಸ್ ಎಫ್‌ಸಿ]]ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ)ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಡದ ಮೇಲಿರುವ, SECCಯ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ, [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕ್ವೇ]]ಯ ಮೊದಲಿನ ಡೊಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ನಿವೇಶನವು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ನಿವೇಶನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌]] ಮತ್ತು [[ಎಸ್‌ಟಿವಿ ಗ್ರುಪ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ]]ಯ ([[ಎಸ್‌ಟಿವಿ]]ಯ ಮಾಲಿಕ) ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಗಳಾಗಿವೆ, ಅವು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಾಗಿ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Queen'sParkSnow.jpg|thumb|left|ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಬ್ಯಾಪಿಸಟ್ ಚರ್ಚ್ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.]] ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಸೇತುವೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ, ಈ ಯೋಜನೆಗಳು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕ್ವೇ]]ಯ ಮೇಲೆ, ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ಸ್ಕಿಂಟಿ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಕ್ಲೈಡ್ ಆರ್ಕ್]] ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇತುವೆಗಳು [[ಟ್ರೇಡ್‌ಸ್ಟನ್]] ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ವೇಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯು [[ಲಿನ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಬೆಲ್ಲಾಹೌಸ್ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್]], ಮತ್ತು [[ರೌಕೆನ್ ಗ್ಲೆನ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾಗ್ಸ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಗೋಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯು [[ಪೊಲೊಕ್ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನ ಮೂಲವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ, ಪೊಲೊಕ್ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ ಯುರೋಪ್‌ನ ೨೦೦೮ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.glasgow.gov.uk/en/Residents/Parks_Outdoors/Parks_gardens/pollokparkbritainsbestpark.htm|title=Pollok Park Britain's Best Park|accessdate=20 June 2008|work=Glasgow City Council|archive-date=15 ಜೂನ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080615135645/http://www.glasgow.gov.uk/en/Residents/Parks_Outdoors/Parks_gardens/pollokparkbritainsbestpark.htm|url-status=dead}}</ref> ಪೊಲೊಕ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇದು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಗಡಿಯೊಳಗಿರುವ ಏಕೈಕ ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಪೊಲೊಕ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಮೂಲವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪೊಲೊಕ್ ಜ್ಯೂನಿಯರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರದೇಶದ ಮೊದಲಿನ ಕೆಲವು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. [[ಗೋವಾನ್]] ಇದು ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ-ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಪಾರ್ಟ್ರಿಕ್‌]]ನ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಡದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ವಿಸ್ತರಿತ ನಗರವಾಗಿ ಏಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ೧೮೬೪ ರ ವರೆಗೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಒಂದು ಪೋಲೀಸ್ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿತ್ತು. ಗೋವಾನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಯ [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಹಡಗು ತಯಾರಿಕಾ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪರಂಪರಾಗತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿ]]ಯ ಮೇಲಿನ [[ಬಿಎ‌ಇ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸರ್‌ಫೇಸ್ ಷಿಪ್ಸ್ ಷಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಿಸಿಷನ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ಫರ್ಮ್, [[ಥೇಲ್ಸ್ ಒಪ್ಟ್ರೋನಿಕ್ಸ್‌]] ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಶಿಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ದ[[ಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]ಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಬ್‌ವೇ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. === ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ === [[ಚಿತ್ರ:Ruchill Church at canal.jpg|thumb|ರುಚಿಲ್ ಚರ್ಚ್, ನಾಲ್ಕನೇಯ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ ಕಾಣುತ್ತದೆ.]] ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಿಂದ [[ಬೀರ್ಸ್‌ಡೆನ್]], [[ಮಿಲ್ನ್‌ಗವೈ]] ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಡುಂಬರ್ಟೊನ್‌ಶೈರ್‌]]ನಲ್ಲಿನ [[ಬಿಷಪ್‌ಬ್ರಿಜ್]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಡುಂಬರ್ಟೊನ್‌ಶೈರ್‌]]ನಲ್ಲಿನ [[ಕ್ಲೈಡ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್‌]]ಗಳ ಸಮೃದ್ಧ ಉಪನಗರಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಗರದ ಕೆಲವು ಬಡ ನಿವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ಪೊಸಿಲ್‌ಪಾರ್ಕ್]] ಇದು ಅಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಡ್ರಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. [[ಪೊಸಿಲ್‌ಪಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾಮಿಲ್‌ಟನ್‌ಹಿಲ್‌]]ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿವಾಸಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡತನದ ನಿವಾಸಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪುನರ್‌ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ರುಚಿಲ್‌]]ನಂತಹ ಹಲವಾರು ವ್ಯಾಪಕ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪರಿವರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹಲವಾರು ಅಧೋಗತಿಗಿಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೊಸದಾದ [[ವಸತಿ ಎಸ್ಟೇಟ್‌]]ಗಳಿಂದ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಅಥವಾ ಪುನರ್‌ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟವರ ಬ್ಲೊಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೌಸಿಂಗ್ ಸಂಘಟನೆ]]ಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ [[ಬಾಡಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಸತಿ]]ಗಳಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇದೇ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಮಾರಿಹಿಲ್]] ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥಿವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರಳುಗಲ್ಲು ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಒಂದು [[ಕಾರ್ಯನಿರತ ವರ್ಗ]]ದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ನಗರದ ಅಪ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಜೊತೆಗಿನ ಇದರ ಗಡಿಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಇತರವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂಪದ್ಭರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಮಾರ್ಶಿಲ್ ಪಾರ್ಕ್]], ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್‌]]ಗಳಂತಹ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾರ್ಶಿಲ್ ಇದು [[ಫಿರ್‌ಹಿಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್‌]]ನ ಮೂಲಸ್ಥಾನವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ೧೯೦೯ ರಿಂದ [[ಪಾರ್ಟಿಕ್ ಥಿಸ್ಟಲ್ ಎಫ್.ಸಿ.]] ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿನಿರತ [[ರಗ್ಬಿ ಯೂನಿಯನ್]] ಗುಂಪು, [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಾರಿಯರ್ಸ್]] ಇವುಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. [[ಜ್ಯೂನಿಯರ್]] ತಂಡ, [[ಮಾರ್ಶಿಲ್ ಎಫ್.ಸಿ.]] ಗಳು ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. [[ಫೋರ್ಥ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್ ಕಾವುವೆ]]ಯು ನಗರದ ಈ ಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಲುಷಿತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಅವನತಿಯ ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಸಮುದ್ರಯಾನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪುನಃಶ್ಚೇತ್ನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಪುನರ್-ಆರಂಭ ಮಾಡಲು ನಡೆಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಇದು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡಿದುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತವೆ. [[ಸೈಟ್‌ಹಿಲ್]] ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ [[ಅಸಿಲಮ್ ಸೀಕರ್]] ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ಜೀವನವು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಬರ್ನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ [[ಸೆರಾಸನ್ ಫೌಂಡ್ರಿ]], [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟೆನ್ನಂಟ್]] ಮತ್ತು ಲೊಕೊಮೋಟಿವ್ ವರ್ಕ್‌ಶಾಪ್‌ಗಳಂತಹ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೆಲಸಗಳು ಹಲವರು ಗ್ಲಾಸ್‌ವೆಗೈನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಲೊಕೊಮೋಟಿವ್ಸ್‌ಗಳ ೨೫% ದ ಜೊತೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು [[ಉತ್ತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೊಕೊಮೋಟಿವ್ ಕಂಪನಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ [[ಸೇಂಟ್ ರೊಲೊಕ್ಸ್ ರೈಲ್‌ವೇ ವರ್ಕ್ಸ್‌]]ನ ಒಂದು ಭಾಗವು ರೈಲ್‌ವೇ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಉಳಿದವುಗಳು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಬರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == {{See also|Culture in Glasgow}} [[ಚಿತ್ರ:Mitchell library.jpg|thumb|ಶ್ರೀಮಂತ ತಮ್ಬಾಕು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ಟೀಫನ್ ಮಿಟ್ಚೆಲ್,ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಿಟ್ಚೆಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.]] ನಗರವು [[ಕರ್ಲಿಂಗ್‌]]ನಿಂದ [[ಒಪೆರಾ]]ವರೆಗೆ, [[ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡು‌]]ನಿಂದ [[ಕಲೆ]]ಯ ಶ್ಲಾಘನೆಯವರೆಗಿನ ಹಲವಾರು ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದು [[ಸಾರಿಗೆ]], [[ಧರ್ಮ]], ಮತ್ತು [[ನವೀನ ಕಲೆ]]ಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಯ್ದ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರದ ಹಲವಾರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿವೇಶನಗಳು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು [[ಯುರೋಪಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರ]] ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>{{cite web| url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/History/Cultural+Renaissance.htm| title=Cultural renaissance: the 1980s and 1990s| author=Glasgow City Council| accessdate=13 May 2008| archive-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2012| archive-url=https://archive.is/20120801232615/http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/History/Cultural+Renaissance.htm| url-status=dead}}</ref> ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, [[ಮಿಶೆಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಲ್ಲೇಖನಾ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು ೧.೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, [[ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ]]ಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ನಕ್ಷೆ]]ಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.glasgow.gov.uk/en/Residents/Library_Services/The_Mitchell/historymitchell.htm |title=ಮಿಟ್ಚೆಲ್ ಇತಿಹಾಸl |access-date=2010-07-31 |archive-date=2010-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100914110213/http://www.glasgow.gov.uk/en/Residents/Library_Services/The_Mitchell/historymitchell.htm |url-status=dead }}</ref> [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಒಪೆರಾ]], [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್]], [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ]], [[ರಾಯಲ್ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]], [[ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಿಂಫೊನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಯುವಜನಾಂಗ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಕಲಾ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ [[ಎಡ್ವಿನ್ ಮೊರ್ಗಾನ್‌]]ಗಾಗಿ<ref>{{cite web| url=http://www.gla.ac.uk:443/avenue/27/poet.html| title=Glasgow's first poet laureate| author=John Hancox| work=Avenue| accessdate=9 July 2007| archive-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006| archive-url=https://web.archive.org/web/20061007181932/http://www.gla.ac.uk:443/avenue/27/poet.html| url-status=dead}}</ref> ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನದೇ ಆದ "[[ಪೋಯಟ್ ಲೌರೇಟ್]]" ಎಂಬ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೦೭ ರವರೆಗೆ ಇದು [[ಲಿಜ್ ಲೊಕ್‌ಹೆಡ್‌]]ರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. === ಮನರಂಜನೆ === {{See also|Glasgow Festivals}} ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು [[ಕಿಂಗ್ಸ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ]], [[ರಾಯಲ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ]] ಮತ್ತು [[ನಾಗರಿಕ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೋವ್ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]], [[ನವೀನ ಕಲೆಯ ಗ್ಯಾಲರಿ]] ಮತ್ತು [[ಬರ್ರೇಲ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] ಇತ್ಯಾದಿ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರವು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಯುಕೆ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ೧೯೯೯, [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ಕಲ್ಚರ್]] ೧೯೯೦, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ೧೯೯೫–೧೯೯೯ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ೨೦೦೩ ಇತ್ಯಾದಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಹಳೆಯದಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ [[ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಉತ್ಸವ]]ದಂತಲ್ಲದೇ (ಅಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ), ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಉತ್ಸವಗಳು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಬಿಡುತ್ತವೆ (ವರ್ಷಾವಧಿ ಇರುತ್ತವೆ). ಉತ್ಸವಗಳು[[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಸ್ಯ ಉತ್ಸವ]], [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಜ್ ಉತ್ಸವ]], [[ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಯೋಜನಗಳು]],[[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಿನೆಮಾ ಉತ್ಸವ]], [[ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಉತ್ಸವ]], [[ವಣಿಕ ನಗರ ಉತ್ಸವ]], [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೇ]], ಮತ್ತು [[ಜಾಗತಿಕ ಪೈಪ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳು]] ಮುಂತಾದ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಸಂಗೀತ ದೃಶ್ಯ === {{Main|List of bands from Glasgow}} [[ಚಿತ್ರ:Wfm glasgow concert hall.jpg|thumb|left|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರಾಯಲ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಹಾಲ್]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಹಲವಾರು ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಪಬ್‌ಗಳು, ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರಾಯಲ್ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ಹಾಲ್]], [[SECC]], [[ಕಿಂಗ್ ಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ವಾಹ್ ವಾಹ್ ಹಟ್]] (ಅಲ್ಲಿ [[ಒಯಾಸಿಸ್‌]]ಗಳು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಗೈನ್ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮೊಗಲ್ [[ಅಲನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೀ]]ಗೆ ಸಹಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದರು), [[ರಾಣಿ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಯೂನಿಯನ್]] (ಅವರು [[ಕರ್ಟ್ ಕೊಬೈನ್ಸ್‌]]ನ ಫೂಟ್‌ಪ್ರಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಿದ್ದರು) ಮತ್ತು ಒಂದು ಲೈವ್ ಸಂಗೀತ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಬಾಲ್‌ರೂಮ್ [[ದ ಬೊರೊಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಧ್ಯಮ-ಗಾತ್ರದ ಸ್ಥಳಗಳು [[ಎಬಿಸಿ]] ಮತ್ತು [[O2 ಅಕಾಡೆಮಿ|O<sub>2</sub> ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೊಸ್ಮೊಪೊಲ್, ಪಿವೊ ಪಿವೊ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀರಿಯೋಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಸಂಗೀತಕಾರರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರಗಳ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಬಾರ್‌ಗಳೂ ಕೂಡ ಇವೆ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು [[ಸಂಗೀತದ ಪಿಆರ್‌ಎಸ್‌]]ನಿಂದ ಯುಕೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ "ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗೀತಾತ್ಮಕ’ ನಗರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref name="mirror.co.uk">http://www.mirror.co.uk/celebs/news/2010/03/13/bristol-named-britain-s-most-musical-city-115875-22107650/</ref><ref name="mirror.co.uk" /> ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ,[[ಬೆಲ್ಲೆ &amp; ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್]], [[ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಒಬ್‌ಸ್ಕುರಾ]], [[ಬಿಫಿ ಕ್ಲೈರೋ]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಫರ್ಡಿನಂಡ್]], [[ಮೊಗ್‌ವೈ]], [[ಸ್ನೋ ಪೆಟೋಲ್]] ಮತ್ತು [[ಟ್ರಾವಿಸ್]] ಅಥವಾ [[ಪ್ರೈಮಲ್ ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌]]ನಂತಹ ಇಂಡೈ ವೃಂದಗಳಂತಹ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳ ಯಶಸ್ಸು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಂಗೀತ ದೃಶ್ಯದ ಪಾರ್ಶ್ವಚಿತ್ರವನ್ನು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು, ಇದು [[ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕ]]ಕ್ಕೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ [[ಮೊಟೌನ್]] ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಡೆಟ್ರೋಯ್ಟ್‌]]ಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite news |url=http://arts.guardian.co.uk/news/story/0,11711,1297055,00.html |work=The Guardian |title=Rock bands inspire Belle epoque for Glasgow scene |accessdate=9 July 2007 |author=Gerard Seenan |date=September 4, 2004 |location=London}}</ref> ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಯಶಸ್ಸುಗಳು [[ದ ಫ್ರಾಟೆಲ್ಲಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್‌ವೇಗಾಸ್‌]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ನಗರವು ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ ರಂದು [[ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ನಗರಗಳ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ [[UNESCO]] (ಯುನೆಸ್ಕೋ) ದಿಂದ ಸಂಗೀತ ನಗರ ಎಂದು ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು [[ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌]]ನಿಂದ ಮುಂಚೂಣಿ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತ ದೃಶ್ಯವನ್ನೂ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಸೋಮಾ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ಸ್]] ಎಂಬುದು ಅವರ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಗುರುತುಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.inthemix.com.au/news/intl/942/Slam_Glasgow_funerals_beat_Edinburgh_weddings |title=InTheMix.com.au |publisher=InTheMix.com.au |date=28 May 2002 |accessdate=12 September 2009 |archive-date=9 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090109031357/http://www.inthemix.com.au/news/intl/942/Slam_Glasgow_funerals_beat_Edinburgh_weddings |url-status=dead }}</ref> ಅವರು [[ದ ಆರ್ಚಸ್]] ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಯಶಸ್ವಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಜನರೂ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದಾರೆ, ದ ಆರ್ಚಸ್ ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಡಿಜೆ‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ಬರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[ಮೊಬೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] ೩೦ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ ರಂದು [[SECC]] ಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ೧೯೯೫ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು [[ಲಂಡನ್‌ನ]] ಎಲ್ಲ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ನಡೆಸಿದ ನಗರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. === ಮಾಧ್ಯಮ === {{Main|Media in Glasgow}} [[ಚಿತ್ರ:BBC Scotland.jpg|thumb|ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮುಖ್ಯಕಛೇರಿ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕ್ವೇ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೀಡಿಯಾಗಳ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಎಸ್‌ಟಿವಿ]]ಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯು ನಗರದಲ್ಲಿನ ''[[ಇವನಿಂಗ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'', ''[[ದ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]'', ''[[ದ ಸಂಡೇ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]'', ದ ''[[ಸಂಡೇ ಮೇಲ್]]'' ಮತ್ತು ದ ''[[ಡೇಲಿ ರೆಕಾರ್ಡ್‌]]'' ಗಳಂತಹ ಹಲವಾರು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. [[ಟ್ರಿನಿಟಿ ಮಿರರ್]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಸ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್]] ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. [[ಎಸ್‌ಟಿವಿ ಗ್ರೂಪ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ]] ಇದು ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ-ಅವಲಂಬಿತ ಮೀಡಿಯಾ ವಾಣಿಜ್ಯಕೂಟವಾಗಿದೆ. [[ಎಸ್‌ಟಿವಿ]] ಗುಂಪು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಐಟಿವಿ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ (ಮಧ್ಯ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಂಪಿಯನ್) ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಗುರುತು ಪಟ್ಟಿಯ ಎಸ್‌ಟಿವಿ, ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾ ಜಾಹೀರಾತುದಾರ [[ಪರ್ಲ್ &amp; ಡೀನ್‌]]ಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಭಿನ್ನವಾದ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳೂ ಕೂಡ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. [[ಬೌರ್ ಮೀಡಿಯಾ]]ವು (ಮೊದಲಿಗೆ ಇಎಮ್‌ಎಪಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ವಾಮ್ಯದ್ದಾಗಿತ್ತು) ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ವಾಣಿಜ್ಯ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; [[ಕ್ಲೈಡ್ 1]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೈಡ್‌ 2]] ಗಳು ೨.೩ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳುಗರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.allmediascotland.com/articles/1261/10052007/bbc_celebrating_radio_high_in_scotland |title=Scottish Radio Statistics |publisher=Allmediascotland.com |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=9 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090109043017/http://www.allmediascotland.com/articles/1261/10052007/bbc_celebrating_radio_high_in_scotland |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಎಸ್‌ಟಿವಿ ಗ್ರುಪ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿಯು (ನಂತರ ಎಸ್‌ಎಮ್‌ಜಿ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು) [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರೇಡಿಯೋ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಇದರ ೨೭.೮% ಶೇರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರಣಾ ಗುಂಪು [[ಇಎಮ್‌ಎಪಿ]]ಗೆ £೯೦.೫ m ಗೆ ಮಾರಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಿಂದ ಪ್ರಸಾರಣಗೊಳ್ಳುವ ಇತರ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳು [[105.2 ಸ್ಮೋತ್ ರೇಡಿಯೋ]], [[ರಿಯಲ್ ರೇಡಿಯೋ]] ಮತ್ತು [[96.3 ರೊಕ್ ರೇಡಿಯೋ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ [[ಜಿಎಮ್‌ಜಿ ರೇಡಿಯೋ]]ದ ಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್ [[ಗ್ಯಾಲಾಕ್ಸಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್]] ಇದೂ ಕೂಡ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿನ ಸ್ಟೂಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಾರಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಗರವು [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಬಂಧಿ ಸಂಗೀತ ರೇಡಿಯೋ]], ಸನ್ನಿ ಗೋವಾನ್ ರೇಡಿಯೋ, ಆವಾಜ್ ಎಫ್‌ಎಮ್ ಮತ್ತು [[ಇನ್‌ಸೈಟ್ ರೇಡಿಯೋ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ [[ಸಾಮುದಾಯಿಕ ರೇಡಿಯೋ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಧರ್ಮ === {{See also|Sectarianism in Glasgow}} [[ಚಿತ್ರ:Glasgow-cathedral-may-2007.jpg|thumb|upright|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್ ಸೇಂಟ್ ಮುಂಗೋ ತನ್ನ ಚರ್ಚ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಗರವಾಗಿದೆ. [[ಸ್ಕಾಟ್‍ಲೆಂಡ್‌ ಚರ್ಚ್]] ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್]] ಇವುಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]] ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಚರ್ಚ್‌ನ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟರುಗಳ ಮಂಡಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ೧೪೭ ಸಮೂಹಗಳಿವೆ [http://www.presbyteryofglasgow.org.uk/ ] (ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೪ ನಗರದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಇವೆ, ಇತರ ೪೩ ಸಮೂಹಗಳು [[ಗಿಫ್‌ನೊಕ್‌]]ನಂತಹ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ).<ref>ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಯರ್‌ಬುಕ್ ಚರ್ಚ್ ೨೦೦೮–೦೯, ISBN ೯೭೮ ೦ ೮೬೧೫೩ ೩೮೪ ೮</ref> ನಗರವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ [[ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಚರ್ಚ್‌ನ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್]]; [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್‌]]ನ [[ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್]]; [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ಚರ್ಚ್‌]]ನ [[ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್]], ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್ ಒರ್ಥೊಡೊಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್‌]]ನ [[ಸೇಂಟ್ ಲ್ಯೂಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಿಲ್]]. ಹಲವಾರು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಮುದಾಯಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು [[ಪಂಥೀಯ]] ಒತ್ತಡಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು, ಬಹುಶಃ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಗರದ ಎರಡು ಮಹತ್ವದ ವೃತ್ತಿನಿರತ [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡು]] ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಎಫ್‌.ಸಿ.]] ಮತ್ತು [[ರೇಂಜರ್ಸ್ ಎಫ್.ಸಿ.]]ಗಳ ಬೆಂಬಲಗಾರರ ನಡುವಣ ಪೈಪೋಟಿಯಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹಿಂದೆ, ರೇಂಜರ್ಸ್ ನಗರದ [[ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್]] ಸಮುದಾಯದಿಂದ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/DA614F81-4F1B-4452-8847-F3FDE920D550/0/sectarianism03.pdf |title=Sectarianism in Glasgow |format=PDF |date= |accessdate=12 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051028195426/http://www.glasgow.gov.uk/NR/rdonlyres/DA614F81-4F1B-4452-8847-F3FDE920D550/0/sectarianism03.pdf|archivedate=28 October 2005}}</ref> [[ಗೋರ್ಬಲ್ಸ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೇಂದ್ರ ಮಸೀದಿ]]ಯು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಹನ್ನೆರಡು ಮಸೀದಿಗಳ ಜೊತೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ [[ಮಸೀದಿ]]ಯಾಗಿದೆ, ಇದು ೩೩,೦೦೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರದ [[ಮುಸ್ಲಿಮ]]ರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mcb.org.uk/library/statistics.php |title=MCB Muslim Population |publisher=Mcb.org.uk |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=1 ಮಾರ್ಚ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090301160230/http://www.mcb.org.uk/library/statistics.php |url-status=dead }}</ref> ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಮಂದಿರ]]ವನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಜೂನ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ [[ಸಿಖ್ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು [[ಸಿಖ್]] ದೇವಸ್ಥಾನ(''ಗುರುದ್ವಾರಗಳು'' )ಗಳನ್ನು ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಎರಡು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಜೊತೆ ([[ಫಿನ್ನೀಸ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ''ಕೇಂದ್ರ ಗುರುದ್ವಾರ ಸಿಂಗ್ ಸಭೆ'' ಮತ್ತು [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಬ್ರಿಜ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ''ಗುರು ನಾನಕ್ ಸಿಖ್ ಮಂದಿರ'' ) ಮತ್ತು [[ಪೊಲೊಕ್‌ಶೀಲ್ಡ್ಸ್‌]]ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಮಂದಿರಗಳ (''ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್ ಗುರುದ್ವಾರ'' ಮತ್ತು ''ಶ್ರೀ ಗುರು ತೇಗ್ ಬಹದೂರ್ ಗುರುದ್ವಾರ'' ) ಜೊತೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ೨,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಸಿಖ್‌]]ರಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಪೂರ್ತಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಸಿಖ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದನೆಯ ಮೂರು ಭಾಗದಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.scotland.gov.uk/Publications/2005/11/08142443/24477|title=Faith Communities and Local Government in Glasgow|publisher=The Scottish Government|accessdate=12 September 2009|archive-date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430111503/http://www.scotland.gov.uk/Publications/2005/11/08142443/24477|url-status=dead}}</ref> ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವು ಏಳು [[ಯಹೂದ್ಯರ ಪೂಜಾಮಂದಿರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್]], [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]], [[ಲೀಡ್ಸ್]], [[ಗೇಟ್‌ಶೆಡ್]], [[ಬ್ರೈಟೊನ್]], ಮತ್ತು [[ಬೌರ್ನ್‌ಮೌತ್‌]]ಗಳ ನಂತರದ ಎಳನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[ಯಹೂದಿ]] ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಲಂಡನ್ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕೇವಲ [[ಗೊರ್ಬಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ೨೦,೦೦೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.sjac.org.uk/archives/glasgow.html |title=Glasgow's Jews |publisher=Sjac.org.uk |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=5 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105155500/http://www.sjac.org.uk/archives/glasgow.html |url-status=dead }}</ref> [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಸೇಂಟ್ ಮುಂಗೋ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ವು ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಧಾರ್ಮಿಕ]] ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಏಕೈಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.seeglasgow.com/seeglasgow/museums-and-galleriesnew/history-and-heritage-/st-mungo-museum |title=St Mungo Museum of Religious Life and Art |publisher=Seeglasgow.com |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=29 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090129155747/http://www.seeglasgow.com/seeglasgow/museums-and-galleriesnew/history-and-heritage-/st-mungo-museum |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.clyde-valley.com/Glasgow/mungomus.htm |title=St. Mungo Museum |publisher=Clyde-valley.com |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=5 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090805205723/http://www.clyde-valley.com/Glasgow/mungomus.htm |url-status=dead }}</ref> === ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಭಾಷೆ === {{See also|Glasgow patter}} [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪ್ಯಾಟರ್]] ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ '''ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್''' ಇದು [[ಸ್ಕೊಟ್ಸ್‌]]ನ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ವೈವಿಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ ಇದು ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯವಾದ ಉಚ್ಛಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಆಡುಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ; ಶಬ್ದಗಳು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನೆಲ್ಲೆಡೆ ತಮ್ಮ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ಅವೇ" ಇದು ''ಆ ಆಮ್ ಅವೇ'' ಯಂತೆ "ಬಿಡುವುದು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಸೂಚನೆಯು ''ಅವೇ ವಿ ಯೆ'' ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಉಪದ್ರವವಾಗಿ, ಅಥವಾ "ಡ್ರಂಕ್" ಅಥವಾ "ಡಿಮೆಂಟೆಡ್" ''ಹೀ ಈಸ್ ಅವೇ ವಿತ್ ಇಟ್‌'' ನಲ್ಲಿನ ಅರ್ಥದಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಜಿಂಜರ್'' ಇದು ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಬನಿಕಾಮ್ಲದ ಸೌಮ್ಯ ಪಾನೀಯವನ್ನು (''ಎ ಬೊಟಲ್ ಒ ಜಿಂಜರ್'' ) ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.{{IPA2|ə ˈboʔl ə ˈdʒɪndʒər}} ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಹಲವರು ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ: ''ಕೂಪನ್'' ಅಂದರೆ "ಮುಖ", ಅದರ ಮೂಲಕವಾಗಿ "ಟು ಪಂಚ್ ಅ ಟಿಕೆಟ್ ಕೂಪನ್" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಹೆಡ್‌ಬಟ್]] ಇದು ಒಂದು "''ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಿಸ್'' " ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಈ ಶಬ್ದವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ಸ್‌ರಿಂದ ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, "ಮಿಲ್ಕಿ"ಯನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ah'll Malkie ye" ಅಥವಾ "stick the heid/nut on ye". ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವೀಪ]]ದ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ''[[teuchter]]s'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ಸ್‌ರನ್ನು ''keelies'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಜನರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ಸ್‌ರನ್ನು ''Weegies'' (ಅಥವಾ ''[[Weedgie]]s'' ) ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಟಿವಿ ನಾಟಕ ''[[ಟ್ಯಾಗರ್ಟ್]]'' ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯಗಳಾದ ''[[ಎಂಪ್ಟಿ]]'', ''[[ಚ್ಯೂಯಿಂಗ್ ದ ಫ್ಯಾಟ್]]'', ''[[ರಾಬ್ ಸಿ. ನೆಸ್‌ಬಿಟ್]]'', ''[[ಸ್ಟಿಲ್ ಗೇಮ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಡಿಯರ್ ಗ್ರೀನ್ ಪ್ಲೇಸ್‌]]'' ಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್ ''[[ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಭಾಷೆ]]'' ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ [[ಕ್ರೇಗ್ ಫರ್ಗುಸನ್]] ಮತ್ತು [[ಬಿಲ್ಲಿ ಕೊನ್ನೊಲಿ]]ಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ವೇಜೈನ್‌ನ ಹಾಸ್ಯಾಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ === {{Main|Architecture in Glasgow}} [[ಚಿತ್ರ:Provand's Lordship, Glasgow.jpg|thumb|right|ಪ್ರೊವ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪ್ರಭುತ್ವ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.]] [[ಮಧ್ಯಯುಗದ]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರದೇಶ ಉಳಿದಿದೆ, ೧೫ನೇಯ ಶತಮಾನದ [[ಪ್ರೊವ್ಯಾಂಡ್‌ರ ಲೋರ್ಡಶಿಪ್]] ಹಾಗೂ ೧೩ನೇಯ ಶತಮಾನದ [[ಸಂತ. ಮುಂಗೊ‌ರ ಆರಾಧನ ಮಂದಿರ]] ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಈಗಿರುವ ಅಪಾರ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ೧೯ನೇಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಇದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನಲ್ಲಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]ದ ಪ್ರಭಾವಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದುದು ಇದೆ: [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸಿಟಿ ಚೆಂಬರ್ಸ್]]; ಸರ್ [[ಜೋರ್ಜ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಕೋಟ್ಟ್]] ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡ; ಮತ್ತು ಸರ್ [[ಜೊನ್ W. ಸಿಂಪ್ಸನ್]] ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೊವ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರ ಹಾಗೂ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] ಗಮನೀಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಈ ನಗರ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ, ಆ ಶೈಲಿಯ ಅತಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಿರೂಪಕ [[ಚಾರ್ಲಸ್ ರೆನಿ ಮ್ಯಾಕಿನ್‌ತೋಷ್]]. ಮ್ಯಾಕಿನ್‍ತೋಷ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಕರಕೌಶಲಗಳ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಒಬ್ಬ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ]] ಹಾಗೂ [[ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ]]ರು ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ನವ ಕಲೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಿದ್ದರು. ಇವರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಲಾ ಶಾಲೆ]], [[ವಿಲೊವ್ ಟಿರೂಮ್ಸ್]] ಹಾಗೂ [[ಸ್ಕೊಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಾದಿ ಶಾಲಾ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] ಅಂತಹ ಹಲವು ಗಮನೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಒಂದು ಅಡಗಿದ ಅನರ್ಘ್ಯ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಕ್ವಿನ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ಚರ್ಚ, ಇದು ಪ್ರಚಲಿತ ಕಲೆಗಾರ ಮ್ಯಾಕಿನ್‍ತೋಷ್ ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಚರ್ಚ. [[ಚಿತ್ರ:Clyde Auditorium, Glasgow.jpg|thumb|left|ಸರ್ ನಾರ್ಮನ್ ಪೋಸ್ಟರ್‌ನ ಕ್ಲೈಡ್ ಆಡಿಟೋರಿಯಂ, ಮಾತಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ "ಆರ್ಮಾಡಿಲೊ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ನಗರದ ಮೂಖ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ [[ಆಲೆಕ್ಸ್ಯಾಂಡರ್ ಥೊಂಪ್ಸನ್]], ಇವರ ಕೃತ್ಯದ ಗಮನೀಯ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ [[ಹೋಂವುಡ್ ಹೌಸ್]] ವಿಲಾ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ''"ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇಯ ನಗರ"'' ದ ವಾಸಿಗರ ಸಿರಿ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ [[ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಿಂದ ಬೆಳೆದ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಅಪಾರ ಸಿರಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. [[ನೌಕಾಂಗಣ]]ಗಳು, [[ನೌಕಾಸಂಬಂಧದ ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ]], [[ಉಕ್ಕು]] ನಿರ್ಮಾಣತೆ, ಹಾಗೂ [[ಭಾರಿ ಉದ್ಯಮ]]ಗಳು ಎಲ್ಲ ನಗರದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದವು. ನಗರದ ಹೆಚ್ಚು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹೊಂಬಣ್ಣದ [[ಮರಳುಗಲ್ಲು]]ಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ೧೯೫೬ಯಿನ [[ಸ್ವಚ್ಛ ವಾಯು ಕಾನೂನು]] ಪರಿಚಯವಾಗುವವರೆಗೂ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಬಣ್ಣಗಳು [[ಕುಲುಮೆ]]ಗಳ ಹೊಗೆಮಸಿ ಹಾಗೂ ಮಲಿನಕಾರಿ ಭೇದಕಗಳ ಕಪ್ಪು ಪದರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭದ ಮುಖಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=December 2008}} ಆಧೂನಿಕ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರಾಜಯೋಗ್ಯ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿ ಸಭಾಂಗಣ]], ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿಯ ದಡದತ್ತ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ]] ಹಾಗೂ [[ಸ್ಕೋಟ್ಟಿಷ್ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಸಮಾವೇಶ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ [[ಕ್ಲೈಡ್ ಸಭಾಗೃಹ]] [[ಸರ್ ನೊರ್ಮನ್ ಫೋಸ್ಟರ್]] ಅವರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇದು "[[ಆರ್ಮಡಿಲೊ]]" ಎಂದು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. [[ಜಹಾ ಹದಿದ್]] ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿ ಹೊಸ [[ಸಾಗಣೆಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದರು, ಇದು ಜಲಾಭಿಮುಖವಾಕ್ಕೆ ವರ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.glasgowarchitecture.co.uk/museum_of_transport_glasgow.htm|title=Museum of Transport Glasgow|accessdate=13 December 2007|work=Glasgow Architecture|archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110412104556/http://www.glasgowarchitecture.co.uk/museum_of_transport_glasgow.php|url-status=dead}}</ref> ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಮನತಟ್ಟುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧೂನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹಾಗೂ ವಿನ್ಯಾಸದ ಯುಕೆ ನಗರ ಎಂದು ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು<ref>{{cite web |url=http://www.seeglasgow.com/media-office/features/history/city-of-reinvention |title=Glasgow: Scotland with style – City of Reinvention By Nancy McLardie |publisher=Seeglasgow.com |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=13 ಜನವರಿ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100113012733/http://www.seeglasgow.com/media-office/features/history/city-of-reinvention |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು [[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್]] ಹಾಗೂ [[ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್]] ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪಾರವಾದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ದೊರಕಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/History/Regeneration.htm |title=Glasgow City Council: Regeneration – into the new Millennium |publisher=Glasgow.gov.uk |date=28 March 2007 |accessdate=12 September 2009 |archive-date=26 ಮೇ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090526235624/http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/History/Regeneration.htm |url-status=dead }}</ref> === ವಸತಿ === {{Main|Housing in Glasgow}} [[ಚಿತ್ರ:Holmwood.jpg|thumb|ಕ್ಯಾಥ್‌ಕಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೋಮ್‌ವುಡ್ ವಿಲ್ಲಾ, ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್ 'ಗ್ರೀಕ್' ಥಾಮ್ಸನ್‌ನಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ತನ್ನ [[ವಠಾರ]]ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/history/scottishhistory/victorian/trails_victorian_glasgow.shtml|publisher=BBC|title=Victorian Achievement: Victorian Glasgow|accessdate=30 March 2008}}</ref> ೧೯ನೇಯ ಹಾಗೂ ೨೦ನೇಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಅತಿ ಜನಪ್ರೀಯ ವಸತಿಗಳ ರೂಪವಾಗಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಇಂದಿಗೂ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಅತಿ ಸಹಜ ವಾಸಿಸುವ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಧಗಳ ದರ್ಜೆಯವರು ವಠಾರಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇವುಗಳ ವಿಶಾಲ ಕೋಣೆಗಳು, ಎತ್ತರದ ಛಾವಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಕಾಲದ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="autogenerated1">{{cite web|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4156/is_20000813/ai_n13950376|title=Tenement living is the life and always has been|work=Sunday Herald|author=Jack McLean|accessdate=24 July 2009}}</ref> ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ [[ಹಿಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಕ್ಷೇತ್ರ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿನ ವಠಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಏಕಮಾತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ<ref>{{Cite web |url=http://www.hyndl.demon.co.uk/hyndland/0mainindax.htm |title=ಹೈಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸ |access-date=2010-07-31 |archive-date=2011-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110819050501/http://www.hyndl.demon.co.uk/hyndland/0mainindax.htm |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಆರು ಮಲಗುವ ಕೋಣೆ ಇರುವ ಕೆಲವು ವಠಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:TenementGlasgowSouthSide.jpg|thumb|left|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ವಠಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೆಂಪು ಮರಳುಕಲ್ಲು (ಶೋಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್)]] ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯುಕೆ ನ ಹಲವು ಇತರ ನಗರಗಳ ತರಹ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೂಡ [[ಟವರ್ ಬ್ಲಾಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಎತ್ತರ-ಏರಿದ ವಸತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಹಾಗೂ ನಗರದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ [[ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವ ಆಸ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಈ ಪರಿಧಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು [[ಪೊಲೊಕ್]], [[ನಿಟ್ಶಿಲ್]], [[ಕ್ಯಾಸ್ಲಮಿಲ್ಕ್]], [[ಈಸ್ಟರ್‌ಹೌಸ್]], [[ಮಿಲ್ಟನ್]] ಹಾಗೂ [[ಡ್ರಂಚಪೆಲ್]].<ref>{{Cite web |url=http://www.sustainingtowers.org/SOA-hist-drivers.htm |title=ಡ್ರೈವರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಹೈ ರೈಸ್ ಲಿವಿಂಗ್ |access-date=2010-07-31 |archive-date=2012-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311003256/http://www.sustainingtowers.org/SOA-hist-drivers.htm |url-status=dead }}</ref> ಇವುಗಳನ್ನು ನಗರದೊಳಗಿನ ಕುಂದುಹೋದ ಆರಂಭದ ವಠಾರದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಬದಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆ ಮುಂಚಿನ ವಠಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿ, ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ಯಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite book|url=http://books.google.co.uk/books?id=y4fZZeJqqRcC&pg=PA144&lpg=PA144&dq=irish+labour+glasgow+tenements&source=web&ots=wZ071BJL9Z&sig=jIEk-u0DZ4ev86Znpcw1d1CI8LA&hl=en#PPR1,M1 |title=Exiles and Islanders: The Irish Settlers of Prince Edward Island by Brendan O'Grady |publisher=Books.google.co.uk |date= |accessdate=12 September 2009 | first=Brendan | last=O'Grady | isbn=9780773527683}}</ref> ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೋರಿಕೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಾಗೂ ಹಲವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದ ವಠಾರಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ಮಿತಿಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಂದ ತುಳುಕುತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ನೈರ್ಮಲ್ಯತೆಯು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref>ವರ್ಕ್ಸಲ್,ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ''ದ ಟೆನೆಮೆಂಟ್-ಎ ವೇ ಆಫ್ ಲೈಫ್''. ಡಬ್ಲ್ಯೂ &amp;ಆರ್ ಛೇಂಬರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ೧೯೭೨ ISBN ೦೫೫೦೨೦೨೫೨</ref> ಹಲವುಗಳು [[ಗೊರ್ಬಲ್ಸ್]] ತರಹ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳಾಗಿ ಕುಸಿದವು. ೧೯ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ನಗರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ]] ಇಂತಹ ವಸತಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಅತಿ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು, [[ಟ್ರೊಂಗೇಟ್]], [[ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ಹಾಗೂ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ರಾಸ್]] ಅಂತಹ ಪುರಾತನ ನಗರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿತು.<ref name="autogenerated1"/> [[ಬ್ರುಸ್ ರಿಪೊರ್ಟ್]] ಅವರಿಂದ ಉತ್ತೇಚಿತಗೊಂಡ ಅನಂತರದ [[ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ]] ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು, ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶ ವಠಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆ, ನಗರದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಹೊಸ ಪಟ್ಟಣಗಳ]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹಾಗೂ ಟವರ್ ಬ್ಲಾಕ್ಸ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ. ವಠಾರ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕರಾರನ್ನು ಈಗ ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿಯ, ವ್ಯರ್ಥ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಅಸಫಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Gourlay">{{cite web|url=http://gdl.cdlr.strath.ac.uk/springburn/spring066.htm|publisher=Glasgow Digital Library |title=Springburn Virtual Museum: Demolition of tenements in Gourlay Street, 1975|accessdate=12 September 2009}}</ref> ೧೯೭೦ ಹಾಗೂ ೧೯೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋವಿನ ಹಲವು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ವಠಾರಗಳನ್ನು ಇಚ್ಛಿತ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ<ref name="Gourlay" /> ಮತ್ತು "ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ವಾಸ್ತುಕೃತಿ" ಶೈಲಿಯ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕರಾರಿನ ಕಾರಣ ಹಲವು ಉನ್ನತ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನಾಶವಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="autogenerated1" /> ೭ ಮಾರ್ಚ ೨೦೦೩ರಂದು ನಗರ ಮಂಡಳಿ ಅವರಿಂದ ವಸತಿ ಬಂಡವಾಳದ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಸತಿ ಸಂಸ್ಥೆ]] ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಎತ್ತರ-ಏರಿರುವ ವಸತಿಗೃಹಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಹಾಗೂ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ £೯೬ ಮಿಲಿಯನ್‌ಯಿನ ನಿರ್ಮೂಲನ ಹಾಗೂ ಉರುಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.glasgow.gov.uk/en/News/Archives/2006/May/housingrevolutionannounced.htm |title=Glasgow announces a revolution in house-building |publisher=Glasgow.gov.uk |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=5 ಜನವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105180936/http://www.glasgow.gov.uk/en/News/Archives/2006/May/housingrevolutionannounced.htm |url-status=dead }}</ref> == ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣೆ == ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[NHS ಸ್ಕೊಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಅವರಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನೇರವಾಗಿ [[NHS ವಿಸ್ತ್ರತ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹಾಗೂ ಕ್ಲೈಡ್]] ಅವರಿಂದ ಇದರ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ದುರ್ಘಟನೆ ಹಾಗೂ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿ]]ಗೆ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು: [[ಪಶ್ಚಿಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ]], [[ಗಾರ್ಟ್‌ನೆವಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]], ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ [[ರೋಗಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳ ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]], [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]], ನಗರದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ [[ದಂತ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ]], ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೊಬ್‌ಹಿಲ್ಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]] ಹಾಗೂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]. [[NHS 24]] ಅವರಿಂದ ಒಂದು ತುರ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಘಂಟೆಗಳ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಾವ್ರತ್ರಿಕವಾದ ವೈದ್ಯರು]] ೨೪ ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತಾರೆ. [[ವೈದ್ಯ ಸಹಾಯಕ]] ಸೇವೆಗಳನ್ನು [[ಸ್ಕೋಟಿಷ್ ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಸೇವೆ]]ಯಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ [[ಸಂತ. ಆಂಡ್ರ್ಯೂರ ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯಂತಹ ಸ್ವಯಂಸೇವೆಯ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಿದೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಹಾಗೂ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬಲವಾದ [[ಕಲಿಸುವಿಕೆಯ]] ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಾಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಔಷಧದ ಅಂಗಡಿಗಳು ಸೇವೆಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ, ತುರ್ತು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಗರ್ಭನಿರೋಧ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಲಹೆ, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಆಮ್ಲ ಜನಕ ಹಾಗೂ ಸೂಜಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿನ [[ನುಫಿಲ್ಡ್]] ಹಾಗೂ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ರೋಸ್ ಹಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಖಾಸಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಇವೆ. == ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ == [[ಚಿತ್ರ:University of Glasgow Gilbert Scott Building - Feb 2008-2.jpg|thumb|ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಮಾತನಾಡುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ನಾಲ್ಕನೇಯ ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಳರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 100 ನೇಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.]] [[ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ]] ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರ, ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ೧೦ ಮೈಲಿಗಳ (೧೬&nbsp;km) ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಗಳಿವೆ: * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] * [[ಸ್ಟ್ರಾರ್ಥಕ್ಲೈಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] * [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾಲೆಡೊನಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] * [[ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಂಬತ್ತು [[ಇತರ ಶಿಕ್ಷಣ]] ಕಾಲೇಜುಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿವೆ. [[ಅನ್ನೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಕಾಲೇಜ್]],[[ಕರ್‍ಡೊನಲ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಸ್ಟೌ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಉತ್ತರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಜಾನ್ ವಿಟ್ಲಿ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಲ್ಯಾಂಗ್‌ಸೈಡ್ ಕಾಲೇಜ್]] ಮತ್ತು [[ಸಮುದ್ರಯಾನ ಅಧ್ಯಾಯನದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಾಲೇಜ್]]. [[ಜೊರ್ಡನ್‌ಹಿಲ್ ಟಿಚರ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್]], ದ [[ರಾಯಲ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆ‍ಯ್‌‌೦ಡ್ ಡ್ರಾಮಾ]] ಮತ್ತು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್]] ಎಂಬ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜುಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ೧೬೮,೦೦೦ಜನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಕಾಟ್‌‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. [[ಶೌಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]], [[ಡೆನ್ನಿಸ್‌ಟೌನ್]] ಮತ್ತು ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೋನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.scottish-enterprise.com/sedotcom_home/about_se/local_enterprise_companies/glasgow/glasgow-geographicprofile.htm?siblingtoggle=1| title=Glasgow Geographic profile| publisher=Scottish Enterprise| accessdate=9 July 2007| archive-date=27 ಮೇ 2007| archive-url=https://web.archive.org/web/20070527083600/http://www.scottish-enterprise.com/sedotcom_home/about_se/local_enterprise_companies/glasgow/glasgow-geographicprofile.htm?siblingtoggle=1| url-status=dead}}</ref> ನಗರ ಮಂಡಳಿಯು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳನ್ನು, ೧೪೯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ತಜ್ಞರ ಶಾಲೆಗಳು- ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆ, [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್]] ಆ‍ಯ್೦ಡ್ [[ಸ್ಗೊಯ್ಲ್ ಗೈದ್ಲಿ‌ಗ್ ಗ್ಲಾಸ್‌ಚು]](ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ಯಾಯಿಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್), ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ [[ಗ್ಯಾಯಿಲಿಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೋಧಿಸುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. [[ಹೆಲೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]] ಹತ್ತಿರದ ಬ್ಲೈರ್‌ವಡಚ್ ಕೇಂದ್ರದ ನಗರ ಮಂಡಳಿಯು ಹೊರಾಂಗಣ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. [[ಜೊರ್ಡನ್‌ಹಿಲ್ ಸ್ಕೂಲ್‌]]ನ್ನು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸರ್ಕಾರ]]ವು ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತತ್ತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೊಡ ರಾಜ್ಯ ವಲಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅನೇಕ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಶಾಲೆ]]ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: [[ಫೆರ್ನ್‌ಹಿಲ್ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಸೆಂಟ್. ಅಲೊಯ್‌ಸಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಹಟ್‍ಚೆಸೊನ್ಸ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]], [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ [[ದ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]]. {{clearright}} == ಕ್ರೀಡೆ == {{See also|Sport in Glasgow}} === ಕಾಲ್ಚೆಂಡು === ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡು]] ಆಟವು ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಪ್ಯಾರ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌]]ನ [[ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್]] ಕ್ರಿಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ನಡುವಿನ ಆಟ ೦–೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕಂಡಿತ್ತು. ಇದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋನ ಕೇವಲ ಮೂರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ (ಇದರೊಂದಿಗೆ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ [[ಲಿವೆರ್‌ಪೂಲ್]] ಮತ್ತು ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್]]) ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಎರಡು ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ [[ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಫುಟ್‌‍ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್]] [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್]] ಫೈನಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್ ಇನ್‌ಟೆರ್‌ನ್ಯಾಜಿಯೊನಲ್ ಮೈಲ್ಯಾನೊ]] ಪ್ರಥಮ ಸ್ಕಾಟಿಷ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಜಯಿಸಿತು. [[ರೆಂಜರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್]] ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸದೆ ಈಗ [[ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆಲುವಿನ ಕಪ್]] ಪಡೆಯಲು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿತು. ನಗರವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಎರಡು UEFA ೫ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಿವೆ, [[ಇಬ್ರೊಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]](೫೧,೦೮೨ ಆಸನಗಳು) ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಮ್ಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್]](೫೨,೬೭೦ ಆಸನಗಳು), ಇದರಾರ್ಥ [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್]] ಫೈನಲ್‌ ಆಟಕ್ಕೆ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಫೈನಲ್ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಮೂರುಸಲ ಪಡೆದಿತ್ತು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೨೦೦೨ ಮತ್ತು ೨೦೦೭ರ UEFA ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ರೀಡಾಂಗಾಣವಾದ ಹ್ಯಾಮ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಪಂದ್ಯದ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ: ೧೪೯,೫೪೭<ref>{{cite web| url=http://www.rampantscotland.com/glasgow/glw_hampden.htm| publisher=Glasgow Photo Library| title=Hampden Stadium| accessdate=9 July 2007| archive-date=14 ಆಗಸ್ಟ್ 2007| archive-url=https://web.archive.org/web/20070814135942/http://www.rampantscotland.com/glasgow/glw_hampden.htm| url-status=dead}}</ref> ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಅನ್ನು ೩-೧ ರಂತೆ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಕೇಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳೆಲ್ಲ [[ತುಂಬಿರುತ್ತಿದ್ದವು]]. ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್(೬೦,೮೩೨ ಆಸನಗಳು) ಕೂಡ ಪೂರ್ವ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ: [[ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್]] ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಎಸ್‌ಪಿಎಲ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ [[ರೆಂಜರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್]]., ಅದರೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ [[ಹಳೆ ವ್ಯವಹಾರ]] ಸಂಸ್ಥೆ, ಮತ್ತು [[ಪ್ಯಾರ್ಟಿಕ್ ಥಿಸ್ಟ್‌ಲೆ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌]]ನ A ನಾಲ್ಕನೇಯ ಕ್ಲಬ್, [[ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್]]., ಹೆಚ್ಚು ವಿಲಾಸಿ ಕ್ಲಬ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೂರನೇ ವಿಭಾಗ]]ವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಆಧ್ಯತೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಇತರ ಐದು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: [[ಕ್ಲೈಡ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌]], ಇದು [[ಕಂಬರ್ನಾಲ್ಡ್‌]]ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ಲಸ್ [[ಮೂರನೇ ಲ್ಯಾನರ್ಕ್ ಎಸಿ]], [[ಕ್ಯಾಮ್‌ಬಸ್‌ಲ್ಯಾಂಗ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್]]‌, [[ಕೌಲೈರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೈಡೆಸ್‌ಡಲ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌]] ಇವು ದಿವಾಳಿಯಾಗಿವೆ. ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಯುವ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಸಂಘ]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು ಅವುಗಳೆಂದರೆ, [[ಪೊಲಕ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌]], [[ಮೆರಿಹಿಲ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್]]‌, [[ಅಶ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪಿಟರ್ಸ್‌ಹಿಲ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕ್ಲಬ್]]‌,ಹಾಗೆಯೇ ಗಣನೆಗೆ ಬಾರದ ಹವ್ಯಾಸಿ ತಂಡಗಳು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೆಯೇ [[ಹಳೆಯ ವ್ಯವಹಾರ]]ದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿಂದ ಈ ಋತು ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕೂಟ]], ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿ, ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಗಳು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದವು, ಹಾಗೆಯೇ [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಲೀಗ್]], [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]], [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಯುವ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕೂಟ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಕೂಟ]]ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದವು. [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಪ್]] ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲ್ಟಿಕ್, ರೆಂಜರ್ಸ್, ಕ್ಲೈಡ್, ಪ್ಯಾರ್ಟಿಕ್ ಥಿಸ್ಟ್‌ಲೆ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಐದು ತಂಡಗಳ ಯುವ ಆಟಗಾರರ ಕಡೆಯಿರುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" align="center" |- !ಕ್ಲಬ್‌ !ಲೀಗ್‌‌ !ಸ್ಥಳ !ಸಾಮರ್ಥ್ಯ |- | [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್‌ F.C.]] | [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌]] | [[ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್]] | ೬೦,೮೩೨ |- | [[ಪ್ಯಾರ್ಟಿಕ್ ಥಿಸ್ಟ್‌ಲೆ F.C.]] | [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು‌ ಲೀಗ್‌]] | [[ಫಿರ್ಹಿಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] | ೧೦,೮೮೭ |- | [[ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ F.C. ಆಟಗಾರರು]] | ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು‌ ಲೀಗ್‌ | [[ಹಂಪ್‌‍ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್]] | ೫೨,೬೭೦ |- | [[ರೇಂಜರ್ಸ್‌ F.C.]] | ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ | [[ಇಬ್ರೊಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] | ೫೧,೦೮೨ |} [[ಚಿತ್ರ:Hampden Panorama.png|thumb|left|800px|ಹ್ಯಾಂಪ್ಡನ್ ಪಾರ್ಕ್. ಹೋಮ್ ಆಫ್ ದ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಟೀಮ್]]{{Clear}} === ರಗ್ಬಿ ಒಕ್ಕೂಟ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವೃತ್ತಿನಿರತ [[ರಗ್ಭಿ ಒಕ್ಕೂಟ]] ಸಂಘವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸೈನಿಕರು]] ಈ ಆಟವನ್ನು [[ಮ್ಯಾಗ್ನೆರ್ಸ್ ಲೀಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಡುವ ತಂಡಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್,ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಮತ್ತು [[ವೆಲ್ಸ್]]. ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹಾಕ್ಸ್]] ರಚನೆಯು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಮರ್ಗೆರ್‌ನಿಂದ ಆಯಿತು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಕಾಡೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೈ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್ (GHK) ಇವು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಎರಡು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಒಕ್ಕೂಟವಾದರೂ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಕಾಡೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೈ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಸೈಡ್ ದ್ವೀತಿಯ ವಿಭಾಗದ ತಂಡಗಳು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರುಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಗಿಫ್‌ನೊಕ್‌ ಉಪನಗರ ಇನ್ನೋಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹುಟ್ಚೆಸನ್ಸ್ ಅಲೊಯ್‌ಸಿಯನ್ಸ್ RFC]] (GHA). ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಎರಡು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕ್ಲಬ್ಸ್‌ಗಳಾದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ದಕ್ಷಿಣ RFC ಮತ್ತು ಹುಟ್ಚೆಸನ್ಸ್ ಅಲೊಯ್‌ಸಿಯನ್ಸ್ RFC ಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ ರಚನೆಯಾಯಿತು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕ್ಲಬ್ ಕ್ಯಾರ್ಥ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್ RFC ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ಆಗಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ರಗ್ಬಿ ಅದರ ತತ್ವಗಳಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು ಈಗ ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. ಐದು ಪುರುಷರು ಆಡುವ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಿಳಾ ತಂಡಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಕ್ಲಬ್ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ BT ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೂರನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ. === ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್: === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್‌ಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ಕ್ವಲಿಫೈರ್ ಮತ್ತು [[ವಲ್ಸ್]] ನಡುವಿನ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ [[2008ರ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್‌]]ನ್ನು ಪಡೆದು ಒಟ್ಟು ಅಂಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂಕಿ ಕೆಳಗಿಳಿದಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ತನ್ನ ದೇಶಿಯಾ ಕೀಡೆಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟೀಯಾ ಕಪ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ತಂಡವು [[2ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಲೀಗ್‌]]ನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಘವು ಮೊದಲ ಅರೆ-ವೃತ್ತಿನಿರತ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ತಂಡವಾಯಿತು ತಂಡದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಆಡುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆದಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತದೆ. ತಂಡವು [[ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಕ್ರೂಸೆಡೆರ್ಸ್‌]]ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್‌ನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ಐಸ್‌ ಹಾಕಿ === ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ರಿಂದ [[ಬ್ರೆಹೆಡ್ ಎರೆನ]]ದ [[ಬ್ರೆಹೆಡ್ ಕ್ಲೆನ್]] ಎಂಬ ಹೊಸ ತಂಡವು ಇತರ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ತಂಡಗಳಾದ [[ಈಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಡುಂಡಿ [[ಸ್ಟಾರ್ಸ್‌]]ಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಎಲೈಟ್ ಐಸ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿನಿರತ [[ಐಸ್ ಹಾಕಿ]] ತಂಡವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು === ಇತರೆ ಕ್ರೀಡೆಗಳು === ಸ್ಪರ್ಧಾವೇದಿಕೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಕೆಲ್ವಿನ್ ಹಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಟೌನ್]] ಕ್ರೀಡಾ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ [[ಬ್ಯಾಟ್‌ಮಿಟನ್‌]]ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೂಡ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.aces-europa.eu/Home/EuropeanCapitals/tabid/56/Default.aspx |title=ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅಸೊಸಿಯೇಶನ್ |access-date=2010-07-31 |archive-date=2012-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120410121319/http://www.aces-europa.eu/Home/EuropeanCapitals/tabid/56/Default.aspx |url-status=dead }}</ref> ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಪ್‌ನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವ [[ಕ್ಲೈಡ್ಸ್‌ಡಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್‌]]ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಹಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಘವು [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ]]ದ ನಡುವೆ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಏಕದಿನ]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಟಸ್ಥ ನೆಲೆಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿತು. ಹೊರಾಂಗಣ [[ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು]], ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಅಂದರೆ ಹಗ್ಸ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಹಿಮದ ಇಳಿಜಾರುವಿಕೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ೧೯೯೮ ಮತ್ತು ೨೦೦೪ರ ನಡುವೆ [[ಸ್ಕಾಟ್‌‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಕ್ಲೇಮೊರ್ಸ್]] [[ಅಮೆರಿಕಾನ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು]] ತಂಡವು ಕೇಲವು ಅಥವಾ ಅದರ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಆಡಿತ್ತು, ಹ್ಯಾಮ್ಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು [[ವರ್ಲ್ಡ್ ಬೌಲ್]] XI ಸ್ಥಳವೇ ಪ್ರತಿ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಗ್ರಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಗೊರ್ಬಲ್ಸ್‌ಗಳು]] ಅನೇಕ (ರೊವಿಂಗ್)[[ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯ]]ದ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ವಿರಾಮಿಸಿದವು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ೧೮೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ೧೯೦೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ರಿವೆರ್ ಕ್ಲೈಡ್]] ಮೇಲೆ ರೊವಿಂಗ್ ಓಟಗಳು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ವೀಕ್ಷಕರ ಗುಂಪಿಗೆ ದೋಣಿಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದು ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಆಟಕ್ಕಿಂತ ಮೋದಲೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಎರಡು ರೊವಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹಕ್ಕುಸಾಧಿಸಿದವು, ರೆಂಜರ್ಸ್ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸದಸ್ಯರೇ ಇದರ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>[http://www.followfollow.com/news/tmnw/rangers_founders_plaque_unveiled_at_fleshers_haugh_461850/index.shtml ರೆಂಜರ್ಸ್ ಎಫ್‌ಸಿ ಫ್ಯಾನ್ಜೈನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511142036/http://www.followfollow.com/news/tmnw/rangers_founders_plaque_unveiled_at_fleshers_haugh_461850/index.shtml |date=2011-05-11 }}, ಫೌಂಡರ್ಸ್ ಪ್ಲೇಕ್ ಅನ್‌ವೇಲ್ಡ್.</ref> {{See also|ವರ್ಗ:Rowing in Scotland}} ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ [[ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್‌ನ ಸ್ಪಿಡ್‌ವೇ]] ಸ್ಪರ್ಧೆ ಯನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದನ್ನು ನಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಸರಸೆನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಓಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನೆಲ್ಸನ್(೧೯೨೮ & ೧೯೩೨), ಕ್ಯಾರ್ನ್‌ಟೈನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ(೧೯೨೮ & ೧೯೩೦), ವೈಟ್ ಸಿಟಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ(೧೯೨೮–೧೯೩೧, ೧೯೩೯–೧೯೪೦, ೧೯೪೫–೧೯೫೪, ೧೯೫೬, ೧೯೬೪–೧೯೬೮), ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್(೧೯೨೮), ಹ್ಯಾಮ್ಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್(೧೯೬೯–೧೯೭೨), ಸಕರ್ಸೆನ್ ಪಾರ್ಕ್ (೧೯೪೯–೧೯೫೩, ೧೯೯೯ to date), ಶವ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ(೧೯೮೮–೧೯೯೮) ಗಳೆಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತರೆ. ಟೆಮ್‌ಪಸ್ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸ್ಪಿಡ್‌ವೇಯ ವಿವರಗಳಿವೆ. {{See also|Glasgow Tigers (speedway)}} ಪ್ರಬಲ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಇದರ ಸಂಪರ್ಕಗಗಳೆಂದರೆ ಗೆಯಲ್ ನರದ ''ಬೈಲ್ ಮೊರ್ ನ್ಯಾನ್ ಗೈಡಿಲ್'', ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಐದು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೂಡ ಒಂದು, ಇದು ಫೈನಲ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಪ್ ಆಫ್ [[ಶಿನ್‌ಟಿ]]ನ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು, ಇದು [[ಕ್ಯಾಮನಚ್ಡ್ ಕಪ್]] ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹಳೆ ‍ಅನ್ನೀಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶೈನ್‌‍ಟಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಿರಿಯ ಕ್ಲಬ್ ಇದೆ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಮಧ್ಯ ಅರ್ಗೈಲ್, ಹಾಗೆಯೇ [[ಶ್ರೆಥ್‌ಕ್ಲೈಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿದೆ. === ೨೦೧೪ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು === {{See also|2014 Commonwealth Games}} ನವೆಂಬರ್ ೯, ೨೦೦೭ರಂದು ೨೦೧೪ರ [[ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ]] ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗ ಇರುವ ಅನೇಕ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಥಳಗಳು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ನವೀಕರಣವಾದ [[ಹ್ಯಾಮ್ಪ್‌ಡೆನ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗ್ರೊವ್ ಪಾರ್ಕ್]], ದ [[ಕೆಲ್ವಿನ್ ಹಾಲ್]], ಮತ್ತು [[SECC]] ಹತ್ತಿರದ ಯೋಜಿತ [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧಾವೇದಿಕೆ]] ಆಧಾರದಮೇಲೆ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ. ನಗರದ ಪೂರ್ವದ ಕೋನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ಮೈದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಒಳಾಂಗಣ ಸ್ಪರ್ಧಾವೇದಿಕೆಗಳು, [[ಬೈಸಿಕಲ್ ರೇಸಿನ ಪಥವಿರುವ ಕಟ್ಟಡ]] ಮತ್ತು [[ಡ್ಯಾಲ್‌ಮರ್ನೊಕ್]] ಮತ್ತು [[ಪರ್ಕ್‌ಹೆಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಇರಲು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ, ಜೊತೆಗೆ [[ಟೊಲ್‌ಕ್ರಾಸ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಹತ್ತಿರ ಅಪ್‌ಗ್ರೆಡೆಡ್ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ೨೦೧೪ ರ ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ, ಮೂರುಸಲ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:HMS Daring at Scotstoun.JPG|thumb|250px|right|HMS ಡೇರಿಂಗ್ ಅನ್ನು BAE ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸರ್ಫೇಸ್ ಷಿಪ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿತುಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಇದರ 20ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಔನ್ನತ್ಯ ಕುಗ್ಗಿದ್ದರು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಯುಕೆಯ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಉಳಿದಿಕೊಂಡಿದೆ.]] ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರವು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ]] ನಗರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಹಾನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌‍ನ [[ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ]] [[ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಉತ್ಪನ್ನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್]] ಮತ್ತು [[ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್]] ನಂತರ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.scotsman.com/ViewArticle.aspx?articleid=2607517|title=Edinburgh UK's second most prosperous city|publisher=[[The Scotsman]]|accessdate=೩೦ December ೨೦೦೭|last=MacDonnell|first=Hamish|date=೩ March ೨೦೦೫}}</ref> ೧೨,೦೦೦ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ೪೧೦,೦೦೦ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ನಗರ ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೦೦ ದಿಂದ ೨೦೦೫ ರ ನಡುವೆ ೧೫೩,೦೦೦ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಷಿಸಿ, - ಶೇಕಡ ೩೨% ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk_news/story/0,,1572109,00.html|title=Jobs boom on Clyde reverses decline|publisher=Guardian|accessdate=12 December 2007|last=Seenan|first=Gerrard|date=17 September 2005 | location=London}}</ref> ಈಗ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ವಾರ್ಷಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ ೪.೪% ಇದ್ದು, ಲಂಡನ್ ಗಿಂತ ದ್ವೀತಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ೧೭,೦೦೦ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ £೪.೨ ಶತಕೋಟಿ ಪೌಂಡ್ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತ್ತು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೨೨% ರಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite web| url=http://www.scotland.org/about/innovation-and-creativity/features/business/glasgow-flourish.html| title=Let Glasgow Flourish| publisher=Scotland.org| month=April| year=2007| accessdate=9 July 2007| archive-date=13 ಮೇ 2008| archive-url=https://web.archive.org/web/20080513060215/http://www.scotland.org/about/innovation-and-creativity/features/business/glasgow-flourish.html| url-status=dead}}</ref> [[ಪ್ರಸಿದ್ದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]]ದಲ್ಲಿ ೫೫% ಖಾಯಂ ವಾಸಿಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತರೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿ [[ರಫ್ತು]] ತಯಾರಿಕಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಾದ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ತದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು.<ref>{{cite web| url=http://www.scotland.org/about/glasgow-and-surrounding-areas/index.html| title=Glasgow and Surrounding Areas| publisher= Scotland Online Gateway| accessdate=9 July 2007}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Glasgow Science Centre.jpg|thumb|250px|left|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಟವರ್, ಸ್ಕಾ‍ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರ,ಮತ್ತು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸೈನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಐಎಂಎ‌ಎಕ್ಸ್ ಸಿನೆಮಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದ ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತಾಗಿದೆ.]] ಈಗಿರುವಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ [[ತೃತೀಯ]] ವಲಯವಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಸಂವಹನಗಳು, [[ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು]], ಸಂಶೋಧನಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋಧ್ಯಮ ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವು. ಈಗ {{Citation needed|date=December 2008}}ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಎರಡನೇ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು)<ref name="audit" /> ಮತ್ತು ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೨೦೦೧ ನಡುವೆ ನಗರದ ವಾಣೀಜ್ಯ ಸೇವಾ ವಲಯವು ಶೇಕಡ ೩೦% ಬೆಳೆದು, ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಲಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web| url=http://www.ifsdglasgow.co.uk/district.asp?page_id=32| archiveurl=https://web.archive.org/web/20080108151012/http://www.ifsdglasgow.co.uk/district.asp?page_id=32| archivedate=8 January 2008| title=Glasgow’s financial services economy| publisher=International Financial Services District Glasgow| accessdate=9 July 2007}}</ref><ref>{{cite web| url=http://www.edinburghbrand.com/news/information/| archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011191337/http://www.edinburghbrand.com/news/information/| archivedate=11 October 2007| title=Edinburgh's Ranking| accessdate=9 July 2007}}</ref> ಈಗ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಯುರೋಪಿನ ಹದಿನಾರನೇ ದೊಡ್ಡ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು<ref>{{cite web| url=http://213.86.34.248/NR/rdonlyres/102CD2E5-FB72-4B9B-A30C-56FD592B5B61/0/BC_RS_GFCI4.pdf|format=PDF| title=The Global Financial Centres Index – Sept 2008| publisher=City of London Corporation| accessdate=28 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081218040957/http://213.86.34.248/NR/rdonlyres/102CD2E5-FB72-4B9B-A30C-56FD592B5B61/0/BC_RS_GFCI4.pdf|archivedate=18 December 2008}}</ref>, [[ಬ್ಲೂಚಿಪ್]] ಹಣಕಾಸು ವಲಯದೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಬೆಳೆದು, ಗಣನೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು ಅಥವಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಲಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>{{cite web| url=http://www.scotland.gov.uk/News/Releases/2006/11/20112301| title=Financial services jobs for Glasgow| publisher=The Scottish Government| accessdate=28 December 2008}}</ref> ೧೯೯೦ ಮತ್ತು ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ [[ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್‌]]ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦,೦೦೦ ಜನ, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮೂರರಷ್ಟು ಭಾಗದ ಜನರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಬಿಬಿಸಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ {{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/glasgow_and_west/6247869.stm|title=Call centres 'enjoying boom time'|accessdate=12 September 2009|publisher=BBC | date=10 January 2007}}</ref> ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು [[ಪದವಿದರ]]ರನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ನೇಮಿಸುವ ದಳ್ಳಾಳಿಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಅಭ್ಯಾಸ ಅಂದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ, ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು [[ಟಿಯುಸಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಯುಕ್ತ ಭಾಗಗಳು ಮಾಡಿದವು.<ref>{{cite news| url=http://www.independent.co.uk/news/business/news/slavery-abolished-in-call-centres-685305.html| title=Slavery abolished in call centres| publisher=The Independent Newspaper| accessdate=20 May 2001| location=London| first=Kate| last=Hilpern| date=20 May 2001| archive-date=13 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110513082404/http://www.independent.co.uk/news/business/news/slavery-abolished-in-call-centres-685305.html| url-status=dead}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು ಇಂತಹ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಕೆಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ನಿರ್ಮಾಣ, ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಿಕೆ, ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಹಾಗೆಯೇ ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದದ ವಲಯಗಳದ [[ಅಪ್ಟೊಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]], [[ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ]] ಮತ್ತು [[ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ. {{Citation needed|date=November 2008}}ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು [[ಸಿಲಿಕನ್ ಗ್ಲೆನ್]] ಹೈ ಟೆಕ್ ವಲಯವನ್ನಾಗಿ ರಚಿಸಿತು. == ಸಾರಿಗೆ == {{See also|Transport in Glasgow}} === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:AM Glasgow Central.JPG|thumb|250px|right|ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೇಂದ್ರಿಯ ನಿಲ್ದಾಣವು ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಮೇನ್ ಲೈನ್‌ಗೆ ಉತ್ತರದ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಆಗಿದೆ.]] ವಿಶಾಲ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಹೊಂದಿದೆ, ಬಹುಶಃ [[ಶ್ರಥ್‌ಕೈಡ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಸಾರಿಗೆ]] (SPT) ಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರ ಬಹುದು. ನಗರವು ಅನೇಕ ಬಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ; ಬಸ್‌ಗಳ [[ಮುಕ್ತ ಸಾಗಾಟ]]ವು ಶ್ರಥ್‌ಕ್ಲೈಡ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಾರಿಗೆಯ ನಿಧಿಯ ಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿಯಾವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ. ನಗರದೊಳಗೆ ಬಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು : [[ಮೊದಲು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]], [[ಅರ್ರಿವ ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]], [[ಸ್ಟೆಜ್‌ಕೋಚ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ನಗರ ಬಸ್]]. ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೇ [[ಬ್ಯೂಕ್ಯಾನನ್ ಬಸ್‌ನಿಲ್ದಾಣ.]] ಲಂಡನ್ ಹೊರವಲಯದ ಯುನೈಟಿಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ನಗರ ರೈಲು]] ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, [[ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವು ಇದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ರೈಲುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಒಳಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿರುವ [[ಮೊದಲ ಸ್ಕಾಟ್‌ರೈಲು]] ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕೇಂದ್ರಿಯಾ ನಿಲ್ದಾಣ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ವೀನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಗಳು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿವೆ. [[ಲಂಡನ್ ಇಸ್ಟೊನ್]] <ref>http://www.railway-technology.com/projects/virgin/ railway-technology.com ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಮೇನ್ ಲೈನ್ ಪೆಂಡೋಲಿನೊ ಟಿಲ್ಟಿಂಗ್ ಟ್ರೇನ್ಸ್,ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್</ref> ನಿಂದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೇಂದ್ರವು {{convert|641.6|km|mi|adj=on}} [[ಉದ್ದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರ ಮುಖ್ಯ ಸಾಲಿನ]] ಕೋನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಿಂದ ಈ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಉಪಯೋಸುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೇಂದ್ರ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸುಬುರ್‌ಬ್ಯಾನ್ ಸೇವೆಯ ಕೋನೆಯ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಆಗಿದೆ, ಎರ್‌ಶೈರ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ವೆರ್‌ಕ್ಲೈಡ್, ಹಾಗೆಯೇ ಡ್ಯಾಲ್‌ಮುರ್ ನಿಂದ ಮದರ್‌ವೆಲ್ ವರೆಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅಡ್ಡ ನಗರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನೊಳಗಿನ ಇತರ ಹೆಚ್ಚು ಸೇವೆಗಳು - ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಾಲು, ಅಬೆರ್ಡಿನ್, ಇನ್ವೆರ್‌ನೆಸ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಲೆನಾಡು - ಕ್ವೀನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಕಾರ್ಯರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಗರ ಸುಬುರ್‌ಬ್ಯಾನ್ ಜಾಲವು ರಿವರ್ ಕೈಡ್ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್‌ರೈಲ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋಗಳಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅವರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಕೇಳಿದೆ, ಇದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಧನ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. [[ಮೂರು ನೇರ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಂದ]] ಈ ನಗರವು [[ಈಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು [[ಎರ್‌ಡ್ರೀ-ಬ್ಯಾಥ್‌ಗೇಟ್ ರೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕವು]] ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ. ಸುಬುರ್‌ಬ್ಯಾನ್ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಜೊತೆಗೆ ಶ್ರಥ್‌ಕ್ಲೈಡ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಾರಿಗೆಯು [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ]]ವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಏಕೈಕ [[ಮಹಾನಗರ]] ಪದ್ದತಿಯ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಲಂಡನ್]] ಮತ್ತು [[ಬುಡಪೆಸ್ಟ್]] ನಂತರ ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂರನೇ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |author=SPT |url=http://www.spt.co.uk/subway/facts.html |title=SPT Subway |publisher=Web.archive.org |date=16 April 1980 |accessdate=12 September 2009 |archive-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071229231523/http://www.spt.co.uk/subway/facts.html |url-status=bot: unknown }}</ref> ರೈಲು ಮತ್ತು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗಗಳೆರಡೂ ಅನೇಕ [[ನಿಲ್ಲುವ ಮತ್ತು ಸಾಗುವ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕ್ಲೈಡ್ ನದಿ]]ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌ಗಳ ನಡುವೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪೂರ್ವ ರೈಲ್ವೆ ರಸ್ತೆ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕ್ಲೈಡ್ ಫಸ್ಟ್‌ಲಿಂಕ್]] ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. {{wide image|Central station panoramic.JPG|750px|<center>View of [[Glasgow Central station]] (with the distinctive facade of [[Heilanman's Umbrella]] to the left) from the ೫th floor of [[Radisson SAS]] hotel May ೨೦೦೯}} === ನೌಕಾ ಸಮೂಹ === ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಕ್ಲೈಡ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಫೆರ್ರೀಸ್(ಹಡಗು)ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ಅವರು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹತ್ತಿರದ [[ಎರ್‌ಸ್ಕಿನ್ ಸೇತುವೆ]],[[ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಸೇತುವೆ]], ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೈಡ್ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್ ಫೆರ್ರಿ‌]]ನ ಕೇವಲ ಉಳಿದ ತಿರುವುಗಳು, [[ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್]] ಮತ್ತು [[ಯೊಕೆರ್]], ಮತ್ತು [[ಇವೆರ್‌‍ಕ್ಲೈಡ್‌]]ನ ಕಿಲ್‌‍ಕ್ರೆಗ್ಯಾನ್ ಫೆರ್ರಿ, ಇವೆರಡು ಶ್ರಥ್‌ಕೈಡ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಸಾರಿಗೆ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ಇದು ನಗರ ದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ''[[ಪಿಎಸ್ ವೆವರ್ಲಿ]]'' ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋನೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ [[ಪ್ಯಾಡಲ್-ಸ್ಟಿಮೆರ್]] <ref>{{cite web |url=http://www.waverleyexcursions.co.uk/waverley.htm |title=PS Waverley |publisher=Waverleyexcursions.co.uk |date= |accessdate=12 September 2009 |archive-date=17 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090817181830/http://www.waverleyexcursions.co.uk/waverley.htm |url-status=dead }}</ref> ಆಗಿದ್ದು, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಯಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನದ [[ವಾಟರ್‍ಬಸ್]] ಸೇವೆಯು [[ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್‌ಶೈರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ [[ಬ್ರೆಹೆಡ್‌]]ನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ನೀರು ಹರಿಯುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ಲೊಚ್ ಲೊಮಂಡ್ ಸಿಪ್ಲೆನ್]] [[ಅರ್‌ಗೈಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟ್]] ನೊಂದಿಗೆ ನಗರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಟ್ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/glasgow_and_west/6187102.stm| title=Seaplane air service to take off| publisher=BBC News|date=27 November 2006| accessdate=9 July 2007}}</ref> ಕಾರ್ಯನಿರತ ಡಕ್‌ನ್ನು ಮಾತ್ರ [[ಕ್ಲೈಡ್‌ಪೊರ್ಟ್]] ನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ ವಿ ಡಕ್]], ಬ್ರೆಹೆಡ್‌ನ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. [[ಬೃಹತ್ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆ]]ಯ ಮಹತ್ವವೆಂದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಅಂದರೆ, [[ಐದನೇ ಕ್ಲೈಡ್‌]]ನ ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ [[ಹಂಟೆರ್‌ಸ್ಟೋನ್ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೭.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. === ರಸ್ತೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Wfm m8 motorway.jpg|thumb|250px|right|ಎಂ8 ಮೋಟರ‌ವೇ, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಚಟುವಟಿಕೆಯುಳ್ಳ ಮೋಟರ್‌ವೇ ಆಗಿದೆ.]] ಈ ನಗರವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ [[ಹೆದ್ದರಿಗಳ]] ಜಾಲದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. [[M8 ಮುಖ್ಯ ಹೆದ್ದರಿ]]ಯು ನಗರ ಕೆಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗಿ [[M77]], [[M73]], ಮತ್ತು [[M80]] ಹೆದ್ದರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ‌ವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. A೮೨ ರಸ್ತೆಯು ನಗರ ಮತ್ತು ಅರ್ಗಿಲ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಹೈಲ್ಯಾಡ್‌ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. [[M74]] ನೇರವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದ [[ಕ್ಯಾರ್ಲಿಸ್ಲೆ]] ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ; M೭೪ ಹೆದ್ದರಿ ಯೋಜನೆಯು ವಿವಾದ ವಿಸ್ತರಿಸರವಾಗಿ ಮೋಟರ್ ವೇ ಯಿಂದ [[ಟೊಲ್‌ಕ್ರಾಸ್]] ನೊಳಗಿನಿಂದ [[ಟ್ರೆಡ್‌ಸ್ಟೋನ್]] ಪ್ರದೇಶ ದಿಂದ M೮ ಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾದ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು, ೨೦೧೧ ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಪೂರ್ವ ತುದಿಯ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ರಸ್ತೆ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಕಡಿತಗೊಂಡಿರುವ ಪೂರ್ವ ತುದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು === ಎರಡು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ನಗರ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] (GLA){{convert|13|km|mi|0|abbr=on|disp=/}}(ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಪೂರ್ವ), [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪ್ರೆಸ್ಟ್‌ವಿಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] (PIK) {{convert|51|km|mi|0|abbr=on|disp=/}} (ನೈಋತ್ಯ-ಭಾಗಕ್ಕೆ), ಮತ್ತು ಕೈಡ್ ನದಿ ಮೇಲಿನ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ ದಿಂದ ಗ್ಲ್ಯಾ[[ಸ್ಗೋ ಕಡಲ ವಿಮಾನ ಸರಹದ್ದು]], [[ಕಮ್‌ಬೆರ್ನಾ‌‍ಲ್ಡ್]] {{convert|29|km|mi|0|abbr=on|disp=/}} (ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ) ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆ ಯಿದೆ. [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ನಿಲ್ದಾಣ]]ವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೈಡ್ ಮೇಲಿನ ಸ್ಟೊಬ್‌‍ಕ್ರಾಸ್ ಕ್ವೆ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರೆಸ್ಟ್‌ವಿಕ್ ನಿಂದ ನೇರ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ; ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ‌ಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದು, [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ರೈಲ್ವೆ]]ಯಿಂದ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಕಡಿತ ಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ]] ನಿಲ್ದಾಣವು ಜೂನ್ ೨೦೦೭,ರಲ್ಲಿ [[ಉಗ್ರರಿಂದ ದಾಳಿ]] ನಡೆದಿತ್ತು. == ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳು == ವಿವಿಧ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ [[ತದ್ರೂಪ]]ವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/ |title=Glasgow City Council – Twin cities of Glasgow |publisher=Glasgow.gov.uk |date=3 August 2009 |accessdate=12 September 2009 |archive-date=5 ಆಗಸ್ಟ್ 2012 |archive-url=https://archive.is/20120805151240/www.glasgow.gov.uk/en/AboutGlasgow/Twincities/ |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" "text-align:left;font-size:100%;"| |- ! style="background: #811541; color: #FFFFFF" ! | ! style="background: #811541; color: #FFFFFF" height="17" width="120" | ದೇಶ ! style="background: #810001; color: #FFFFFF" ! | ! style="background: #810001; color: #FFFFFF" ! width="100" | ಸ್ಥಳ ! style="background: #811541; color: #FFFFFF" ! | ! style="background: #811541; color: #FFFFFF" ! width="130" | ರಾಜ್ಯ / ಪ್ರಾಂತ್ಯ / ಪ್ರದೇಶ / ಗವರ್ನರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ! style="background: #811541; color: #FFFFFF" ! width="40" | ದಿನಾಂಕ |- ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{Flagicon|Germany}} ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ಜರ್ಮನಿ ! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[ಚಿತ್ರ:DEU Nürnberg COA (klein).svg|25px]] ! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್ ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | [[ಚಿತ್ರ:Flag of Bavaria (lozengy).svg|25px]] ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ಬವೇರಿಯಾ ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ೧೯೮೫ |- ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{Flagicon|Russia}} |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ರಷ್ಯಾ ! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[ಚಿತ್ರ:Coat of Arms of Rostov-on-Don.svg|25px]] |! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | ರಾಸ್ಟೊವ್-ಆನ್-ಡಾನ್ ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | [[ಚಿತ್ರ:Flag of Rostov Oblast.svg|25px]] |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ''[[ರೋಸ್ಟೋವ್ ಓಬ್ಲಾಸ್ಟ್]]'' |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ೧೯೮೬ |- ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{Flagicon|People's Republic of China}} |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಚೀನಾ ! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | |! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | ಡಾಲಿಯಾನ್ ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" | |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ''[[ಲೈಯಾವೋನಿಂಗ್]]'' |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ೧೯೯೭ |- ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{Flagicon|Cuba}} |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ಕ್ಯೂಬಾ ! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[ಚಿತ್ರ:Escudo de la Habana.svg|25px]] |! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | ಹವಾನಾ ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ಹವಾನಾ |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ೨೦೦೨ |- ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{Flagicon|Italy}} |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ಇಟಲಿ: ! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[ಚಿತ್ರ:Turin coat of arms.svg|25px]] |! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | '''[[Turin]]''' ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | [[ಚಿತ್ರ:Bandiera della regione Piemonte.svg|25px]] |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ''[[ಪೀಡ್‌ಮಂಟ್]]'' |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ೨೦೦೩<ref name="ct-tc">[http://www.comune.torino.it/relint/inglese/index.shtml ಟುರಿನ್ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ – ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226083647/http://www.comune.torino.it/relint/inglese/index.shtml |date=2009-02-26 }} ಜನವರಿ ೨೬ ೨೦೦೮ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> |- ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{Flagicon|Pakistan}} |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! ! | ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | |! style="background: #FFFFCF; color: #000000" !| ಲಾಹೋರ್‌ ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! |ಪಂಜಾಬ್‌ |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ೨೦೦೬<ref>{{cite web |url=http://www.eveningtimes.co.uk/hi/news/5057161.html |title=Glasgow 'twinned' with Lahore |publisher=Web.archive.org |date=29 November 2006 |accessdate=12 September 2009 |archive-date=29 ನವೆಂಬರ್ 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061129165526/http://www.eveningtimes.co.uk/hi/news/5057161.html |url-status=bot: unknown }}</ref> |- ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{Flagicon|France}} |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! |ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ ! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | |! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | '''[[ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ]]''' ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | [[ಚಿತ್ರ:Provence-Alpes-Côte-d'Azur flag.svg|25px]] |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ''[[ಪ್ರಾಂತ್ಯ-ಆಲ್ಪ್‌ಸ್-ಕೋಟ್ ಡೆ ಅಜುರ್]]'' |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ೨೦೦೬<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/glasgow_and_west/4941766.stm |title=Glasgow 'twinned' with Marseille |publisher=BBC News |date=25 April 2006 |accessdate=12 September 2009}}</ref> |- ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | {{Flagicon|Palestine}} |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ಪಾಲಿಸ್ಟೇನಿಯನ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | [[ಚಿತ್ರ:Bethlehem Logo.gif|25px]] |! style="background: #FFFFCF; color: #000000" ! | '''[[ಬೆಥ್‌ಲೆಹೆಮ್]]''' ! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ''[[ಬೆಥ್‌ಲೆಹೆಮ್ ಗೌರ್ನರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]'' |! style="background: #FFFFEF; color: #000000" ! | ೨೦೦೭<ref>{{cite web |url=http://www.eveningtimes.co.uk/news/display.var.1326701.0.bethlehem_is_citys_latest_twinned_town.php |title=Bethlehem is city’s latest twinned town |publisher=Eveningtimes.co.uk |date=25 January 2007 |accessdate=12 September 2009 |archive-date=6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206121244/http://www.eveningtimes.co.uk/news/display.var.1326701.0.bethlehem_is_citys_latest_twinned_town.php |url-status=dead }}</ref><ref name="BethlehemTwinning">{{cite web |url=http://www.bethlehem-city.org/Twining.php |title=::Bethlehem Municipality:: |publisher=www.bethlehem-city.org |accessdate=10 October 2009 |archive-date=13 ಜುಲೈ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140713234635/http://www.bethlehem-city.org/Twining.php |url-status=dead }}</ref> |} == ಗ್ಯಾಲರಿ == {{Gallery |title= |width=140 |height=150 |lines=4 |File:Sauchiehall St 0015.JPG|[[Cineworld]] on Renfrew Street is the world's tallest cinema. |File:G-BZRS.jpg|[[Glasgow City Heliport]], the operating base for the Strathclyde Police air support unit. |File:Wfm mackintosh lighthouse.jpg|[[The Lighthouse (Glasgow)|The Lighthouse]], Scotland's Centre for Architecture & Design. |File:Wfm goma glasgow.jpg|[[Gallery of Modern Art|GoMA]] is the ೨nd most visited [[contemporary art]] gallery in the UK outside [[ಲಂಡನ್]].<ref>{{cite web|url=http://www.glasgowmuseums.com/venue/index.cfm?venueid=3|title=Gallery of Modern Art|author=Glasgow Museums|accessdate=26 June 2008|archive-date=6 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100606033532/http://www.glasgowmuseums.com/venue/index.cfm?venueid=3|url-status=dead}}</ref> |File:Glasgow School of Art ೫೨.JPG|Western façade of [[Charles Rennie Mackintosh]]'s [[Glasgow School of Art]] }} == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category}} * {{dmoz|Regional/Europe/United_Kingdom/Scotland/Glasgow,_City_of}} * [http://www.activglasgow.com/ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೈಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202131237/http://activglasgow.com/ |date=2011-02-02 }} * [http://www.glasgow.gov.uk/ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ನಗರದ ಕೌನ್ಸಿಲ್] * [http://www.clydewaterfront.com/ ಕ್ಲೈಡ್ ಜಲಾಭಿಮುಖ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201202064220/http://www.clydewaterfront.com/ |date=2020-12-02 }} * [http://www.clydewaterfrontheritage.com/ ಕ್ಲೈಡ್ ಜಲಾಭಿಮುಖ ಆನುವಂಶಿಕತೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150928021013/http://www.clydewaterfrontheritage.com/ |date=2015-09-28 }} * [http://www.glasgowguide.co.uk/maps-full.html ಮಧ್ಯ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಪ್ರಭಾವಬೀರುವ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ನಕ್ಷೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080514151100/http://www.glasgowguide.co.uk/maps-full.html |date=2008-05-14 }} * [http://www.arthurlloyd.co.uk/Glasgow.htm ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳ ಇತಿಹಾಸ] * {{wikivoyage|Glasgow}} * [http://www.undiscoveredscotland.co.uk/glasgow/cathedral/ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಇತಿಹಾಸ] * [http://www.ltscotland.org.uk/abolition/ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮಿ ಮಾರಾಟ ನಿರ್ಮೂಲನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120103172434/http://www.ltscotland.org.uk/abolition/ |date=2012-01-03 }} * [http://www.theglasgowstory.com/ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಥೆ] * [http://www.southsidehappenings.co.uk/ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ'ದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929011306/http://www.southsidehappenings.co.uk/ |date=2007-09-29 }} {{UK cities}} {{Commonwealth Games Host Cities}} {{Commonscat|Glasgow}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಬಂದರು ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:6ನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜನನಿಬಿಡವಾದ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯೂರೋಪ್ ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]] eyb60la171oluzvk0kp0klsiksdg2su 0 26039 1372545 1350772 2026-05-01T09:49:18Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372545 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:AlbertusMagnus.jpg|thumb|right|ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್, ರೋಮನ್ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪೋಷಕ ಸಂತ]] '''ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ'''ವು ದೇವರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಾದರೆ [[ಧರ್ಮ|ಧಾರ್ಮಿಕ]] ನಂಬಿಕೆ, ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಅಧ್ಯಯನ. == ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ == [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]]ನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾದ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ವನ್ನು[[ಸೇಂಟ್ ಆಗಸ್ಟೀನ್|ಹಿಪ್ಪೋದ ಅಗಸ್ಟೀನ್]] ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ, "ದೇವತೆಯ ಕುರಿತು ತರ್ಕ ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆ"<ref>''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್'' ಬುಕ್ VIII. i.[https://web.archive.org/web/20071103095616/http://logicmuseum.googlepages.com/civitate-8.htm] "ಡೆ ಡಿವಿನಿಟಾಟೆ ರೇಶನೆಮ್ ಸಿವೆ ಸೆರ್ಮೋನೆಮ್"</ref>, [[ಆಂಗ್ಲ]]ದಲ್ಲಿ "ಥಿಯೋಲಜಿ"ಯನ್ನು "ದೈವೀ ಸಂಗತಿಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ"ವೆಂದು ರಿಚರ್ಡ್ ಹೂಕರ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://anglicanhistory.org/hooker/3/368-377.pdf ''ಆಫ್ ದಿ ಲಾಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಿಲೆಸಿಯಾಸ್ಟಿಕಲ್ ಪೊಲಿಟಿ'', 3.8.11]</ref> ಈ ಪದವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಉಪನ್ಯಾಸದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾಥ್, ಅಲಿಸ್ಟೆರ್. 1998. ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಥಿಯಾಲಜಿ: ಆನ್ ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಥಾಟ್. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್. ಪುಟಗಳು. 1-8.</ref> ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ವಾದಗಳನ್ನು ([[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ದಾರ್ಶನಿಕ]], ಜನಾಂಗ ವಿವರಣೆಯ, [[ಇತಿಹಾಸ|ಐತಿಹಾಸಿಕ]], ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ) ಯಾವುದೇ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು, ವಿವರಿಸಲು, ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲು, ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಅಥವಾ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ನೆರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ನೀಡಬೇಕು * ಅವನ ಅಥವಾ ಅವಳ ಸ್ವಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್. ಮಿಗ್ಲಿಯೋರ್, ''ಫೇಥ್ ಸೀಕಿಂಗ್ ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್: ಆನ್ ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಥಿಯೋಲಜಿ'' 2ನೆ ಆವೃತ್ತಿ.(ಗ್ರಾಂಡ್ ರಪಿಡ್ಸ್: ಎರ್ಡಮನ್ಸ್, 2004)</ref> * ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಮೈಕೆಲ್ ಎಸ್. ಕೋಗನ್, 'ಟವರ್ಡ್ ಎ ಜೆವಿಶ್ ಥಿಯಾಲೋಜಿ ಆಪ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ' ಇನ್ ''ದಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಎಕುಮೆನ್ಸಿಯಲ್ ಸ್ಟಡಿಸ್'' 32.1 (ವಿಂಟರ್ 1995), 89-106; ಆನ್‌ಲೈನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ [http://www.icjs.org/scholars/kogan.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615100029/http://www.icjs.org/scholars/kogan.html |date=2006-06-15 }}</ref> * ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುವುದು<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಡೇವಿಡ್ ಬರ್ರೆಲ್ಲ್, ''ಫ್ರೀಡಂ ಎಂಡ್ ಕ್ರಿಯೇಶನ್ ಇನ್ ಥ್ರೀ ಟ್ರೆಡಿಶನ್ಸ್'' (ನೋಟ್ರೆ ಡಮೆ: ನೋಟ್ರೆ ಡಮೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1994)</ref> * ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಯುತವೆಂದು ತೋರಿಸುವುದು * ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದರ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಜಾನ್ ಶೆಲ್ಬಿ ಸ್ಪೂಂಗ್, ''ವೈ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ಮಸ್ಟ್ ಚೇಂಜ್ ಆರ್ ಡೈ'' (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್, 2001)</ref> * ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವುದು<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಡಂಕನ್ ಡೋರ್ಮೋರ್ ಎಟ್ ಅಲ್ (ಆವೃತ್ತಿಗಳು), ''ಅಂಗ್ಲಿಕಾನಿಸಂ, ದಿ ಆನ್ಸರ್ ಟುದಿ ಮಾಡರ್ನಿಟಿ'' (ಲಂಡನ್: ಕಾಂಟಿನಂ, 2003)</ref> ಅಥವಾ * ಕೆಲವು ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದರ ಮಾರ್ಗೋಪಾಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಟಿಮೋಥಿ ಗೊರಿಂಜೆ, ''ಕ್ರೈಂ'', ಚೇಂಜಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಚರ್ಚಸ್ ಸೀರೀಸ್ (ಲಂಡನ್:SPCK, 2004)</ref> * ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ಸಂಪ್ರದಾಯವೊಂದರ ಮಾರ್ಗೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾ., ಅನ್ನೆ ಹುಂಟ್ ಓವರ್‌ಜೀಯ ರಿಸಿಯೋರ್ (1913–2005)ನ ವಿಚಾರಗಳ ಪದವಿವರಣೆ. 'ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ಪಾತ್ರ': "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಒಬ್ಬ ವಿವರಣೆಕಾರ ಎಂದು ಪೌಲ್ ರಿಸಿಯೋರ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಆತನ ಕೆಲಸ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಅಸಂಖ್ಯ, ಶ್ರೀಮಂತ ಉಪಮೆಗಳ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಸಂಕೇತಗಳೂ ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ "ಮಾತನಾಡುವುದು" ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ." ಅನ್ನೆ ಹಂಟ್ ಓವರ್‌ಝೀ ''ದಿ ಬಾಡಿ ಡಿವೈನ್: ದಿ ಸಿಂಬಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಾಡಿ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಫ್ ತೆಲ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಡೆ ಚಾರ್ಡಿನ್ ಎಂಡ್ ರಾಮಾನುಜ'', ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಅಧ್ಯಯನ 2 (ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್: ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1992), ISBN 0-521-38516-4, 9780521385169, ಪುಟ.4; ಮೂಲ: [https://books.google.com.au/books?id=EiYEktsURVAC&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_v2_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q=&amp;f=false ] (ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು: ಸೋಮವಾರ ಏಪ್ರಿಲ್ 5, 2010)</ref> ಅಥವಾ * ಯಾವುದೇ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದೆ ದೈವತ್ವದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ. == ಪದದ ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of theology}} ''ಥಿಯೋಲಜಿ'' ಯನ್ನು ಗ್ರೀಕ್‍‌ನ ''ಥಿಯೋಲಜಿಯಾ'' (θεολογία) ದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. (''ಥಿಯೋಸ್'' (θεός) ಅರ್ಥ ದೇವರು ಮತ್ತು ''ಲೋಗೋಸ್ '' (λόγος) ಅರ್ಥ ಪದ, ಪ್ರವಚನ, ಅಥವಾ ತರ್ಕ, ಜೊತೆಗೆ ಅಮೂರ್ತ ನಾಮಪದಕ್ಕೆ ''ia'' ) ಎಂಬ ಕೊನೆಯ ಪ್ರತ್ಯಯದಿಂದ), ಇದು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ಗೆ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ಎಂದು ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ಗೆ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿ'' ಎಂದು ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಂವಾದಿ ಪದ "theology" (Theologie, Teologye) 1362 ರಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬಂತು.<ref>ಲಾಂಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಪಿಯರ್ಸ್ ಪ್ಲೋಮನ್ ಎ ix 136</ref> ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪದದ ತಾತ್ಪರ್ಯವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವು ಹೊಂದಿರುವ ಆದ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತ ಲೇಖಕರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ಬಳಕೆಯ ತಾತ್ಪರ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಈಗ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದವು ಅದರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಂದರ್ಭದ ಆಚೆಗೂ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. * ಗ್ರೀಕ್ ಪದ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' (θεολογια) "ದೇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಚನ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 4ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟೋ ದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್, ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ii, Ch. 18 ಬಳಸಿದ್ದನು.<ref>[https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057;query=entry%3D%2348216;layout=;loc=qeolo%2Fgia1 ಲಿಡ್ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ''ಗ್ರೀಕ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೆಕ್ಸಿಕಾನ್''' ]'.</ref> [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌‌]] ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮ್ಯಾಥೆಮೆಟಿಕೆ'''', ಫಿಸಿಕೆ ''ಮತ್ತು'' ಥಿಯೋಲಾಜಿಕೆ ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಿದ,'' ಕೊನೆಯದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌‌ ಅದರಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವದ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತ ಪ್ರವಚನವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದ.<ref>{{Cite web |url=http://etext.library.adelaide.edu.au/mirror/classics.mit.edu/Aristotle/metaphysics.6.vi.html |title=ಅರಿಸ್ಟೋಟಲ್, ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್'', ಬುಕ್ ಎಪ್ಸಿಲನ್.'' |access-date=2010-11-02 |archive-date=2008-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080216173401/http://etext.library.adelaide.edu.au/mirror/classics.mit.edu/Aristotle/metaphysics.6.vi.html |url-status=dead }}</ref>.'' * ಗ್ರೀಕ್ ಸ್ಟೋಯಿಕ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಲೇಖಕ ವರ್ರೋ ಇಂಥ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತಾರೆ: ಪೌರಾಣಿಕ (ಗ್ರೀಕ್ ದೇವತೆಗಳ ಪುರಾಣಿಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ) ವೈಚಾರಿಕ (ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ (ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ).<ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>ಅಗಸ್ಟೀನ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ, [http://www.newadvent.org/fathers/120106.htm ''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್]'', ಬುಕ್ 6], ಅಧ್ಯಾಯ.5.</ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>'' * ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ''ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು'', ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನದ ಗ್ರಂಥ ''ಅಪೋಕಲಿಪ್ಸಿಸ್ ಅಯನ್ನೊಯ್ ಟೊಯ್ ಥಿಯೋಲಜಿ'' "ದಿ ರಿವಿಲೇಶನ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ ದಿ ''ಥಿಯೋಲೋಗೋಸ್''." ರಚಿಸುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಪದವು "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ" ಜಾನ್‌ರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಮದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾದ ಅರ್ಥ ''ದೇವವಾಕ್ಕು'', ಅರ್ಥ "ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರವಚನ" ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ "ಪದ" ಅಥವಾ "ಸಂದೇಶ" - ದೇವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುವವನು, ''ಲೋಗಿ ಟೊಯ್ ಥಿಯೋಯಿ''.<ref>ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ವಲ್ಪ ಈಚೆ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರಿವಿಲೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಎರಡು ಹಳೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಡೇವಿಡ್ ಔನೆಸ್ ಅವರ ''ವರ್ಡ್ ಬಿಬ್ಲಿಕಲ್ ಕಾಮೆಂಟರಿಯಲ್ಲಿದೆ 52: ರಿವಿಲೇಶನ್ 1-5'' (ಡಲ್ಲಾಸ್: ವರ್ಡ್ ಬುಕ್ಸ್, 1997) ಎರಡೂ 11ನೆ ಶತಮಾನದ್ದು- ಗ್ರೆಗೊರಿ 325/ಹೊಸ್ಕಿಯರ್ 9 ಮತ್ತು ಗ್ರೆಗೊರಿ 1006/ಹೊಸ್ಕಿಯರ್ 215: ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 6ನೆ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.- ನೋಡಿ ಅಲ್ಲೆನ್ ಬ್ರೆಂಟ್ ‘ಜಾನ್ ಆಸ್ ಥಿಯೋಲೋಗೋಸ್: ದಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಮಿಸ್ಟರಿಸ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಅಪೋಕಲಿಪ್ಸಸ್’, ''ಜರ್ನಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟಾಮೆಂಟ್'' 75 (1999), 87-102.</ref> * ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ಟೀನ್ ಅವರಂಥ ಕೆಲವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಲೇಖಕರು ವರ್ರೋನ ಮೂರು ವಿಧದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. <ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>ನೋಡಿ ಆಗಸ್ಟೀನ್, [http://www.newadvent.org/fathers/120106.htm ''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್]'', ಬುಕ್ 6], ಅಧ್ಯಾಯ.5. ಮತ್ತು ಟೆರ್ಟುಲಿಯನ್, [http://www.ccel.org/ccel/schaff/anf03.iv.viii.ii.i.html ''Ad Nationes'', ಬುಕ್ 2], ಅಧ್ಯಾಯ.1.</ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅಗಸ್ಟೀನ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸರಳವಾಗಿ 'ದೇವತೆ ಕುರಿತ ತರ್ಕ ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆ' ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿದನು.<ಸಾಂದರ್ಭಿಕ>''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗಾಡ್'' ಬುಕ್ VIII. i. [https://web.archive.org/web/20071103095616/http://logicmuseum.googlepages.com/civitate-8.htm] "de divinitate rationem sive sermonem"</ಸಾಂದರ್ಭಿಕ> '' * ಆದ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತ ಗ್ರಂಥಕಾರರ ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮೂಲಗಳು, ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸ್ವರೂಪ ಕುರಿತ ಬೋಧನೆಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ನೀಡಬಹುದು.<ref>ನಝಿಯಾಂಜುಸ್‌ನ ಗ್ರೆಗೊರಿ ಈ ಪದವನ್ನು ತನ್ನ ನಾಲ್ಕನೆ ಶತಮಾನದ [http://www.ccel.org/fathers2/NPNF2-07/Npnf2-07-42.htm#P4178_1277213 ''ಥಿಯಾಲೋಜಿಕಲ್ ಒರೇಶನ್ಸ್'' ] ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದನು; ಆತನ ಸಾವಿನ ಬಳಿಕ, ಚಾಲ್ಸೆಡಾನ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು "ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಆ ಬಳಿಕ ಪೂರ್ವದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ- ಏಕೆಂದರೆ ಆತನ ''ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು'' ಈ ರೀತಿಯ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ (ಬುಕ್ ಆಫ್ ರಿವಿಲೇಶನ್ ಲೇಖಕನ ಹಾಗೆ) ಆತ ಪದಗಳು ದೇವರ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಬೋಧಕನ ಹಾಗೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿದ್ದಿರಬಹುದು. ([http://www.ccel.org/fathers2/NPNF2-07/Npnf2-07-41.htm#P4162_1255901 ''ನೈಸೀನ್ ಮತ್ತು ನೈಸೀನ್ ನಂತರದ ಫಾದರ್‌ಗಳು'' ] ಆತನ ''ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರವಚನ'' ಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರವೇಶಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪದ ದೈವಿಕತೆಯ ಸಮರ್ಥಕ ಆತ ಆಗಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.) ನೋಡಿ ಜಾನ್ ಮೆಕ್‌ಗುಕಿನ್, ''ನಝಿಯಾಂಜುಸ್‌‌ನ ಸೇಂಟ್ ಗ್ರೆಗೊರಿ: ಆನ್ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುಅಲ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ'' (ಕ್ರೆಸ್ಟ್‌ವುಡ್, ಎನ್‌ವೈ: ಸೆಂಟ್ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ನ ಸೆಮಿನರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2001), ಪುಟ.278.</ref> * ಕೆಲವು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೂಲಗಳು, ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ("ದೇವರ ರೀತಿಗಳ ಖಾತೆ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ") ಸರಳವಾಗಿ [[ಬೈಬಲ್|ಬೈಬಲನ್ನು]] ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತವೆ.<ref>ಸೇಂಟ್ ವಿಕ್ಟರ್್ನ ಹುಗ್, ''ಕಮೆಂಟರಿಯೋರಂ ಇನ್ ಹೇರಾರ್ಚಿಯಂ ಕೊಲೆಸ್ಟೆಮ್'', ಎಕ್ಸ್್ಪೋಸ್ಟಿಯೋ ಟು ಬುಕ್ 9: "ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ, ಇದ್ ಎಸ್ಟ್, ಡಿವೈನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟುರಾ" ( ಮಿಗ್ನೆಸ್‌ನ ''ಪತ್ರೋಲೋಜಿಯಾ ಲಾಟಿನಾ'' ಸಂಪುಟ.175, 1091C).</ref> * 6ನೆ ಶತಮಾನದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲೇಖಕ ಬೋಯೆಥಿಯಸ್ ತನ್ನ ಬರೆಹದಲ್ಲಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯವಾಗಿ ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ'' ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಉಪವಿಭಾಗ, ಅದು ಚಲನರಹಿತ, ಅಮೂರ್ತ ವಾಸ್ತವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. (ಅದು ''ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'' ಗೆ ವಿರುದ್ಧ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಶಾರೀರಕ, ಚಲಿಸುವ ವಾಸ್ತವದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ.)<ref>[http://pvspade.com/Logic/docs/BoethiusDeTrin.pdf ಡೆ ಟ್ರಿನಿಟಟೆ 2]</ref> ಬೋಯೆಥೀಯನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದೆ.<ref>ಜಿ.ಆರ್. ಇವಾನ್ಸ್, ''ಓಲ್ಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ನ್ಯೂ ಥಿಯಾಲಜಿ: ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಆಫ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಆಸ್ ಎನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಡಿಸಿಪ್ಲಿನ್'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಕ್ಲಾರೆಂಡಾನ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1980), 31-32.</ref> * ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೂಲಗಳು, ಈ ಪದವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವೈಚಾರಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ (ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ) ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಸುಸಂಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಶೋಧದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಸ್ತು. (ಎರಡನೆಯದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪೀಟರ್ ಲೋಂಬಾರ್ಡ್‌ನ, ಚರ್ಚ್ ಫಾದರ್‌ಗಳ ಉದ್ಧರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕೃತಿ ಸೆಂಟೆನ್ಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) <ref>ಪೀಟರ್ ಅಬೆಲಾರ್ಡ್‌ನ [http://individual.utoronto.ca/pking/resources/abelard/Theologia_christiana.txt ''ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಾ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನಾ'' ], ಮತ್ತು, ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಾಸ್್ನ ''ಸುಮ್ಮ ಥಿಯೋಲೋಜಿಕಾ'' ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೋಡಿ</ref> * ಕೊನೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬೋಧನೆಗಳ ವೈಚಾರಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಸ್ತು, ಈ ಪದವು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಬಂತು.<ref>ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟುವಿನ 'ಥಿಯೋಲೋಜಿ'.ಗೆ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿರುವ 'ಟಿಪ್ಪಣಿ' ನೋಡಿ</ref> ದೇವರ ಅಮೂರ್ತ ಸ್ವರೂಪದ ವೈಚಾರಿಕ ಅಧ್ಯಯನ- ಒಂದು ಪ್ರವಚನ, -ಈಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಯಥಾರ್ಥ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು- ಎಂಬ ಸೀಮಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬೋಯೆಥಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಆದ್ಯ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಲೇಖಕರು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿರುವಂತೆ ಬಳಸಲೂ ಬಹುದು.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹಾಡ್ಜ್, ''ಸಿಸ್ಟಮೆಟಿಕ್ ಥಿಯಾಲೋಜಿ'', ಸಂ. 1, ಭಾಗ 1 (1871).</ref> * 17ನೆ ಶತಮಾನದ ಈಚೆಗೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಅದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೇ ಆಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ, ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ' ಪದದ ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. (ಉದಾ., ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ' ಪದದಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೈವಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ್ದು, ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ತರ್ಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು,<ref>ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ, ಸೆನ್ಸ್ 1</ref>), ಅಥವಾ ಅವು ಬೇರೊಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ). * "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ"ವನ್ನು ಈಗ ಒಂದು "ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತತ್ವಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಒಂದು (ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಠುರ) ಸಿದ್ಧಾಂತ" ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು<ref>''ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'', 1989 ಆವೃತ್ತಿ, 'ಥಿಯೋಲಜಿ' ಸೆನ್ಸ್ 1(ಡಿ), ಎಂಡ್ 'ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್' ಸೆನ್ಸ್ ಎ.3; ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಉಲ್ಲೇಖ ನೀಡಿದ್ದು 1959 ''ಟೈಮ್ಸ್ ಲಿಟರರಿ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್'' 5 ಜೂನ್ 329/4: "ದಿ 'ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್' ಅಪ್ರೋಚ್ ಟು ಸೋವಿಯಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸಿಸಂ... ಪ್ರೂವ್ಸ್ ಇನ್ ಲಾಂಗ್ ರನ್ ಅನ್‌ಸ್ಯಾಟಿಸ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ."</ref> == ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಧರ್ಮಗಳು == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯೆ? "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ" ಪದವನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿಯ ಸದೃಶ ಪ್ರವಚನಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಾಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಮಕ್ರನ್‌ಸ್ಕಿಯ ''ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ'' (ಲಂಡನ್: ಕ್ರುಜ್, 2000)ಗೆ ''ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ರಿವ್ಯೂ 3'' ದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾಚಾರಿ ನಾಗಪ್ರಿಯ ಅವರ [http://www.westernbuddhistreview.com/vol3/buddhisttheology.html ವಿಮರ್ಶೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326020339/http://www.westernbuddhistreview.com/vol3/buddhisttheology.html |date=2011-03-26 }} ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.</ref> [[ದೇವರು|ದೇವತೆ]]ಯನ್ನು (ಒಂದು ''ದೈವ'' ವನ್ನು) ಪೂಜಿಸುವ ಧರ್ಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈ ಪದ ಸೂಕ್ತ. ಮತ್ತು ಈ ದೇವತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಹಾಗೂ ತರ್ಕಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ಮುಂದಾಗಿಯೇ ಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. (''ವರ್ಣನೆ'' )— ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗದ ಅವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ (ಒಂದು ದೇವತೆ ಇಲ್ಲದ ಧರ್ಮಗಳು ಅಥವಾ ಇಂಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು.) ಎಂದು ಕೆಲವರು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ. ("ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನ" ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ, ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿವಿಶಿಷ್ಟ ಪದವೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಉದಾ., ಕೌಂಟ್ ಇ ಅವರಿಂದ. ಗೋಬ್ಲೆಟ್ ಡ'ಅಲ್ವಿಯೆಲ್ಲ 1908ರಲ್ಲಿ; ನೋಡಿ ಅಲನ್ ಎಚ್. ಜೋನ್ಸ್, ''ಇಂಡಿಪೆಂಡನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಎಕ್ಸೆಗೆಸಿಸ್: ದಿ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಅರ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಕ್ ಆಫ್ ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಲೋಯಿಸಿ (1857-1940), ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗ್ವಿಗ್ನೆಬರ್ಟ್ (1857 [i.e. 1867]-1939), ಎಂಡ್ ಮೌರಿಸ್ ಗೋಗ್ವೆಲ್ (1880-1955)'' (ಮೊಹ್ರ್ ಸೀಯೆಬೆಕ್,1983), ಪು.194.</ref> === ಸದೃಶ ಪ್ರವಚನಗಳು === * [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶೋಧಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬೌದ್ಧರ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ವೈಚಾರಿಕವಾಗಿ ಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ. ಬೌದ್ಧರ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಬೌದ್ಧರ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕೇ ಅವರು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ''ದೈವತ್ವ'' ರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇಲ್ಲ. "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂದು ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ''ಇದೆ'', ಅದೊಂದೇ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಲ್ಲುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ ಜೋಸ್ ಇಗ್ನಾಸಿಯೋ ಕಬೆಜೋನ್, ಅದು ಏಕೆಂದರೆ "ನಾನು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದೇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಚನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ... ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾನು 'ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ'ವನ್ನು ಅದರ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ವಿಷಯಕ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಎರಡನೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ದೇವರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ''ಒಂದು'' ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವೂ ಹೌದು,"<ref>ಜೋಸಿ ಇಗ್ನಾಶಿಯೋ ಕಬೆಜೋನ್, 'ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಇನ್ ದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ' ರೋಜರ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಜೆ. ಮಕ್ರಾನ್್ಸ್ಕಿಯ ''ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ: ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಬೈ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಬುದ್ಧಿಸ್ಟ್ ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್'' (ಲಂಡನ್: ರೌಟ್ ಲೆಡ್ಜ್, 1999), ಪುಟಗಳು.25-52.ಇದರಲ್ಲಿ.</ref> * [[ಹಿಂದೂ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದೊಳಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಘನವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಊಹೆಗಳು ವಿಶ್ವದ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತು, ದೇವರ ಕುರಿತು ("ಬ್ರಹ್ಮನ್" ಎಂದು ಹಿಂದೂ ವಿಚಾರಧಾರೆಯ ಕೆಲವು ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.) ಮತ್ತು ಆತ್ಮನ್ (ಆತ್ಮ)ದ ಕುರಿತು ಇವೆ,. ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪದ ದರ್ಶನ (ಅರ್ಥ "ಅವಲೋಕನ" ಅಥವಾ "ದೃಷ್ಟಿಕೋನ") ವೈಷ್ಣವ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತರ ಅಧ್ಯಯನದ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹಿಂದೂ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ವೇಂದಾಂತ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇರಿವೆ.<ref>ನೋಡಿ ಅನ್ನಾ ಎಸ್. ಕಿಂಗ್, 'ಫಾರ್ ಲವ್ ಆಫ್ ಕೃಷ್ಣ: ಫಾರ್ಟಿ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಚಾಂಟಿಂಗ್' ಇನ್ ಗ್ರಹಾಮ್ ಡ್ವಯರ್ ಎಂಡ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಜೆ.ಕೋಲ್, ''ದಿ ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್: ಫಾರ್ಟಿ ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಚಾಂಟ್ ಎಂಡ್ ಚೇಂಜ್'' (ಲಂಡನ್/ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಐ.ಬಿ. ಟೌರಿಸ್, 2006),ಪುಟಗಳು.134-167: ಪು.163, ಇದು ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹರೇಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.</ref> ''ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಕೃಷ್ಣೋಲಜಿ'' * ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಯು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸಮಾನಂತರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು "ಕಲಂ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಮುಸ್ಲಿಮರದ್ದೂ ಇದ್ದು, ಅದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾನೂನು, ಅಥವಾ "ಫಿಖ್"ನ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. "ಕಲಂ... ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವಂತೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ, 'ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ' ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಲೋಚನೆಯಂತೆ ಸಮಾನವಾದುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಬೋಧನ ಶಾಖೆಗಳ ಅವಲಂಬನ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಕಲಂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಸುಲ್ ಅಲ್-ಫಿಖ್ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೂ" (ಎಲ್. ಗರ್ಡೆಟ್)<ref>ಎಲ್.ಗಾರ್ಡೆಟ್, '[http://www.muslimphilosophy.com/ei2/kalam.htm ಲಿಮ್ ಅಲ್-ಕಲಂ]' ''ದಿ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪಿಡಿಯಾ ಆಫ್ ಇಸ್ಲಾಂ'' ನಲ್ಲಿ, ಆವೃತ್ತಿ. ಪಿ.ಜೆ.ಬರ್ಮನ್ ಎ (ಲಿಡೆನ್: ಕೋನಿನ್್ಕ್ಲಿಜ್ಕೆ ಬ್ರಿಲ್ ಎನ್್ವಿ, 1999).</ref> * [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದ್ಯಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಫಲನವೆಲ್ಲವೂ ಯಹೂದಿ ಸಮುದಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಿನಾಗೋಗೆ (ಯಹೂದ್ಯರ ಆರಾಧನಾ ಮಂದಿರ)ದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದವೇ ಹೊರತು ಪರಿಣತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಯಹೂದಿಗಳ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಯು ಯಹೂದಿ ಸಾದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ರಾಬೈಗಳ ಲಿಖಿತ ಗ್ರಂಥಗಳ ಯಹೂದಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಯಹೂದಿ ಬೈಬಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಚರ್ಚೆ ಎಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ರಾಂಡಿ ರಕ್ಷೋವರ್, [https://archive.is/20120709141057/findarticles.com/p/articles/mi_m2096/is_4_49/ai_58621576 'ಎ ಕಾಲ್ ಫಾರ್ ಜೆಯಿಸ್ ಥಿಯೋಲಜಿy'], ''ಕ್ರಾಸ್‌ಕರೆಂಟ್ಸ್'', ವಿಂಟರ್ 1999, "ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕೃತ್ಯಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೇಲಿದೆ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೇಲಿಲ್ಲ.-ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಭೂತ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅವರ ನಿಜ ಮಾರ್ಗದ ಆಚರಣೆಯ ಅಪರಿಹಾರ್ಯ ಮಾರ್ಗ (ಅದು ಯೆಹೂದಿ ದೇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾನೂನುಗಳ ಕಟ್ಟು), ಆ ರೀತಿಯ ಬದುಕಿನಿಂದ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕಿದ್ದು ಮತ್ತು ಕಲಿತದ್ದು ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಾಗಿಯೇ ಊಹಿಸಿದ್ದು."</ref> == ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಸ್ತಾಗಿ == ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಇತಿಹಾಸ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಇತಿಹಾಸದಷ್ಟೇ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಕ್ಷಶಿಲಾ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದ ವೇದ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ.6ನೆ ಶತಮಾನ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಇದು ಇದ್ದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ;<ref>ಟಿಮೋಟಿ ರೇಗನ್, ''ನಾನ್-ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಟ್ರೆಡಿಶನ್ಸ್: ಅಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಅಪ್ರೋಚಸ್ ಟು ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಥಾಟ್ ಎಂಡ್ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಸ್'', 3ನೆ ಆವೃತ್ತಿ (ಲಾರೆನ್ಸ್ ಎರಿಬೌಮ್: 2004), ಪು.185 ಮತ್ತು ಸುನ್ನಾ ಚಿಟ್ನಿಸ್, 'ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್' ಇನ್ ವೀಣಾ ದಾಸ್ (ಆವೃತ್ತಿ), ''ದಿ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪಾನಿಯನ್ ಟು ಸೋಶಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಅಂಥ್ರೋಪೋಲಜಿ'' (ನ್ಯೂ ಡೆಲ್ಲಿ: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2003), ಪುಟಗಳು.1032-1056: ಪು.1036 ಸಜೆಸ್ಟ್ ಆನ್ ಅರ್ಲಿ ಡೇಟ್ ಎ ಮೋರ್ ಕ್ವಾಸಿಯಸ್ ಅಪ್ರೇಶಲ್ ಈಸ್ ಗಿವನ್ ಇನ್ ಹಾರ್ಟ್‌ಮಟ್ ಸ್ಕ್ರಾಫೆ, ''ಎಜುಕೇಶನ್ ಇನ್ ಏನ್ಸಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ'' (ಲಿಡೆನ್: ಬ್ರಿಲ್, 2002), ಪುಟಗಳು.140-142.</ref> ಪ್ಲಟೋನಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯನ್ನು ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ.4ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಚಾರವನ್ನು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು;<ref>ಜಾನ್ ದಿಲ್ಲೋನ್, ''ದಿ ಹೇರ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಲೇಟೋ: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ದಿ ಓಲ್ಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ A Study in the Old Academy, 347-274BC (Oxford: OUP, 2003)''</ref> ಚೀನದಲ್ಲಿ ತೈಕ್ಷ್ಯುನಲ್ಲಿ ಕನ್ಫುಶಿಯಸ್‌ನ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.;<ref>ಕ್ಸಿಂಗ್‌ಜಾಂಗ್ ಯೋ, ''ಆನ್ ಇಂಟ್ರಡಕ್ಷನ್ ಟು ಕನ್ಫುಶಿಯನಿಸಂ'' (ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್: CUP, 2000), ಪು.50.</ref> ನಿಸಿಬಿಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಕ್ರಿ.ಶ. 4ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಲಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು;<ref>ಅಡಂ ಎಚ್.ಬೆಕರ್‌ರ, ''ದಿ ಫಿಯರ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಡಂ: ದಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ನಿಸಿಬಿಸ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಕಾಲಸ್ಟಿಕ್ ಕಲ್ಚರ್ ಇನ್ ಲೇಟ್ ಆಂಟಿಕ್ ಮೆಸೋಪೋಟೋಮಿಯಾ'' (ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2006); ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ [http://www.nestorian.org/the_school_of_nisibis.html ದಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ನಿಸಿಬಿಸಿ] Nestorian.orgನಲ್ಲಿ</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ನಳಂದಕನಿಷ್ಠ ಕ್ರಿ.ಶ. 5 ಅಥವಾ 6ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಉನ್ನತ ಕಲಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು;<ref>ಹಾರ್ಟ್‌ಮಟ್ ಸ್ಕಾರ್ಫೆ, ''ಎಜುಕೇಶನ್ ಇನ್ ಏನ್ಸಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ'' (ಲೀಡೆನ್: ಬ್ರಿಲ್, 2002), ಪು.149.</ref> ಮತ್ತು ಮೊರಕ್ಕೊದ ಅಲ್-ಕರೌನೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಹತ್ತನೆ ಶತಮಾನದಿಂದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಜ್ಞಾನದ ಕಲಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.,<ref>ದಿ ಅಲ್-ಕ್ವರಾವಿಯ್ಯಿನ್ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 859ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ 'ಮಸೀದೆಯಲ್ಲಿಯ ಬೋಧನೆ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗಬೇಕಿತ್ತು, ಇದು ಏಕೈಕ.... ...ಹತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಬೆಳೆಯಿತು... ಕಳೆಯೇರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕು.' ವೈ. ಜಿ-ಎಂ. ಲುಲತ್, ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಫ್ರಾಂ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟಿ ಟು ದಿ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್: ಎ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಸಿಂಥೆಸಿಸ್'' (ಗ್ರೀನ್‌ವುಡ್, 2005), ಪು.71</ref> ಕೈರೋದಲ್ಲಿಯ ಅಲ್-ಅಝರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೂಡ.<ref>ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬೀಟಿ, ''ಕೈರೋ: ಎ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್್ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2005), ಪು.101.</ref> ಆಧುನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ) ಕೊನೆಯ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್|ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿನ]] ಕೆಥಡ್ರಲ್ ಸ್ಕೂಲ್್ಗಳು. (ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೊಲೋಗ್ನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್್ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ).<ref>ವಾಲ್ಟರ್ ರೇಗ್, ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ ಯುರೋಪ್'', ಸಂ.1, ಆವೃತ್ತಿ. ಎಚ್. ಡೆ ರೈಡರ್-ಸಿಮೋಯೆನ್ಸ್, ''ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಸ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡ್ಲ್ ಏಜಸ್ '' (ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್: ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2003).</ref> ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲಿಕೆಯು ಕೇಂದ್ರ ವಸ್ತು ಅಂಗಭೂತವಾಗಿತ್ತು. ಚರ್ಚುಗಳ ಅಥವಾ ಕೆನೋನ್ ಲಾ) ಅಧ್ಯಯನ ಅದಾಗಿತ್ತು: ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಚರ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುವದರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನ ವಹಿಸಿದವು. ತನ್ನ ಬೋಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಚರ್ಚುಗಳಿಗೆ ನೆರವಾದವು. ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ಆಡಳಿತಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಚರ್ಚುಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದವು.<ref>ವಾಲ್ಟರ್ ರೇಗ್, “ಥೀಮ್ಸ್” ಇನ್ ವಾಲ್ಟರ್ ರೇಗ್, ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ ಯುರೋಪ್'', ಸಂ.1, ಸಂಪಾದನೆ. ಎಚ್. ಡೆ ರೈಡರ್-ಸಿಮೋಯೆನ್ಸ್, ''ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಸ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡ್ಲ್‌ ಏಜಸ್'' (ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ: 2003), ಪುಟಗಳು.3–34:ಪುಟಗಳು.15-16.</ref> ಇಂಥ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಚರ್ಚುಗಳ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು: ಬೋಧನೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಉತ್ಸವಗಳ ಆಚರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವು ಬೋಧಿಸಿದವು, ಬೋಧಿಸುತ್ತ ಹೋದವು.<ref>ನೋಡಿ ಗೇವಿನ್ ಡಿ’ಕೋಸ್ಟಾ, ''ಥಿಯೋಲಜಿ ಇನ್ ದಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್: ಚರ್ಚ್, ಅಕಾಡೆಮಿ ಆ್ಯಡ್ ನೇಶನ್'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್, 2005), ಅಧ್ಯಾಯ.1.</ref> ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು, "ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ರಾಣಿ" ಎಂದು ಅದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಯುವಕರು ಕಲಿಯಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ತ್ರಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಚತುರ್‌ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ತಲೆಗಲ್ಲಿನಂತೆ ಅದು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರರ್ಥ ಉಳಿದ ವಿಷಯಗಳು ([[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]]ವೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ನರವಾಗುವಂತೆ ಇದ್ದವು.<ref>ಥಾಮಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೌವಾರ್ಡ್, ''ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಜರ್ಮನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2006), ಪು.56: '[ಪಿ]ಲೋಸಪಿ, ದಿ ''ಸೈಯೆಂಟಿಯಾ ಸೈಯೆಂಟರಂ'' ಇನ್ ಒನ್ ಸೆನ್ಸ್ ವಾಸ್, ಇನ್ ಅನೆದರ್, ಪೋಟ್ರೇಯ್ಡ್ ಆಸ್ ದಿ ಹಂಬಲ್ "ಹ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಡ್ ಆಫ್ ಥಿಯಾಲಜಿ".'</ref> ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಯುರೋಪಿನ ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref>ನೋಡಿ ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೋವಾರ್ಡ್, ''ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಥಿಯೋಲಜಿ ಆ್ಯಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಜರ್ಮನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ. '' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2006):</ref> ಇತರ ವಿಷಯಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪಡೆದವು. ಮತ್ತು ಒಂದು ಬೋಧನ ಶಾಖೆಯ ತರ್ಕದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿರಬೇಕಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.<ref>ಸೀ ಥಾಮಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಹವಾರ್ಡ್‌ನ ಕೃತಿ ಈಗಾಗಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಆತನ ಚರ್ಚೆಗಳು, ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ, ಇಮ್ಮಾನುಯೆಲ್ ಕಾಂಟ್‌ನ ''ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿಸ್'' (1798), ಮತ್ತು ಜೆ.ಜಿ. ಫಿಚ್ಟೆಯ ''ಡೆಡುಜಿಯರ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಐನರ್ ಝು ಬರ್ಲಿನ್ ಎರಿಚ್‌ಟೆಂಡನ್ ಹೋಹೆರೆನ್ ಲೆಹ್ರಾನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ಟ್'' (1807).</ref> ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವರೆಗೂ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವವಾದವು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಂಥ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದವು ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ರಮದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿರುವವೆ (ವಿಶಾಲಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದೆಂದರೆ) ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿರುವವೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ವೃತ್ತಿನಿರತರಿಂದ ನಿಷ್ಠೆಯ ಪೂರ್ವಬದ್ಧತೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆಯೆ ಮತ್ತು ಇಂಥ ಬದ್ಧತೆಯು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಜೊತೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದೆ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು.<ref>ನೋಡಿ, ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೋವಾರ್ಡ್, ''ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಜರ್ಮನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2006);ಹಾನ್ಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಫ್ರೇಯಿ, ''ಟೈಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಥಿಯೋಲಜಿ'', ಆವೃತ್ತಿ. ವಿಲಿಯಂ ಸಿ. ಪ್ಲಾಚೆರ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಹುನ್‌ಸಿಂಗರ್ (ನ್ಯೂ ಪೆವನ್, ಸಿಟಿ: ಯಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1992); ಗೆವಿನ್ ಡಿ’ಕೋಸ್ಟಾ, ''ಥಿಯೋಲಜಿ ಇನ್ ದಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್: ಚರ್ಚ್, ಅಕಾಡೆಮಿ ಎಂಡ್ ನೇಶನ್'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಬ್ಲಾಕ್‌ವೆಲ್, 2005); ಜೇಮ್ಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಮೆಕ್ಲೆಂಡನ್, ''ಸಿಸ್ಟಮೆಟಿಕ್ ಥಿಯೋಲಜಿ 3: ವಿಟ್ನೆಸ್'' (ನಾಶ್್ವಿಲ್ಲೆ, ಟಿಎನ್: ಅಬಿಗ್ಡಂನ್, 2000), ಅಧ್ಯಾಯ.10: 'ಥಿಯೋಲಜಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ'.</ref> === ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾದ್ರಿಯ ತರಬೇತಿ === ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳಿಗೆ ವೃತ್ತಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಶ್ಲಿಯರ್ಮೆಶೆರ್ ಎಂಬ ಉದಾರವಾದಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ 1810ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿನ್್ನ ಹೊಸ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರ ಫಲವಾಗಿ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು..<ref>ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಶ್ಲಿಯರ್್ಮೆಶರ್, ''ಬ್ರೀಫ್ ಔಟ್‌ಲೈನ್ ಆಫ್ ಥಿಯೋಲೋಜಿ ಆಸ್ ಎ ಫೀಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಡಿ '', 2ನೆ ಆವೃತ್ತಿ, tr. ಟೆರೆನ್ಸ್ ಎನ್. ಟಿಸ್ (ಲೂಯಿಸ್ಟನ್, ಎನ್‌ವೈ: ಎಡ್ವಿನ್ ಮೆಲ್ಲೆನ್, 1990); ಥಾಮಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೋವಾರ್ಡ್, ''ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಥಿಯೋಲೋಜಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ದ ಮಾಡರ್ನ್ ಜರ್ಮನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2006), ಅಧ್ಯಾಯ.14.</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು. ಅವು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳ ಜೊತೆ, ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಅಥವಾ ರೋಮನ್ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಆ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳಿಗೇ ಬದ್ಧವಾದ (konfessionsgebunden-ದೇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಚನ) ಪದವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳಿಗೇ ಸೀಮಿತವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು; ‘ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ’ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತ, ಭವಿಷ್ಯದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.’<ref>ರೆಇನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ಜಿ. ಕ್ರಾಟ್ಜ್, 'ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಇನ್ ಜರ್ಮನಿ', ''ರಿಲಿಜನ್'' 32.2 (2002): ಪುಟಗಳು.113–116.</ref> ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪುರೋಹಿತರ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿವೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್,<ref>'ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು,’ ಆದರೆ ‘ಆ ಶಾಲೆಯು ಎರಡು ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು, ಪುರುಷರನ್ನು ಇತರ ವೃತ್ತಿವಂತಿಕೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿತು.’ ಜಾರ್ಜ್ ಎಂ.ಮಾರ್ಶ್್ಡೆನ್, ''ದಿ ಸೌಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ: ಫ್ರಾಂ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಶ್‌ಮೆಂಟ್ ಟು ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಶ್ಡ್ ನಾನ್‌ಬಿಲೀಫ್'' (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1994), ಪು.41.</ref> ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ,<ref>ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ಒಂದು ಯಹೂದಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಹತ್ವದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ರ ಗುಂಪನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಪಾದ್ರಿ ಪದವಿ ಪಡೆಯಲು ಪೂರ್ಣ ಸೆಮಿನರಿ ತರಬೇತಿಗೆ ಹೋಗಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ನೋಡಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಎಮ್ಮೆಟ್ ಕುರ್ರಾನ್, ಲಿಯೋ ಜೆ ಒಡೊನ್ನೋವನ್, ''ದಿ ಬೈಸೆಂಟೆನಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ: ಫ್ರಾಂ ಅಕಾಡೆಮಿ ಟು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ 1789-1889 (ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್: ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1961), ಪಾರ್ಟ್ ಒನ್.''</ref> ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ,<ref>ಬೋಸ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಥಿಯೋಲೋಜಿಯಿಂದ ಬೋಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಗಮವಾಯಿತು. ಇದೊಂದು ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಸೆಮಿನರಿ. ಬೋಸ್ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್, 'ಹಿಸ್ಟರಿ - ದಿ ಅರ್ಲಿ ಇಯರ್ಸ್' [http://www.bu.edu/dbin/infocenter/content/index.php?pageid=923&amp;topicid=13 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120731010447/http://www.bu.edu/dbin/infocenter/content/index.php?pageid=923&topicid=13 |date=2012-07-31 }}</ref> ಯಾಲೆ,<ref>ಯಾಲೆಯ ಮೂಲ 1710ರ ಸನ್ನದು ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ, 'ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಬಯಕೆಯಿಂದ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವದಿಂದ' ಮತ್ತು ಆ 'ಯುವಕರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತು ಪಡೆದಿರಬೇಕು (ಮತ್ತು) ಸರ್ವಶಕ್ತ ದೇವರ ಆಶೀರ್ವಾದದ ಮೂಲಕ,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಬಹುದು.' 'ಕಾಲೇಜಿಗೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಸನ್ನದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1701' ಇನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಬೌಡಿಚ್ ಡೆಕ್ಸಟರ್, ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಯಾಲೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಅಂಡರ್ ದಿ ಒರಿಜಿನಲ್ ಚಾರ್ಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಲೇಜಿಗೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಕಾನೆಕ್ಟಿಕಟ್ 1701-1745'' (ನ್ಯೂ ಹೆವನ್, ಸಿಟಿ: ಯಾಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1916); ಆನ್್ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ [https://archive.org/stream/documentaryhisto00dextrich ]''</ref> ಮತ್ತುಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್<ref>ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು (ಬಹುಶಃ ಎಬೆನೀಝೆರ್ ಪೆಂಬರ್ಟನ್) 1750ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದರು, ‘ನಮ್ಮ ಮಹತ್ವದ ಉದ್ದೇಶವು ಗೋಸ್ಪೆಲ್್ನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಸೆಮಿನರಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಇತರ ಪರಿಣತ ವೃತ್ತಿವಂತಿಕೆಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವುದೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ- ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿಗೂ ಆಭರಣವಾಗಲೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಂದರ್ಭ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ.’ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಲೆಯಿಟ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದು, [http://etcweb.princeton.edu/CampusWWW/Companion/founding_princeton.html ಎ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಕಂಪಾನಿಯನ್'''' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150826054222/http://etcweb.princeton.edu/CampusWWW/Companion/founding_princeton.html |date=2015-08-26 }} (ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1978).</ref> ಎಲ್ಲವೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜು (ಸೆಮಿನರಿಸ್) ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪುರೋಹಿತರ ತರಬೇತಿಯ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡವು. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ, ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಅಮೆರಿಕದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋದ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಥಿಯಾಲೋಜಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್<ref>ನೋಡಿ [http://www.ctu.edu/About_Us/Our_Story ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101102090644/http://ctu.edu/About_Us/Our_Story |date=2010-11-02 }}'ಅವರ್ ಸ್ಟೋರಿ' ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಥಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ದೇವರ ಜನರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರರು, ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿತವರು ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದವರು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.'.</ref> ಬರ್ಕಲಿಯ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್,<ref>ನೋಡಿ [http://www.gtu.edu/about 'ಅಬೌಟ್ ದಿ GTU'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819102908/http://www.gtu.edu/about |date=2009-08-19 }} ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಥಿಯಾಲೋಜಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ಕಲಿಸುವುದು, ಸಂಶೋಧನೆ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಪೌರೋಹಿತ್ಯ, ಮತ್ತು ಸೇವೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ'.</ref> ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನ ಕ್ರಿಸ್‌ವೆಲ್ ಕಾಲೇಜು,<ref>ನೋಡಿ [http://www.criswell.edu/news--events/about-us/ 'ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100426034342/http://www.criswell.edu/news--events/about-us/ |date=2010-04-26 }} ಕ್ರಿಸ್‌ವೆಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ಕ್ರಿಸ್‌ವೆಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ದೇವರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪುರುಷರನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಾರ್ಡ್ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತನ ಚರ್ಚುಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವುದು. ಈ ಪದದಲ್ಲಿ (ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ) ಮತ್ತು ಈ ಪದದ ಮೂಲಕ (ವೃತ್ತಿವಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ) ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪುರೋಹಿತರ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ'.</ref> ಲುಯಿಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯ ಸದರ್ನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ,<ref>ನೋಡಿ [http://www.sbts.edu/about/truth/mission/ 'ಮಿಶನ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150329082518/http://www.sbts.edu/about/truth/mission/ |date=2015-03-29 }} ಎಸ್‌ಬಿಟಿಎಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): ' ಸದರ್ನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಥಿಯೋಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿಯ ಮತಪ್ರಚಾರಕ ತಂಡದ... ಸದರ್ನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚುಗಳ ಸೇವೆಯ ತರಬೇತಿ, ಕಲಿಸಿಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಗಾಸ್ಪೆಲ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಷ್ಠೆಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು.ಈ ಮೂಲಕ ಅದೊಂದು ಸೇವಕ.'</ref> ಡೀರ್‌ಫೀಲ್ಡ್, ಇಲ್ಲಿನೋಯ್ಸ್‌ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಇವೆಂಜೆಲಿಕಲ್ ಡಿವಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್,<ref>ನೋಡಿ [http://www.tiu.edu/divinity/connect/whoarewe/ 'ಅಬೌಟ್ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಎವೆಂಜಿಕಲ್ ಡಿವಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830165955/http://www.tiu.edu/divinity/connect/whoarewe/ |date=2011-08-30 }} ಅವರ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಲಭ್ಯ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ಟ್ರಿನಿಟಿ ಇವಾಂಜಿಕಲ್ ಡಿವಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್(ಟಿಇಡಿಎಸ್) ಒಂದು ಕಲಿಯುವ ಸಮುದಾಯ, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸೇವಾನಾಯಕರಿಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಕ್ರೈಸ್ತನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಬೈಬಲ್ಲಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ನಾಯಕರು.</ref> ಮತ್ತು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಥಿಯೋಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ.<ref>ನೋಡಿ [http://www.dts.edu/about/ 'ಅಬೌಟ್ ಡಿಟಿಎಸ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060220083431/http://www05.dts.edu/about/ |date=2006-02-20 }} ಡಲ್ಲಾಸ್ ಥಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಲ್ಲಿ (ಪ್ರವೇಶ 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2009): 'ಡಲ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬೈಬಲ್ಲಿನ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ದೇವರ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮಾತನ್ನು ಸಂವಹನ ಗೊಳಿಸಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.'</ref> ಇವು ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಫೀಲ್ಡ್, ಮಿಸ್ಸೌರಿಯ.ಅಸೆಂಬ್ಲಿಸ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್ ಥಿಯೋಲಜಿಕಲ್ ಸೆಮಿನರಿ. === ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಲ ಮೇಲೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಭಾಗವಾಗಿ === ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಲಗ್ನತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. (ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸದಸ್ಯರು ವಿವಿಧ ಚರ್ಚುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಲಗ್ನತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ) ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವಾಗಿದ್ದೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತರ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸತ್ಯ. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಎಕ್ಸೆಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಲೀಡ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ವಿಭಾಗ.<ref>ನೋಡಿ [http://huss.exeter.ac.uk/theology/undergrad/ 'ವ್ಹೈ ಸ್ಟಡಿ ಥಿಯಾಲಜಿ?'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090809201252/http://huss.exeter.ac.uk/theology/undergrad/ |date=2009-08-09 }} ಎಕ್ಸೆಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪುಟ (1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಲಭ್ಯ), ಮತ್ತು [http://www.leeds.ac.uk//trs/aboutus.htm 'ಅಬೌಟ್ ಅಸ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080505192238/http://www.leeds.ac.uk/trs/aboutus.htm |date=2008-05-05 }} ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲೀಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಪುಟ.</ref> === ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು === ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಟ್ಟದ ಬದ್ಧತೆಯು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇರಬೇಕಾದುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ ಅದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸತ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ಸಮಕಾಲೀನ ಆಚರಣೆಗಳ, ಅಥವಾ ಯಾವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರಗಳ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು, ಅವು ತಮ್ಮನ್ನು ಯಾವುದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅವುಗಳ ಮತ್ತು ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಟಸ್ಥ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತವಾಗಿತ್ತವೆ ಇವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವೈಬೆ, ''ದಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸ್ಟಡಿಸ್: ದಿ ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ವಿಥ್ ಥಿಯಾಲಜಿ ಇನ್ ದಿ ಅಕಾಡೆಮಿ'' (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್, 2000).</ref> ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 'ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು' ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಬಹುದು: * ಧರ್ಮದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, * ತೌಲನಿಕ ಧರ್ಮ, * ಧರ್ಮಗಳ ಇತಿಹಾಸ * ಧರ್ಮದ ತತ್ವಜ್ಞಾನ * ಧರ್ಮದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು * ಧರ್ಮದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತ್ವೇಷದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ;<ref>ನೋಡಿ ಕೆ.ಎಲ್.ನೋಲ್ಲ್, [http://chronicle.com/article/The-Ethics-of-Being-a/47442/?utm_source=at&amp;utm_medium=en 'ದಿ ಎಥಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಎ ಥಿಯೋಲೋಜಿಯನ್'], ''ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಆಫ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'', ಜುಲೈ 27, 2009.</ref> ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವು ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ತ್ವೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ;<ref>ಡೇವಿಡ್ ಫೋರ್ಡ್ ನೋಡಿ, 'ಥಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸ್ಟಡಿಸ್ ಫಾರ್ ಎ ಮಲ್ಟಿಫೇಥ್ ಎಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುಲರ್ ಸೊಸೈಟಿ' ಡಿ.ಎಲ್. ಬರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸಿಮೊನ್ ಜಿ. ಸ್ಮಿಥ್ (ಆವೃತ್ತಿ)ಗಳಲ್ಲಿ, ''ಥಿಯಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸ್ಟಡಿಸ್ ಇನ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' (ಲಂಡನ್: ಕಂಟಿನ್ಯೂಮ್, 2009).</ref> ಮತ್ತು ಇವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಗಡಿಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತವೆ.<ref>ಟಿಮೋಥಿ ಫಿಟ್ಜ್‌ಗೆರಾಲ್ಡ್, ''ದಿ ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಸ್ಟಡಿಸ್'' (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 2000).</ref> [[ಈಶ್ವರವಾದ]] == ವಿಮರ್ಶೆ == ದೈವತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನಾಯುಕ್ತ ಚರ್ಚೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ವಾದಾಂಶದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತವೂರ್ವ ಐದನೆ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ, ಪ್ರೋಟೋಗೋರಾಸ್ ದೇವರುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಜ್ಞೇಯತಾ ವಾದದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಿಂದ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಹೋದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವನು. "ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇವೆಯೋ ಅಥವಾ ಅವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅವರು ಯಾವ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಒಂದನ್ನು ಅರಿಯುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಡ್ಡಿಗಳಿವೆ: ''ವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿದೆ'' ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವಿತತಾವಧಿ ಅಲ್ಪವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು.<ref>ಪ್ರೋಟಾಗೋರಾಸ್, fr.4, ''ಆನ್ ದಿ ಗಾಡ್ಸ್'' ದಿಂದ, ಅನುವಾದ. ಮೈಕೇಲ್ ಜೆ. ಓ'ಬ್ರಿಯಾನ್ ''ದಿ ಓಲ್ಡರ್ ಸೋಫಿಸ್ಟ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ, ಆವೃತ್ತಿ. ರೋಸಮುಂದ್ ಕೆಂಟ್ ಸ್ಪ್ರಾಗ್ಯೂ (ಕೋಲಂಬಿಯಾ: ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರೋಲಿನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, 1972), 20, ಸ್ವರಭಾರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. Cf. ಕರೋಲ್ ಪೊಸ್ಟರ್, [http://www.iep.utm.edu/protagor/ "ಪ್ರೋಟೋಗೋರಾಸ್ (fl. 5th C. BCE)"] ''ದಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎನ್್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ'' ಯಲ್ಲಿ; ಓದಲು ಅವಕಾಶ: ಅಕ್ಚೋಬರ್ 6, 2008.</ref> ತನ್ನ ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ರೀಶನ್‌ನ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಥಾಮಸ್ ಪೈನೆ, ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಇರುವಂತೆ ಯಾವುದರ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಅಲ್ಲ; ಏನೂ ಇಲ್ಲದ್ದರ ಮೇಲೆ ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ; ಯಾವುದೇ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಅದು ನಿಂತಿಲ್ಲ; ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮುನ್ನೆಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಲ್ಲ; ಇದು ಏನನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದನ್ನೂ ವಿಜ್ಞಾನದಂತೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಯಾವ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಆ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಹಿಡಿತ ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದರೆ; ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಆದರೆ ಇದು ಏನೂ ಇಲ್ಲದ್ದರ ಅಧ್ಯಯನ."<ref>ಥಾಮಸ್ ಪೈನೆ, ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ರೀಸನ್, "ದಿ ಲೈಫ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಮೇಜರ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಪೈನೆ", ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ. ಫಿಲಿಪ್ ಎಸ್. ಫೊನ್ನರ್, (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ದಿ ಸಿಟಾಡೆಲ್ ಪ್ರೆಸ್, 1945) ಪುಟ 601</ref> ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲುಡ್ವಿಗ್ ಫ್ಯೂಅರ್‌ಬಾಕ್ ತನ್ನ ಕೃತಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್ನಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲು ನೋಡಿದ: "ಆಧುನಿಕ ಶಕೆಯ ಕಾರ್ಯವು ದೇವರನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಮಾನವಹಿತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದು- ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವುದು."<ref>ಲಡ್‌ವಿಗ್ ಫ್ಯೂಅರ್ ಬಾಕ್, ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್,, ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಮ್ಯಾನ್‌ಫ್ರೆಡ್ ಎಚ್.ವೊಗೆಲ್, (ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲೀಸ್, ಹ್ಯಾಕೆಟ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ, 1986) ಪುಟ 5</ref> ಆತನ ಆರಂಭಿಕ ಕೃತಿ ದಿ ಎಸ್ಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ (ಪ್ರಕಟಣೆ. 1841)ಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆತನು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು "ವೈರುದ್ಧ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಾಂತಿಯ ಜಾಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು.<ref>ಲಡ್‌ವಿಗ್ ಫ್ಯೂಅರ್ ಬಾಕ್, ದಿ ಎಸ್ಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿ, ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಜಾರ್ಜ್ ಇಲಿಯಟ್, (ಆಮ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಪ್ರೊಮೆಥಿಯಸ್ ಬುಕ್ಸ್, 1989) ಪ್ರಿಫೇಸ್, XVI</ref> ತಾರ್ಕಿಕ-ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಸಿದ್ಧವಾದುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಂಬುವ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಎ.ಜೆ.ಅಯ್ಯರ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧ "ಕ್ರಿಟಿಕ್ ಆಫ್ ಎಥಿಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಥಿಯೋಲಜಿ"ಯಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಸಂಬದ್ಧವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ದೈವತ್ವವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: "ಇದನ್ನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಜೀವಿಯೊಂದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಯಾವುದೇ ಸರ್ವಸಜೀವತ್ವವಾದಿಯಲ್ಲದ ಧರ್ಮವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ... ದೇವರ ಸ್ವರೂಪ ಕುರಿತ [ಎ]ಲ್ಲ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಸಂಬದ್ಧವಾದವು."<ref>ಎ.ಜೆ.ಅಯ್ಯರ್, ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್, ಟ್ರುಥ್ ಎಂಡ್ ಲಾಜಿಕ್, (ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಡೋವರ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್, 1936) ಪುಟ 114-115</ref> ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧ, "ಅಗೇನ್‌ಸ್ಟ್ ಥಿಯಾಲಿಜಿ"ಯಲ್ಲಿ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಾಲ್ಟರ್ ಕೌಫ್‌ಮನ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಧರ್ಮದಿಂದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. "ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವು, ನಿಜ, ಅದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಅದು ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದರ ಬಗ್ಗೆ. ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯು, ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯೆಂದು ತಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮವು ಹೀಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಹೀಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಲ್ಲದ್ದು ಅಥವಾ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ದೂ ಕೂಡ." ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಕೌಫ್‌ಮನ್ "ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮವು ಅಪರಿಹಾರ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಧರ್ಮ" ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ.<ref>ವಾಲ್ಟರ್ ಕೌಫ್‌ಮನ್, ದಿ ಫೇಥ್ ಆಫ್ ಎ ಹೆರೆಟಿಕ್, (ಗಾರ್ಡನ್ ಸಿಟ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ಆಂಕರ್ ಬುಕ್ಸ್, 1963) ಪುಟ 114, 127-128, 130</ref> ದೃಷ್ಟಾಂತವಾದ, ಒಂದು ಬಂಗಾಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯ ಮಹತ್ವದ್ದಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.dristantobad.fineartsbd.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-02 |archive-date=2016-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160322165515/http://www.dristantobad.fineartsbd.com/ |url-status=dead }}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {| width="100%" |- valign="top" | ಅಗಲ= | * ಆಜ್ಞೇಯತಾ ವಾದ * ಸ್ವಧರ್ಮ ಪರಿತ್ಯಾಗ * ವೈರಾಗ್ಯದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ನಾಸ್ತಿಕತೆ * ಬೈಲಲ್ಲಿನ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ದೈವನಿಂದನೆ * ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಸಮರ್ಥನೆಗಳು * ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ರಚನಾತ್ಮಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ * ಆತ್ಮಸೃಷ್ಟಿವಾದ * ದೈವತ್ವದ ವಿದ್ವಾಂಸ * ದೇವರು ನಮ್ಮೊಳಗೇ ಇದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುವವರು * ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ * ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಅಲ್ಲದ್ದು * ಮಹಿಳಾವಾದಿ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ದೇವತಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಔಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ತತ್ವಗಳು * ಪಾಷಂಡಮತ * ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ | ಅಗಲ= | * ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ * ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಮೋಚನೆ * ನೈತಿಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಮುಮುಕ್ಷು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಸಹಜ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಉನ್ಮತ್ತ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ''ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯತೆ'' * ಮೂಲತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ * ಧರ್ಮದ ತತ್ವಜ್ಞಾನ * ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ * ವಿಲಕ್ಷಣ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತರ್ಕ * ಸೋಲಾ ಫಿಡೆಅಥವಾ "ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸಮರ್ಥನೆ" * ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ದೇವವಂಶಾವಳಿ * ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ * ಸಂಬಂಧಾತ್ಮಕ ಕಾಳಜಿಯ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆ |} == ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} {{WVS}} {{Wiktionary}} {{wikiquote}} {{religion topics}} {{philosophy of religion}} {{Theology}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಈಶ್ವರವಾದ]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಎರವಲು ಪದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಧಾರ್ಮಿಕತೆ(ಧರ್ಮ) ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] igbel19s1znqwkfbbvphs5i8ru0x42o 0 26872 1372512 1348081 2026-04-30T22:16:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372512 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜ್ | image = Julian Assange (Norway, March 2010).jpg | image_size = 230px<!--needs 230 otherwise photo is narrowed and distorted --> | caption =೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಂಜ್ | birth_date = {{Birth date and age|1971|7|3|df=yes}}<ref>{{cite web | url = http://www.magnetictimes.com.au/article-3554.html | date = 7 August 2010 | title = Julian Assange's mother recalls Magnetic | publisher = Magnetic Times | location = Australia | access-date = 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-date = 30 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101130071416/http://www.magnetictimes.com.au/article-3554.html | url-status = dead }}</ref><ref name="khatchadourian" /><ref>{{Cite document | url = http://www.interpol.int/public/data/wanted/notices/data/2010/86/2010_52486.asp | archiveurl = https://www.webcitation.org/5unSsyDzh?url=http://www.interpol.int/public/data/wanted/notices/data/2010/86/2010_52486.asp | archivedate = 7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | title = ASSANGE, Julian Paul | date = 30 November 2010 | publisher = Interpol | postscript =. | access-date = 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | url-status = live }}</ref> | birth_place = [[Townsville, Queensland]], Australia | alma_mater = [[ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] | occupation = [[ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್]]ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ | awards = [[Index on Censorship#Freedom of Expression Awards|Economist Freedom of Expression Award]] (2008)<br />[[Amnesty International UK Media Awards|Amnesty International UK Media Award]] (2009)<br />[[Sam Adams Award]] (2010) | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ | other_names = | known_for = [[ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್]] | residence = | religion = | spouse = | domestic_partner = | parents = | children = Son | criminal charge = | criminal penalty = | criminal status = }} '''ಜೂಲಿಯನ್ ಪಾಲ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ''' ({{IPAc-en|icon|ə|ˈ|s|ɑː|n|ʒ}} {{respell|ə-<small>SAHNZH</small>}}; ಜನನ 1971 ರ ಜುಲೈ 3) ಯು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪತ್ರಕರ್ತ,<ref name="tcij" /><ref name="amnestyint">{{cite web | url = http://amnesty.org.uk/news_details.asp?NewsID=18227 | title = Amnesty announces Media Awards 2009 winners | publisher = [[Amnesty International]] | date = 2 June 2009 | accessdate = 3 December 2010 | archiveurl = https://archive.is/20120530055214/http://amnesty.org.uk/news_details.asp?NewsID=18227 | archivedate = 30 ಮೇ 2012 | url-status = live }}</ref><ref name="massie">{{cite web | author = Alex Massie | url = http://www.spectator.co.uk/alexmassie/6437594/yes-julian-assange-is-a-journalist.thtml | title = Yes, Julian Assange Is A Journalist | publisher = The Spectator | date = 2 November 2010 | accessdate = 3 December 2010 | archive-date = 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101209084558/http://www.spectator.co.uk/alexmassie/6437594/yes-julian-assange-is-a-journalist.thtml | url-status = dead }}</ref> ಪ್ರಕಾಶಕ,<ref name="Forbes" /><ref name="harrell" /> ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸುದ್ದಿ ಸೋರಿಕೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="timesonline" /> ಇವರು ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸೆನ್ಸಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಅವರು 2006 ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುರಹಿತ ಸಾವುಗಳು, ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಷಪೂರಿತ ತ್ಯಾಜ್ಯಪದಾರ್ಥಗಳ ರಾಶಿ ಹಾಕುವಿಕೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧರ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚರ್ಚ್ ಕೈಪಿಡಿಗಳು, ಗ್ವಾಂಟನಾಮೋ ಬೇ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ಮತ್ತು ಕೌಪ್‌ಥಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಸ್ ಬೇರ್ನಂತಹ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="autogenerated1">{{cite web | url = http://www.smh.com.au/opinion/politics/leaks-pour-forth-from-the-wiki-well-of-information-20100408-ruxn.html | title = WikiLeak And Apache Attack In Iraq&nbsp;— Julian Assange | publisher = [[The Sydney Morning Herald]] | date = 9 April 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> 2010 ರಲ್ಲಿ, ಇವರು ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ನಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕುರಿತ ಸಮಗ್ರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಐದು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಹಭಾಗಿಗಳು ರಹಸ್ಯ ಯುಎಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web | url = https://www.theguardian.com/world/blog/2010/dec/03/wikileaks-julian-assange-online | title = WikiLeaks cables: Live Q&A with Julian Assange | publisher = The Guardian | date = 3 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯು "ದುಡುಕಿನ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುವ" ಎಂಬುದಾಗಿ [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ವೈಟ್ ಹೌಸ್]] ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite web | url = http://www.haaretz.com/news/international/russia-official-wikileaks-founder-should-get-nobel-prize-1.329555 | title = Russia official: WikiLeaks founder should get Nobel Prize | publisher = Haaretz | date = 8 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101210162810/http://www.haaretz.com/news/international/russia-official-wikileaks-founder-should-get-nobel-prize-1.329555|archivedate=10 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಅವರು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನು ರಹಿತ ಸಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 2009 ರ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಟೈಮ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯ 2010 ರ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="RC2010POTY" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಸ್ವೀಡನ್]]ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ [[ಲಂಡನ್]]ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="bbc1207">{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/news/uk-11937110 | title = Wikileaks founder Julian Assange arrested in London | publisher = BBC | date = 7 December 2010 | accessdate = 7 December 2010}}</ref> ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನನ್ನು ಪಡೆದು ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದು ಹಸ್ತಾಂತರದ ಕುರಿತ ವಿಚಾರಣೆಯು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-12014199 |title=Wikileaks founder Julian Assange freed on bail |publisher=Bbc.co.uk |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-12023933 |title=Julian Assange's bail host had 'no hesitation' |publisher=Bbc.co.uk |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು ರಾಜಕೀಯ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/am/content/2010/s3095541.htm |title=Assange free on bail|publisher=Abc.net.au |date= 2010-12-17 |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20026102-503543.html|title=Sex Crime Allegations Against Assange Detailed|publisher=CBS News|date=2010-12-14|accessdate=2010-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101221073952/http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20026102-503543.html|archivedate=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|url-status=dead}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಜಾಮೀನಿನ ವಿಚಾರಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಲಾಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೇರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-12038088|title=Lord Chief Justice allows Twitter in court|date=2010-12-20|accessdate=2010-12-20|work=BBC News Online}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Julian Assange in 2008.jpg|thumb]] ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ಕ್ವಿನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಟೌನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಯನ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.couriermail.com.au/news/queensland/wikileaks-founder-julian-assange-a-born-and-bred-queenslander/story-e6freoof-1225898281283 | title = Courier Mail newspaper: Wikileaks founder Julian Assange a born and bred Queenslander | publisher = Couriermail.com.au | date = 29 July 2010 | accessdate = 4 December 2010 | archive-date = 18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120418180126/http://www.couriermail.com.au/news/queensland/wikileaks-founder-julian-assange-a-born-and-bred-queenslander/story-e6freoof-1225898281283 | url-status = dead }}</ref> ಇವರು ಒಂದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಿದ್ದಾಗ, ಇವರ ತಾಯಿಯವರಾದ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಅವರು ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬ್ರೆಟ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಈ ಮೂಲಕ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇವರಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="khatchadourian" /><ref name="7news/CNN">{{cite news | title =The secret life of Julian Assange |url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/12/09/assange.profile/ |publisher=CNN| date =2 December 2010 |accessdate=2 December 2010}}</ref> ಬ್ರೆಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ವಿಹಾರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಮಲತಾಯಿಯವರು ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯನ್ ಅವರ ಮೊದಲ "ನೈಜ ತಂದೆ"ಯವರು, ಜೂಲಿಯನ್ ಅವರನ್ನು "ಅತೀ ಚತುರ ಮಗು" ಜೊತೆಗೆ "ಸರಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಯ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವನೆಂದು" ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಅವನು ಯಾವಾಗಲು ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು.... ಇತರ ಜನರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭಾರಿ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು" ಎಂದು ಸಹ ಅವರು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="7news/CNN" /> 1979 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ತಾಯಿಯವರು ಮರು ಮದುವೆಯಾದರು; ಅವರ ಹೊಸ ಪತಿಯು ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿದ್ದು, ಆನಿ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್-ಬೈರ್ನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ನ್ಯೂ ಏಜ್ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಓರ್ವ ಮಗನಿದ್ದನು, ಆದರೆ ದಂಪತಿಗಳು 1982 ರಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಮಲ-ಸಹೋದರನ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದರು. ನಂತರ ಇವರ ತಾಯಿಯವರು ಎರಡೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನೆ ಪಾಠವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref name="khatchadourian" /> === ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ === 1987 ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ 16 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಬಳಿಕ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು "ಮೆಂಡಾಕ್ಸ್" (ಹೊರೇಸ್ ಪದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ: "ಸ್ಪ್ಲೆಂಡೈಡ್ ಮೆಂಡಾಕ್ಸ್ ", ಅಥವಾ "ಔದಾರ್ಯವಾಗಿ ಸುಳ್ಳಿನ ") ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="khatchadourian" /> ಅವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಸಮೂಹವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಬ್‌ವರ್ಸೀವ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬರೆದರು: "ನೀವು ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡಿ (ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಶ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಡು); ಆ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಡಿ (ನಿಮ್ಮ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡುವ ಲಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ); ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ".<ref name="khatchadourian" /> ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ನವರು 1991 ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ನಲ್ಲಿನ ಮನೆಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.<ref name="theaustralian" /> ಇವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕೆನಡಾದ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಕಂಪನಿಯಾದ ನಾರ್ಟೆಲ್,<ref name="khatchadourian" /> ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳನ್ನು ಮೋಡೆಮ್ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="aolnews" /> 1992 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನ 24 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿದರು ಮತ್ತು ಇವರಿಗೆ AU$2100 ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಇವರ ಉತ್ತಮ ನಡತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಾಂಡ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="khatchadourian" /><ref name="smh1" /> ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಅವರು "ಈ ವಿವಿಧ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಅನ್ವೇಷಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="khatchadourian" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆನಂತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ "ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ [ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿ], ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲಾತಿಗಳಿವೆ, ಆ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ತುಂಬಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅಂಟಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು 20 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಲೇಖನಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅತೀ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೇನು ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲ, ನಾನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಇದೀಗ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿವೆ."<ref name="Forbes" /> === ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆ ಹಕ್ಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು === 1989 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೊಡನೆ ಜೀವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಡ್ಯಾನಿಯೆಲ್ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web| author = Nick Johns-Wickberg | url = http://www.crikey.com.au/2010/09/17/daniel-assange-i-never-thought-wikileaks-would-succeed/ | title = Daniel Assange: I never thought WikiLeaks would succeed | publisher = Crikey | date = | accessdate = 8 December 2010 }}</ref> ಅವರು ಬೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದರು, ಮತ್ತು 1999 ರವರೆಗೆ ಪೋಷಣೆಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.<ref name="khatchadourian" /><ref name="newyorker">{{cite web | url = http://www.dailymail.co.uk/news/article-1297917/Is-Wikileaks-boss-Julian-Assange-force-good-chaos.html | title = Paranoid, anarchic... is WikiLeaks boss a force for good or chaos? | date = 27 July 2010 | accessdate = 27 October 2010 | publisher = [[Daily Mail]] | first = Edward Heathcoat | last = Amory}}</ref> ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿಯವರು ಪೇರೆಂಟ್ ಎನ್‌ಕ್ವೈರಿ ಇನ್‌ಟೂ ಚೈಲ್ಡ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆಯ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಹ "ಕೇಂದ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶಕೇಂದ್ರ" ವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು.<ref name="newyorker" /> == ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು == 1993 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಸಬರ್ಬಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಸೆಸ್ ನೆಟ್‌ವೆರ್ಕ್ ಎಂಬ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ [[ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು|ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವಾ ನೀಡುಗರ]] ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="Forbes" /><ref>{{cite web | url = http://suburbia.org.au | title = Suburbia Public Access Network | publisher = Suburbia.org.au | date = | accessdate = 4 December 2010}}</ref> 1994 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ನ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಡೆವಲಪರ್ ಆಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು.<ref name="smh1" /> 1995 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಮೊದಲ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು [[ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ|ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್]] ಪೋರ್ಟ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಅನ್ನು ಬರೆದರು.<ref name="seclists" /><ref name="strobe" /> ಅವರು 1996 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗ್ರೇಎಸ್‌ಕ್ಯೂಎಲ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಲವು ಪ್ಯಾಚಸ್ಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.<ref name="pgsql" /><ref>{{cite web|url=http://git.postgresql.org/gitweb?p=postgresql.git;a=search;h=HEAD;s=Julian+Assange;st=author |title=PostgreSQL commits |publisher=Git.postgresql.org |date=|accessdate=16 December 2010}}</ref> ಅವರು ''[[Underground: Tales of Hacking, Madness and Obsession on the Electronic Frontier]]'' (1997) ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಅವರನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಎಂದು ಹೊಗಳುವುದಲ್ಲದೇ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಬ್‌ವರ್ಸೀಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇವರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2009/10/start/exposed-wikileaks-secrets?page=all|title=Exposed: Wikileaks' secrets|author=Annabel Symington|publisher=Wired Magazine|date=1 September 2009|accessdate=7 December 2010|archive-date=14 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914225127/http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2009/10/start/exposed-wikileaks-secrets?page=all|url-status=dead}}</ref><ref name="suelette" /> 1997 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಇವರು ರಬ್ಬರ್‌ಹೌಸ್ ಡಿನೈಯೇಬಲ್ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್, [[ಲಿನಕ್ಸ್|ಲೈನಕ್ಸ್]] ಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದಂತಹ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಹ-ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ರಬ್ಬರ್-ಹೌಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೋನಾಲಿಸಿಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ನಿರಾಕರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು;<ref name="singel" /> ಅವರು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು."<ref name="rubberhose" /> ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಹ-ರಚಿಸಿದ ಇತರ ಮುಕ್ತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಯೂಸ್‌ನೆಟ್ ಕ್ಯಾಶಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಎನ್ಎನ್‌ಟಿಪಿಕ್ಯಾಷ್ <ref name="nntpcache" /> ಮತ್ತು [[ಅಂತರಜಾಲ ಹುಡುಕಾಟ ಯಂತ್ರ|ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ಹುಡುಕಾಟ ಇಂಜಿನ್]]ಗಾಗಿ ಕಮಾಂಡ್-ಲೈನ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಆದ ಸರ್ಫ್ರಾ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 1999 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು leaks.org ಎಂಬ ಡೊಮೇನ್ ಅನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದರು; "ಆದರೆ", ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ಆಗ ಅದರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ."<ref name="theage1" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="pdf" /> 2003 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಹ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.<ref name="pdf" /> ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಣಿತ ಕೋರ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಉತ್ತೀರ್ಣ ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="khatchadourian" /><ref>{{cite news | first=John | last=Rosenthal | coauthors= | title=Mythbusted: Professor says WikiLeaks founder was ‘no star’ mathematician' | date=12 December 2010 | publisher= | url =http://dailycaller.com/2010/12/12/mythbusted-professor-says-wikileaks-founder-was-no-star-mathematician/ | work =[[The Daily Caller]] | pages = | accessdate = 12 December 2010 | language = }}</ref> ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೆಬ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ, 2005 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ವಿವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="khatchadourian" /><ref name="cream" /> == ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್. == {{Main|WikiLeaks}} 2006 ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="khatchadourian" /><ref name="smh2" /> ಆ ವರ್ಷ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಡಿದು ಎರಡು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದರು: "ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿಧಾನದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಯೋಚಿಸಬೇಕು, ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಕಲಿಯದಿದ್ದರೆ, ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥ. ನಮಗಿಂತ ಮೊದಲು ಆದು ಹೋದವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ನಾವು ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮಾಡಲಾಗದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹುರಿದುಂಬಿಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಬೇಕು."<ref name="Whelan">{{cite web | url = http://www.dailymail.co.uk/news/article-1299311/FBI-question-WikiLeaks-mother-Welsh-home-Agent-interrogate-distressed-woman-search-sons-bedroom.html|title = FBI question WikiLeaks mother at Welsh home: Agents interrogate 'distressed' woman, then search her son's bedroom | author = Andy Whelan and Sharon Churcher | date = 1 August 2010 | accessdate = 1 December 2010}}</ref><ref>{{cite web | url = http://iq.org/conspiracies.pdf | title = State and Terrorist Conspiracies | first = Julian | last = Assange | date = 10 November 2006 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070829163014/http://iq.org/conspiracies.pdf | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://iq.org/conspiracies.pdf | title = Conspiracy as Governance | first = Julian | last = Assange | date = 3 December 2006 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 29 ಜನವರಿ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070129125831/http://iq.org/conspiracies.pdf | url-status = bot: unknown }}</ref> ಅವರ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾ," ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚು ರಹಸ್ಯಶೀಲ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಾಯವಾದಷ್ಟು, ಹೆಚ್ಚು ಸೋರಿಕೆಗಳು ಅದ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.... ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ, ಅವರ ಸ್ವಭಾವವು ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲುಗೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ ಸೋರಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮುಕ್ತ ಪ್ರಕಾರದ ಆಡಳಿತದದೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ."<ref name="Whelan" /><ref>{{cite web | url = http://iq.org | title = The non linear effects of leaks on unjust systems of governance | date = 31 December 2006 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071020051936/http://iq.org/ | archivedate = 2 October 2007}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಒಂಬತ್ತು-ಸದಸ್ಯರ ಸಲಹಾಕಾರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ <ref name="advisory" /> ಮತ್ತು ಅದರ ಪರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅವರನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ "ನಿರ್ದೇಶಕರು"<ref name="mcgreal" /> ಅಥವಾ "ಸ್ಥಾಪಕ"<ref name="theaustralian" /> ರೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರೆ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹೇಳಿದಂತೆ "ನಾನು ಸ್ವತಃ ಸ್ಥಾಪಕನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ";<ref name="leakonomy" /> ಅವರನ್ನು ಸ್ವತಃ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರೆಂದು ಅವರು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸೈಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref name="motherjones" /> ಸೈಟ್‌ಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಇತರರಂತೆ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ವೇತನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="leakonomy" /><ref>[http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board#Julian_Assange.2C_investigative_journalist.2C_programmer_and_activist ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್:ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ – ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ, ತನಿಖಾ ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100912101437/http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board#Julian_Assange.2C_investigative_journalist.2C_programmer_and_activist |date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 }} (ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ)</ref><ref>[http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006496,00.html ಹರ್ರೆಲ್, ಎಬೆನ್, (26 ಜುಲೈ 2010) ''2-ಮಿನಿ. ಬಯೋ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ'' 26 ಜುಲೈ 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130825145220/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006496,00.html |date=25 ಆಗಸ್ಟ್ 2013 }} ''ಟೈಮ್''.</ref><ref>[http://www.democracynow.org/2010/6/17/wikileaks_whistleblowers ಇರಾಕ್ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋದ ಶಂಕಿತ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಕನಿಗೆ ಹುಡುಕಾಟ ವದಂತಿ] – ''ಡೆಮೋಕ್ರಸಿ ನೌ!'' ನಿಂದ ವೀಡಿಯೋ ವರದಿ</ref><ref>{{cite web | author = Adheesha Sarkar | url = http://www.telegraphindia.com/1100810/jsp/opinion/story_12789816.jsp | title = The People'S Spy | publisher = Telegraphindia.com | date = 10 August 2010 | accessdate = 22 August 2010}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಉಳಿದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸುದುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆಯೆಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ನಾವು ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯೆಂದು ಹೇಳುವ ಮಾರ್ಗವು ಅದು ಅಲ್ಲ- ಬದಲಿಗೆ, ನೀವು ಉಳಿದ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಚಂಡವಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ವಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಪ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಐದು ಜನರ ತಂಡವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು? ಅದು ನಾಚಿಕೆಗೇಡು."<ref name="smh2" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ "ಪಾರದರ್ಶಕ" ಮತ್ತು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ" ತೊಡಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ "ನೀವು ಪೂರ್ಣವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಲ್ಲದೇ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರಬೇಕು."<ref name="journalism_2010" /><ref>{{cite web | url = http://www.csmonitor.com/USA/Military/2010/0726/Julian-Assange-the-hacker-who-created-WikiLeaks | title = Julian Assange: the hacker who created WikiLeaks | publisher = Csmonitor.com | date = | accessdate = 22 August 2010}}</ref> 2006 ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು " ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಕೀರ್ತಿಯ ಮಾಜಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್" ಎಂಬುದಾಗಿ ''ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್'' ಕರೆಯಿತು."<ref name="wankworm">ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: [http://www.counterpunch.org/assange11252006.html ದಿ ಆಂಟಿ-ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ವ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಮ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080419071903/http://www.counterpunch.org/assange11252006.html |date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 }}[http://www.counterpunch.org/assange11252006.html ದಿ ಕ್ಯೂರಿಯಸ್ ಓರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಹ್ಯಾಕ್ಟಿವಿಸಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080419071903/http://www.counterpunch.org/assange11252006.html |date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 }} ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್, 25 ನವೆಂಬರ್/ 26 2006</ref> ''ದಿ ಏಜ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಇವರನ್ನು "ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುತಂತ್ರದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಮತ್ತು "ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಿತು."<ref name="theage1" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮನ್ನು "ಅತ್ಯಂತ ತಿರಸ್ಕೃತರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರು"<ref name="theage1" /> ಹದಿಹರೆಯದವನಾಗಿ ಅವರು " ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅತೀ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನೀತಿವಂತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್" ಆಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ''ಪರ್ಸನರಲ್ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಫಾರಮ್'' ಹೇಳಿತು."<ref name="pdf" /> ಅವರನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಕಲಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ <ref name="smh1" /> ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.theguardian.com/media/2010/aug/01/julian-assange-wikileaks-afghanistan ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸಾಂಜೆ, ಮೋಂಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಏಜ್ ಹೂ ಥ್ರೈವ್ಸ್ ಆನ್ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುಯಲ್ ಬ್ಯಾಟಲ್] 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2010</ref> ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ವಿಷಯವಸ್ತು, ಆಫ್ರಿಕಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ರಾಶಿ ಹಾಕುವುದರ ಕುರಿತ ವರದಿ, ಸೈಂಟೋಲಜಿ ಚರ್ಚ‌್‌ನ ಕೈಪಿಡಿಗಳು, ಗ್ವಾಂಟನಾಮೋ ಬೇ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, 2007 ನೇ ಜುಲೈ 12ರ ಬಾಗ್ಧಾದ್ ಮೇಲಿನ ವಾಯುದಾಳಿಯ ವೀಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಕೌಂಪ್ತಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಸ್ ಬೇರ್ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="autogenerated1" /> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ 2010 ರ ಓಸ್ಲೋ ಫ್ರೀಡಂ ಫೋರಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು:<ref>{{cite web | last = Lysglimt | first = Hans | authorlink = Hans Lysglimt | title = Transcript of interview with Julian Assange (2010-4-26) | work = Oslo Freedom Forum | publisher = Farmann Magazine | date = 9 December 2010 | url = http://www.farmann.no/?p=1627 | accessdate = 14 December 2010 | archive-date = 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110827101252/http://www.farmann.no/?p=1627 | url-status = dead }}</ref> <blockquote> ಕೇವಲ ನಾಗರೀಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೇ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಂದೇಶವನ್ನು ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡದಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂದೇಶವೆಂದು ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ. ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಇದು ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ಅದು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡದಿರುವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೂ ಆಗಿದೆ. ನಾವು ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಮೀರಿದ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ, ಇದು ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡವಲ್ಲ, ಇದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು, ವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು, ಜನರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಾಗರೀಕತೆಯಲ್ಲಿ ತರುವುದು. ಜನರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿವೆಯೇ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೊದಲು, ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.... ಆದ್ದರಿಂದ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಶಿಫಾರಸು, ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸ್ವತಃ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೀವಾಳಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲು ಅವರು ಯಾವುದೇ ಮೂಲ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೂಲ ವಸ್ತುವು ಬೇಕಿದೆ. </blockquote> === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಜರಿಗಳು === [[File:Julian Assange 20091117 Copenhagen 1 cropped to shoulders.jpg|thumb|ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ, 2009]] ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅದರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮುಖವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ಡೇಸ್ 09, ಯುಸಿ ಬರ್ಕಲೀ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪದವಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತನಿಖಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ 2010 ಲೋಗನ್ ಸಿಂಪೋಸಿಯಮ್,<ref name="fora.tv" /> ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಕರ್ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 25 ಮತ್ತು 26 ನೇಯ ಚಾವೋಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="events.ccc.de" /> 2010 ರ ವರ್ಷದ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದ ಬಾಗ್ದಾದ್ ವಾಯುದಾಳಿಯ ವೀಡಿಯೋದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಅಲ್ ಜಜೀರಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಎಮ್ಎಸ್ಎನ್‌ಬಿಸಿ, ಡಮೋಕ್ರಸಿ ನೌ!, ಆರ್‌ಟಿ, ಮತ್ತು ''ದಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜೂನ್ 3 ರಂದು ಅವರುಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಸಲನ್ ಡೆಮೋಕ್ರಸಿ ಫಾರಂ ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫೆರನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="personal" /><ref name="cjr" /> ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಎಮ್ಎಸ್‌ಎನ್‌ಬಿಸಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ "ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರಲು ಅವರು [ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ಬಳಸಿದ ವಿವರಣೆಯು ಏನೆಂದರೆ "ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅವರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಲ್ಲ".<ref name="ellsbergmsnbc" /> ಜೂನ್ 11 ರಂದು ಅವರು ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ತನಿಖಾ ವರದಿಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿನ ಶೋಕೇಸ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು,<ref name="nicar" /> ಆದರೆ ಅವರು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲೇ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref name="poulsen" /> ಪೆಂಟಾಗನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ಇರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 2010 ರ ಜೂನ್ 10 ರಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="pentagonhunt" /><ref name="tdbmanhunt" /> ಇದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ಯು.ಎಸ್. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳಿದ್ದವು.<ref name="taylor" /> ಬ್ರೇಡ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್ನ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಏನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯುಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂದೇಹವು "ಅವರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ, ದೈಹಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದೀಗ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ" ಎಂದು ಎನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದರು.<ref name="ellsbergmsnbc" /> ''ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್'' ನಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಕ್ ಅಂಬಿಂಡರ್ ಅವರು ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು "ಅಸಂಬದ್ಧ"ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಲ್ಲದೇ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ambinder" /> ಸಲೂನ್.ಕಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆನ್ ಗ್ರೀನ್ವಾಲ್ಡ್ ಅವರು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗಾಗಿ "ಶೋಧ"ವು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ "ದಿಗಿಲಿನ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳನ್ನು" ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು ಕೇವಲ "ಅನಾಮಧೇಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ" ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯು.ಎಸ್. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೂ ನೆರವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.<ref name="Greenwald2010-06-18" /> 2010 ರ ಜೂನ್ 21 ರಂದು, ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ [[ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್|ಬ್ರಸ್ಸೆಲ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರಿಸುಮಾರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="telegraph" /> ಅವರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕುರಿತಂತೆ ತಮ್ಮ ಆತಂಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುವ ರಹಸ್ಯ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಆದೇಶ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದರು. ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅವರು ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆರ್ಕೈವ್‌ಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.<ref name="alde" /><ref name="guardian" /> ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಗೆ ಅವರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ನನ್ನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದು ಖಾಯಂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ, "[ಯು.ಎಸ್.] ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಿವೇಚನಾಯುತವಾಗಿದೆ". ಆದರೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ "ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ ಆದರೆ ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸದಂತೆ ನನ್ನ ವಕೀಲರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ".<ref name="telegraph" /> ಜುಲೈ 17 ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010 ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಆನ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಅರ್ಥ್ (ಹೆಚ್ಓಪಿಇ) ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಜಾಕೊಬ್ ಆಪಲ್‌ಬಮ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು, ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref name="repair" /><ref>{{cite web | last = McCullagh | first = Declan | url = http://news.cnet.com/8301-1009_3-20010861-83.html | title = Feds look for Wikileaks founder at NYC hacker event | publisher = News.cnet.com | date = 16 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110827013027/http://news.cnet.com/8301-1009_3-20010861-83.html | url-status = dead }}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಲ್ಲಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref name="repair" /><ref>[https://docs.google.com/document/pub?id=1ebTGiyaQQ2HSCOpqsD8GD7x_7IBqkeYZ4jfEJ_rYeFQ Jacob Appelbaum, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯ: 2010 ಭೂಜಗತ್ತಿನ ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ], 17 ಜುಲೈ 2010</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ 2010 ರ ಜುಲೈ 19 ರಂದು ನಡೆದ ಟಿಇಡಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಇದೀಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://blog.ted.com/2010/07/surprise_speake.php | title = Surprise speaker at TEDGlobal: Julian Assange in Session 12 | publisher = Blog.ted.com | date = | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 19 ಜುಲೈ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100719101851/http://blog.ted.com/2010/07/surprise_speake.php | url-status = dead }}</ref><ref name="ted_2010" /><ref name="geekosystem_2010" /> 26 ನೇ ಜುಲೈರಂದು, ಅಫ್ಘಾನ್ ಯುದ್ಧ ಡೈರಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬಳಿಕ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಫ್ರಂಟ್‌ಲೈನ್ ಕ್ಲಬ್ನಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಹಾಜರಾದರು.<ref name="ustream_2010" /> === ಯುಎಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ === {{Main|United States diplomatic cables leak}} 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದು ಸುಮಾರು 251,000 ಅಮೇರಿಕದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 53 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಹಸ್ವಯ ರ್ಗೀಕರಿಸದ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಶೇಕಡಾ 40 ವರದಿಗಳು "ಗೋಪ್ಯ"ವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ ಆರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು "ರಹಸ್ಯ"ವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾರನೇ ದಿನ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲಾಂಡ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್‌ಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://english.aljazeera.net/news/asia-pacific/2010/11/2010112961154954144.html | title = Australia opens WikiLeaks inquiry | publisher = Al Jazeera English | date = | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ " ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಅವರು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.attorneygeneral.gov.au/www/ministers/mcclelland.nsf/Page/Transcripts_2010_FourthQuarter_29November2010-DoorstoponleakingofUSclassifieddocumentsbyWikiLeaks | title = Doorstop on leaking of US classified documents by Wikileaks | publisher = Attorney-General for Australia | date = 29 November 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111006010131/http://www.attorneygeneral.gov.au/www/ministers/mcclelland.nsf/Page/Transcripts_2010_FourthQuarter_29November2010-DoorstoponleakingofUSclassifieddocumentsbyWikiLeaks | url-status = dead }}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲಾಂಡ್ ಅವರು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1602108.php/Australia-warns-WikiLeaks-Assange-of-charges-if-he-returns | title = Australia warns Assange of possible charges if he returns to Australia | publisher = Monstersandcritics.com | date = 17 November 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20101202041632/http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1602108.php/Australia-warns-WikiLeaks-Assange-of-charges-if-he-returns | archivedate = 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | url-status = dead }}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರವರೆಗೆ ಕೇವಲ 1295 ವರದಿಗಳು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 1 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಷ್ಟನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20101205013631/http://213.251.145.96/cablegate.html "ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಯುಎಸ್ ಎಂಬಾಸ್ಸಿ ಕೇಬಲ್ಸ್"], ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್. 2010 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 11ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref><ref name="Greenwald2010-12-10" /> ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಹಲವು ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುಎಸ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಜರುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Savage|first=Charlie|title=U.S. Prosecutors Study WikiLeaks Prosecution|url=https://www.nytimes.com/2010/12/08/world/08leak.html?partner=rss&emc=rss|accessdate=9 December 2010|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=7 December 2010}}</ref> ಪೆಂಟಗಾನ್ ಪೇಪರ್ಸ್ನ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುಗರಾದ ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು "ನಮ್ಮ [ಅಮೇರಿಕದ] ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಗಳಾಗಿಲ್ಲದ ನಿಖರವಾಗಿ ರಹಸ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಕಾನೂನಿಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ". ಯುಎಸ್‌ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಪರಿಗಣನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು "ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅತೀ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಲು ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ಅವರ ಒಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾವು ವಾದಿಸಲಾಗದ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಯಾರೊಬ್ಬರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಯಾವುದನ್ನೂ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹೊರತಂದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ellsbergdanger"> {{cite web | url = http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2010-06-11/daniel-ellsberg-wikileaks-julian-assange-in-danger | title = Daniel Ellsberg: Wikileaks' Julian Assange "in Danger" | work = [[The Daily Beast]] | first = Samuel P. | last = Jacobs | date = 11 June 2010 | accessdate = 5 July 2010}} </ref> ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಯುಸ್ ರಾಯಭಾರಿಗಳಿಗೆ "ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು" ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೋರಿಕೆಯಾದ ವರದಿಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು "ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲೇಬೇಕು ಮತ್ತು ನಾವು ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಲಂಡನ್ ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="ReutersBail">{{cite web| title=UK court upholds bail for WikiLeaks' Assange| url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAL3E6N80HH20101216| publisher=[[Thomson Reuters]]| date=16 December 2010| accessdate=16 December 2010| archive-date=12 ಆಗಸ್ಟ್ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110812143150/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAL3E6N80HH20101216| url-status=dead}}</ref> === ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿ ಪಾತ್ರ === "ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ" ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್,<ref name="amnestyint" /> ನಿಂದ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು 2009 ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು<ref>{{cite web | url = https://www.amnesty.org.uk/content.asp?CategoryID=10058 | title = AIUK: Media Awards | publisher = Amnesty.org.uk | accessdate = 4 December 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರದವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಎಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು .<ref name="tcij">{{cite web | url = http://www.tcij.org/about-2/teachers-and-speakers/julian-assange | title = Julian Assange | publisher = [[Centre for investigative journalism]] | accessdate = 3 December 2010 | archive-date = 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120421030036/http://www.tcij.org/about-2/teachers-and-speakers/julian-assange | url-status = dead }}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಯುಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ನ ವಕ್ತಾರರಾದ ಫಿಲಿಫ್ ಜೆ. ಕ್ರೌಲಿಯವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಎನ್ನುವ ವಿವರಣೆಗೆ ವಿರೋಧಿಸಿದರು,<ref>[http://www.indianexpress.com/news/wikileaks-founder-julian-assange-anarchist-not-journalist/719895/ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ 'ಅನಾರ್ಕಿಸ್ಟ್', ನಾಟ್ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್], ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್, 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010.</ref> ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಯುಎಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಕ್ರೌಲಿಯವರು; " ಅವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಲ್ಲ, ಅವರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಫಿಲಿಫ್ ಜೆ. ಕ್ರೌಲಿ, ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, [http://www.state.gov/r/pa/prs/dpb/2010/12/152291.htm 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ಡೈಲಿ ಪ್ರೆಸ್ ಬ್ರೀಫಿಂಗ್], ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿ</ref> ''ದಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಟರ್'' ನಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಸ್ಸಿಯವರು "ಹೌದು, ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ" ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು, ಆದರೆ "ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಾರ" ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref name="massie" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ತಾವು ವಾಸ್ತವಿಕ ಸುದ್ದಿಸಂಗತಿಗಳನ್ನು 25 ನೇ ವರ್ಷದಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ತಾವು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದರು. ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವು "ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಇತರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರದ್ದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/world/blog/2010/dec/03/julian-assange-wikileaks | title = Julian Assange answers your questions | publisher = The Guardian | author = Julian Assange | date = 3 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> == ತನಿಖೆಗಳು == === ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ತನಿಖೆ === ಜಂಟಿ ಕಾನೂನು ಇಲಾಖೆ-ಪೆಂಟಾಗಾನ್‌ ತಂಡದ ತನಿಖಾದಾರರು ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿತ ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆಂಬ ಸಂಭವದ ಕುರಿತಂತೆ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರ್ ಎರಿಕ್ ಹೋಲ್ಡರ್ ಅವರು ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾ "ಇದು ಕತ್ತಿನ ಅಲಗು ಸದ್ದು ಮಾಡಿದಂತಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web| author = David Samuels | url = https://www.theatlantic.com/international/archive/2010/12/the-shameful-attacks-on-julian-assange/67440/ | publisher = The Atlantic | title = The Shameful Attacks on Julian Assange | date = 3 December 2010 | accessdate = 10 December 2010 }}</ref> ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಯು.ಎಸ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಯು.ಎಸ್. ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಜೋಸೆಫ್ "ಜಾಯ್" ಬಿಡೆನ್ಅವರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/12/19/AR2010121901359.html| title=Biden: US trying to stop WikiLeaks disclosures| publisher=The Washington Post| date=December 19, 2010}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅವರು "ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರು ಈ ರಹಸ್ಯ ವರ್ಗದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯದ ಸದಸ್ಯನೊಬ್ಬನಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಸಂಚು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದು... ನೀವು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಿ, ರಹಸ್ಯ ವರ್ಗದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿವೆ ನೋಡಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ."<ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/19/assange-high-tech-terrorist-biden| author=Ewen MacAskill| title=Julian Assange like a hi-tech terrorist, says Joe Biden| publisher=The Guardian| date=December 19, 2010}}</ref> ಈಗಿನ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಾರರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಆರೋಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸೆನೇಟ್‌ನ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ನಾಯಕರಾದ ಮಿಚ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೆನೆಲ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು "ಆಧುನಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.msnbc.msn.com/id/40517039/ns/politics/40516927| author=Tom Curry| title=McConnell optimistic on deals with Obama| publisher=msnbc.com| date=December 5, 2010| access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110417181953/http://www.msnbc.msn.com/id/40517039/ns/politics/40516927| url-status=dead}}</ref> ಮಾಜಿ ಯುಎಸ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ನ್ಯೂಟ್ ಗಿಂಗ್ರಿಚ್ ಅವರು "ಜನರು ಸಾಯಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯೇ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ವೈರಿ ಯೋಧನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web| url=http://thehill.com/blogs/blog-briefing-room/news/132037-gingrich-blames-obama-on-wikileaks-labels-assange-a-terrorist | author = Shane D'Aprile| title=Gingrich: Leaks show Obama administration 'shallow,' 'amateurish'| publisher=The Hill| date=December 5, 2010}}</ref> ಮಾಧ್ಯಮದೊಳಗಡೆಯೇ, ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ನ ಜೆಫ್ರಿ ಟಿ. ಕುಹ್ನರ್ ಅವರು ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು "ಇತರ ಹೆಸರಾಂತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು;<ref>{{cite web| url=http://dcist.com/2010/12/washington_times_editiorial_actuall.php| title=Washington Times Editorial Suggests Killing Julian Assange| publisher=dcist| accessdate=December 13, 2010| archive-date=9 ನವೆಂಬರ್ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20111109013639/http://dcist.com/2010/12/washington_times_editiorial_actuall.php| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/dec/2/assassinate-assange/?page=2 | author = Jeffrey T. Kuhner| title=KUHNER: Assassinate Assange| publisher=The Washington Times| date=December 2, 2010}}</ref> ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರಾದ"ಕೆ.ಟಿ." ಮ್ಯಾಕ್‌ಫರ್ಲಾಂಡ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೆಂದು ಕರೆದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದು "ಒಂದು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆ" ಯಾಗಿದ್ದು ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕುರಿತಂತೆ ಅವರು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್ ರ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು; ಮತ್ತು [[ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್|ನಿಕ್ಸನ್]]ನ ಮಾಜಿ ಸಹಾಯಕ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದ ಜಿ. ಗೋರ್ಡೋನ್ ಲಿಡ್ಡಿ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೇ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ "ಕೊಲ್ಲುವವರ ಪಟ್ಟಿ"ಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಧಾನಿಯವರಾದ ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾರ್ಪರ್ ಅವರ ಮಾಜಿ ಪ್ರಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಟಾಮ್ ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರು ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು 2010 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು. ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ದೂರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರನ್ನು "ಕೆನಡಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋಡ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಹತ್ಯೆಯ ಹವಣಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅವರು ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಸಿಬಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಪವರ್ ಎಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web| last = Barber| first = Mike| authorlink = Mike Barber| title = Heat's on Flanagan for 'inciting murder' of WikiLeaks founder; PM's ex-adviser subject of formal police complaint| publisher = Ottawa Citizen| date = 2010-12-06| url = http://www.ottawacitizen.com/news/Heat+Flanagan+inciting+murder+WikiLeaks+founder/3932545/story.html| accessdate = 2010-12-09| archive-date = 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-url = https://web.archive.org/web/20101209165306/http://www.ottawacitizen.com/news/Heat+Flanagan+inciting+murder+WikiLeaks+founder/3932545/story.html| url-status = dead}}</ref> ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವು ಎಂದಿಗೂ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಲಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://oncampus.macleans.ca/education/2010/12/04/let-flanagans-remarks-die/ |title=Let Flanagan’s remarks die – - Macleans OnCampus |publisher=Oncampus.macleans.ca |date=2010-12-04 |accessdate=2010-12-16 |archive-date=8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101208015908/http://oncampus.macleans.ca/education/2010/12/04/let-flanagans-remarks-die/ |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಜಂಟಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಮೈಕ್ ಮುಲ್ಲೆನ್ ಅವರು "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅವರು ಭಾವಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂಲಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಉತ್ತಮ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಹೇಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಸತ್ಯಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ಯುವ ಸೈನಿಕರ ಅಥವಾ ಅಫ್ಘಾನ್ ಕುಟುಂಬದ ರಕ್ತವನ್ನು ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರಬಹುದು." ಈ ರೀತಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವುದನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ "...ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಆದೇಶಿಸಿದ [ರಾಬರ್ಟ್] ಗೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಲ್ಲೆನ್ ಅವರು ನಮ್ಮ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂಬ ಊಹಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯತ್ತ ತೋರಿಸಲು ಜನರನ್ನು ಕರೆತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಆ ಯುದ್ಧಗಳ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ದಾಟಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು."<ref>{{cite news| url=http://www.democracynow.org/2010/8/3/julian_assange_responds_to_increasing_us | author = Amy Goodman| title=Julian Assange Responds to Increasing US Government Attacks on WikiLeaks| publisher=Democracy Now| date=August 3, 2010}}</ref> === ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಪಗಳು === 2010 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 20 ರಂದು, 26 ಮತ್ತು 31 ವರ್ಷದ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ <ref>{{cite web| author = TNN | url = http://timesofindia.indiatimes.com/world/us/Sex-accusers-boasted-about-their-conquest-of-WikiLeaks-founder-Julian-Assange/articleshow/7068149.cms | title = Sex accusers boasted about their 'conquest' of WikiLeaks founder Julian Assange | publisher = The Times of India | work = Timesofindia.indiatimes.com | date = 21 August 2010 | accessdate = 10 December 2010 }}</ref> ಒಂದನ್ನು ಎಂಕೋಪಿಂಗ್ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/09/08/AR2010090803240.html | title = WikiLeaks stalled by Swedish inquiry into allegations of rape by founder Assange | work = [[The Washington Post]] | date = 9 September 2010 | accessdate = 9 September 2010 | first = Edward | last = Cody}}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.aklagare.se/In-English/ | title = Swedish inquiry reopen investigations into allegations of sexual misconduct by founder Assange on third level of appeal | work = Anklagermyndigheten | date = 10 September 2010 | accessdate = 10 September 2010 | archive-date = 17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101217230139/http://www.aklagare.se/In-English/ | url-status = dead }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ವಿವಾದವು ಸಹಮತದ ಆದರೆ ರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಘಟನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿತು<ref name="audec04">{{cite web | url = http://www.smh.com.au/world/timing-of-sex-case-sparks-claims-of-political-influence-20101203-18jv3.html | title = Timing of sex case sparks claims of political influence | author = Dylan Welch | publisher = The Sydney Morning Herald | date = 3 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref><ref name="apdec02">{{cite news | url = http://www.physorg.com/news/2010-12-assange-legal-options-narrow.html | title = The noose tightens around WikiLeaks' Assange | author = Raphael Satter and Malin Rising |agency=Associated Press | date = 2 November 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ವೈರಿಗಳು ಸಂಚು ಹೂಡಿದ "ನಟನೆ"ಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="swissasylum">{{cite news | url = http://news.smh.com.au/breaking-news-technology/wikileaks-founder-may-seek-swiss-asylum-interview-20101105-17gbx.html | title = Wikileaks founder may seek Swiss asylum: interview | date = 5 November 2010 | newspaper = The Sydney Morning Herald | accessdate = 28 November 2010}}</ref> ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ, ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಆದ ಎವಾ ಫಿನ್ ಅವರು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಯು ಇಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಲೈಂಗಿಕ ಹಿಂಸೆಯ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು <ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11049316|title=Swedish rape warrant for Wikileaks' Assange cancelle|publisher=BBC}}</ref>, ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 30 ರಂದು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಪೊಲೀಸರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/aug/31/wikileaks-julian-assange-questioned | title = WikiLeaks founder Julian Assange questioned by police | newspaper = The Guardian | date = 31 August 2010}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ತಾವು ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸಹಮತದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆಂದು ಹಾಗೂ ಇದು ತಮ್ಮ ತೇಜೋವಧೆಯ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲಿಗರೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news | last = Davies | first = Caroline | url = https://www.theguardian.com/media/2010/aug/22/wikileaks-julian-assange-denies-rape-allegations | title = WikiLeaks founder Julian Assange denies rape allegations | newspaper = [[The Guardian]] | date = 22 August 2010}}</ref><ref name="GuardCharges">{{cite web | author = David Leigh, Luke Harding, Afua Hirsch and Ewen MacAskill | url = https://www.theguardian.com/media/2010/nov/30/interpol-wanted-notice-julian-assange | title = WikiLeaks: Interpol issues wanted notice for Julian Assange | publisher = The Guardian | date = | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ಎರಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರತನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿನ ಎಸ್ಎಪಿ ವಕ್ತಾರರಾದ ಕ್ಲೇಸ್ ಬೋರ್ಗ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಅವರು ಅತ್ಯಾಚಾರದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಈ ಮೂಲಕ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಸೆಕ್ಯೂಷನ್ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆದ ಮೇರಿಯಾನ್ ಎನ್‌ವೈ ಅವರು ಅತ್ಯಾಚಾರದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಹಿಂಸೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/sep/01/sweden-julian-assange-rape-investigation | title = Sweden reopens investigation into rape claim against Julian Assange | newspaper = The Guardian | date = 10 September 2010}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಶ್ ತನಿಖಾದಾರರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮುನ್ನ ಆರೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮರು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಯುಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27 ರಂದು ಸ್ವೀಡನ್‌ ಅನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ಲೇಸ್ ಬೋರ್ಗ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ಗೆ ಮರಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಲಂಡನ್ ಮೂಲಕ ವಕೀಲರಾದ ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್ ಅವರು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇದ್ದು ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಷನ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಬಳಿಕೆ ದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಹೋಗಲು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನವು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಶನ್ ಹೇಳಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>http://www.theregister.co.uk/2010/11/18/assange_detain_sweden/</ref> ನವೆಂಬರ್ 18 ರಂದು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news | url = http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704862604576029872580177468.html?KEYWORDS=borgstr%25C3%25B6m | title = New Details Reveal More About Problems Assange Faces | newspapers = The Wall Street Journal | date = 19 December, 2010}}</ref><ref name="msnbc1811">{{cite web | url = http://www.msnbc.msn.com/id/40250098/ns/world_news-europe/ | title = Sweden to issue int'l warrant for Assange | author = Karl Ritter, Malin Rising | publisher = Msnbc.com | date = 18 November 2010 | accessdate = 4 December 2010 | archive-date = 4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101204061249/http://www.msnbc.msn.com/id/40250098/ns/world_news-europe/ | url-status = dead }}</ref><ref name="appeal lost">[http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11831519 ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೇಸ್ ಡಿಟೆನ್ಕ್ಷನ್ ಆರ್ಡರ್ ಅಪ್‌ಹೆಲ್ಡ್ ಬೈ ಸ್ವೀಡನ್]. ಬಿಬಿಸಿ</ref><ref>{{cite web | url = http://www.smh.com.au/technology/technology-news/wikileaks-to-drop-another-bombshell-20101122-1849y.html | title = WikiLeaks to drop another bombshell | publisher = The Sydney Morning Herald | date = 23 November 2010 | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 20 ರಂದು, ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪೊಲೀಸರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಾರೆಂಟ್ (ಇಎಡಬ್ಲೂ)<ref name="FT">{{cite web | url = http://www.ft.com/cms/s/0/b5852504-f592-11df-99d6-00144feab49a.html#axzz165xMmp9x | title = Warrant for WikiLeaks founder condemned | publisher = Ft.com | date = 22 November 2010 | accessdate = 29 November 2010}}</ref><ref name="lateline">{{cite web | url = http://www.abc.net.au/lateline/content/2010/s3071847.htm | title = Assange hits back at rape allegations | publisher = Australian Broadcasting Corporation}}</ref> ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ರೆಡ್ ನೋಟೀಸ್ ಅನ್ನು ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಹೊರಡಿಸಿತು.<ref name="bbc">{{cite web | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11880965 | title = Wikileaks' Assange appeals over Sweden arrest warrant | publisher = BBC News | date = 1 December 2010 | accessdate = 1 December 2010}}</ref><ref>{{cite web | author = Interpol | url = http://www.interpol.int/Public/ICPO/PressReleases/PR2010/News20100513.asp | title = Enhancing global status of INTERPOL Red Notices focus of high level meeting | publisher = Interpol.int | date = 14 May 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 29 ಜೂನ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110629193232/http://www.interpol.int/Public/ICPO/PressReleases/PR2010/News20100513.asp | url-status = dead }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವೀಡನ್ ಹೊರಗೆ "ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ಸಂಗತಿಯ ನಂತರವೂ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರೆಡ್ ನೋಟೀಸ್ ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿರುವುದು ಅತೀ ಅಕ್ರಮವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು <ref>{{cite web | first = Mark | last = Townsend | url = https://www.theguardian.com/media/2010/dec/01/police-seek-julian-assange-rape-claims | title = British police seek Julian Assange over rape claims | publisher = Guardian | date = 1 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಡೀಷರು ಅವರನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯಿಂದ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹಸ್ತಾಂತರದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ<ref>{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11921080 | title = Wikileaks' Julian Assange to fight Swedish allegations | publisher = BBC | date = 5 December 2010 | accessdate = 5 December 2010}}</ref> ಹೋರಾಡುವರು ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಪರವಾದ ವಕೀಲರೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/dec/05/julian-assange-lawyers-being-watched | title = Julian Assange's lawyers say they are being watched | author = Sam Jones and agencies | publisher = The Guardian | date = 5 December 2010 | accessdate = 5 December 2010}}</ref> ಯುಕೆನಲ್ಲಿ ಇಎಡಬ್ಲೂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಕಾಗದಪತ್ರದಲ್ಲಿ ದೋಷವೊಂದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಇಎಡಬ್ಲೂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ನೀಡಿತು. 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6 ರಂದು, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯಾರ್ಡ್ ಪೊಲೀಸರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಯುಕೆ ವಕೀಲರಿಗೆ ಎಸ್ಎಸಿಎ ಅವರು ಮಾನ್ಯವಾದ ಇಎಡಬ್ಲೂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/crime/arrest-warrant-on-assange-to-be-served-today-2153031.html |title=Arrest warrant on Assange to be served today |publisher=The Independent |date=2010-12-07 |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಮರುದಿನ ಸ್ವತಃ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸರೆದುರು ಹಾಜರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪೊಲೀಸರ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪೆನಾಲ್ ಕೋಡ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತನಿಖೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದರು: ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಯವರ ಅತ್ಯಾಚಾರ (ಸಿಹೆಚ್ 6:1-3), ಅಹಿತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ದುರ್ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದು (ಸಿಹೆಚ್ 6:10-2) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ಬಲಾತ್ಕಾರ (Ch 4:4-1), ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ 6 ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರೆ, ಅಧ್ಯಾಯ 4 ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|author=Esther Addley |url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/17/julian-assange-q-and-a |title=Q&A: Julian Assange allegations &#124; Media |publisher=The Guardian |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.aklagare.se/In-English/ |title=Statement from Director of Prosecution, Ms. Marianne Ny - In English |publisher=www.aklagare.se |date=2006-05-05 |accessdate=2010-12-19 |archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101217230139/http://www.aklagare.se/In-English/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.aklagare.se/PageFiles/346/Chapter%206.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-date=29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929014034/http://www.aklagare.se/PageFiles/346/Chapter%206.pdf |url-status=dead }}</ref> ಆ ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಜಾಮೀನನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಿಮಾಂಡ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web| last = Vinograd| first = Cassandra| last2 = Satter| first2 = Raphael G.| title = Judge Denies WikiLeaks Founder Julian Assange Bail| newspaper = The Associated Press| date = 7 December 2010| url = https://news.yahoo.com/s/ap/20101207/ap_on_hi_te/wikileaks| accessdate = 7 December 2010| archiveurl = https://web.archive.org/web/20101208053605/http://news.yahoo.com/s/ap/20101207/ap_on_hi_te/wikileaks| archivedate = 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| url-status = live}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ £240,000 ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಮತ್ತು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಮೀನನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಯುಕೆಯ ಕ್ರೌಸ್ ಪಾಸೆಕ್ಯೂಶನ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಅವರ ಜಾಮೀನು ನಿರ್ಧಾರದ ಅಪೀಲಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.thinq.co.uk/2010/12/16/assange-granted-bail-uk-high-court-appeal/ |title=Assange granted bail in UK High Court appeal |publisher=Thinq.co.uk |date= |accessdate=2010-12-19 |archive-date=1 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101183813/http://www.thinq.co.uk/2010/12/16/assange-granted-bail-uk-high-court-appeal/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-11989216 |title=Wikileaks founder Assange bailed, but release delayed |publisher=BBC |date=8 December 2010 |accessdate=16 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/15/julian-assange-bail-decision-uk |title=Julian Assange bail decision made by UK authorities, not Sweden |publisher=Guardian |date=15 December 2010 |accessdate=17 December 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 16 ರಂದು ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಜಾಮೀನುl ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಲ್, ನೋರ್ಫೋಕ್ನಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ ನೆರೆದಿದ್ದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು "ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಆನಂದವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ" ಮತ್ತು "ನನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನನ್ನ ನಿರಪರಾಧಿತನದ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ReutersBail" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಬಿಬಿಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಇದು ಅತೀ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸುವ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಾದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ನುಡಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.vancouversun.com/news/WikiLeaks+Julian+Assange+says+victim+smear+campaign/3992455/story.html| author=Avril Ormsby| title=WikiLeaks' Julian Assange says he is victim of smear campaign| publisher=The Vancouver Sun| date=December 17, 2010| access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20101229081317/http://www.vancouversun.com/news/WikiLeaks+Julian+Assange+says+victim+smear+campaign/3992455/story.html| url-status=dead}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಕಾನೂನು ಸಲಹಾಗಾರರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್,<ref>{{cite web |url=http://www.rte.ie/news/2010/1214/wikileaks.html |title=Sweden challenges Julian Assange bail decision - RTÉ News |publisher=Rte.ie |date= |accessdate=16 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101216020158/http://www.rte.ie/news/2010/1214/wikileaks.html |archivedate=16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |url-status=dead }}</ref> ಜೆಫ್ರಿ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್,<ref>{{cite web|url=http://www.theage.com.au/world/geoffrey-robertson-to-defend-assange-20101207-18oc6.html |title=Geoffrey Robertson to defend Assange |publisher=Theage.com.au |date=8 December 2010 |accessdate=16 December 2010}}</ref> ಹೆಲೆನಾ ಕೆನಡಿ<ref>{{cite web|author=|url=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/possible-indictment-for-espionage/story-fn59niix-1225972957124 |title=Possible indictment for espionage |publisher=The Australian |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಿಫರ್ ರಾಬಿನ್ಸನ್<ref>{{cite web |author= |url=http://uk.news.yahoo.com/18/20101210/tuk-assange-moved-to-prison-s-segregatio-86ac183.html |title=Assange moved to prison's segregation unit |publisher=Associated Free Press |date= |accessdate=16 December 2010 |archive-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101214101746/http://uk.news.yahoo.com/18/20101210/tuk-assange-moved-to-prison-s-segregatio-86ac183.html |url-status=dead }}</ref> ಸೇರಿದ್ದು ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನವರಾಗಿದ್ದು, ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಬೋರ್ನ್ ಹರ್ಟಿಗ್ ಸಹ ಸೇರಿದ್ದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ದದ ಆರೋಪಗಳು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವಯೋಜಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಕುರಿತಂತೆ ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ನಡುವೆ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ಅವರು ಸಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20025111-503543.html| author=Tucker Reals| title=Assange Lawyer: Rape Allegations a "Stitch Up"| publisher=CBS News| date=December 9, 2010| archiveurl=https://web.archive.org/web/20101229213809/http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20025111-503543.html| archivedate=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| url-status=dead}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡಿಶನ್ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಆದ ಮೇರಿಯೇನ್ ಎನ್‌ವೈ ಅವರು, ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಾರಂಟ್ ಕಾಯಿದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವೀಡನ್ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ವೇಳೆ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಅವರನ್ನು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ ಒಪ್ಪಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|last=Mackey |first=Robert |url=http://thelede.blogs.nytimes.com/2010/12/14/swedish-prosecutor-raises-possible-extradition-of-wikileaks-founder-to-u-s/ |title=Swedish Prosecutor Raises Possible Extradition of WikiLeaks Founder to U.S. |publisher=Thelede.blogs.nytimes.com |date=2010-12-14 |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web |author=By DAVID STRINGER Associated Press |url=http://www.denverpost.com/frontpage/ci_16854426?source=rss#ixzz18aFBEzWn |title=Sweden appeals UK granting bail for Julian Assange |publisher=The Denver Post |date= |accessdate=2010-12-19 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪೂರ್ಣ ಹಸ್ತಾಂತರದ ವಿಚಾರಣೆಯು 2011 ರ ಜನವರಿ 11 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. == ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ == ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ 2010 ರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನದ ತರುವಾಯು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಲೂಯಿಜ್ ಇನಾಸಿಯೋ ಲುಲಾ ಡಾ ಸಿಲ್ವಾ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ "ಬೆಂಬಲ"ವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/putin-leads-backlash-over-wikileaks-boss-detention-20101209-18rgi.html |title=Putin leads backlash over WikiLeaks boss detention |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 | first=Maria |last=Antonova |work=Sydney Morning Herald |publisher=Sydney Moring Herald}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=7xAY7KkcUYk |title=President Lula Shows Support for Wikileaks (video available) |date=9 December 2010}}</ref> ಅವರು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು "ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-11966193 |title=Wikileaks: Brazil President Lula backs Julian Assange |date=10 December 2010 |accessdate=10 December 2010 | first= |last= |work=BBC News }}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರಾದ, [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಪುಟಿನ್‌|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್]] ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು "ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ವಿರೋಧಿ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.<ref name="ABC2">[http://www.abc.net.au/unleashed/42368.html ಆಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: ಹ್ಯಾಸ್ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಗೋಟ್ ದಿ ಗಟ್ಸ್?] ಎಬಿಸಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2010</ref> ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಡ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೇವ್|ದಿಮಿತ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್]] ಅವರ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್ ಅವರು "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/09/julian-assange-nobel-peace-prize |title=Julian Assange should be awarded Nobel peace prize, suggests Russia |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 | first=Luke |last=Harding |location=London |work=The Guardian }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪ ವರದಿಗಾರರಾದ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾರೂಯಿ ಅವರು "ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅಥವಾ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಅವರು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಕಾನೂನು ಹೊಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಾರದು. ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2010/s3089025.htm |title=UN rapporteur says Assange shouldn't be prosecuted |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 |author=Eleanor Hall |work=abc.net.au |publisher=[[ABC Online]]}}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರಂದು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಎದುರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web |last=Associated |first=The |url=http://ca.news.yahoo.com/pro-wikileaks-demos-planned-spain-latin-america.html |title=Pro-WikiLeaks demonstrations held in Spain; planned for elsewhere in Europe, Latin America - Yahoo! News |publisher=Ca.news.yahoo.com |date= |accessdate=16 December 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ=== [[File:Sydney Wikileaks 2010-Dec-10.JPG|thumb|ಸಿಡ್ನಿ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನ, 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010.]] ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರಾದ ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲಾರ್ಡ್ ಅವರು ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು "ಒಂದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೃತ್ಯ" ವೆಂದು ಕರೆದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಗಿಲಾರ್ಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಿಂದಲೇ ಭಾರಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹೇಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದರು ಎಂದು ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲ್ಲಾಂಡ್ ಅವರು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರುವುದರೊಂದಿಗೆ ನೂರಾರು ವಕೀಲರು, ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವಕ್ತಾರ, ಸೆನೇಟರ್, ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆದ ಜಾರ್ಜ್ ಬ್ರಾಂಡಿಸ್ ಅವರು ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಅವರ ಭಾಷೆಯು "ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಲ್ಲದ್ದು" ಎನ್ನುವುದರ ಜೊತೆಗೆ "ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು (ಅಸ್ಸಾಂಜೆ) ಯಾವುದೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಅಮೇರಿಕದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದಂತೆಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾದ ಕೆವಿನ್ ರುಡ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರವು ನನ್ನದೇ ಹೊರತು ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಅವರದ್ದಲ್ಲ ಎಂದರು. 15 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆದ ಪೀಟರ್ ಫ್ಯಾರಿಸ್ ಅವರು, ಶಂಕಿತ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಹಸ್ತಾಂತರವನ್ನು ಕೋರುತ್ತಿರುವ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಉದ್ದೇಶವು ಶಂಕೆ ತರಿಸುತ್ತಿದೆ, "ಅವರು (ಸ್ವೀಡನ್) ಏಕೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೀವೇ ಹೇಳಬೇಕು? ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ಬಿಲ್ ಬ್ಲಾಗ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ವಿರೋಧದ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ "ಪೂರ್ವಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ"ಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ, "ಆರೋಪವನ್ನು ಹೂಡಿದ, ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದ, ಮತ್ತು ಕೈಬಿಟ್ಟ ರೀತಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು" ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಅವರನ್ನೇ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="ABC2" /><ref>[http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/gillard-left-to-face-backlash/story-fn775xjq-1225967930434 ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಟು ಫೇಸ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಬ್ಯಾಕ್‌ಲ್ಯಾಷ್] ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 2010</ref><ref>[http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/julia-gillard-fails-to-name-law-broken-by-wikileaks-or-julian-assange/story-e6frf7jx-1225966858960 ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಫೇಲ್ಸ್ ಟು ನೇಮ್ ಲಾ ಬ್ರೋಕನ್ ವೈ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಆರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಸನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2010</ref><ref name="Revolt">[http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/julia-gillards-left-flank-revolts-over-julian-assange/story-fn775xjq-1225969233504 ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಲೆಫ್ಟ್ ಫ್ಲಾಂಕ್ ರಿವೋಲ್ಟ್ಸ್ ಓವರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2010</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20101215010701/http://www.news.com.au/features/wikileaks/party-revolt-at-pms-wiki-stance/story-fn79cf6x-1225970594165 ಪಾರ್ಟಿ ರಿವೋಲ್ಟ್ ಗ್ರೋವಿಂಗ್ ಓವರ್ ಪ್ರೈ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾನ್ಸ್] ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2010</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಸುಮಾರು ಐದು ನೂರು ಜನರು ಸಿಡ್ನಿ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಮೂರು ನೂರು ಜನರು ಬ್ರಿಸ್ಟೇನ್ <ref>{{cite web |url=http://www.sbs.com.au/news/article/1438371/WikiLeaks-supporters-rally-for-Assange |title='&#39;WikiLeaks supporters rally for Assange'&#39;, 10 December 2010 |publisher=SBS |date= |accessdate=16 December 2010 |archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101218132501/http://www.sbs.com.au/news/article/1438371/WikiLeaks-supporters-rally-for-Assange |url-status=dead }}</ref> ನಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಕೀಲ ರಾಬ್ ಸ್ಟೇರಿ ಅವರು ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೇರಿಕದ "ಕೈಗೊಂಬೆ" ಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದ ಜನರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪುಟದ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ಗೆಟಪ್! ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯು 50,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Revolt" /> === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು === ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ತನಿಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ)ದ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು, ''ದಿ ಕ್ರೈ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್&nbsp;– ಅಧಿಕ ನ್ಯಾಯಿಕ ಹತ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆಗಳು''.<ref name="mars" /> ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು: "ಕೀನ್ಯಾದ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜಕ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಕೆಎನ್‌ಹೆಚ್‌ಸಿಆರ್, ಮಾರ್ಸ್ ಸಮೂಹ ಕೀನ್ಯಾದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ಮೂಲಭೂತ ಬೆಂಬವು ನಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದಿತು." ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="marsblog" /> ಅವರು 2008 ''ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್'' ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆನ್ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಜಯಿಸಿದರು.<ref name="tcij" /> ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್ ಅವರು ನೀಡುವ 2010 ರ ಸ್ಯಾಮ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web | url = http://www.craigmurray.org.uk/archives/2010/08/julian_assange.html | title = Julian Assange wins Sam Adams Award for Integrity | first = Craig | last = Murray | date = 19 August 2010 | accessdate = 3 November 2010}}</ref><ref>{{cite web | url = http://cspan.org/Watch/Media/2010/10/23/HP/A/39838/WikiLeaks+Press+Conference+on+Release+of+Military+Documents.aspx | title = WikiLeaks Press Conference on Release of Military Documents | publisher = cspan.org | accessdate = 3 November 2010 | archive-date = 1 ಜೂನ್ 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200601221636/http://cspan.org/Watch/Media/2010/10/23/HP/A/39838/WikiLeaks+Press+Conference+on+Release+of+Military+Documents.aspx/ | url-status = dead }} ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು cspan.org ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು</ref> 2010 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿತ ''ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್'' ಅವರ "2010ರ ವಿಶ್ವದ 50 ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ" ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು 23 ನೇಯವರಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref name="htanna">{{cite web | title = Julian Assange – 50 People Who Matter 2010 | url = http://www.newstatesman.com/digital/2010/09/pilger-wikileaks-assange | accessdate = 1 October 2010 | archive-date = 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100930152119/http://www.newstatesman.com/digital/2010/09/pilger-wikileaks-assange | url-status = dead }}</ref> ಅದರ ನವೆಂಬರ್/ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಉಟ್ನೆ ರೀಡರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು "ನಿಮ್ಮ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ 25 ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ" ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿತು.<ref name="utne">{{cite web | title = Julian Assange: The Sunshine Kid | url = http://www.utne.com/Politics/Utne-Reader-Visionaries-Julian-Assange-WikiLeaks.aspx | accessdate = 19 October 2010}}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ''ಟೈಮ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕದ 2010 ರ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆಯೆಂದು <ref name="RC2010POTY">{{cite web|title=Julian Assange: Readers' Choice for TIME's Person of the Year 2010| url=http://newsfeed.time.com/2010/12/13/julian-assange-readers-choice-for-times-person-of-the-year-2010/| publisher=[[Time Inc.]]| last=Freidman| first=Megan| date=13 December 2010| accessdate=15 December 2010}}</ref> ಹಾಗೂ 2010 ರ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news| title=Runners-up: Julian Assange| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2036683_2037118_2037146,00.html| publisher=[[Time Inc.]]| last=Gellman| first=Barton| date=15 December 2010| accessdate=15 December 2010| archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20101217160031/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2036683_2037118_2037146,00.html| url-status=dead}}</ref> == ವಾಸಸ್ಥಾನ == ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಖಾಯಂ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ನಿರೂಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="harrell">{{cite news | last = Harrell | first = Eben | url = http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006789,00.html | title = Defending the Leaks: Q&A with WikiLeaks' Julian Assange | publisher = TIME | date = 27 July 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101211042137/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006789,00.html | url-status = dead }}</ref> ತಾವು ಸದಾ ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವುದಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳವರೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಕೀನ್ಯಾ ಮತ್ತು [[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ತಾಂಜೇನಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು 2010 ರ ಮಾರ್ಚ್ 30 ರಿಂದ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅವರ ಮತ್ತು ಬಿರ್ಗಿಟ್ಟಾ ಜೋನ್ಸ್‌‌ಡೋಟ್ಟಿರ್ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಇತರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು 'ಕೊಲ್ಲಾಟೆರಲ್ ಮರ್ಡರ್' ವೀಡಿಯೋ ಕುರಿತಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="khatchadourian" /> 2010 ರ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆದರು. 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 4 ರಂದು, ತಾವು ತಟಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಟಿಎಸ್ಆರ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = http://www.reuters.com/article/idUSTRE6A369920101104 | title = WikiLeaks founder says may seek Swiss asylum | publisher = Reuters | date = 4 November 2010}}</ref> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅಮೇರಿಕದ ರಾಯಭಾರಿಯಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಎಸ್ ಬೇಯರ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಿಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.sonntagonline.ch/index.php?show=news&id=1364 |title=Sonntag online |publisher=Sonntagonline.ch |date= |accessdate=2010-12-19 |archive-date=31 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110831005656/http://www.sonntagonline.ch/index.php?show=news&id=1364 |url-status=dead }}</ref> 2010 ರ ನವೆಂಬರ್‌ ಕೊನೆಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಎಕ್ವಡಾರ್|ಈಕ್ವೆಡಾರ್]]ನ ವಿದೇಶೀ ಉಪ ಮಂತ್ರಿಯವರಾದ ಕಿಂಟ್ಟೋ ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಅವರು "ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತುಗಳಿಲ್ಲ... ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಾಖಲಾತಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ನಾಗರೀಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web | author = AFP 30 November 2010 | url = http://www.ottawacitizen.com/news/Ecuador+offers+WikiLeak+founder+Assange+residency+questions+asked/3902251/story.html | title = ''Ottawa Citizen'' online report of Ecuador offer of asylum to Assange | publisher = Ottawacitizen.com | date = 4 November 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 30 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101130035816/http://www.ottawacitizen.com/news/Ecuador+offers+WikiLeak+founder+Assange+residency+questions+asked/3902251/story.html | url-status = dead }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈಕ್ವಡಾರ್‌ಗೆ ಲಾಭ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | last = Horn | first = Leslie | url = http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2373617,00.asp | title = WikiLeaks' Assange Offered Residency in Ecuador | publisher = Pcmag.com | date = 1 January 1970 | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ನಾಗರೀಕತ್ವದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು "ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ" ಎಂದು 30 ನೇ ನವೆಂಬರ್‌ರಂದು ವಿದೇಶಿ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ರಿಕಾರ್ಡೋ ಪ್ಯಾಟಿನೋ ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web | author = | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/30/AR2010113003727.html | title = Ecuador alters refuge offer to WikiLeaks founder | publisher = The Washington Post | date = | accessdate = 1 December 2010}}{{dead link|date=December 2010}}</ref> ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರಫೇಲ್ ಕೊರ್ರಿಯಾ ಅವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ "ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಪ್ಪನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ... ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು [ಎಂದಿಗೂ] ಮಾಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="CBSNews">{{cite web | author = | url = http://www.cbsnews.com/stories/2010/11/30/ap/latinamerica/main7104741.shtml | title = Ecuador President Says No Offer To WikiLeaks Chief | publisher = Cbsnews.com | date = | accessdate = 1 December 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="refusal">{{cite web | last = Bronstein | first = Hugh | url = http://www.reuters.com/article/idUSTRE6AT66820101201 | title = Ecuador backs off offer to WikiLeaks' Assange | publisher = Reuters.com | date = | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು "ಸ್ವಂತದ್ದು" ಎಂದು ಕೊರ್ರಿಯಾ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಸಂಭಾವ್ಯ ಕವಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹಾಗೂ ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌ಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟಾಗುವುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="refusal" /> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂದು ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಳಾಸವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಸ್ವೀಕಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಿಳಸಿದಾಗ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಕಾಗದದ ಹಾಳೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ "ಪಾರ್ಕ್‌ವಿಲ್ಲೆ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ" ಎಂದು ಬರೆದು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವರ ವಿಳಾಸದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಜಾಮೀನನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಕಾರಣಗಳೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="CNN-20101207-jailed">{{cite news|last=Maestro|first=Laura Perez|coauthors=Shubert, Atika|url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/europe/12/07/uk.wikileaks.investigation/|title=WikiLeaks' Assange jailed while court decides on extradition|publisher=CNN|date=7 December 2010|accessdate=7 December 2010}}</ref> ಹಸ್ತಾಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ವಾಗನ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ನೋರ್ಫೋಕ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಶನ್, ಎಲ್ಲಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಲ್ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Norman">ನೋರ್ಮನ್, ಜೋಶುವಾ. "[https://archive.is/20120916113422/www.cbsnews.com/8301-503543_162-20025866-503543.html ಜಸ್ಟ್ ವೆರ್ ಈಸ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೇಸ್ "ಮ್ಯಾನ್ಶನ್ ಅರೆಸ್ಟ್"?] ಸಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್, 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010</ref> "ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡದ ಹೊರತು ಹತ್ತಿರ ಬರಲು ತೀರಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಗೋಪ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಮಿತ್ ಹೇಳಿದರು.<ref name="ReutersBail" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist | colwidth = 30em | refs = <ref name="repair"> {{cite news | first = Ryan | last = Singel | title = Wikileaks Reopens for Leakers | url = https://www.wired.com/threatlevel/2010/07/wikileaks_repair | date = 19 July 2010 | newspaper = [[Wired (magazine)|Wired]] | accessdate = 21 August 2010 }} </ref> <ref name="geekosystem_2010"> {{cite web | url = http://www.geekosystem.com/wikileaks-julian-assange-ted | title = Julian Assange – TED Talk – Wikileaks | publisher = Geekosystem | date = 19 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 }} </ref> <ref name="ted_2010">{{cite web | url = http://www.ted.com/talks/julian_assange_why_the_world_needs_wikileaks.html | title = Julian Assange: Why the world needs WikiLeaks | publisher = Ted.com | date = | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110827013033/http://www.ted.com/talks/julian_assange_why_the_world_needs_wikileaks.html | url-status = dead }}</ref> <ref name="ustream_2010">{{cite web | url = http://www.ustream.tv/recorded/8525593 | title = Frontline Club 07/26/10 04:31&nbsp;am | publisher = Ustream.tv | date = 26 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 6 ಜನವರಿ 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140106040549/http://www.ustream.tv/recorded/8525593 | url-status = dead }}</ref> <ref name="journalism_2010">{{cite web | url = http://blogs.journalism.co.uk/editors/2010/07/12/a-real-free-press-for-the-first-time-in-history-wikileaks-editor-speaks-out-in-london | title = 'A real free press for the first time in history': WikiLeaks editor speaks out in London | publisher = Blogs.journalism.co.uk | date = 12 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111006014714/http://blogs.journalism.co.uk/editors/2010/07/12/a-real-free-press-for-the-first-time-in-history-wikileaks-editor-speaks-out-in-london/ | url-status = dead }}</ref> <ref name="advisory">{{cite web | title = WikiLeaks:Advisory Board | url = http://wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board | publisher = Wikileaks | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 17 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100617033041/http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board | url-status = dead }}</ref> <ref name="alde">{{cite web | url = http://www.alde.eu/en/details/?no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=23424&cHash=137ca875fb | title = Hearing: (Self) Censorship New Challenges for Freedom of Expression in Europe | accessdate = 2 June 2010 | publisher = [[Alliance of Liberals and Democrats for Europe]] | archive-date = 15 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100615154647/http://www.alde.eu/en/details/?no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=23424&cHash=137ca875fb | url-status = dead }}</ref> <ref name="ambinder"> {{cite web | first = Marc | last = Ambinder | url = https://www.theatlantic.com/politics/archive/2010/06/does-julian-assange-have-reason-to-fear-the-us-government/58297 | title = Does Julian Assange Have Reason to Fear the U.S. Government? | work = [[The Atlantic]] }} </ref> <ref name="amnesty">{{cite news | url = http://www.computerworld.com/s/article/9140006/Wikileaks_leader_talks_of_courage_and_wrestling_pigs?taxonomyId=16 | title = Wikileaks leader talks of courage and wrestling pigs | first = Dan | last = Nystedt | date = 27 October 2009 | work = [[Computerworld]] | publisher = International Data Group | agency = [[IDG]] News Service | accessdate = 7 December 2010 | archive-date = 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101222025321/http://www.computerworld.com/s/article/9140006/Wikileaks_leader_talks_of_courage_and_wrestling_pigs?taxonomyId=16 | url-status = dead }}</ref> <ref name="aolnews">{{cite news | first = Sharon | last = Weinberger | title = Who Is Behind WikiLeaks? | url = http://www.aolnews.com/nation/article/besides-julian-assange-who-is-behind-WikiLeaks/19430055 | date = 7 April 2010 | newspaper = [[ಎಒಎಲ್|AOL]] | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 15 ಮಾರ್ಚ್ 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190315233940/http://www.aolnews.com/nation/article/besides-julian-assange-who-is-behind-WikiLeaks/19430055 | url-status = dead }}</ref> <ref name="cjr"> {{cite web | url = http://www.cjr.org/campaign_desk/ellsberg_and_assange.php | title = Ellsberg and Assange | first = Clint | last = Hendler | work = [[Columbia Journalism Review]] | date = 3 June 2010 | accessdate = 5 July 2010 }} </ref> <ref name="cream"> {{cite web | first = Julian | last = Assange | title = The cream of Australian Physics | publisher = IQ.ORG | date = 12 July 2006 | url = http://iq.org/#ThecreamofAustralianPhysics | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071020051936/http://iq.org/#ThecreamofAustralianPhysics | archivedate = 20 October 2007 }} </ref> <ref name="ellsbergmsnbc">{{cite web | url = http://fdlaction.firedoglake.com/2010/06/11/transcript-daniel-ellsberg-says-he-fears-us-might-assasinate-wikileaks-founder | first = Jane | last = Hamsher | title = Transcript: Daniel Ellsberg Says He Fears US Might Assassinate Wikileaks Founder | publisher = [[Firedoglake]] | date = 11 June 2010 | accessdate = 5 July 2010 | archive-date = 14 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100614064102/http://fdlaction.firedoglake.com/2010/06/11/transcript-daniel-ellsberg-says-he-fears-us-might-assasinate-wikileaks-founder | url-status = dead }}</ref> <ref name="events.ccc.de"> {{cite web | url = http://events.ccc.de/congress/2008/Fahrplan/events/2916.en.html | title = 25C3: Wikileaks | publisher = Events.ccc.de | date = | accessdate = 5 July 2010 }} </ref> <ref name="fora.tv">[http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives Video of Julian Assange on the panel at the 2010 Logan Symposium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217213046/http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives |date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }}, 18 April 2010</ref> <ref name="Greenwald2010-06-18">{{cite news | url = http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/06/18/wikileaks/ | title = The strange and consequential case of Bradley Manning, Adrian Lamo and WikiLeaks | last = Greenwald | first = Glenn | date = 18 June 2010 | publisher = Salon Media Group (Salon.com) | accessdate = 16 December 2010 | quote = On 10 June, former New York Times reporter Philip Shenon, writing in ''[[The Daily Beast]]'', gave voice to anonymous "American officials" to announce that "Pentagon investigators" were trying "to determine the whereabouts of the Australian-born founder of the secretive website Wikileaks [Julian Assange] for fear that he may be about to publish a huge cache of classified State Department cables that, if made public, could do serious damage to national security." Some news outlets used that report to declare that there was a "Pentagon manhunt" underway for Assange&nbsp;– as though he's some sort of dangerous fugitive. | archive-date = 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101216140305/http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/06/18/wikileaks | url-status = dead }}</ref> <ref name="Greenwald2010-12-10">{{cite web | url = http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/12/10/wikileaks_media/ | title = The media's authoritarianism and WikiLeaks | date = 10 December 2010 | last = Greenwald | first = Glenn | publisher = Salon Media Group (Salon.com) | accessdate = 16 December 2010 | archive-date = 15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101215204214/http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/12/10/wikileaks_media | url-status = dead }}</ref> <ref name="guardian"> {{cite news | first = Ian | last = Traynor | title = WikiLeaks founder Julian Assange breaks cover but will avoid America | newspaper = The Guardian | date = 21 June 2010 | url = https://www.theguardian.com/media/2010/jun/21/wikileaks-founder-julian-assange-breaks-cover | accessdate = 21 June 2010 }} </ref> <ref name="khatchadourian"> {{cite news | title = No Secrets: Julian Assange's Mission for Total Transparency | url = http://www.newyorker.com/reporting/2010/06/07/100607fa_fact_khatchadourian?currentPage=all | first = Raffi | last = Khatchadourian | newspaper = [[The New Yorker]] | date = 7 June 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="leakonomy">Interview with Julian Assange, spokesperson of WikiLeaks: [http://stefanmey.wordpress.com/2010/01/04/leak-o-nomy-the-economy-of-WikiLeaks ''Leak-o-nomy: The Economy of WikiLeaks''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100524131035/http://stefanmey.wordpress.com/2010/01/04/leak-o-nomy-the-economy-of-WikiLeaks |date=24 ಮೇ 2010 }}</ref> <ref name="mars">[http://www.marsgroupkenya.org/pdfs/2009/03/KNCHR_crimes-against-humanity-extra-judicial-killings-by-kenya-police-exposed.pdf Report on Extra-Judicial Killings and Disappearances] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101214060055/http://www.marsgroupkenya.org/pdfs/2009/03/KNCHR_crimes-against-humanity-extra-judicial-killings-by-kenya-police-exposed.pdf |date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }} 1 March 2009</ref> <ref name="marsblog">[http://blog.marsgroupkenya.org/?p=870 "WikiLeaks wins Amnesty International 2009 Media Award for exposing Extra judicial killings in Kenya".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107113936/http://blog.marsgroupkenya.org/?p=870 |date=7 ನವೆಂಬರ್ 2017 }}. Retrieved 15 April 2010.</ref> <ref name="mediadays">{{cite web | url = http://newmediadays.dk/julian-assange | title = The Subtle Roar of Online Whistle-Blowing | date = 19 November 2009 | publisher = New Media Days | accessdate = 8 April 2010 | archive-date = 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100410132452/http://newmediadays.dk/julian-assange | url-status = dead }}</ref> <ref name="motherjones"> {{cite news | title = Inside WikiLeaks' Leak Factory | url = http://motherjones.com/politics/2010/04/wikileaks-julian-assange-iraq-video?page=1 | first = David | last = Kushner | date = 6 April 2010 | newspaper = [[Mother Jones (magazine)|Mother Jones]] | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="mcgreal"> {{cite news | first = Chris | last = McGreal | title = Wikileaks reveals video showing US air crew shooting down Iraqi civilians | url = https://www.theguardian.com/world/2010/apr/05/wikileaks-us-army-iraq-attack | newspaper = The Guardian | date = 5 April 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="nicar">{{cite web | url = http://data.nicar.org/conference/lasvegas10/showcase | title = Showcase Panels | publisher = data.nicar.org | date = | accessdate = 5 July 2010 | archive-date = 29 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100629024355/http://data.nicar.org/conference/lasvegas10/showcase | url-status = dead }}</ref> <ref name="nntpcache">{{cite web | title=NNTPCache: Authors | url=http://iq.org/~proff/nntpcache.org | accessdate=16 June 2010 | archive-date=23 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101123054222/http://iq.org/~proff/nntpcache.org/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="pentagonhunt"> {{cite web | url = https://www.theguardian.com/media/2010/jun/11/wikileaks-founder-assange-pentagon-manning | title = Pentagon hunts WikiLeaks founder Julian Assange in bid to gag website|Media|The Guardian | last = McGreal | first = Chris | date = 11 June 2010 | work = The Guardian|location=London | accessdate = 18 June 2010 }} </ref> <ref name="personal">{{cite web | url = http://personaldemocracy.com/technology-politics-social-media-conference-personal-democracy-forum-new-york-0 | title = PdF Conference 2010 &#124; June&nbsp;3–4 &#124; New York City &#124; Personal Democracy Forum | publisher = Personaldemocracy.com | date = | accessdate = 5 July 2010 | archive-date = 8 ಜುಲೈ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100708065934/http://personaldemocracy.com/technology-politics-social-media-conference-personal-democracy-forum-new-york-0 | url-status = dead }}</ref> <ref name="pdf">{{cite web | title = PdF Conference 2010: Speakers | url = http://personaldemocracy.com/pdf-conference-2010-june-3-5-new-york-city-speakers#assange | publisher = [[Personal Democracy Forum]] | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 27 ಮೇ 2012 | archive-url = https://archive.today/20120527042208/http://personaldemocracy.com/pdf-conference-2010-june-3-5-new-york-city-speakers%23assange#assange | url-status = dead }}</ref> <ref name="poulsen"> {{cite news | first1 = Kevin | last1 = Poulsen | first2 = Kim | last2 = Zetter | title = Wikileaks Commissions Lawyers to Defend Alleged Army Source | url = https://www.wired.com/threatlevel/2010/06/wikileaks-to-lamo | date = 11 June 2010 | newspaper = [[Wired (magazine)|Wired]] | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="rubberhose">{{cite web | first = Suelette | last = Dreyfus | title = The Idiot Savants' Guide to Rubberhose | url = http://iq.org/~proff/rubberhose.org/current/src/doc/maruguide/t1.html | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 13 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100813032734/http://iq.org/~proff/rubberhose.org/current/src/doc/maruguide/t1.html | url-status = dead }}</ref> <ref name="seclists">Assange stated, "In this limited application strobe is said to be faster and more flexible than ISS2.1 (an expensive, but verbose security checker by Christopher Klaus) or PingWare (also commercial, and even more expensive)." See [http://seclists.org/bugtraq/1995/Mar/65 Strobe v1.01: Super Optimised TCP port surveyor]</ref> <ref name="singel"> {{cite news | first = Ryan | last = Singel | title = Immune to Critics, Secret-Spilling Wikileaks Plans to Save Journalism... and the World | url = https://www.wired.com/politics/onlinerights/news/2008/07/wikileaks?currentPage=all | date = 3 July 2008 | newspaper = [[Wired (magazine)|Wired]] | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="smh1"> {{cite news | first = Bernard | last = Lagan | title = International man of mystery | url = http://www.smh.com.au/technology/technology-news/international-man-of-mystery-20100409-ryvf.html | date = 10 April 2010 | newspaper = The Sydney Morning Herald | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="smh2"> {{cite news | title = The secret life of Wikileaks founder Julian Assange | url = http://www.smh.com.au/technology/technology-news/the-secret-life-of-wikileaks-founder-julian-assange-20100521-w1um.html | date = 22 May 2010 | newspaper = The Sydney Morning Herald | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="strobe"> {{cite web | title = strobe-1.06: A super optimised TCP port surveyor | url = http://hpux.connect.org.uk/hppd/hpux/Networking/Admin/strobe-1.06 | publisher = The Porting And Archive Centre for HP-UX | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="suelette"> {{Cite book | title = [[Underground (Suelette Dreyfus book)|Underground: Tales of Hacking, Madness and Obsession on the Electronic Frontier]] | first = Suelette | last = Dreyfus | year = 1997 | isbn = 1-86330-595-5 }} </ref> <ref name="taylor"> {{cite news | first = Jerome | last = Taylor | title = Pentagon rushes to block release of classified files on Wikileaks | url = http://www.independent.co.uk/news/world/americas/pentagon-rushes-to-block-release-of-classified-files-on-wikileaks-1998313.html | newspaper = [[The Independent]] | date = 12 June 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="tdbmanhunt"> {{cite web | url = http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2010-06-10/wikileaks-founder-julian-assange-hunted-by-pentagon-over-massive-leak | title = Wikileaks Founder Julian Assange Hunted by Pentagon Over Massive Leak | last = Shenon | first = Philip | date = 10 June 2010<!-- 10:03&nbsp;pm--> | work = Pentagon Manhunt | publisher = The Daily Beast | accessdate = 18 June 2010 }} </ref> <ref name="telegraph"> {{cite web | url = http://www.telegraph.co.uk/technology/news/7845420/Wikileaks-founder-Julian-Assange-emerges-from-hiding.html | title = Wikileaks founder Julian Assange emerges from hiding | publisher = The Daily Telegraph | date = 22 June 2010 | accessdate = 5 July 2010 }} </ref> <ref name="theage1"> {{cite news | first = Nikki | last = Barrowclough | title = Keeper of secrets | url = http://www.theage.com.au/national/keeper-of-secrets-20100521-w230.html | newspaper = [[The Age]] | date = 22 May 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="theaustralian"> {{cite news | title = Rudd Government blacklist hacker monitors police | url = http://www.theaustralian.com.au/news/rudd-government-blacklist-hacker-monitors-police/story-e6frg8yx-1225718288350 | first = Richard | last = Guilliatt | newspaper = [[The Australian]] | date = 30 May 2009 | accessdate = 16 June 2010}} [lead-in to a longer article in that day's ''The Weekend Australian Magazine'']</ref> <ref name="timesonline">{{cite news | title = Profile: Julian Assange, the man behind Wikileaks | url = http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/the_web/article7094231.ece | work = The Sunday Times | location = UK | date = 11 April 2010 | accessdate = 29 June 2010 | archive-date = 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100906200853/http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/the_web/article7094231.ece | url-status = dead }}</ref> <ref name="wankworm">Julian Assange: [http://www.counterpunch.org/assange11252006.html The Anti-Nuclear WANK Worm. The Curious Origins of Political Hacktivism] [[CounterPunch]], 25/26 November 2006</ref> <ref name="pgsql"> {{cite web | url = http://www.postgresql.org/community/contributors | title = PostgreSQL contributors | publisher = Postgresql.org | date = | accessdate = 29 November 2010 }} </ref> <ref name="Forbes"> {{cite web | last = Greenberg | first = Andy | url = http://blogs.forbes.com/andygreenberg/2010/11/29/an-interview-with-wikileaks-julian-assange/6/ | title = An Interview With WikiLeaks’ Julian Assange&nbsp;— Andy Greenberg – The Firewall | publisher = blogs.forbes.com | date = | accessdate = 16 December 2010 }} </ref> }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Portal box|Australia|Internet|Biography}} {{Wikiquote|Julian Assange}} {{Commons category|Julian Assange}} *[http://english.aljazeera.net/category/person/julian-assange ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ] ''ಅಲ್‌ಜಜೀರಾ'' ದಲ್ಲಿ *[http://www.bbc.co.uk/news/world-11047811 ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ: ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ''ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್'' ನಲ್ಲಿ *[https://www.theguardian.com/media/julian-assange ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ] ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ನಲ್ಲಿ *[http://www.reuters.com/article/idUSTRE6BB1LG20101213 ವಿಶೇಷ ವರದಿ] ''ರಾಯಟರ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ *[http://www.sbs.com.au/dateline/story/watch/id/600572/n/The-Whistleblower ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಡೇಟ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ ವೀಕ್ಷಿಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110103052140/http://www.sbs.com.au/dateline/story/watch/id/600572/n/The-Whistleblower |date=3 ಜನವರಿ 2011 }} *[http://www.life.com/image/first/in-gallery/53291/julian-assange-hero-or-villain ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: ನಾಯಕ ಅಥವಾ ಖಳನಾಯಕ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216174148/http://www.life.com/image/first/in-gallery/53291/julian-assange-hero-or-villain |date=16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }} – ''ಲೈಫ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್'' ನಿಂದ ಸ್ಲೈಡ್ ಶೋ *{{cite news |url=http://www.stuff.co.nz/technology/digital-living/524296 |title= Meet the Aussie behind Wikileaks |publisher=[[Fairfax New Zealand]] |date=8 July 2008}} *{{cite web | url = https://www.youtube.com/watch?v=7QEdAykXxoM | title = WikiLeaks editor on Apache combat video: No excuse for US killing civilians |date = April 2010| publisher = RussiaToday}} *[https://web.archive.org/web/*/http://iq.org/ Archived versions] ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ iq.org ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ (ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ನಲ್ಲಿ) *[http://www.ted.com/speakers/julian_assange.html ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಏಕೆ ಬೇಕು] [http://www.ted.com/ ted.com] ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ {{WikiLeaks}} {{Persondata | NAME = Assange, Julian | ALTERNATIVE NAMES = Assange, Julian Paul | SHORT DESCRIPTION = Australian journalist, programmer and Internet activist | DATE OF BIRTH = 3 July 1971 | PLACE OF BIRTH = [[Townsville]], Queensland, Australia | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Assange, Julian}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1971 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪತ್ರಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಸುದ್ದಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಟೌನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್.]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು]] syfvyawmbyryth09y3o5atn3603resc 0 27049 1372521 1348828 2026-05-01T01:59:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372521 wikitext text/x-wiki {{Infobox golfer | name = Tiger Woods | image = Tiger Woods drives by Allison.jpg | imagesize = 260px | fullname = Eldrick Tont Woods | nickname = Tiger | birthdate = {{Birth date and age|mf=yes|1975|12|30}} | birthplace = [[Cypress, California]] | deathdate = <!-- {{Death date and age|mf=yes|YYYY|MM|DD|1975|12|30}} --> | deathplace = | height = {{Height|ft=6|in=1}} | weight = {{convert|185|lb|kg st|abbr=on}} | nationality = {{USA}} | residence = [[Windermere, Florida]] | spouse = [[Elin Nordegren]] (2004–2010) | partner = | children = Sam Alexis (b. 2007)<br>Charlie Axel (b. 2009) | college = [[Stanford University]] (two years) | yearpro = 1996 | retired = | tour = [[PGA Tour]] (joined 1996) | prowins = 97<ref>This is calculated by adding Woods' 71 PGA Tour victories, 8 regular European Tour titles, 2 Japan Tour wins, 1 Asian Tour crown, and the 15 Other wins in his career.</ref> | pgawins = [[List of career achievements by Tiger Woods#PGA Tour wins (71)|71]] ([[Golfers with most PGA Tour wins|3rd all time]]) | eurowins = [[List of career achievements by Tiger Woods#European Tour wins (38)|38]] ([[Golfers with most European Tour wins|3rd all time]])<ref>These are the 14 majors, 16 WGC events, and his eight tour wins.</ref><ref>[http://www.europeantour.com/default.sps?pagegid=%7B00387D2B%2D9D40%2D40B9%2DB2AC%2DC46939A8370B%7D&viewETGuide=true 2009 European Tour Official Guide Section 4 Page 577 PDF 21] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100126073032/http://www.europeantour.com/default.sps?pagegid=%7B00387D2B-9D40-40B9-B2AC-C46939A8370B%7D&viewETGuide=true |date=ಜನವರಿ 26, 2010 }}. [[European Tour]]. Retrieved on April 21, 2009.</ref> | japwins = [[List of career achievements by Tiger Woods#Japan Golf Tour wins (2)|2]] | asiawins = [[List of career achievements by Tiger Woods#Asian Tour wins (1)|1]] | auswins = [[List of career achievements by Tiger Woods#PGA Tour of Australasia wins (1)|1]] | champwins = <!-- Number of Champions Tour wins --> | otherwins = [[List of career achievements by Tiger Woods#Other professional wins (15)|15]] | majorwins = [[#Major championships|14]] | masters = '''Won''': [[1997 Masters Tournament|1997]], [[2001 Masters Tournament|2001]], [[2002 Masters Tournament|2002]], [[2005 Masters Tournament|2005]] | usopen = '''Won''': [[2000 U.S. Open (golf)|2000]], [[2002 U.S. Open (golf)|2002]], [[2008 U.S. Open (golf)|2008]] | open = '''Won''': [[2000 Open Championship|2000]], [[2005 Open Championship|2005]], [[2006 Open Championship|2006]] | pga = '''Won''': [[1999 PGA Championship|1999]], [[2000 PGA Championship|2000]], [[2006 PGA Championship|2006]], [[2007 PGA Championship|2007]] | wghofid = <!-- World Golf Hall of Fame member ID --> | wghofyear = <!-- World Golf Hall of Fame year inducted --> | award1 = [[PGA Tour Rookie of the Year|PGA Tour<br>Rookie of the Year]] | year1 = 1996 | award2 = [[PGA Player of the Year]] | year2 = 1997, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009 | award3 = [[PGA Tour Player of the Year|PGA Tour<br>Player of the Year]] | year3 = 1997, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009 | award4 = [[PGA Tour#Money winners and most wins leaders|PGA Tour<br>leading money winner]] | year4 = 1997, 1999, 2000, 2001, 2002, 2005, 2006, 2007, 2009 | award5 = [[Vardon Trophy]] | year5 = 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2007, 2009 | award6 = [[Vardon Trophy|Byron Nelson Award]] | year6 = 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2007, 2009 | award7 = [[FedEx Cup|FedEx Cup Champion]] | year7 = [[2007 FedEx Cup Playoffs|2007]], [[2009 FedEx Cup Playoffs|2009]] | award8 = | year8 = | awardssection = List of career achievements by Tiger Woods#Awards }} '''ಎಲ್ಡ್ರಿಕ್ ಟಾಂಟ್''' "'''ಟೈಗರ್''' " '''ವುಡ್ಸ್''' (1975ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 30ರಂದು ಜನನ)<ref>{{Cite book |title=The Wicked Game: Arnold Palmer, Jack Nicklaus, Tiger Woods, and the Story of Modern Golf |last=Sounes |first=Howard |authorlink=Howard Sounes |publisher=[[Harper Collins]] |year=2004 |isbn=0-06-051386-1 |pages=120–121, 293|ref=harv}}</ref><ref>[http://i.cdn.turner.com/cnn/2010/images/08/23/final.judgment.pdf?hpt=T1 ಡೈವರ್ಸ್ ಡಿಕ್ರೀ] 2010 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 23. 2010 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅಮೆರಿಕದ ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಯಶಸ್ವಿ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರ ನಡುವೆ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಮಾಜಿ ಅಗ್ರಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ ಆಟಗಾರರಾಗಿರುವ ಅವರು, ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ವೃತ್ತಿಪರ ಅಥ್ಲೇಟ್ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಗೆಲುವುಗಳು ಮತ್ತು ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳ(ಜಾಹೀರಾತು ಒಪ್ಪಂದಗಳು) ಮೂಲಕ 2010ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂದಾಜು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡಾಲರ್|$]]90.5ದಶಲಕ್ಷಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title= Tiger Woods stays top of sport earnings list |date=July 21, 2010|url = http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/front_page/8843371.stm|publisher=BBC News}}</ref><ref name="Westwood becomes world number one">{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/golf/9143219.stm | work=BBC News | title=Westwood becomes world number one | date=October 31, 2010}}</ref> ವುಡ್ಸ್ 14 ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಪುರುಷ ಆಟಗಾರನಿಗಿಂತ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ(ಜಾಕ್ ನಿಕ್ಲಾಸ್ 18ರೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆ) ಮತ್ತು 71 PGA ಟೂರ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Tracking Tiger|publisher=[[NBC Sports]]|url=http://nbcsports.msnbc.com/id/3295562/|accessdate=June 3, 2009|archive-date=ಜೂನ್ 3, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090603083350/http://nbcsports.msnbc.com/id/3295562/|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಮುಖ ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ PGA ಟೂರ್ ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಕ್ರಿಯ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರ ಗ್ರಾಂಡ್‌ಸ್ಲಾಂ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಟೂರ್‌ನ 50 ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೇ, ವುಡ್ಸ್ ಜಾಕ್ ನಿಕ್ಲಾಸ್ ನಂತರ, ವೃತ್ತಿಪರ ಗ್ರಾಂಡ್‌ಸ್ಲಾಂ ಅನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರ ಎನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವುಡ್ಸ್ 16 ವಿಶ್ವ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ 11 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕ್ರಮ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಒಟ್ಟು ವಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಒಂದನೇ ನಂಬರ್ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು PGAವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲೆಯ 10 ಬಾರಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://golf.about.com/b/2009/10/20/woods-wins-pga-player-of-the-year-award.htm|title=Woods Clinches PGA Player of the Year Award|last1=Kelley|first1=Brent|date=October 20, 2009|publisher=About.com: Golf|accessdate=December 2, 2009|archive-date=ಜೂನ್ 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110611232145/http://golf.about.com/b/2009/10/20/woods-wins-pga-player-of-the-year-award.htm|url-status=dead}}</ref> ಬೈರಾನ್ ನೆಲ್ಸನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲೆಯ 8 ಬಾರಿ ಕನಿಷ್ಠ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿಗಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 9 ವಿವಿಧ ಕ್ರೀಡಾಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಗಳಿಸಿದ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11ರಂದು ವುಡ್ಸ್ ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹ(ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧ)ಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್‌ನಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ವುಡ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಹು ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು 12ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.<ref name="hiatus">{{cite web|title=Tiger Woods to Take Indefinite Hiatus From Pro Golf|publisher=CNBC |agency=Associated Press|date=December 11, 2009|url=http://www.cnbc.com/id/34386050|accessdate=February 2, 2010}}</ref><ref>[http://www.thestar.com/news/world/article/755833--texts-lies-and-pills-added-up-to-tiger-woods-worst-day "ಟೆಕ್ಸ್ಟ್, ಲೆಸ್ ಅಂಡ್ ಪಿಲ್ಸ್ ಆಡೆಡ್ ಅಪ್ ಟು ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್' ವರ್ಸ್ಟ್ ಡೇ – ಡೀಟೈಲ್ಸ್ ಎಮರ್ಜ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೋರಿ ಬಿಹೈಂಡ್ ದಿ ಸೆಕ್ಸ್ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಲ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607133145/http://www.thestar.com/news/world/article/755833--texts-lies-and-pills-added-up-to-tiger-woods-worst-day |date=ಜೂನ್ 7, 2011 }}.''ಟೊರೊಂಟೊ ಸ್ಟಾರ್''. 2010 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ9, ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ವುಡ್ಸ್ 2010ಏಪ್ರಿಲ್ 8ರಂದು 2010 ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.<ref name="news.sky.com">[http://news.sky.com/skynews/Home/World-News/Tiger-Woods-Golf-Star-To-Return-To-The-Sport-At-The-Masters-Following-Sex-Scandal/Article/201003315574938?f=vg ಟೈಗರ್ ಟು ಮೇಕ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಕಮ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್], ಸ್ಕೈ ನ್ಯೂಸ್,2010 ರ ಮಾರ್ಚ್ 16.</ref> ಸುಮಾರು 20 ವಾರಗಳ ವಿರಾಮದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. 2010 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಎಂದು ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ವುಡ್ಸ್ $105m ಗಳಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ''ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್'' ಪ್ರಕಾರ $90.5m ಗಳಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.insideireland.ie/index.cfm/section/news/ext/woodsrich001/category/1084 |title=Tiger Woods still richest athlete in the world |publisher=Insideireland.ie |date= |accessdate=September 5, 2010 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216152950/http://insideireland.ie/index.cfm/section/News/ext/woodsrich001/category/1084 |url-status=dead }}</ref> 2010 ಅಕ್ಬೋಬರ್ 31ರಂದು ವುಡ್ಸ್ ಲೀ ವೆಸ್ಟ್‌ವುಡ್ ಅವರಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ನಂಬರ್ 1 ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.<ref name="Westwood becomes world number one"/> ==ಹಿನ್ನಲೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ== ವುಡ್ಸ್ ಅವರು ಅರ್ಲ್(1932-2006) ಮತ್ತು ಕುಲ್ಟಿಡಾ(ಟೈಡಾ)ವುಡ್ಸ್(ಜನನ 1944) ದಂಪತಿಗೆ ಸೈಪ್ರಸ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದರು. ವುಡ್ಸ್ ಈ ವಿವಾಹದಿಂದ ಜನ್ಮತಾಳಿದ ಏಕೈಕ ಕರುಳಿನ ಕುಡಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರು ಮಲಸಹೋದರರಾದ ಅರ್ಲ್ ಜೂ.(ಜನನ 1955)ಮತ್ತು ಕೆವಿನ್(ಜನನ 1957),ಒಬ್ಬಳು ಮಲ ಸಹೋದರಿ ರಾಯ್ಸ್(1958 ಜನನ) ಅರ್ಲ್ ವುಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಪರ ಪ್ರಥಮ ಪತ್ನಿ ಬಾರ್ಬರಾ ವುಡ್ಸ್ ಗ್ರೇ ಅವರ 18 ವರ್ಷಗಳ ದಾಂಪತ್ಯದಿಂದ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ಅರ್ಲ್ ನಿವೃತ್ತ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದ ಮಾಜಿ ಯೋಧರು. ಅವರು ಮಿಶ್ರಿತ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್, ಚೈನೀಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಲ್ಟಿಡಾ(ನೀ ಪುನ್ಸಾವಾಡ್)ಮೂಲತಃ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌]]ನವರಾಗಿದ್ದು, ಮಿಶ್ರಿತ ಥಾಯ್,ಚೈನೀಸ್ ಮತ್ತು ಡಚ್ ಪೀಳಿಗೆಯವರು. ಇದರಿಂದ ವುಡ್ಸ್ ಸ್ವತಃ ಅರ್ಧ ಏಷ್ಯನ್(ಕಾಲು ಭಾಗ ಚೈನೀಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಲು ಭಾಗ ಥಾಯ್), ಕಾಲು ಭಾಗ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್, ಎಂಟನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್, ಎಂಟನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಡಚ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Stripes">{{cite news|title=Earning His Stripes|magazine=[[AsianWeek]]|url=http://www.asianweek.com/101196/tigerwoods.html|date=October 11, 1996|accessdate=June 18, 2009|archive-date=ಜನವರಿ 16, 1998|archive-url=https://web.archive.org/web/19980116011139/http://www.asianweek.com/101196/tigerwoods.html|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗೀಯ ವೇಷವನ್ನು ''ಕ್ಯಾಬ್ಲಿನೇಸಿಯನ್'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.( ಇದನ್ನು ಅವರು '''Ca''' ucasian, '''Bl''' ack, (American) '''In''' dian, and '''Asian''' ).<ref name="Cablinasian">{{cite news|agency=Associated Press|title=Woods stars on Oprah, says he's 'Cablinasian'|newspaper=[[Lubbock Avalanche-Journal]]|date=April 23, 1997|url=http://www.lubbockonline.com/news/042397/woods.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071212010355/http://www.lubbockonline.com/news/042397/woods.htm|archivedate=December 12, 2007|accessdate=June 18, 2009}}</ref> ನಿಂದ ಪಡೆದ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಸಂಕ್ಷೇಪಣವಾಗಿದೆ.<ref name="Cablinasian"/> ಬಾಲ್ಯದಿಂದ [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧಧರ್ಮೀಯ]]ರಾಗಿ ಅವರು ಬೆಳೆದರು ಹಾಗು ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಪ್ರೌಢ ವೃತ್ತಿಜೀವನವರೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title = Tiger Woods makes emotional apology for infidelity |publisher=BBC News|date = February 19, 2010|url = http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/golf/8521060.stm|accessdate = February 26, 2010|location=London}} (ಇಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡಿ [http://newsvote.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/8537575.stm?markResults=true&a_01=3&a_02=1&a_03=2&a_04=2&a_05=1&a_06=2&a_07=1&x=21&y=13) ])</ref> ದಿಕ್ಪಲ್ಲಟ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಪಥವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಾರಣ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಸಂಯಮ ಕಲಿಯುವಂತೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ತಮಗೆ ಬೋಧಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ತಮಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ ಧರ್ಮದ ಜಾಡನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.iskcon.org/node/2559/2010-02-23/tiger_woods_returns_to_buddhism|title=Tiger Woods Returns to Buddhism|accessdate=March 11, 2010|date=February 20, 2010|publisher=ISKCON News|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 12, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100412005422/http://news.iskcon.org/node/2559/2010-02-23/tiger_woods_returns_to_buddhism|url-status=dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್‌ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, 'ಎಲ್ಡ್ರಿಕ್' ಮತ್ತು 'ಟಾಂಟ್' ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಮಧ್ಯದ ಹೆಸರು ಟಾಂಟ್({{lang-th|ต้น}}), ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಥಾಯ್ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.<ref>{{harvnb|Sounes|2004|p= 121}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್ ಸೈನಿಕ ಸ್ನೇಹಿತ ವುವಾಂಗ್ ಡಾಂಗ್ ಫಾಂಗ್ ಅವರಿಂದ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ವುವಾಂಗ್ ಡಾಂಗ್ ಫಾಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ವುಡ್ಸ್ ತಂದೆ ಟೈಗರ್ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>ಇನ್ ವಿಯಾಟ್ನಾಮೀಸ್ (ಪ್ರವೈಡೆಡ್ ವಿತ್ ಟೋನ್ಸ್): Vương Đăng Phong – ಕುಲನಾಮ Vương ಅರ್ಥ “ರಾಜ”, ಚೀನಿಯರ ವ್ಯಾಂಗ್ ಪದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ(王), ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</ref> ವುಡ್ಸ್‌ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದು, ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಗಾಲ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸರಳವಾಗಿ 'ಟೈಗರ್' ವುಡ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ==ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಗಾಲ್ಫ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== [[File:Tiger woods on Mike Douglas show.jpg|thumb|left|ಮೈಕ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಪ್ರದರ್ಶದಲ್ಲಿರುವ 2 ವರ್ಷದ ವುಡ್ಸ್. 1978 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6 ರಂದು ಎಡಬದಿಯಿಂದ, ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್, ಮೈಕ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್, ಎರ್ಲ್ ವುಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಾಬ್ ಹೋಪ್.]] ವುಡ್ಸ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ ಆರೇಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಟೈಗರ್‌ವುಡ್ಸ್‌‌ ಬಾಲಪ್ರತಿಭೆಯಾಗಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ತಂದೆ, ಅಥ್ಲೀಟ್‌ ಪಟು, ಅರ್ಲ್‌ ಅವರ ಮೂಲಕ ಗಾಲ್ಫ್‌‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅರ್ಲ್ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹವ್ಯಾಸಿ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಕನ್ಸಾಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ನೀಗ್ರೊ ಕಾಲೇಜು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.<ref>''ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಅ ಟೈಗರ್: ರೈಸಿಂಗ್ ಅ ವಿನ್ನರ್ ಇನ್ ಅ ಗಾಲ್ಫ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ ಲೈಫ್'', ಎರ್ಲ್ ವುಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪೀಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೇನಿಯಲ್, ೧೯೯೭ ಅವರಿಂದ.</ref> 1978ರಲ್ಲಿ ''ಮೈಕ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಶೋ'' ನ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾಬ್ ಹೋಪ್ ವಿರುದ್ಧ ಟೈಗರ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಡಿದರು. ಮೂರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸನ್ನು ದಾಟುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಟೈಗರ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ ಸೈಪ್ರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇವಿ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡ್ರೈವ್, ಪಿಚ್ ಮತ್ತು ಪಟ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ 10 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಿದ್ದರು.<ref>''ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಅ ಟೈಗರ್'', ಎರ್ಲ್ ವುಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಿಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೇನಿಯಲ್, 1997, p. 64.</ref> ಮೂರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಸೈಪ್ರಸ್ ನೇವಿ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 9 ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ 48 ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ''ಗಾಲ್ಫ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್'' ಮತ್ತು ABCಯ ''ದೆಟ್`ಸ್ ಇನ್‌ಕ್ರೆಡಿಬಲ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="Timeline">{{cite web|title = Tiger Woods Timeline|publisher=[[Infoplease]]|url=http://www.infoplease.com/spot/tigertime1.html|accessdate = May 12, 2007}}</ref> 1984ರಲ್ಲಿ 8ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು 9–10 ವಯೋಮಾನದ ಬಾಲಕರ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಿದರು. ಇದು ಜೂನಿಯರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ವಯೋಮಾನದ ಗುಂಪಾಗಿದೆ.<ref name="JWGC84">{{cite web|title = 1984 Champions|publisher = Junior World Golf Championships|url = http://www.juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1984|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101217074510/http://juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1984|url-status = dead}}</ref> ಮೊದಲಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ 80 ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಗಳಿಸಿದರು.<ref>''ದಿ ವಿಕಿಡ್ ಗೇಮ್: ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಾಲ್ಮರ್, ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕ್‌ಲಾಸ್, ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್, ಮತ್ತು ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಮಾರ್ಡನ್ ಗಾಲ್ಫ್'',ಹೊವರ್ಡ್ ಸೊವುನ್ಸ್ ರವರಿಂದ, 2004, ವಿಲಿಯಂ ಮೊರೊ,ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ISBN 0-06-051386-1, p. 187; ಮೂಲತಃ ''ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ನೈಕ್ಸ್‌ರ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಪ್ರೊಫೇಷನಲ್ ಕೆರೀರ್ ಲಾಂಚ್ ಅಡ್ವರ್ಟೈಸ್‌ಮೆಂಟ್, ಆಗಸ್ಟ್ 1996.</ref> 1988ರಿಂದ 1991ರವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅನುಕ್ರಮ ಗೆಲುವುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರು ಕಿರಿಯರ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳನ್ನು 6 ಬಾರಿ ಗೆದ್ದರು.<ref name="JWGC85">{{cite web|title = 1985 Champions|publisher = Junior World Golf Championships|url = http://www.juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1985|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101217074347/http://juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1985|url-status = dead}}</ref><ref name="JWGC88">{{cite web|title = 1988 Champions|publisher = Junior World Golf Championships|url = http://www.juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1988|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101217074015/http://juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1988|url-status = dead}}</ref><ref name="JWGC89">{{cite web|title = 1989 Champions|publisher = Junior World Golf Championships|url = http://www.juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1989.|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070921185528/http://www.juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1989.|url-status = dead}}</ref><ref name="JWGC90">{{cite web|title = 1990 Champions|publisher = Junior World Golf Championships|url = http://www.juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1990|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101217075146/http://juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1990|url-status = dead}}</ref><ref name="JWGC91">{{cite web|title = 1991 Champions|publisher = Junior World Golf Championships|url = http://www.juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1991|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101217075035/http://juniorworldgolf.com/pchamps.php?pg=1991|url-status = dead}}</ref> ಟೈಗರ್ ಮೊದಲಿಗೆ 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಎಂದು ವುಡ್ ತಂದೆ ಅರ್ಲ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಿನಿಂದ ಅವರು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಟೈಗರ್‌ಗೆ ಸೋತಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಅ ಟೈಗರ್: ಎ ಫಾದರ್ಸ್ ಗೈಡ್ ಟು ರೈಸಿಂಗ್ ಎ ವಿನ್ನರ್ ಇನ್ ಬೋಥ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಅಂಡ್ ಲೈಫ್'', ಎರ್ಲ್ ವುಡ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪೆಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೇನಿಯಲ್ ರವರಿಂದ, 1997,ಹ್ಯಾರ್ಪರ್ ಕೋಲೀನ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ISBN 0062701789, p. 23;</ref><ref>''ದಿ ವಿಕಿಡ್ ಗೇಮ್: ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಾಲ್ಮರ್, ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕಲಾಸ್, ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್, ಅಂಡ್ ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಮಾರ್ಡನ್ ಗಾಲ್ಫ್'', ಹೊವರ್ಡ್ ಸೋನ್ಸ್ ಅವರಿಂದ.</ref> ಅವರು 13 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ ಭಾಗವಹಿಸಿದ 1989ರ ಬಿಗ್ I, ವುಡ್ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿರಿಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದೆ. ವುಡ್ಸ್ ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟಗಾರ, ಆಗ ಅಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ಡ್ಯಾಲಿ ಜತೆ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಯಾದರು. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆ ಸುತ್ತು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಪ್ರತಿ ಕಿರಿಯರ ಗುಂಪಿನ ಜತೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟಗಾರೊಬ್ಬರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಡ್ಯಾಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕುಳಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರು ಕುಳಿಗಳಿಗೆ ಚೆಂಡು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ನಿಂದ ವುಡ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.<ref>''ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಅ ಟೈಗರ್: ಅ ಫಾದರ್ಸ್ ಗೈಡ್ ಟು ರೈಸಿಂಗ್ ಅ ವಿನ್ನರ್ ಇನ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಅಂಡ್ ಲೈಫ್'',ಪೆಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೇನಿಯಲ್ ರವರೊಂದಿಗೆ ಎರ್ಲ್ ವುಡ್ಸ್ ರವರಿಂದ, 1997,ಹ್ಯಾರ್ಪರ್ ಕೋಲೀನ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ISBN 0062701789, p. 180.</ref> ಹದಿವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ವುಡ್ಸ್ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲ್ಸ್‌ನ ಬೆಲ್-ಏರ್ ಕಂಟ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕ್ಲಾಸ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಕ್ಲಬ್ ಸದಸ್ಯರಿಗಾಗಿ ನಿಕ್ಲಾಸ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರನ್ನು ವುಡ್ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ವುಡ್ಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಂದ ನಿಕ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ನೆರದಿದ್ದ ಗುಂಪಿನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದರು.<ref>''ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕಲಾಸ್: ಮೆಮೊರೀಸ್ ಅಂಡ್ ಮೆಮೆಂಟೋಸ್ ಫ್ರಮ್ ಗಾಲ್ಫ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೇರ್'', ಡೇವಿಡ್ ಶೆಡ್ಲಾಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕೋಲಸ್ ರವರಿಂದ, 2007, ಸ್ಟಿವರ್ಟ್, ಟ್ಯಾಬೋರಿ ಅಂಡ್ ಚಾಂಗ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ISBN 1-58479-564-6, p. 130.</ref> ಅನಾಹೈಮ್‌ನ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ 15ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ, 1991ರಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಅತೀ ಕಿರಿಯ U.S. ಜೂನಿಯರ್ ಅಮೇಚೂರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿದರು. ಎರಡನೇ ಅನುಕ್ರಮ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯದ ವರ್ಷದ ಹವ್ಯಾಸಿ ಆಟಗಾರ ಹಾಗು 1991ನೇ ವರ್ಷದ ಗಾಲ್ಫ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಕಿರಿಯ ಹವ್ಯಾಸಿ ಆಟಗಾರ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref name="USJA91">{{cite web|title = 1991 U.S. Junior Amateur|publisher = U.S. Junior Amateur|url = http://www.usjunioram.org/2002/history/champions/1991.html|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070929001412/http://www.usjunioram.org/2002/history/champions/1991.html|url-status = dead}}</ref> 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರು U.S. ಜೂನಿಯರ್ ಅಮೇಚೂರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಥಮ ಬಹುವಿಧದ ವಿಜೇತರಾದರು. ಪ್ರಥಮ PGA ಟೂರ್ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ನಿಸ್ಸಾನ್ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಓಪನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ವರ್ಷದ ಗಾಲ್ಫ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಅಮೇಚೂರ್ ಪ್ಲೇಯರ್,ಗಾಲ್ಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ಲೇಯರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಫ್‌ವೀಕ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಮೇಚೂರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್‌ ಗೌರವಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="USJA92">{{cite web|title = 1992 U.S. Junior Amateur|publisher = U.S. Junior Amateur|url = http://www.usjunioram.org/2002/history/champions/1992.html|accessdate = May 12, 2007|archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070929001354/http://www.usjunioram.org/2002/history/champions/1992.html|url-status = dead}}</ref><ref name="IMG">{{cite web|title = Tiger Woods|publisher=IMG Speakers|url = http://www.imgspeakers.com/speakers/tiger_woods.aspx|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070429145830/http://www.imgspeakers.com/speakers/tiger_woods.aspx|archivedate = April 29, 2007|accessdate = June 18, 2009}}</ref> ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ,ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಮೂರನೇ ಅನುಕ್ರಮ U.S.ಜೂನಿಯರ್ ಅಮೇಚೂರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಈವೆಂಟ್‌ನ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ಬಹುಪಂದ್ಯಗಳ ವಿಜಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿದರು.<ref name="USJA93">{{cite web|title = 1993 U.S. Junior Amateur|publisher = U.S. Junior Amateur|url = http://www.usjunioram.org/2002/history/champions/1993.html|accessdate = May 12, 2007|archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070929001406/http://www.usjunioram.org/2002/history/champions/1993.html|url-status = dead}}</ref> 1994ರಲ್ಲಿ ಅವರು U.S. ಅಮೇಚೂರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ವಿಜೇತರಾದರು.2008ರವರೆಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಡ್ಯಾನಿ ಲೀ ಮುರಿದರು. ವುಡ್ಸ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಸಾವ್‌ಗ್ರಾಸ್‌ನ TPCಯಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.<ref name="Sounes, p. 277">ಸೋನ್ಸ್, p. 277.</ref> ಅವರು 1994ರ ಐಸನ್‌ಹೋವರ್ ಟ್ರೋಫಿ, ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಮೇಚೂರ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಟೀಮ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳು(ಗೆಲುವು) ಮತ್ತು 1995ರ ವಾಕರ್ ಕಪ್(ಸೋಲು)ಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ತಂಡದ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="IGF">{{cite web|title = Notable Past Players|publisher = International Golf Federation|url = http://www.internationalgolffederation.org/History/notables.html|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಏಪ್ರಿಲ್ 22, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070422042205/http://www.internationalgolffederation.org/History/notables.html|url-status = dead}}</ref><ref name="Walker">{{cite news| title = Ailing Woods Unsure for Walker Cup |newspaper=[[International Herald Tribune]]|author=Thomsen, Ian|date = September 9, 1995|url= http://www.iht.com/articles/1995/09/09/golf.t_0.php|accessdate = May 13, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080226122243/http://www.iht.com/articles/1995/09/09/golf.t_0.php|archivedate=February 26, 2008}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref> ವುಡ್ಸ್ 18ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಿಂದ 1994ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಪದವಿ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ "ಮೋಸ್ಟ್ ಲೈಕ್ಲಿ ಟು ಸಕ್ಸೀಡ್" ಆಗಿ ಅವರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಚ್ ಡಾನ್ ಕ್ರಾಸ್ಬಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಗಾಲ್ಫ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಆಟವಾಡಿದರು.<ref>''ದಿ ವಿಕಿಡ್ ಗೇಮ್: ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಾಲ್ಮರ್, ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕೋಲಸ್,ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್, ಅಂಡ್ ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಮಾರ್ಡನ್ ಗಾಲ್ಫ್'', ಹೊವರ್ಡ್ ಸೋನ್ಸ್ ರವರಿಂದ, 2004, ವಿಲಿಯಂ ಮರೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ISBN 0-06-051386-1, ಪುಟಗಳು 168ರಿಂದ 169ರವರೆಗಿನ ಒಳಭಾಗದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.</ref> ==ಕಾಲೇಜಿನ ಗಾಲ್ಫ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ವುಡ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಕಾಲೇಜಿನ ಗಾಲ್ಫ್ ಶಕ್ತಿಗಳು ಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದವು ಹಾಗು 1994ರ NCAA ಡಿವಿಷನ್ I ಚಾಂಪಿಯನ್ ಸ್ಟಾನ್‌ಪೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದವು. ಅವರು ಗಾಲ್ಫ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1994ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ಗೆ ನೋಂದಣಿಯಾದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಥಮ ಕಾಲೇಜು ಪಂದ್ಯ 40ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಲಿಯಂ ಎಚ್.ಟಕರ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.<ref name="Stanford">{{cite web|title = Stanford Men's Golf Team—Tiger Woods| publisher=Stanford Men's Golf Team|author=Stanford Men's Golf Team| date = April 8, 2003|url = http://www.stanfordmensgolf.com/stanford_greats/tigerwoods.htm| accessdate = July 19, 2009}}</ref> ಅವರನ್ನು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಜರ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜಿನ ತಂಡದ ಸಹಆಟಗಾರ ನೋಟಾ ಬೇಗೆ IIIಅವರು ಉರ್ಕೆಲ್ ಎಂದು ವುಡ್ಸ್‌ಗೆ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟರು.<ref>{{cite book|last=Rosaforte|first=Tim|title=Tiger Woods: The Makings of a Champion|publisher=St. Martin's Press|year=1997|pages=84, 101|isbn=0-312-96437-4}}</ref> 1995ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರೋಡ್ ದ್ವೀಪದ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಕಂಟ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ U.S.ಅಮೇಚೂರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು<ref name="Sounes, p. 277" /> ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಪ್ಯಾಕ್-10 ಆಟಗಾರನಾಗಿ, NCAA ಫಸ್ಟ್ ಟೀಮ್ ಆಲ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾನ್‌ಪೋರ್ಡ್ಸ್ ಮೇಲ್ ಫ್ರೆಶ್‌ಮನ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್(ಎಲ್ಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ) ಆಗಿ ಚುನಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="PAC10">{{cite web|title = PAC-10 Men's Golf|publisher = PAC-10 Conference|url = http://grfx.cstv.com/photos/schools/pac10/sports/c-golf/auto_pdf/m-golf-records.pdf|accessdate = May 13, 2007|format = PDF|archive-date = ಜನವರಿ 11, 2012|archive-url = https://web.archive.org/web/20120111011734/http://grfx.cstv.com/photos/schools/pac10/sports/c-golf/auto_pdf/m-golf-records.pdf|url-status = dead}}</ref><ref name="Ages">{{cite web| title = Tiger Woods through the Ages...|publisher=Geocities|url = http://www.geocities.com/Colosseum/2396/tigerwatch.html| accessdate = May 12, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090730221824/http://geocities.com/Colosseum/2396/tigerwatch.html|archivedate=July 30, 2009}}</ref> ಅವರು ಪ್ರಥಮ PGA ಟೂರ್ ಮೇಜರ್‌ 1995ರ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು 41ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಟೈ ಮಾಡಿಕೊಂಡು,ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಏಕೈಕ ಹವ್ಯಾಸಿ ಆಟಗಾರ ಎನಿಸಿದರು. 1996ರಲ್ಲಿ 20ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅನುಕ್ರಮ U.S.ಹವ್ಯಾಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಪ್ರಥಮ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರ ಎನಿಸಿದರು. ಓರೆಗಾನ್ ಪಂಪ್ಕಿನ್‌ ರಿಜ್ ಗಾಲ್ಪ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯ<ref>ಸೋನ್ಸ್, p. 277</ref> ಮತ್ತು NCAA ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಜಯವು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref name="NCAA">{{cite web|title = Tiger Woods Captures 1996 NCAA Individual Title|publisher = Stanford University|url = http://gostanford.cstv.com/sports/m-golf/archive/stan-m-golf-96woodsncaa.html|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2006|archive-url = https://web.archive.org/web/20061029151406/http://gostanford.cstv.com/sports/m-golf/archive/stan-m-golf-96woodsncaa.html|url-status = dead}}</ref> ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಹವ್ಯಾಸಿ ಆಟಗಾರರ ಒಟ್ಟು ಸ್ಕೋರಾದ 281 ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಮ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Open1996">ರೋಸಾಫೋರ್ಟೆ 1997, p. 160.</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಕಾಲೇಜನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದರು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== [[File:Tiger Woods 2004.jpg|thumb|upright|left|USS ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಬೀಸುವ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್.]] ===1996–98: ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಮುಖ ಜಯ=== "ಹಲ್ಲೊ ವರ್ಲ್ಡ್" ಪ್ರಕಟಣೆ ಮೂಲಕ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ 1996ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಬದಲಾದರು ಹಾಗು [[ನೈಕ್‌, Inc.|ನೈಕಿ, ಇಂಕ್‌]]ನಿಂದ $40 ದಶಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಟೈಟ್ಲಿಯಸ್ಟ್‌ನ $20ದಶಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref name="10Years1">{{cite web|title = 10 Years of Tiger Woods Part 1 |publisher=Golf Digest|author=Ron Sirak|url = http://sports.espn.go.com/golf/features/tigerwoods/index|accessdate = May 21, 2007}}</ref><ref name="Hello">{{cite web |title = Golf's first Billion-Dollar Man |publisher = Golf Digest |author = Ron Sirak |url = http://www.golfdigest.com/features/index.ssf?/features/gd200602top50.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070513225510/http://www.golfdigest.com/features/index.ssf?%2Ffeatures%2Fgd200602top50.html |archivedate = ಮೇ 13, 2007 |accessdate = May 12, 2007 |url-status = dead }}</ref> ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ಒಡಂಬಂಡಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಗಾಲ್ಫ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೊತ್ತದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಗ್ರೇಟರ್ ಮಿಲ್‌ವಾಕೀ ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತನ್ನು ಅವರು ಆಡಿದರು ಮತ್ತು 60ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಟೂರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ವುಡ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ''ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಇಲ್ಲುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ನ '''1996 ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್''' '' ಮತ್ತು PGA ಟೂರ್ ರೂಕಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="SI1996">{{cite news| title = 1996: Tiger Woods| work = Sports Illustrated| author = Rick Reilly| date = December 23, 1996| url = http://sportsillustrated.cnn.com/features/2000/sportsman/1996/| accessdate = May 13, 2007| archive-date = ಏಪ್ರಿಲ್ 22, 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140422162937/http://sportsillustrated.cnn.com/features/2000/sportsman/1996/| url-status = dead}}</ref>'''''ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಂಪು ಷರ್ಟ್ ಧರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಬಣ್ಣವು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಮರ್ಥನೆಯ ಸಂಕೇತವೆನ್ನುವುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="Doral05">{{cite web | title = A Rivalry is Reborn | work = Golf World | author = Bob Verdi | url = http://www.golfdigest.com/newsandtour/index.ssf?/newsandtour/gw20050311doral.html | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070514223355/http://www.golfdigest.com/newsandtour/index.ssf?%2Fnewsandtour%2Fgw20050311doral.html | archivedate = ಮೇ 14, 2007 | accessdate = May 21, 2007 | url-status = dead }}</ref><ref name="Red">{{cite web|title = Mental Rule: Wear the Red Shirt|work=Golf Today Magazine|author=Gregg Steinberg|url = http://www.golftodaymagazine.com/0302Feb/mental.htm|accessdate = May 21, 2007|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070509221143/http://www.golftodaymagazine.com/0302Feb/mental.htm|archivedate = May 9, 2007}}</ref>''' '' ಮುಂದಿನ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಮೇಜರ್(ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯ) ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. 18 ಅಂಡರ್ ಪಾರ್(ಕುಳಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೊಡೆತಗಳಾದ ಪಾರ್‌ಗಿಂತ 18 ಕಡಿಮೆ) ದಾಖಲೆಯ ಸ್ಕೋರನ್ನು 12 ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ವಿಜೇತರು ಎನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಏಷ್ಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಂಬ ಹಿರಿಮೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.<ref name="10Years2">{{cite web|title = 10 Years of Tiger Woods Part 2|publisher=Golf Digest|author=Ron Sirak|url = http://sports.espn.go.com/golf/features/tigerwoods/index?part=2|accessdate = May 21, 2007}}</ref> ಅವರು ಒಟ್ಟು 20 ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಆರನ್ನು ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಮೂರು PGA ಟೂರ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಕೇವಲ 42ನೇ ವಾರದಲ್ಲೇ 1997ರ ಜೂನ್ 15ರಂದು ಅಧಿಕೃತ ವಿಶ್ವ ಗಾಲ್ಫ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದರು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ನಂಬರ್ 1 ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಏರುಮುಖ ಚಲನೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="No.1">{{cite news|title = Woods scoops world rankings award|publisher=[[BBC Sport]]|date =March 15, 2006|url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/golf/4811212.stm |accessdate = May 12, 2007|location=London}}</ref> ಅವರನ್ನು PGA ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರೂಕಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಪ್ರಥಮ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರಾದರು. ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 1997ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಟದ ಲಯ ಮಸುಕಾಯಿತು ಮತ್ತು 1998ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು PGA ಟೂರ್ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ "ಕುಸಿತ" ಹಾಗು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಫಾರಂ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕಾಕಾರರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಅವರು, ತಾವು ತಮ್ಮ ಕೋಚ್ ಬುಚ್ ಹಾರ್ಮನ್ ಜತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಸ್ವಿಂಗ್(ಗಾಲ್ಫ್ ದಾಂಡನ್ನು ಬೀಸುವ ಕ್ರಿಯೆ) ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡುವ ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref name="Truth">{{cite web|title = The Truth about Tiger|publisher = Golf Digest|author = Jaime Diaz|url = http://www.golfdigest.com/features/index.ssf?/features/gd200501tigerdiaz1.html|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070415073152/http://www.golfdigest.com/features/index.ssf?%2Ffeatures%2Fgd200501tigerdiaz1.html|archivedate = ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2007|accessdate = May 12, 2007|url-status = dead}}</ref> ===1999–2002: ಗೆಲುವುಗಳು=== 1999ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇದು ಪುರುಷರ ಗಾಲ್ಪ್‌‍ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಸ್ಥಿರ ಅವಧಿಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಈ ಜಯವು ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು PGA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಸೇರಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಆರಂಭದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ 1999ನೇ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಗೆಲುವುಗಳ ಜತೆ ಕ್ರೀಡಾಋತುವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು 1974ರವರೆಗೆ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="PGAPOY">{{cite news|title=Woods is PGA Tour player of year|work=[[The Topeka Capital-Journal]]|agency=Associated Press|url=http://www.cjonline.com/stories/120199/spo_tiger01.shtml|accessdate=May 10, 2009|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100403065030/http://cjonline.com/stories/120199/spo_tiger01.shtml|url-status=dead}}</ref> ಅವರನ್ನು PGA ಟೂರ್ ಪ್ಲೇಯರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಮತ್ತು ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ವರ್ಷದ ಪುರುಷ ಅಥ್ಲೇಟ್ ಎಂದು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಚುನಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="PGAPOY" /><ref>{{cite news|title=Sports Illustrated Scrapbook: Tiger Woods|work=Sports Illustrated|url=http://sportsillustrated.cnn.com/golf/pga/features/tiger/timeline3/|accessdate=May 10, 2009|archive-date=ಜನವರಿ 10, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100110031142/http://sportsillustrated.cnn.com/golf/pga/features/tiger/timeline3/|url-status=dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಐದನೇ ಅನುಕ್ರಮ ವಿಜಯದೊಂದಿಗೆ 2000ನೇ ಇಸವಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಹಾಗು ಮೂರು ಅನುಕ್ರಮ ಮೇಜರ್‌ಗಳು, ಒಂಭತ್ತು PGA ಟೂರ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿತ ಋತುವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು 27ಟೂರ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಅಥವಾ ಸಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು AT&T ಪೆಬ್ಬಲ್ ಬೀಚ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೊ-ಆಮ್‌ನಲ್ಲಿ 6ನೇ ಅನುಕ್ರಮ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿ, ಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿ ಪುನರಾಗಮಿಸಿದರು. 7 ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದು ಆಡಲು ಏಳು ಕುಳಿಗಳು ಬಾಕಿವುಳಿದಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಈಗಲ್-ಬರ್ಡೀ-ಪಾರ್‌-ಬರ್ಡೀ(ಈಗಲ್-ಪಾರ್‌ಗಿಂತ 2 ಕಡಿಮೆ, ಬರ್ಡೀ-ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ)64 ಮತ್ತು ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಜಯಕ್ಕೆ ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರ ಆರು ಅನುಕ್ರಮ ಜಯಗಳು 1948ರಲ್ಲಿ ಬೆನ್ ಹೋಗಾನ್ ನಂತರ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಲಾಗಿ ಬೈರಾನ್ ನೆಲ್ಸಾನ್ ಅವರ ದಾಖಲೆಯಾದ ಹನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಐದು ಪಾಯಿಂಟ್ ಹಿಂದಿತ್ತು. 2000ನೇ U.S. ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ 15- ಶಾಟ್ ಜಯದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಒಟ್ಟು ಒಂಭತ್ತು U.S. ಓಪನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದರು ಅಥವಾ ಸಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜಯದ ಅಂತರವುಳ್ಳ ಓಲ್ಡ್ ಟಾಮ್ ಮೋರಿಸ್ ದಾಖಲೆಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದು 1862ರವರೆಗೆ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರು ಟೂರ್‌ನ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಬಹುಮಾನ ಹಣದ ನಾಯಕರೆನಿಸಿದರು. ಅವರು 10 ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯಿಂದ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಹಾಗು ''ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಇಲ್ಲುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್'' ಇದನ್ನು ಗಾಲ್ಫ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಿತು.<ref>{{cite news |title = Open and Shut |author = John Garrity |url = http://sportsillustrated.cnn.com/2005/golf/specials/tiger/2005/06/09/tiger.2000usopen/index.html |work = Sports Illustrated |date = June 26, 2000 |accessdate = August 15, 2007 |archive-date = ಜೂನ್ 22, 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110622051915/http://sportsillustrated.cnn.com/2005/golf/specials/tiger/2005/06/09/tiger.2000usopen/index.html |url-status = dead }}</ref> ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರಿವ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ 2000ನೇ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು 8 ಸ್ಟ್ರೋಕ್(ಹೊಡೆತ)ಗಳಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್‌‌(ಕುಳಿಯೊಳಗೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಹಾಕಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಹೊಡೆತಗಳು)(-19)ಗಿಂತ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ದಾಖಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕನಿಷ್ಠ ಆ ದಾಖಲೆಯ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 24ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೀರ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ ಸಾಧಿಸಿದ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರೆನಿಸಿದರು.<ref name="10Years3">{{cite web|title = 10 Years of Tiger Woods Part 3|publisher=Golf Digest|author=Ron Sirak| url = http://sports.espn.go.com/golf/features/tigerwoods/index?part=3|accessdate = May 21, 2007}}</ref> ಬಾಬ್ ಮೇ ವಾಲ್‌ಹಲ್ಲಾ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ವುಡ್ಸ್ ಜತೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದಾಗ, ವುಡ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಶ್ರೇಣಿಗೆ2000 PGA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ವುಡ್ಸ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್‌ನ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಕುಳಿಗಳನ್ನು ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಏಳು ಹೊಡೆತಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಡೀ(ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಒಂದು ಹೊಡೆತ ಕಡಿಮೆ) ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್‌ಗಳಿಂದ ಮೂರು ಕುಳಿಗಳ ಪ್ಲೇಆಫ್‌(ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕುಳಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಟ) ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಒಂದು ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವೃತ್ತಿಪರ ಮೇಜರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಬೆನ್ ಹೋಗಾನ್ (1953)ಜತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಮೂರು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಬೆಲ್ ಕೆನಡಿಯನ್ ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. 1971ರಲ್ಲಿ ಲೀ ಟ್ರಿವಿನೊ ನಂತರ, ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್ ಕ್ರೌನ್ ಗಾಲ್ಫ್(U.S., ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಿಯನ್ ಓಪನ್‌ಗಳು )ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿದರು. 2000ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ 20 ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅಗ್ರ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಅಂಕ ಸರಾಸರಿಯಾದ 67.79 ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಅಂಕ ಸರಾಸರಿ 68.17 PGA ಟೂರ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, 1999ರ ಅವರದೇ ದಾಖಲೆಯಾದ 68.43 ಮತ್ತು 1945ರ ಬೈರಾನ್ ನೆಲ್ಸನ್ ಸರಾಸರಿಯಾದ 68.33ನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅವರನ್ನು 2000 ''ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಇಲ್ಲುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್'' ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಏಕೈಕ ಅಥ್ಲೇಟ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="SI2000">{{cite news|title = Tunnel Vision|work = Sports Illustrated|author = S.L.Price|date = April 3, 2000|url = http://sportsillustrated.cnn.com/features/2000/sportsman/flashbacks/woods/tunnel_vision/|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಜೂನ್ 22, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110622051929/http://sportsillustrated.cnn.com/features/2000/sportsman/flashbacks/woods/tunnel_vision/|url-status = dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ''ಗಾಲ್ಫ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ 12ನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಲ್ಫರ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m0HFI/is_7_51/ai_63015233 |title=50 Greatest Golfers of All Time: And What They Taught Us |accessdate=December 5, 2007 |last=Yocom |first=Guy |year=2000 |month=July |work=[[Golf Digest]] |archiveurl=https://archive.today/20120527082522/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0HFI/is_7_51/ai_63015233/ |archivedate=ಮೇ 27, 2012 |url-status=live }}</ref> ನಂತರದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಮೇಲುಗೈಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಅವರ 2001ರ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಜಯವು ಯಾವುದೇ ಆಟಗಾರ ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವುದು ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿತು. ಈ ಸಾಧನೆಯು ಈಗ ಟೈಗರ್ ಸ್ಲಾಮ್ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Harper|first=John|title=Tiger's Slam Just Grand: Emotions Make It Major|work=[[Daily News (New York)|New York Daily News]]|date=April 9, 2001|url=http://www.nydailynews.com/archives/sports/2001/04/09/2001-04-09_tiger_s_slam_just_grand_emot.html|accessdate=May 9, 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದನ್ನು ನಿಜವಾದ ಗ್ರಾಂಡ್‌ಸ್ಲಾಂ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ವರ್ಷದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮೇಜರ್‌(ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯ)ಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಧಿಕ PGAಟೂರ್ ಜಯಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2002ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದು ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪಂದ್ಯವಾಳಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಿಕ್ ಫಾಲ್ಡೊ(1989-90) ಮತ್ತು ಜಾಕ್ ನಿಕ್ಲಾಸ್(1965-66 )ಅವರನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|last=Ferguson|first=Doug|title=Tiger keeps Masters title|work=USA Today|agency=Associated Press|date=April 14, 2002|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/masters02/2002-04-14-running.htm|accessdate=May 9, 2009}}</ref> ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ವುಡ್ಸ್ U.S. ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಸ್ಕೋರು ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರರಾದರು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಂ ಕುರಿತು ಮತ್ತೆ ಜೀವತಳೆದ ವದಂತಿಯಿಂದ ಅವರ 2000ರಲ್ಲಿ ಆಟ ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು.<ref>{{cite journal|last=Silver|first=Michael|title=Halfway Home|journal=[[Sports Illustrated]]|date=June 24, 2002|url=http://vault.sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1026093/index.htm|accessdate=May 9, 2009|publisher=CNN|ref=harv|archive-date=ಜೂನ್ 18, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090618164440/http://vault.sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1026093/index.htm|url-status=dead}}</ref> ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೃಷ್ಟಿ ವುಡ್ಸ್ ಮೇಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮುಯಿರ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನ ಮಾರಕ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನ ಸ್ಕೋರಾದ 81 ಅಂಕಗಳಿಂದ ಅವರ ಗ್ರಾಂಡ್‌ಸ್ಲಾಂ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news|last=Brown|first=Clifton|title=Merely Mortal, Woods Cracks In British Open|work=The New York Times|date=July 21, 2002|url=https://www.nytimes.com/2002/07/21/us/merely-mortal-woods-cracks-in-british-open.html|accessdate=May 9, 2009}}</ref> PGAಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ,ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮೇಜರ್‍‌ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ 2000ನೇ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 13ನೇ ಮತ್ತು 14ನೇ ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಗಿ(ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಒಂದು ಹೊಡೆತ ಹೆಚ್ಚು)ಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ರ್ಟೋಕ್‌ನಿಂದ ಅವರು ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Beem Wins P.G.A. Championship|work=The New York Times|agency=Associated Press|date=August 18, 2002|url=https://www.nytimes.com/2002/08/18/sports/golf/18GOLF-WIRE.html|accessdate=May 10, 2009}}</ref> ಆದರೂ,ಅವರು ವಾರ್ಡನ್ ಟ್ರೋಫಿ ಹಣದ ಬಹುಮಾನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಯ್ದುರು ಹಾಗು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಯರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ಸ್ ಗೌರವವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|title=Looking for 5th straight Grand Slam title, Woods fires 66|publisher=ESPN |agency=Associated Press|date=November 26, 2002|url=http://sports.espn.go.com/espn/print?id=1467400&type=story|accessdate=May 10, 2009}}</ref> ===2003–04: ಸ್ವಿಂಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು=== [[File:Tiger and Earl Woods Fort Bragg 2004.jpg|thumb|left|ಫೋರ್ಟ್ ಬ್ರ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಟೈಗರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ಅರ್ಲ್ ವುಡ್ಸ್.]] [[File:20080609 Tiger Woods.jpg|thumb|upright|ಟೊರ್ರಿ ಪಿನ್ಸ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 2008 ರ U.S. ಓಪನ್ ನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸುತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವುಡ್ಸ್.]] ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮುಂದಿನ ಹಂತವು ಪ್ರವಾಸದ ಉನ್ನತ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತಾಯಿತು, ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಅಂಚನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರು 2003 ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್(ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯ)ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. 2003ರಲ್ಲಿ PGA ಟೂರ್ ಹಣದ ಬಹುಮಾನದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕುಸಿದರು. 2004ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿ 264 ಅನುಕ್ರಮ ವಾರಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯು ಡೈಚಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ವಿಜಯ್ ಸಿಂಗ್ ಗೆಲವು ಗಳಿಸಿ, ಅಧಿಕೃತ ವಿಶ್ವ ಗಾಲ್ಫ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಮೀರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Hard labor pays off for Singh|work=Sports Illustrated|agency=Reuters|date=September 7, 2004|url=http://sportsillustrated.cnn.com/2004/golf/09/07/bc.sport.golf.singh/|accessdate=May 10, 2009|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 13, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111113014058/http://sportsillustrated.cnn.com/2004/golf/09/07/bc.sport.golf.singh/|url-status=dead}}</ref> ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ವುಡ್ ಅವರ ಕುಸಿತದಿಂದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಸ್ವಿಂಗ್ ಕೋಚ್ ಬುಚ್ ಹಾರ್ಮನ್ ಜತೆ ವಿರಸದಿಂದ ಹಿಡಿದು ವುಡ್ಸ್ ವೈವಾಹಿಕ ಬದುಕಿನವರೆಗೆ ಅವರು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಿಂಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತು ತಾವು ಪುನಃ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿರುವುದಾಗಿ ವುಡ್ಸ್ ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಬಾರಿ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ದುರಸ್ತಿಯಾದ ತಮ್ಮ ಎಡ ಮಂಡಿಯ ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಸ್ವಿಂಗ್‌(ಹೊಡೆತದ ಶೈಲಿ)ನ 1998-2003ರ ಸ್ವರೂಪದ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಅವರ ಮಂಡಿಯು ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು.<ref name="Truth" /><ref name="Swing">{{cite web|title = Woods is starting to own his swing|publisher = PGA Tour|author = Dave Shedloski|date = July 27, 2006|url = http://www.pgatour.com/story/9574086/|accessdate = May 12, 2007|archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070922060222/http://www.pgatour.com/story/9574086/|url-status = dead}}</ref> ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಮುಂಚಿನ ಆಟದ ಲಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ವುಡ್ಸ್ ಕೋಚ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಹಾರ್ಮನ್ ಅವರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ನಂತರ ಹ್ಯಾಂಕ್ ಹ್ಯಾನಿ ಜತೆ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖರಾದರು. ===2005–07: ನವಚೈತನ್ಯ=== 2005ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೆಲುವಿನ ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಪುನಃ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಅವರು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಕ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನಲ್ ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ ಮಿಕಲ್‌ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಮೀರಿಸಿ, ಡೊರಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ವಿಶ್ವ ಗಾಲ್ಫ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ನಂಬರ್ ಒಂದನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು( 2 ವಾರಗಳ ನಂತರ ಸಿಂಗ್ ವುಡ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಪುನಃ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಿದರು.)<ref name="Doral05" /> ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೇಜರ್‌(ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯ)ಗಳಲ್ಲಿನ ಬರವನ್ನು ಮುರಿದು, 2005 ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ನ ಪ್ಲೇಆಫ್‌(ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಟ)ನಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಿದರು.ಇದು ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿತು. ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವುಡ್ #1 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಜುಲೈ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪುನಃ ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ 10ನೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯವಾದ 2005 ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದರು. ಅವರು ನಂತರ 2005ರ PGA ಟೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರು ಅಧಿಕೃತ ಹಣದ ಬಹುಮಾನದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಹಾಗು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ 6ನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಣ ಗಳಿಸಿದವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರ 2005ರ ಗೆಲುವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳ ಎರಡು ಗೆಲುವುಗಳು ಸೇರಿವೆ. [[File:Woods on the Green.jpg|thumb|left|2006 ರ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್.]] ವುಡ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ, 2006ನೇ ವರ್ಷವು 2005ಕ್ಕಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಆ ವರ್ಷ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಎರಡು PGA ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಮೇಲುಗೈನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದರು ಹಾಗು ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡಿದರೂ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಸಂಡೆ(ದಾಂಡನ್ನು ಬೀಸುವ ಕ್ರಿಯೆ)ದಾಳಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಹಾಗು ಹಸಿರು ಜಾಕೆಟ್ ಗಳಿಸಲು ಫಿಲ್ ಮಿಕಲ್‌ಸನ್ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು<ref>{{cite journal|last=Morfit|first=Cameron|title=Tiger Woods's Rivals Will Be Back. Eventually.|journal=Golf Magazine|date=March 6, 2006|url=http://www.golf.com/golf/tours_news/article/0,28136,1578436,00.html|accessdate=May 11, 2009|ref=harv|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110919012621/http://www.golf.com/golf/tours_news/article/0%2C28136%2C1578436%2C00.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last=Hack|first=Damon|title=Golf: Notebook; Trouble on Greens Keeps Woods From His Fifth Green Jacket|work=The New York Times|date=April 10, 2006|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D01E4DA1E30F933A25757C0A9609C8B63|accessdate=May 11, 2009}}</ref> ===ತಂದೆಯ ನಿಧನ=== 2006ರ ಮೇ 3ರಂದು, ವುಡ್ ತಂದೆ, ಆಪ್ತ ಸಲಹೆಕಾರ ಮತ್ತು ಆಟಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಲ್ 74ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜತೆ ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{cite news|last=Litsky|first=Frank|title=Earl Woods, 74, Father of Tiger Woods, Dies|work=The New York Times|date=May 4, 2006|url=https://www.nytimes.com/2006/05/04/sports/golf/04woods.html|accessdate=May 12, 2009}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜತೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯಲು PGA ಟೂರ್‌ನಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. 2006ನೇ U.S.ಓಪನ್‌ಗೆ ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ವಿಂಗ್ಡ್‌ ಫೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಟ್(ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿನ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅಂಕದ ಮಿತಿ) ಅವರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು. ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕಟ್ ತಪ್ಪಿಹೋಗಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 39 ಅನುಕ್ರಮ ಕಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ದಾಖಲೆಯ ಪರಂಪರೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಆದರೂ, ಮೂರು ವಾರಗಳ ನಂತರ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಟೈ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಯ್‌ಲೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ===ಉನ್ನತ ಲಯಕ್ಕೆ ವಾಪಸು=== 2006ನೇ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಟೀ(ಪ್ರಥಮ ಹೊಡೆತ)ಯಿಂದ ಆಚೆ ಉದ್ದದ ಗಾಲ್ಫ್ ದಾಂಡುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು.(ಡ್ರೈವರ್‌( ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟದ ದಾಂಡು) ಇಡೀ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಹೊಡೆದರು-ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನ 16ನೇ ಕುಳಿ)ಎಲ್ಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಫೇರ್‌ವೇ(ಸಮನೆಲ)ಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು.(92% ಫೇರ್‌ವೇನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದರು)ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾರ್‌ಗೆ -18 ಸ್ಕೋರು(ಮೂರು ಈಗಲ್‌ಗಳು, 19 ಬರ್ಡಿಗಳು, 43 ಪಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ಬೋಗಿಗಳು)ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ದಾಖಲೆ -19ಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು 2000ದಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರೀವ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಆಟವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದ ವುಡ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ವಿಜಯವು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|last=Slater|first=Matt|title=The Open 2006: Final report|publisher=BBC Sport|date=July 23, 2006|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/golf/5208468.stm|accessdate=May 13, 2009|location=London}}</ref> ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ನಂತರ, 2006 PGA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಪುನಃ ಮೇಲುಗೈ ಪಡೆದು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಮ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು 18 ಅಂಡರ್‌ ಪಾರ್‌(ಪಾರ್‌ಗಿಂತ 18 ಕಡಿಮೆ)ನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು PGAನಲ್ಲಿ ಟು-ಪಾರ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಮಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news|last=Dodd|first=Mike|title=Tiger cruises to 12th major title with easy win at PGA Championship|work=USA Today|date=August 21, 2006|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/pga/2006-08-20-pga-championship_x.htm|accessdate=May 14, 2009}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಅವರು 50ನೇ ವೃತ್ತಿಪರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಬ್ಯುಕ್ ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಗೆದ್ದ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಗಾಲ್ಫರ್ ಎನಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Woods at fabulous 50 faster than Jack|work=[[St. Petersburg Times]]|date=August 7, 2006|url=http://www.sptimes.com/2006/08/07/Sports/Woods_at_fabulous_50_.shtml|accessdate=May 14, 2009|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110916115144/http://www.sptimes.com/2006/08/07/Sports/Woods_at_fabulous_50_.shtml|url-status=dead}}</ref> ಅವರು 6ಅನುಕ್ರಮ ಟೂರ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ವರ್ಷವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು PGA ಟೂರ್(ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕ್ಲಾಸ್, ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಾಲ್ಮರ್, ಮತ್ತು ಬೈರಾನ್ ನೆಲ್ಸನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು) ನೀಡಿದ ಮೂರು ಅತೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ದಾಖಲೆಯ ಏಳನೆಯ ಬಾರಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಥಮ ಕ್ರೀಡಾಋತುಗಳ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ಅವರ 54 ಜಯಗಳು ಮತ್ತು 12 ಪ್ರಮುಖ ಜಯಗಳು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ 11ಋತುಗಳ PGA ಟೂರ್ 51 ಜಯಗಳ ದಾಖಲೆ (ಬೈರಾನ್ ನೆಲ್ಸನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು)ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು 11 ಪ್ರಮುಖ ಮೇಜರ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆ(ಜಾಖ್ ನಿಕ್ಲಾಸ್)ಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದವು. ಅವರನ್ನು ದಾಖಲೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಬಾರಿ ವರ್ಷದ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪುರುಷ ಅಥ್ಲೇಟ್ ಆಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Assoc06">{{cite news|title = Man of the Year|publisher = PGA|agency = Associated Press|url = http://www1.pga.com/news/tours/pga-tour/woods122506.cfm|accessdate = June 18, 2009|archive-date = ಆಗಸ್ಟ್ 24, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110824103702/http://www.pga.com/news/tours/pga-tour/woods122506.cfm|url-status = dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಟೆನ್ನಿಸ್ ತಾರೆ [[ರೋಜರ್ ಫೆಡರರ್]] 2006ನೇ U.S. ಓಪನ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಟಿಯಾದರು. ಆಗಿನಿಂದ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರರ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref name="Fed1">{{cite web|title = Fast Friendship Blossoms for World No. 1s|author = Steven Wine|date = March 22, 2007|publisher = The Gazette|location = Canada|url = http://www.canada.com/montrealgazette/news/sports/story.html?id=aa653c66-7c13-40e2-8a7f-c93b2a13c977&k=79783|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20071011171811/http://canada.com/montrealgazette/news/sports/story.html?id=aa653c66-7c13-40e2-8a7f-c93b2a13c977&k=79783|url-status = dead}}</ref><ref name="Fed2">{{cite news|title = Dream pairing: Woods, Federer to play in Miami|author=Steven Wine|date = March 20, 2007|work=USA Today|url = http://www.usatoday.com/sports/2007-03-20-3347014744_x.htm|accessdate = May 13, 2007}}</ref><ref name="AP2006">{{cite news|title = Tiger Woods named AP male athlete of year|agency=Associated Press|date = December 25, 2006|work=[[CBC Sports]]|url = http://www.cbc.ca/sports/story/2006/12/25/woods-topathlete.html|accessdate = May 13, 2007}}</ref><ref name="Fed3">{{cite news|title = Federer pays Woods a visit during CA practice round|agency=Associated Press|date = March 21, 2007|work=[[Golf Digest]] |url = http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=2807191|accessdate = May 13, 2007}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಬ್ಯುಕ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನಲ್‌ನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ನೇರ ಜಯದಿಂದ ಮತ್ತು PGA ಟೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಅನುಕ್ರಮ ಜಯದಿಂದ ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಜಯದೊಂದಿಗೆ 2007ನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|last=Ferguson|first=Doug|title=Woods back in driver's seat|work=The Denver Post |agency=Associated Press|date=January 29, 2007|url=http://www.denverpost.com/headlines/ci_5108607|accessdate=May 15, 2009}}</ref> ಈ ಜಯವು ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಪ್ರಥಮ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಐದನೇ ಬಾರಿ ಗೆದ್ದ ಗುರುತಾಯಿತು. ಈ ಜಯದೊಂದಿಗೆ,ಅವರು ಜಾಕ್ ನಿಕ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ ಸ್ನೀಡ್ ನಂತರ PGAಟೂರ್‌ನ ಮೂರು ಭಿನ್ನ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ಬಾರಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರು(ಅವರ ಇನ್ನೆರಡು ಈವೆಂಟ್‌ಗಳು WGC-ಬ್ರಿಜ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನಲ್ ಮತ್ತು WGC-CA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್). ಅವರು WGC-CA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಎರಡನೇ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಪಂದ್ಯದ ಮೂರನೇ ಅನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ 6ನೇ ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಗೆಲುವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಜಯದೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಐದು ಭಿನ್ನ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅನುಕ್ರಮ ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಆಟಗಾರರೆನಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|title=Woods wins 13th WCG title in 24 tries|publisher=ESPN |agency= Associated Press|date=March 26, 2007|url=http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=2812259|accessdate=May 15, 2009}}</ref> 2007ರ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ 13ನೇ ಬಾರಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯವೊಂದರ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಅಂತಿಮ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮುಂಚಿನ 12 ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಅವರು ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥರಾದರು. ಅವರು ವಿಜೇತ ಜಾಕ್ ಜಾನ್ಸನ್‌ಗಿಂತ ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ ಹಿಂದುಳಿದು ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web|title=Johnson clutch on back nine to earn 2nd career win|publisher=ESPN |agency=Associated Press|date=April 9, 2007|url=http://sports.espn.go.com/golf/masters07/news/story?id=2830090|accessdate=June 1, 2009}}</ref> [[File:Tiger Woods 2007.jpg|thumb|left|upright|2007 ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ AT&T ನ್ಯಾಷನಲ್ PGA ಟೂರ್ ಪಂದ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ, ಎರ್ಲ್ ವುಡ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಪ್ರೋ-ಅಮೇಚೂರ್ ಸ್ಪರ್ಧಾವಳಿಯ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಚೆಂಡನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್.]] ವುಡ್ಸ್ ವಾಚೋವಿಕಾ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಿಂದ ಋತುವಿನ ಮೂರನೇ ಜಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರು ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಿದ 24ನೇ ಭಿನ್ನ PGA ಟೂರ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|title=Tiger out-staggers foes to win|work=Toronto Star |date=May 7, 2007|url=http://www.thestar.com/Sports/article/211117|accessdate=June 1, 2009}}</ref><ref>{{cite news|last=McCabe|first=Jim|title=Golden standard for bosses: Working for Nicklaus produces special bond|work=The Boston Globe|date=May 10, 2007|url=http://www.boston.com/sports/golf/articles/2007/05/10/golden_standard_for_bosses/|accessdate=June 1, 2009}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ 12 ವರ್ಷಗಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಜಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. U.S. ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕನೇ ಅನುಕ್ರಮ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಅವರು ಅಂತಿಮ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದರೆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡರು. ಅಂತಿಮ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಆಗಮಿಸಿ ಜಯಗಳಿಸದಿರುವ ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಮುಂದುವರಿಯಿತು.<ref>{{cite news|last=DiMeglio|first=Steve|title=Cabrera tames Tiger, Furyk to take home U.S. Open title|work=USA Today|date=June 18, 2007|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/pga/2007-06-17-us-open-sunday_N.htm|accessdate=June 1, 2009}}</ref> ದಾಖಲೆಯ ಮೂರನೇ ಅನುಕ್ರಮ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 75ರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು ಮತ್ತು ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದಾಳಿಯ ಆಟ ಆಡಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಹೊಡೆತವು ದೃಢವಾಗಿದ್ದರೂ,(ಪ್ರಥಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 90 ಅಡಿ ದೂರದ ಕುಳಿಗೆ ಹಾಕಿದರು)ಅವರ ಐರನ್(ಕಿರಿದಾದ ಲೋಹದ ತಲೆಯ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್‌) ಆಟವು ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಇರಿಸಿತು. " ತಾವು ಚೆಂಡನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು 12ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪೇಸ್‌ನಿಂದ ಆಚೆ 5ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದ ನಂತರ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್(2007). [http://www.golfsurround.com/openchampionship/2007/news/woods072207.html ವುಡ್ಸ್ ಬಿಡ್ ಫಾರ್ ಆನ್ ಓಪನ್ ತ್ರೀ-ಪೀಟ್ ಎಂಡ್ಸ್ ಇನ್ ಅ ವಿಂಪರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090720075857/http://www.golfsurround.com/openchampionship/2007/news/woods072207.html |date=ಜುಲೈ 20, 2009 }}. GolfSurround.com. 2007 ರ ಜುಲೈ 24 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ದಾಖಲೆಯ 14ನೇ ವಿಶ್ವ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು WGC-ಬ್ರಿಜ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನಲ್‌ನಲ್ಲಿ 8 ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಿಂದ ಗೆದ್ದರು. ಇದು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು 6ನೇ ಜಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಇದೇ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ(1999–2001) ಮತ್ತು (2005–2007) ಪ್ರಥಮ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರೆನಿಸಿದರು. ನಂತರದ ವಾರದಲ್ಲಿ, ವೂಡಿ ಆಸ್ಟಿನ್ ಅವರನ್ನು ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ನೇರ PGA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನ್ನು ಅವರು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|last=Hack|first=Damon|title=Woods Takes Every Shot and Wins 13th Major|work=The New York Times|date=August 13, 2007|url=https://www.nytimes.com/2007/08/13/sports/golf/13golf.html|accessdate=December 28, 2010}}</ref> ಅವರು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಬಂದ ಕ್ರೀಡಾಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ :1999 -2000ಮತ್ತು 2006 -2007ರಂದು PGA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಗಾಲ್ಫರ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು 8 ವಿವಿಧ ಕ್ರೀಡಾಋತುಗಳ PGAಟೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಸ್ನೀಡ್ ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ 5 ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಎರಡನೇ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರೆನಿಸಿದರು. ವುಡ್ಸ್ BMW ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ 60ನೇ PGA ಟೂರ್ ಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಸ್ ದಾಖಲೆ 63ರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಿಂದ ಗೆದ್ದರು. ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 50 ಅಡಿ ಹಸಿರು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಕುಳಿಗೆ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಮನೆಲದ ಪಥಗಳು ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Tiger Woods wins BMW Championship with 63|work=New York Daily News|date=September 11, 2007|url=http://www.nydailynews.com/sports/more_sports/2007/09/10/2007-09-10_tiger_woods_wins_bmw_championship_with_6-2.html|accessdate=May 18, 2009|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091006203545/http://www.nydailynews.com/sports/more_sports/2007/09/10/2007-09-10_tiger_woods_wins_bmw_championship_with_6-2.html|url-status=dead}}</ref> ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಬಹುತೇಕ ಬರ್ಡೀಗಳಲ್ಲಿ(ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಒಂದು ಅಂಕ ಕಡಿಮೆ) ಅವರು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚೆಂಡನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ನಿಖರತೆ,ಹೊಡೆಯುವ ದೂರ, ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪಟ್‌ಗಳು, ಪ್ರತಿ ಹಸಿರುನೆಲದ ಪಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಇನ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್(ಹಸಿರು ನೆಲಕ್ಕೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಕಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಹೊಡೆತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ)ಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಐದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ 2007ನೇ ಋತುವನ್ನು ಟೂರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಲಭ ಜಯದಿಂದ ಮುಗಿಸಿದರು. ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಐದು ಆರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಪಂದ್ಯದ ಏಕಮಾತ್ರ ಎರಡು ಬಾರಿಯ ವಿಜೇತರಾದರು ಮತ್ತು ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಫೆಡ್‌ಎಕ್ಸ್ ಕಪ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ನರಾದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಟೂರ್‌‍ನ 16 ಆರಂಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸ್ಕೋರು ಸರಾಸರಿಯು 67.79 ಆಗಿತ್ತು.ಅವರು 2000ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅವರದೇ ದಾಖಲೆಗೆ ಇದು ಸಮನಾಗಿತ್ತು. ಎರಡನೇ, ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಆಟಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಗಣನೀಯ ಮುನ್ನಡೆಗಳು 2000ದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿತ್ತು. (1.46 (ಫಿಲ್ ಮಿಕಲ್‌ಸನ್), 1.52 (ಅರ್ನೀ ಎಲ್ಸ್), 1.66 (ಡೇವಿಡ್ ಡುವಾಲ್)) ಮತ್ತು 2007 (1.50 (ಎಲ್ಸ್), 1.51 (ಜಸ್ಟಿನ್ ರೋಸ್), 1.60 (ಸ್ಟೀವ್ ಸ್ಟ್ರಿಕರ್)). ===2008: ಗಾಯದಿಂದ ಮೊಟಕಾದ ಕ್ರೀಡಾಋತು=== ವುಡ್ಸ್ ಬ್ಯೂಕ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಜಯದೊಂದಿಗೆ 2008ನೇ ಕ್ರೀಡಾಋತುವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಗೆಲವು ಅವರ 62ನೇ PGA ಟೂರ್ ಜಯದ ಗುರುತಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಾಲ್ಮರ್ ಜತೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|last=Kroichick|first=Ron|title=Buick Invitational: Woods eschews Palmer method|work=San Francisco Chronicle|date=January 28, 2008|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/01/28/SPENUNDV8.DTL|accessdate=May 19, 2009|archive-date=ಜನವರಿ 28, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128031908/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2008%2F01%2F28%2FSPENUNDV8.DTL|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಅವರಿಗೆ ಪಂದ್ಯದ 6ನೇ ಗೆಲುವಾಯಿತು. ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಅವರು PGA ಟೂರ್ ಋತುವನ್ನು 6ನೇ ಬಾರಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ಮೂರನೇ PGA ಟೂರ್ ಜಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ನಂತರದ ವಾರದಲ್ಲಿ ದುಬೈ ಡೆಸರ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ 9 ಕುಳಿಗಳಲ್ಲಿ 6 ಬರ್ಡೀ(ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಒಂದು ಅಂಕ ಕಡಿಮೆ)ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಜಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Late surge gives Woods Dubai win|publisher=BBC Sport|date=February 3, 2008|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/golf/7224965.stm|accessdate=May 19, 2009|location=London}}</ref> ಅವರು ಅಸೆಂಟರ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಪ್ಲೇ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನ 15ನೇ ವಿಶ್ವ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ಸ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದ 8 & 7 ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಗೆದ್ದರು.<ref>{{cite news|title=Tiger rules the world again, winning Match Play for fifth straight win|work=Golf Magazine|agency=Associated Press|date=February 24, 2008|url=http://www.golf.com/golf/tours_news/article/0,28136,1716871,00.html|accessdate=May 19, 2009|archive-date=ಮೇ 8, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090508172258/http://www.golf.com/golf/tours_news/article/0%2C28136%2C1716871%2C00.html|url-status=dead}}</ref> ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯವಾದ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಾಲ್ಮರ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಟ ಆರಂಭಿಸಿ, ಪಾರ್‌ಗೆ ಸಮಗೊಳಿಸಿ ಮೊದಲನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು 34ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಐದು ಪಥಗಳ ಟೈನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಐದನೇ ಅನುಕ್ರಮ PGA ಟೂರ್ ಜಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹ{{convert|24|ft|m|adj=on}} ಪಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ 18ನೇ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ನಿಂದ ಬಾರ್ಟ್ ಬ್ರಯಾಂಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರದು ಐದನೇ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಜಯವಾಗಿದೆ. ಜೆಫ್ ಆಗಿಲ್ವಿ WGC-CA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ ಓಟವನ್ನು ತಡೆದರು. ಮುಂಚಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ವುಡ್ಸ್ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. PGA ಟೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಐದು ನೇರ ಜಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸರಣಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ ಏಕೈಕ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರೆನಿಸಿದರು. ವುಡ್ಸ್ ಪುನಃ ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್‌ಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಬಹುದೆಂಬ ದಿಟ್ಟ ಭವಿಷ್ಯಗಳ ನಡುವೆ, ಅವರು 2008 ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎಸಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪಟರ್‌ನಿಂದ(ಹಸಿರು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿನ ದಾಂಡು) ಹೊಡೆಯುವಾಗ ಸೆಣಸಿದರು. ಆದರೂ ಅವರು ಎರಡನೆಯವರಾಗಿ ಆಟ ಮುಗಿಸಿದರು. ಚಾಂಪಿಯನ್ ಟ್ರೆವರ್ ಇಮ್ಮೆಲ್‌ಮನ್‌ಗಿಂತ ಮೂರು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದುಳಿದರು. 2008ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 15ರಂದು ಅವರು ಉಟಾದ ಪಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದಾದ ಎಡ ಮಂಡಿಯ ಆರ್ಥ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾದರು ಮತ್ತು PGA ಟೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು. ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ 1994ರಲ್ಲಿ ಒಳಗಾದರು ಹಾಗು ಅವರ ಹಾನಿಕರವಲ್ಲದ ಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2002 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು.<ref>{{cite news|title = Tiger Woods undergoes knee surgery|agency=[[Agence France-Presse]]|date = April 15, 2008|url = http://afp.google.com/article/ALeqM5hPuabYvDiDWueCDOns9r7AE_yo5g|accessdate = December 10, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080420094652/http://afp.google.com/article/ALeqM5hPuabYvDiDWueCDOns9r7AE_yo5g|archivedate=April 20, 2008}}</ref> '''' ಅವರನ್ನು ಮೆನ್ಸ್ ಫಿಟ್ನೆಸ್‌ನ '''ಫಿಟ್ಟೆಸ್ಟ್ ಅಥ್ಲೇಟ್''' ಎಂದು 2008ರ ಜೂನ್/ಜುಲೈ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title=Men's Fitness Names Tiger Woods the Fittest Guy in America in the Annual 25 Fittest Guys in America Issue |publisher=PR-Inside.com |author=Jennifer Krosche |url=http://www.pr-inside.com/men-s-fitness-names-tiger-woods-the-r589714.htm |date=May 15, 2008 |accessdate=May 20, 2008 |archive-date=ಮೇ 21, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080521023215/http://www.pr-inside.com/men-s-fitness-names-tiger-woods-the-r589714.htm |url-status=dead }}</ref> [[File:Tiger Woods.jpg|thumb|right|ಟೊರ್ರೆ ಪಿನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2008 ರ U.S. ಓಪನ್ ನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸುತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ 8ನೇ ಗ್ರೀನ್‌ನಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವುದು.]] ವುಡ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಗಾಲ್ಫಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪಿಂಗ್ಸ್‌(ತಂಡ)ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ <ref>{{cite news|last = Dorman|first = Larry|title = Jabbing Begins as Woods Steps Back in the Ring|work=The New York Times|date = June 11, 2008|url = https://www.nytimes.com/2008/06/11/sports/golf/11golf.html?ref=golf|accessdate = September 9, 2008}}</ref> (ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರಾದ ವುಡ್ಸ್, ಫಿಲ್ ಮಿಕಲ್‌ಸನ್, ಅಡಾಂ ಸ್ಕಾಟ್) 2008 U.S.ಓಪನ್‌ಗೆ ವುಡ್ಸ್ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ವುಡ್ಸ್ ಮೊದಲ ದಿನದಾಟದಲ್ಲಿ ಸೆಣಸಾಡಿ, ಪ್ರಥಮ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೋಗಿ(ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು)ಯನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ಅವರು ಸುತ್ತನ್ನು +1 (72)ನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಗಿಂತ ಆಚೆ ನಾಲ್ಕು ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಎರಡನೇ ದಿನ ಅವರು -3(68) ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದರು ಹಾಗು ಮಿಕಲ್‌ಸನ್ ಜತೆಯಾಗಿ 5 ಬರ್ಡೀಗಳು, ಒಂದು ಈಗಲ್ ಮತ್ತು 4 ಬೋಗಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು,. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೂರನೇ ದಿನ, ಅವರು ಪುನಃ ಎರಡು ಬೋಗಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಆರು ಕುಳಿಗಳನ್ನು ಬಾಕಿವುಳಿಸಿಕೊಂಡು, 5 ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಎರಡು ಈಗಲ್(ಪಾರ್‌ಗಿಂತ 2 ಕಡಿಮೆ) ಪಟ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ( ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು{{convert|100|ft|m}} ) ಹಾಗು ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಡೆತದ ಮುನ್ನಡೆಯ ಚಿಪ್-ಇನ್ ಬರ್ಡೀಯೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಂತಿಮ ಪಟ್(ಹಸಿರಲ್ಲಿ ಗಾಲ್ಫ್ ಚೆಂಡು ಹೊಡೆತ)ನಿಂದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಎಂಟು ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಭಾನುವಾರ ಜೂನ್ 15ರಂದು,ವುಡ್ಸ್ ಇನ್ನೊಂದು ಡಬಲ್ ಬೋಗಿಯ(ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು) ಜತೆ ದಿನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಹಾಗು 71 ಕುಳಿಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ನಲ್ಲಿ ರೋಕ್ಕೊ ಮೀಡಿಯೇಟ್‌ಗಿಂತ ಹಿಂದುಳಿದರು. ಅನೇಕ ಟೀ(ಚೆಂಡನ್ನು ಇಡುವ ಸ್ಥಳ) ಹೊಡೆತಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಹಿಂದೆಗೆದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಎಡ ಪಾದದ ಮೇಲಿನ ಬಾರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮ ಕುಳಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ, ವುಡ್ಸ್ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಿಂತ ಹಿಂದಿದ್ದರು. ಬರ್ಡೀಗೆ ಪಟ್‌(ಹೊಡೆತ)ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಅವರು,{{convert|12|ft|m|adj=on}} ಮೀಡಿಯೇಟ್ ಜತೆ ಸೋಮವಾರ 18 ಕುಳಿಗಳ ಅಂತಿಮ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಹೋಗುವಂತಹ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಆಡಿದರು.<ref>{{cite news|title = Woods, Mediate tie for Open; playoff Monday|agency=Associated Press|publisher=ESPN|date = June 15, 2008|url = http://sports.espn.go.com/golf/usopen08/news/story?id=3445094|accessdate = December 16, 2008}}</ref><ref>{{cite web |last = Sobel |first = Jason |title = U.S. Open live blog |url = http://sports.espn.go.com/golf/usopen08/columns/story?columnist=sobel_jason&page=usopenblog4 |publisher=ESPN |date = June 16, 2008 |accessdate = June 30, 2009}}</ref> ಅಂತಿಮ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಿಂದ ಮುಂದಿದ್ದ ವುಡ್ಸ್ ಪುನಃ ಹಿಂದುಳಿದರು. ಮೀಡಿಯೇಟ್ ಜತೆ ಸಡನ್ ಡೆತ್‌(ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕುಳಿಗಳ ಆಟ)ಗೆ ಇಳಿಯಲು 18ನೇ ಬರ್ಡಿಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ವುಡ್ಸ್ ಸಡನ್ ಡೆತ್ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಮೀಡಿಯೇಟ್ ತರುವಾಯ ಪಾರ್ ಹೊಡೆತವನ್ನು ತಪ್ಪಿದ್ದರಿಂದ ವುಡ್ಸ್ ಅವರು 14ನೇ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title = Tiger puts away Mediate on 91st hole to win U.S. Open|agency=Associated Press|publisher=ESPN|date = June 16, 2008|url = http://sports.espn.go.com/golf/usopen08/news/story?id=3446435|accessdate = December 30, 2008}}</ref> ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ನಂತರ, ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ನಿಲುಕದ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|last=Savage|first=Brendan|title=Rocco Mediate still riding U.S. Open high into Buick Open|work=[[Flint Journal]]|date=June 25, 2008|url=http://www.mlive.com/sports/flint/index.ssf/2008/06/rocco_mediate_still_riding_us.html|accessdate=June 19, 2009|archive-date=ಮೇ 5, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505134823/http://www.mlive.com/sports/flint/index.ssf/2008/06/rocco_mediate_still_riding_us.html|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಕೆನ್ನಿ ಪೆರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ. "ಒಂದೇ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಿದರು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |url=http://seattletimes.nwsource.com/html/sports/2008018380_apglfbuickopen.html |title = Mediate makes the most of his brush with Tiger |author=Larry Lage |work=The Seattle Times |agency=Associated Press |date = June 26, 2008 |accessdate = June 19, 2009}}</ref> U.S. ಓಪನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಿದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ತಾವು ಎಡ ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ರಚಿತ ಮುಂಭಾಗದ ಅಸ್ತಿರಜ್ಜಿನ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, 2008 ಗಾಲ್ಫ್ ಋತುವಿನ ಉಳಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳು: ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು PGA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌‌ ತಪ್ಪಿಹೋಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಎಡ ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದಿರುವ ಅಸ್ತಿರಜ್ಜುವಿನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗು ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ನಂತರ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದ ಮೇಲೆ ಪುನಶ್ಚೇತನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಡ ಮೊಳಕಾಳು ಮೂಳೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಒತ್ತಡದ ಮುರಿತದೊಂದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 10 ತಿಂಗಳಿಂದ ಆಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|title=Tiger Woods to Undergo Reconstructive Knee Surgery and Miss Remainder of 2008 Season|last=Steinberg|first=Mark|publisher=TigerWoods.com|date=June 18, 2008|accessdate=June 18, 2008|url=http://www.tigerwoods.com/defaultflash.sps|format={{dead link|date=October 2010 |url=http://www.tigerwoods.com/defaultflash.sps}}|archive-date=ಜೂನ್ 17, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080617152335/http://www.tigerwoods.com/defaultflash.sps|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |last = Dorman |first = Larry |title = Woods to Have Knee Surgery, Ending His Season |url = https://www.nytimes.com/2008/06/19/sports/golf/19golf.html |work=The New York Times |date = June 19, 2008 |accessdate = October 13, 2009}}</ref> ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅವರ U.S. ಓಪನ್ ಜಯವನ್ನು ಮಹಾ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಮಂಡಿ ಗಾಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದವು. ವುಡ್ಸ್ ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್- ಕಳೆದ ವಾರ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 14ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು."<ref>{{cite news |url = https://www.theguardian.com/sport/2008/jun/17/usopengolf.tigerwoods |title = Woods savours 'greatest triumph' after epic duel with brave Mediate |author=Lawrence Donegan |work=The Guardian |location=UK |date = June 17, 2008 |accessdate = June 30, 2008}}</ref> ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಉಳಿದ ಅವಧಿಗೆ ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ಗೈರುಹಾಜರಿಯು PGA ಟೂರ್ TV ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು ಕುಸಿಯುಂತೆ ಮಾಡಿತು. 2007ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2008ರ ಋತುವಿನ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ವೀಕ್ಷಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 46.8% ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title = Tiger’s Return Expected To Make PGA Ratings Roar |date = February 25, 2009 |accessdate = March 30, 2009 |url = http://blog.nielsen.com/nielsenwire/tag/accenture-match-play-championship/ |publisher = The Nielsen Company 2009 |archive-date = ಜುಲೈ 21, 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110721063745/http://blog.nielsen.com/nielsenwire/tag/accenture-match-play-championship/ |url-status = dead }}</ref> ===2009: PGA ಟೂರ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಿಕೆ=== ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ವಿರಾಮದ ನಂತರ, ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ಪ್ರಥಮ PGA ಟೂರ್ ಪಂದ್ಯವು WGC-ಅಸೆಂಚರ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಪ್ಲೇ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇದನ್ನು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ವಾಪಸಾತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿತು.<ref>{{cite news |last = Dahlberg |first = Tim |title = Anything can happen: It did in Tiger's return |url = http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/03/01/SP691669HN.DTL |date = March 1, 2009 |work = San Francisco Chronicle |accessdate = July 1, 2009 |archive-date = ಜನವರಿ 11, 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120111141107/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2009%2F03%2F01%2FSP691669HN.DTL |url-status = dead }}</ref> ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಟಿಮ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರಿಗೆ ಸೋಲಪ್ಪಿದರು.<ref>{{cite web |title = Tiger loses to Clark; all four top seeds out at Match Play |url = http://www.pgatour.com/2009/tournaments/r470/02/26/accenture.matchplay.ap/index.html |publisher = PGA Tour |date = February 26, 2009 |accessdate = February 27, 2009 |archive-date = ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090228142005/http://www.pgatour.com/2009/tournaments/r470/02/26/accenture.matchplay.ap/index.html |url-status = dead }}</ref> ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಆಟದ ಪಂದ್ಯವು ಡೋರಾಲ್‌ನ WGC-CA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್.ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು 9ನೆಯವರಾಗಿ ಮುಗಿಸಿದರು(-11 ). ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಾಲ್ಮರ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ವರ್ಷದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಸೀನ್ ಓ ಹೇರ್‌ಗಿಂತ ಅವರು ಐದು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿದ್ದರು. ವುಡ್ಸ್ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 67ನ್ನು ಹೊಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ {{convert|16|ft|m|adj=on}} ಬರ್ಡೀ ಪಟ್ ಆಡಿ, ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ನಿಂದ ಓ ಹೇರ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/pga/2009-03-29-arnold-palmer-invitational_N.htm|title=He's back: Tiger rallies to win Arnold Palmer Invitational|date=March 30, 2009|work=USA Today|accessdate=March 30, 2009|first=Steve|last=DiMeglio}}</ref> ನಂತರ ಅವರು ಸುಸಂಗತ ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ತರುವಾಯದ ವಿಜೇತ ಏಂಜೆಲ್ ಕ್ಯಾಬ್ರೆರಾ ಅವರಿಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳು ಹಿಂದುಳಿದು ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಟ ಮುಗಿಸಿದರು. ಕ್ವೇಲ್ ಹಾಲೊ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ 18 ಕುಳಿಗಳ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದರೂ ಸೀನ್ ಓ ಹೇರ್‌ಗಿಂತ ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಹಿಂದುಳಿದರು. ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಅವರು ಅಂತಿಮ ಗ್ರೂಪಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರೂ, ಎಂಟನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ 2009ನೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಎರಡನೇ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಮೂರು ಸುತ್ತಗಳ ನಂತರ ನಾಲ್ಕು ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದರೂ ಅವರು, ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನ 65 ಹೊಡೆದರು.ಇದು ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಮುಕ್ತಾಯ ಮಾಡುವ ಎರಡು ಅನುಕ್ರಮ ಬರ್ಡೀಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web|last=Harig|first=Bob|title=Woods back in full force after victory|publisher=ESPN|date=June 7, 2009|url=http://sports.espn.go.com/golf/columns/story?columnist=harig_bob&id=4238016|accessdate=June 8, 2009}}</ref> ಈ ಜಯವು ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ಪಂದ್ಯದ ನಾಲ್ಕನೇ ಜಯವಾಗಿದೆ. ವುಡ್ಸ್ 2009ನೇ ಋತುವಿನ ಮೂರನೇ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಜುಲೈ 5ರಂದು AT&T ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವುಡ್ಸ್ ಸ್ವತಃ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|last=Svrluga|first=Barry|title=Woods doesn't let victory slip away at Congressional|work=The Washington Post|publisher=[[The Baltimore Sun]]|date=July 6, 2009|url=http://www.baltimoresun.com/sports/golf/bal-sp.tiger06jul06,0,6147804.story|accessdate=July 21, 2009|archive-date=ಜೂನ್ 4, 2012|archive-url=https://archive.is/20120604213337/http://www.baltimoresun.com/sports/golf/bal-sp.tiger06jul06,0,6147804.story|url-status=dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2009ನೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂಚಿನ ಗೆಲುವುಗಳಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ವುಡ್ಸ್ ವಿಫಲರಾದರು. ಬದಲಿಗೆ ಟರ್ನ್‌ಬೆರಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದ 2009ನೇ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದ ನಂತರ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಅವರಿಗೆ ಕಟ್ ಕೈತಪ್ಪಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/golf/8156901.stm|title=Woods misses cut as Watson shines |date=July 17, 2009|publisher=BBC Sport|accessdate=August 4, 2009|location=London | first=Mark | last=Orlovac}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ರವರು ಅವರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಗೆಲುವಿಗಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 2 ರಂದು ಬ್ಯುಕ್ ಓಪನ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಈ ಗೆಲುವನ್ನು ಇತರ ಮೂರು ಆಟಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು- ಷಾಟ್ (ಮೂರು ಹೊಡೆತ) ಜಯವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಆರಂಭದ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 71 ಅನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು 95ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿಸಿತಲ್ಲದೇ, ಕಟ್‌ಲೈನ್‌(ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಅಂಕ)ನಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಸಿತು. ಎರಡನೆಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಪಾರ್ ಗಿಂತ 9 ಕಡಿಮೆಯ 64ರಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿತು. ಮೂರನೆಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ 65 ಅವರನ್ನು ಲೀಡರ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮೊತ್ತ 20 ಅಂಡರ್ 268 ಮೂಲಕ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತು 69ನೊಂದಿಗೆ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/pga/2009-08-02-buick-open_N.htm|title=Tiger takes Buick Open for one last ride, wins with Sunday 69|date=August 3, 2009|work=USA Today|accessdate=August 4, 2009|first=Jerry|last=Potter}}</ref> ಇದು ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟಗಾರನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಗಮನಾರ್ಹ ಜಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.tribune.ie/article/2009/aug/09/timing-a-major-impression/?q=buick|title=Timing A Major Impression|date=August 9, 2009|work=Sunday Tribune|accessdate=August 9, 2009|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 6, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306182137/http://tribune.ie/article/2009/aug/09/timing-a-major-impression?q=buick|url-status=dead}}</ref> ತರುವಾಯ ಒಂದು ವಾರಗಳ ನಂತರ ವುಡ್ಸ್ ರವರು WGC-ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಸ್ಟೋನ್ ಇನ್‌ವಿಟೇಷನ್ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ 70ನೇ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಭಾನುವಾರ 16ರವರೆಗೂ ಅವರು ಪ್ಯಾಡ್ ರೈಗ್ ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ಟನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದಾಗ, ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ಟನ್ ಪಾರ್ 5 ಮೇಲೆ ಟ್ರಿಪಲ್ ಬೋಗಿ 8ನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಹಾಗು ವುಡ್ಸ್ ಬರ್ಡಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಟೈಗರ್, ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಅಲೆನ್ಬಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/pga/2009-08-09-tiger-bridgestone_N.htm|title=Tiger rallies past Harrington to win Bridgestone Invitational|date=August 9, 2009|work=USA Today|accessdate=August 10, 2009|first=Steve|last=DiMeglio}}</ref> 2009 ರ PGA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ನಲ್ಲಿ, ಮೊದಲನೆಯ ಸುತ್ತಿನ ನಂತರ ಮುನ್ನಡೆಯಲು 5-ಅಂಡರ್ 67 ಸ್ಕೋರ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಸುತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮುಂಚೂಣಿಯ ಅಥವಾ ಸಹ- ಮುಂಚೂಣಿಯ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ವುಡ್ಸ್ 8-ಅಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ 2 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಅದೇನೇ ಆದರೂ, 68 ನೇ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್‌ ಅವರನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ ಯಂಗ್ ಯಾಂಗ್-ಎನ್, ಲೀಡರ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದರು. ಎರಡನೆಯ ಸುತ್ತನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ವುಡ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಯಾಂಗ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2009/08/17/sports/golf/17pga.html?_r=1&hp|title=Y. E. Yang Shocks Woods to Win at P.G.A.|date=August 16, 2009|work=New York Times|accessdate=August 16, 2009|first=Larry|last=Dorman}}</ref> ವುಡ್ಸ್ 54 ಕುಳಿಗಳ ನಂತರವು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಥವಾ ಸಹ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿ ಸೋತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಒಂದು ಶಾಟ್‌ಗಿಂತ ಮುಂದಿದ್ದರು ಕೂಡ ಅವರು ಅಮೇರಿಕದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೋತ ಮೊದಲನೆಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://sports.espn.go.com/golf/pgachampionship09/news/story?id=4403199|title=Yang ensures major-less year for Tiger|accessdate=August 17, 2009|date=August 16, 2009|publisher=ESPN }}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ 2004ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ವರ್ಷವನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದರು. ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ 71 ನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು BMW ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಈ ಜಯವು ಫೆಡ್‌ಎಕ್ಸ್ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಪ್ಲೇಆಫ್(ನಿರ್ಣಾಯಕ) ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಇದು BMW ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಐದನೇ ಗೆಲುವಾಗಿದೆ(ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೂರು ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ). ಅಲ್ಲದೇ PGA ಟೂರ್ ನ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಐದು ಬಾರಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರ ಗುರುತಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/golf/8253800.stm|title=Woods cruises to Illinois success |date=September 13, 2009|publisher=BBC Sport|accessdate=September 14, 2009|location=London}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ಎರಡನೆಯ FedEx ಕಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ದಿ ಟೂರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web|url=http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=4509474|title=Mickelson wins event, Tiger the Cup |date=September 27, 2009|work=ESPN|accessdate=September 27, 2009}}</ref> 2009 ರ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ,ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ವುಡ್ಸ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತವಾದ ಆಟವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 1996 ರ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ಮಾರ್ಕ್ ಒ'ಮೇರ ಮತ್ತು 1998ರ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಮಟ್ಟದ ಸಾಧನೆಗೈದಿದ್ದ ಶೈಗೆಕಿ ಮಾರುಯಮರವರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|last=Ferguson|first=Doug|title=Americans win the Presidents Cup|date=October 12, 2009|url=http://www.times-news.com/localgolf/local_story_285000117.html/resources_printstory|newspaper=[[Cumberland Times-News]]|accessdate=December 17, 2009|archive-date=ಜೂನ್ 4, 2012|archive-url=https://archive.is/20120604213407/http://www.times-news.com/localgolf/local_story_285000117.html/resources_printstory|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|last=Barber|first=Phil|title=Americans win the Presidents Cup|work=[[The Press Democrat]]|date=October 11, 2009|url=http://www.pressdemocrat.com/article/20091011/SPORTS/910119981/1010/SPORTS?Title=Americans-win-the-Presidents-Cup|accessdate=October 27, 2009}}</ref> ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಯಾ ತಂಡಗಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದವು. ವುಡ್ಸ್ ಜೋಡಿ ಆಟಗಾರರ ತಂಡಗಳು ಹಾಗು ನಾಲ್ಕು ಚೆಂಡುಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಟೀವ್ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಜೊತೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಜೋಡಿ ಆಟಗಾರರ ತಂಡಗಳ ಆಟದ ಮೊದಲನೆಯ ದಿನದಂದು ರಾಯೊ ಇಶಿಕಾವ ಮತ್ತು ಗಿಯಾಫ್ ಒಗಿಲ್ವಿ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ 6 ಮತ್ತು 4 ನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web |url=http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/thur_foursome.html |title=The Official Home of The Presidents Cup |work=PGATOUR.com |accessdate=January 22, 2010 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091011090156/http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/thur_foursome.html |url-status=dead }}</ref> ನಾಲ್ಕು ಚೆಂಡುಗಳ ಶುಕ್ರವಾರದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಂಗೇಲ್ ಕ್ಯಾಬ್ರೆರಾ ಮತ್ತು ಗಿಯಾಫ್ ಒಗಿಲ್ವಿ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ 5 ಮತ್ತು 3ನೇ ಸುತ್ತನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web |url=http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/fri_fourball.html |title=Presidents Cup Scoring |work=PGATOUR.com |accessdate=January 22, 2010 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012070140/http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/fri_fourball.html |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ಪಂದ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಹಿಂದುಳಿದ ನಂತರ ಶನಿವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯ ಜೋಡಿ ಆಟಗಾರರ(ಫೋರ್ಸಮ್)ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ 17ನೇ ಮತ್ತು 18ನೇ ಕುಳಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ 1 ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಟಿಮ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ ವಿಯರ್ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/sat_foursome.html |title=Presidents Cup Scoring |work=PGATOUR.com |accessdate=January 22, 2010 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091013092328/http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/sat_foursome.html |url-status=dead }}</ref> ಅಲ್ಲದೇ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಾಲ್ಕು ಚೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ 4 ಮತ್ತು 2 ಸ್ಕೋರ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಯೊ ಇಶಿಕಾವ್ ಮತ್ತು Y. E. ಯಾಂಗ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/sat_fourball.html |title=Presidents Cup Scoring |work=PGATOUR.com |accessdate=January 22, 2010 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091013092323/http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/sat_fourball.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|last=Cole|first=Cam|title=Hail to the Chief: Tiger clinches title|work=[[Vancouver Sun]]|date=October 13, 2009|url=http://www.canada.com/entertainment/Hail+Chief+Tiger+clinches+title/2096059/story.html|accessdate=December 8, 2009|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091016073701/http://www.canada.com/entertainment/Hail+Chief+Tiger+clinches+title/2096059/story.html|url-status=dead}}</ref> ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್, 2009 ರ PGA ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಯಾಂಗ್ ಜೊತೆಗಾರರಾದರು. ಯಾಂಗ್ 1 ಅಧಿಕ ಪಾಯಿಂಟ್ ಅನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲನೆಯ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮೂರನೆಯ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದರು ಹಾಗು ವುಡ್ಸ್ 6 ಮತ್ತು 5 ಸ್ಕೋರ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web |url=http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/sun_single.html |title=Presidents Cup Scoring |work=PGATOUR.com |accessdate=January 22, 2010 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091014093748/http://www.pgatour.com/tournaments/presidentscup/scoring/2009/sun_single.html |url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪರವಾಗಿ ಕಪ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಂಡದ ಈವೆಂಟ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು ಮೊದಲ ಸಲವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|title=Woods routs Yang to clinch Presidents Cup|publisher=CNN|date=October 12, 2009|url=http://edition.cnn.com/2009/SPORT/10/11/golf.presidents.woods.usa.win/|accessdate=November 24, 2009|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 10, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120310024558/http://edition.cnn.com/2009/SPORT/10/11/golf.presidents.woods.usa.win/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Presidents Cup complete match results|publisher=ESPN|date=October 11, 2009|url=http://sports.espn.go.com/golf/prescup09/news/story?id=4494770|accessdate=November 24, 2009}}</ref> 2009 ರ ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮೆಲ್ಬರ್ನ್‌ನ ಕಿಂಗ್ ಸ್ಟನ್ ಹೀತ್ ನಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 12 ರಿಂದ 15 ರವರೆಗೆ ನಡೆದ JBWere ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು $3.3 ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು. ವುಡ್ಸ್ ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 14 ಅಂಡರ್ ಪಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌‍ಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಗ್ರೆಗ್ ಚಾಲ್ಮರ್ಸ್ರವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿಸಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ 38ನೇ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಟೂರ್ ವಿಜಯ ಮತ್ತು PGA ಟೂರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರಲ್ಯಾಸಿಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಜಯಸಾಧಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/golf/8361060.stm|title=Woods takes Aussie Masters title |date=November 15, 2009|publisher=BBC Sport|accessdate=November 19, 2009|location=London}}</ref> ===2010: ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ, ಗೆಲುವುರಹಿತ ಕ್ರೀಡಾಋತು=== ಹಿಂದಿನ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಎಸಗಿದ ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ವುಡ್ಸ್, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಗಾಲ್ಫ್‌ನಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲದ ವರೆಗು ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ 2009ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 2010ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು 2010 ರ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name="return">{{cite web|last=Rude|first=Jeff|title=Woods' return shows he's ready to win|publisher=Fox Sports|date=March 17, 2010|url=http://msn.foxsports.com/golf/story/Tiger-Woods-return-at-Masters-shows-he-is-ready-to-win?GT1=39002|accessdate=March 23, 2010}}</ref> 2010 ರ PGA ಟೂರ್ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಆರಂಭವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ, ವುಡ್ಸ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಆಗಸ್ಟಾನಲ್ಲಿ 2010 ರ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು 2010 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 8ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ,<ref name="news.sky.com" /> ವಿರಾಮದ ನಂತರ 20 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು. ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://sports.espn.go.com/golf/masters10/news/story?id=5075606|title=Mickelson wins Masters; Tiger 5 back|date=April 11, 2010|publisher=ESPN |accessdate=April 12, 2010}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಅನಂತರ 2010 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ವೇಲ್ ಹಾಲೋ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲೆ ಆರನೆಯ ಬಾರಿ ಕಟ್(ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ)ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 30 ರಂದು ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಅತೀ ಕೆಟ್ಟ ಸುತ್ತನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿ ಆಡಿದರು. 8 ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಿಂದ 36 ಕುಳಿಯ ಕಟ್(ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿನ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅಂಕದ ಮಿತಿ)ತಪ್ಪಿಹೋಗುವ ಮೂಲಕ 79ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 7 ಹೊಡೆದರು.<ref>{{cite news|url=http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=5152134|title=Woods misses sixth PGA Tour cut|date=May 1, 2010|publisher=ESPN |first=Bob|last=Harig|accessdate=May 1, 2010}}</ref> ವುಡ್ಸ್, ದಿ ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ನ ಮೇ 9 ರಂದು ನಡೆದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸುತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕುತ್ತಿಗೆ ನೋವಿನ ಕಾರಣ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ವಿರಮಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೊದಲ ಮೂರು ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ 70-71-71 ಸ್ಕೋರ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡು ಒವರ್ ಪಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಏಳನೆ ಕುಳಿಯನ್ನು ಆಡುವಾಗ ಅವರು ಪಂದ್ಯದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದರು. 2003 ರಿಂದ ವುಡ್ಸ್ ತರಬೇತುಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಹ್ಯಾಂಕ್ ಹ್ಯಾನಿ ದಿ ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ನ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೆ ಅವರ ತರಬೇತುದಾರನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ವುಡ್ಸ್ ದಿ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾಲ್ಕುವಾರಗಳ ನಂತರ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಗಾಲ್ಫ್ ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್(ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶದ ಅಂಕ) ಗಳಿಸಿ, T19 ಅನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ತೆರಳಿದರು. ಇದು 2002 ರ ನಂತರ ಆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ. ಇವರ ಮುಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು, ಜೂನ್ 17 ರಿಂದ ಪೆಬಲ್ ಬೀಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ U.S. ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇವರ 2000 ದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ದಾಖಲೆಯ 15 ಶಾಟ್ಸ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಮೊದಲ ಎರಡು ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತೋರಿದ ನಂತರ, ವುಡ್ಸ್ ಶನಿವಾರದ ಐದು- ಅಂಡರ್-ಪಾರ್-66 (ಪಾರ್ -66ಕ್ಕಿಂತ 5ಕಡಿಮೆ)ಹೊಡೆಯುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ,ಬ್ಯಾಕ್ ನೈನ್ 31 ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ 2010ರ ಮುಂಚಿನ ಆಟದ ಗತಿಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಕೆಳ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಟೈ ಆಯಿತಲ್ಲದೇ, ಅವರು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳುವಂತಾಯಿತು. ಅವರು, 54 ಕುಳಿಗಳ ನಾಯಕನಾದ ಡ್ಯೂಸ್ಟಿನ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಸೋಲಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಸಂಡೆ(ದಾಂಡನ್ನು ಬೀಸುವ ಕ್ರಿಯೆ)ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಅಸಮರ್ಥರಾದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಮೂರು-ಓವರ್ ಪಾರ್(ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಮೂರು ಹೆಚ್ಚು)ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಮ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ 2010 ರ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಅಗ್ರ 5ನೇ ಸ್ಥಾನದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.rte.ie/sport/golf/2010/0621/woodst.html |title=Woods laments missed US Open chance |date=June 21, 2010 |work=RTÉ Sport |accessdate=June 21, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 23, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100623075520/http://www.rte.ie/sport/golf/2010/0621/woodst.html |url-status=dead }}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಅನಂತರ ಜೂನ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ AT&T ನ್ಯಾಷನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದರು. AT&T ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವವರೆಗು ಅವರು ಇದರ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ವುಡ್ಸ್ ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದವರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹೆಣಗಿದರು, ಹಾಗು ಪಾರ್‌ಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಅಂಕ ಗಳಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗಿಮೂಲಕ 46 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web|title=2010 Leaderboard: AT&T National|publisher=PGA Tour|date=July 4, 2010|url=http://www.pgatour.com/leaderboards/current/r471/|accessdate=August 10, 2010|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 24, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100824235014/http://www.pgatour.com/leaderboards/current/r471/|url-status=dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ತರುವಾಯ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ JP ಮ್ಯಾಕ್ ಮನ್ಸ್ ವೃತ್ತಿಪರ-ಹವ್ಯಾಸಿ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಲು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು– ಅನಂತರ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಆಡಬೇಕಿದ್ದ ದಿ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ತಯಾರಾಗುವ ಮೊದಲು "ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಲೆಂದು" ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಸೆಂಟ್. ಅಂಡ್ರೀವ್ಸ್ ಓಲ್ಡ್ ಕೋರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಅವರ ಪಟರ್ (ಚೆಂಡನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಕುಳಿಯೊಳಗೆ ಉರುಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಮರದ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಣ್ಣ ಕೋಲು) ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಈ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾ, ತಾವು ಯಾವಾಗಲು ಸ್ಲೋ ಗ್ರೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಿದ್ದಾಗಿಯೂ, ಆದ್ದರಿಂದ "ಚೆಂಡನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಉರುಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೀಳಿಸಲು" ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ನೈಕ್ ಮೆಥೆಡ್ 001 ಪಟರ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ವುಡ್ಸ್ 1999 ರಿಂದ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಟೈಟಲಿಸ್ಟ್ ಸ್ಕಾಟಿ ಕ್ಯಾಮರನ್ ಪಟರ್‌ನ ಬದಲಿಗೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೋ ಬಳಸಿದ್ದು ಇದು ಮೊದಲ ಸಲವಾಗಿದೆ. ವುಡ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೊದಲದಿನದಂದು 5 ಅಂಡರ್ 67 ಅನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡಿದರು. ಆದರೆ ಸೆಂಟ್. ಆಂಡ್ರೀವ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ದಿನದಂದು ಸುಮಾರು ಗಂಟೆಗೆ 40ಮೈಲು ವೇಗದ ಬೀರುಸಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ 66 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಅನಂತರ ವುಡ್ಸ್ ಏನನ್ನು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಶನಿವಾರದಂದು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಣ್ಣ ಪಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗಾಗಿ ಅವರ ಪಟರ್‌ನ್ನು ಹಳೆಯ ಸ್ಕಾಟಿ ಕ್ಯಾಮರನ್‌ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಅಷ್ಟೊಂದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪಟ್ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ವುಡ್ಸ್ ಒಟ್ಟು 3 ಕಡಿಮೆ ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿ ವಿಜೇತ ಲೂಯಿಸ್ ಒಸ್ತುಯಿಜೆನ್(23 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮ)ರವರಿಗಿಂತ 13 ಹೊಡೆತಗಳು ಹಿಂದುಳಿದರು<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/golf/8832469.stm|title=Oosthuizen cruises to victory at St Andrews |date=July 18, 2010|publisher=BBC Sport|accessdate=September 8, 2010 | first=Rob | last=Hodgetts}}</ref>. ವುಡ್ಸ್ WGC-ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಸ್ಟೋನ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 8ರಂದು 18-ಓವರ್ ಪಾರ್ ಮುಗಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ 78 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು (ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಎರಡನೆಯವರಾಗಿ). ವುಡ್ಸ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/2010-08-08/tiger-woods-keeps-mickelson-off-top-golf-ranking-even-after-worst-result.html|title=Tiger Woods Keeps Mickelson Off Top Golf Ranking, Even After Worst Result|accessdate=August 9, 2010|date=August 8, 2010|author=McLuskey, Dex|work=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]}}</ref> 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಸೀನ್ ಫೋಲೆ ಎಂಬ ಕೆನಡಾದ ಗಾಲ್ಫ್ ತರಬೇತುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು; ಹಿಂದಿನ ಅನೇಕ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಇಬ್ಬರು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು. [[ವಿಸ್ಕೊನ್‌ಸಿನ್]] ನ ವಿಸ್ಟಲಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010 ರ PGA ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ 36-ಕುಳಿಯ ಕಟ್(ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿನ ಅಂಕ)ಗಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗುವ ಮೂಲಕ 28ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. 2010 ರ FedEx ಕಪ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ತೋರಿದ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ, ದಿ ಟೂರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ಗಾಗಿ ಅಗ್ರ 30 ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಅವರು ವಿಫಲರಾದರು. 1996 ರಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟಗಾರರಾದ ನಂತರ ಅವರು ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದರು. ವುಡ್ಸ್ 2009 ರಲ್ಲಿ FedEx ಕಪ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲೆ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ 2010 ರೈಡರ್ ಕಪ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಲು ಬೇಕಾದ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು. ಆದರೆ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕೊರೆ ಪ್ಯಾವಿನ್,ಅವರ ನಾಲ್ಕು ನಾಯಕ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ವುಡ್ಸ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ವುಡ್ಸ್ ಜತೆಯಾಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಟೀವ್ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಜೋಡಿಯಾದರು. ಆದರೆ ವೇಲ್ಸ್ ನ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ಕ್ ಮ್ಯಾನಾರ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಸಾಧ್ಯ ಹವಾಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಅಸಂಮಂಜಸವಾಗಿ ಆಡಿದರು; ಆಟ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಆಟದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲು ನಾಲ್ಕನೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಕಪ್ ಧಾರಕರಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ U.S. 14.5 ರಿಂದ 14.5ರಂತೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ ಅನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿತು. ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ಅಂತಿಮ ದಿನದ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಆಟವಾಡಿ, ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಕೊ ಮೊಲಿನ್ಯಾರಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ವುಡ್ಸ್ ಫೊಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಆರುವಾರಗಳ ಕಾಲ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ತರುವಾಯ ಮರಳಿ 2010 ರ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ]] ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್‌ನ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010ರ JBWere ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಹಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ $3 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಟವಾಡುವ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಅಂತಿಮ ಆರು ಕುಳಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ಎರಡು ಈಗಲ್ ಗಳನ್ನು, ಎರಡು ಬರ್ಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡು ಪಾರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, 6 ನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ -ಅಂಡರ್ 65(65ಕ್ಕೆ 6 ಕಡಿಮೆ ಪಾಯಿಂಟ್) ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಇದಾದ ಮೂರು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಚಿವ್ರನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಆಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.(ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ 2009ರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಅವರ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ), ವುಡ್ಸ್ ಮೂರು ನೇರ ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ 60 ಅನ್ನು ಗಳಿಸಿ, 2010ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಭಾನುವಾರದ ಮಿಶ್ರ ಹವಾಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಣಗಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಹಿಂದಿನ ಸುತ್ತುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಆಡಿದರು ಹಾಗು 72 ಕುಳಿಗಳ ನಂತರ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಡ್ವೆಲ್ ರವರೊಂದಿಗೆ ಟೈ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಮ್ಯಾಕ್ ಡ್ವೆಲ್ ಅಂತಿಮ ಗ್ರೀನ್‌ ನ ಮೇಲೆ 20 ಅಡಿ ದೂರದ ಬರ್ಡಿ ಎಸೆತವನ್ನು ಹೊಡೆದರು; ವುಡ್ಸ್ ಆಗ ಟೈ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರದೇ ಶಾರ್ಟ್ ಬರ್ಡಿ ಪಟ್ ಹೊಡೆದರು. ಮ್ಯಾಕ್ ಡ್ವೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ಲೇ ಆಫ್ (18ನೇಯ) ಕುಳಿಯ ಮೇಲೆ 20 ಅಡಿ ದೂರಗಳಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರ್ಡಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ವುಡ್ಸ್ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಪ್ಲೇ ಆಫ್(ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಟ)ದ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ, ವುಡ್ಸ್ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಗೆಲುವಿಲ್ಲದೇ ಇಡೀ ಕ್ರೀಡಾಋತುವನ್ನು ಕಳೆದಂತಾಯಿತು. ಅದರೂ ವುಡ್ಸ್ 2010 ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವನ್ನು ವಿಶ್ವದ #2 ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರ 2010ರ ಎರಡು ಅಂತಿಮ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ನೈಕ್ ಮೆಥೆಡ್ ಪಟರ್ ಅನ್ನೇ ಬಳಸಿದರು. ==ಆಡುವ ಶೈಲಿ== [[File:TigerWoods2004RyderCup3.jpg|thumb|left|upright|2004 ರ ರೈಡರ್ ಕಪ್ ನ ಮೊದಲು, ಮಿಚಿಗನ್ ನ ಬ್ಲೂಮ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಒಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಿಲ್ಸ್ ಕಂಟ್ರಿ ಕ್ಲಬ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ ವುಡ್ಸ್.]] ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ 1996ರಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಟೂರ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರ ಬೀಸು ಹೊಡೆತಗಳು ಗಾಲ್ಫ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತ್ತು.<ref>{{cite news |title = Woods threatens all records at the Masters |agency=Associated Press |archiveurl = https://web.archive.org/web/20050330233915/http://slam.canoe.ca/SlamGolf97Masters/apr13_tig.html|archivedate = March 30, 2005 |url = http://slam.canoe.ca/SlamGolf97Masters/apr12_mastersthird.html |publisher=[[Canadian Online Explorer]]|date = April 12, 1997|accessdate=August 6, 2007}}</ref><ref>{{cite news |url = http://sportsillustrated.cnn.com/augusta/stories/041497/20Woods.html |agency = Associated Press |title = Tiger had more than just length in annihilating Augusta |work = Sports Illustrated |date = April 14, 1997 |accessdate = June 20, 2009 |archive-date = ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090804124518/http://sportsillustrated.cnn.com/augusta/stories/041497/20Woods.html |url-status = dead }}</ref> ಆದರೂ, ಅನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಡುವ ಸಾಧನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ನವೀಕೃತಗೊಳಿಸದಿದ್ದರಿಂದ( ದೂರದಿಂದ ಚೆಂಡನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ನಿಖರತೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತಹ ಟ್ರೂ ಟೆಂಪರ್ ಡೈನಮಿಕ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೀಲ್ - ದಾಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕ್ಲಬ್(ದಾಂಡು)ಹೆಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತಾಯ),<ref>{{cite web |url = http://www.golftransactions.com/equipment/truetemper070903.html |author = Cara Polinski |publisher = The Wire |title = True Temper Wins Again! |date = July 8, 2003 |accessdate = August 6, 2007 |archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27, 2007 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070927163826/http://www.golftransactions.com/equipment/truetemper070903.html |url-status = dead }}</ref> ಅವರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಅವರ ಸರಿಸಮನಾದರು. ಫಿಲ್ ಮಿಕಲ್ಸನ್ 2003 ರಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ರವರ "ಕಳಪೆ ಆಟದ ಸಾಧನ" ಕುರಿತು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ [[ನೈಕ್‌, Inc.|ನೈಕ್]],ಟೈಟಲಿಸ್ಟ್ಅಥವಾ ವುಡ್ಸ್‌ಗೆ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url = http://sports.espn.go.com/golf/story?id=1507979 |title = Woods, Mickelson clear the air, put spat behind them |publisher=ESPN |date = February 13, 2003 |accessdate = August 6, 2007}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.golftoday.co.uk/news/yeartodate/news03/mickelson1.html |title = Phil Mickelson clarifies Tiger comments |publisher = Golf Today |accessdate = August 6, 2007 |archive-date = ಮೇ 26, 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110526141134/http://www.golftoday.co.uk/news/yeartodate/news03/mickelson1.html |url-status = dead }}</ref> 2004 ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚೆಂಡು ಬೀಸಲು ಬಳಸುವ ದಾಂಡನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾದ ಕ್ಲಬ್ ಹೆಡ್ ಮತ್ತು ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್ಷಾಫ್ಟ್ (ಗಾಲ್ಫ್ ದಾಂಡಿನ ಕೋಲು) ನೊಂದಿಗೆ ನವೀಕರಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರ ಕ್ಲಬ್ ಹೆಡ್‌‌ನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ,ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಟೂರ್‌ನ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಟೀಆಚೆಗಿನ ಆಟಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅನುಕೂಲದ ನಡುವೆಯೂ,ವುಡ್ಸ್ ಯಾವಾಗಲು ಬಹುಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಟವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಡೆತದ ನಿಖರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಟೂರ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿಅವರು ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರು ಕೂಡ ಅವರ ಐರನ್ ಹೊಡೆತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಅವರ ರಿಕವರಿ ಮತ್ತು ಬಂಕರ್ ಆಟಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಪಟ್ಟಿಂಗ್ ಬಹುಶಃ(ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒತ್ತಡದ ಆಟದಲ್ಲಿ)ಅವರ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರ ನಡುವೆ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಅಧಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿಗಿಂತ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="linkageinc">{{cite web|title = CASE STUDY: Tiger Woods|publisher=Linkage Incorporated|url = http://www.linkageinc.com/company/news_events/link_learn_enewsletter/archive/2002/03_02_case_study_tiger_woods.aspx|archiveurl = https://web.archive.org/web/20061015151438/http://www.linkageinc.com/company/news_events/link_learn_enewsletter/archive/2002/03_02_case_study_tiger_woods.aspx|archivedate = October 15, 2006|accessdate = June 24, 2009}}</ref><ref name="par">{{cite web|title = When Par isn't good enough|publisher = APMP.org|url = http://www.apmp.org/fv-63.aspx|accessdate = May 12, 2007|archive-date = ಜುಲೈ 4, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070704132936/http://www.apmp.org/fv-63.aspx|url-status = bot: unknown}}</ref><ref name="CBS">{{cite news|title = Tiger Woods Up Close And Personal|publisher = [[CBS News]]|author = Ed Bradley|date = September 3, 2006|url = http://www.cbsnews.com/stories/2006/03/23/60minutes/main1433767_page5.shtml|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಮೇ 24, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110524133020/http://www.cbsnews.com/stories/2006/03/23/60minutes/main1433767_page5.shtml|url-status = dead}}</ref> ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹವ್ಯಾಸಿ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದಾಗ 1993ರ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಿಂದ 2004ರ ವರೆಗೆ, ವುಡ್ಸ್ ಸ್ವಿಂಗ್ ಕೋಚ್ (ತರಬೇತುದಾರ)ರಾದ ಬುಚ್ ಹ್ಯಾರ್ಮನ್ ರೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. 1997 ರ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಿಂದ, ಹ್ಯಾರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ವುಡ್ಸ್, ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಾಧನೆ, ಉತ್ತಮ ದೂರ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಉತ್ತಮ ದೈಹಿಕ ಚಲನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು 1999ರಲ್ಲಿ ಫಲ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದವು.<ref>{{Cite book|title=The Pro: Lessons About Golf and Life from My Father, Claude Harmon, Sr.|author=Harmon, Butch |year=2006|publisher=Three Rivers Press|isbn=0307338045|ref=harv|postscript=<!--None-->}}</ref> 2004 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ನಿಂದ ವುಡ್ಸ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ ಹ್ಯಾನಿಯವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಇವರು ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ಸ್ವಿಂಗ್ ಪ್ಲೇನ್ ಮಟ್ಟಸಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ವುಡ್ಸ್ ಹ್ಯಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಹ್ಯಾರ್ಮನ್‌ರಿಂದ ದೂರ ಸರಿದಾಗಿನಿಂದ ಅವರ ಹೊಡೆತದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗಿದ್ದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ಆಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು "ನಿರಾಕರಿಸುವುದಾಗಿ" ಹ್ಯಾರ್ಮನ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾಗ 2004ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಪ್ರಸಾರಕರಾಗಿ ಕೂಡ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹ್ಯಾರ್ಮನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅವರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="Harmon">{{cite news|title = Woods says relationship with Harmon 'much better' after call |work=USA Today |author=Mike Dodd|date =June 30, 2004|url = http://www.usatoday.com/sports/golf/pga/2004-06-30-woods-harmon_x.htm|accessdate = May 13, 2007}}</ref> ಹ್ಯಾನಿ 2010 ರ ಮೇ 10ರಂದು ತಾವು ವುಡ್ಸ್ ತರಬೇತುದಾರನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|title=Haney walks away from Woods|publisher=Golf Channel|date=May 10, 2010|url=http://www.thegolfchannel.com/tour-insider/haney-walks-away-from-woods-36691/|accessdate=August 17, 2010|archive-date=ಮೇ 19, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100519202423/http://www.thegolfchannel.com/tour-insider/haney-walks-away-from-woods-36691/|url-status=dead}}</ref> PGA ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸುತ್ತಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೀನ್ ಫೋಲೆ ವುಡ್ಸ್ ಸ್ವಿಂಗ್ ಕುರಿತು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref>[http://www.tsn.ca/golf/story/?id=330104 ಕೆನಡಿಯನ್ ಸ್ವಿಂಗ್ ಕೋಚ್ ಫೋಲೆ ಹೆಲ್ಪಿಂಗ್ ಟೈಗರ್ ಅಟ್ PGA ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629075143/http://www.tsn.ca/golf/story/?id=330104 |date=ಜೂನ್ 29, 2011 }},ಕೆನಡಿಯನ್ ಪ್ರೆಸ್, 2010 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 10. 2010ರ ಅಗಸ್ಟ್ 10 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ==ಸಲಕರಣೆ== '''2010 ರವರೆಗೆ:''' <ref name="bag">{{cite web|title=Tiger's Bag|url=http://www.nike.com/nikeos/p/nikegolf/en_US/athletes/tiger-woods|access-date=ಜನವರಿ 10, 2011|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 15, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110315090649/http://www.nike.com/nikeos/p/nikegolf/en_US/athletes/tiger-woods|url-status=dead}}</ref><ref name="Flash">ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್' ವೆಬ್ ಸೈಟ್ [http://www.tigerwoods.com/defaultflash.sps ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617152335/http://www.tigerwoods.com/defaultflash.sps |date=ಜೂನ್ 17, 2008 }}, ಅ ಫ್ಲಾಶ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್, ಟೈಗರ್ ಕ್ಲಬ್‌(ಗಾಲ್ಫ್ ದಾಂಡು)ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕ್ಲಿಕ್ "ಆನ್ ಟೂರ್" ಅಂಡ್ ದೆನ್ "ಇನ್ ದಿ ಬ್ಯಾಗ್"</ref> *ಡ್ರೈವರ್(ದಾಂಡು): [[ನೈಕ್‌, Inc.|ನೈಕ್]] VR ಟೂರ್ ಡ್ರೈವರ್ (9.5 ಡಿಗ್ರೀಸ್; ಮಿತ್ ಸುಬಿಶಿ ಡೈಮಾನ 83g ಷಾಫ್ಟ್) *ಫೇರ್ ವೇ ವುಡ್ಸ್: ನೈಕ್ SQ II 15° 3-ವುಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಿತ್ ಸುಬಿಶೀ ಡೈಮಾನ ಬ್ಲ್ಯೂ ಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ನೈಕ್ SQ II 19° 5-ವುಡ್ *ಐರನ್ಸ್(ದಾಂಡು): ನೈಕ್ VR ಫೋರ್ಜ್ಡ್ TW ಬ್ಲೇಡ್ (2-PW) (ಟೈಗರ್ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಅವರ 5 ವುಡ್ ಅಥವಾ 2 ಐರನ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದರು). ಎಲ್ಲಾ ಐರನ್ ಗಳು 1 ಡಿಗ್ರಿಯಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗು D4 ಸ್ವಿಂಗ್ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಗಾತ್ರದ ಟೂರ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಗ್ರಿಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೂ ಟೆಂಪರ್ ಡೈನಮಿಕ್ ಗೋಲ್ದ್ X-100 ಷಾಫ್ಟ್‌ಗಳು.<ref name="Flash" /> *ವೆಡ್ಜಸ್(ದಾಂಡು): ನೈಕ್ VR 56° ಸ್ಯಾಂಡ್ ವೆಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ನೈಕ್ SV 60° ಲಾಬ್ ವೆಡ್ಜ್ *ಪಟರ್: ಟೈಟಲಿಸ್ಟ್ GSS ನ್ಯೂ ಪೋರ್ಟ್ 2 ಪಟರ್ (ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಲಾಫ್ಟ್(ದಾಂಡಿನ ತಲೆಯ ಹಿಂಬಾಗ) ಮತ್ತು ಲೈ, ಉದ್ದ 35 ಅಂಗುಲ) ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ನಿಂದ ಸ್ಕಾಟಿ ಕ್ಯಾಮರಾನ್.<ref name="bag" /><ref name="Flash" /> *ಚೆಂಡು: ನೈಕ್ ONE ಟೂರ್ (ಕೇವಲ "1"s "ಟೈಗರ್" ಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ) *ಗಾಲ್ಫ್ ಗ್ಲವ್: ನೈಕ್ Dri-FIT ಟೂರ್ ಗ್ಲವ್ *ಗಾಲ್ಫ್ ಶೂ ಗಳು: ನೈಕ್ ಏರ್ ಜೂಮ್ TW 2010 *ಕ್ಲಬ್ ಕವರ್: '''''ಫ್ರಾಂಕ್'' ''', ಇದು ಅವರ ತಾಯಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಪ್ಲಶ್ ಟೈಗರ್ ಹೆಡ್ ಕ್ಲಬ್ ಕವರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref name="Frank">{{cite news|last=Cannizzaro|first=Mark|title=Tiger Pitch Ad-Nauseam|work=New York Post|date=August 29, 2007|url=http://www.nypost.com/seven/08292007/sports/tiger_pitch_ad_nauseam.htm|accessdate=June 24, 2009|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 26, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071226124852/https://nypost.com/seven/08292007/sports/tiger_pitch_ad_nauseam.htm|url-status=dead}}</ref> *ಫೇರ್ ವೇ ವುಡ್ "ಕಿವಿ" ಪಕ್ಷಿಯ ಹೆಡ್ ಕವರ್, ಇದು ಇವರ ಪರಿಚರ(ಕ್ಯಾಡಿ)ರಾದ ಸ್ಟೀವ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ರವರ (ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ==ಇತರ ಸಾಹಸಗಳು ಹಾಗು ಅಂಶಗಳು == ===ದತ್ತಿಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗು ಯುವಜನ ಯೋಜನೆಗಳು === ವುಡ್ಸ್ ಹಲವಾರು ದಾನಧರ್ಮಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಯುವಜನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. *'''ದಿ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್''' : ದಿ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ನನ್ನು 1996ರಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಹಾಗು ಅವರ ತಂದೆ ಅರ್ಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಗಾಲ್ಫ್ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನನುಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು), ಹಾಗು ಅನುದಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳು ಸೇರಿದೆ, ಇದನ್ನು ಮೆಂಫಿಸ್, ಟೆನ್ನಿಸ್ಸಿಯಲ್ಲಿರುವ St. ಜೂಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಹೌಸ್ ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಸಂಥಿಂಗ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 2003ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಸಹಭಾಗಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಯಿತು; ಹಾಗು ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್.<ref name="TWFoundation">{{cite web|title = The Steps We've Taken|publisher=[[Tiger Woods Foundation]]|url = http://www.tigerwoodsfoundation.org/history_and_timeline.php|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080330032429/http://www.tigerwoodsfoundation.org/history_and_timeline.php|archivedate = March 30, 2008|accessdate = June 16, 2008}}</ref> ದಿ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ PGA ಟೂರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹೊಸ PGA ಟೂರ್ ಈವೆಂಟ್ ರೂಪಿಸಿದೆ, ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಆರಂಭಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ (ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್, D.C.)ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|title = Congressional will host Tiger, AT&T National|agency=Associated Press|date = April 6, 2007|publisher=ESPN|url = http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=2828393|accessdate = June 16, 2008}}</ref> *'''ಇನ್ ದಿ ಸಿಟಿ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ಸ್''' : 1997ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜೂನಿಯರ್ ಗಾಲ್ಫ್ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.<ref name="TWFoundation" /> ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು 2003ರಲ್ಲಿ "ಇನ್ ದಿ ಸಿಟಿ" ಗಾಲ್ಫ್ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಮೂರು ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಇಂಡಿಯೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ, ವಿಲ್ಕಿನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ, ಹಾಗು ಸ್ಯಾನ್ ಜುವಾನ್, ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೋ ನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗು 7-17 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಜನರು, ಹಾಗು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುವ ವಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ದಿವಸದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಗುರುವಾರ ಹಾಗು ಶುಕ್ರವಾದ ಗಾಲ್ಫ್ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಶನಿವಾರ ಮುಕ್ತ ಸಮುದಾಯ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಯುವಜನ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಆತಿಥೇಯ ನಗರಗಳು 15 ಜೂನಿಯರ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರು ದಿನದ ಜೂನಿಯರ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಡಿಸ್ನಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ಸ್‌ಗೆ, ಜೂನಿಯರ್ ಗಾಲ್ಫ್ ತರಬೇತಿಗೆ ಹಾಗು ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title = Tiger Foundation Sets Clinics|author = Golf Channel Newsroom|date = February 11, 2003|publisher = The Golf Channel|url = http://www.thegolfchannel.com/core.aspx?page=15100&select=8322|accessdate = June 16, 2008|archive-date = ಫೆಬ್ರವರಿ 13, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110213154520/http://www.thegolfchannel.com/core.aspx?page=15100|url-status = dead}}</ref> *'''ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್''' : ಫೆಬ್ರವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಅನಹೆಯಿಂ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಇದು{{convert|35000|sqft|m2|-2|sing=on}} ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡನೆ ಗ್ರೇಡ್ ವರೆಗಿನ ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವು ಏಳು ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು, ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಲ್ಟಿ-ಮೀಡಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಹೊರಾಂಗಣ ಗಾಲ್ಫ್ ತರಬೇತಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Centre">{{cite news|title = With Clinton at his side, Woods opens his learning center|agency = Associated Press|date = February 10, 2006|publisher = PGA Tour|url = http://www.pgatour.com/story/9223725/|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಮೇ 25, 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110525185623/http://www.pgatour.com/story/9223725/|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web|title = Center takes shape|author = John Reger|date = May 26, 2005|publisher = [[The Orange County Register]]|url = http://www.ocregister.com/ocr/sections/sports/golfextra/article_534700.php|accessdate = June 18, 2008|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 22, 2008|archive-url = https://web.archive.org/web/20081222111808/http://www.ocregister.com/ocr/sections/sports/golfextra/article_534700.php|url-status = dead}}</ref> *'''ಟೈಗರ್ ಜ್ಯಾಮ್''' : ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ $10 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಟೈಗರ್ ಜ್ಯಾಮ್‌ಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರರಲ್ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್, [[ಬಾನ್‌ ಜೊವಿ|ಬಾನ್ ಜೋವಿ]] ಹಾಗು ಸ್ಟೆವಿ ವಂಡರ್ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title = Tiger Jam|publisher=Tiger Woods Foundation|url = http://www.tigerwoodsfoundation.org/tiger_jam.php|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080421031334/http://www.tigerwoodsfoundation.org/tiger_jam.php|archivedate = April 21, 2008|accessdate = June 18, 2008}}</ref> *'''ಶೆವ್ರೋನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚ್ಯಾಲೆಂಜ್''' : ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿಗೆ ಹೊರತಾದ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಗಾಲ್ಫ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಈವೆಂಟ್ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು 2007ರಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ತಮಗೆ ದೊರೆತ ಮೊದಲ ಬಹುಮಾನದ $1.35 ದಶಲಕ್ಷ ಚೆಕ್ಕನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite news|title = Woods closes out the year with a victory in Target World Challenge|agency=Associated Press|date = December 17, 2007|publisher=ESPN|url = http://sports.espn.go.com/espn/wire?section=golfonline&id=3157833|accessdate = June 18, 2008}}</ref> *'''ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜೂನಿಯರ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಟೀಮ್''' : ವಾರ್ಷಿಕ ಜೂನಿಯರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹದಿನೆಂಟು ಸದಸ್ಯರ ತಂಡವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title = Junior Golf Team|publisher=Tiger Woods Foundation|url = http://www.tigerwoodsfoundation.org/junior_golf_team.php|archiveurl = https://web.archive.org/web/20080608065749/http://www.tigerwoodsfoundation.org/junior_golf_team.php|archivedate = June 8, 2008|accessdate = June 18, 2008}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಕ್ತದ ಪರಿಚರ(ಕ್ಯಾಡಿ) ಸ್ಟೀವ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಪ್ರಿಲ್ 24, 2006ರಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಆಟೋ ರೇಸಿಂಗ್ಈವೆಂಟ್ ಗೆದ್ದರು, ಈ ಈವೆಂಟ್, ಅನನುಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯುವಜನರಿಗೆ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಸ್ಟೀವ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.<ref name="Char">{{cite web| author=[[Associated Press]]|title = Golf: Woods shows off his driving skills|url = http://www.iht.com/articles/2006/04/24/sports/GOLf.php|date = May 25, 2006|work=International Herald Tribune |publisher=[[The New York Times Company]]|accessdate = May 13, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080226154420/http://www.iht.com/articles/2006/04/24/sports/GOLf.php|archivedate=February 26, 2008}}</ref> ===ಬರಹಗಳು=== ವುಡ್ಸ್ 1997ರಿಂದಲೂ ''ಗಾಲ್ಫ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕಾಗಿ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಅಂಕಣವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ,<ref>{{cite news|title = New deal includes instruction, Web pieces|agency=Associated Press|date = May 8, 2002|publisher=ESPN|url = http://sports.espn.go.com/golf/story?id=1380039|accessdate = June 18, 2008}}</ref> ಹಾಗು 2001ರಲ್ಲಿ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ''ಹೌ ಐ ಪ್ಲೇ ಗಾಲ್ಫ್'' ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಪುಸ್ತಕವು, ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡು, ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, 1.5 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref>{{cite news |url=http://www.usatoday.com/life/books/2001-10-09-tiger-woods.htm |title=Tiger Woods joins the club of golf book authors |accessdate=June 20, 2008 |last=Snider |first=Mike |date=October 9, 2001 |work=USA Today |publisher=[[Gannett Company]]}}</ref> ===ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್ ವಿನ್ಯಾಸ === {{Main|Tiger Woods Design}} ವುಡ್ಸ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 3, 2006ರಲ್ಲಿ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಡಿಸೈನ್‌ಕಂಪೆನಿಯ ಮೂಲಕ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌(ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟದ ಮೈದಾನ) ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ದಿ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ದುಬೈ, ಒಂದು {{convert|7700|yd|adj=on}}ನ್ನು, ''ಅಲ್ ರುವಾಯ'' (ಅರ್ಥ ಪ್ರಶಾಂತತೆ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪಾರ್-72 ಕೋರ್ಸ್ ನ್ನು, ಒಂದು {{convert|60000|sqft|m2|-3|sing=on}} ಕ್ಲಬ್ ಹೌಸ್, ಒಂದು ಗಾಲ್ಫ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ, 320 ವಿಶೇಷ ವಿಲ್ಲಾಗಳನ್ನು(ಸ್ವತಂತ್ರ ಗೃಹ) ಹಾಗು 80 ಸೂಟ್(ಹೋಟೆಲಿನ ಕೊಠಡಿಗಳ ಗುಂಪು)ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಚಿಕ್ಕ ಹೋಟೆಲ್‍ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ದುಬೈ, ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ದುಬೈ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ನ ಸದಸ್ಯ ತತ್ವೀರ್ ಹಾಗು ವುಡ್ಸ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ವುಡ್ಸ್ ದುಬೈಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣ, ಅವರು "ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್ ನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಸವಾಲಿನ" ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಿರ್ಮಾಣವು 2009ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದುಬೈಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳ ಹಾಗು ವಿರಾಮ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="dubai1">AP, [http://www.pgatour.com/story/9846849/ "ಟೈಗರ್ ಟು ಬಿಲ್ಡ್ ಫಸ್ಟ್ ಕೋರ್ಸ್ ಇನ್ ದುಬೈ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511074710/http://www.pgatour.com/story/9846849/ |date=ಮೇ 11, 2011 }}, ''ಗಾಲ್ಫ್ ವೆಬ್ ವೈರ್ ಸರ್ವೀಸ್, PGATour.com'', 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್ 3, 2007 ರ ಜುಲೈ 8 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ದುಬೈನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯು ಯೋಜನೆಯ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿತು. ೨೦೦೭ ಆಗಸ್ಟ್ 1ರಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ U.S.ನ ದಿ ಕ್ಲಿಫ್ಫ್ಸ್ ಅಟ್ ಹೈ ಕ್ಯಾರೊಲಿನದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆಶೆವಿಲ್ಲೆ, ನಾರ್ತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ ಸಮೀಪದ ಬ್ಲೂ ರಿಡ್ಜ್ ಮೌಂಟನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಖಾಸಗಿ ಕೋರ್ಸ್ ಸುಮಾರು {{convert|4000|ft|m}}ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="espn">{{cite web|title = Tiger to design his first U.S. course|work=ESPN|url = http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=2974491|accessdate = August 15, 2007}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋನಲ್ಲೂ ಸಹ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಸಾಗರಾಭಿಮುಖವಾದ ಕೋರ್ಸ್ ಆಗಿದೆ. ಪುಂಟ ಬ್ರಾವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಇದು, ಎನ್ಸೆನಾಡ, ಬಾಜ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಯೋಜನೆಯು, ವುಡ್ಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರುವ 18-ಕುಳಿಯ ಕೋರ್ಸ್ ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಎಕರೆಗಳ ನಲವತ್ತು ಎಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ರದೇಶ, ಹಾಗು{{convert|7000|sqft|m2}}ವರೆಗಿನ 80 ವಿಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಈ ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವು 2011ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Louis|first=Brian|coauthors=Taub, Daniel|title=Tiger Woods and Flagship to Build Mexico Golf Resort|publisher=Bloomberg L.P.|date=October 7, 2008|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601103&sid=ao2vcPf3MUek&refer=us|accessdate=January 5, 2010}}</ref> ===ಜಾಹಿರಾತು ಒಪ್ಪಂದಗಳು === ವುಡ್ಸ್‌ನನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಕ್ರಯಾರ್ಹ ಅಥ್ಲಿಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="sbr1">ಬರ್ಗರ್, ಬ್ರೈನ್., [http://www.sportsbusinessradio.com/?q=node/616 "ನೈಕ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಎಕ್ಸ್ ಟೆಂಡ್ಸ್ ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ವಿತ್ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್"], ''ಸ್ಪೋಟ್ಸ್ ಬಿಸ್ ನೆಸ್ ರೇಡಿಯೋ'', 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> 1996ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ 21ನೇ ವರ್ಷದ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಹಿರಾತು ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಮೋಟರ್ಸ್, ಟಿಟ್ಲೆಯಿಸ್ಟ್, ಜನರಲ್ ಮಿಲ್ಸ್, ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ಸ್, ಅಕ್ಸೆನ್ಚೂರ್, ಹಾಗು [[ನೈಕ್‌, Inc.|ನೈಕಿ, Inc]]ಗಳು ಸೇರಿವೆ.ಅವರು ನೈಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ $105 ಮಿಲಿಯನ್ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಅವಧಿಗೆ ಇದು ಯಾವುದೇ ಅಥ್ಲಿಟ್ ಸಹಿ ಹಾಕದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜಾಹಿರಾತು ಒಪ್ಪಂದವೆನಿಸಿತ್ತು.<ref name="ad1">{{cite news |title= Six Degrees Of Tiger Woods|author=DiCarlo, Lisa|newspaper=Forbes|date=March 18, 2004|url=http://www.forbes.com/2004/03/18/cx_ld_0318nike.html|accessdate=December 17, 2009}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ರ ಜಾಹಿರಾತು ಒಪ್ಪಂದವು, ಕಳೆದ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ಪ್ರಾರಂಭಿಕ" ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ನೈಕ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್, ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಲ್ಫ್ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟದ ಸಾಧನಗಳು ಹಾಗು ಗಾಲ್ಫ್ ಚೆಂಡು ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="sbr1" /><ref name="end1">[http://www.venturerepublic.com/resources/Branding_celebrities_brand_endorsements_brand_leadership.asp " ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಎಂಡಾರ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014182656/https://venturerepublic.com/resources/Branding_celebrities_brand_endorsements_brand_leadership.asp |date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2007 }}, ''VentureRepublic.com'', 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ನೈಕ್ ಗಾಲ್ಫ್, ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, $600 ದಶಲಕ್ಷ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="tm1">ಪಾರ್ಕ್, ಅಲೈಸ್., [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1609776,00.html "ಮೆಂಬರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕ್ಲಬ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101204153325/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1609776,00.html |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 4, 2010 }}, ''Time.com'', 2007 ಏಪ್ರಿಲ್ 12,2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ವುಡ್ಸ್ ನೈಕ್ ಗಾಲ್ಫ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದದಾರನೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ,<ref name="tm1" /> ಇವರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ವೇಳೆ ನೈಕ್ ಉಡಿಗೆತೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧರಿಸಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಧರಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="ad1" /> ವುಡ್ಸ್, ನೈಕಿ ಗಾಲ್ಫ್ ಉಡುಗೆತೊಡುಗೆ, ಪಾದರಕ್ಷೆ, ಗಾಲ್ಫ್ ಪರಿಕರ, ಗಾಲ್ಫ್ ಬಾಲುಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ,<ref name="sbr1" /> ಹಾಗು ಬೀವರ್ಟನ್, ಆರೆಗಾನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ನೈಕ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕಚೇರಿಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡವು ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="ad3">AP, [http://www.msnbc.msn.com/id/7493465/ "ನೈಕ್ ಸೀಸ್ ಡಾಲರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಇನ್ ವುಡ್ಸ್ ’ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್ ಶಾಟ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080121042630/http://www.msnbc.msn.com/id/7493465/ |date=ಜನವರಿ 21, 2008 }}, MSNBC.com, 2005 ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14.</ref> 2002ರಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್, ಬುಯಿಕ್ ನ ರೆಂಡೆಜ್‌ವಸ್ SUVನ ಅನಾವರಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಬ್ಬ ವಕ್ತಾರರು ವುಡ್ಸ್‌ ಅವರ ಜಾಹಿರಾತು ಒಪ್ಪಂದದ ಮೌಲ್ಯದಿಂದ ಬ್ಯೂಕ್‌ಗೆ ಸಂತುಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ 2002 ಹಾಗು 2003ರಲ್ಲಿ 130,000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ರೆಂಡೆಜ್‌ವಸ್ ವಾಹನಗಳ ಮಾರಾಟವಾಯಿತೆಂದು ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಇದು ನಮ್ಮ ಅಂದಾಜನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿತು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, "ಇದೆಲ್ಲವೂ ಟೈಗರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ, ಬುಯಿಕ್ ವುಡ್ಸ್ ರೊಂದಿಗಿನ ಜಾಹಿರಾತು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, $40 ದಶಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ನವೀಕರಿಸಿತು.<ref name="ad1" /> ವುಡ್ಸ್ TAG ಹುಯೆರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಜತೆಗೂಡಿ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೈಗಡಿಯಾರದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name="watch1">ಕ್ರ್ಯಾಕೌ, ಗ್ಯಾರಿ., [http://www.msnbc.msn.com/id/9773121/ "ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ವಾಚ್ ಈಸ್ ಎ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್"] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20060421064434/http://www.msnbc.msn.com/id/9773121/ |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2006 }}, ''MSNBC.com'',2005 ರ ನವೆಂಬರ್ 7, 2007 ರ ಜೂನ್ 17 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಹಗುರ ತೂಕದ [[ಟೈಟೇನಿಯಮ್]] ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕೈಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತಹ ಹಲವಾರು ನಾವೀನ್ಯದ ರಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು 5,000 Gsಗಳವರೆಗೂ ಶಾಕ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಸಾಧಾರಣವಾದ ಗಾಲ್ಫ್ ಸ್ವಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref name="watch1" /> 2006ರಲ್ಲಿ, TAG ಹುಯೆರ್ ''ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೈಗಡಿಯಾರ'' ವು, ಲೀಷರ್/ಲೈಫ್ ಸ್ಟೈಲ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ''iF ಉತ್ಪನ್ನದ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref name="watch2">[http://www.best-watch.net/news/tag-heuer-monaco-calibre.html "ಟ್ಯಾಗ್ ಹೆಯೂರ್ಸ್ ಇನ್ನೊವೇಟಿವ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ ವಿನ್ಸ್ ಪ್ರಿಸ್ಟೀಜಿಯಸ್ ಅವಾರ್ಡ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070909093123/http://www.best-watch.net/news/tag-heuer-monaco-calibre.html |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2007 }}, ''best-watch.net ವಾಚ್ ನ್ಯೂಸ್'',2007 ರ ಜನವರಿ 31, 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> [[File:Woods photo shoot.jpg|thumb|left|upright|2006ರಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಶೂಟ್ ಗಾಗಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿರುವ ವುಡ್ಸ್.]] ವುಡ್ಸ್, ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ PGA ಟೂರ್ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್ ಸರಣಿಗೂ ಸಹ ಜಾಹಿರಾತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಇವರು 1999ರಿಂದಲೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite journal|last=Woods|first=Tiger|coauthor=Rothman, Wilson|title=Q&A with Tiger Woods|journal=Time|date=September 26, 2004|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1101041004-702139,00.html|accessdate=July 8, 2009|ref=harv|archive-date=ಜನವರಿ 26, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120126101605/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1101041004-702139,00.html|url-status=dead}}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ, ಸರಣಿ ಪ್ರಕಾಶಕರಾದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಆರು ವರ್ಷದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|last=Surette|first=Tim|title=Tiger Woods to play another six with EA|publisher=[[GameSpot]]|date=February 2, 2006|url=http://www.gamespot.com/news/6143591.html|accessdate=July 8, 2009}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ, ರೋಜರ್ ಫೆಡರರ್ ಹಾಗು ಥಿಯೆರ್ರಿ ಹೆನ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ವುಡ್ಸ್ "ಜಿಲ್ಲೆಟ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆ ಅಭಿಯಾನದ ರಾಯಭಾರಿಯಾದರು. ಜಿಲ್ಲೆಟ್, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹಣಕಾಸು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ತಜ್ಞರು ಹಣದ ಒಪ್ಪಂದವು ಒಟ್ಟು $10 ದಶಲಕ್ಷದಿಂದ $20 ದಶಲಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |title = Gillette lands a trio of star endorsers |author=Jenn Abelson |work=Boston Globe |date = February 5, 2007 |accessdate = October 17, 2007 |url = http://www.boston.com/business/globe/articles/2007/02/05/gillette_lands_a_trio_of_star_endorsers/}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ, ಗಟೋರೇಡ್, ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕ್ರೀಡಾ ಪೇಯದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಅನ್ನು ವುಡ್ಸ್ ಹೊಂದುವರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. "ಗಟೋರೇಡ್ ಟೈಗರ್" ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪಾನೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ಅವರ ಮೊದಲ ಪರವಾನಗಿಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿತ್ತು. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಹಣವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿದ್ದರೂ, ''ಗಾಲ್ಫ್ ವೀಕ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕವು, ಒಪ್ಪಂದವು ಐದು ವರ್ಷದ್ದಾಗಿದ್ದು, ವುಡ್ಸ್ $100 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಹಣ ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite news|title=Gatorade Unveils a Taste of Tiger|work=The Washington Post|date=October 17, 2007|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/10/16/AR2007101601764.html|accessdate=June 25, 2009}}</ref> 2009ರ ಶರತ್ಕಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ದುರ್ಬಲ ಮಾರಾಟಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೇಯದ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/business/sns-ap-us-tiger-woods-gatorade,0,4088989.story|title=Gatorade confirms it is dropping Tiger Woods drink, but decided to before fateful car wreck|date=December 9, 2009|agency=Associated Press|accessdate=December 9, 2009 | work=Chicago Tribune|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091213013648/http://www.chicagotribune.com/business/sns-ap-us-tiger-woods-gatorade,0,4088989.story|archivedate=December 13, 2009}}</ref> ''ಗಾಲ್ಫ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್'' ನ ಪ್ರಕಾರ, ವುಡ್ಸ್ 1996 ರಿಂದ 2007ರವರೆಗೂ $769,440,709ರಷ್ಟು ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು,<ref>{{cite news |title = The Fortunate 50 |author = Jonah Freedman |url = http://sportsillustrated.cnn.com/more/specials/fortunate50/2007/ |work = Sports Illustrated |year = 2007 |accessdate = May 20, 2008 |archive-date = ಮೇ 5, 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110505010328/http://sportsillustrated.cnn.com/more/specials/fortunate50/2007/ |url-status = dead }}</ref> ಹಾಗು ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ವುಡ್ಸ್ ಒಂದು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತು.<ref>{{cite news|title=The Golf Digest 50|publisher=[[Golf Digest]]|url=http://www.golfdigest.com/magazine/2008/02/gd50|accessdate=January 11, 2007|date=February 2008|first=Ron|last=Sirak|archive-date=ಜನವರಿ 18, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100118205423/http://www.golfdigest.com/magazine/2008/02/gd50|url-status=dead}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ, ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕವು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಅಥ್ಲಿಟ್ ವುಡ್ಸ್ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿತು(ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಗೆ ಮುನ್ನ), ಫೆಡ್ ಎಕ್ಸ್ ಕಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ವುಡ್ಸ್ ಗಳಿಸಿದ $10 ದಶಲಕ್ಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದ ನಂತರ ಅದು ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Report: Tiger richest athlete in history|publisher=ESPN|date=October 2, 2009|url=http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=4524640|accessdate=October 2, 2009}}</ref><ref>{{cite web|last=Badenhausen|first=Kurt|title=Woods is sports' first billion-dollar man|work=Forbes|publisher=Yahoo! Sports|date=October 1, 2009|url=https://sports.yahoo.com/golf/pga/news?slug=ys-forbestiger100109&prov=yhoo&type=lgns|accessdate=October 2, 2009|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091006033934/http://sports.yahoo.com/golf/pga/news?slug=ys-forbestiger100109&prov=yhoo&type=lgns|url-status=dead}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ, ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅವರ ನಿವ್ವಳ ಗಳಿಕೆಯು $600 ದಶಲಕ್ಷವೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತು, ಓಪ್ರಾ ವಿನ್ಫ್ರೆ ನಂತರ ಇಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡನೇ ಶ್ರೀಮಂತ "ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್" ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|title=The Wealthiest Black Americans|author=Miller, Matthew|newspaper=Forbes|date=May 6, 2009|url=http://www.forbes.com/2009/05/06/richest-black-americans-busienss-billionaires-richest-black-americans.html|accessdate=December 17, 2009|archiveurl=https://archive.today/20121204191309/http://www.forbes.com/2009/05/06/richest-black-americans-busienss-billionaires-richest-black-americans.html|archivedate=ಡಿಸೆಂಬರ್ 4, 2012|url-status=live}}</ref> ===ಗೌರವಗಳು=== 2007ರ ಆಗಸ್ಟ್ 20ರಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ ಗವರ್ನರ್ [[ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಶ್ವಾರ್ಜಿನೆಗ್ಗರ್|ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ಸ್ಕವಾರ್ಜ್‌ನೆಗರ್]] ಹಾಗು ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ ಮರಿಯಾ ಶ್ರಿವೆರ್, ವುಡ್ಸ್ ರನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಸಾಕ್ರಮೆನ್ಟೋದಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಫಾರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ, ವುಮೆನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ 2007ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 5ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Apple CEO among latest inductees to California Hall of Fame|work=San Diego Union-Tribune|date=August 20, 2007|url=http://www.signonsandiego.com/news/state/20070820-1459-ca-brf-norcal-halloffame.html|accessdate=July 15, 2009}}</ref><ref>[http://www.californiamuseum.org/Exhibits/Hall-of-Fame/inductees.html "ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್: 2007 ಇಂಡಕ್ಟೀಸ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080928015726/http://www.californiamuseum.org/Exhibits/Hall-of-Fame/inductees.html |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2008 }}, ''californiamuseum.org'', 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇವರನ್ನು 2009 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ "ದಶಕದ ಅಥ್ಲಿಟ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.<ref>{{cite web|title=Woods named top athlete of decade|publisher=ESPN|date=December 17, 2009|url=http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=4747530|accessdate=January 19, 2010}}</ref> ಇವರು ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ವರ್ಷದ ಪುರುಷ ಅಥ್ಲಿಟ್ ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಸಮನಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗು ''ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೆಟೆಡ್ '''ಸ್ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಏಕೈಕ ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿದ್ದಾರೆ.''' '' 1997ರ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ನ ಅವರ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದ ಜಯದಿಂದೀಚೆಗೆ, ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವುಡ್ಸ್ ರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಣವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇವರು ಕಾರಣರೆಂದು ಕೆಲ ಮೂಲಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ, ಹೊಸ ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಗಾಲ್ಫ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ TV ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾರಣರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="SI1996"/><ref>{{cite news |title = Tiger's Tour, 10 years after his Masters breakthrough |author = Slezak, Carol |date = April 1, 2007 |accessdate = March 30, 2009 |newspaper = [[Chicago Sun-Times]] |url = http://www.highbeam.com/doc/1P2-5840440.html |archive-date = ಮೇ 5, 2016 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160505123029/https://www.highbeam.com/doc/1P2-5840440.html |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news|title=Tiger 1997: The buzz that rocked the cradle|author=Reilly, Rick|author2=Garrity, John|author3=Diaz, Jaime|date=April 1, 1997|accessdate=March 30, 2009|publisher=Golf.com|magazine=[[Sports Illustrated]]|url=http://www.golf.com/golf/tours_news/article/0,28136,1594277,00.html|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111001015230/http://www.golf.com/golf/tours_news/article/0,28136,1594277,00.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title = With Tiger not a factor, preliminary ratings down for PGA |agency = Associated Press |date = August 20, 2001 |accessdate = March 30, 2009 |magazine = CNN/Sports Illustrated |url = http://sportsillustrated.cnn.com/golf/2001/pga_championship/news/2001/08/20/pga_ratings_ap/ |archive-date = ಜನವರಿ 22, 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100122232735/http://sportsillustrated.cnn.com/golf/2001/pga_championship/news/2001/08/20/pga_ratings_ap/ |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news |title = PGA jungle needs its Tiger on prowl |author = Ziemer, Tom |date = April 8, 2005 |accessdate = March 30, 2009 |newspaper = [[The Badger Herald]] |url = http://badgerherald.com/sports/2005/04/08/pga_jungle_needs_its.php |archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130904010520/http://badgerherald.com/sports/2005/04/08/pga_jungle_needs_its.php |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news |last = Whitmer |first = Michael |title = Woods shows mettle again |newspaper=[[The Boston Globe]]|date=April 2, 2009|accessdate=August 11, 2009|url=http://www.boston.com/sports/golf/articles/2009/04/02/woods_shows_mettle_again/?page=full}}</ref> ===ರಾಜಕೀಯ=== [[File:Barack Obama meets Tiger Woods 4-20-09.jpg|right|thumb|ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮರವನ್ನು ವೈಟ್ ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವುಡ್ಸ್.]] ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.latimes.com/news/nation-and-world/la-na-tiger-woods13-2009dec13,0,1748884.story?track=rss|title=How did Tiger keep his secrets?|date=December 13, 2009|first=Robin|last=Abcarian|work=Los Angeles Times|accessdate=December 13, 2009}}</ref> ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ, ಸೈನ್ಯದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ವುಡ್ಸ್ [[We Are One: The Obama Inaugural Celebration at the Lincoln Memorial]]ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|title = Tiger to speak at Lincoln Memorial|agency=Associated Press|work=ESPN|date = January 16, 2009|url = http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=3838781|accessdate = January 20, 2009}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.golftoday.co.uk/news/yeartodate/news_09/tiger_woods_1.html |title=Tiger Woods gives speech at Obama inauguration |work=Golftoday.co.uk |date=January 21, 2009 |accessdate=May 4, 2009 |archive-date=ಮೇ 26, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110526142209/http://www.golftoday.co.uk/news/yeartodate/news_09/tiger_woods_1.html |url-status=dead }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ AT&T ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಲು ವುಡ್ಸ್ ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್, D.C.ಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ[[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ವೈಟ್ ಹೌಸ್]]‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite news|title = Tiger Woods In The White House|work = CBS|date = April 23, 2009|url = http://www.cbsnews.com/blogs/2009/04/23/politics/politicalhotsheet/entry4964474.shtml|accessdate = May 3, 2009|first = Brian|last = Montopoli|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 28, 2009|archive-url = https://web.archive.org/web/20091228082943/http://www.cbsnews.com/blogs/2009/04/23/politics/politicalhotsheet/entry4964474.shtml|url-status = dead}}</ref> ===ಕಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಕ್=== ಬೈರನ್ ನೆಲ್ಸನ್ ಹಾಗು ವುಡ್ಸ್ ಇಬ್ಬರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ, "ಕಟ್ ಮಾಡುವುದು" ಹಣದ ಚೆಕ್ ಗಳಿಸಿದಂತೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೆಲ್ಸನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ 20 ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದವರು ಮಾತ್ರ ಪೇಚೆಕ್‌ಗೆ ಭಾಜನರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು(ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಕೇವಲ 15 ಸ್ಥಾನದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ)<ref>''ಗೆಟ್ಟಿನ್' ಟು ದಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಫ್ಲೋರ್'',ಅಲ್ ಬ್ಯಾರ್ಕೊ ರವರಿಂದ, 2000,ಬರ್ಫೋರ್ಡ್ ಬುಕ್ಸ್, ಶಾರ್ಟ್ ಹಿಲ್ಸ್,ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ, ISBN 1-58080-043-2, p. 76.</ref>, ಆದರೆ ವುಡ್ಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 36 ಕುಳಿಗಳೊಳಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದವರು ಕೂಡ ಪೇಚೆಕ್‌(ಹಣದ ಚೆಕ್) ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು(ಅಗ್ರ 70 ಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದವರು).<ref name="Mag">{{cite web|title = Maginnes remembers Nelson|publisher = [[PGA Tour]]|author = John Maginnes|date = September 27, 2006|url = http://www.pgatour.com/story/9689507/|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070911191508/http://www.pgatour.com/story/9689507/|url-status = dead}}</ref> ಹಲವಾರು ಗಾಲ್ಫ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು, ವುಡ್ಸ್ ವಾಸ್ತವಾಗಿ ನೆಲ್ಸನ್ ರ ಕ್ರಮಾನುಗತ ಕಟ್ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಲಿಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವುಡ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ 31 ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು "ಕಟ್ಸ್ ನ್ನು ಹೊಂದಿರದ" ಪಂದ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಇದರರ್ಥ, ಎಲ್ಲ ಆಟಗಾರರಿಗೆ 36 ಕುಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು(ಹಾಗು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರು "ಕಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು," ಇದರರ್ಥ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಹಣದ ಚೆಕನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು). ಇದರಿಂದಾಗಿ ವುಡ್ಸ್ 111 ಅಂತಿಮ ಕ್ರಮಾನುಗತ ಕಟ್ಸ್(ಮುಂದಿನ ಸುತ್ತಿನ ಪ್ರವೇಶದ ಅಂಕ) ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ನೆಲ್ಸನ್ 113 ಕಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Streak4">{{cite web|title = Controversy Surrounds Tiger’s Cut Streak|publisher=GolfTodayMagazine|author=Ron Salsig|url = http://www.golftodaymagazine.com/0507Jul/tigercut.htm|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070415121911/http://www.golftodaymagazine.com/0507Jul/tigercut.htm|archivedate = April 15, 2007|accessdate = June 21, 2009}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೆಲ್ಸನ್ ಆಡಿದ ಕಡೇಪಕ್ಷ ಹತ್ತು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ದಿನದ ಕಟ್ಸ್ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ; ಅಂದರೆ, ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಆಟಗಾರರಿಗೂ 36 ಕುಳಿಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಖಾತರಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು, 1957ರವರೆಗೂ 36-ಕುಳಿಯ ಕಟ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿಲ್ಲ(ಇದನ್ನು ನೆಲ್ಸನ್ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ನೀಡಲಾಯಿತು), PGA ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ 1958ರವರೆಗೂ ಪಂದ್ಯದಾಟವಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗು ನೆಲ್ಸನ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಮೂರು ಇತರ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳು 36-ಕುಳಿಯ ಕಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Masters">{{cite web|title = History of the Masters|publisher=Masters Tournament|url = http://www.masters.org/en_US/history/records/cutinfo.html|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070513041924/http://www.masters.org/en_US/history/records/cutinfo.html|archivedate = May 13, 2007|accessdate = May 13, 2007}}</ref><ref name="PGAHist">{{cite web|title = PGA Championship History|publisher = Professional Golfers Association|url = http://www.pga.com/pgachampionship/2005/history_overview.html|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 4, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101204141317/http://www.pga.com/pgachampionship/2005/history_overview.html|url-status = dead}}</ref> ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು, ಎರಡೂ ಕಟ್ ಸರಣಿ ಮಾಪನಗಳಿಂದ "36-ಕುಳಿ ರಹಿತ ಕಟ್" ಈವೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೆಲ್ಸನ್‌ರ ಕ್ರಮಾನುಗತ ಕಟ್‌ಗಳು 103 (ಅಥವಾ ಬಹುಶಃ ಅದಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ) ಹಾಗು ವುಡ್ಸ್‌ರದ್ದು 111ರಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Streak5">{{cite web|title = Woods & Nelson's cut streaks examined|publisher = GolfToday|url = http://www.golftoday.co.uk/news/yeartodate/news05/woods21.html|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20071216233211/http://www.golftoday.co.uk/news/yeartodate/news05/woods21.html|url-status = dead}}</ref> 36-ಕುಳಿಯ ಕಟ್ ಗಳಿರದ ನೆಲ್ಸನ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ(ಅದೆಂದರೆ: ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್, PGA ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ ಹಾಗು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಇತರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು), ಕೇವಲ ಅಗ್ರ 20 ಆಟಗಾರರು ಪೇಚೆಕ್ ಪಡೆದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಆಟಗಾರರಿಗೆ 36-ಕುಳಿಗಳಿಗೂ ಮೀರಿ ಆಟ ಆಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Mag" /> ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಕಟ್ ಇಲ್ಲದ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ನೆಲ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಅಗ್ರ 20 ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೆಲ್ಸನ್‌ರ 113 ಕಟ್‌ಗಳು 113 ಅಗ್ರ 20 ಮುಕ್ತಾಯಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ವುಡ್ಸ್ ಕ್ರಮಾನುಗತವಾಗಿ 21 ಬಾರಿ ಅಗ್ರ 20ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು(ಜುಲೈ 2000ದಿಂದ ಜುಲೈ 2001ವರೆಗೂ) ಹಾಗು ಅವರು ಆಡಿದ 31 ಕಟ್-ಇಲ್ಲದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು 10 ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗು ಅಗ್ರ 10ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಐದು ಬಾರಿ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವುಡ್ಸ್ ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರರು, ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೀಕ್ ಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲು ಎರಡು ಶಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಾಗಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Streak4" /><ref name="Streak5" /> ಕಟ್ ಪರಂಪರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ಹೋಲಿಕೆಯೆಂದರೆ 1970 ಹಾಗು 1976ರ ನಡುವೆ ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕ್ಲಾಸ್ ಮಾಡಿದ 105 ಕ್ರಮಾನುಗತ ಕಟ್ ಗಳು, ಇದು 1976ರ ವರ್ಲ್ಡ್ ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>''ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕೋಲಸ್: ಮೈ ಸ್ಟೋರಿ'', ಕೆನ್ ಬೋಡನ್ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕೋಲಸ್ ರವರಿಂದ, 2003.</ref> ಆ ಶಕೆಯ ಕಟ್ ಮಾದರಿಯು ಪ್ರಸಕ್ತದ PGA ಟೂರ್ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸದೃಶವಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಸ್(ಇದೀಗ SBS ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಿಕ್ಲಾಸ್ ಪರಂಪರೆ ಒಳಗೊಂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ವರ್ಲ್ಡ್ ಸೀರಿಸ್ ಆಫ್ ಗಾಲ್ಫ್(ಇದೀಗ WGC-ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಸ್ಟೋನ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನಲ್), ಹಾಗು U.S. ಪ್ರೊಫೆಶನಲ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಪ್ಲೇ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್(ನಿಕ್ಲಾಸ್‌ಗೆ 10 ಈವೆಂಟ್‌ಗಳು) 36 ಕುಳಿಗಳ ನಂತರದ ಕಟ್‌ನಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿವೆ. ===ಟೈಗರ್-ಪ್ರೂಫಿಂಗ್ === ವುಡ್ಸ್ ರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಗಾಲ್ಫ್ ತಜ್ಞರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ಪಂದ್ಯದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಹಾಗು ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ ಕುರಿತಂತೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ನೈಟ್-ರೈಡರ್ ನ ಕ್ರೀಡಾಬರಹಗಾರ ಬಿಲ್ ಲಿಯೋನ್, ಒಂದು ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ, "ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಕ್ಕೆ ದೋಷಯುಕ್ತರಲ್ಲವೇ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ (ಆದಾಗ್ಯೂ ಲಿಯೋನ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು ಹಾಗಲ್ಲವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ).<ref name="Bad">{{cite news|title = Woods bad for golf? There's an unplayable lie|publisher=[[The Philadelphia Inquirer]]|author=Bill Lyon|date = August 16, 2000|accessdate = May 13, 2007}}</ref> ಮೊದಲಿಗೆ, ಕೆಲವು ಪಂಡಿತರು, ವುಡ್ಸ್ ಪ್ರಸಕ್ತ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಷಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟದಲ್ಲಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾಮನೋಭಾವವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವಾರ ಕೇವಲ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಎದುರಾಳಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಭಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ, ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಬ್ರೌನ್ ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ವುಡ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದೆ ಇರುವ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕಿಂತ, ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸುವಾಗ ಇತರ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರು ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆಂದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು. ಅತ್ಯಂತ ನುರಿತ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರ ಅಂಕಗಳು (ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ವುಡ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಡುವಾಗ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಅವರು ಗೆಲುವಿನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು 2003-04ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರ ಗಳಿಸಿದ ಆಟದಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರೌನ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ಸದೃಶ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಆಶಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ "ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್" ಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವಾಗ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರಿಶ್ರಮವು ಒಬ್ಬನ ಗೆಲ್ಲುವ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮಹತ್ವವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಗಾಯ ಅಥವಾ ಬಳಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ವಿರೋಧಿ ಆಟಗಾರರ ಪ್ರಯತ್ನ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>ಜೆನಿಫರ್ ಬ್ರೌನ್, {{PDFlink|[http://are.berkeley.edu/~brown/Brown%20-%20Competing%20with%20Superstars.pdf ''Quitters Never Win: The (Adverse) Incentive Effects of Competing with Superstars'']{{dead link|date=September 2010}}|536&nbsp;KB}}, ಜಾಬ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಪೇಪರ್, 2007ರ ನವೆಂಬರ್.</ref> PGA ಟೂರ್ ಆವರ್ತನೆಯ ಹಲವು ಕೋರ್ಸ್‌‍ಗಳು(ಆಗಸ್ಟಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾದರಿಯ ಮೇಜರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ)ದೂರಕ್ಕೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವುಡ್ಸ್ ರೀತಿಯ ಆಟಗಾರರ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲು ತಮ್ಮ ಟೀಗಳಿಗೆ ಯಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಈ ತಂತ್ರವು "ಟೈಗರ್-ಪ್ರೂಫಿಂಗ್" ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಸ್ವತಃ ವುಡ್ಸ್ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಯಾರ್ಡೆಜ್‌ನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಗೆಲ್ಲುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಅವರ ಅನಿಸಿಕೆ.<ref name="Open2005">{{cite web|title = Tiger Woods Press Conference:The Open Championship|publisher = TigerWoods.com|author = ASAP Sports|date = July 12, 2005|url = http://www.tigerwoods.com/defaultflash.sps?page=fullstorynews&iNewsID=199184&categoryID=&pagenumber=1&cat=0|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಮಾರ್ಚ್ 16, 2007|archive-url = https://web.archive.org/web/20070316104728/http://www.tigerwoods.com/defaultflash.sps?page=fullstorynews&iNewsID=199184&categoryID=&pagenumber=1&cat=0|url-status = dead}}</ref> ===ರೈಡರ್ ಕಪ್ ಸಾಧನೆ=== PGA ಟೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರೈಡರ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ 1997ರ ರೈಡರ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 1½ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಮಾರ್ಕ್ ಓ'ಮಿಯಾರ ಅವರ ಜೊತೆಗೂಡಿದ್ದರು. ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಟಾನ್ಟಿನೋ ರೋಕಾ ವುಡ್ಸ್‌ರನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|last=Brown|first=Clifton|title=Golf; A Furious U.S. Rally Falls Short of the Cup|work=The New York Times|date=September 29, 1997|url=https://www.nytimes.com/1997/09/29/sports/golf-a-furious-us-rally-falls-short-of-the-cup.html?pagewanted=all|accessdate=May 25, 2009}}</ref> 1999ರಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಸಹಆಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=33rd Ryder Cup Leaderboard|work=Sports Illustrated|date=September 26, 1999|url=http://sportsillustrated.cnn.com/golf/1999/ryder_cup/leaderboards/index.html|accessdate=May 26, 2009|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040906061306/http://sportsillustrated.cnn.com/golf/1999/ryder_cup/leaderboards/index.html|url-status=dead}}</ref> 2002ರಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ರವಾರದ ಎರಡೂ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸೋತರು,<ref>{{cite news|last=Potter|first=Jerry|title=U.S. fights back in afternoon, trails by one|work=USA Today|date=September 27, 2002|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/ryder/2002-09-27-day1_x.htm|accessdate=May 25, 2009}}</ref> ಆದರೆ, ಶನಿವಾರದ ಎರಡೂ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಡೇವಿಸ್ ಲವ್ IIIರೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗಾಗಿ ಎರಡು ಅಂಕಗಳಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿದರು ಹಾಗು ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪರವಾಗಿ ಆಡಲು ನಿಯೋಜಿತರಾದರು. ಎರಡೂ ತಂಡದವರು ಎಂಟು ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾನುವಾರದ ಆಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು.<ref>{{cite news|last=Murphy|first=Brian|title=Woods, Love team gets two wins on eve of singles matches|work=San Francisco Chronicle|date=September 29, 2002|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/chronicle/archive/2002/09/29/SP16088.DTL|accessdate=May 25, 2009|archive-date=ಜನವರಿ 28, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128032142/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fchronicle%2Farchive%2F2002%2F09%2F29%2FSP16088.DTL|url-status=dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಈ ಮುಂಚೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಾಗ, ಜೆಸ್ಪರ್ ಪರ್ನೆವಿಕ್ ಜೊತೆಗಿನ ಅವರ ಪಂದ್ಯವು ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಹಾಗು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ವಿಭಾಗಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Ryder Cup questions answered|work=USA Today|date=September 30, 2002|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/ryder/2002-09-30-qanda_x.htm|accessdate=May 25, 2009}}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ರವಾರದ ಆಟಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ ಮಿಕಲ್ ಸನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡುತ್ತಾರಾದರೂ ಎರಡೂ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸೋಲುತ್ತಾರೆ,<ref name="Ryder" /> ಹಾಗು ಶನಿವಾರ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಂಕವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|last=Spousta|first=Tom|title=Ryder Cup rookies shine as Europe holds 11–5 lead|work=USA Today|date=September 19, 2004|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/ryder/2004-09-18-day2_x.htm|accessdate=May 23, 2009}}</ref> ಅಮೆರಿಕನ್ನರ 5–11 ಅಂಕಗಳ ಕೊರತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತಂಡವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕವನ್ನು ಕಲೆಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Ryder">{{cite news|last=Brown|first=Clifton|title=Europe Finishes Off United States in Ryder Cup|work=The New York Times|date=September 20, 2004|url=https://www.nytimes.com/2004/09/20/sports/golf/20golf.html|accessdate=May 22, 2009}}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಜೋಡಿ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವರು ಜಿಮ್ ಫರ್ಯಿಕ್ ರೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ನಾಲ್ಕು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|last=Harig|first=Bob|title=It's clear: Ryder team must raise its game|work=St. Petersburg Times|date=September 26, 2006|url=http://www.sptimes.com/2006/09/26/Sports/It_s_clear__Ryder_tea.shtml|accessdate=May 23, 2009|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110916123259/http://www.sptimes.com/2006/09/26/Sports/It_s_clear__Ryder_tea.shtml|url-status=dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇವತ್ತಿನವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂವರು ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|title = Ryder Cup: Singles round-up|publisher=BBC Sport|date = September 24, 2006|url = http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/golf/5375598.stm|accessdate = May 24, 2009|location=London}}</ref> ವುಡ್ಸ್‌ಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 2008 ರೈಡರ್ ಕಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಎಡ ಮಂಡಿಯ ಮರುಜೋಡಣಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ವುಡ್ಸ್‌ರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ತಂಡವು, 1981ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗೆಲುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸಾಧನೆಗಳು == {{Main|List of career achievements by Tiger Woods}} ವುಡ್ಸ್ 14 ಮೇಜರ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 71 ಅಧಿಕೃತ PGA ಟೂರ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಮೇಜರ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು 14-1 ಅಂಕವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಡೇಪಕ್ಷ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಇವರನ್ನು ಹಲವಾರು ಗಾಲ್ಫ್ ತಜ್ಞರು "ಗಾಲ್ಫ್ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಲೋಸರ್" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=Tiger is greatest closer ever |url=http://www.msnbc.msn.com/id/14002254/ |author=Mike Celizic |publisher=[[MSNBC]] |date=July 24, 2006 |accessdate=August 12, 2007 |archive-date=ಮೇ 21, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070521213603/http://www.msnbc.msn.com/id/14002254/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|title = Goliath will surely fall one day. Or will he?|url = http://www.pga.com/pgachampionship/2007/news/pga_maginnes_081207.html|author = John Maginnes|publisher = [[PGA Tour]]|date = August 12, 2007|accessdate = August 12, 2007|archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 4, 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20101204115036/http://www.pga.com/pgachampionship/2007/news/pga_maginnes_081207.html|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite news |title = Cabrera wins devilish battle at U.S. Open|url =http://sports.espn.go.com/golf/usopen07/news/story?id=2907111 |agency=Associated Press |publisher=ESPN |date = June 20, 2007|accessdate =August 12, 2007}}</ref> PGA ಟೂರ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಟಗಾರನಿಗಿಂತ ಅವರು ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸ್ಕೋರಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿ ಹಾಗು ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಮಾನುಗತ ಹಾಗು ಸಂಚಿತ ವಾರಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಐದು ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಇವರು ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ(ಜಿನಿ ಸರಜೆನ್, ಬೆನ್ ಹೋಗನ್, ಗ್ಯಾರಿ ಪ್ಲೇಯರ್, ಹಾಗು ಜ್ಯಾಕ್ ನಿಕ್ಲಾಸ್ ಜತೆಯಲ್ಲಿ) ಇದು ಕೆರೀರ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಆಟಗಾರ.<ref>{{cite news|last=Farrell|first=Andy|title=Woods moves majestically to grand slam|work=The Independent |location=UK|date=July 24, 2000|url=http://www.independent.co.uk/sport/golf/woods-moves-majestically-to-grand-slam-708668.html|accessdate=May 20, 2009}}</ref> ಸತತವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರ ವುಡ್ಸ್, ಈ ಗಮನಾರ್ಹ ಗೆಲುವುಗಳನ್ನು 2000-2001ರ ಕ್ರೀಡಾ ಋತುಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವುಡ್ಸ್ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದಾಗ, ಮೈಕ್ "ಫ್ಲಫ್ಫ್" ಕೋವನ್, ೧೯೯೮ ಮಾರ್ಚ್ 8ರರವರೆಗೂ ಅವರ ಪರಿಚರ(ಕ್ಯಾಡಿ)ರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Fluff">{{cite news|title = Woods Dismisses His Caddie Cowan|work=The New York Times|date=March 9, 1999|url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C04E1DA113FF93AA35750C0A96F958260|accessdate = May 13, 2007}}</ref> ಇವರ ನಂತರ ಸ್ಟೀವ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಅವರ ಪರಿಚರರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇವರು ವುಡ್ಸ್ ರ ಆಪ್ತ ಗೆಳೆಯರಾಗುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಟ್ ಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಪಟ್ ಗಳನ್ನು(ಹುಲ್ಲು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಉರುಳುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಕುಳಿಗೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಗಾಲ್ಫ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದು) ಹೊಡೆಯಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಾರೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Caddie">{{cite news|title = Tiger's Caddie Reflects on "Defining" Moment at Medinah|publisher = [[The Golf Channel]]|agency = Associated Press|date = August 8, 2006|url = http://www.thegolfchannel.com/core.aspx?page=15101&select=20332|accessdate = May 13, 2007|archive-date = ಜೂನ್ 10, 2008|archive-url = https://web.archive.org/web/20080610084617/http://www.thegolfchannel.com/core.aspx?page=15101&select=20332|url-status = dead}}</ref> *'''PGA ಟೂರ್ ಗೆಲುವುಗಳು (71)''' *'''ಯುರೋಪಿಯನ್ ಟೂರ್ ಗೆಲುವುಗಳು (38)''' *'''ಜಪಾನ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಟೂರ್ ಗೆಲುವುಗಳು (2)''' *'''ಏಷ್ಯನ್ ಟೂರ್ ಗೆಲುವುಗಳು (1)''' *'''PGA ಟೂರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರಾಲಾಸಿಯ ಗೆಲುವುಗಳು (1)''' *'''ಇತರ ವೃತ್ತಿಪರ ಗೆಲುವುಗಳು (15) ''' *'''ಹವ್ಯಾಸಿ ಗೆಲುವುಗಳು (21)''' ===ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳು === ====ಗೆಲುವುಗಳು (14)==== {| class="sortable wikitable" !ಇಸವಿ !ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಷಿಪ್ !54 ಕುಳಿಗಳು !ಗೆದ್ದ ಅಂಕಗಳು !ಅಂತರ !ರನ್ನರ್ಸ್‌ಅಪ್ |- style="background:#d0f0c0" | 1997 | ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ | {{Hs|09}}9 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-18}}−18 (70–66–65–69=270) | {{Hs|12}}12 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|USA}} ಟಾಮ್ ಕೈಟ್ |- style="background:thistle" | 1999 | PGA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ | {{Hs|00}}ಮುನ್ನಡೆಗಾಗಿ ಸಮಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು | {{Hs|-11}}−11 (70–67–68–72=277) | {{Hs|01}}1 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ | {{flagicon|ESP}} ಸರ್ಗಿಯೋ ಗಾರ್ಸಿಯ |- style="background:#fbceb1" | 2000 | U.S. ಓಪನ್ | {{Hs|10}}10 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-12}}−12 (65–69–71–67=272) | {{Hs|15}}15 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|RSA}} ಎರ್ನಿ ಎಲ್ಸ್, {{flagicon|ESP}} ಮಿಗುಯೆಲ್ ಏಂಜಲ್ ಜಿಮೆನೆಜ್ |- style="background:#abcdef" | 2000 | ದಿ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ | {{Hs|06}}6 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-19}}−19 (67–66–67–69=269) | {{Hs|08}}8 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|DNK}} ಥಾಮಸ್ ಬಜೋರ್ನ್, {{flagicon|RSA}}ಎರ್ನಿ ಎಲ್ಸ್ |- style="background:thistle" | 2000 | PGA ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small> (2)</small> | {{Hs|01}}1 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-18}}−18 (66–67–70–67=270) | {{Hs|00}}ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯ ¹ | {{flagicon|USA}} ಬಾಬ್ ಮೇ |- style="background:#d0f0c0" | 2001 | ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್(2) | {{Hs|01}}1 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-16}}−16 (70–66–68–68=272) | {{Hs|02}}2 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|USA}} ಡೇವಿಡ್ ಡುವಾಲ್ |- style="background:#d0f0c0" | 2002 | ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ <small> (3)</small> | {{Hs|00}}ಮುನ್ನಡೆಗಾಗಿ ಸಮಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು | {{Hs|-12}}−12 (70–69–66–71=276) | {{Hs|03}}3 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|RSA}} ರೇಟಿಫ್ ಗೂಸೆನ್ |- style="background:#fbceb1" | 2002 | U.S. ಓಪನ್ (2) | {{Hs|04}}4 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-03}}−3 (67–68–70–72=277) | {{Hs|03}}3 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|USA}} ಫಿಲ್ ಮೈಕಲ್ ಸನ್ |- style="background:#d0f0c0" | 2005 | ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್<small> (4)</small> | {{Hs|03}}3 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-12}}−12 (74–66–65–71=276) | {{Hs|00}}ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯ ² | {{flagicon|USA}} ಕ್ರಿಸ್ ಡಿಮಾರ್ಕೋ |- style="background:#abcdef" | 2005 | ದಿ ಓಪನ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small> (2)</small> | {{Hs|02}}2 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-14}}−14 (66–67–71–70=274) | {{Hs|05}}5 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|SCO}} ಕಾಲಿನ್ ಮಾಂಟ್ಗೋಮೆರಿ |- style="background:#abcdef" | 2006 | ದಿ ಓಪನ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small> (3)</small> | {{Hs|01}}1 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-18}}−18 (67–65–71–67=270) | {{Hs|02}}2 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|USA}} ಕ್ರಿಸ್ ಡಿಮಾರ್ಕೋ |- style="background:thistle" | 2006 | PGA ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small> (3)</small> | {{Hs|00}}ಮುನ್ನಡೆಗಾಗಿ ಸಮಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು | {{Hs|-18}}−18 (69–68–65–68=270) | {{Hs|05}}5 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|USA}} ಶಾನ್ ಮಿಚೀಲ್ |- style="background:thistle" | 2007 | PGA ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small> (4)</small> | {{Hs|03}}3 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-08}}−8 (71–63–69–69=272) | {{Hs|02}}2 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|USA}} ವೂಡಿ ಆಸ್ಟಿನ್ |- style="background:#fbceb1" | 2008 | U.S. ಓಪನ್ (3) | {{Hs|01}}1 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | {{Hs|-01}}−1 (72–68–70–73=283) | {{Hs|00}}ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯ ³ | {{flagicon|USA}} ರೋಕೋ ಮೀಡಿಯೇಟ್ |} ¹ಮೂರು-ಕುಳಿಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ನಿಂದ ಮೇಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು: ವುಡ್ಸ್ (3–4–5=12), ಮೇ (4–4–5=13) <br> ²ಮೊದಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಡಿಮಾರ್ಕೋರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ³ ಸಮಾನಾಂತರ ಪಾರ್ ನಲ್ಲಿ 18-ಕುಳಿಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಂತ್ಯ(ಸಡನ್ ಡೆತ್) ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಮೀಡಿಯೇಟ್‌ರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ====ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ==== {| cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size:95%;border:#aaa solid 1px;border-collapse:collapse;text-align:center" |- style="background:#eee" ! align="left"|ಪಂದ್ಯಾವಳಿ !1995 !1996 !1997 !1998 !1999 !2000 !2001 !2002 !2003 !2004 !2005 !2006 !2007 !2008 !2009 !2010 |- | style="text-align:left"|ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ | T41 <span style="font-size:0.8em">LA</span> | CUT | style="background:lime"|'''1''' | style="background:yellow"|T8 | T18 | style="background:yellow"|5 | style="background:lime"|'''1''' | style="background:lime"|'''1''' | T15 | T22 | style="background:lime"|'''1''' | style="background:yellow"|T3 | style="background:yellow"|T2 | style="background:yellow"|2 | style="background:yellow"|T6 | style="background:yellow;text-align:center"|T4 |- | style="text-align:left"|U.S. ಓಪನ್ | WD | T82 | T19 | T18 | style="background:yellow"|T3 | style="background:lime"|'''1''' | T12 | style="background:lime"|'''1''' | T20 | T17 | style="background:yellow"|2 | CUT | style="background:yellow"|T2 | style="background:lime"|'''1''' | style="background:yellow"|T6 | style="background:yellow;text-align:center"|T4 |- | style="text-align:left"|ದಿ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ | T68 | T22 <span style="font-size:0.8em">LA</span> | T24 | style="background:yellow"|3 | style="background:yellow"|T7 | style="background:lime"|'''1''' | T25 | T28 | style="background:yellow"|T4 | style="background:yellow"|T9 | style="background:lime"|'''1''' | style="background:lime"|'''1''' | T12 | DNP | CUT | style="text-align:center"|T23 |- | style="text-align:left"|PGA ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ | DNP | DNP | T29 | style="background:yellow"|T10 | style="background:lime"|'''1''' | style="background:lime"|'''1''' | T29 | style="background:yellow"|2 | T39 | T24 | style="background:yellow"|T4 | style="background:lime"|'''1''' | style="background:lime"|'''1''' | DNP | style="background:yellow"|2 | style="text-align:center"|T28 |} <span style="font-size:0.8em">LA</span> = ಲೋ ಅಮೆಚೂರ್ <br> DNP = ಡಿಡ್‌ ನಾಟ್ ಪ್ಲೇ (ಆಟವಾಡಲಿಲ್ಲ)<br> CUT = ಹಾಫ್‌ವೇ ಕಟ್ ನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು<br> "T" ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಕವನ್ನು ಸಮಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ <br> ಗೆಲುವನ್ನು ಹಸಿರು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳದಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ - ಅಗ್ರ 10. ===ವಿಶ್ವ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳು === ====ಗೆಲುವುಗಳು (16)==== {| class="sortable wikitable" style="font-size:95%" |- !ಇಸವಿ !ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ !54 ಕುಳಿಗಳು !ಗೆದ್ದ ಅಂಕಗಳು !ಗೆಲುವಿನ ಅಂತರ !ರನ್ನರ್ಸ್ ಅಪ್ |- style="background:#ffc" | 1999 | WGC-NEC ಆಹ್ವಾನಿತ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ | align="center"|{{Hs|05}}5 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | align="center"|{{Hs|-10}}-10 (66-71-62-71=270) | align="center"|{{Hs|01}}1 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ | {{flagicon|USA}} ಫಿಲ್ ಮೈಕಲ್ ಸನ್ |- style="background:#ffd6d6" | 1999 | WGC-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ | align="center"|{{Hs|-03}}1 ಶಾಟ್‌ನ ಕೊರತೆ | align="center"|{{Hs|-06}}-6 (71-69-70-68=278) | align="center"|{{Hs|00}}ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯ ¹ | {{flagicon|ESP}} ಮಿಗುಯೆಲ್ ಏಂಜಲ್ ಜಿಮೆನೆಜ್ |- style="background:#ffc" | 2000 | WGC-NEC ಆಹ್ವಾನಿತ ಪಂದ್ಯ <small>(2)</small> | align="center"|{{Hs|09}}9 ಶಾಟ್ ಮುನ್ನಡೆ | align="center"|{{Hs|-21}}-21 (64-61-67-67=259) | align="center"|{{Hs|11}}11 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|USA}} ಜಸ್ಟಿನ್ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್, {{flagicon|WAL}} ಫಿಲಿಪ್ ಪ್ರೈಸ್ |- style="background:#ffc" | 2001 | WGC-NEC ಆಹ್ವಾನಿತ ಪಂದ್ಯ <small>(3)</small> | align="center"|{{Hs|-02}}2 ಶಾಟ್ ಗಳ ಕೊರತೆ | align="center"|{{Hs|-12}}-12 (66-67-66-69=268) | align="center"|{{Hs|00}}ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯ ² | {{flagicon|USA}} ಜಿಮ್ ಫರ್ಯಿಕ್ |- style="background:#ffd6d6" | 2002 | WGC-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small>(2)</small> | align="center"|{{Hs|05}}5 ಶಾಟ್ ಗಳ ಮುನ್ನಡೆ | align="center"|{{Hs|-25}}-25 (65-65-67-66=263) | align="center"|{{Hs|01}}1 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ | {{flagicon|ZAF}} ರೇಟಿಫ್ ಗೂಸೆನ್ |- style="background:#d6e8ff" | 2003 | WGC-ಅಕ್ಸೆನ್ಚರ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಪ್ಲೇ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ | align="center"|{{Hs|n/a}}n/a | align="center"|{{Hs|n/a}}2 & 1 | align="center"|{{Hs|n/a}}n/a | {{flagicon|USA}}ಡೇವಿಡ್ ಟೋಮ್ಸ್ |- style="background:#ffd6d6" | 2003 | WGC-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small>(3)</small> | align="center"|{{Hs|02}}2 ಶಾಟ್ ಗಳ ಮುನ್ನಡೆ | align="center"|{{Hs|-06}}-6 (67-66-69-72=274) | align="center"|{{Hs|02}}2 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|AUS}} ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಆಪಲ್ ಬೈ, {{flagicon|USA}} ಟಿಮ್ ಹೆರ್ರೋನ್, {{flagicon|FJI}} ವಿಜಯ್ ಸಿಂಗ್ |- style="background:#d6e8ff" | 2004 | WGC-ಅಕ್ಸೆನ್ಚರ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಪ್ಲೇ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small>(2)</small> | align="center"|{{Hs|n/a}}n/a | align="center"|{{Hs|n/a}}3 & 2 | align="center"|{{Hs|n/a}}n/a | {{flagicon|USA}} ಡೇವಿಸ್ ಲವ್ III |- style="background:#ffc" | 2005 | WGC-NEC ಆಹ್ವಾನಿತ ಪಂದ್ಯ <small>(4)</small> | align="center"|{{Hs|00}}ಮುನ್ನಡೆಗಾಗಿ ಸಮಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು | align="center"|{{Hs|-06}}-6 (66-70-67-71=274) | align="center"|{{Hs|01}}1 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ | {{flagicon|USA}} ಕ್ರಿಸ್ ಡಿಮಾರ್ಕೋ |- style="background:#ffd6d6" | 2005 | WGC-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small>(4)</small> | align="center"|{{Hs|-02}}2 ಶಾಟ್ ಗಳ ಕೊರತೆ | align="center"|{{Hs|-10}}-10 (67-68-68-67=270) | align="center"|{{Hs|00}}ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯ³ | {{flagicon|USA}} ಜಾನ್ ಡಾಲಿ |- style="background:#ffc" | 2006 | {{sortname|WGC-Bridgestone|Invitational||WGC-NEC Invitational}} <small>(5)</small> | align="center"|{{Hs|-03}}1 ಶಾಟ್ ಕೊರತೆ | align="center"|{{Hs|-10}}-10 (67-64-71-68=270) | align="center"|{{Hs|00}}ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯ⁴ | {{flagicon|USA}} ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಸಿಂಕ್ |- style="background:#ffd6d6" | 2006 | WGC-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small>(5)</small> | align="center"|{{Hs|06}}6 ಶಾಟ್ ಗಳ ಮುನ್ನಡೆ | align="center"|{{Hs|-23}}-23 (63-64-67-67=261) | align="center"|{{Hs|08}}8 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|ENG}} ಐಯಾನ್ ಪೌಲ್ಟರ್, {{flagicon|AUS}} ಆಡಂ ಸ್ಕಾಟ್ |- style="background:#ffd6d6" | 2007 | {{sortname|WGC-CA|Championship||WGC-American Express Championship}} <small>(6)</small> | align="center"|{{Hs|04}}4 ಶಾಟ್ ಗಳ ಮುನ್ನಡೆ | align="center"|{{Hs|-10}}-10 (71-66-68-73=278) | align="center"|{{Hs|02}}2 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|USA}} ಬ್ರೆಟ್ ವೆಟೆರಿಚ್ |- style="background:#ffc" | 2007 | {{sortname|WGC-Bridgestone|Invitational||WGC-NEC Invitational}} <small>(6)</small> | align="center"|{{Hs|-03}}1 ಶಾಟ್ ಕೊರತೆ | align="center"|{{Hs|-08}}-8 (68-70-69-65=272) | align="center"|{{Hs|08}}8 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|ENG}} ಜಸ್ಟಿನ್ ರೋಸ್, {{flagicon|ZAF}} ರೋರಿ ಸಬ್ಬಟಿನಿ |- style="background:#d6e8ff" | 2008 | WGC-ಅಕ್ಸೆನ್ಚರ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಪ್ಲೇ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ <small>(3)</small> | align="center"|{{Hs|n/a}}n/a | align="center"|{{Hs|n/a}}8 & 7 | align="center"|{{Hs|n/a}}n/a | {{flagicon|USA}} ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಸಿಂಕ್ |- style="background:#ffc" | 2009 | {{sortname|WGC-Bridgestone|Invitational||WGC-NEC Invitationalz}} <small>(7)</small> | align="center"|{{Hs|-01}}3 ಶಾಟ್ ಗಳ ಕೊರತೆ | align="center"|{{Hs|-12}}-12 (68-70-65-65=268) | align="center"|{{Hs|04}}4 ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಗಳು | {{flagicon|AUS}} ರಾಬರ್ಟ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಬೈ, {{flagicon|IRL}} ಪಡ್ರಯಿಗ್ ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ ಟನ್ |} ¹ಆಕಸ್ಮಿಕ-ಅಂತ್ಯ(ಸಡನ್ ಡೆತ್) ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕುಳಿಯಿಂದ ಗೆಲುವು. <br> ² ಸಡನ್ ಡೆತ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕುಳಿಯಿಂದ ಗೆಲುವು. <br> ³ಸಡನ್ ಡೆತ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕುಳಿಯಿಂದ ಗೆಲುವು. <br> ⁴ಸಡನ್ ಡೆತ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕುಳಿಯಿಂದ ಗೆಲುವು. ====ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ಪಂದ್ಯಾವಳಿ !1999 !2000 !2001 !2002 !2003 !2004 !2005 !2006 !2007 !2008 !2009 !2010 |- | align="left"|ಅಕ್ಸೆನ್ಚರ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಪ್ಲೇ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ | style="background:yellow"|QF | style="background:yellow"|2 | DNP | R64 | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:#0f0"|'''1''' | R32 | style="background:yellow"|R16 | style="background:yellow"|R16 | style="background:#0f0"|'''1''' | R32 | DNP |- | align="left"|CA ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:yellow"|T5 | NT¹ | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:yellow"|9 | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:yellow"|5 | style="background:yellow"|T9 | DNP |- | align="left"|ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಸ್ಟೋನ್ ಇನ್ವಿಟೇಷನಲ್ | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:yellow"|4 | style="background:yellow"|T4 | style="background:yellow"|T2 | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:#0f0"|'''1''' | style="background:#0f0"|'''1''' | DNP | style="background:#0f0"|'''1''' | T78 |- | align="left"|HSBC ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ | – | – | – | – | – | – | – | – | – | – | style="background:yellow"|T6 | style="background:yellow"|T6 |} ¹9/11ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಂಡಿತು <br> DNP = ಡಿಡ್‌ ನಾಟ್ ಪ್ಲೇ (ಆಟವಾಡಲಿಲ್ಲ)<br> QF, R16, R32, R64 = ಪಂದ್ಯದಾಟದಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರನು ಸೋತ ಸುತ್ತು <br> "T" = ಟೈ ಆಗಿದ್ದು(ಸಮವಾಗಿದ್ದು)<br> NT = ನೋ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್(ಯಾವುದೇ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಲ್ಲ) <br> ಗೆಲುವು - ಹಸಿರು ಹಿನ್ನೆಲೆ. ಹಳದಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ - ಅಗ್ರ 10. HSBC ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು 2009ರವರೆಗೂ WGC ಈವೆಂಟ್‌ ಆಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ===PGA ಟೂರ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸಾರಾಂಶ === {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! ಇಸವಿ ! ಗೆಲುವುಗಳು (ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯಗಳು) ! ಗಳಿಕೆಗಳು($) ! ಹಣ ಗಳಿಕೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶ್ರೇಣಿ |- | 1996 | 2 | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/1996.html 790,594] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025625/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/1996.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | [http://www.pgatour.com/r/stats/1996/109.html 24] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025725/http://www.pgatour.com/r/stats/1996/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} |- | 1997 | 4 (1) | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/1997.html 2,066,833] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025630/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/1997.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:lime"|[http://www.pgatour.com/r/stats/1997/109.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025731/http://www.pgatour.com/r/stats/1997/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} |- | 1998 | 1 | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/1998.html 1,841,117] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025635/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/1998.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:yellow"|[http://www.pgatour.com/r/stats/1998/109.html 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203212630/http://www.pgatour.com/r/stats/1998/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} |- | 1999 | 8 (1) | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/1999.html 6,616,585] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025640/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/1999.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:lime"|[http://www.pgatour.com/r/stats/1999/109.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025736/http://www.pgatour.com/r/stats/1999/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} |- | 2000 | 9 (3) | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2000.html 9,188,321] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025645/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2000.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:lime"|[http://www.pgatour.com/r/stats/2000/109.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025741/http://www.pgatour.com/r/stats/2000/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} |- | 2001 | 5 (1) | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2001.html 6,687,777] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025650/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2001.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:lime"|[http://www.pgatour.com/r/stats/2001/109.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025746/http://www.pgatour.com/r/stats/2001/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} |- | 2002 | 5 (2) | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2002.html 6,912,625] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025655/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2002.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:lime"|[http://www.pgatour.com/r/stats/2002/109.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025751/http://www.pgatour.com/r/stats/2002/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} |- | 2003 | 5 | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2003.html 6,673,413] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025700/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2003.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:yellow"|[http://www.pgatour.com/r/stats/2003/109.html 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025756/http://www.pgatour.com/r/stats/2003/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} |- | 2004 | 1 | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2004.html 5,365,472] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025705/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2004.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:yellow"|[http://www.pgatour.com/r/stats/2004/109.html 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025801/http://www.pgatour.com/r/stats/2004/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} |- | 2005 | 6 (2) | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2005.html 10,628,024] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203014747/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2005.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:lime"|[http://www.pgatour.com/r/stats/2005/109.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090202124522/http://www.pgatour.com/r/stats/2005/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2009 }} |- | 2006 | 8 (2) | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2006.html 9,941,563] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025711/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2006.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:lime"|[http://www.pgatour.com/r/stats/2006/109.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090202121828/http://www.pgatour.com/r/stats/2006/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2009 }} |- | 2007 | 7 (1) | [http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2007.html 10,867,052] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025715/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/results/2007.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:lime"|[http://www.pgatour.com/r/stats/2007/109.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090202133506/http://www.pgatour.com/r/stats/2007/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2009 }} |- | 2008 | 4 (1) | [http://www.pgatour.com/players/r/?/00/87/93/results 5,775,000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025721/http://www.pgatour.com/players/r/?%2F00%2F87%2F93%2Fresults |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:yellow"|[http://www.pgatour.com/r/stats/current/109.html 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204002452/http://www.pgatour.com/r/stats/current/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 2009 }} |- | 2009 | 6 | [http://www.pgatour.com/players/r/?/00/87/93/results 10,508,163] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025721/http://www.pgatour.com/players/r/?%2F00%2F87%2F93%2Fresults |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | style="background:lime"|[http://www.pgatour.com/r/stats/current/109.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204002452/http://www.pgatour.com/r/stats/current/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 2009 }} |- | 2010 | 0 | [http://www.pgatour.com/players/r/?/00/87/93/results 1,294,765] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203025721/http://www.pgatour.com/players/r/?%2F00%2F87%2F93%2Fresults |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }} | [http://www.pgatour.com/r/stats/current/109.html 68] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204002452/http://www.pgatour.com/r/stats/current/109.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 4, 2009 }} |- | '''ವೃತ್ತಿಜೀವನ*''' | '''71 (14)''' | '''[http://www.pgatour.com/r/stats/current/110.html 94,157,304] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203014700/http://www.pgatour.com/r/stats/current/110.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }}''' | style="background:lime"|'''[http://www.pgatour.com/r/stats/current/110.html 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203014700/http://www.pgatour.com/r/stats/current/110.html |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2009 }}''' |} : <nowiki>*</nowiki> 2010ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನವರೆಗೂ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ===ವಿವಾಹ=== ನವೆಂಬರ್ 2003ರಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ಎಲಿನ್ ನಾರ್ಡೆಗ್ರೆನ್ ರೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಮಾಜಿ ರೂಪದರ್ಶಿ ಹಾಗು ಮಾಜಿ ವಲಸೆ ಮಂತ್ರಿ ಬರ್ಬ್ರೋ ಹೋಂಬರ್ಗ್ ಹಾಗು ಬಾನುಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ಥಾಮಸ್ ನಾರ್ಡೆಗ್ರೆನ್ ರ ಪುತ್ರಿ.<ref>{{cite news |date=December 4, 2009 |url= http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/12/03/elin.five.things.to.know/index.html?iref=mpstoryview |title= Five things you didn't know about Elin Nordegren|publisher=CNN|accessdate= December 15, 2009}}</ref> 2001ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರ ಜೆಸ್ಪರ್ ಪರ್ನೆವಿಕ್ ದಿ ಓಪನ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೆಸ್ಪರ್ ಇವರನ್ನು ಔ ಪೇರ್ (ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮನೆಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವುದು) ಆಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಬ್ಬರು 2004 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5ರಲ್ಲಿ [[ಬಾರ್ಬಡೋಸ್]] ನ ಕೆರೇಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪದ ಮೇಲಿರುವ ಸ್ಯಾಂಡಿ ಲೇನ್ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾರೆ <ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/golf/3715694.stm |title=Woods ties the knot |work=[[BBC Sport]] |date=October 6, 2004 |accessdate=August 23, 2010}}</ref> ಹಾಗು ಆರ್ಲ್ಯಾನ್ಡೋ, ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಉಪನಗರದ ವಿಂಡರ್ಮೆರೆ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಐಲ್ವರ್ತ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು.<ref name="NYT Jupiter">{{cite news|title=Tiger Woods buys $40&nbsp;million estate|date=January 1, 2006|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|url=https://www.nytimes.com/2006/01/01/realestate/01iht-web.propbrfs2.html|accessdate=August 23, 2010}}</ref> ಇವರು ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್, ವ್ಯೋಮಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ, ಹಾಗು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲೂ ಸಹ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name="Den" /> ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯುಪಿಟರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, ಫ್ಲೋರಿಡವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ $39 ದಶಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು.<ref name="Den">{{cite news|title=The $54m Tiger den – but not all neighbours welcome world's best|author=Mount, Harry|date=January 8, 2006|newspaper=[[The Sydney Morning Herald]]|url=http://www.smh.com.au/news/world/54m-tiger-den/2006/01/07/1136609984028.html|accessdate=May 12, 2007}}</ref> ಜ್ಯುಪಿಟರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರಾದ ಗ್ಯಾರಿ ಪ್ಲೇಯರ್, ಗ್ರೆಗ್ ನಾರ್ಮನ್, ಹಾಗು ನಿಕ್ ಪ್ರೈಸ್ ಸಹ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲದೆ ಹಾಡುಗಾರರಾದ ಸೆಲಿನ್ ಡಿಯೋನ್ ಹಾಗು ಅಲನ್ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2007ರಲ್ಲಿ, ಜ್ಯುಪಿಟರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್‌ರ ಒಡೆತನದ ಅತಿಥಿ ಗೃಹವು ಸಿಡಿಲಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬೆಂಕಿ ತಗುಲಿ ನಾಶವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Beachside home owned by Tiger Woods destroyed in fire|url=http://sports.espn.go.com/espn/wire?section=golfonline&id=2921515|agency=Associated Press|publisher=ESPN|date=June 29, 2007|accessdate=July 8, 2007}}</ref> 2007, ಜೂನ್ 18ರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ, ಆರ್ಲ್ಯಾನ್ಡೋನಲ್ಲಿ ಎಲಿನ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು, ಸ್ಯಾಮ್ ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್ ವುಡ್ಸ್‌ಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite news|title=Elin Woods has daughter just after U.S. Open|url=http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=2908637|agency=Associated Press|publisher=ESPN|date=June 19, 2007|accessdate=July 8, 2007}}</ref> ವುಡ್ಸ್ 2007 U.S. ಓಪನ್ ನ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಸಮಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಜನಿಸಿದಳು.<ref>{{cite news|title=Tiger Woods and Wife Elin Nordegren Have a Baby Girl|author=Fleeman, Mike|newspaper=[[People (magazine)|People]]|date=June 18, 2007|url=http://www.people.com/people/article/0,,20042990,00.html|accessdate=December 2, 2009|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2008|archive-url=https://www.webcitation.org/5d5hNO1zW?url=http://www.people.com/people/article/0,,20042990,00.html|url-status=dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಸ್ಯಾಮ್‌ನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ವುಡ್ಸ್ ತಂದೆ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಸ್ಯಾಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Tiger Woods Calls Fatherhood 'A Dream Come True'|author=Mandel, Susan|newspaper=People|date=July 3, 2007|url=http://www.people.com/people/article/0,,20044551,00.html|accessdate=December 2, 2009|archive-date=ಜೂನ್ 2, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090602083041/http://www.people.com/people/article/0,,20044551,00.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=Woods played U.S. Open while wife was in hospital|author=White, Joseph|newspaper=USA Today|agency=Associated Press|date=July 3, 2007|url=http://www.usatoday.com/sports/golf/2007-07-03-2162604389_x.htm|accessdate=December 2, 2009}}</ref> ೨೦೦೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2ರಂದು ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾವು ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಎರಡನೇ ಮಗುವಿನ ಆಗಮನದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Woods announces his wife, Elin, pregnant with second child|url=http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=3565135|agency=Associated Press|publisher=ESPN|date=September 2, 2008|accessdate=September 2, 2008}}</ref> ಐದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 8ರಂದು ಎಲಿನ್, ಚಾರ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸ್ ವುಡ್ಸ್ ಹೆಸರಿನ ಗಂಡು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Tiger becomes dad for second time|url=http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=3893647|publisher=ESPN|agency=Associated Press|date=February 9, 2009|accessdate=February 9, 2009}}</ref> ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಹಾಗು ಎಲಿನ್ ನಾರ್ಡೆಗ್ರೆನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 2010ಆಗಸ್ಟ್ 23ರಂದು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. {{Anchor|TWInfidelity}} ===ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹ ಹಾಗು ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಡಕು === ನವೆಂಬರ್ 25, 2009ರಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ''ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎನ್ಕ್ವೈರರ್'' ವುಡ್ಸ್ ರೇಚಲ್ ಉಚಿಟೆಲ್ ಎಂಬ ನೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ನ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref name="Apology">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/reuters/2009/12/02/arts/entertainment-us-golf-woods.html?scp=2&sq=Tiger%20Woods%20Enquirer&st=cse|title=Tiger Woods Admits "Transgressions," Apologizes|date=December 2, 2009|agency=[[Reuters]]|newspaper=The New York Times|accessdate=December 9, 2009}} {{Dead link|date=August 2010|bot=RjwilmsiBot}}</ref> ಈ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಉಚಿಟೆಲ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|title=Alleged Tiger Woods Mistress Denies Affair|publisher=CBS News|date=December 1, 2009|url=http://www.cbsnews.com/stories/2009/12/01/earlyshow/leisure/celebspot/main5849586.shtml|accessdate=September 7, 2010|archive-date=ಮೇ 19, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110519011831/http://www.cbsnews.com/stories/2009/12/01/earlyshow/leisure/celebspot/main5849586.shtml|url-status=dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಕಾರು ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಒಂದೂವರೆ ದಿನದ ನಂತರ ಕಥೆಯು ಮಾಧ್ಯಮದವರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು:<ref>{{cite news |title= Tiger Woods 'in good condition' after car crash|newspaper=BBC Sport|date=November 28, 2009|url= http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/golf/8383782.stm|accessdate=December 17, 2009|location=London}}</ref> ಇವರು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸುಮಾರು 2:30ಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ SUV ಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟರು. ಇದು 2009ರ ಕ್ಯಾಡಿಲಾಕ್ ಎಸ್ಕಲೇಡ್ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದು, ವುಡ್ಸ್ ಒಂದು ಬೇಲಿಗೆ, ಬೆಂಕಿ ನಂದಿಸುವ ನೀರಿನ ಕೊಳಾಯಿಗೆ, ಹಾಗು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ರಸ್ತೆಯ ಕೆಳಗಿರುವ ಒಂದು ಮರಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref name="Trib">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/sports/chi-02-tiger-woods-dec02,0,3848239.story|title=Tiger Woods pays $164 traffic ticket |last=Mariano|first=Willoughby |coauthors=Bianca Prieto|date=December 2, 2009|newspaper=[[Chicago Tribune]]|accessdate=December 3, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091205182138/http://www.chicagotribune.com/sports/chi-02-tiger-woods-dec02,0,3848239.story|archivedate=December 5, 2009}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ರ ಮುಖಕ್ಕಾದ ಚಿಕ್ಕಪಟ್ಟ ಸೀಳು ಗಾಯಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>{{cite news |url=http://blogs.usatoday.com/gameon/2009/11/tiger-woods-in-serious-condition-after-car-crash.html |title=Tiger Woods OK after 'minor' SUV crash |newspaper=USA Today|date=November 27, 2009 |accessdate=December 25, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091130021623/http://blogs.usatoday.com/gameon/2009/11/tiger-woods-in-serious-condition-after-car-crash.html|archivedate=November 30, 2009}}</ref> ಹಾಗು ಅವರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Trib" /> ಇವರು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಲೀಸಿನವರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಈ ಅಪಘಾತವು ತೀವ್ರತರವಾದ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾ,<ref>{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Sports/wireStory?id=9198393|title=For 3rd Time, Woods Cancels Meeting With Police|last=Goodall|first=Fred|date=November 29, 2009|agency=[[Associated Press]]|newspaper=ESPN Sports|accessdate=December 12, 2009}}</ref> ಕಾರು ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಾವೇ ಜವಾಬ್ದಾರರೆಂದು ಹಾಗು ಇದು ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾರಿನಿಂದ ಹೊರತಂದ ಪತ್ನಿ, ಎಲಿನ್ ರನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://web.tigerwoods.com/news/article/200911297726222/news/|title=Statement from Tiger Woods|last=Woods|first=Tiger|date=November 29, 2009|publisher=TigerWoods.com|accessdate=December 4, 2009|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 11, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120211235132/http://web.tigerwoods.com/news/article/200911297726222/news/|url-status=dead}}</ref> ಇದಾದ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ, ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮದೇ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಗಾಲ್ಫ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಶೆವ್ರೋನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚ್ಯಾಲೆಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡುವುದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು, ಅಥವಾ 2009ರ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|title=Tiger Woods Cancels Tourney Appearance|publisher=CBS News|date=November 30, 2009|url=http://www.cbsnews.com/stories/2009/11/30/sportsline/main5838742.shtml|accessdate=September 21, 2010|archive-date=ಜನವರಿ 28, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110128154156/http://www.cbsnews.com/stories/2009/11/30/sportsline/main5838742.shtml|url-status=dead}}</ref> ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯೇಗೋದ ಕಾಕ್ಟೈಲ್ ಪರಿಚಾರಿಕೆ ಜೈಮೀ ಗ್ರಬ್ಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ''Us ವೀಕ್ಲಿ'' ಯ ಗಾಸಿಪ್ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ತಾನು ವುಡ್ಸ್ ರ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವುಡ್ಸ್ ಅವಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಧ್ವನಿ ಹಾಗು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಥೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿರುವು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಧ್ವನಿ ಸಂದೇಶವು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: "ಹೇಯ್, ನಾನು ಟೈಗರ್ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು, ನನಗೆ ನಿನ್ನಿಂದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಉಪಕಾರವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಿನ್ನ ಫೋನ್ ನಿಂದ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ನನ್ನ ಪತ್ನಿ ನನ್ನ ಫೋನ್ ನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಳು...ನೀನು ನನಗಾಗಿ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸ. ಬಹಳ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಬೈ."<ref name="Apology" /> ವುಡ್ಸ್ ಘಟನೆಯು ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನದಂದು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾರೆ, "ನಿಯಮೋಲ್ಲಂಘನೆ"ಗಾಗಿ ವಿಷಾದವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ "ನಾನು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನಿರಾಸೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ" ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://web.tigerwoods.com/news/article/200912027740572/news/|title=Tiger comments on current events|last=Woods|first=Tiger|date=December 2, 2009|publisher=TigerWoods.com|accessdate=December 4, 2009|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 3, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091203095255/http://web.tigerwoods.com/news/article/200912027740572/news/|url-status=dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ತಾವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಏತಕ್ಕೆ ಕೇಳಿದರೆಂದು ಕಾರಣ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಏಕಾಂತತೆಗೆ ಕೋರಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2009/12/03/sports/golf/03woods.html?_r=1&scp=17&sq=tiger%20woods&st=cse|title=Woods Apologizes and Gets Support|last=Dorman|first=Larry|coauthors=Stuart Elliot|date=December 2, 2009|newspaper=The New York Times|accessdate=December 4, 2009}}</ref> ಒಂದು ಡಜನ್ ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ನೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಮಾಧ್ಯಮದ ಒತ್ತಡವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2009/12/12/sports/s062742S18.DTL|title=Two weeks that shattered the legend of Tiger Woods|last=Dahlberg|first=Tim|date=December 12, 2009|agency=[[Associated Press]]|newspaper=San Francisco Chronicle|accessdate=December 27, 2009|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413165241/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fn%2Fa%2F2009%2F12%2F12%2Fsports%2Fs062742S18.DTL|url-status=dead}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 11ರಂದು, ತಾವು ಎಸಗಿದ ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹದ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ,<ref name="hiatus"/> ಹಾಗು ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್ ನಿಂದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲದವರೆಗೂ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="hiatus" /> ಅದೇ ದಿವಸ, ಇವರ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾದ ವಕೀಲರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹಾಗು ವೇಲ್ಸ್ ನ ಹೈ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ನಿಂದ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ವುಡ್ಸ್ ನಗ್ನರಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು UKಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ವುಡ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಿರುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.irishtimes.com/sports/golf/2009/1211/1224260578513.html|title=Woods secures UK injunction|date=December 11, 2009|work=The Irish Times|accessdate=December 11, 2009|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2012|archive-url=https://archive.today/20121208141926/http://www.irishtimes.com/sports/golf/2009/1211/1224260578513.html|url-status=dead}}</ref> ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆಯೂ ಸಹ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/8408760.stm|title=UK injunction granted over golfer Tiger Woods|date=December 11, 2009|publisher=BBC News|accessdate=December 11, 2009|location=London}}</ref> ಅದರ ಮರು ವಾರ, ವುಡ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯು ವುಡ್ಸ್ ನಗ್ನರಾಗಿರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ತಾವು ಎಂದಾದರು ಬೇರ್ಪಟ್ಟರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಪೂರ್ವಾಲೋಚನೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/golf/article-1237081/Model-Jaime-Jungers-took-photos-Tiger-Woods-naked-said-sell-broke-up.html#ixzz0a67yP6Q3|title=Model Jaime Jungers 'took photos of Tiger Woods naked and said she would sell them if they ever broke up'|work=Daily Mail |location=UK |date=December 18, 2009|accessdate=December 18, 2009 | location=London | first=David | last=Gardner}}</ref> ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ ಮರು ದಿನ, ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಾಹಿರಾತು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಗಣಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದವು. ಜಿಲೆಟ್, ವುಡ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref name="APGALeqM5ifvTqJkmGnuyN0Mp">{{cite news|url=http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5ifvTqJkmGnuyN0Mp_0HqO9B7w2DQD9CI26584|title=Woods' time-out to hurt Tiger Inc.|last=Fredrix|first=Emily|date=December 12, 2009|agency=Associated Press|publisher=Google News|accessdate=December 12, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091221030713/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5ifvTqJkmGnuyN0Mp_0HqO9B7w2DQD9CI26584|archivedate=December 21, 2009}}{{dead link|date=September 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 13ರಂದು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಕ್ಸೆನ್ಚರ್, ವುಡ್ಸ್ ರೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುರಿದು ಹಾಕುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಗಾಲ್ಫರ್ "ಅರ್ಹ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು" ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref name="BBC8411091">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/8411091.stm|title=Accenture cuts Tiger Woods sponsorship deal|newspaper=BBC News|date=December 13, 2009|accessdate=December 13, 2009|location=London}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2009ರಲ್ಲಿ, ನಿಲ್ಸೆನ್, ವುಡ್ಸ್ ಅವರ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಯು ಹರಡಿದ ನಂತರ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ವುಡ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ TV ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ ವುಡ್ಸ್‌ರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ,<ref>[http://money.cnn.com/2009/12/09/news/companies/tiger_woods_commercials/ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಆಡ್ಸ್ ವ್ಯಾನಿಷ್ ಫ್ರಮ್ TV], CNN ಮನಿ,2009 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 9.</ref> ಆದರೆ ಜಿಲೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 11ರಂದು ಇವರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು,<ref name="APGALeqM5ifvTqJkmGnuyN0Mp" /> ಹಾಗು ಡಿಸೆಂಬರ್ 13ರಂದು ಅಕ್ಸೆನ್ಚರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು.<ref name="BBC8411091" /> ಡಿಸೆಂಬರ್ 18ರಂದು, TAG ಹುಯೆರ್, "ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ" ವುಡ್ಸ್ ರನ್ನು ತನ್ನ ಜಾಹಿರಾತು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 23ರಂದು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಹೋಂಪೇಜ್ ನನು "ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಗೆ ಟ್ಯಾಗ್ ಹುಯೆರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆಂದು" ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/8421852.stm|title=Tag Heuer 'to drop Tiger Woods from US ads'|publisher=BBC News|date=December 18, 2009|accessdate=December 18, 2009|location=London}}</ref> ಜನವರಿ 1, 2010ರಲ್ಲಿ,AT&T ವುಡ್ಸ್ ರೊಂದಿಗಿಂತ ತನ್ನ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE5BU28720091231 |title=AT&T ends sponsorship of scandal-hit Tiger Woods |work=Reuters |date=December 31, 2009 |accessdate=January 22, 2010|first=Tiffany|last=Wu}}</ref> ಜನವರಿ 4, 2010ರಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪೀಟರ್ ಮೂರ್ ರ ಬ್ಲಾಗ್ ಮೂಲಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ವುಡ್ಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗು ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟ, ''ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ PGA ಟೂರ್ ಆನ್ಲೈನ್'' ನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.gamersdailynews.com/story-15519-Tiger-Woods-Online-to-Swing-Away.html|title=GDN source: Tiger Woods Online to Swing Away|author=Rick, Christophor|date=January 6, 2010|agency=Gamers Daily News|accessdate=January 6, 2010|archive-date=ಜುಲೈ 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711072145/http://www.gamersdailynews.com/story-15519-Tiger-Woods-Online-to-Swing-Away.html|url-status=dead}}</ref> ಜನವರಿ 13ರಂದು, ಜನರಲ್ ಮೋಟರ್ಸ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2010ರಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ ಉಚಿತ ಕಾರ್ ಸಾಲದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/8458194.stm|title=GM ends car loans for Tiger Woods|publisher=BBC News|date=January 13, 2010|accessdate=January 13, 2010|location=London}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಅಟ್ ಡೇವಿಸ್ ನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರುಗಳಾದ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ R. ನಿಟ್ಟೆಲ್ ಹಾಗು ವಿಕ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಗೋ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವು, ವುಡ್ಸ್ ರ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಶೇರುದಾರರಿಗೆ $5 ಶತಕೋಟಿಯಿಂದ $12 ಶತಕೋಟಿ ನಡುವೆ ನಷ್ಟವು ಉಂಟಾಯಿತೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತು.<ref>[http://faculty.gsm.ucdavis.edu/~vstango/tiger003.pdf ಶೇರ್ ಹೋಲ್ಡರ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಫೋಲೋಯಿಂಗ್ ದಿ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100523071813/http://faculty.gsm.ucdavis.edu/~vstango/tiger003.pdf |date=ಮೇ 23, 2010 }}, ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ R. ನಿಟ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಗೋ ರವರಿಂದ, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಅಟ್ ಡೇವಿಸ್. 2009 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 28</ref><ref>[http://www.businesswire.com/portal/site/home/permalink/?ndmViewId=news_view&newsId=20091228005221&newsLang=en ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಲ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಶೇರ್ ಹೋಲ್ಡರ್ಸ್ ಅಪ್ ಟು $12&nbsp;ಬಿಲಿಯನ್, UC ಡೇವಿಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಸೇಸ್], ಬಿಸ್ ನೆಸ್ ವೈರ್, 2009 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 28</ref> 1997ರಿಂದಲೂ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ವಿಶೇಷಾಂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವುಡ್ಸ್ ರ ಮಾಹಿತಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ''ಗಾಲ್ಫ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕವು, ಫೆಬ್ರವರಿ 2010ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅವರ ಲೇಖನಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>''ಗಾಲ್ಫ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್'', 2010 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ.</ref> ವುಡ್ಸ್ 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಸಂಚಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 2010ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 19ರಂದು ಫ್ಲೋರಿಡದ PGA ಟೂರ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ವುಡ್ಸ್ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|title=Tiger Woods apologises to wife Elin for affairs|publisher=BBC Sport|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/golf/8521060.stm|accessdate=February 23, 2010|date=February 19, 2010|location=London}}</ref><ref>{{cite news|title=Tiger Woods Statement Allegedly Leaked|publisher=CBS News|agency=Associated Press|date=February 18, 2010|url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/02/18/sportsline/main6220458.shtml|accessdate=March 16, 2010|archive-date=ಜನವರಿ 28, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110128162202/http://www.cbsnews.com/stories/2010/02/18/sportsline/main6220458.shtml|url-status=dead}}</ref> ತಾವು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ ಎಸಗಿರುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ಏನನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಧಿಕಾರವಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಯಶಸ್ಸಿನ ಅಮಲಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಸಾಧಾರಣ ನಿಯಮಗಳು ತಮಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗೆ ಇದೀಗ ತಮ್ಮ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುವ ನೋವಿಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು. ವುಡ್ಸ್, ತಾವು ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವುಡ್ಸ್ ತಾವು 45 ದಿನದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮರಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಗಾಲ್ಫ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಯೋಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರಾದರೂ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |author=ASAP Sports |url=http://web.tigerwoods.com/news/article/201002198096934/news/ |title=Transcript: Tiger's public statement |publisher=Web.tigerwoods.com |date=February 19, 2010 |accessdate=September 5, 2010 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100920054125/http://web.tigerwoods.com/news/article/201002198096934/news |url-status=dead }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 2010ರಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ ಪೇಯ ಗೆಟೊರೇಡ್, ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ರೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗೆಟೊರೇಡ್, ಧರ್ಮದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8540167.stm |title=Tiger Woods loses Gatorade sponsorship |publisher=BBC News |date=February 27, 2010 |accessdate=September 5, 2010}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ ಪ್ಯಾಡಿ ಪವರ್, ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮೊಂದಿಗಿನ $75 ದಶಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಜಾಹಿರಾತು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272630732.shtml |title=Tiger Woods Paddy Power Offer Snub – $75&nbsp;Million! |work=National Ledger |date=March 8, 2010 |accessdate=March 10, 2010 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 11, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100311175926/http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272630732.shtml |url-status=dead }}</ref> 2010ರ ಮಾರ್ಚ್ 16ರಂದು 2010ರ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಮೂಲಕ ಗಾಲ್ಫ್ ಗೆ ಮರಳುವುದಾಗಿ ವುಡ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="return" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಎಲಿನ್, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಬದಲಾಗಿ ಸ್ವೀಡನ್ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272631157.shtml |title=Elin Woods Masters Plans – Snub For Tiger's Golf Return? |work=National Ledger |date=April 3, 2010 |accessdate=April 7, 2010 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 6, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100406023126/http://www.nationalledger.com/artman/publish/article_272631157.shtml |url-status=dead }}</ref> 2010ರಮಾರ್ಚ್ 21ರಲ್ಲಿ, ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಟಾಮ್ ರಿನಾಲ್ಡಿನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="trinaldiinterview">{{cite news|url=http://sports.espn.go.com/golf/news/story?id=5015614|title=Tiger Woods Exclusive Interview|last=Rinaldi|first=Tom|date=March 21, 2010|publisher=[[ESPN]]|accessdate=March 22, 2010}}</ref> 2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 29ರಂದು, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎನ್ಕ್ವೈರರ್, ವುಡ್ಸ್ ತಮಗೆ 120 ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತೆಂದು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref name="affairs">{{cite news|title=Tiger Woods confessed to cheating with 120 women while married: Report|url=http://www.vancouversun.com/sports/Golf+Tiger+Woods+reportedly+confessed+cheating+with+women+while+married/2967214/story.html|accessdate=May 30, 2010|newspaper=Vancouver Sun|date=April 30, 2010|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110224032012/http://www.vancouversun.com/sports/Golf+Tiger+Woods+reportedly+confessed+cheating+with+women+while+married/2967214/story.html|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ನೆರೆಮನೆಯ ಹುಡುಗಿ 21 ವರ್ಷದ ರೇಚಲ್ ಕೌಡ್ರಿಯೇಟ್ ಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವಳ 14ರ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಯವಿತ್ತು.<ref name="NYDNaffairs">{{cite news|last=Siemaszko|first=Corky|title=Tiger Woods' latest alleged lover is young neighbor Raychel Coudriet: report|url=http://www.nydailynews.com/gossip/tigerwoods/2010/04/07/2010-04-07_tiger_woods_latest_alleged_lover_is_young_neighbor_raychel_coudriet_report.html|work=New York Daily News|date=April 7, 2010|accessdate=May 30, 2010|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101011150825/http://www.nydailynews.com/gossip/tigerwoods/2010/04/07/2010-04-07_tiger_woods_latest_alleged_lover_is_young_neighbor_raychel_coudriet_report.html|url-status=dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಹಾಗು ನಾರ್ಡೆಗ್ರೆನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್ 23ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|last=Helling |first=Steve |url=http://www.people.com/people/article/0,,20414961,00.html |title=Tiger Woods and Elin Nordegren's Divorce Is Final |work=People |date=August 23, 2010 |accessdate=September 5, 2010}}</ref> ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ ನಿಖರ ಹಣಕಾಸಿನ ನಿಯಮಗಳು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾರ್ಡೆಗ್ರೆನ್ ಸರಿಸುಮಾರು $100 ದಶಲಕ್ಷ ಇತ್ಯರ್ಥದ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದರೆಂದು ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು; ದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>''ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್: ದಿ ರೈಸ್ ಅಂಡ್ ಫಾಲ್'', CBC ಟೆಲಿವಿಷನ್ ''ದಿ ಪ್ಯಾಷನೇಟ್ ಐ'', 2010ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್</ref> ವುಡ್ಸ್ ರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರೇಯಸಿ, ಅಶ್ಲೀಲ ಚಿತ್ರನಟಿ ಹಾಗು ವಿಲಕ್ಷಣ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ವೆರೋನಿಕ ಸಿವಿಕ್-ಡೇನಿಯಲ್ಸ್ ಳನ್ನು(ತೆರೆಯ ಹೆಸರು ಜೋಸ್ಲಿನ್ ಜೇಮ್ಸ್), ''ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್: ದಿ ರೈಸ್ ಅಂಡ್ ಫಾಲ್'' ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ದೂರದರ್ಶನವು ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2010ರ ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, UKನ ಚ್ಯಾನಲ್ 4 ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು, ಸಂದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಹಾಗು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸಿವಿಲ್-ಡೇನಿಯಲ್ಸ್, ತಾನು ಹಾಗು ವುಡ್ಸ್ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು, ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಗಾಲ್ಫ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ವಿಮಾನದ ಟಿಕೆಟ್ ನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಸಿವಿಕ್-ಡೇನಿಯಲ್ಸ್, ವುಡ್ಸ್ ರಿಂದ ತಾನು ಎರಡು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದ್ದಾಗಿಯೂ ಸಹ ಹೇಳಿದರು. ಒಂದು ಬಾರಿ ಗರ್ಭಸ್ರಾವವಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಗರ್ಭಪಾತದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಸಿವಿಕ್-ಡೇನಿಯಲ್ಸ್, ವುಡ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಚ್ಛೇದನ ವಕೀಲೆ ಗ್ಲೋರಿಯ ಅಲ್ಲ್ರೆಡ್ ಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿರುತ್ತಾಳೆ.<ref>''ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್: ದಿ ರೈಸ್ ಅಂಡ್ ಫಾಲ್'', ಚಾನಲ್ 4, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ, 2010; ಸ್ವಲ್ಪ ನವೀಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ CBC ಟೆಲಿವಿಷನ್ ''ದಿ ಪ್ಯಾಷನೇಟ್ ಐ'' ನಲ್ಲಿ, 2010 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್</ref> ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ಸುಧಾರಿತ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು, 2010ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರ ರಾತ್ರಿ 10 p.m. ESTಗೆ CBC ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ''ದಿ ಪ್ಯಾಶನೇಟ್ ಐ'' ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>cbc.ca, ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ ಆಫ್ ಅಪ್ ಕಮ್ಮಿಂಗ್ ಶೋಸ್</ref> ===ಇತರೆ === 1997ರ GQ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಥ್ಲಿಟ್ ಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವುಡ್ಸ್ ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ: " ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಲಿಮೋ ಚಾಲಕ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, "ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರು ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ಹಾಗು ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಆಟಗಳ ಸುತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಳಿಯುವುದು ತಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಾ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಜನರು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೇಳುವಂತೆ, ಕರಿಯ ಯುವಕರು ಬಿಗ್ ಡಿಕ್ಸ್(ಜನನಾಂಗ) ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆಯೇ?".<ref>http://www.gq.com/sports/profiles/199704/tiger-woods-profile {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110808094301/http://www.gq.com/sports/profiles/199704/tiger-woods-profile |date=ಆಗಸ್ಟ್ 8, 2011 }} GQ The Man. Amen. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ P. ಪಿಯರ್ಸ್ ರವರಿಂದ 1997 ರ ಏಪ್ರಿಲ್</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2009ರಲ್ಲಿ ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಈ ಹಿಂದೆ ವುಡ್ಸ್ ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದ ಕೆನಡಾದ ಕ್ರೀಡಾ ವೈದ್ಯ ಅಂಟೋನಿ ಗಾಲೆಯ, ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೆಶನ್ ನಿಂದ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು, ಇವರು ಅಥ್ಲಿಟ್ ಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಟೋವೆಗಿನ್ ಹಾಗು ಮಾನವ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆರೋಪವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Doctor">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2009/12/15/sports/15doctor.html?pagewanted=1&_r=1&sq=tiger%20woods&st=cse&scp=2|title=Doctor Who Treated Top Athletes Is Subject of Doping Inquiry|author=Van Natta, Jr., Don|author2=Schmidt, Michael S.|author3=Austen, Ian|date=December 15, 2009|newspaper=The New York Times|accessdate=December 15, 2009}}</ref> ಅದೇ ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ, ಗಾಲೆಯ, ವುಡ್ಸ್ ರನ್ನು ಅವರ ಆರ್ಲ್ಯಾನ್ಡೋ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 2009ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ಹಾಗು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡೆ ಪಕ್ಷ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ ಬ್ಲಡ್ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ತಂತ್ರ( ಗಾಯವನ್ನು ಬೇಗ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ)ವನ್ನು ನೀಡಲು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು ಹಾಗು ವುಡ್ಸ್ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿದರು. ವುಡ್ಸ್ "ತಾವು [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ನಂಬುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ... ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶವನ್ನು ನಂಬುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."<ref name="Buddhism">{{cite web |title=Gandhi and Tiger Woods|author=Wright, Robert|date = July 24, 2000|work=[[Slate (magazine)|Slate]]|url=http://www.slate.com/id/86898/|accessdate=August 13, 2007}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷಮೆಕೋರಿ 2010 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 19 ರಂದು ಅವರು ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್, ತಾವು ಬೌದ್ಧಮತೀಯನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗು ಆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಜೀವನದ ಗತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತೆ ತಾವು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://nbcsports.msnbc.com/id/35495225/ |title=Tiger turns to Buddhism to turn life around |author=Associate Press |date=February 20, 2010 |work=NBC Sports |publisher=NBC Universal |accessdate=February 20, 2010 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 19, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101219073044/http://nbcsports.msnbc.com/id/35495225/ |url-status=dead }}</ref> 2000 ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ವುಡ್ಸ್ ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧಾವಳಿಗಾಗಿ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ಬಂದಾಗ, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್ ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜಮನೆತನದ ಗೌರವಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ತಾಯಿ ಮೂಲತಃ ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನವರಾಗಿರುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.bangkokpost.com/leisure/leisurescoop/8897/a-thai-in-every-other-sense |title=A Thai in every other sense |work=[[Bangkok Post]] |author=Kongrut, Anchalee |date=December 29, 2008 |accessdate=December 17, 2009 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಕೊಡುಗೆಯು ವುಡ್ಸ್ ರವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ "ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವ [ಮತ್ತು] ಅತ್ಯಂತ ಹೆಮ್ಮೆ" ಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವುಡ್ಸ್ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ತೆರಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.texnews.com/tiger/conquers020797.html|year=1997|accessdate=April 23, 2010|title=Tiger Woods conquers Thailand, his second home|publisher=TexNews.com|last=Huckshorn|first=Kristin|archive-date=ಜೂನ್ 14, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614100433/http://www.texnews.com/tiger/conquers020797.html|url-status=dead}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ರವರಿಗೆ ಚೆಯೆನಿ ವುಡ್ಸ್ ಹೆಸರಿನ ಸೋದರ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ. ಇವರು 2009 ರ ವರೆಗೆ ವೇಕ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿಅಮೆಚುರ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2009/06/25/sports/golf/25cheyenne.html?_r=1|title=Following a Famous Uncle and Also Her Ambition |accessdate=July 5, 2009|date=June 24, 2009|work=The New York Times|author=Crouse, Karen}}</ref> ವುಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿ''ಪ್ರೈವಸಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ 155-ಅಡಿಯ (47 ಮೀ) ವಿಹಾರ ನೌಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದು ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿದೆ. $20&nbsp;ಮಿಲಿಯನ್ ನ ಈ ವಿಹಾರ ನೌಕೆ, {{convert|6500|sqft}} ಮಾಸ್ಟರ್ ಸೂಟ್ ಅನ್ನು (ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯ ಕುರ್ಚಿ ಮೇಜುಗಳ ಗುಂಪು), ಆರು ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು, ಥಿಯೇಟರ್, ಜಿಮ್, ಮತ್ತು ಜಕೂಸಿ(ಟಬ್ಬು) ಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದರಲ್ಲಿ 21 ಜನರು ಮಲಗುವಷ್ಟು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿತ್ತು. ಇದನ್ನು [[ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕೆಮನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಹಾರ ನೌಕೆಯನ್ನು ವುಡ್ಸ್ ಗಾಗಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ನ ವ್ಯಾನ್ಕೋವರ್ ಮೂಲದ ಭವ್ಯ ವಿಹಾರ ನೌಕೆ ನಿರ್ಮಾಣಗಾರರಾದ ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸೆನ್ ಶಿಪಿಯಾರ್ಡ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Yu|first=Hui-yong|title=Tiger Woods, Amway's Devos Make Seattle a Yacht Hub (Correct)|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=10000103&sid=ay9i_tNnB8Os|publisher=Bloomberg L.P.|accessdate=June 8, 2010|date=April 28, 2006}}</ref> ಸಾಗರದ ಕಡೆಯ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾವಳಿಯನ್ನು ಆಡುವಾಗ ವುಡ್ಸ್ ರವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ವಿಹಾರ ನೌಕೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |title= Tiger Woods sails away leaving golf all at sea |author=Reason, Mark|newspaper=The Daily Telegraph|date= December 12, 2009|url= http://www.telegraph.co.uk/sport/golf/tigerwoods/6798432/Tiger-Woods-sails-away-leaving-golf-all-at-sea.html|accessdate=December 17, 2009|location=London}}</ref><ref>{{cite news |title= Tiger Woods's Boat, Privacy, Attracts Plenty of Onlookers|author=Kilgannon, Corey|newspaper=The New York Times|date=June 18, 2006|url=https://www.nytimes.com/2006/06/18/nyregion/18yacht.html|accessdate=December 17, 2009}}</ref><ref>{{cite news|title=Shhhhh...|author=Kavin, Kim|newspaper=Power & Motoryacht|date=November 2004|url=http://www.powerandmotoryacht.com/megayachts/tiger-woods-yacht-christensen-155/|accessdate=December 17, 2009|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 23, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101223151240/http://powerandmotoryacht.com/megayachts/tiger-woods-yacht-christensen-155/|url-status=dead}}</ref> 2010 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ವುಡ್ಸ್ ಜುಪೀಟರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ £30 ಮಿಲಿಯನ್ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಹೊಸ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರೆಳಿದರು. ಈ ಮನೆ 4-ಕುಳಿಗಳ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1324971/Tiger-Woods-new-50m-bachelor-pad---look-got.html |title=As Tiger Woods completes his £30m new home Elin reminds him what he HASN'T got |publisher=[[Daily Mail]] |accessdate=October 30, 2010 |date=October 29, 2010 |location=London}}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{Portal box|Biography|Golf|United States}} *ಕರಿಯರ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಗಳು *ಬಹುಪಾಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಟೂರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರು *ಬಹುಪಾಲು PGA ಟೂರ್ ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರ ಪಟ್ಟಿ *ಪುರುಷರ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರ ಪಟ್ಟಿ *ವಿಶ್ವದ ನಂಬರ್ ಒನ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಪುರುಷ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರ ಪಟ್ಟಿ *ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ PGA ಟೂರ್ ನ ಗೆಲುವಿನ ಪರಂಪರೆಗಳು *ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ PGA ಟೂರ್ ನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದವರು *ಒಂದು PGA ಟೂರ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಬಾರಿ ಜಯಗಳಿಸಿದವರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|colwidth=30em}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== *{{Cite book|last=Andrisani|first=John|title=The Tiger Woods Way: An Analysis of Tiger Woods' Power-Swing Technique|publisher=[[Three Rivers Press]]|location=New York|year=1997|isbn = 0-609-80139-2|oclc=55124056|ref=harv|postscript=<!--None-->}} *{{Cite book|last=Clary|first=Jack|title=Tiger Woods|publisher=Tiger Books International|location=Twickenham, England|year=1997|isbn=9781855019546|oclc=40859379|ref=harv|postscript=<!--None-->}} *{{Cite book|last= Feinstein|first=John|authorlink= John Feinstein|title = The Majors: In Pursuit of Golf's Holy Grail|publisher=[[Little, Brown]]|location=Boston|year=1999|isbn=9780316279710|oclc=40602886|ref= harv|postscript= <!--None-->}} *{{Cite book |title= Tiger Woods: A Biography|last= Londino|first= Lawrence J.|year= 2006|publisher=[[Greenwood Press]]|location= Westport, Conn|isbn= 9780313331213|oclc=61109403 |ref= harv |postscript= <!--None-->}} *{{Cite book |last =Rosaforte|first=Tim|title = Raising the Bar: The Championship Years of Tiger Woods|publisher=[[Thomas Dunne Books]]|location=New York|year = 2000|isbn=9780312272128|oclc=45248211 |ref =harv |postscript =<!--None-->}} *{{Cite book |title= Training a Tiger: A Father's Guide to Raising a Winner in Both Golf and Life|last1= Woods|first1= Earl|authorlink1= Earl Woods|last2= McDaniel|first2=Pete|year= 1997|publisher=[[HarperCollins Publishers]]|location= New York|isbn= 9780062701787|oclc=35925055 |ref= harv |postscript= <!--None-->}} *{{Cite book |title= How I Play Golf|last= Woods|first= Tiger|year= 2001|publisher=[[Warner Books]]|location= New York|isbn= 9780446529310|oclc= 46992172 |ref= harv |postscript= <!--None-->}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Sister project links|wikt=no|b=no|q=Tiger Woods|s=no|commons=Category:Tiger Woods|n=Tiger Woods|v=no}} *[http://www.tigerwoods.com/ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್] ಅಫೀಶಿಯಲ್ ಸೈಟ್ *[http://www.pgatour.com/players/00/87/93/ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110301014650/http://www.pgatour.com/players/00/87/93/ |date=ಮಾರ್ಚ್ 1, 2011 }} ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಆನ್ ದಿ PGA ಟೂರ್'ಸ್ ಅಫೀಷಿಯಲ್ ಸೈಟ್ *[http://www.twfound.org/ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಷನ್] *[http://www.twlc.org/ ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್] *{{IMDB name|id=0971329|name=Tiger Woods}} *{{worldcat subject|id=lccn-n95-39225}} *[http://www.officialworldgolfranking.com/players/bio.sps?ID=5321 ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515131638/http://www.officialworldgolfranking.com/players/bio.sps?ID=5321 |date=ಮೇ 15, 2011 }} ಆನ್ ದಿ ಅಫೀಷಿಯಲ್ ವಲ್ಡ್ ಗಾಲ್ಫ್ ರಾಂಕಿಂಗ್ಸ್ ಸೈಟ್ *[http://www.mreplay.com/search_result.php?search_id=tiger+woods&search_typ=search_videos ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್' ವಿಡಿಯೋಸ್ ಆನ್ mReplay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080115141406/http://www.mreplay.com/search_result.php?search_id=tiger%20woods&search_typ=search_videos |date=ಜನವರಿ 15, 2008 }} *[http://videos.espn.com/golf/tiger-woods.htm ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ವಿಡಿಯೋ ಆನ್ ESPN ವಿಡಿಯೋ ಆರ್ಚೀವ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205233453/http://videos.espn.com/golf/tiger-woods.htm |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 2008 }} *[http://multimedia.foxsports.com/golf/tiger-woods.htm ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್ ವಿಡಿಯೋ ಆನ್ ಫಾಕ್ಸ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ವಿಡಿಯೋ ಆರ್ಚೀವ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220104701/http://multimedia.foxsports.com/golf/tiger-woods.htm |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2012 }} {{Use mdy dates|date=August 2010}} {{Persondata |NAME=Woods, Tiger |ALTERNATIVE NAMES=Woods, Eldrick Tont |SHORT DESCRIPTION=Professional golfer |DATE OF BIRTH=December 30, 1975 |PLACE OF BIRTH=[[Cypress, California]], United States |DATE OF DEATH = |PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Woods, Tiger}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೭೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮೀಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಡಚ್‌ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂತತಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ಜನೋಪಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೈನೀಸ್ ಸಂತತಿಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಥಾಯ್ ಸಂತತಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗಾಲ್ಫ್ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ದಿಂದ ಬಂದ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಾರೆಯಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ಗಳ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಿಸಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಪುರುಷರ ಕೆರೀರ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ ನ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಆರೆಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಆರೆಂಜ್ ಕೌಂಟಿಯಿಂದ ಬಂದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:PGA ಟೂರ್ ನ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಟ್ಯಾನ್ ಫೋರ್ಡ್ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಪುರುಷ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಪುರುಷರ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಲ್ಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್‌ಗಳ ವಿಜೇತರು.]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗಾಲ್ಫ್]] foiaus8v18zij8ik1ib8rxd8pqbxzfl 0 28144 1372538 1350468 2026-05-01T08:35:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372538 wikitext text/x-wiki {{about|Shakespeare's play|other uses|Comedy of errors (disambiguation)}} [[File:Robson Crane Comedy of Errors.jpg|right|250px|thumb|ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಬಿತ್ತಿಚಿತ್ರ]] '''''ದಿ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌'' ''' [[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್|ವಿಲಿಯಮ್ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌]] ಬರೆದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಬಹುಶಃ 1592 ರಿಂದ 1594 ರೊಳಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಹಸನಪರವಾದ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿದೂಷಕ ದಂಡ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದರಿಂದ ಉಕ್ಕಿಸುವ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಇದರಲ್ಲಿ ಶ್ಲೇಷೋಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗಳೊಡನೆ ಆಟ ಆಡುವಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ''ದ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌'' ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ (''ದ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್‌'' ) ಮಾತ್ರ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುನಿಟಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಒಪೇರಾಗಳಿಗೆ, ನಾಟಕರಂಗಕ್ಕೆ, ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ [[ನಾಟಕ|ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಹಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ದಿ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌'' ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಾಣುವ ಅವಳಿಗಳ ಎರಡು ಜೋಡಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಚಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕಥೆಯೇ ಇದು. ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಮತ್ತು ಆತನ ಸೇವಕ, ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ನ ಡ್ರೋಮಿಯೋ‌ ಎಫೇಸಸ್‌ ಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವರಿಬ್ಬರ ಅವಳಿ ಸಹೋದರರಾದ ಎಫೇಸಸ್‌‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಮತ್ತು ಆತನ ಸೇವಕ ಎಫೇಸಸ್‌‌ನ ಡ್ರೋಮಿಯೋ‌ ಕೂಡಾ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸಿನವರು ತಮ್ಮ ಅವಳಿಗಳ ಕುಟುಂಬದವರು ಮತ್ತು ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಈ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಾಣುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತು ತಪ್ಪುತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ದುರ್ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹೊಡೆತ ತಿನ್ನುವುದು, ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ, ಎಫೇಸಸ್‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ನ ಬಂಧಿಸುವಿಕೆ, ದಾಂಪತ್ಯದ್ರೋಹದ ಆರೋಪ, ಕಳ್ಳತನ, ಹುಚ್ಚು ಮತ್ತು ದೆವ್ವ ಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನದಂತಹ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ==ಮೂಲಗಳು== ಈ ಕಥೆಯ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ಲೇಟಸ್‌ ಬರೆದ ಎರಡು [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್‌]] ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ''ಮೆನಾಚ್ಮಿ'' ಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಾಣುವ ಇಬ್ಬರು ಅವಳಿ-ಜವಳಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪುತಿಳಿಯುವಿಕೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಿಯ ಗಣಿಕೆಯ ಪಾತ್ರ ಕೂಡಾ. ''ಮೆನಾಚ್ಮಿ'' ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅವಳಿಯು ಎಪಿಡ್ಯಾಮ್ನಸ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ ಎಫೇಸಸ್‌ ಎಂದು ಬದಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸೇಂ. ಪಾಲ್ರ ಎಪಿಸಲ್ ಟು ಎಫೇಸಿಯನ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ''ಏಂಪಿಟ್ರೂ'' ದಿಂದ ಆತ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರು ಸೇವಕರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅಂಕ 3 ರಲ್ಲಿ ಗಂಡ ಗಂಡ ಹೊರ ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ ಅವನಂತಿರುವವನ ಜೊತೆ ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಸಹಾ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಏಜಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಎಮಿಲಿಯಾರ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿರುವ ಕಥೆಯನ್ನು ''ಅಪೋಲೊನಿಯಸ್ ಆಫ್ ಟೈರ್‌'' ಎಂಬ [[ಪುಸ್ತಕ|ಪುಸ್ತಕದಿಂದ]] ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ''ಟ್ವೆಲ್ಫ್‌ತ್ ನೈಟ್'' ಮತ್ತು ''ಪೆರಿಕಲ್ಸ್, ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಟೈರ್‌'' ನಾಟಕಗಳಿಗೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ==ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ== ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ ಇರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು 1589 ರಿಂದ 1595ರ ನಡುವೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಲಿಯಮ್‌ ವಾರ್ನರ್‌ನ ''ಮೆನಾಚ್ಮಿ'' ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದವನ್ನು ಸ್ಟೇಶನರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ನೋಂದಣಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 10, 1594 ರಂದು ನಮೂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1595 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ವಾರ್ನರ್‌ನ ಅನುವಾದವನ್ನು ಲಾರ್ಡ್ ಚೇಂಬರ್ಲೇನ್ಸ್ ಮೆನ್‌/1} ಗೆ ಪೋಷಕನಾಗಿದ್ದ [[ಲಾರ್ಡ್ ಹನ್ಸ್‌ಡನ್‌]]ಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ ಈ ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದವನ್ನು ಅದು ಮುದ್ರಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ನೋಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ — ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ಲೇಟಸ್‌ ನ ಕೃತಿಗಳು ವ್ಯಾಕರಣ ತರಗತಿಗಳಿಗಾ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದೂ ಕೂಡಾ ನಿಜ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಟ್‌ವರ್ಥ್‌, ಈ ನಾಟಕದ ತನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ''ದ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌'' ನಾಟಕವನ್ನು "1594ರ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ" ಬರೆಯಲಾಯಿತು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಾಲ್ಟರ್ಸ್ ವಿಟ್‌ವರ್ಥ್, ಸಂ., ''ದ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌,'' ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ University press, 2003; pp. 1-10.</ref> ಈ ನಾಟಕವು ಫಸ್ಟ್ ಫೋಲಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು 1623ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿಲ್ಲ. == ಪಾತ್ರಗಳು == {{col-begin}} {{col-2}} *ಸೋಲಿನಸ್‌'''''', ಎಫೇಸಸ್‌ನ '''ಡ್ಯೂಕ್‌''' *ಏಜಿಯನ್‌'''''' (ಅಥವಾ Ægeon), ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ನ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ *ಎಮಿಲಿಯಾ'''''' (ಅಥವಾ Æmilia), ಆತನ ಕಳೆದುಹೋದ ಮಡದಿ, ಈಗ ಎಫೇಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೇಡಿ ಅಬೆಸ್‌ ಆಗಿರುವವಳು *'''ಎಫೇಸಸ್‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌‌''' ಮತ್ತು '''ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌''', ಅವಳಿ ಸಹೋದರರು, ಏಜಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಎಮಿಲಿಯಾರ ಮಕ್ಕಳು *'''ಎಫೇಸಸ್‌‌ನ ಡ್ರೋಮಿಯೋ‌''' ಮತ್ತು '''ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌‌ನ ಡ್ರೋಮಿಯೋ‌''', ಅವಳಿ ಸಹೋದರರು, ಸೇವಕರು, ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌‌ನ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರು. *ಅಡ್ರಿಯಾನಾ'''''', ಎಫೇಸಸ್‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ನ ಮಡದಿ *ಲ್ಯೂಸಿಯಾನಾ'''''', ಅವಳ ತಂಗಿ {{col-2}} *‌'''ಲ್ಯೂಸ್''', ಅಡ್ರಿಯಾನಾಳ ಸೇವಕಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವಳನ್ನು ನೆಲ್‌ ಎಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. *'''ನೆಲ್‌''', ಎಫೇಸಸ್‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ನ ದಡೂತಿಯಾದ ಅಡಿಗೆಯವಳು ಮತ್ತು ಎಫೇಸಸ್‌‌ನ ಡ್ರೋಮಿಯೋನ ಮಡದಿ. ("a mountain of mad flesh that claims marriage of me"—Dromio of Syracuse‌) *'''ಬಾಲ್ಟಾಜಾರ್‌''', ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ *'''ಏಂಜೆಲೋ''', ಒಬ್ಬ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗ *'''ಗಣಿಕೆ''' *ಎಫೇಸಸ್‌ನ '''ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರಿ''', ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ನ ಗೆಳೆಯ *ಎಫೇಸಸ್‌ನ '''ಎರಡನೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ''', ಇವನಿಗೆ ಏಂಜೆಲೋ ಹಣ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ *ಡಾಕ್ಟರ್ '''ಪಿಂಚ್''', ಒಬ್ಬ ಮೋಡಿಗಾರ ಶಾಲಾಮಾಸ್ಟರ್ *'''ಸೆರೆಮನೆ ಅಧಿಕಾರಿ''', '''ಹೆಡ್ಸ್‌ಮನ್''', '''ಅಧಿಕಾರಿಗಳು''', ಮತ್ತು ಇತರೆ '''ಸೇವಕರು''' {{col-end}} ==ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ== [[File:Comedy of Errors-Dromios.jpg|2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮೆಲ್‌ನ [[ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಥಿಯೇಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಶೇಕ್ಸ್‌ಫಿಯರ್‌ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅವಳಿ ಡ್ರೋಮಿಯೋಗಳ ಕಥೆ.]] ಸಿರಾಕಿಯನ್ [[ವ್ಯಾಪಾರಿ|ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ]] ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಕಾನೂನಿನಿಂದಾಗಿ, ಹಿರಿಯ ಸಿರಾಕ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಈಗನ್‌ ಅವರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ್ದಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಬಂಧನ ಶಿಕ್ಷೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಮಾರ್ಕ್‌‌ಗಳ ದಂಡ ಪಾವತಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರವೇ ಈ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ದುಖಃತಪ್ತ ಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಂತ ದಂಢಾದಿಕಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಯೌವ್ವನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವಳಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅದೇ ದಿನ ಒಬ್ಬಳು ಮಹಿಳೆಯು ಕೂಡಾ ಅವಳಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಳು. ಆ ಮ್ಕಕಳನ್ನು ಇವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಜೀತ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಏಜಿಯನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಜೀತ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಹಡಗಿನ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ನನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಬಿಗಿದು ಕಟ್ಟಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯು ಒಂದು ಬೋಟ್ ಮೂಲಕ ಪಾರಾದರೆ ಏಜಿಯನ್‌ ಅವರು ಇನ್ನೊಂದು ಬೋಟ್ ಮೂಲಕ ಪಾರಾದರು. ನಂತರ ಏಜಿಯನ್‌ ಅವರು ಎಂದೂ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಪಾರಾಗಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅವರ ಮಗ ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಅವರು ಬೆಳೆದು ಯುವಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜೀತ ಮಗ ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌, ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉಳಿದ ಸಹೋದರರನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಯಾವಾಗ ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್, ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ವಾಪಸ್ಸಾಗಲಿಲ್ಲವೋ ಆಗ ಏಜಿಯನ್‌ ಅವರೇ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರಟರು. ಎಫೇಸಸ್‌ನ ಪ್ರಾಂತಾಧಿಕಾರಿ ಸೋಲಿನಸ್ ಅವರು ಈ ಕಥೆ ಕೇಳಿ ಮರುಗಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನ ದಂಡ ಪಾವತಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು. ಅದೇ ದಿನದಂದು ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌‌ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಎಫೆಸಸ್‌ ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅವರು ''ಸೆಂಚ್ಯುವರ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿ ಬರಲು ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಎಫೆನಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡ್ರೋಮಿಯೋರನ್ನೇ ಹೋಲುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಅವರು ದಿಗ್ಭೃಮೆಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ತತ್‌ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಣದ ತುಂಬಲು ಬಂದ ಕೆಲಸದ ಪರಿಜ್ನಾನವಿಲ್ಲದೇ, ಪತ್ನಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌‌ ಅವರು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉದ್ಧಟತನದ ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರಿಗೆ ಹೊಡೆದರು. ಎಫೆಸಸ್‌ನ ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರು ಮನೆಯೊಡತಿ ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಅವರಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು, ನಿಮ್ಮ ಪತಿಯು ಮನೆಗೆ ಬರಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನೀವ್ಯಾರೆಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ನಾಟಕವಾಡಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳು ಬಲಗಡೆಗೆ ಓರೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಗುರುತು ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಅನುಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಿಳಿಸಿದಳು. ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಅವರು "ನಾನು ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರನ್ನು ಮಾರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ದೂರಿದ ನಂತರ, ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಅವರು ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಎಂದು ಜೋಕ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಅವರನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತತ್‌ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಅವರು ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಕಡೆಗೆ ನುಗ್ಗಿಬಂದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮನ್ನು ಕೈಬಿಡದಂತೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಅವರು ಎಫೆನಸ್‌ ನಗರವು ಮಾಟಗಾತಿಯರ ದೊಡ್ಡ ತಾಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಘಟನೆಗೆ ಮಾಟಮಂತ್ರವು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಶಂಕಿಸಿದರು. ಆಂತಿಫೋಲಸ್ ಮತ್ತು ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರು ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಹೆಂಗಸಿನ ಜೊತೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ಉಪಹಾರಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅಂತರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡರು. ಎಫೆನಸ್‌ನ ಆಂಟಿಪೋಲಸ್ ಅವರು ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್ ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಒರಟಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಕೆರಳಿಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುರಿದುಬಿಡಲು ತಯಾರಾದರು. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಂತೆ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮನವೊಲಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಅವರು ವೇಶ್ಯೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಊಟಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಮನೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ತಂಗಿಗೆ "train me not, sweet mermaid, with thy note / To drown me in thy sister's flood of tears." ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ಆತ ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಶಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಪುಳಕಿತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟ ನಂತರ ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ನ ಡ್ರೋಮಿಯೋ‌ ಅವನಿಗೆ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ನೆಲ್‌ ಎಂಬ ಅಡಿಗೆಯವಳು ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಇರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು ಎಂದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅವಳನ್ನು "spherical, like a globe; I could find out countries in her...buttocks: I found it out by the bogs" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅವನು ಅವಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೀಸ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು "upon her nose all o'er embellished with rubies, carbuncles, sapphires, declining their rich aspect to the hot breath of Spain; who sent whole armadoes of caracks to be ballast at her nose." ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಬಗ್ಗೆ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ನವರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಆದಷ್ಟು ಬೇಗನೆ ಹೊರಹೋಗುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಪ್ರಯಾಣದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಲ್ಲಿಂದ ಓಡುತ್ತಾನೆ. ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಬಂಗಾರ ಕೆಲಸಮಾಡುವವನೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸರವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದಾಗಿ ತಗಾದೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಸರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಏಂಜೆಲೊ ತಾನು ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಎಫೇಸಸ್‌‌ನ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ತಾನು ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಸಾಯುತ್ತೇನೆ ಹೋಗಿ ಹಗ್ಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಾ ಎಂದು ಎಫೇಸಸ್‌‌ನ ಡ್ರೋಮಿಯೋ‌ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಆತ ಅತ್ತ ಹೋದ ನಂತರ ತನ್ನನ್ನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಹಾಕಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆಡ್ರಿಯಾನಾಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಯೋಚನೆ ಕೂಡಾ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಎಂಜೆಲೋ ತನ್ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ ಬಂಗಾರದ ಸರದ ಹಣ ಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಂತಿಫೋಲಸ್ ತಾನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ. ಹಣ ಕೊಡಲು ಆತ ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌‌ನ ಡ್ರೋಮಿಯೋ‌ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಬೇಲ್‌ಗಾಗಿ ಹಣ ತರಲು ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಿತ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಮೇಲೆ ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್ ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರು ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್ ಆಂತಿಫೋಲಸ್ ಅವರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಕೋರ್ಟಿಸನ್ ಅವರು, ಆಂಟಿಪೋಲಸ್ ಅವರು ಚಿನ್ನದ ಸರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮಗೆ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭಾಷೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್ ನವರು ಇದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದು ಓಡಿಹೋದರು. ನಂತರ ಅವರು, ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಅವಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪತಿಯು ಮತಿವಿಕಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು. ಎಫೇಸಸ್‌ ಡ್ರೋಮಿಯೋ ಅವರು ಬಂಧಿತ ಎಫೆಸಸ್‌ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಅವರಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಹಗ್ಗ ಸಮೇತ ವಾಪಸ್ ಬಂದರು. ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಅವರು ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತರಾದರು. ಆಡ್ರಿಯಾನಾ, ಲ್ಯೂಸಿಯಾನಾ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟಿಸನ್ ಅವರುಗಳು ಪಿಂಚ್ ಎನ್ನುವ ಮಾಂತ್ರಿಕನೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಎಫೆಸಸ್‌ ಅವರಿಗಂಟಿದ್ದ ಗಾಳಿ ಬಿಡಿಸಿ ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲೇಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ನವರು ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ಎಫೆಸಿಯನ್‌ಗಳು ಇರಬಹುದು ಮತ್ತು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಎಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ಓಡತೊಡಗಿದರು. ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಅವರು, ಸಿರ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅವರು ಧರ್ಮಗುರುಗಳು (ಅಬ್ಬೆಸ್) ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆಂಬ ಖಾತರಿ ಮೇರೆಗೆ ಹತ್ತಿರದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಾಂತ ದಂಡಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಈಗನ್ ಅವರು, ಈಗನ್ ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಅವರು ಪ್ರಾಂತ ದಂಡಾಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಧರ್ಮಗುರುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಅವರ ಮನೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಓಡಿಬಂದು ಎಫೆಸಿಯನ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಬಂದನದ ಕಟ್ಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ಚಿವುಟಿದ್ದರಿಂದ ಅತೀವ ಯಾತನೆ ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬ ಸಂದೇಶ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಎಫೆಸಿಯನ್‌ಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತಾಧಿಕಾರಿಯಲ್ಲಿ ಆಡ್ರಿಯಾನಾ ಅವರ ವಿರುದ್ದ ನ್ಯಾಯ ಕೇಳಿದರು. ಏಜಿಯನ್‌ ಅವರು ತಾವು ಸ್ವಂತ ಮಗನಾದ ಆಂತಿಫೋಲಸ್‌ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಅವನು ತಮಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಎಫೆಸಿಯನ್‌ಗಳು ತಾವು ಹಿಂದೆಂದೂ ಇವರನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಹಠಾತ್ತನೆ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು (ಅಬ್ಬೆಸ್) ಸಿರಾಕಿಯನ್ ಅವಳಿ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಈ ದಿನದ ಗೊಂದಲಮಯ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಎರಡೂ ಅವಳಿ ಸಹೋದರರ ಜೋಡಿಯು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬಂದ್ದಿದ್ದರ ಹೊರತಾಗಿ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು (ಅಬ್ಬೆಸ್), ತಾವು ಈಗನ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಎಮಿಲಿಯಾ, ಎಂಬುದನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ಡ್ಯೂಕ್‌ ಏಜಿಯನ್‌‌ ಅವರ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಕುಟುಂಬದ ಪುನರ್‌ ಒಂದುಗೂಡುವಿಕೆಯ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಕ್ರಿಸ್ತ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ==ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ== ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ, ಪರಿಣಿತರು ''ದಿ ಕಾಮಿಡಿ ಆಫ್‌ ಎರರ್ಸ್'' ‌ನ ವಿಷಯದ ಆಳದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ''ದ ಮೆನಾಚ್ಮಿ'' ಯಿಂದ ಇದು ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ತು೦ಬಾ ಜನರು ಈ ನಾಟಕವನ್ನು ಸರಳ, ವಿನೋದಮಯ ನಾಟಕವೆಂದು ಮಾತ್ರ ನೋಡುವ೦ತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸ, ದುರ೦ತ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಿರಬಹುದು ಅನಿಸುತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈಗಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಬೇರೆಯದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೆಕಾದುದ್ದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ೦ಬ೦ಧಗಳನ್ನು ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ರೂಪಿಸುವ ರೀತಿ. ಅಂತಹ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಳೆಯ ರೋಮನ್‌ನಿಂದ ಬಂದವುಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌‌ ನಾಟಕವು ನಿರ೦ತರವಾಗಿ ಅ೦ದಿನ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎರಿಚ್ ಹೆ೦ಜೆ ಬರೆದಿರುವ೦ತೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮಾಲಿಕ-ಕೆಲಸಗಾರ, ಗ೦ಡ-ಹೆ೦ಡತಿ, ಹೆತ್ತವರು-ಮಕ್ಕಳು, ಸ್ವ೦ತ-ಪರಕೀಯ, ಗಿರಾಕಿ-ವ್ಯಾಪರಸ್ತ, ಮತ್ತು ರಾಜ-ಸಭೆ ಇಂಥ ದ್ವಂದ್ವದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಉಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊ೦ದು ಸಂಬಂಧವೂ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಯುರೋಪ್‌‌ನ ಆಧುನಿಕ ಸಾಮಾಜದ ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ತೋರಿಸುತಿತ್ತು.<ref>ಎರಿಕ್ ಹೆನ್ಸ್, '"Were it not against our laws": Oppression and Resistance in Shakespeare‌'s ''Comedy of Errors'', 29 ಅಧ್ಯಯನಗಳು (2009), ಪು. 230 – 63</ref> ==ಪ್ರದರ್ಶನ== ''ದಿ ಕಾಮಿಡಿ ಆಫ್‌ ಎರರ್ಸ್‌'' ನ ಹಿ೦ದೆ ನೆಡೆದ ಎರಡು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು, ''ಗೆಸ್ಟಾ ಗ್ರಯೊರುಮ್'' ("ದಿ ಡಿಡ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಗ್ರೆಯ್") ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ೦ತೆ ಡಿಸೆ೦ಬರ್.28, 1954 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಸ್ ಇನ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಎರಡನೆಯದು ಕೂಡ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಡಿಸೆ೦ಬರ್ 28,1604 ಮುಗ್ಧರ ದಿನದ೦ದು ನ್ಯಾಯಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಡೆಯಿತು.<ref>ಸಮಾನ ದಿನಾಂಕಗಳು ಕಾಕತಾಳೀಯವಲ್ಲ; ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ, ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಪೌಲಿನ್ ಮತ್ತು ಎಫೇಸಿಯನ್ ಅಂಶಗಳು ''ದ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌'' ನಾಟಕವನ್ನು — ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ರಜಾದಿನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ನಾಟಕವಾದ ''ಟ್ವೆಲ್ಫ್‌ತ್ ನೈಟ್'' ನಾಟಕದ ಹಾಗೆ- ರಜಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಿರಬೇಕೆಂದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.</ref> ==ಕಲಾತ್ಮಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು== ನಾಟಕ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಜಿಯನ್‌ ನಾಟಕದ ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ("A heavier task could not have been imposed"), ಇದರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇಬ್ಬರು ಅವಳಿಗಳು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ಬೇರೆ ಅಗುತ್ತಾರೆ ಎ೦ಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕಲೆಯ ಮಾನದ೦ಡದಲ್ಲಿ 421 ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಶುದ್ದವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿರುವ ಉದ್ದವಾದ ತು೦ಡು. ಏಜಿಯನ್‌ (ಮತ್ತು ಡ್ಯೂಕ್‌‌ ಸಹ) ಆಮೇಲೆ ಕೊನೆಯ ದೃಶ್ಯದವರೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ==ರೂಪಾಂತರಗಳು(ಅಳವಡಿಕೆಗಳು)== ===ನಾಟಕಗಳು=== 1734ರಲ್ಲಿ, ''ಸೀ ಇಫ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್'' ಎಂಬ ಇದರ ರೂಪಾಂತರವು ಕೊವೆ೦ಟ್ ಗಾರ್ಡೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊ೦ಡಿತ್ತು. 1741ರಲ್ಲಿ ಡ್ರೂರಿ ಲೇನ್ ಇದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮಾಕ್‌ಲಿನ್ ಡ್ರೋಮಿಯೋ‌ ಆಫ್‌ ಸಿರಾಕ್ಯೂಸ್‌ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದ- ಅದೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವನ ಶೈಲಾಕ್ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರನ್ನು ತ೦ದುಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. 1980ರಲ್ಲಿ, ದಿ ಫ್ಲೈಯಂಗ್‌ ಕರಮಜೊವ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಳಿಸಿ ಲಿ೦ಕೊಲ್‌ನ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಇದು ಎಂಟಿವಿ ಮತ್ತು ಪಿಬಿಸ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಬಿತ್ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2010ರಲ್ಲಿ ಬೆಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ರೆಜೆ೦ತ್ ಉದ್ಯಾನವನದ ಹೊರ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ರ೦ಗ ಮ೦ಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಫಿಲಿಪ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ===ರೂಪಕ=== ಡಿಸೆ೦ಬರ್ 27,1786ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಫನ್ ಸ್ಟೊರೇಸ್‌ರ ಗೀತ ನಾಟಕ ''ಗ್ಲೀ ಇಕ್ವಿವೋಸಿ'' ಯನ್ನು [[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯನ್ನಾ]]ದ ಬರ್ಗ್‌ಥಿಯೇಟರ್ ಚಿತ್ರ ಮ೦ದಿರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕ೦ಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಅಷ್ಟೆ ಸು೦ದರವಾಗಿ ಲೊರೆ೦ಜೊ ಡ ಪೊ೦ಟೆ, ದಿ ಲಿಬರ್ಟೊ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite book | last = Holden | first = Amanda | coauthors = (editor), with Kenyon, Nicholas and Walsh, Stephen | title = The Viking Opera Guide | origyear = 1993 | publisher = Viking | location = London | isbn = 0-670-81292-7 | pages = 1016 }}</ref> ಇದರ ಮತ್ತೊ೦ದು ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ 1819ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ರೆನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸ೦ಗೀತ ಹೆನ್ರಿ ಬಿಷಪ್ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು [[ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್|ಮೊಜಾರ್ಟ್]] ಮತ್ತು ಆರ್ನೆ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದರು. ಸಾಮುಯೆಲ್ ಫೆಲ್ಪ್ಸ್ ಸಡ್‌ಲರ್ ನ ವೆಲ್ ಚಿತ್ರಮ೦ದಿರದಲ್ಲಿ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌‌ನ ಮುಖ್ಯ ಅವತರಣಿಕೆಗೆ ಮರು ಜೀವ ಕೊಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ 1855ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತು೦ಬಾ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref>^ ಎಫ್. ಇ. ಹ್ಯಾಲ್ಲಿಡೇ,'' ಎ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಕಂಪಾನಿಯನ್ 1564–1964'', ಬಾಲ್ಟಿಮೊರೆ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್, 1964; ಪು. 531.</ref>‌ ===ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿ=== ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಅ೦ದರೂ 3 ಬಾರಿ ಸ೦ಗೀತ ನಾಟಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ''ದಿ ಬಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಮ್ ಸಿರಾಕ್ಯೂಸ್‌'' ಇದಕ್ಕೆ ಸ೦ಗೀತ ರಿಚರ್ಡ್ ರೋಡ್ಜರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲೊರೆ೦ಜೋ ಹಾರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದರು. ನಂತರ 1977ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಎ೦ಡ್ ಸ೦ಗೀತ ತ೦ಡ ಇದರ ಉತ್ತಮ ಸ೦ಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಒಲಿವಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊ೦ಡಿತು, ಮತ್ತು ''ಓ ಬ್ರದರ್'' ! ಎಂಬ ಮೈಕೆಲ್ ವ್ಯಾಲ೦ಟಿ ಮತ್ತು ಡೋನಾಲ್ಡ್ ಡ್ರೈವರ್ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸ೦ಗೀತದ ''ದಿ ಬಾ೦ಬ್-ಇಟ್ಟಿ ಆಫ್‌ ಎರರ್ಸ್'' ‌ ಹೆಚ್‌ಬಿಒನ ಹಾಸ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆ ಬಹುಮಾನ ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು 2001ರ ಡ್ರಾಮಾ ಡೆಸ್ಕ್ ಆವಾರ್ಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೀಫನ್ ಸೊ೦ಡೀಮ್‌ರವರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗೀತನಾಟಕಕ್ಕಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊ೦ಡಿತ್ತು. ===ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ''ಬಿಗ್ ಬಿಸ್‌ನೆಸ್'' ಸಿನಿಮಾವು ''ಎ ಕಾಮಿಡಿ ಆಫ್‌ ಎರರ್ಸ್'' ‌ಗೆ ಹೊಸ ಅವತಾರವನ್ನೆ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವಳಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಬೇರೆ ಆಗುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬೆಟ್ಟೆ ಮಿಡ್ಲ್‌ರ್ ಮತ್ತು ಲಿಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ಲಿನ್ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌‌ನ ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರದ೦ತೆಯೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಕೂಡಾ ಬ೦ದವು. 1. ಕಿಶೋರ್‌ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ದೊ ದೂನಿ ಚಾರ್. 2.ಸ೦ಜೀವ್‌ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ಅ೦ಗೂರ್ ===ದೂರದರ್ಶನ=== ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ''ದ ಎಕ್ಸ್-ಫೈಲ್ಸ್'' "ಪೈಟ್ ಕ್ಲಬ್"ಎ೦ಬ ಕ೦ತನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅದರ ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ ಈ ನಾಟಕವನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. * ಯೆಸ್ ಪ್ರೈಮ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಎಪಿಸೋಡಿನಲ್ಲಿ "ಕಲಾ ಪೋಷಕ" ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಹ್ಯಾಕರ್ ಹೀಗೆ ದೂರುತ್ತಾನೆ, "ಅವರು (ದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥಿಯೇಟರ್) ದ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌ ನಾಟಕವನ್ನು ನಂಬರ್ 10 ಡೌನಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ". ==ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ== <gallery> File:FirstFolioComedy.jpg|ದಿ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಪುಟವು 1623ರ ಫಸ್ಟ್ ಫೊಲಿಯೊದ ನಕಲು File:ComedyErrors1.JPG|The ಡ್ರೋಮಿಯೋ‌ ಪಾತ್ರವು 1890ರ ಮೂಲದ್ದು. </gallery> ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== *{{1911}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{wikisource}} {{wikiquote}} *ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್ [http://www.gutenberg.net/etext/2239 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041102195151/http://www.gutenberg.net/etext/2239 |date=2004-11-02 }} – ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ಗುಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ನಿಂದ ಸರಳ ಪಠ್ಯ *ದ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌[http://shakespeare.mit.edu/comedy_errors/index.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304213338/http://shakespeare.mit.edu/comedy_errors/index.html |date=2016-03-04 }} – ಶೀರ್ಶಿಕೆಯ ಎಚ್‌ಟಿಎಂಎಲ್ ಆವೃತ್ತಿ. *[http://www.graysinn.org.uk/tour/tour_frameset.htm ಗ್ರೇಸ್ ಇನ್ ಹಾಲ್‌ನ ನೋಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061014095548/http://www.graysinn.org.uk/tour/tour_frameset.htm |date=2006-10-14 }} – ಒಮ್ಮೆ ಈ ನಾಟಕವನ್ನು ಆಡಿಸಿದ್ದ ಈ ಹಾಲ್‌ನ 360 ಡಿಗ್ರೀ ಸಮಗ್ರ ನೋಟ (ನೋಡಲು ಎಡಗಡೆ ಇರುವ ಮೆನುವಿನಿಂದ "Interior" ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ) *ವೆಬ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಟೀಚರ್‌ನಲ್ಲಿ [http://webenglishteacher.com/ce.html ದ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌ ಕಲಿಸಲು ಪಾಠ ಯೋಜನೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303190414/http://webenglishteacher.com/ce.html |date=2016-03-03 }} *[http://www.ibdb.com/production.asp?ID=4471 ಈ ಶೋ ಕುರಿತು ಬ್ರಾಡ್‌‍ವೇಯಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ] *''ಅರ್ಲಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಲಿಟರರಿ ಸ್ಟಡೀಸ್'' ದಿಂದ [http://www.chass.toronto.edu/emls/02-1/obrishak.html ''ದ ಕಾಮೆಡಿ ಆಫ್ ಎರರ್ಸ್‌'' ಕುರಿತು ರಾಬರ್ಟ್ ವೈಕಿಂಗ್ ಓಬ್ರಯಾನ್ ಪ್ರಬಂಧ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. {{Shakespeare}} {{DEFAULTSORT:Comedy Of Errors, The}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೫೯೨ ನಾಟಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗಿಷ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾಲದ ನಾಟಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ]] r8q3lfjgoiz5wcnaif8wd4pplkvtcpr 0 28609 1372528 1349375 2026-05-01T04:41:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372528 wikitext text/x-wiki {{about|the river}} {{Geobox|River <!-- &hearts Heading *** --> | name = | other_name = Donau | other_name1 = Dunaj | other_name2 = Dunărea | other_name3 = Donava | other_name4 = Duna | other_name5 = Dunav | other_name6 = Tuna | other_name7 = Дуна́й (Dunay) | other_name8 = Дунав | category = <!-- *** Image *** --> | image = Iron Gate Danube.jpg | image_caption = The [[Iron Gate (Danube)|Iron Gate]], on the Serbian-Romanian border ([[Iron Gate natural park]] and [[Đerdap national park]]) <!-- *** Name *** --> | etymology = | nickname = <!-- *** Country etc. *** --> | country = Germany | country1 = Austria | country2 = Slovakia | country3 = Hungary | country4 = Croatia | country5 = Serbia | country6 = Bulgaria | country7 = Moldova | country8 = Ukraine | country9 = Romania | state = | region = | district = | commune = | municipality = <!-- *** Family *** --> | parent = | tributary_left = | tributary_right = | tributary_right1 = [[ಚಿತ್ರ:Iron Gate Danube.jpg|thumb|The [[Iron Gate (Danube)|Iron Gate]], on the Romanian–Serbian border]] | city = Ulm | city1 = Ingolstadt | city2 = Regensburg | city3 = Linz | city4 = Vienna | city5 = Bratislava | city6 = Győr | city7 = Budapest | city8 = Novi Sad | city9 = Belgrade | city10 = Drobeta Turnu-Severin | city11 = Rousse | city12 = Brăila | city13 = Galaţi | city14 = Tulcea | city15 = Izmail | landmark = <!-- *** Locations *** --> | source = [[Breg (river)|Breg]] | source_location = [[Furtwangen|Martinskapelle]] | source_region = [[Black Forest]] | source_country = [[ಜರ್ಮನಿ]] | source_length = 49 | source_length_unit = km | source_elevation = 1078 | source_lat_d = 48 | source_lat_m = 05 | source_lat_s = 44 | source_lat_NS = N | source_long_d = 08 | source_long_m = 09 | source_long_s = 18 | source_long_EW = E | source1 = [[Brigach]] | source1_location = [[St. Georgen]], [[Black Forest]] | source1_country = Germany | source1_length = 43 | source1_length_unit = km | source1_elevation = 940 | source1_lat_d = 48 | source1_lat_m = 06 | source1_lat_s = 24 | source1_lat_NS = N | source1_long_d = 08 | source1_long_m = 16 | source1_long_s = 51 | source1_long_EW = E | source_confluence_location = [[Donaueschingen]] | source_confluence_lat_d = 47 | source_confluence_lat_m = 57 | source_confluence_lat_s = 03 | source_confluence_lat_NS = N | source_confluence_long_d = 08 | source_confluence_long_m = 31 | source_confluence_long_s = 13 | source_confluence_long_EW = E | mouth = Danube Delta | mouth_country = Romania | mouth_country1 = Bulgaria | mouth_elevation = | mouth_lat_d = 45| mouth_lat_m = 13| mouth_lat_s =3 | mouth_lat_NS =N | mouth_long_d = 29| mouth_long_m = 45| mouth_long_s = 41| mouth_long_EW =E <!-- *** Dimensions *** --> | length = 2860 | width = | depth = | watershed = 817000 | discharge = 6500 | discharge_location = before [[Danube Delta|delta]] | discharge1_average = 580 | discharge1_note = <br />30 km before town | discharge1_location = Passau | discharge2_average = 1900 | discharge2_location = Vienna | discharge3_average = 2350 | discharge3_location = Budapest | discharge4_average = 4000 | discharge4_location = Belgrade <!-- *** Free fields *** --> | free = <!-- *** Maps *** --> | map = Danube basin.png | map_caption = Map of Danube River | map_locator = <!-- *** Websites *** --> | commons = | statistics = | website = <!-- *** Footnotes *** --> | footnotes = <!-- Processed by Geoboxer 3.0 on 2007-11-11T20:13:11+01:00 --> }} '''ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌''' ({{IPA-en|ˈdænjuːb}} {{respell|DAN|ewb}}) ಎಂಬುದು ವೋಲ್ಗಾ ನಂತರದ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌‌‌‌]]ನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವ ಬ್ರಿಗ್ಯಾಚ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಗ್‌‌ ಎಂಬ ನದಿಗಳಾಗಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿನ ಕಪ್ಪು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಈ ನದಿಯು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡೊನೌಸ್ಕಿಂಜೆನ್‌ ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್‌ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಆ ಪುಟ್ಟ ನದಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಾದ ನಂತರ ಈ ನದಿಯು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು ೨೮೫೦ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟಿರುವ (೧೭೭೧ ಮೈಲುಗಳು) ಒಂದು ಅಂತರದವರೆಗೆ ಆಗ್ನೇಯದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; [[ರೊಮಾನಿಯ|ರೊಮೇನಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಯುಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್‌‌‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಈ ನದಿಯು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನಾಲ್ಕು ರಾಜಧಾನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಸೀಮಾರೇಖೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂಬಂತೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ನದಿಯು ಈ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ: [[ಜರ್ಮನಿ]] (೭.೫%), [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]] (೧೦.೩%), ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ (೫.೮%), ಹಂಗರಿ (೧೧.೭%), [[ಕ್ರೊಯೆಶಿಯ|ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ]] (೪.೫%), ಸರ್ಬಿಯಾ (೧೦.೩%), [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]] (೫.೨%), [[ಮಾಲ್ಡೋವ|ಮಾಲ್ಡೋವಾ]] (೧.೬%), [[ಯುಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್‌]] (೩.೮%) ಮತ್ತು [[ರೊಮಾನಿಯ|ರೊಮೇನಿಯಾ]] (೨೮.೯%). (ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಒಟ್ಟು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="icpdr"> {{cite web|url=http://www.icpdr.org/icpdr-pages/countries.htm|title=Countries of the Danube River Basin|publisher=International Commission for the protection of the Danube River|accessdate=2010-11-13}}</ref>) == ಹೆಸರು == ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟಿನ್‌]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ {{lang|la|Danubius, Danuvius, Ister}} ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Ίστρος (''ಇಸ್ಟ್ರೋಸ್‌'' ) ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಡೇಸಿಯಾದ/ಥ್ರೇಸಿಯಾದ ಹೆಸರು ಹೀಗಿತ್ತು: Τάναις/''ಡೊನ್ಯಾರಿಸ್‌'' / ''ಡೊನ್ಯಾರಿಸ್‌'' (ಮೇಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌) ಮತ್ತು ''ಇಸ್ಟ್ರೋಸ್‌'' (ಕೆಳಗಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌).<ref name="KatiicRadislav">‌ಕ್ಯಾಟಿಸಿಕ್', ರೇಡಿಸ್ಲಾವ್‌. ''ಏನ್ಷಿಯಂಟ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಬಾಲ್ಕನ್ಸ್‌, ಪಾರ್ಟ್‌ ಒನ್‌‌''. ಪ್ಯಾರಿಸ್‌: ಮೌಟನ್‌, ೧೯೭೬: ೧೪೪.</ref> ''ಡ್ಯಾನುವಿಯಸ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯಿಂದ (ಪ್ರಾಚೀನ ಗಾಲ್‌ ಭಾಷೆಯಿಂದ) ಪ್ರಾಯಶಃ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯಿದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ "ನದಿ"ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಒಂದು ಶಬ್ದವಾದ ''*ಡಾನ್ಯು'' ಎಂಬ ಒಂದು ಇಂಡೋ-ಐರೋಪ್ಯ ಪದದಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ ನದಿಯ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರು ಒಂದೆನಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ಇದು ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ ಆದಿಯುಗದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಂದು ನದಿಯ ಹೆಸರೂ ಆಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ; ಹಾಗೂ ಇದು ಒಂದು ನದಿ ದೇವತೆಯ (ನೋಡಿ: ದಾನು (ಅಸುರ)) ಹೆಸರಾಗಿರಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದು, ಕ್ಷಿಪ್ರ, ರಭಸ, ಶಿಸ್ತಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯುವುದು/ಓಡುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ''*ಡಾ'' ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅದು ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನದಿಯ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಡಾನ್‌, ಡೊನೆಟ್ಸ್‌, ಡ್ನೀಪರ್‌ ಮತ್ತು ಡ್ನೀಸ್ಟರ್‌ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ''ಡಾನಾಪ್ರಿಸ್‌'' ಮತ್ತು ''ಡಾನಾಸ್ಟಿಯಸ್‌'' ಎಂಬುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಡ್ನೀಪರ್‌ ಮತ್ತು ಡ್ನೀಸ್ಟರ್ ಹೆಸರುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಿದಿಯಾದ ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಯ ''*ಡಾನ್ಯು ಅಪರಾ'' "ಹಿಂಭಾಗದ ನದಿ" ಮತ್ತು ''*ಡಾನ್ಯು ನಾಜ್‌ಡ್ಯಾ-'' "ಮುಂಭಾಗದ ನದಿ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತವೆ.<ref> ‌ಜೂಲಿಯಸ್ ಪೊಕೊರ್ನಿ (೧೯೫೯): ''ಡಾ-'' "ಫ್ಲೂಯಿಡ್‌, ಟು ಫ್ಲೋ", ''ಡಾನ್ಯು-'' ಎಫ್‌. "ರಿವರ್‌"; ಮ್ಯಾಲರಿ, J.P. ಮತ್ತು D.Q. ಆಡಮ್ಸ್‌. ''ದಿ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಕಲ್ಚರ್‌‌''. ಲಂಡನ್‌‌: ಫಿಟ್ಜ್‌ರಾಯ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡಿಯರ್‌ಬಾರ್ನ್‌, ೧೯೯೭: ೪೮೬.</ref> ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಭಾಷೆಯ ''ಇಸ್ಟ್ರೋಸ್‌'' ಎಂಬುದು ಥ್ರೇಸಿಯಾದ/ಡೇಸಿಯಾದ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಒಂದು ಎರವಲು ಆಗಿದ್ದು, ಇದು "ಬಲವಾದ, ಚುರುಕಾದ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು "ಚುರುಕಾದ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]]ದ ''ಇಸ್‌.ಇರಾಸ್‌'' ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.<ref name="KatiicRadislav"/> ನಾರ್ಮನರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೇಲೆ ವಿಜಯವನ್ನು‌ ಸಾಧಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ''ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌'' ಎಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪದವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯು ಬಳಸಿಕೊಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ನದಿಯು ಹರಿಯುವ ಆಧುನಿಕ ದೇಶಗಳ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಹೆಸರು ಈ ರೀತಿಯಿದೆ: *{{lang-hr|Dunav}} *{{lang-bg|''Дунав''}} (ಲಿಪ್ಯಂತರಗೊಳಿಸಲಾದ ರೂಪ: ''ಡ್ಯೂನಾವ್‌'' ) *{{lang-de|Donau}} *{{lang-hu|Duna}} *{{lang-ro|Dunărea}} *{{lang-sr|''Дунав''}}{{lang|sr-Latn|''Dunav''}} *{{lang-sk|Dunaj}} *{{lang-uk|''Дунай''}} (ಲಿಪ್ಯಂತರಗೊಳಿಸಲಾದ ರೂಪ: ''ಡ್ಯೂನಾಯ್‌'' ) == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:The Danube Spills into the Black Sea.jpg|thumb|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುವ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹೊರಹರಿವುಗಳು.]] === ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿ === ಮೇಲೆ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿರುವ ಗಡಿಯಾಗಿರುವ ದೇಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯು ಇನ್ನೂ ಎಂಟು ದೇಶಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದರ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: [[ಬೊಸ್ನಿಯ ಮತ್ತು ಹೆರ್ಜೆಗೊವಿನ|ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹರ್ಜೆಗೋವಿನಾ]] (೪.೮%), [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]] (೨.೫%), ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ (೨.೨%), [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್‌]] (೦.೩೨%), [[ಇಟಲಿ]] (೦.೧೫%), [[ಪೋಲೆಂಡ್|ಪೋಲೆಂಡ್‌]] (೦.೦೯%), [[ಮ್ಯಾಸೆಡೊನಿಯ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಗಣರಾಜ್ಯ of ಮೆಸಿಡೋನಿಯಾ]] (೦.೦೩%) ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಬೇನಿಯ|ಆಲ್ಬೇನಿಯಾ]] (೦.೦೩%).<ref name="icpdr"/> ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವು ಇಟಲಿ–ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ''ಪಿಜ್‌ ಬೆರ್ನಿನಾ'' ಶೃಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು {{convert|4049|m}}ನಷ್ಟಿದೆ. === ಉಪನದಿಗಳು === {{Main|List of tributaries of the Danube}} ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಇತರ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಡಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಅನೇಕ ಉಪನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಚಪ್ಪಟೆತಳದ ಸರಕುದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತೇಲು-ಆಳದ ಇತರ ದೋಣಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉಗಮಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುವ ಇದರ ಹೊರದಾರಿಯವರೆಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಗಳು (ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ) ಹೀಗಿವೆ: {| width="590px" | width="45%" | # ‌‌‌‌ಇಲ್ಲರ್ ([[ಉಲ್ಮ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ) # ಲೆಕ್‌ # ‌ನ್ಯಾಬ್ (ರೆಗೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ) # ರೆಗೆನ್‌‌ (ರೆಗೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ) # ಇಸಾರ್‌‌ # ಇನ್‌‌ (ಪಸ್ಸಾವುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ) # ಎನ್ಸ್‌‌ # ಮೊರಾವಾ (ಡೆವಿನ್‌ ಕೋಟೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ) # ಲೀಥಾ # ‌ವಾಹ್ (ಕೊಮಾರ್ನೊದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ) # ಹ್ರಾನ್‌ # ಐಪೆಲ್‌' # ಸಿಯೋ # ಡ್ರಾವಾ # ವೂಕಾ (ವುಕೋವರ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ) | width="೪೫%" | ೧೫. ಟಿಸ್‌ಜಾ<br />೧೬. ಸಾವಾ (ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ)<br />೧೭. ‌ಟಿಮಿಸ್ (ಪ್ಯಾನ್‌ಸೆವೊನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ)<br />೧೮. ಗ್ರೇಟ್‌ ಮೊರಾವಾ<br />೧೯. ಕ್ಯಾರಾಸ್‌<br />೨೦. ಜಿಯು (ಬೆಚೆಟ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ)<br />೨೧. ಇಸ್ಕಾರ್‌<br />೨೨. ‌‌ಓಲ್ಟ್ (ಟರ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ಯುರೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ)<br />೨೩. ಒಸಾಮ್‌<br />೨೪. ಯಂತ್ರಾ<br />೨೫. ವೆಡಿಯಾ<br />೨೬. ‌ಆರ್ಜಸ್ (ಓಲ್ಟೆನಿಟಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ)<br />೨೭. ಇಯಲೊಮಿಟಾ<br />೨೮. ‌ಸೈರೆಟ್ (ಗ್ಯಾಲಟಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ)<br />೨೯. ‌ಪ್ರೂಟ್ (ಗ್ಯಾಲಟಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ) |} === ನಗರಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Donaueschingen Donauzusammenfluss 20080714.jpg|thumb|ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆ.ಜರ್ಮನಿಯ ಡೊನೌಸ್ಕಿಂಜೆನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಎರಡು ಸಣ್ಣ ನದಿಗಳು (ಬ್ರೆಗ್‌‌ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಗ್ಯಾಚ್‌) ಸಂಗಮಿಸುವ ತಾಣ.ಡೊನೌಜುಸಾಮ್ಮೆನ್‌ಫ್ಲಸ್ ಎಂಬುದು ಈ ಸ್ಥಳದ ಜರ್ಮನ್‌ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, "ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಸಂಗಮ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅದು ನೀಡುತ್ತದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Ulm2-midsize.jpg|thumb|ನೈಋತ್ಯದೆಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಉಲ್ಮ್‌ ಮಿನ್‌ಸ್ಟರ್‌ನ ಎತ್ತರವಾದ ಚೂಪುಗೋಪುರದಿಂದ ಕಂಡಂತೆ ಉಲ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌.]] [[ಚಿತ್ರ:Passau aerial view 1.jpg|thumb|ಪಸ್ಸಾವು ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಇನ್‌‌ (ಎಡಭಾಗ), ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ (ಮಧ್ಯಭಾಗ), ಮತ್ತು ಇಲ್ಜ್‌ (ಬಲಭಾಗ) ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ.]] [[ಚಿತ್ರ:Danube in Linz.jpg|thumb|ಲಿಂಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌.]] [[ಚಿತ್ರ:DonauknieVisegrad.jpg|thumb|'ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಬೆಂಡ್‌' ಎಂಬುದು ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿ ವೈಸರ್‌ಗ್ರಾಡ್ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯ ಒಂದು ತಿರುವಾಗಿದೆ.ಡಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಆಚೆಯ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪರ್ವತಗಳು ಎಡದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪರ್ವತಗಳು ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲಿವೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Budapest from Danube river.JPG|thumb|ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಮೇಲಿನ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌‌]] [[ಚಿತ್ರ:Dunave, Dunave.JPG|thumb|ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಮೇಲಿನ ಐಲೋಕ್‌ ಕೋಟೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Danube Landscape near Regensburg.JPG|thumb|ಆಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್‌ ಆಲ್ಟ್‌ಡಾರ್ಫರ್‌‌ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವಂತೆ, 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೆಗೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಮೀಪವಿದ್ದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಭೂದೃಶ್ಯ.]] ಈ ಕೆಳಕಂಡ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಮೂಲಕ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹರಿಯುತ್ತದೆ (ಉಗಮಸ್ಥಾನದಿಂದ ನದಿಯ ಮುಖದವರೆಗಿನ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ): *[[ಜರ್ಮನಿ]] **ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಡೊನೌಸ್ಕಿಂಜೆನ್‌ – ಬ್ರಿಗ್ಯಾಚ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಗ್‌‌ ನದಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ **ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ‌ಟಟ್ಲಿಂಜೆನ್ **‌ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಿಗ್ಮಾರಿಂಜೆನ್ **ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ‌ರೀಡ್ಲಿಂಜೆನ್ **ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮಂಡರ್ಕಿಂಜೆನ್‌ **ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ‌ಎಥಿಂಜೆನ್ **ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಮ್‌ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ನೆಯು-ಉಲ್ಮ್‌ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ‌ಗುಂಜ್‌ಬರ್ಗ್ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ‌ಡೋನೌವರ್ತ್ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ‌ನೆಯುಬರ್ಗ್ ಆನ್‌ ಡೆರ್‌ ಡೋನೌ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ‌ಇಂಗ್ಲೋಸ್ಟಾಟ್ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ‌ಕೆಲ್‌ಹೀಮ್ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ರೆಗೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ‌ಸ್ಟ್ರೌಬಿಂಗ್ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ‌ಡೆಗ್ಗೆನ್‌ಡಾರ್ಫ್ **ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಪಸ್ಸಾವು *[[ಆಸ್ಟ್ರಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]] **ಮೇಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ‌ಲಿಂಜ್ **ಕೆಳಗಿನ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ‌‌ಕ್ರೆಮ್ಸ್ **'''[[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯೆನ್ನಾ]]''' – ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ; ಇಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಪ್ರವಾಹ ಮೈದಾನವನ್ನು ''ಲೊಬಾವು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಹರಿವಿನಿಂದ ಆಚೆಗೆ ''ಇನ್ನೆರೆ ಸ್ಟಾಟ್‌'' ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ (ಇದು ಡಾನೌಕನಾಲ್‌ – 'ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆ'ಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ). *ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ **'''ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾ''' – ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ **ಕೊಮಾರ್ನೊ **ಸ್ಟೂರೊವೊ *ಹಂಗರಿ **ಗೈಯೋರ್‌ **ಕೋಮಾರೊಮ್‌ **‌ಎಸ್ಜ್‌ಟರ್‌ಗಾಮ್ [[ಚಿತ್ರ:Basilica of Esztergom.jpg|thumb|ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿನ ಎಸ್ಜ್‌ಟರ್‌ಗಾಮ್‌]] **ವೈಸರ್‌ಗ್ರಾಡ್‌ **ವಾಕ್‌ **ಜೆಂಟೆಂಡ್ರೆ **‌‌'''[[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]]''' – ಹಂಗರಿಯ ರಾಜಧಾನಿ **ಜಾಝಾಲೊಂಬಾಟ್ಟಾ **ರಾಕೆವೆ **ಡ್ಯೂನೌಜ್‌ವ್ಯಾರೋಸ್‌ **ಪಾಕ್ಸ್‌‌ **ಕ್ಯಾಲೊಕ್ಸಾ **ಬಾಜಾ **ಮೊಹ್ಯಾಕ್ಸ್‌ *[[ಕ್ರೊಯೆಶಿಯ|ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ]] **ವುಕೋವರ್‌ **ಐಲೋಕ್‌ *ಸರ್ಬಿಯಾ **ಅಪ್ಯಾಟಿನ್‌ **ಬ್ಯಾಕಾ ಪಲಂಕಾ **ಫುಟೋಗ್‌ **ವೆಟರ್ನಿಕ್‌ **ನೊವಿ ಸ್ಯಾಡ್‌ **ಸ್ರೆಮ್ಸ್‌ಕಿ ಕಾರ್ಲೋವ್ಸಿ **ಝೆಮುನ್‌ **'''ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌''' – ಸರ್ಬಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ **ಪ್ಯಾನ್‌ಸೆವೊ **ಸ್ಮೆಡೆರೆವೊ **ವೆಲಿಕೊ ಗ್ರಾಡಿಸ್ಟೆ **ಗೊಲುಬ್ಯಾಕ್‌ **ಡಾಂಜಿ ಮಿಲಾನೋವಾಕ್‌ **ಕ್ಲಡೊವೊ *[[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]][[ಚಿತ್ರ:Nikopol-danube.jpg|thumb|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ ನಿಕೊಪೊಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌]] **ವಿಡಿನ್‌ **ಲೊಮ್‌‌ **ಕೊಜ್ಲೊಡುಯ್‌ **ಒರ್ಯಹೊವೊ **ನಿಕೊಪೊಲ್‌ **ಬೆಲೆನೆ **ಸ್ವಿಷ್ಟೊವ್‌ **ರೂಸ್‌ **ಟಟ್ರಕಾನ್‌ **ಸಿಲಿಸ್ಟ್ರಾ *[[ಮಾಲ್ಡೋವ|ಮಾಲ್ಡೋವಾ]] **ಗಿಯುರ್‌ಗಿಯುಲೆಸ್ಟಿ *[[ಯುಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್]] **ರೇನಿ **ಇಜ್ಮೇಲ್‌ **ಕಿಲಿಯಾ **ವೈಲ್‌ಕೋವ್‌ *[[ರೊಮಾನಿಯ|ರೊಮೇನಿಯಾ]][[ಚಿತ್ರ:Cazaresulinaoras2.jpg|thumb|ರೊಮೇನಿಯಾದ ಸಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌]] **ಮಾಲ್ಡೋವಾ ನೌವಾ **ಒರ್ಸೊವಾ **ಡ್ರೊಬೆಟಾ-ಟರ್ನು ಸೆವರಿನ್‌ **ಕ್ಯಾಲಫಾಟ್‌ **ಬೆಚೆಟ್‌ **ಡಾಬುಲೆನಿ **ಕೊರಾಬಿಯಾ **ಟರ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ಯುರೆಲೆ **ಝಿಮ್ನಿಷಿಯಾ **ಗಿಯುರ್ಗಿಯು **ಓಲ್ಟೆನಿಟಾ **ಕ್ಯಾಲಾರಸಿ **ಫೆಟೆಸ್ಟಿ **ಸೆರ್ನವೊಡಾ **ಹಾರ್ಸೋವಾ **ಬ್ರೇಲಿಯಾ **ಗ್ಯಾಲಟಿ – ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೇವುಪಟ್ಟಣ **ಇಸಾಸಿಯಾ **ಟಲ್ಸಿಯಾ **ಸಲಿನಾ – ಇದು ಈ ನದಿಯು ಹರಿಯುವ ಕೊನೆಯ ನಗರವಾಗಿದೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಬೇರಾವುದೇ ನದಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳ ಮೂಲಕ (ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂಥದ್ದು) ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯ ಜಲವಿಜ್ಞಾನದ ಮಾಪನ-ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಟಿನಾ, ದಾಲ್ಜಿ, ವುಕೋವರ್‌ ಮತ್ತು ಐಲೋಕ್‌‌‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url = http://hidro.hr/hidro_e.php?id=hidro&param=Podaci_e | title = Daily hydrological report | publisher = [[State Hydrometeorological Bureau of the Republic of Croatia]] | accessdate = ೨೦೧೦-೦೯-೦೯ | archive-date = 30 ಮೇ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100530062812/http://hidro.hr/hidro_e.php?id=hidro&param=Podaci_e | url-status = dead }}</ref> === ದ್ವೀಪಗಳು === {{See|List of islands in the Danube}} *ಅದಾ ಕಾಲೆಹ್‌ *ಬಾಲ್ಟಾ ಲ್ಯಾಲೋಮಿಟೇ *ಬೆಲೆನೆ ದ್ವೀಪ *ಸೆಸ್ಪೆಲ್‌ ದ್ವೀಪ *ಡಾನೌಯಿನ್ಸೆಲ್‌ *ಮಹಾನ್‌ ಬ್ರೇಲಿಯಾ ದ್ವೀಪ *ಮಹಾನ್‌ ಯುದ್ಧ ದ್ವೀಪ *ವುಕೋವರ್‌ ದ್ವೀಪ *ಸಾರೆನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌ ದ್ವೀಪ *ಕೊಜ್ಲೊಡುಯ್‌ ದ್ವೀಪ *ಮಾರ್ಗರೆಟ್‌ ದ್ವೀಪ *ಒಸ್ಟ್ರೊವಲ್‌ ಸಿಯೊಕಾನೆಸ್ಟಿ *ಒಸ್ಟ್ರೊವಲ್‌ ಮೇರ್‌‌, ಇಸ್ಲಾಜ್‌ *ಒಸ್ಟ್ರವೊ (ಕೊಸ್ಟೊಲ್ಯಾಕ್‌) *ರಿಬಾರ್ಸ್‌ಕೊ ಒಸ್ಟ್ರವೊ, ನೊವಿ ಸ್ಯಾಡ್‌ *ವಾರ್ಡಿಮ್‌ ದ್ವೀಪ *ಝಿಟ್ನಿ ಒಸ್ಟ್ರೊವ್‌ === ವಿಭಾಗೀಕರಣ === *ಮೇಲಿನ ವಿಭಾಗ: ಚಿಲುಮೆಯಿಂದ ಡೆವಿನ್‌ ಗೇಟ್‌‌‌‌ವರೆಗಿನ ಭಾಗ. ಪಸ್ಸಾವುವಿನ ತನಕವೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣದ ಒಂದು ಪರ್ವತ ನದಿಯಾಗಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ತನ್ನ ತನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ ನದಿಯ ತಳಭಾಗದ ಸರಾಸರಿ ಇಳುಕಲು ೦.೦೦೧೨%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪಸ್ಸಾವುವಿನಿಂದ ಡೆವಿನ್‌ ಗೇಟ್‌ವರೆಗಿನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇಳುಕಲು ಪ್ರಮಾಣವು ೦.೦೦೦೬%ನಷ್ಟು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. *ಮಧ್ಯದ ವಿಭಾಗ: ಡೆವಿನ್‌ ಗೇಟ್‌‌‌‌ನಿಂದ ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌‌‌‌ವರೆಗಿನ ಭಾಗ. ನದೀಪಾತ್ರವು ಅಗಲವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಳಭಾಗದ ಸರಾಸರಿ ಇಳುಕಲು ಕೇವಲ ೦.೦೦೦೦೬%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. *ಕೆಳಗಿನ ವಿಭಾಗ: ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ನಿಂದ ಸಲಿನಾದವರೆಗಿನ ಭಾಗ; ಇಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಇಳುಕಲು ಕೇವಲ ೦.೦೦೦೦೩%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. == ಆಧುನಿಕ ಜಲಯಾನ == [[ಚಿತ್ರ:Parliament Budapest Hungary.jpg|thumb|ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌]] [[ಚಿತ್ರ:Freight-ship-danube-320x240.ogg|ವಿಯೆನ್ನಾ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಹಡಗು]] ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಿಂದ [[ರೊಮಾನಿಯ|ರೊಮೇನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಬ್ರೇಲಿಯಾವರೆಗಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಸಾಗರದ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯ ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಕೆಲ್‌ಹೀಮ್‌‌ಗೆ ಚಲಿಸುವ ನದಿಯ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ; ಸಣ್ಣದಾದ ದೋಣಿಗಳು ನೀರಿನ ಹರಿವಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯ ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಮ್‌‌‌‌ಗೆ ಯಾನ ಮಾಡಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಸುಮಾರು ೬೦ರಷ್ಟು ಉಪನದಿಗಳು ಕೂಡಾ ನೌಕಾಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ರೈನ್‌–ಮೈನ್‌–ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆಯ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾದಾಗಿನಿಂದ, ಈ ನದಿಯು ಯುರೋಪಿನ-ಆಚೆಗಿನ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ; ಈ ಜಲಮಾರ್ಗವು ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ರೋಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌‌‌‌ನಿಂದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಲಿನಾದವರೆಗೆ (೩೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ.) ಸಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಅಖಿಲ-ಐರೋಪ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ದಾರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಒಂದೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಈ ಹತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಯುರೋಪ್‌‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವಕ್ಕೆ ನಂತರದ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬಂತು. ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸರಕಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ಸರ್ಬಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಸೇತುವೆಗಳ ಮೇಲೆ [[ನ್ಯಾಟೋ|NATO]] ವತಿಯಿಂದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯಾದ ಕಾರಣದಿಂದ, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮೇಲಣ ಸಾರಿಗೆಯು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ದಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡ ಭಗ್ನಾವಶೇಷದ ತೀರುವಳಿಯು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಜಲಯಾನಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯುಂಟುಮಾಡಿದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಾಂಟೂನ್‌ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕಮರಿಯ ಮೂಲಕ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಕಮರಿಯು ಸರ್ಬಿಯಾ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾ ನಡುವಿನ ಎಲ್ಲೆಗೆರೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ I ಜಲೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರದ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೬೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ (ಕಮರಿಯ ಹೊರಗೆ) ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ II ಜಲೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ೨೦೦೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೧೩ರಂದು ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ ಬಿಡಲಾದ ಹೊರಹರಿವು ೧೫,೪೦೦ m³/sನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿತು ಹಾಗೂ ಇದೊಂದು ದಾಖಲಾರ್ಹವಾದ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಕೃತಕ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಬನಾಟ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ (ಸರ್ಬಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ ವೊಜ್ವೊಡೈನಾ) ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌–ಟಿಸಾ–ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆ (DTD); ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ, ಸೆರ್ನವೊಡಾ ಮತ್ತು ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಂಟಾ (ರೊಮೇನಿಯಾ) ನಡುವಿನ ೬೪ ಕಿ.ಮೀ.ಉದ್ದದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌–ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಕಾಲುವೆ, ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದೆಡೆಗಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಇದು ೪೦೦ ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ಮೊಟಕಾಗಿಸುತ್ತದೆ; ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ರೈನ್‌-ಮುಖ್ಯ-ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆ (ಸುಮಾರು ೧೭೧ ಕಿ.ಮೀ.), ಇದು ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. == ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ == {{Main|Danube Delta}} ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯು ೧೯೯೧ರಿಂದಲೂ ಒಂದು UNESCO ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೌಗುಭೂಮಿಯು (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗುಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಮ್‌ಸರ್‌‌ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವಂಥದ್ದು), ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕುಬ್ಜ ನೀರುಕಾಗೆಯನ್ನು (''ಫ್ಯಾಲಕ್ರೊಕೊರಾಕ್ಸ್‌‌ ಪಿಗ್ಮೇಯಸ್‌'' ) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಲಸೆಗಾರ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬೃಹತ್‌ ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲುವೆ ತೋಡುವಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯೋಜನೆಗಳು ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡುತ್ತವೆ. ನೋಡಿ: ಬ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಕಾಲುವೆ. == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ == === ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ === [[ಚಿತ್ರ:Pelicani din Delta Dunarii.PNG|thumb|right|ರೊಮೇನಿಯಾದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೆಜ್ಜಾರ್ಲೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು]] {{Main|International Commission for the Protection of the Danube River}} ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗವು (ಇಂಟರ್‌‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಮಿಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ರಿವರ್‌‌-ICPDR) ೧೪ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (ಜರ್ಮನಿ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ, ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ, ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ, ಹಂಗರಿ, ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ, ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹರ್ಜೆಗೋವಿನಾ, ಸರ್ಬಿಯಾ, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ರೊಮೇನಿಯಾ, ಮಾಲ್ಡೋವಾ, ಮೊಂಟೆನೆಗ್ರೊ ಹಾಗೂ ಉಕ್ರೇನ್‌) ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಆಯೋಗವು, ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲರಾಶಿಯ ಸಂಗೋಪನೆ, ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾದ ಮತ್ತು ಸಮದರ್ಶಿಯಾದ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುಸಂಘಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ EU ನೀರಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. === ಜಲಯಾನ === {{Main|Danube Commission}} ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಯಾನದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಆಯೋಗವು ಹೊತ್ತಿದೆ. ನದಿಗೆ ಗಡಿಯಾಗಿರುವ ಏಳು ದೇಶಗಳ ವತಿಯಿಂದ ಇದು ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ, ಜರ್ಮನಿ, ಹಂಗರಿ, ಮಾಲ್ಡೋವಾ, ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ, ರೊಮೇನಿಯಾ, ರಷ್ಯಾ, ಉಕ್ರೇನ್‌, ಮತ್ತು ಸರ್ಬಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಇದರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿಯಂತೆ ಈ ಆಯೋಗವು ನಿಯತವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯಾಧಾರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಒದಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಇದು ಪರಿಣಿತರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನೂ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ೧೮೫೬ ಮತ್ತು ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಸಮಾವೇಶಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಆಯೋಗದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಮುಕ್ತಯಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. == ಭೂವಿಜ್ಞಾನ == [[ಚಿತ್ರ:IJzeren Poort 2.jpg|thumb|right|ಸರ್ಬಿಯಾ-ರೊಮೇನಿಯಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಐರನ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌‌]] [[ಚಿತ್ರ:IJzeren Poort Stuwdam.JPG|thumb|right|ರೊಮೇನಿಯಾ-ಸರ್ಬಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ I ಜಲೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರ]] ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಮೂಲತೊರೆಗಳು ಇಂದು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣದಿವೆಯಾದರೂ, ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ರೈನ್‌‌ಗಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿರುವಂಥದ್ದಾಗಿದೆ; ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಇಂದಿನ ಜರ್ಮನಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದಷ್ಟು ಕುತೂಹಲಕರವಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜಟಿಲತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರೈನ್‌ ನದಿಯು ಆಲ್ಪ್ಸ್‌‌ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾಗುವ ಏಕೈಕ ನದಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅದು ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ, ಪಿಜ್‌ ಲಂಘಿನ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಒಂದು ಅಗೋಚರ ರೇಖೆಯು ಜರ್ಮನಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐರೋಪ್ಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಲೆಸ್ಟಸೀನ್‌ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯ [[ಹಿಮಯುಗ]]ಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಕಪ್ಪು ಅರಣ್ಯದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದ ತುದಿಯಿಂದ ರೈನ್‌ ನದಿಯು ಆರಂಭಗೊಂಡರೆ, ಇಂದು ರೈನ್‌ ನದಿಗೆ ಪೂರಯಿಸುವ ಆಲ್ಪ್ಸ್‌‌ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಬರುವ ಜಲರಾಶಿಯು ''ಉರ್ಡೋನೌ'' (ಮೂಲ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನದಿಯಿಂದ ಪೂರ್ವದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ಗಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ನದಿಯ ತಳದ ಭಾಗಗಳನ್ನು, ಸ್ವಾಬಿಯನ್‌ ಆಲ್ಬ್‌‌‌ನ ಇಂದಿನ ಭೂಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿನ (ಈಗ ಜಲರಹಿತವಾಗಿರುವ) ದೊಡ್ಡ ಕಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಮೇಲಿನ ರೈನ್‌ ಕಣಿವೆಯು ಸವೆದುಹೋದ ನಂತರ, ಆಲ್ಪ್ಸ್‌ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಬರುವ ಬಹುಪಾಲು ಜಲರಾಶಿಗಳು ತಮ್ಮ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡವು ಹಾಗೂ ರೈನ್ ನದಿಗೆ ಪೂರಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಶುರುಮಾಡಿದವು. ಆದರೂ, ವರ್ತಮಾನದ ಮೇಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ನದಿಯ ಒಂದು ಸೌಮ್ಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಬಿಯನ್‌ ಆಲ್ಬ್‌‌ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯು ಸರಂಧ್ರ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಹಾಗೂ ರೈನ್‌ ನದಿಯ ಮಟ್ಟವು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಳಗಿದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಇಂದು ಕೆಳಮೇಲ್ಮೈ ನದಿಗಳು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ನಿಂದ ರೈನ್ ನದಿಗೆ ಬಹುಪಾಲು ನೀರನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ದಿನಗಳಂದು, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಾಗ, ಸ್ವಾಬಿಯನ್‌ ಆಲ್ಪ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ಎರಡು ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ನೆಲದಡಿಯ ಕಾಲುವೆಗಳೊಳಗೆ ಅದು ಗದ್ದಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ್ನು [[:de:Donauversickerung|ಡೆ:''ಡಾನೌವೆರ್‌ಸಿಕರಂಗ್‌'']] (ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಬತ್ತುಕುಳಿ) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೀರಿನ ಪೈಕಿಯ ಬಹುಭಾಗವು ಕೇವಲ ೧೨ ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಆಚ್‌ಟಾಫ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ೮೫೦೦ ಲೀಟರುಗಳಷ್ಟು ನೀರು ಕಾನ್‌ಸ್ಟನ್ಸ್ ಸರೋವರ‌ದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೈನ್ ನದಿಗೆ ಪೂರಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟ್ಟದಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ಜಲರಾಶಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಐರೋಪ್ಯ ಜಲ-ವಿಭಾಜಕ ರೇಖೆಯು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಡಾನೌವೆರ್‌ಸಿಕರಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬತ್ತುಕುಳಿ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಬದುಕುಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಂಥ ವರ್ಷದ ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಐರೋಪ್ಯ ಜಲ-ವಿಭಾಜಕ ರೇಖೆಯು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಇಂಥ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೆಲದಡಿಯ ನೀರು ಸವೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರಿಂದ, ರೈನ್ ನದಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನ‌‌ ಮೇಲಿನ ಪಥವು ಯಾವುದಾದರೊಂದು ದಿನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂಥದೊಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರವಾಹದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Trajan's Bridge Across the Danube, Modern Reconstruction.jpg|thumb|right|220px|ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಅತಿಹಳೆಯ ಸೇತುವೆಯು 103-105 CE ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಮಾಸ್ಕಸ್‌ನ ಅಪೊಲೊಡೋರಸ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕೆ ಟ್ರಾಜಾನ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶನವಿತ್ತು.]] [[ಚಿತ್ರ:Mária Valéria´s bridge.jpg|thumb|ಎಸ್ಜ್‌ಟರ್‌ಗಾಮ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟೂರೊವೊ ಎಂಬಲ್ಲಿ, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ಹಂಗರಿಯನ್ನು ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ]] [[ಚಿತ್ರ:Vena 06.jpg|thumb|ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Danube at belene.jpg|thumb|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ ಬೆಲೆನೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆನೆ ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Frozen Danube Reichsbrücke.JPG|thumb|ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೀತದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಚಳಿಗಾಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (2006ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ), ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿರುವ ಡಾನೌಯಿನ್ಸೆಲ್‌ನಿಂದ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಒಂದು ನೋಟ.ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ನೀರ್ಗಲ್ಲು ಕಟ್ಟಿದ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನವು, ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Bratislavaminorflood.jpg|thumb|ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯು ತನ್ನ ಬಲದಂಡೆಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉಕ್ಕಿಹರಿಯುತ್ತದೆ.]] ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಕೆಲವೊಂದು ಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಡಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ರೇಖಾತ್ಮಕ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮೂರನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದ BCಯ ವ್ಯೂಸ್‌ಡಾಲ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ([[ಕ್ರೊಯೆಶಿಯ|ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ]]ದ ವುಕೋವರ್‌ ಸಮೀಪವಿರುವ ವ್ಯೂಸ್‌ಡಾಲ್‌ ತಾಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು) ತನ್ನ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಆರನೆಯದರಿಂದ ಮೂರನೆಯದರವರೆಗಿನ ಸಹಸ್ರಮಾನ BCಯ ವಿಂಕಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅನೇಕ ತಾಣಗಳು (ಸರ್ಬಿಯಾದ ವಿಂಕಾ) ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ನದಿಯು ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ''ಲೈಮ್ಸ್‌ ಜರ್ಮನೇಷಿಯಸ್‌‌‌'' ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ರೋಮನ್ನರು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಗಡಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೩೩೬BCಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಮಹಾಶಯನು ಮೆಸಿಡೋನಿಯಾದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ನಷ್ಟು ದೂರದವರೆಗೆ ಸಾಗುವ ಮೂಲಕ, ಟ್ರಿಬಲ್ಲಿಯಾದ ರಾಜ ಸಿರ್ಮಸ್‌ನನ್ನು ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಅನ್ಯದೇಶೀಯರಾದ ಥ್ರೇಸಿಯಾದ ಮತ್ತು ಇಲಿರಿಯಾದ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. === ಕೆಳಗಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು === ಡಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಅಥವಾ ಇಸ್ಟ್ರೋಸ್‌ ನದಿಯ ಭಾಗವು (ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ಜೊತೆಗೂಡಿ) ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ಒಕೆಯನೋಸ್‌'' ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ''ಒಕೆಯನೋಸ್‌ ಪೊಟಮಾಸ್‌'' (ಒಕೆಯನೋಸ್‌ ನದಿ) ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಪೊಲೋನಿಯಸ್‌ ರೋಡೋಸ್‌ ಎಂಬಾತ ಬರೆದಿರುವ ''ಆರ್ಗೋನಾಟಿಕಾ'' ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ''ಕೆರಾಸ್‌ ಒಕೆಯನೋಯಿಯೊ'' (ಒಕೆಯನೋಸ್‌ನ ಕೊಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶೃಂಗ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕೆಳಗಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು (ಆರ್ಗಾನ್‌ IV. ೨೮೨). ಒಂದು ನಿಧಾನವಾದ, ಆಳವಾದ, ಅಗಲವಾದ ಪಥವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಒಕೆಯನೋಸ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಏಕೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2009}} ''ಒಕೆಯನೋಸ್‌ ಪೊಟಮಾಸ್‌‌‌'' ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಲ್ಬಾ (ಲ್ಯೂಕ್‌, ಪೈಥೊ ನಿಸಿ, ಹಾವುಗಳ ಕಿರುದ್ವೀಪ) ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ದ್ವೀಪವಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರ (ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಗ್ರೀಕರ) ಸೂರ್ಯದೇವತೆಗೆ (ಅಪೊಲೊ) ಪೂಜ್ಯವಾದ ತಾಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ‌ಹೆಕೇಟಿಯಸ್ ಅಬ್ಡರೈಟಾಸ್‌ ಎಂಬುದು, ಒಕೆಯನೋಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಪೊಲೋ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಪೊಲೊನ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅವನ ಐತಿಹ್ಯದ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಲ್ಯೂಕ್ ಮೇಲೆ ಕಥಾನಾಯಕ ಅಚಿಲ್ಲೆಸ್‌ನನ್ನು ಹೂಳಲಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ (ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯ ಮುಖಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ಚಿಲಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಒಂಬತ್ತು ಪಾದ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಬಿಳಿಯ ದ್ವೀಪವೊಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬಿಳಿಯ ವಿರಕ್ತ ಗೃಹವಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ರೊಮೇನಿಯಾದ ಹಳೆಯ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="Densusianu">[http://www.pelasgians.org ''ಡೇಸಿಯಾ ಪ್ರೀಸ್ಟೋರಿಕಾ'' ], ನಿಕೋಲೆ ಡೆನ್‌ಸುಸಿಯಾನೌ (೧೯೧೩).</ref> == ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಬೈಕ್‌ ಹಾದಿ == {{Main|Donauradweg}} ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಬೈಕ್‌ ಹಾದಿಯು (ಇದನ್ನು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಸೈಕಲ್‌ ಪಥ ಅಥವಾ ''ಡಾನೌರಾಡ್ವೆಗ್‌'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದುವ ಒಂದು ಬೈಸಿಕಲ್‌ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ. ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಬೈಕ್‌ ಹಾದಿಯು (ಡಾನೌರಾಡ್ವೆಗ್‌) ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: #ಡೊನೌಸ್ಕಿಂಜೆನ್‌-ಪಸ್ಸಾವು (೫೫೯&nbsp;ಕಿ.ಮೀ.) #ಪಸ್ಸಾವು-[[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯೆನ್ನಾ]] (೩೪೦&nbsp;ಕಿ.ಮೀ.) #[[ವಿಯೆನ್ನ|ವಿಯೆನ್ನಾ]]-[[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್|ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌‌]] (೩೦೬&nbsp;ಕಿ.ಮೀ.) #[[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್|ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌‌]]-ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ (೧೬೭೦&nbsp;ಕಿ.ಮೀ.) == ಆರ್ಥಿಕತೆ == === ಕುಡಿಯುವ ನೀರು === ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ತನ್ನ ಪಥದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಇದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಟ್‌ಗಾರ್ಟ್‌, ಬಾಡ್‌ ಮರ್ಗೆನ್‌ಥೀಮ್‌, ಆಲೆನ್‌ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬ್‌‌-ಡೊನೌ (ಜಿಲ್ಲೆ) ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರಿಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು (೨೦೦೪ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ) ನೀರು, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೀರಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಉಲ್ಮ್‌ ಮತ್ತು ಪಸ್ಸಾವುವಿನಂಥ ಇತರ ನಗರಗಳು ಕೂಡಾ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನಿಂದ ಒಂದಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಾಲು ನೀರನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ಹಾಗೂ ಚಿಲುಮೆಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಸೇದಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕೇವಲ ಅಪರೂಪದ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು ಬಹುಪಾಲು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತೀರಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ; ನೀರು ಶುದ್ಧಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ರೊಮೇನಿಯಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Citation needed|date=March 2009}} === ಜಲಯಾನ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ === [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ "ಕಾರಿಡಾರ್‌ VII" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಜಲಮಾರ್ಗವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ರೈನ್‌–ಮೈನ್‌–ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಯುರೋಪ್‌‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ರೋಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ ಬಂದರಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ನದಿಯು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ದೊಡ್ಡ-ಗಾತ್ರದ ಒಳನಾಡಿನ ದೋಣಿಗಳಿಗಾಗಿ (೧೧೦×೧೧.೪೫ ಮೀ) ಈ ಜಲಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ತನ್ನ ಪಥದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ದೋಣಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇದು ಸಾಗಿಸಬಲ್ಲದಾಗಿದೆ. ಜರ್ಮನಿ (೫ ಜಲಬಂಧಗಳು) ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ (೧೦ ಜಲಬಂಧಗಳು) ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಕಾಲುವೆಯಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಲಯಾನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಜಲಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ; ಪರಿಸರೀಯ ಕಳವಳಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿನ ಫ್ರೆಯುಡೆನೌ ನದಿಯ ಸ್ಥಾವರದ ಜಲಬಂಧಗಳಿಂದ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಕಾಲುವೆ ತೋಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಗ್ಯಾಬ್ಸಿಕೊವೊ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಜಲಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸರ್ಬಿಯಾ ಹಾಗೂ ರೊಮೇನಿಯಾದ ನಡುವಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಗಡಿ ಹರವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೋಡಿ ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ ಜಲಬಂಧಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಜಲಬಂಧಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ (ರಷ್ಯಾದ ವೋಲ್ಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಜಲಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಜಲಬಂಧಗಳು ೩೦ ಮೀ.ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದವು). ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ನ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ನದಿಯು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಅಂತರವು ೮೬೦ ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲ್‌ಹೀಮ್‌ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ರೈನ್‌–ಮೈನ್‌–ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆಯೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ವಿಯೆನರ್‌ ಡಾನೌಕನಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ನೌಕಾಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುವ ಒಂದೆರಡು ದ್ವಿತೀಯಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನೌಕಾಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯ ನದಿಗಳೆಂದರೆ ಡ್ರಾವಾ, ಸಾವಾ ಮತ್ತು ಟಿಸಾ. ಸರ್ಬಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕಾಲುವೆ ಜಾಲವೂ ನದಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ; ಡ್ಯೂನಾವ್‌-ಟಿಸಾ-ಡ್ಯೂನಾವ್‌ ಕಾಲುವೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಜಾಲವು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. === ಮೀನುಗಾರಿಕೆ === ಮಧ್ಯಯುಗಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಮೀನುಗಾರರು ನದಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ನಿಶ್ಚಿತ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯು ಈಗಲೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ === [[ಚಿತ್ರ:Wachau Valley Durnstein.jpg|thumb|right|ಡರ್ನ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ ಸಮೀಪವಿರುವ ವಾಚೌ ಕಣಿವೆ.]] ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಸಿದ್ಧ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ವಾಚೌ ಕಣಿವೆ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವಾದ ಡೊನೌ-ಔವೆನ್‌, ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿನ ಜೆಮೆಂಕ್‌, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ನೇಚರ್‌ಪಾರ್ಕ್‌ ಒಬೆರೆ ಡೊನೌ, ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಕೊಪಾಕಿ ರಿಟ್‌, ಸರ್ಬಿಯಾ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌, ರೊಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸ್ರೆಬರ್ನಾ ಮೀಸಲು ಭೂಮಿ. == ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು == * ನೇಚರ್‌ಪಾರ್ಕ್‌ ಒಬೆರೆ ಡೊನೌ (ಜರ್ಮನಿ) * ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಡೊನೌಲೀಟನ್‌ (ಜರ್ಮನಿ) * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವಾದ ಡೊನೌ ಔವೆನ್‌ (ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ) * ಡ್ಯೂನಾ-ಐಪಾಲಿ ನೆಮೆಜೆಟಿ ಉದ್ಯಾನ (ಹಂಗರಿ) * ಜೆಮೆಂಕ್‌ (ಹಂಗರಿ) * ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಉದ್ಯಾನವಾದ ಕೊಪಾಕಿ ರಿಟ್‌ (ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ) * ಗಾರ್ನ್‌ಜೆ ಪೊಡ್ಯೂನಾವ್ಲ್‌ಜೆ ಮೀಸಲು ಭೂಮಿ (ಸರ್ಬಿಯಾ) * ಫ್ರಸ್ಕಾ ಗೋರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ (ಸರ್ಬಿಯಾ) * ಕೋವಿಲ್‌ಜ್ಸ್ಕೋ-ಪೆಟ್ರೊವರಾಡಿನ್ಸ್‌ಕಿ ರಿಟ್‌ ಮೀಸಲು ಭೂಮಿ (ಸರ್ಬಿಯಾ) * ಮಹಾನ್‌ ಯುದ್ಧ ದ್ವೀಪದ ಮೀಸಲು ಭೂಮಿ (ಸರ್ಬಿಯಾ) * ‌ಡೆರ್ಡ್ಯಾಪ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ (ಸರ್ಬಿಯಾ) * ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ನ ಪ್ರಕೃತಿಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಾನ (ರೊಮೇನಿಯಾ) * ಪರ್ಸಿನಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನ (ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ) * ಸ್ರೆಬರ್ನಾ ಮೀಸಲು ಭೂಮಿ (ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ) * ಪ್ರಕೃತಿಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಾನವಾದ ಮಾಸಿನ್‌ ಪರ್ವತಗಳು (ರೊಮೇನಿಯಾ) * ಪ್ರಕೃತಿಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಾನವಾದ ಬ್ರೇಲಿಯಾದ ಪುಟ್ಟ ಕೊಳ (ರೊಮೇನಿಯಾ) * ಜೀವಗೋಳದ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವಾದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿ (ರೊಮೇನಿಯಾ) == ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ == === ಸಂಗೀತ === * ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಜೋಹಾನ್‌ ಸ್ಟ್ರೌಸ್‌‌ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕನು ಸಾದರಪಡಿಸಿರುವ ''ಆನ್‌ ಡೆರ್‌ ಸ್ಕೋನೆನ್‌, ಬ್ಲೌವೆನ್‌ ಡೊನೌ'' (''ಆನ್‌ ದಿ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಬ್ಲ್ಯೂ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌'' ) ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಲ್ಟ್ಸ್‌ ಗಾಯನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹೆಸರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಒಂದು ಜೋಗುಳಗೀತೆಯಾಗಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ''‌‌‌ದಿ ವೇವ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್'' ({{lang-ro|Valurile Dunării}}) ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಾಲ್ಟ್ಸ್‌ ಗಾಯನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರೊಮೇನಿಯಾದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಇಯಾನ್‌ ಇವಾನೊವಿಸಿ (೧೮೪೫–೧೯೦೨) ಸಾದರಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ೧೮೯೦ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಗಾಯನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಾದರಪಡಿಸಿದಾಗ, ಇದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರನ್ನಾಗಿಸಿತು. *ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ ದೇಶದ ಪ್ರಕೃತಿಸಿದ್ಧ ಸೌಂದರ್ಯದ ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಾಗಿ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. *ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಕುರಿತಾದ ''ಸ್ಟೋರೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ವರಮೇಳವೊಂದನ್ನು ಜೋ ಝಾವಿನುಲ್‌ ರಚಿಸಿದ. ಲಿಂಜ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೯೯೩ರ ಬ್ರಕ್‌ನರ್‌‌ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾದರಪಡಿಸಲಾಯಿತು. *ರಾಮ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಸಾದರಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ''"ಡೊನೌಕಿಂಡರ್‌"'' (ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ನ ಮಕ್ಕಳು) ಎಂಬ ಒಂದು ಗೀತೆಯು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. === ಕಲೆ === *ಭೂಲಕ್ಷಣ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಜರ್ಮನ್‌ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಶಾಲೆಯು ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. *ಕ್ಲಾಡಿಯೋ ಮ್ಯಾಗ್ರಿಸ್‌ ಎಂಬಾತನ ಮೇರುಕೃತಿಯನ್ನು ''ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌'' (ISBN ೧-೮೬೦೪೬-೮೨೩-೩) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. === ಸಾಹಿತ್ಯ === *ಜೀನ್‌ M. ಅವೆಲ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ''ಅರ್ತ್‌'ಸ್‌ ಚಿಲ್ರನ್‌'' ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸರಣಿಯು, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯನ್ನು ಮಹಾನ್‌ ಮಾತೃನದಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. *ಜೂಲ್ಸ್‌ ವೆರ್ನೆ ಎಂಬಾತನ ''ದಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಪೈಲಟ್‌'' (೧೯೦೮) ("ಲೆ ಪೈಲಟ್‌ ಡ್ಯು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌") ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸೆರ್ಜ್‌ ಲಡ್ಕೊ ಎಂಬ ಮೀನುಗಾರನು ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. *‌ಆಲ್ಗರ್‌ನಾನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ವುಡ್‌ ಎಂಬಾತನ ''ದಿ ವಿಲೋಸ್‌'' ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ದೋಣಿ ವಿಹಾರವೊಂದರ ಕುರಿತಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹೋನ್ನತ ಕಥೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. === ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ === *ಈ ನದಿಯು ''ದಿ ಈಸ್ಟರ್‌‌'' (೨೦೦೪) ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಸ್ತು-ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ (ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ [http://www.theister.com/ ಇಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120605045337/http://www.theister.com/ |date=5 ಜೂನ್ 2012 }}). *ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆಯ ''ಇಮ್‌ ಜೂಲಿ'' ಎಂಬ ರಸ್ತೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. *೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ನಿಕೋಲಸ್‌ ರೋಯೆಗ್ ಎಂಬಾತನ ಬ್ಯಾಡ್‌ ಟೈಮಿಂಗ್‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾ ಮತ್ತು ವಿಯೆನ್ನಾ ನಡುವಣ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಮೇಲಿನ ಗಡಿ ಅಡ್ಡಹಾಯುವಿಕೆಯು ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಒಂದು ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿಲೆನಾ (ತೆರೆಸಾ ರಸೆಲ್‌), ಅಲೆಕ್ಸ್‌ (ಆರ್ಟ್‌ ಗರ್ಫಂಕೆಲ್‌) ಮತ್ತು ಮಿಲೆನಾಳ ಗಂಡ ಸ್ಟೆಫಾನ್‌ (ಡೆನ್‌ಹೋಮ್‌ ಎಲಿಯಟ್‌) ನಡುವಿನ ಪ್ರಣಯವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. *''ಸ್ಟಾರ್‌ ಟ್ರೆಕ್‌'' ಯೂನಿವರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ''ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌'' -ವರ್ಗದ ಹಗುರ ಮೋಟಾರು ಎಂಬುದು ಆಕಾಶನೌಕೆಯ ಒಂದು ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಕ್ಕೂಟದ ಆಕಾಶನೌಕೆಯ ವ್ಯೂಹವು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ; [[Star Trek: Deep Space Nine|ಡೀಪ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌ ನೈನ್‌]] ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. === ಇತರೆ === *ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸೇನೆಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಬ್ಲ್ಯೂ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == *೨೦೦೬ರ ಐರೋಪ್ಯ ಪ್ರವಾಹಗಳು *ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ನ ಅಡ್ಡಹಾಯುವಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಮೇಲಿನ ಆವಿದೋಣಿಗಳು *ದಿ ಈಸ್ಟರ್‌‌ * ‌''ಬಿಟ್ವೀನ್‌ ದಿ ವುಡ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ವಾಟರ್,'' ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಪರ್ಯಟನೆಯೊಂದರ ಕುರಿತು ಹೇಳುವ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ಪುಸ್ತಕ {{Wide image|Danube in Ritopek, Serbia.jpg|1300px|Panoramic image of Danube pictured in [[Ritopek]], suburb of Belgrade, Serbia.}} ಸುಮಾರು ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಯೆಹೂದ್ಯ ಅನುಭಾವಿ (ಚಬಾದ್‌ ನಿಗುನ್ನಿಮ್‌) ಗೀತೆಗಳು ಕೂಡಾ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಇವನ್ನು "ಡ್ಯೂನಾಯ್‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಅನೇಕವೇಳೆ ಜೋಗುಳ ಗೀತೆಗಳೆಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, '''ಡ್ಯೂನೆ ನದಿ''' ಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇವಕ್ಕೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನದಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೃಷಿಕರು ನದಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬರುವುದು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಒಂದು ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು; ಪ್ರತಿದಿನವೂ ತಾವು ಕಂಡ ಮಹಾನ್‌ ಸೌಂದರ್ಯದ ಕುರಿತಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವರು ಈ ಪರಿಪಾಠಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌ == {{Commons|Danube}} '''ಸಾಮಾನ್ಯ''' * [http://images.encarta.msn.com/xrefmedia/aencmed/targets/maps/map/T041441A.gif ಮ್ಯಾಪ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಇನ್‌ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಎನ್‌ಕಾರ್ಟಾ]( {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100303135043/http://images.encarta.msn.com/xrefmedia/aencmed/targets/maps/map/T041441A.gif |date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2010 }} ೨೦೦೯-೧೦-೩೧) * [http://pdf.wri.org/watersheds_2000/watersheds_europe_p2_38.pdf ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ನಕಾಶೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ] * [http://danubepanorama.net/en/ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಯೋಜನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723073711/http://danubepanorama.net/en/ |date=23 ಜುಲೈ 2011 }} * [http://www.werow.com/en/guide/donau ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಿಕೆಯ ಕ್ರೀಡೆ]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.flickr.com/groups/danube_river/pool/ ಫ್ಲಿಕರ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯ ಬಿಂಬದ ಸಂಗ್ರಹ] * [http://www.danube-river.org/site/content/view/14/30/lang,en/ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಯೋಗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100407013634/http://www.danube-river.org/site/content/view/14/30/lang,en/ |date=7 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 }} * [http://www.life.com/image/first/in-gallery/44651/a-trip-down-the-danube ಎ ಟ್ರಿಪ್‌ ಡೌನ್‌ ದಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100703090731/http://www.life.com/image/first/in-gallery/44651/a-trip-down-the-danube |date=3 ಜುಲೈ 2010 }} - ''ಲೈಫ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌'' ವತಿಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಚಿತ್ರಫಲಕದ ಪ್ರದರ್ಶನ * [http://www.alldanube.com ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130814101845/http://alldanube.com/ |date=14 ಆಗಸ್ಟ್ 2013 }} '''ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು''' *[http://www.danubecom-intern.org/ENGLISH/SUMMARY.htm ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಆಯೋಗ; ಇದು ಜಲಯಾನ ಮತ್ತು ನದಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080703211158/http://www.danubecom-intern.org/ENGLISH/SUMMARY.htm |date=3 ಜುಲೈ 2008 }} *[http://www.icpdr.org/ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗ] '''ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಗರಗಳು ಅಥವಾ ದೇಶಗಳು''' * [http://www.bridgesofbudapest.com ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಸೇತುವೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190512140452/http://www.bridgesofbudapest.com/ |date=12 ಮೇ 2019 }} {{Danube}} {{Hydrology of Croatia}} {{Use dmy dates|date=October 2010}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿ]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಕಾ]] [[ವರ್ಗ:ಬನಾಟ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಬಿಯಾದ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಡೆನ್‌-ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌ನ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬವೇರಿಯಾದ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೊಜ್ವೊಡೈನಾದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಂಗರಿಯ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಲ್ಡೋವಾದ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರೊಮೇನಿಯಾದ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್‌‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಿರ್ಮಿಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌-ಕಿಸ್ಕನ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ–ರೊಮೇನಿಯಾದ ಗಡಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ–ಸರ್ಬಿಯಾದ ಗಡಿ]] [[ವರ್ಗ:ಹಂಗರಿ–ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಗಡಿ]] [[ವರ್ಗ:ರೊಮೇನಿಯಾ–ಉಕ್ರೇನ್‌‌ನ ಗಡಿ]] [[ವರ್ಗ:ರೊಮೇನಿಯಾ–ಸರ್ಬಿಯಾದ ಗಡಿ]] heu7wur2kk0q8naq1ec6tfrvdktm0u7 0 29726 1372509 1347555 2026-04-30T20:36:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372509 wikitext text/x-wiki {{Other persons|John Roberts}} {{Infobox Officeholder |name = ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ |image = Official roberts CJ.jpg |office = [[Chief Justice of the United States#List of Chief Justices|17th]] [[Chief Justice of the United States]] |nominator = [[ಜಾರ್ಜ್ W. ಬುಷ್]] |term_start = September 29, 2005 |term_end = |predecessor = [[William Rehnquist]] |successor = |office2 = Judge for the [[United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit|Court of Appeals for the District of Columbia Circuit]] |nominator2 = [[George W. Bush]] |term_start2 = June 2, 2003 |term_end2 = September 29, 2005 |predecessor2 = [[James L. Buckley|James Buckley]] |successor2 = Vacant |office3 = [[Solicitor General of the United States|Principal Deputy Solicitor General of the United States]] |president3 = [[ಜಾರ್ಜ್ H.W. ಬುಷ್]] | 1blankname3 = [[Solicitor General of the United States|Solicitor]] | 1namedata3 = [[Kenneth Winston Starr]] |term_start3 = 1989 |term_end3 = 1993 |birth_date = {{birth date and age|1955|1|27}} |birth_place = [[Buffalo, New York]], U.S. |death_date = |death_place = |spouse = Jane Sullivan |alma_mater = [[Harvard College]]<br />[[Harvard Law School]] |religion = [[Catholic Church|Roman Catholicism]]<ref>[http://www.nndb.com/people/746/000099449/ John G. Roberts] bio from [[Notable Names Database]]</ref> }} '''ಜಾನ್ ಗ್ಲೋವರ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಜೂ.''' (ಜನನ ಜನವರಿ ೨೭, ೧೯೫೫), ೧೭ನೇ ಹಾಗು ಪ್ರಸಕ್ತದ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ. ಇವರು ೨೦೦೫ರಿಂದಲೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇವರನ್ನು ಅಂದಿನ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್ W. ಬುಷ್]], ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ರೆಹ್ನ್ ಕ್ವಿಸ್ಟ್ ರ ನಿಧನದ ನಂತರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ನ್ಯಾಯ ಪಟುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ನ್ಯಾಯಿಕ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವರೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಉತ್ತರ ಇಂಡಿಯಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು, ನಂತರ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು ಹಾಗು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲಾ ರಿವ್ಯೂ'' ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಇವರು ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ರೆಹ್ನ್ ಕ್ವಿಸ್ಟ್ ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ರೇಗನ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು, ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮುನ್ನ ರೇಗನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಜಾರ್ಜ್ H. W. ಬುಷ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಹಾಗು ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಟ್ ಹೌಸ್ ಕೌನ್ಸೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೊಂಬತ್ತು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾದ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ, ಇವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್ W. ಬುಷ್]] D.C. ಸರ್ಕಿಟ್ ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದರು, ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಹ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ರೆಹ್ನ್ ಕ್ವಿಸ್ಟ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ರ ದೃಢೀಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲೇ ನಿಧನರಾದಾಗ, ಬುಷ್ ಹೊಸದಾಗಿ ತೆರವುಗೊಂಡಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ರನ್ನು ಮರುನೇಮಕ ಮಾಡಿದರು. == ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು == ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಜನವರಿ ೨೭, ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಬಫೆಲೋನಲ್ಲಿ, ಜಾನ್ ಗ್ಲೋವರ್(ಜ್ಯಾಕ್) ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಸೀ.(೧೯೨೮–೨೦೦೮) ಹಾಗು ರೋಸ್ಮೇರಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ಪೊಡ್ರಾಸ್ಕಿ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿ ಕಡೆಯ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಮುತ್ತಜ್ಜ-ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯರು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೇರಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜೆಕೊಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದ ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.wargs.com/other/robertsj.html |title=Ancestry of John G. Roberts |publisher=Wargs.com |date= |accessdate=2010-08-26}}</ref>{{Verify credibility|date=January 2011}} ಅವರು ಬೆಥ್ಲೆಹೆಮ್ ಸ್ಟೀಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="nytimes">{{cite news | last = Purdum | first = Todd S. | authorlink = Todd Purdum | coauthors = Jodi Wilgoren and Pam Belluck | title = Court Nominee's Life Is Rooted in Faith and Respect for Law | work = | publisher = The New York Times | date = 2005-07-21 | url = https://www.nytimes.com/2005/07/21/politics/21nominee.html?ex=1279598400&en=c055515d290a3215&ei=5090&partner=rssuserland&emc=rss | doi = | accessdate = 2008-12-05}}</ref> ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ನಾಲ್ಕನೇ ಗ್ರೇಡ್ ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಲಾಂಗ್ ಬೀಚ್, ಇಂಡಿಯಾನದ ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೂವರು ಸಹೋದರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು:ಕ್ಯಾಥಿ, ಪೆಗ್ಗಿ, ಹಾಗು ಬಾರ್ಬರ. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ನಾಟ್ರೆ ಡೇಮ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಇದು ಲಾಂಗ್ ಬೀಚ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗ್ರೇಡ್ ಶಾಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗು ಲಪೋರ್ಟೆ, ಇಂಡಿಯಾನಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ವಸತಿ ಶಾಲೆ ಲ ಲುಮಿಯೆರೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, ಇಲ್ಲಿ ಇವರೊಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಾಗು ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | last = Notre Dame Catholic Church & School | title = Notre Dame Parish: Alumni | url = http://www.notredameparish.net/?webpage_id=12 | accessdate = 2008-12-05 | archive-date = 2009-01-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090107200041/http://www.notredameparish.net/?webpage_id=12 | url-status = dead }}</ref> ಇವರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷಾ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು(ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ),<ref name="nytimes" /> ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಕಲಿತರು, ಇದಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯೆ ಎಡೆಗೆ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು [[ಅಮೇರಿಕದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ತಂಡದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು(ಅವರು ನಂತರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು "ನಿಧಾನಗತಿಯ ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಕರ್" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಂಡರು), ಹಾಗು ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ವಾದ್ಯತಂಡ ಹಾಗು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಶಾಲಾ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಹಾಗು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮಂಡಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲೂ ಸಹ ಇದ್ದರು.<ref name="nytimes" /> ಅವರೊಬ್ಬ ಸಮಾರೋಪ ಭಾಷಣಕಾರರೂ ಸಹ ಆಗಿದ್ದರು. {{Citation needed|date=June 2009}} ಅವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ [[ಇತಿಹಾಸ]]ದಲ್ಲಿ A.B.ಯ ''ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಗೌರವ'' ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲಾ ರಿವ್ಯೂ'' ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="nytimes"/> ಅವರು ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯಿಂದ J.D. ''ಮ್ಯಾಗ್ನ ಕಮ್ ಲೌಡೆ'' ಯೊಂದಿಗೆ ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಕಾಂಟಿನೆಟ್ಟಿ, ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್'ಸ್ ಅದರ ಪೇಪರ್ಸ್, ''ದಿ ವೀಕ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್'', ೮ ಆಗಸ್ಟ್. ೨೦೦೫, http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/005/897apaaf.aspನಲ್ಲಿ{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಲಭ್ಯವಿದೆ</ref> == ಆರಂಭಿಕ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೆನ್ರಿ ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿಯವರಲ್ಲಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಸರ್ಕಿಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾನೂನು ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="nytimes"/> ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿಯವರನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೮೦ರಿಂದ ೧೯೮೧ರವರೆಗೂ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ-ಸಹಾಯಕ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ರೆಹ್ನ್ ಕ್ವಿಸ್ಟ್ ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೮೧ರಿಂದ ೧೯೮೨ರವರೆಗೂ,.ಅವರು ರೇಗನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ U.S. ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ [[ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸ್ಮಿತ್]] ರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="nytimes"/> ೧೯೮೨ರಿಂದ ೧೯೮೬ರವರೆಗೂ ಶ್ವೇತ ಭವನದ ವಕೀಲ ಫ್ರೆಡ್ ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ವಕೀಲರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು, [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್, D.C.]]-ಮೂಲದ ಕಾನೂನು ಸಂಸ್ಥೆ ಹೋಗನ್ & ಹಾರ್ಟ್ಸನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಹೋಗನ್ & ಹಾರ್ಟ್ಸನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೊರೆದು [[ಜಾರ್ಜ್ ಎಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್ H. W. ಬುಷ್]] ರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ೧೯೮೯ರಿಂದ ೧೯೯೩ರವರೆಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು<ref name="nytimes"/> ಹಾಗು ಕೆನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಡೆ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ವಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಂಗಾಮಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|title=Work on Rights Might Illuminate Roberts's Views|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/09/07/AR2005090702394.html|date=September 8, 2005|first=Jo|last=Becker|work=[[The Washington Post]]|separator=,|postscript=|accessdate=March 1, 2011}}</ref><ref>ಟೋಮಾಸ್ಕಿ, ಮೈಕೆಲ್, [https://www.theguardian.com/commentisfree/michaeltomasky/2011/feb/24/obama-administration-gay-rights-doma-constitution "ಒಬಾಮ, ಗೇ ಮ್ಯಾರೇಜ್, ದಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶೇನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಕ್ರಾಕ್ಜಾಕ್ ಪ್ರೈಸ್" ] ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಬ್ಲಾಗ್, ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೪, ೨೦೧೧, ಮಾರ್ಚ್ ೧, ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ H. W. ಬುಷ್, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ರನ್ನು U.S. ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಸೆನೆಟ್ ನ ಯಾವುದೇ ಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗು ೧೯೯೨ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬುಷ್ ಸೋತಬಳಿಕ, ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದಾಗ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವು ಅಂತ್ಯಕಂಡಿತು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಹೋಗನ್ & ಹಾರ್ಟ್ಸನ್ ಗೆ ಒಬ್ಬ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು ಹಾಗು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ಮನವಿ ವ್ಯವಹಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು, ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಲಾ ಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಬೋಧಕವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಎದುರು ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ೩೯ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ೨೫ರಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ''ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ v. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್'' ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ೧೮ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡವುಗಳು ಸೇರಿವೆ: {| class="wikitable" |- ! ಮೊಕದ್ದಮೆ ! ವಾದಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ ! ತೀರ್ಪು ಹೊರಬಿದ್ದ ದಿನಾಂಕ ! ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದು |- | ''ಫಸ್ಟ್ ಆಪ್ಷನ್ಸ್ v. ಕಪ್ಲಾನ್'', [http://laws.findlaw.com/us/514/938.html 514 U.S. 938]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಮಾರ್ಚ್‌ 22, 1995 | ಮೇ 22, 1995 | ಪ್ರತಿವಾದಿ |- | ''ಆಡಮ್ಸ್ v. ರಾಬರ್ಟ್ಸನ್'', [http://laws.findlaw.com/us/520/83.html 520 U.S. 83]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಜನವರಿ 14, 1997 | ಮಾರ್ಚ್‌ 3, 1997 | ಪ್ರತಿವಾದಿ |- | ''ಅಲಾಸ್ಕ v. ವೆನೆಷಿಯೇ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಳ್ಳಿ'', [http://laws.findlaw.com/us/522/520.html 522 U.S. 520]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 1997 | ಫೆಬ್ರವರಿ 25, 1999 | ಅರ್ಜಿದಾರ |- | ''ಫೆಲ್ಟ್ನರ್ v. ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಪಿಚರ್ಸ್ ಟೆಲಿವಿಶನ್, Inc.'', [http://laws.findlaw.com/us/523/340.html 523 U.S. 340]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಜನವರಿ 21, 1998 | ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 1998 | ಅರ್ಜಿದಾರ |- | ''ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಅತ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ v. ಸ್ಮಿತ್'', [http://laws.findlaw.com/us/525/459.html 525 U.S. 459]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಜನವರಿ 20, 1999 | ಫೆಬ್ರವರಿ 23, 1999 | ಅರ್ಜಿದಾರ |- | ''ರೈಸ್ v. ಕಾಯೇಟನೋ'', [http://laws.findlaw.com/us/528/495.html 528 U.S. 495]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 1999 | ಫೆಬ್ರವರಿ 23, 2000 | ಪ್ರತಿವಾದಿ |- | ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಕೋಲ್ ಕಾರ್ಪ್ v. ಮೈನ್ ವರ್ಕರ್ಸ್'', [http://laws.findlaw.com/us/531/57.html 531 U.S. 57]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, 2000 | ನವೆಂಬರ್ 28, 2000 | ಅರ್ಜಿದಾರ |- | ''ಟ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಡಿವೈಸಸ್, Inc. v. ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇಸ್, Inc.'', [http://laws.findlaw.com/us/532/23.html 532 U.S. 23]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ನವೆಂಬರ್ 29, 2000 | ಮಾರ್ಚ್‌ 20, 2001 | ಅರ್ಜಿದಾರ |- | ''ಟೊಯೋಟ ಮೋಟಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಫಾಕ್ಚರಿಂಗ್ v. ವಿಲಿಯಮ್ಸ್'', [http://laws.findlaw.com/us/534/184.html 534 U.S. 184]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ನವೆಂಬರ್ 7, 2001 | ಜನವರಿ 8, 2002 | ಅರ್ಜಿದಾರ |- | ''ತಹೊಯೆ-ಸಿಯೆರ್ರ ಪ್ರಿಸರ್ವೆಶನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, Inc. v. ತಹೊಯೆ ರೀಜನಲ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಏಜೆನ್ಸಿ'', [http://laws.findlaw.com/us/535/302.html 535 U.S. 302]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಜನವರಿ 7, 2002 | ಏಪ್ರಿಲ್ 23, 2002 | ಪ್ರತಿವಾದಿ |- | ''ರಷ್ ಪ್ರುಡೆನ್ಶಿಯಲ್ HMO, Inc. v. ಮೋರನ್'', [http://laws.findlaw.com/us/536/355.html 536 U.S. 355]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಜನವರಿ16, 2002 | ಜೂನ್ 20, 2002 | ಅರ್ಜಿದಾರ |- | ''ಗೊಂಜಾಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ v. ದೋಯೆ'', [http://laws.findlaw.com/us/536/273.html 536 U.S. 273]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಏಪ್ರಿಲ್ 24, 2002 | ಜೂನ್ 20, 2002 | ಅರ್ಜಿದಾರ |- | ''ಬಾರ್ನ್ಹಾರ್ಟ್ v. ಪೀಬಾಡಿ ಕೋಲ್ Co.'', [http://laws.findlaw.com/us/537/149.html 537 U.S. 149]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8, 2002 | ಜನವರಿ 15, 2003 | ಪ್ರತಿವಾದಿ |- | ''ಸ್ಮಿತ್ v. ದೋಯೆ'', [http://laws.findlaw.com/us/538/84.html 538 U.S. 84]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | ನವೆಂಬರ್ 13, 2002 | ಮಾರ್ಚ್‌ 5, 2003 | ಅರ್ಜಿದಾರ |} ೧೯೯೦ರ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹೋಗನ್ & ಹಾರ್ಟ್ಸನ್ ರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್, D.C.ಯ ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗದ ಸಂಚಾಲಕ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news | last = Lane | first = Charles | authorlink = Charles Lane (journalist) | title = Roberts Listed in Federalist Society '97–98 Directory | work = | work = [[The Washington Post]] | date = July 25, 2005 | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/24/AR2005072401201.html | doi = | accessdate = December 5, 2008}}</ref> ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಅಂದಿನ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದ ಜೆಬ್ ಬುಷ್ ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ತಲ್ಲಹಸ್ಸೀ, ಫ್ಲೋರಿಡಾಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು, ಇದು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೆಬ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಂತಹ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಚುನಾವಣಾ ಮರುಎಣಿಕೆ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news| last = Wallsten| first = Peter| title = Confirmation Path May Run Through Florida | newspaper = [[Los Angeles Times]]| page = A–22| date = July 21, 2005| url = http://articles.latimes.com/2005/jul/21/nation/na-recount21}}</ref> == D.C. ಸರ್ಕಿಟ್ ನ ಬಗ್ಗೆ == ಮೇ ೧೦, ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್ W. ಬುಷ್]], ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ರನ್ನು D.C. ಸರ್ಕಿಟ್ ನ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಈ ಸ್ಥಾನವು ಜೇಮ್ಸ್ L. ಬಕ್ಲೆಯ ನಂತರ ತೆರವುಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್ ಡೆಮೋಕ್ರ್ಯಾಟ್ ಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು, ಇವರುಗಳು ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಬುಷ್ ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸೆನೆಟ್ ಜುಡಿಷಿಯರಿ ಕಮಿಟಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಲೇಹಿ, D-VT, ೧೦೭th ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅಹವಾಲು ಕೇಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref>[http://www.washingtontimes.com/news/2006/oct/16/20061016-100753-4244r/ ಪ್ಯಾತ್ ಲೆಯಹಿ, ಜುಡಿಷಿಯರಿ ಕಮಿಟಿ ಚೇರ್ಮನ್?], ''ದಿ ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಟೈಮ್ಸ್'' (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೭, ೨೦೦೬)</ref> GOP, ಜನವರಿ ೭, ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್ ನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಹಾಗು ಬುಷ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಅದೇ ದಿನದಂದು ಮರುಸಲ್ಲಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಗೆ, ಮೇ ೮, ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ದೃಢೀಕರಣ ದೊರೆಯಿತು,<ref>೧೪೯ ಕಾಂಗ್. ನ್ನು ನೋಡಿ. ರೆಸಿ. S೫೯೮೦ (೨೦೦೩).</ref> ಹಾಗು ಜೂನ್ ೨, ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ದೊರೆಯಿತು. D.C. ಸರ್ಕಿಟ್ ನ ತಮ್ಮ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೪೯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರುಗಳ ಎರಡು ಅಸಮ್ಮತಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮೂರು ಅಸಮ್ಮತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. D.C. ಸರ್ಕಿಟ್ ನ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡವುಗಳು ಸೇರಿವೆ: === ನಾಲ್ಕನೇ ಹಾಗು ಐದನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು === ''ಹೆಡ್ಜ್ ಪೆತ್ v. ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಏರಿಯ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ'' ೩೮೬ F.೩d ೧೧೪೮,<ref>{{cite court |litigants = Hedgepeth v. Washington Metropolitan Area Transit Authority |vol = |reporter = DC |opinion = 03-7149 |pinpoint = |court = [[United States District Court for the District of Columbia]] |year = 2004 |url= http://pacer.cadc.uscourts.gov/docs/common/opinions/200410/03-7149a.pdf|format=PDF}}</ref> ಇದು ೧೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕಿಯ ಬಂಧನ, ಆಕೆಯ ಶೋಧನೆ, ಕೈಗೆ ಬೇಡಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಆಕೆಯನ್ನು ಪೋಲಿಸ್ ಮುಖ್ಯಕಚೇರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಆಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗು ಆಕೆಯ ಬೆರಳಚ್ಚು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಈಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತುಗೊಳಿಸಿದ ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ "ತಿನ್ನಬಾರಬೆಂಬ" ನೀತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈನ್ನು ತಿಂದಿದ್ದಳು. ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಆಕೆಯನ್ನು ಆಕೆಯ ತಾಯಿಯ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೋರಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದಳು, ಇದೆ ರೀತಿಯಾದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಒಬ್ಬ ವಯಸ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಮನ್ಸು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವವರೆಗೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿದಳು. D.C. ಸರ್ಕಿಟ್ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿತು, ಇದು ನಾಲ್ಕನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ(ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವುದು ಹಾಗು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು) ಹಾಗು ಐದನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ(ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣೆ) ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಸಾರಿ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. "ಈ ದಾವೆಯು ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಸಹ ಸಂತೋಷವಾಗಿಲ್ಲ," ಎಂದು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಯಾವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ದಸ್ತಗಿರಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತೋ ಅಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ವಯಸ್ಸಿನ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತರ್ಕಾಧಾರಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇವಲ ರಾಜ್ಯದ ದುರ್ಬಲ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ನೀತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗು ಸಮಿತಿಯು ಇವುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. "ಏಕೆಂದರೆ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಹಾಗು ಪೋಷಕರು ಪುನಶ್ಚೈತನ್ಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಲು ಕೋರುವುದು ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿಧಾನ — ಪೋಷಕರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವವರೆಗೂ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುವ ಹಾಗು ಮಗುವನ್ನು ವಶದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ — ವಿಧಾನವು ಈ ರೀತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಮನ್ಸ್ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ." ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ನೀತಿ ಹಾಗು ಬಂಧನವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು, "ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ಈ ನೀತಿಗಳು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನದ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಾಗು ಐದನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು," ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಾಟರ್ ಸ್ಟಿವರ್ಟ್, ''ಗ್ರಿಸ್ವೊಲ್ಡ್ v. ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್'' ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಅಸಮ್ಮತಿಯಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. "ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅವಿವೇಕವಾಗಿದೆಯೆ, ಅಥವಾ ಹೆಡ್ಡತನದಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯೇ ಎಂಬ ನಮ್ಮ ಯೋಚನೆ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಲಾಗಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಸ್ಟಿವಾರ್ಟ್ ಬರೆದರು; "ಇದು ಅಮೆರಿಕದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗು ಇದನ್ನು, ನಾನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ." === ಮಿಲಿಟರಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಲಿಗಳು === ''ಹಮ್ಢನ್ v. ರಮ್ಸ್ಫೆಲ್ಡ್ '' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಸರ್ವಾನುಮತದ ಸರ್ಕಿಟ್ ಸಮಿತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಬುಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ರಚಿಸಿದ್ದ ಮಿಲಿಟರಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಿತು, ಬುಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಶತ್ರು ಕಾದಾಳುಗಳೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶಂಕಿತ [[ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ|ಭಯೋತ್ಪಾದಕ]]ರ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿತ್ತು. ಸರ್ಕಿಟ್ ಜಡ್ಜ್ A. ರೇಮಂಡ್ ರಾನ್ಡೊಲ್ಫ್, ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾ, [[ಅಲ್ ಖೈದಾ|ಅಲ್-ಕೈದಾ]] ನಾಯಕ ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್ ನ<ref>{{cite web |url=http://www.yementimes.com/article.shtml?i=712&p=local&a=5 |title=Lawyer says Hamden not al-Qaeda - Yemeni was bin Laden's driver - local |publisher=Yemen Times |date= |accessdate=2010-08-26 |archive-date=2011-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110608064851/http://www.yementimes.com/article.shtml?i=712&p=local&a=5 |url-status=dead }}</ref> ವಾಹನ ಚಾಲಕ ಸಲಿಂ ಅಹ್ಮದ್ ಹಮ್ದನ್ ನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಮಿಲಿಟರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆಯೆಂದು ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದರು: # ಮಿಲಿಟರಿ ಆಯೋಗವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು; # ಥರ್ಡ್ ಜಿನೀವಾ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್, ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದು, ಇದು U.S. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಮಾಡುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ; # U.S. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಜಾರಿಮಾಡಿದರೂ ಸಹ, ಇದು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಹಮ್ದನ್ ಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ, ಅಲ್-ಕೈದಾ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧದಂತಹ ಘರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ(ಸ್ವತಃ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯುದ್ಧವೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ) ಇದು ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕೈದಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸದೇ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಧಿವಿಧಾನವನ್ನು ಅದು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತದ ಕ್ರಮಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಯೋಗವು ನೀಡುವಂತಹ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮುಕ್ತವಾಗಿರಿಸಿತು.<ref>http://pacer.cadc.uscourts.gov/docs/common/opinions/೨೦೦೫೦೭/೦೪-೫೩೯೩a.pdf</ref> ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ೫-೩ರ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ೨೯, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಈ ಮುಂಚೆ ಸರ್ಕಿಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. === ಪರಿಸರೀಯ ನಿಬಂಧನೆ === ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೦}ರಾಂಚೊ ವೀಜೊ, LLC v.ನಾರ್ಟನ್, [http://laws.lp.findlaw.com/dc/015373b.html 323 F.3d 1062] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080829215208/http://laws.lp.findlaw.com/dc/015373b.html |date=2008-08-29 }} ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿ ಬರೆದರು. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯ ಅಪರೂಪದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಕಪ್ಪೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎಲ್ಲ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಂದ ಮರುವಿಚಾರಣೆಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ [http://laws.lp.findlaw.com/dc/015373b.html 334 F.3d 1158] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080829215208/http://laws.lp.findlaw.com/dc/015373b.html |date=2008-08-29 }} (D.C. Cir. ೨೦೦೩), ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಇದಕ್ಕೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ,''ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ v.ಲೋಪೆಜ್'' ಮತ್ತು ''ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ v. ಮಾರಿಸನ್'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಅಸಂಗತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ನಿಯಂತ್ರಿತ'' ಚಟುವಟಿಕೆ'' ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ''ನಿಬಂಧನೆ'' ಯು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಿತಿಯು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸಿತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ ಅದೃಷ್ಟಹೀನ ಕಪ್ಪೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. "ಕಪ್ಪೆಯು ತನ್ನದೇ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ.." ಸಮಿತಿಯ ನಿರ್ಧಾರದ ಪರಾಮರ್ಶೆಯು ಕಾಯ್ದೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪರ್ಯಾಯ ಆಧಾರಗಳಿಗೆ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಇದನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ: "ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ — ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಇಂಟರ್ಪ್ರಿಟೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟಿಕಲ್ III ಅಂಡ್ ದಿ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ಲಾಸ್ : ವಿಲ್ ದಿ "ಹಾಪ್ಲೆಸ್ ಟೋಡ್" ಅಂಡ್ "ಜಾನ್ Q. ಪಬ್ಲಿಕ್" ಹ್ಯಾವ್ ಏಣಿ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಇನ್ ದಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್?" ಪಾಲ್ A. ಫೋರ್ಟೆನ್ಬೆರಿ ಹಾಗು ಡೆನಿಯಲ್ ಕ್ಯಾನ್ಟನ್ ಬೆಕ್. ೧೩ U. ಬಾಲ್ಟ್. J. Envtl. L. ೫೫ (೨೦೦೫)</ref> == ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನಾಮಕರಣ ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಣ == {{Main|John Roberts Supreme Court nomination and hearings}} ೨೦೦೫ರ ಜುಲೈ ೧೯ರಂದು, ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಮಾಡಿದರು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಾಂಡ್ರಾ ಡೇ ಓ ಕಾನರ್ ನಿವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತುಂಬುವುದಾಗಿತ್ತು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೀಫನ್ ಬ್ರೇಯರ್ ನಂತರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನಾಮಿನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬುಷ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನೇರ, ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ಶ್ವೇತಭವನ]]ದ ಈಸ್ಟ್ ರೂಮ್‌ನಿಂದ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಟೈಮ್ ರಾತ್ರಿ ೯ಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Robertsoath6.jpg|thumb|left|ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಲಿಯಂ ಎಚ್. ರೆಹನ್‌ಕ್ವಿಸ್ಟ್ ೨೦೦೫ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩ರಂದು ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ದೃಢೀಕರಣವು ಸೆನೆಟ್ ಎದುರು ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿವುಳಿದಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ನಂತರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೫ರಂದು, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಓ ಕಾನರ್ಸ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅವರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಬುಷ್ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ಹೊಸ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite web| url=http://www.c-spanvideo.org/program/JusticeNomi |title=Chief Justice Nomination Announcement |work=C-SPAN |date=September 5, 2005 |accessdate=April 14, 2011}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಕೋರ್ಟ್ ಅಧಿವೇಶನ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತುಂಬಲು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ದೃಢೀಕರಣ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಬುಷ್ ಸೆನೆಟ್‌ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು. === ಕಾನೂನುಕೌಶಲದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ === ದೃಢೀಕರಣ ವಿಚಾರಣೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ತ್ವವಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಳಗೊಂಡ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಆರಂಭಿಸುವುದು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ತಾವು ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="autogenerated1"/><ref name="multiple1"/> ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ತೀರ್ಪುಗಾರರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರು: " ಚೆಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಡೆತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಆದರೆ ಪಿಚ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟ್ ಕುರಿತು ಅಲ್ಲ."<ref>{{Cite web |url=http://www.gpoaccess.gov/congress/senate/judiciary/sh109-158/55-56.pdf |title=ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಜೂ., ನಾಮಿನಿ ಟು ಬಿ ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (pdf) |access-date=2011-05-13 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721042833/http://www.gpoaccess.gov/congress/senate/judiciary/sh109-158/55-56.pdf |url-status=dead }}</ref> ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನದ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ವವಿಷಯಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, ಅವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಲ್ಲದೇ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಅವರು ಚರ್ಚಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿವು: ==== ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ ==== :''ಮೆಕಲೋಚ್ v. ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ '' ಪ್ರಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾನ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಗುರಿಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗಗಳು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರ್ಷಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ತಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಖಂಡಿತವಾಗಿ ''ಲೋಪೆಜ್'' ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರೊಳಗೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಕೇವಲ ಔಪಚಾರಿಕ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಆ ರೀತಿ ಎಸೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಕಲಿತಿದ್ದೇವೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮಕ್ಕೆ ''ಲೋಪೆಜ್'' ಪ್ರಕರಣ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೊಸ ಜೀವವನ್ನು ತುಂಬಿತು. :"ತರುವಾಯದ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಎಷ್ಟೊಂದು ಕಠಿಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಇದೊಂದು ಅಮೂರ್ತ ಸತ್ಯಾಂಶದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ, ಆದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಶಾಸನ ರಚಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತೇ? ಅದು ಅತೀ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶ. ಇದು ''ಲೋಪೆಜ್'' ‌ನಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ನಾನು ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ವಿಷಯವನ್ನೇ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ- ಇದು ಅಮುಖ್ಯ- ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅವರು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="multiple1">[http://www.access.gpo.gov/congress/senate/pdf/108hrg/92548.pdf ''ಹಿಯರಿಂಗ್ ಬಿಫೋರ್ ದಿ ಕಮಿಟಿ ಆನ್ ದಿ ಜುಡಿಷಿಯರಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್, 108ನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್, ಮೊದಲ ಸೆಷನ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111121190047/http://www.access.gpo.gov/congress/senate/pdf/108hrg/92548.pdf |date=2011-11-21 }}, U.S. ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಆಫೀಸ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೨, ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ==== ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==== ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಹಿಂದೆ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದರು, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ: :ನಾವು ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಫೆಡರಲ್ ಕಾನೂನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದು ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಅದು ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ. ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿಷಯದ ಸತ್ಯಾಂಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎನ್ನುವುದು ನಿಖರವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಪದವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ವಿವಿಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಮಿನ್ನೆಸೋಟಾಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಫೆಡರಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.’ ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಫೆಡರಲ್ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ(ವ್ಯಾವಹಾರಿಕತೆಗೆ ಅವರ ಸಮರ್ಥನೆ)ಫೇನ್‌ಗೋಲ್ಡ್ ನೀಡಿದ ೧೯೯೯ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಉದ್ಧರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: :"ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಫೆಡರಲ್ ಶಾಸನವು ಆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ." ==== ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಕ್ರಮಗಳು ==== :"ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ತೀರ್ಪುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಥತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದ ಗಂಭೀರ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೋಮ್ಸ್ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದಾದ ತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. :ಈಗ, ಕೋರ್ಟ್ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ''ಮಾರ್ಬರಿ v.ಮ್ಯಾಡಿಸನ್'' ಪ್ರಕರಣದಿಂದೀಚೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಮತ್ತು ಆ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಕಾನೂನು ಯಾವುದೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕೋರ್ಟ್ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗ ನೀತಿ ತೀರ್ಪುಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ಬಹು ದೂರ ಹೋದಾಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ತೀರ್ಪುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಬಹು ದೂರ ಹೋದಾಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯೆಂದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಕರೆದಾಗ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತವಾಗದ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿರೋಧಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎನ್ನುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ.<ref name="multiple1"/>{{Citation needed|date=October 2008}} ==== ''ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪು'' ==== ಶಾಲೆಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡಿದ ''ಬ್ರೌನ್ v.ಬೋರ್ಡ್'' ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಮುಂಚಿನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ಅದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯಾಗುತ್ತದೆಂದು ತಾವು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತೀರ್ಪು ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ. ಅದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಕಾನೂನನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದಾಗಿದೆ."<ref>{{cite press release | title = Testimony of the Honorable Dick Thornburgh | publisher = [[United States Senate Committee on the Judiciary]] | date = September 15, 2005 | url = http://judiciary.senate.gov/hearings/testimony.cfm?id=1611&wit_id=4609 | accessdate = December 5, 2008 | archive-date = ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081205031655/http://judiciary.senate.gov/hearings/testimony.cfm?id=1611&wit_id=4609 | url-status = dead }}</ref> ==== ''ರೋಯಿ v. ವೇಡ್'' ==== ರೇಗನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಗರ್ಭಪಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಆಡಳಿತದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾನೂನಿನ ಮೆಮೊಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.<ref>{{cite book | last = Greenburg | first = Jan Crawford | title = Supreme Conflict: The Inside Story of the Struggle for Control of the United States Supreme Court | publisher = Penguin Press | year = 2007 | location = New York | page = 232}}</ref> ಅವರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಕಾನೂನು ಮೆಮೊಗಳು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಾವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಡಳಿತದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿವೆ. ಅದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ವಂತದ್ದಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿದರು.<ref name="rasoai">{{cite news | last = Goldstein | first = Amy | authorlink = | coauthors = Charles Babington | title = Roberts Avoids Specifics on Abortion Issue | work = | publisher = The Washington Post | date = 2005-09-15 | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/09/13/AR2005091300682.html | doi = | accessdate = December 6, 2008}}</ref> "ಸೆನೆಟರ್,ನಾನು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಕೀಲನಾಗಿದ್ದು, ನನಗೆ ಸ್ಥಾನವಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಹೇಳಿದರು.<ref name="rasoai" /> ಜಾರ್ಜ್ H. W. ಬುಷ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಕಾನೂನಿನ ದಾಖಲೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ರೋಯಿ v. ವೇಡ್ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತೆ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite book | last = Greenburg | first = Jan Crawford | title = Supreme Conflict: The Inside Story of the Struggle for Control of the United States Supreme Court | publisher = Penguin Press | year = 2007 | location = New York | page = 226}}</ref> ಅವರ ದೃಢೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರ ಜತೆ ಖಾಸಗಿ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ''ರೋಯಿ'' ಇತ್ಯರ್ಥವಾದ ಕಾನೂನೆಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿದರು ಮತ್ತು ಆದರೆ ''ಪೂರ್ವ ತೀರ್ಪಿನ'' ಕಾನೂನಿನ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಅದು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಲೆ ನೀಡುತ್ತದಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಲ್ಲವೆಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="greenburg 233">{{cite book | last = Greenburg | first = Jan Crawford | title = Supreme Conflict: The Inside Story of the Struggle for Control of the United States Supreme Court | publisher = Penguin Press | year = 2007 | location = New York | page = 233}}</ref> ಅವರ ಸೆನೆಟ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದು ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಪಾತದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕುರಿತ ಅನೇಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರವೂ ಸೇರಿದೆ. ''ರೋಯಿ v.ವೇಡ್'' ಇತ್ಯರ್ಥವಾದ ನೆಲದ ಕಾನೂನು...ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಆ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಮತ್ತು ''ಕೇಸೀ'' ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಬರಬಹುದಾದ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ ಹಾಕಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಯಮದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮತ ನೀಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.<ref name="autogenerated1">{{cite web | last = [[United States Senate Committee on the Judiciary]] | first = | authorlink = | coauthors = | title = Confirmation Hearings on Federal Appointments | work = | publisher = [[Government Printing Office]] | year = 2003 | url = http://frwebgate.access.gpo.gov/cgi-bin/getdoc.cgi?dbname=108_senate_hearings&docid=f:92548.wais | doi = | accessdate = December 6, 2008}}</ref> === ದೃಢೀಕರಣ === ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೨ರಂದು ಸೆನೆಟ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಮಿತಿಯು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ‌೧೩-೫ಮತದಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಸೆನೆಟರ್‌ಗಳಾದ ಟೆಡ್ ಕೆನಡಿ, ರಿಚರ್ಡ್ ಡರ್ಬಿನ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಕುಮರ್, ಜೋಯಿ ಬಿಡನ್ ಮತ್ತು ಡಯಾನ ಫೇನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಅಸಮ್ಮತಿ ಮತಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯ರಂದು ೭೮-೨೨ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಸೆನೆಟ್ ಅನುಮೋದಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.senate.gov/legislative/LIS/roll_call_lists/roll_call_vote_cfm.cfm?congress=109&session=1&vote=00245 |title=U.S. Senate: Legislation & Records Home > Votes > Roll Call Vote |publisher=Senate.gov |date= |accessdate=2010-08-26}}</ref> ಎಲ್ಲ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ನರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ಗೆ ಮತ ನೀಡಿದರು. ಡೆಮೋಕ್ರಾಟರು ಸಮಸಮವಾಗಿ ೨೨-೨೨ ಮತಗಳಿಂದ ವಿಭಜನೆಯಾದರು. ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅಂತರದ ಜಯವೆಂದು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅಂತರವು ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ೬೫-೩೩ ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ವಿಲಿಯಂ ರೆಹನ್‌ಕ್ವಸ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಅದು ಬಹುತೇಕ ಇತರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ನೇಮಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅಂತರದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಸ್ಟೀಫನ್ ಬ್ರೆಯರ್ (೮೭–೯), ಡೇವಿಡ್ ಸೌಟರ್ (೯೦–೯), ರತ್ ಬೇಡರ್ ಗಿನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ (೯೬–೩), ಆಂಥೋನಿ ಕೆನಡಿ (೯೭–೦), ಜಾನ್ ಪಾಲ್ ಸ್ಟೀವನ್ಸ್(೯೮–೦), ಆಂಟೋನಿನ್ ಸ್ಕೇಲಿಯ (೯೮–೦), ಮತ್ತು ಸಾಂಡ್ರಾ ಡೇ ಓ ಕಾನರ್ (೯೯–೦). ಎಲ್ಲ ತರುವಾಯದ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ದೃಢೀಕರಣ ಮತಗಳು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅಂತರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಅಲಿಟೊ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ೫೮-೪೨ಮತದಿಂದ ದೃಢೀಕರಣಗೊಂಡರು.<ref>{{Cite document |url=http://www.senate.gov/legislative/LIS/roll_call_lists/roll_call_vote_cfm.cfm?congress=109&session=2&vote=00002 |title=Roll call vote on the Nomination (Confirmation Samuel A. Alito, Jr., of New Jersey, to be an Associate Justice ) |publisher=United States Senate |date=January 31, 2006 |accessdate=2010-08-05 |postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->}}</ref> ಸೋನಿಯ ಸೊಟೊಮೇಯರ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ೬೮-೩೧ ಮತಗಳಿಂದ ದೃಢೀಕರಣಗೊಂಡರು <ref>{{Cite document |url=http://www.senate.gov/legislative/LIS/roll_call_lists/roll_call_vote_cfm.cfm?congress=111&session=1&vote=00262 |title=Roll call vote on the Nomination (Confirmation Sonia Sotomayor, of New York, to be an Associate Justice of the Supreme Court ) |publisher=United States Senate |date=August 6, 2009 |accessdate=2010-08-05 |postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->}}</ref> ಮತ್ತು ಎಲೆನಾ ಕಾಗಾನ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ೬೩-೩೭ಮತದಿಂದ ದೃಢೀಕರಣಗೊಂಡರು.<ref>{{Cite document |url=http://www.senate.gov/legislative/LIS/roll_call_lists/roll_call_vote_cfm.cfm?congress=111&session=2&vote=00229 |title=Roll call vote on the Nomination (Confirmation Elena Kagan of Massachusetts, to be an Associate Justice of the Supreme Court of the U.S. ) |publisher=United States Senate |date=August 5, 2010 |accessdate=2010-08-05 |postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->}}</ref> ಸಹಾಯಕ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಥಾಮಸ್ ಅವರನ್ನು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ ೫೨-೪೮ ಮತವು ಕೂಡ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅಂತರದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://assets.opencrs.com/rpts/RL33225_20090513.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-13 |archive-date=2012-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120129152445/http://assets.opencrs.com/rpts/RL33225_20090513.pdf |url-status=dead }}</ref> == ಅಮೆರಿಕಾ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ == {{main|Roberts Court}} [[ಚಿತ್ರ:John G. Roberts.jpg|right|thumb|ಶ್ವೇತಭವನದ ಈಸ್ಟ್ ರೂಂನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಜಾನ್ ಪಾಲ್ ಸ್ಟೀವನ್ಸ್‌ರಿಂದ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2005.]] ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೨೯ರಂದು [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ಶ್ವೇತಭವನ]]ದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸಹಾಯಕ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾನ್ ಪಾಲ್ ಸ್ಟೀವನ್ಸ್ ಬೋಧಿಸಿದ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ|ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ]] ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣವಚನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩ರಂದು ಅವರು ೨೦೦೫ರ ಅವಧಿಯ ಪ್ರಥಮ ಮೌಖಿಕ ವಾದಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ೧೭೮೯ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಾಯ್ದೆ ಒದಗಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ವಾರಗಳ ಕಾಲದ ಊಹಾಪೋಹವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಸರಳವಾದ ಕಪ್ಪು ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಮುಖ್ಯನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯ ನಿಲುವಂಗಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ತೋಳಿನ ಪಟ್ಟೆಯಿಂದ ಅವರು ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆಗ ೫೦ ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದ ಮೂರನೇ ಕಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿದರು (ಜಾನ್ ಜೇ ೧೭೮೯ರಲ್ಲಿ ೪೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದರು ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ೧೮೦೧ರಲ್ಲಿ ೪೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದರು). ಆದಾಗ್ಯೂ ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಥಾಮಸ್ ಮುಂತಾದ(೪೩ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೇಮಕ) ಅನೇಕ ಸಹಾಯಕ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಒ. ಡೌಗ್ಲಾಸ್(೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ೪೧ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದರು) ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಾಗಿನಿಂದ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆಂಟೊನಿನ್ ಸ್ಕಾಲಿಯ ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ರೆಹೆನ್‌ಕ್ವಿಸ್ಟ್ ತರಹ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಕಲಾಪ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತಿರಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಅವರು ಪಾರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.charlierose.com/view/interview/9141 |title=A conversation with Justice Antonin Scalia |publisher=Charlie Rose |date= |accessdate=2010-08-07 |archive-date=2009-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090705104255/http://www.charlierose.com/view/interview/9141 |url-status=dead }}</ref> ಜೆಫ್ರಿ ಟೂಬಿನ್ ಮುಂತಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗಾಗಿ ಸಮಂಜಸ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಎಂದು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news| last=Toobin| first=Jeffrey| title=No More Mr. Nice Guy| work=[[The New Yorker]]| date=May 25, 2009| url=http://www.newyorker.com/reporting/2009/05/25/090525fa_fact_toobin| accessdate=2009-06-28}}</ref> ಏಳನೇ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಡಯೇನ್ ಸ್ಕೈಸ್, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ನ್ಯಾಯಕೌಶಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾನೂನಿನ ವಿಧಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪಠ್ಯ, ರಚನೆ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶ್ರೇಣಿವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂತೀರ್ಪು ನ್ಯಾಯದಿಂದ ತರ್ಕಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ನಿರ್ಣಯದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಬರುವ ಸಂಯಮವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆಧಾರಿಕ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಅವರು ಇರಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರು. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರದ ಸಮೂಹದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡುತ್ತದೆ:ನ್ಯಾಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮಿತಿಗಳು, ರಚನಾತ್ಮಕ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮೂಲಪಾಠಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪರಾಮರ್ಶೆಯ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳು."<ref>ಡಿಯನೆ S. ಸೈಕ್ಸ್, ''"ಆಫ್ ಏ ಜುಡಿಷಿಯರಿ ನೇಚರ್": ಅಬ್ಸರ್ವೆಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್'ಸ್ ಫಸ್ಟ್ ಒಪಿನಿಯನ್ಸ್'', ೩೪ ಪೆಪ್ಪ್. L. ರೆವ್. ೧೦೨೭ (೨೦೦೭).</ref> === ಮುಂಚಿನ ತೀರ್ಪುಗಳು === ೨೦೦೬ರ ಜನವರಿ ೧೭ರಂದು, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ''ಗೊಂಜಾಲೆಸ್ v. ಒರೆಗಾನ್'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆಂಟೋನಿನ್ ಸ್ಕೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಥಾಮಸ್‌ ಜತೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ಅಮೆರಿಕ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಅವರಿಗೆ ಒರೇಗಾನ್ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುವಂತೆ ಮಾರಕ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಒಳಗಾದವರಿಗೆ ನೆರವಿನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ನಿಷೇಧ ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿವಾದಿತ ಅಂಶವೇನೆಂದರೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಶಾಸನಬದ್ಧ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ೨೦೦೬ರ ಮಾರ್ಚ್ ೬ರಂದು ''ರಮ್ಸ್‌ಫೆಲ್ಡ್ v.ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ವೇದಿಕೆ'' ಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸರ್ವಾನುಮತದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಬರೆದರು. ಫೆಡರಲ್ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಆಡಳಿತ ಆರಂಭಿಸಿದ "ಕೇಳಬೇಡಿ, ಹೇಳಬೇಡಿ "ನೀತಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆಕ್ಷೇಪಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ದಾಖಲು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. === ನಾಲ್ಕನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ === ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೨೦೦೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೨ರಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾದ ''ಜಾರ್ಜಿಯ v.ರಾಂಡೋಲ್ಫ್'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ಬರೆದರು. ಬಹುತೇಕ ನಿರ್ಧಾರವು ಮನೆಯನ್ನು ಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನಿಷೇಧ ವಿಧಿಸಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ನಿವಾಸಿಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು, ಒಬ್ಬ ನಿವಾಸಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದ. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಅಸಮ್ಮತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಹಿಂತೀರ್ಪು ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಆಂಶಿಕ ತರ್ಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಹುಮತದ ನಿರ್ಧಾರವು ಅಸಂಗತವೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. === ಆಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ನೋಟೀಸ್ === ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಕಾಲಿಯ ಮತ್ತು ಥಾಮಸ್ ಪರವಾಗಿದ್ದರೂ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ''ಜೋನ್ಸ್ v. ಫ್ಲವರ್ಸ್'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿಲುವಿನ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ''ಜೋನ್ಸ್'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಉದಾರವಾದಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ತೆರಿಗೆ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಕಾರ್ಯತತ್ಪರತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಕಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು. ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದವರು ಆಂಟೋನಿನ್ ಸ್ಕಾಲಿಯ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಥಾಮಸ್ ಜತೆಗೆ ಆಂಥೋನಿ ಕೆನಡಿ ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ ಅಲಿಟೊ ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಡೇವಿಡ್ ಸೌಟರ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಬ್ರೆಯರ್, ಜಾನ್ ಪಾಲ್ ಸ್ಟೀವನ್ಸ್, ಮತ್ತು ರತ್ ಬಾಡರ್ ಗಿನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ‌ಜತೆಗೂಡಿದರು. === ಗರ್ಭಪಾತ === ತಾವು ಕೆಲವು ಗರ್ಭಪಾತ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ''ಗೊಂಜಾಲೆಸ್ v. ಕಾರ್‌ಹಾರ್ಟ್'' (೨೦೦೭)ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಸೇರಿದಾಗಿನಿಂದ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಗರ್ಭಪಾತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಆಂಶಿಕ-ಜನನ ಗರ್ಭಪಾತ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಥತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮತ ನೀಡಿದರು. ಐವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಬಹುಮತದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ''ಸ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ v. ಕಾರ್‌ಹಾರ್ಟ್'' ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆಂಥೋನಿ ಕೆನಡಿ, ''ಪ್ಲಾನ್ಡ್ ಪೇರೆಂಟ್‌ಹುಡ್ v. ಕ್ಯಾಸೆ '' ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂಚಿನ ನಿರ್ಧಾರವು ವಿಧಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಮುಂದಿನ ಆಸ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್(ಗೆಲುವಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ವಾದ)ಗಳಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು. ಕಾನೂನನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>ಜಸ್ಟಿಸ್ ಥಾಮಸ್ ರೋಟ್ ಸಪರೇಟ್ಲಿ ಟು ಎಂಫಸೈಸ್ ದಿಸ್ : "ವೆದರ್ ದಿ ಆಕ್ಟ್ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಏ ಪರ್ಮಿಸ್ಸಿಬಲ್ ಎಕ್ಸರ್ಸೈಸ್ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್’ ಪವರ್ ಅಂಡರ್ ದಿ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಇಸ್ ನಾಟ್ ಬಿಫೋರ್ ದಿ ಕೋರ್ಟ್" [http://www.law.cornell.edu/supct/html/05-380.ZC.html ].</ref> ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಥಾಮಸ್ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ''ರೋಯಿ v. ವೇಡ್'' ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾಸಿ'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂಚಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. === ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣೆ ಅಧಿನಿಯಮ === ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುವಾಗ ಜನಾಂಗದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಸಂಯೋಜಿತ ಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು.<ref name="toob">{{cite book | last = Toobin | first = Jeffrey | authorlink = Jeffrey Toobin | title = [[The Nine: Inside the Secret World of the Supreme Court]] | publisher = Doubleday | year = 2008 | location = New York | page = 389 | isbn = 978-0385516402}}</ref> ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮಾನ ರಕ್ಷಣೆ ಅಧಿನಿಯಮ ಮತ್ತು ''ಬ್ರೌನ್ v. ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' ‌ ಪ್ರಕರಣದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಅಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.<ref name="toob" /><ref name="npr.org">{{cite web|author=Day to Day |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=11507805 |title=Justices Reject Race as Factor in School Placement |publisher=NPR |date=2007-06-28 |accessdate=2010-08-26}}</ref> ''ಸಮುದಾಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು v. ಸೀಟಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ನಂ.೧'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಅದು ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ಯಾವ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಬಹುದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅದು ಜನಾಂಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ''ಬ್ರೌನ್'' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯವು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.<ref>ಬ್ರೌನ್ v. ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಟೊಪೇಕ, [http://supreme.justia.com/us/349/294/case.html#298 349 U.S. 294, 298 (1955) (''ಬ್ರೌನ್ II'' ).]</ref> ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಫೆಡರಲ್, ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ವಿಧಿಸುವ ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಾನೂನಿನ ತತ್ತ್ವಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ<ref>ಅಡರಂಡ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟರ್ಸ್ v. ಪೇನ, [http://supreme.justia.com/us/515/200/case.html 515 U.S. 200], ೨೨೭ (೧೯೯೫).</ref> ಇಂತಹ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಾನೂನಿನ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಗಂಭೀರ, ಜನಾಂಗೀಯ ತಟಸ್ಥ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಉತ್ತಮ ನಂಬಿಕೆಯ ಪರಿಗಣನೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.<ref>ಗೃಟರ್ v. ಬೋಲ್ಲಿಂಗರ್, [http://supreme.justia.com/us/539/306/case.html 539 U.S. 306], ೩೩೯ (೨೦೦೩).</ref> ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ''ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡ'' ಬಹುಮತದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತದ ಮೂಲಕ ಉದಾಹರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಅವರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊರತಾದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದಾಗಿ ತೋರಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.<ref>''ಪೇರೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ವಾಲ್ವ್ಡ್'', [https://www.supremecourt.gov/opinions/06pdf/05-908.pdf slip op. at 16] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100531195839/http://www.supremecourt.gov/opinions/06pdf/05-908.pdf |date=2010-05-31 }}.</ref> ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಸೇರಿದ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ತಿಳಿಸುತ್ತಾ,."ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನವು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭೇದ ಕಲ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿದೆ." === ವಾಕ್‌ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ === ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೨೦೦೭ನೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರಕರಣ ''ಮೋರ್ಸೆ v. ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್'' ‌ನಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡುತ್ತಾ, ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಶಾಲೆಯ ಶಿಸ್ತಿನ ಜಾರಿಗೆ ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಉತ್ತೇಜಕ ಔಷಧಿ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ಮಾಡಲು ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="multiple2">{{cite news | last = Economist.com | first = | authorlink = | coauthors = | title = The Supreme Court says no to race discrimination in schools | work = | publisher = [[Economist.com]] | date = 2007-06-28 | url = http://www.economist.com/daily/news/displaystory.cfm?story_id=9424122&top_story=1 | doi = | accessdate = 2008-12-06}}</ref> ೨೦೧೦ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦ರಂದು ''ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ v. ಸ್ಟೀವನ್ಸ್'' ‌ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಕಾನೂನನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿತು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ೮-೧ ಬಹುಮತದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ,ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರೌರ್ಯದ ಶಬ್ದಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅಕ್ರಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಫೆಡರಲ್ ಶಾಸನವು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹಕ್ಕಿನ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಶಾಸನವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಶಾಲವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಋತುಗಳ ಹೊರಗಿನ ಬೇಟೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ವೈರ್ ಸರ್ವೀಸಸ್. [http://latimesblogs.latimes.com/unleashed/2010/04/supreme-court-animal-videos.html "ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕ್ರಶಸ್ ಲಾ ಅಗೈನ್ಸ್ಟ್ ಅನಿಮಲ್ ಕ್ರೂಯಲ್ಟಿ ವೀಡಿಯೋಸ್ ಅಂಡ್ ಫೋಟೋಸ್"], ''ಲಾಸ್ ಎಂಜಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦, ೨೦೧೦. ಕ್ಷ f</ref> === ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗೇತರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು === {{Listen |filename=Barack Obama Oath of Office.ogg |title="Barack Obama taking the Oath of Office" |description=The full audio recording of [[Barack Obama]] and John G. Roberts as Obama is [[Oath of office of the President of the United States|sworn in]] as the [[List of Presidents of the United States|44th]] [[President of the United States]] during his [[Barack Obama 2009 presidential inauguration|inauguration]] on January 20, 2009. (Duration: 45 seconds) |type=sound |filename2=President Obama Re-Takes Oath.ogg |title2="President Obama Re-Takes Oath" |description2=Obama retakes takes the Oath of office of the President of the United States at 19:35 EST, January 21, 2009 (00:35 UTC, January 22, 2009) (Duration: 54 seconds). }} [[File:Second oath of office of Barack Obama.jpg|thumb|200px|೨೦೦೯ರ ಜನವರಿ ೨೧ರಂದು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಬೋಧಿಸಿದರು. ]] ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗೇತರ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತ್‌ಸೋನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಾನ್ಸಲರ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಜುಡಿಷಿಯಲ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಉದ್ಘಾಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೨೦೦೯ರ ಜನವರಿ ೨೦ರಂದು ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಒಬಾಮಾ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ದೃಢೀಕರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿತ್ತು: ಅವರ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಬೋಧನೆಯಾಯಿತು.<ref>ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ - [http://www.msnbc.msn.com/id/28753348/ ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಅಂಡ್ ಒಬಾಮ ಸೀಲ್ ಡೀಲ್, ವಿಥ್ ಏ ಸ್ಟಂಬಲ್]</ref> ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಂಕಣಕಾರರಾಗಿ ಜೆಫ್ರಿ ಟೂಬಿನ್ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: {{cquote|Through intermediaries, Roberts and Obama had agreed how to divide the thirty-five-word oath for the swearing in. Obama was first supposed to repeat the clause “I, Barack Hussein Obama, do solemnly swear.” But, when Obama heard Roberts begin to speak, he interrupted Roberts before he said “do solemnly swear.” This apparently flustered the Chief Justice, who then made a mistake in the next line, inserting the word “faithfully” out of order. Obama smiled, apparently recognizing the error, then tried to follow along. Roberts then garbled another word in the next passage, before correctly reciting, “preserve, protect, and defend the Constitution of the United States.”<ref> Jefffrey Toobin, [http://www.newyorker.com/reporting/2009/05/25/090525fa_fact_toobin?printable=true No More Mr. Nice Guy, ''The New Yorker'', May 2009]; ''see also'' Tom LoBianco - [http://www.washingtontimes.com/news/2009/jan/20/obama-roberts-fumble-oath/ Chief justice fumbles presidential oath]</ref>}}ಕಷ್ಟದ ಭಾಗವೆಂದರೆ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಬೋಧನೆಯ ಪಠ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಬೋಧಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಜತೆ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಒಯ್ದರು. ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕೈಕುಲುಕಿದಾಗ, ತಮ್ಮ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಗಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>[http://www.waaytv.com/Global/story.asp?S=9702800 ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಸ್ಟಂಬಲ್ಸ್ ಗಿವಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ಓಥ್ ಫೋರ್ ಫಸ್ಟ್ ಟೈಮ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928095406/http://www.waaytv.com/Global/story.asp?S=9702800 |date=2011-09-28 }}, ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ - ಜನವರಿ ೨೦, ೨೦೦೯ ೨:೨೩ PM ET; ''ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ'' ತೂಬಿನ್, ಸುಪ್ರ ("ಅಟ್ ದಿ ಲಂಚ್ ಇನ್ ದಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಥಟ್ ಫಾಲೋಡ್, ದಿ ಟು ಮೆನ್ ಅಪೋಲೋಜೈಸ್ಡ್ ಟು ಈಚ್ ಅದರ್, ಬಟ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ಸಿಸ್ಟೆಡ್ ದಟ್ ಹಿ ವಾಸ್ ದಿ ಒನ್ ಅಟ್ ಫಾಲ್ಟ್").</ref> ನಂತರದ ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ವೈಟ್ ಹೌಸ್ ಮ್ಯಾಪ್ ರೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಒಬಾಮಾ ಪ್ರಮಾಣವಚನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು. ಶ್ವೇತ ಭವನದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಅಗತ್ಯ ಪೂರೈಸುವುದರ ಖಾತರಿಗೆ ವಿಪುಲ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೧೧ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ೧೩ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಜಸ್ಟಿಸ್ ಶೆರ್ಮನ್ ಮಿಂಟನ್ ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಕ್ಯಾತೋಲಿಸಿಸಂಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡರು. [http://www.adherents.com/adh_sc.html ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಅಫಿಲಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್ ಜಸ್ಟಿಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190809193725/https://www.adherents.com/adh_sc.html |date=2019-08-09 }} ನ್ನು ನೋಡಿ</ref> ೧೩ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಆರು ಮಂದಿ (ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಆಂಥೋನಿ ಕೆನಡಿ, ಆಂಟೋನಿನ್ ಸ್ಕಾಲಿಯ, ಕ್ಲೇರೆನ್ಸ್ ಥಾಮಸ್, ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ ಅಲಿಟೊ, ಮತ್ತು ಸೋನಿಯ ಸೋಟೊಮೇಯರ್) ಪ್ರಸಕ್ತ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಜೇನ್ ಸಲ್ಲಿವಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="nytimes"/> ಅವರು ಅಟಾರ್ನಿಯಾಗಿ, ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪಂಗಡದವರು ಹಾಗು (ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಥಾಮಸ್ ಜತೆ)ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್, ವೋರ್ಸೆಸ್ಟರ್‌ನ ಹೋಲಿ ಕ್ರಾಸ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನ ಆಲ್ಮಾ ಮಾಟರ್‌(ಪದವಿ ಪಡೆದ ಶಾಲೆ) ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ದಂಪತಿ ಜಾನ್(ಜ್ಯಾಕ್) ಮತ್ತು ಜೋಸೆಫೈನ್(ಜೋಸಿ) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="nytimes"/> === ಆರೋಗ್ಯ === ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೨೦೦೭ರ ಜುಲೈ ೩೦ರಂದು ಮೈನ್, ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ಪೋರ್ಟ್ ಕ್ಲೈಡ್ ಗ್ರಾಮದ ಹಪ್ಪರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ರಜಾಕಾಲದ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸೆಳವು ಅನುಭವಿಸಿದರು.<ref name="tumbles">{{cite news | last = Mears | first = Bill | authorlink = | coauthors = Jeane Meserve | title = Chief justice tumbles after seizure | publisher = CNN | date = 2007-07-31 | url = http://www.cnn.com/2007/US/law/07/30/roberts.fall/index.html | doi = | accessdate = 2008-12-05}}</ref><ref name="suffers seizure">{{cite news | last = Sherman | first = Mark | authorlink = | coauthors = | title = Chief Justice Roberts Suffers Seizures | work = | publisher = The Washington Post | date = 2007-07-31 | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/07/30/AR2007073001119.html?hpid=topnews | doi = | accessdate = 2008-12-05}}</ref> ಸೆಳವಿನ ಫಲವಾಗಿ ಅವರ ಮನೆಯ ಬಳಿ ಧಕ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ೫ರಿಂದ ೧೦ ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ತರಚುಗಾಯಗಳು ಉಂಟಾಯಿತು.<ref name="tumbles" /> ಅವರನ್ನು ಒಳನಾಡಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು<ref name="suffers seizure" />(ಇದು ದ್ವೀಪದಿಂದ ಅನೇಕ ನೂರು ಗಜಗಳ ದೂರವಿದೆ)ನಂತರ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌ ಮೂಲಕ ರಾಕ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ನ ಪೆನೊಬ್‌ಸ್ಕಾಟ್ ಕೊಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾತ್ರಿ ಉಳಿದರೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ವಕ್ತಾರೆ ಕ್ಯಾಥಿ ಆರ್ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="MaineToday">{{cite web | last = ''Maine Today'' staff | first = | authorlink = | coauthors = | title = Chief Justice John Roberts hospitalized in Maine | work = | publisher = Maine Today | date = 2007-07-30 | url = http://news.mainetoday.com/updates/014236.html | doi = | accessdate = 2008-12-05 | archive-date = 2009-02-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090201172207/http://news.mainetoday.com/updates/014236.html | url-status = dead }}</ref> ವೈದ್ಯರು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸೌಮ್ಯ ನಿರುಪಾಧಿಕ ಸೆಳವು ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಶಾರೀರಿಕ ಕಾರಣ ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.<ref name="tumbles" /><ref name="suffers seizure" /><ref name="doing fine" /><ref name="seizure remains" /> ರಾಬರ್ಟ್ಸ್೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸೆಳವಿಗೆ ಗುರಿಯಾದರು.<ref name="tumbles"/><ref name="suffers seizure"/><ref name="seizure remains"/> ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಸೆಳವಿನ ನಂತರ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ವಾಹನ ಚಾಲನೆ ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಾಮಾಂಕಿತರಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ ಆರ್ಲೆನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ನಾಮಕರಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅವರ ಸೆಳವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿತ್ತು. ಆದರೆ ದೃಢೀಕರಣ ವಿಚಾರಣೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಎತ್ತುವುದು ಮಹತ್ವದ್ದೆಂದು ತಾವು ಭಾವಿಸಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅವರ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="tumbles"/> ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಕೇಂದ್ರದ [[ನರವಿಜ್ಞಾನ|ನರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಡಾ.ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಕಾಲಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೇ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಸೆಳವು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾದರೆ ಅದು ಅಪಸ್ಮಾರವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಸೆಳವುಗಳ ನಂತರ, ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸೆಳವಿನ ಸಂಭವನೀಯತೆಯು ಶೇಕಡ ೬೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="suffers seizure"/> ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಲ್ಲದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಡಾ.ಸ್ಟೀವನ್ ಗಾರ್ನರ್, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರ ಸೆಳವುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ಇದು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಎರಡನೇ ಘಟನೆ ಕಡಿಮೆ ಗಂಭೀರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="seizure remains">{{cite news | last = McCaleb | first = Ian | authorlink = | coauthors = [[Associated Press]] | title = President Bush Phones Chief Justice John Roberts at Hospital | work = | publisher = [[Fox News]] | date = 2007-07-31 | url = http://www.foxnews.com/story/0,2933,291465,00.html | doi = | accessdate = 2008-12-05}}</ref> ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲವೆಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. CNN ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರದ ನರಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಸಂಜಯ್ ಗುಪ್ತಾ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸೆಳವು ರೋಗಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ರೋಗಿಯು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯದ ಮಟ್ಟಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ತನಿಖೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವೆರಡು ವಿಷಯಗಳು ಸಹಜವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೆದುಳಿನ ಸ್ಕಾನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸೆಳವು ಉಂಟಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಅಪಸ್ಮಾರದ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಬೇಕೆ ಎನ್ನುವುದು ತಮಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗುಪ್ತಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೆಳವು ವಿರೋಧಿ ಔಷಧಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="doing fine">{{cite news | last = Chernoff | first = Alan | authorlink = | coauthors = Bill Mears, [[Dana Bash]] | title = Chief justice leaves hospital after seizure | work = | publisher = CNN | date = 2007-07-31 | url = http://www.cnn.com/2007/US/law/07/31/roberts.fall/index.html | doi = | accessdate = 2008-12-05 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080515234407/http://www.cnn.com/2007/US/law/07/31/roberts.fall/index.html |archivedate = May 15, 2008}}</ref> === ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಣಕಾಸುಗಳು === ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ದೃಢೀಕರಣ ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಮುಂಚೆ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಮಿತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅವರ ೧೬ ಪುಟಗಳ ಆಸ್ತಿ ಬಹಿರಂಗ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿವ್ವಳ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯವು ೬ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೧.೬ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಷೇರು ಸಂಗ್ರಹಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಖಾಸಗಿ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಡಿ.ಸಿ. ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸೇರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಂದ ೧೭೧,೮೦೦ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ವೇತನ ಕಡಿತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅವರ ವೇತನವು ೨೧೭,೪೦೦ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿತ್ತು. ಲಿಮೆರಿಕ್ ಕೌಂಟಿಯ ಐರಿಷ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ನಾಕ್‌ಲಾಂಗ್ ಹಳ್ಳಿಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಂಟನೇ ಒಂದು ಭಾಗದ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಕುಟುಂಬವು ಚಾರ್ಲೆವಿಲ್ಲೆ, ಕೌಂಟಿ ಕಾರ್ಕ್, ಕೌಂಟಿ ಕೆರಿ, ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿ ಫೆರ್ಮಾನಾಘ್ ಸಂತತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ೨೦೧೦ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಪಿಫೈಜರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಅದು ಅವರಿಗೆ ಔಷಧಿ ತಯಾರಕರು ಒಳಗೊಂಡ ಬಾಕಿವುಳಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಒಂದು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/sep/29/pfizer-stock-sold-roberts-hear-companys-cases/ |title=Pfizer stock sold; Roberts to hear company's cases |first=Mark|last=Sherman |date=September 29, 2010 |agency=[[Associated Press]] |work=[[The Washington Times]] |accessdate=April 28, 2011}}</ref> == ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಜೂನಿಯರ್ ಲೇಖನಗಳ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == ದಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿಚಿಗನ್ ಲಾ ಲೈಬ್ರರಿ (ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು, ಕೆಳಗೆ) ಈ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಾದಗಳನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಿದೆ. * ''ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಲಾ— ಜೋನಿಂಗ್, "ದಿ ಟೇಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ಲಾಸ್,"'' ೯೧ ಹಾರ್ವ್. L. ರೆವ್. ೧೪೬೨ (೧೯೭೮). (ದೀರ್ಘ ಲೇಖನದ IIIನೇ ವಿಭಾಗವು ಪುಟ ೧೪೨೭ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ) * ''ಕಾಮೆಂಟ್, "ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ — ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಆಲ್ಟರೇಶನ್ ಆಫ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪೆನ್ಶನ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ಸ್: ಅಲೈಡ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಸ್ಟೀಲ್ Co. v. ಸ್ಪನ್ನಯುಸ್,"'' ೯೨ ಹಾರ್ವ್. L. ರೆವ್. ೮೬ (೧೯೭೮). (ದೀರ್ಘ ಲೇಖನದ C ಉಪವಿಭಾಗವು ಪುಟ ೫೭ರಿಂದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ) * ''ನ್ಯೂ ರೂಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಓಲ್ಡ್ ಪೋಸ್ ಸ್ಟಂಬ್ಲಿಂಗ್ ಇನ್ ಹೈ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಸಸ್,'' ''ಲೀಗಲ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬, ೧೯೯೦, E. ಬಾರ್ರೆಟ್ಟ್ ಪ್ರೆಟಿಮನ್, ಜೂ.ರೊಂದಿಗಿನ ಸಹ ಲೇಖನ * {{cite journal |last= |first= |authorlink= |coauthors= |year=1993 |month= |title=Article III Limits on Statutory Standing |journal=Duke Law Journal |volume=42 |issue= |page=1219 |id= |url= |accessdate= |quote= }} * ''ರೈಡಿಂಗ್ ದಿ ಕೋಟ್ಟೈಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್,'' ''ಲೀಗಲ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಮಾರ್ಚ್ ೨೯, ೧೯೯೩. * ''ದಿ ನ್ಯೂ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪವರ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಮಿಕಸ್,'' ''ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್'', ಮೇ ೫, ೧೯೯೩. * {{cite journal |last= |first= |authorlink= |coauthors= |year=1994 |month= |title=The 1992–1993 Supreme Court |journal=Public Interest Law Review |volume=107 |issue= |pages= |id= |url= |accessdate= |quote= }} * ''ಫೋರ್ಫೀಚರ್ಸ್ : ಡಸ್ ಇನ್ನೋಸೆನ್ಸ್ ಮ್ಯಾಟರ್?,'' ''ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ ಲಾ ಜರ್ನಲ್'', ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೯, ೧೯೯೫. * ''ಥಾಟ್ಸ್ ಆನ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಟಿಂಗ್ ಎನ್ ಎಫೆಕ್ಟಿವ್ ಓರಲ್ ಆರ್ಗ್ಯುಮೆಂಟ್,'' ''ಸ್ಕೂಲ್ ಲಾ ಇನ್ ರಿವ್ಯೂ'' (೧೯೯೭). [http://www.nsba.org/site/docs/36400/36316.pdf ಕೊಂಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050910235657/http://www.nsba.org/site/docs/36400/36316.pdf |date=2005-09-10 }} * ''ದಿ ಬುಷ್ ಪ್ಯಾನಲ್,'' ೨೦೦೩ BYU L. ರೆವ್. ೬೨ (೨೦೦೩). (ರೆಕ್ಸ್ E. ಲೀಗೆ ಅಭಿನಂದನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ. ಪುಟ ೧ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. "ದಿ ಬುಷ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್" ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.) * {{cite journal |last= |first= |authorlink= |coauthors= |year=2005 |month= |title=Oral Advocacy and the Re-emergence of a Supreme Court Bar |journal=Journal of Supreme Court History |volume=30 |issue=1 |pages=68–81 |doi=10.1111/j.1059-4329.2005.00098.x |url= |accessdate= |quote= |author= Roberts, JOHN G. }} * {{cite journal |last= |first= |authorlink= |coauthors= |year=2006 |month= |title=What Makes the D.C. Circuit Different? A Historical View |journal=Virginia Law Review |volume=92 |issue=3 |page=375 |id= |url=http://www.virginialawreview.org/content/pdfs/92/375.pdf |format=PDF |accessdate= |quote= |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928174439/http://www.virginialawreview.org/content/pdfs/92/375.pdf |url-status=dead }} * {{cite journal |last= |first= |authorlink= |coauthors= |year=2005 |month= |title=A Tribute to Chief Justice Rehnquist |journal=Harvard Law Review |volume=119 |issue= |page=1 |id= |url=http://www.harvardlawreview.org/issues/119/Nov05/Rehnquist_TributeFTX.pdf |format=PDF |accessdate= |quote= |archive-date=2009-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090304021527/http://www.harvardlawreview.org/issues/119/Nov05/Rehnquist_TributeFTX.pdf |url-status=dead }} == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ == {{wikiquote|John Roberts}} * ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ * ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ಗುಮಾಸ್ತರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರುಗಳು ಕ್ರಮಾನುಗತವಾಗಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿ * ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಕ್ರಮಾನುಗತವಾಗಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿ * ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಎದುರು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಂದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == === ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳು === * "ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಲಿಸ್ಟೆಡ್ ಇನ್ ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ '೯೭-೯೮ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ". ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್. ಜುಲೈ ೨೫, ೨೦೦೫.<ref>{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/24/AR2005072401201.html | work=The Washington Post | title=Roberts Listed in Federalist Society '97-98 Directory | first=Charles | last=Lane | date=July 25, 2005 | accessdate=May 6, 2010}}</ref> * "ಅಪ್ಪೆಲೆಟ್ ಜಡ್ಜ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಇಸ್ ಬುಷ್ ಹೈ-ಕೋರ್ಟ್ ಪಿಕ್." MSNBC. ಜುಲೈ ೧೯, ೨೦೦೫.<ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/8625492 |title=‘Full, fair’ hearings pledged for court nominee - The Changing Court- msnbc.com |publisher=MSNBC |date=2005-07-20 |accessdate=2010-08-26 |archive-date=2010-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100704201436/http://www.msnbc.msn.com/id/8625492/ |url-status=dead }}</ref> * ಅರ್ಗೆಟ್ಸಿಂಗೆರ್, ಅಮಿ, ಹಾಗು ಜೋ ಬೇಕರ್. "ದಿ ನಾಮಿನಿ ಆಸ್ ಏ ಯಂಗ್ ಪ್ರಾಗ್ಮಾಟಿಸ್ಟ್: ಅಂಡರ್ ರೇಗನ್, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಟ್ಯಾಕಲ್ಡ್ ಟಫ್ ಇಷ್ಯೂಸ್." ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್''. ಜುಲೈ ೨೨, ೨೦೦೫.<ref>{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/21/AR2005072101782.html?nav=hcmodule | work=The Washington Post | title=The Nominee As a Young Pragmatist | first1=Jo | last1=Becker | first2=Amy | last2=Argetsinger | date=July 22, 2005 | accessdate=May 6, 2010}}</ref> * ಬರ್ಬಷ್, ಫ್ರೆಡ್, ಮತ್ತಿತರರು.: "ಬುಷ್ ಟು ನಾಮಿನೇಟ್ ಜಡ್ಜ್ ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಜೂ." ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್''. ಜುಲೈ ೧೯, ೨೦೦೫.<ref>{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/19/AR2005071901426.html | work=The Washington Post | title=Bush Chooses Roberts for Court | first1=Peter | last1=Baker | first2=Jim | last2=VandeHei | date=July 20, 2005 | accessdate=May 6, 2010}}</ref> * ಬೇಕರ್, ಜೋ, ಹಾಗು R. ಜೆಫ್ರಿ ಸ್ಮಿತ್. "ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ಅಕಂಪ್ಲಿಷ್ಮೆಂಟ್ — ಅಂಡ್ ಸಮ್ ಕಾಂಟ್ರಾಡಿಕ್ಶನ್ಸ್." ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್''. ಜುಲೈ ೨೦, ೨೦೦೫.<ref>{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/19/AR2005071902065.html | work=The Washington Post | title=Record of Accomplishment -- And Some Contradictions | date=July 20, 2005 | accessdate=May 6, 2010 | first1=R. Jeffrey | last1=Smith | first2=Jo | last2=Becker}}</ref> * ಬುಮುಲ್ಲೆರ್, ಎಲಿಸಬತ್, ಹಾಗು ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಟೌಟ್: "ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಚೂಸಸ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಜಡ್ಜ್ ಆಸ್ ನಾಮಿನಿ ಟು ಕೋರ್ಟ್." ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್''. ಜುಲೈ ೧೯, ೨೦೦೫.<ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2005/07/19/politics/politicsspecial1/19cnd-judge.html?hp&ex=1121832000&en=856520306462d3af&ei=5094&partner=homepage | work=The New York Times | title=President's Choice of Roberts Ends a Day of Speculation | first1=David | last1=Stout | first2=Elisabeth | last2=Bumiller | date=July 19, 2005 | accessdate=May 6, 2010}}</ref> * ಎಂಟೌಸ್, ಆಡಂ. "ಬುಷ್ ಪಿಕ್ಸ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್." ರಾಯ್ಟರ್ಸ್. ಜುಲೈ ೧೯, ೨೦೦೫.<ref>{{cite news | url=http://today.reuters.com/business/newsarticle.aspx?type=tnBusinessNews&storyID=nN19377424&imageid=&cap= | work=Reuters | title=World News, Financial News, Breaking US & International News | 4=Reuters.com | access-date=2011-05-13 | archive-date=2005-09-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050916001840/http://today.reuters.com/business/newsarticle.aspx?type=tnBusinessNews&storyID=nN19377424&imageid=&cap= | url-status=dead }}</ref> * ಗುಡ್ ನೌಗ್ಹ್, ಅಬ್ಬಿ. "ನಾಮಿನಿ ಗೆವ್ ಕ್ವೈಟ್ ಅಡ್ವೈಸ್ ಆನ್ ರಿಕೌಂಟ್" ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್. ಜುಲೈ ೨೧, ೨೦೦೫.<ref>[https://www.nytimes.com/2005/07/21/politics/21florida.html "ನಾಮಿನಿ ಗೆವ್ ಕ್ವೈಟ್ ಅಡ್ವೈಸ್ ಆನ್ ರಿಕೌಂಟ್"] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಜುಲೈ ೨೧, ೨೦೦೫</ref> * ಲೇನ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್. "ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ಅಫಿಲಿಯೇಶನ್ ಮಿಸ್ಸ್ಟೇಟೆಡ್: ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಡಸ್ ನಾಟ್ ಬಿಲಾಂಗ್ ಟು ಗ್ರೂಪ್." ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್''. ಜುಲೈ ೨೧, ೨೦೦೫.<ref>{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/20/AR2005072002431.html?nav=hcmodule | work=The Washington Post | title=Federalist Affiliation Misstated | first=Charles | last=Lane | date=July 21, 2005 | accessdate=May 6, 2010}}</ref> * ಲೇನ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್. "ಶಾರ್ಟ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಸ್ ಜಡ್ಜ್ ಇಸ್ ಅಂಡರ್ ಏ ಮೈಕ್ರೋಸ್ಕೋಪ್." ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್''. ಜುಲೈ ೨೧, ೨೦೦೫.<ref>{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/20/AR2005072002322.html | work=The Washington Post | title=Short Record as Judge Is Under a Microscope | first=Charles | last=Lane | date=July 21, 2005 | accessdate=May 6, 2010}}</ref> * ಗ್ರೋಪ್ಪೆ, ಮೌರೀನ್, ಹಾಗು ಜಾನ್ ಟುಯೊಹಿ. "ಇಫ್ ಯು ಆಸ್ಕ್ ಜಾನ್ ವೇರ್ ಹಿ ಇಸ್ ಫ್ರಂ, ಹಿ ಸೇಸ್ ಇಂಡಿಯಾನ." ''ಇಂಡಿಯಾನಾಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಟಾರ್''. ಜುಲೈ ೨೦, ೨೦೦೫.<ref>{{Cite web |url=http://www.indystar.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20050720%2FNEWS02%2F507200476 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2012-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120827162105/http://www.indystar.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20050720%2FNEWS02%2F507200476 |url-status=dead }}</ref> * ಮ್ಯಾಕ್ ಫೆಟ್ಟರ್ಸ್, ಆನ್ನ್. "ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಜೂ. ಈಸ್ ಬುಷ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್." ''ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಗೆಜೆಟ್''. ಜುಲೈ ೧೯, ೨೦೦೫.<ref>{{cite news | url=http://www.post-gazette.com/pg/05200/540299.stm | work=Pittsburgh Post-Gazette | title=Bush nominates John G. Roberts Jr. for Supreme Court | date=July 19, 2005 | access-date=ಮೇ 13, 2011 | archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2005 | archive-url=https://web.archive.org/web/20050911160231/http://www.post-gazette.com/pg/05200/540299.stm | url-status=dead }}</ref> * ರಿಯೇಚ್ಮನ್ನ್, ಡೆಬ್. "ಫೆಡರಲ್ ಜಡ್ಜ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಇಸ್ ಬುಷ್'ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್." ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. ಜುಲೈ ೨೦, ೨೦೦೫.<ref>[https://www.theguardian.com/worldlatest/story/0,1280,-5152882,00.html ]{{Dead link|date=December 2008}}</ref> * "ರಾಬರ್ಟ್ಸ್: ಏ ಸ್ಮಾರ್ಟ್, ಸೆಲ್ಫ್-ಎಫ್ಫಾಸಿಂಗ್ 'ಈಗಲ್ ಸ್ಕೌಟ್'." ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. ಜುಲೈ ೨೦, ೨೦೦೫.<ref>{{Cite web |url=http://www.cnn.com/2005/LAW/07/20/roberts.profile.ap/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-13 |archive-date=2006-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060618171126/http://www.cnn.com/2005/LAW/07/20/roberts.profile.ap/ |url-status=dead }}</ref> * "ಹೂ ಇಸ್ ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಜೂ.?" ABC ನ್ಯೂಸ್‌. ಜುಲೈ ೧೯, ೨೦೦೫.<ref>{{Cite web |url=http://abclocal.go.com/kgo/news%5C071905_nw_john_roberts.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-13 |archive-date=2005-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050722022024/http://abclocal.go.com/kgo/news%5C071905_nw_john_roberts.html |url-status=dead }}</ref> === ಸರ್ಕಾರಿ/ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು === * "ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಅನೌನ್ಸಸ್ ಜಡ್ಜ್ ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಆಸ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಾಮಿನಿ." ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೆಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ, ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್.<ref>{{cite web|url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2005/07/20050719-7.html |title=President Announces Judge John Roberts as Supreme Court Nominee |publisher=Georgewbush-whitehouse.archives.gov |date=2005-07-19 |accessdate=2010-08-26}}</ref> * "ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಜಾನ್ G., ಜೂ." ಫೆಡರಲ್ ಜುಡಿಷಿಯಲ್ ಸೆಂಟರ್.<ref name="fjc">[http://www.fjc.gov/servlet/tGetInfo?jid=3001 ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಜಾನ್ ಗ್ಲೋವರ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಜೂ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090513201421/http://www.fjc.gov/servlet/tGetInfo?jid=3001 |date=2009-05-13 }} ಫೆಡರಲ್ ಜುಡಿಷಿಯಲ್ ಸೆಂಟರ್ ನಿಂದ.</ref> * "ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ." ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಲೀಗಲ್ ಪಾಲಿಸಿ, U.S. ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.usdoj.gov/olp/robertsbio.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-13 |archive-date=2005-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050721040345/http://www.usdoj.gov/olp/robertsbio.htm |url-status=dead }}</ref> * "ಬಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಸ್ಕೆಚಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಜಡ್ಜಸ್ ಆಫ್ ದಿ U.S. ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ DC ಸರ್ಕಿಟ್." ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಸರ್ಕಿಟ್.<ref>{{cite web |url=http://www.cadc.uscourts.gov/internet/internet.nsf/Content/Stub+-+Biographical+Sketches+of+the+Judges+of+U.S.+Court+of+Appeals+for+the+DC+Circuit |title=U.S. Court of Appeals - D.C. Circuit - Home |publisher=Cadc.uscourts.gov |date= |accessdate=2010-08-26 |archive-date=2010-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101007081123/http://www.cadc.uscourts.gov/internet/internet.nsf/Content/Stub+-+Biographical+Sketches+of+the+Judges+of+U.S.+Court+of+Appeals+for+the+DC+Circuit |url-status=dead }}</ref> * ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಕೊಶ್ಚನೇರ್ ಫಾರ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಕನ್ಫರ್ಮೆಶನ್ ಹಿಯರಿಂಗ್ (ಪುಟ.&nbsp;೨೯೭–೩೩೯) ಅಂಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಸ್ ಟು ಕೊಶ್ಚನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ವೇರಿಯಸ್ ಸೆನೆಟರ್ಸ್(ಪುಟ.&nbsp;೪೪೩–೪೬೧)<ref>http://www.access.gpo.gov/congress/senate/pdf/108hrg/89324.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206180354/http://www.access.gpo.gov/congress/senate/pdf/108hrg/89324.pdf |date=2012-02-06 }} (large [[ಪಿಡಿಎಫ್|PDF]] file)</ref> === ಇತರೆ === * ಕೋಫ್ಫಿನ್, ಶನ್ನೆನ್ W. "ಮೀಟ್ ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್: ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಮೇಕ್ಸ್ ದಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಚಾಯ್ಸ್." ''ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿವ್ಯೂ ಆನ್ಲೈನ್''. ಜುಲೈ ೧೯, ೨೦೦೫.<ref>{{cite web |url=http://www.nationalreview.com/coffin/coffin200507192142.asp |title=Shannen W. Coffin on John Roberts on National Review Online |publisher=Nationalreview.com |date=2005-07-19 |accessdate=2010-08-26 |archive-date=2009-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090104144925/http://www.nationalreview.com/coffin/coffin200507192142.asp |url-status=dead }}</ref> * "ಫಾರ್ಮರ್ ಹೋಗಾನ್ &amp; ಹಾರ್ಟ್ಸನ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ ನಾಮಿನೆಟೆದ್ ಫಾರ್ ದಿ U.S. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್." ಹೋಗನ್ & ಹಾರ್ಟ್ಸನ್, LLP. ಜುಲೈ ೨೦, ೨೦೦೫.<ref>{{Cite web |url=http://www.hhlaw.com/site/news.aspx?Show=538 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-13 |archive-date=2005-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051213211912/http://www.hhlaw.com/site/news.aspx?Show=538 |url-status=dead }}</ref> * ಗೋಲ್ಡ್ಮನ್, ಜೆರ್ರಿ. "ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಜೂ." ಒಯೆಜ್.<ref>[https://www.oyez.org/oyez/resource/legal_entity/850/ ಒಯೆಜ್: ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಜೂ., U.S. ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್]</ref> * "ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಜೂ.ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್" ಲ ಲುಮಿಯೆರೆ ಸ್ಕೂಲ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.lalumiere.org/about/roberts.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-13 |archive-date=2005-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051023175717/http://www.lalumiere.org/about/roberts.htm |url-status=dead }}</ref> * "ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಂಪೈನ್ ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್ಸ್." Newsmeat.com. ಜುಲೈ ೧೯, ೨೦೦೫.<ref>{{cite web |url=http://www.newsmeat.com/judiciary_political_donations/John_G_Roberts.php |title=NEWSMEAT ▷ John G Roberts's Federal Campaign Contribution Report |publisher=Newsmeat.com |date=2010-08-05 |accessdate=2010-08-26 |archive-date=2011-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628190724/http://www.newsmeat.com/judiciary_political_donations/John_G_Roberts.php |url-status=dead }}</ref> * "ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ: ಸಪೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕನ್ಫರ್ಮೆನಶನ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್"<ref>{{cite web |url=http://judgeroberts.com/ |title=Judge Roberts |publisher=Judge Roberts |date= |accessdate=2010-08-07 |archive-date=2005-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050723020711/http://judgeroberts.com/ |url-status=dead }}</ref> * "ರಿಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಲೈಯನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಜಸ್ಟಿಸ್: ಆಪೋಸಿಶನ್ ಟು ದಿ ಕನ್ಫರ್ಮೆಶನ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಟು ದಿ U.S. Court ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ D.C. ಸರ್ಕಿಟ್." ಅಲಯನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಜಸ್ಟಿಸ್.<ref>http://www.independentjudiciary.com/resources/docs/John_Roberts_Report.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051001052242/http://www.independentjudiciary.com/resources/docs/John_Roberts_Report.pdf |date=2005-10-01 }} ([[ಪಿಡಿಎಫ್|PDF]] file)</ref> * ಜೋಯೆಲ್ K. ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೇಯಿನ್, "ನಾಟ್ ಹಿಯರಿಂಗ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಏ ಕ್ರಿಟೀಕ್ ಆಫ್ ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್'ಸ್ ರಿಇಂಟರ್ಪ್ರಿಟೆಶನ್ ಆಫ್ ''ಬ್ರೌನ್''," ೬೯ ಓಹಿಯೋ St. L.J. ೭೯೧ (೨೦೦೮).<ref>{{cite web|url=http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1387162 |title=SSRN-Not Hearing History: A Critique of Chief Justice Robert's Reinterpretation of Brown by Joel Goldstein |publisher=Papers.ssrn.com |date= |accessdate=2010-08-07}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌ == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ == {{wikisource-author|John Glover Roberts}} {{wikinews|President Bush nominates John Roberts as Chief Justice of the U.S.}} {{commons category|John Roberts}} * {{JudgeLinks|scotus=yes | fjc = 3001 | llc = roberts.php | lii = roberts | oyez = john_g_roberts_jr | c-span = johngroberts | imdb = nm1982343 | opensecrets = N99999922 | nyt = r/john_g_jr_roberts | worldcat = lccn-no99-20426 | nndb = 746/000099449 | findagrave = }} * [http://www.asksam.com/ebooks/JohnRoberts/ ಜಡ್ಜ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್'ಸ್ ಪಬ್ಲಿಶ್ಡ್ ಒಪಿನಿಯನ್ಸ್ ಇನ್ ಏ ಸರ್ಚಬಲ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051024200447/http://www.asksam.com/ebooks/johnroberts/ |date=2005-10-24 }} * [http://civilliberty.about.com/od/ussupremecourt/ig/Know-Your-Supreme-Court/Chief-Justice-John-Roberts.htm ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080129200917/http://civilliberty.about.com/od/ussupremecourt/ig/Know-Your-Supreme-Court/Chief-Justice-John-Roberts.htm |date=2008-01-29 }} About.comನಲ್ಲಿ * [http://www.anastigmatix.net/reference/JGR.html ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಸರ್ಕಿಟ್ ಜಡ್ಜ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್'ಸ್ ಒಪಿನಿಯನ್ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ DC ಸರ್ಕಿಟ್ ] * [http://www.fed-soc.org/ ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110624051615/http://www.fed-soc.org/ |date=2011-06-24 }} * [http://www.rcfp.org/news/documents/20050721-robertsrec.html ಏ ಸಮ್ಮರಿ ಆಫ್ ಮೀಡಿಯಾ-ರಿಲೇಟೆಡ್ ಕೇಸಸ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ಡ್ ಬೈ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಾಮಿನಿ ಜಾನ್ G. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಜೂ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161021183019/http://www.rcfp.org/news/documents/20050721-robertsrec.html |date=2016-10-21 }} ಫ್ರೀಡಂ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೆಸ್‌ನ ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಜುಲೈ ೨೧, ೨೦೦೫ * [http://www.scotusblog.com/movabletype/ SCOTUSblog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050919162420/http://www.scotusblog.com/movabletype/ |date=2005-09-19 }} * [http://www.historyguy.com/biofiles/chief_justice_scotus.html ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಜೂ.ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ] * [http://www.boston.com/news/nation/washington/articles/2005/10/04/on_first_day_roberts_sets_no_nonsense_tone/ ಆನ್ ಫಸ್ಟ್ ಡೇ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಟ್ಸ್ ನೋ-ನಾನ್ಸೆನ್ಸ್ ಟೋನ್] — ''ದಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್'' ;ನಾಮಾಂಕಿತ ಹಾಗು ಸ್ಥಿರೀಕರಣ * [http://www.access.gpo.gov/congress/senate/pdf/108hrg/92548.pdf ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಸೆನೆಟ್ ಜುಡಿಷಿಯರಿ ಕಮಿಟಿ ಹಿಯರಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111121190047/http://www.access.gpo.gov/congress/senate/pdf/108hrg/92548.pdf |date=2011-11-21 }} ಆನ್ ದಿ ನಾಮಿನೆಶನ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಟು ದಿ D.C. ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ (ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ Q&amp;A೧೭–೭೯ರವರೆಗಿನ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ) [http://frwebgate.access.gpo.gov/cgi-bin/getdoc.cgi?dbname=108_senate_hearings&amp;docid=f:92548.wais ಪ್ಲೈನ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಅವೈಲೆಬಲ್ ಹಿಯರ್] * [http://www.sctnomination.com/blog/ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಾಮಿನೆಶನ್ ಬ್ಲಾಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050919162429/http://www.sctnomination.com/blog/ |date=2005-09-19 }} * [http://www.c-span.org/congress/roberts_senate.asp ಸೆನೆಟ್ ವೋಟ್ ಆನ್ ದಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ನಾಮಿನೇಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013205439/http://c-span.org/congress/roberts_senate.asp |date=2007-10-13 }} * [http://www.pbs.org/newshour/bb/law/july-dec05/roberts_7-22.html ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ಸ್ ಅನಲೈಸ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಾಮಿನಿ ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್'ಸ್ ಲೀಗಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628235113/http://www.pbs.org/newshour/bb/law/july-dec05/roberts_7-22.html |date=2011-06-28 }} * [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/07/19/AR2005071900870.html ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಆಫ್ ದಿ ನಾಮಿನಿ] — ''ದಿ ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್'' * [https://www.nytimes.com/2005/09/11/politics/politicsspecial1/11questions.html?ex=1284091200&amp;en=abf98b4ef43253a8&amp;ei=5090 ಏ ಸೆನೆಟ್ ಹಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರಿಮೆರ್] — ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' * [https://www.nytimes.com/2005/09/13/politics/politicsspecial1/roberts_textindex.html ವಿಡಿಯೋ ಅಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಕನ್ಫರ್ಮೆಶನ್ ಹಿಯರಿಂಗ್ಸ್] — ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' * [http://www.asksam.com/ebooks/JohnRoberts/confirmation_hearing.asp ಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಬ್ರೌಸ್ ದಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಜಡ್ಜ್ ರಾಬರ್ಟ್'ಸ್ ಕನ್ಫರ್ಮೆಶನ್ ಹಿಯರಿಂಗ್ ] {{s-start}} {{s-legal}} {{s-bef|before=[[James L. Buckley|James Buckley]]}} {{s-ttl|title=Judge of the [[United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit|Court of Appeals for the District of Columbia Circuit]]||years=2003–2005}} {{s-vac}} |- {{s-bef|before=[[William Rehnquist]]}} {{s-ttl|title=[[Chief Justice of the United States]]|years=2005–present}} {{s-inc}} |- {{s-prec|usa}} {{s-bef|before=[[John Boehner]]|as=[[Speaker of the United States House of Representatives|Speaker of the House of Representatives]]}} {{s-ttl|title=[[United States order of precedence]]<br /><small>''Chief Justice of the Supreme Court''</small>|years=}} {{s-aft|after=[[Jimmy Carter]]|as=Former [[President of the United States|President]]}} {{s-end}} {{johnrobertsopinions}} {{USChiefJustices}} {{start U.S. Supreme Court composition| CJ=Roberts| }} {{U.S. Supreme Court composition court lifespan|cj=John Glover Roberts, Jr.|years=2005 to present| }} {{U.S. Supreme Court composition 2005-2006}} {{U.S. Supreme Court composition 2006–2009}} {{U.S. Supreme Court composition 2009-2010}} {{U.S. Supreme Court composition 2010-present}} {{end U.S. Supreme Court composition}} {{Persondata |NAME=Roberts, John Glover, Jr. |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=U.S. Supreme Court justice |DATE OF BIRTH=January 27, 1955 |PLACE OF BIRTH=[[Buffalo, New York]], United States |DATE OF DEATH=living |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Roberts, John G.}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಸಮಂಜಸ ಉಲ್ಲೇಖ ಕ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಖನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೆಕ್ ಸಂತತಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥಲಿಕ್‌ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಲಾ ಸೆಂಟರ್ ನ ಬೋಧಕವರ್ಗ]] [[ವರ್ಗ:ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರುಗಳು D.C. ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಗಾಗಿ]] [[ವರ್ಗ:ಲ ಲುಮಿಯೆರೆ ಶಾಲೆಯ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ಗುಮಾಸ್ತರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಕೀಲರು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಬಫೆಲೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಲ ಪೋರ್ಟೆ ಕೌಂಟಿ, ಇಂಡಿಯಾನದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಪಸ್ಮಾರ ರೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ರೇಗನ್ ಆಡಳಿತತದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾರ್ಜ್ W. ಬುಷ್ ರಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜಾರ್ಜ್ W. ಬುಷ್ ರಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ವಕೀಲರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್, D.C. ವಕೀಲರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] avcncm0bykrpjykcuxk7mq4219h1pir 0 29784 1372522 1330575 2026-05-01T02:18:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372522 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Tuna | image =Tuna assortment.png| image_width = 300px | image_caption = [[Yellowfin tuna]], ''Thunnus albacares'' | regnum = Animalia | phylum = Chordata | classis = [[Actinopterygii]] | subclassis = [[Neopterygii]] | infraclassis = [[Teleostei]]| ordo = [[Perciformes]] | familia = [[Scombridae]] | genus = ''[[Thunnus]]'' | genus_authority = South, 1845 | subdivision_ranks = [[Species]] | subdivision = See text. |alt=Photo of three swimming fish }} '''ಟ್ಯೂನ ಮೀನು''' ಗಳು ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಡಲನೀರಿನ ಮೀನುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ''ಥೂನಸ್‌'' ಕುಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ವೇಗದ ಈಜುಗಾರರಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು {{Convert|70|km/h|mph|abbr=on}}ನಷ್ಟು ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಈಜುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಬಿಳಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಸ್ನಾಯು ಅಂಗಾಂಶವು ನಸುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವರೆಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು [[ಆಮ್ಲಜನಕ]]-ಬಂಧಕ ಕಣವಾಗಿರುವ ಮಯೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌‌‌ನಿಂದ ಕೆಂಪು ಸಹಜವರ್ಣವು ಜನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಇತರ ಮೀನುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಂಥ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕೆಲವೊಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಜಾತಿಗಳು ಒಂದಷ್ಟು ಶಾಖಪ್ರವೃತ್ತಿಯ (ಅಥವಾ ಬಿಸಿರಕ್ತದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ) ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಸಂಬಂಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ನೀರು ತಾಪಮಾನಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಶರೀರದ ತಾಪಮಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಣ್ಣಗಿನ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕುಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಗರ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶವು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== "ಟ್ಯೂನ" ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯ ಪದವಾದ ಅಟೂನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯ تن ಅಥವಾ تون ಟುನ್‌/ಟೂನ್‌, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಯ ಥೂನಸ್, ಗ್ರೀಕ್‌ ಭಾಷೆಯ θύννος, ಥೈನಸ್ ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ==ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ== [[File:Tuna all sizes Pengo.svg|thumb|350px|ಥೂನಸ್‌ ಥೈನಸ್‌ ಎಂಬುದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದ ಮೀನಾಗಿದ್ದು ಸ್ಥಾನ [3]ನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ದಂಡನಕ್ಷೆಯು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅನ್ವಯ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ಥೂನಸ್‌ ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್‌ [4]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಒಬೆಸ್ಕಸ್‌ [5]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಜಿಮ್ನೋಸಾರ್ಡಾ ಯೂನಿಕಲರ್‌ [6]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಮ್ಯಾಕೋಯೀ [7]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಆಲ್ಬಾಕೇರ್ಸ್‌ [8]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಗ್ಯಾಸ್ಟರೊಚಿಸ್ಮ ಮೆಲಂಪಸ್‌ [9]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಟೊಂಗೊಲ್‌ [10]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಅಲಾಲುಂಗಾ [11]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಲೆಟ್ಟರೇಟಸ್‌ [12]ನೇ ಸ್ಥಾನ, Kanbcznmbazdmnbdfmbdmnmn.jgnbtsuwonus ಪೆಲಾಮಿಸ್‌ [13]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಥೂನಸ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕಸ್‌ [14]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಅಲ್ಲೂಥೂನಸ್‌ ಫಲ್ಲಾಯ್‌ [15]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಫಿನಿಸ್‌ [16]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ಥಜಾರ್ಡ್‌ ಥಜಾರ್ಡ್‌ [17]ನೇ ಸ್ಥಾನ,ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ರೋಚೇ ರೋಚೇ [18]ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ರೋಚೇ ಯುಡೊರಾಕ್ಸ್‌ [19]ನೇ ಸ್ಥಾನ]] ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ 48ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ''ಥೂನಸ್‌'' ಕುಲವು 9 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌, ''ಥೂನಸ್‌ ಅಲಾಲುಂಗಾ'' <small>(ಬೊನ್ನಾಟೆರ್ರೆ, 1788)</small>. * ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಆಲ್ಬಾಕೇರ್ಸ್‌'' <small>(ಬೊನ್ನಾಟೆರ್ರೆ, 1788)</small>. * ಕಪ್ಪು ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕಸ್‌'' <small>(ಲೆಸನ್‌, 1831)</small>. * ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಮ್ಯಾಕೋಯೀ'' <small>(ಕ್ಯಾಸಲ್‌ನೌ, 1872)</small>. * ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಒಬೆಸಸ್‌'' <small>(ಲೋವೆ, 1839)</small>. * ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್‌'' <small>(ಟೆಮ್ಮಿಂಕ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಲೀಜೆಲ್‌, 1844)</small>. * ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಥೈನಸ್‌'' <small>(ಲಿನಿಯಸ್‌, 1758)</small>. * ಉದ್ದಬಾಲದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಟೊಂಗೊಲ್‌'' <small>(ಬ್ಲೀಕರ್‌‌, 1851)</small>. * ಕರಾಸಿಕ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಕರಾಸಿಕಸ್‌'' <small>(ಲೆಸನ್‌, 1831)</small>. ಇತರ ಹಲವಾರು ಕುಲಗಳ ಜಾತಿಗಳು (ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇರುವಂಥ ಎಲ್ಲವೂ) "ಟ್ಯೂನ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * ತೆಳ್ಳನೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಅಲ್ಲೂಥೂನಸ್‌ ಫಲ್ಲಾಯ್‌'' <small>(ಸರ್ವೆಂಟಿ, 1948) </small> * ಗುಂಡು ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ರೋಚೇ'' <small>(ರಿಸೋ, 1810)</small> * ಟೆರಿಯೊವೈಪೆಟ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ಟೊಂಗೊಲಿಸ್‌'' <small>(ಬೊನ್ನಾಟೆರ್ರೆ, 1788)</small>. * ಚುರುಕುವೇಗದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಆಕ್ಸಿಸ್‌ ಥಜಾರ್ಡ್‌'' <small>(ಲ್ಯಾಸಿಪೀಡ್‌, 1800)</small> * ಕಾವಕಾವಾ (ಪುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಅಥವಾ ಬಂಗಡೆ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು) ''ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಫಿನಿಸ್‌'' <small>(ಕ್ಯಾಂಟರ್‌, 1849)</small> * ಪುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನಿ (ಪುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು) ''ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಲೆಟ್ಟರೇಟಸ್‌'' <small>(ರಾಫಿನೆಸ್ಕ್‌, 1810)</small> * ಹಾರುವ ಕಪ್ಪು ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಯುಥೈನಸ್‌ ಲಿನಿಯೇಟಸ್‌'' <small>(ಕಿಶಿನೌಯೆ, 1920)</small> * ಗೋಪುರಬಂಧ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಜಿಮ್ನೋಸಾರ್ಡಾ ಯೂನಿಕಲರ್‌'' <small>(ರೂಪ್ಪೆಲ್‌, 1836)</small> * ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ''ಕಾಟ್ಸುವೋನಸ್‌ ಪೆಲಾಮಿಸ್‌'' <small>(ಲಿನಿಯಸ್‌, 1758)</small> * ‌ಲೈನ್‌ಸೈಡ್ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ''ಥೂನಸ್‌ ಲಿನಿಯಸ್‌'' <small>(ಟೆಮ್ಮಿಂಕ್‌ & ಸ್ಕ್ಲೀಜೆಲ್‌, 1844)</small>. ==ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ== ಸುತ್ತುವರಿದ ಕಡಲ ಜಲದಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಶರೀರ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗುವಲ್ಲಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ''ಥೂನಸ್‌'' ಕುಲದ ಜೀವಿಗಳ ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು {{Convert|43|F|C}}ನಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ {{Convert|75|-|95|F|C}}ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಶರೀರ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗಬಲ್ಲವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಸ್ತನಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಂಥ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂತರುಷ್ಣಕ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಿರಿದಾಗಿರುವ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="tbot">{{cite web |url=http://science.jrank.org/pages/7020/Tuna-Biology-tuna.html |title=Tuna - Biology Of Tuna |accessdate=September 12, 2009 |archive-date=ನವೆಂಬರ್ 2, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102133857/http://science.jrank.org/pages/7020/Tuna-Biology-tuna.html |url-status=dead }}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಖವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಅಂತರುಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ರೀಟಿ ಮಿರಾಬೈಲ್‌ ("ಅದ್ಭುತ ಬಲೆ") ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಶರೀರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಭಿದಮನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಧಮನಿಗಳ ಹೆಣೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಅಭಿದಮನಿಯ ರಕ್ತದಿಂದ ಅಪದಮನಿಯ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಎದುರು ಪ್ರವಾಹ ವಿನಿಮಯದ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಶಾಖವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮೈ ತಂಪಾಗುವುದನ್ನು ಇದು ತಗ್ಗಿಸುವುದರಿಂದ, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ತಗ್ಗಿಸಿದ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಉನ್ನತವಾದ ಈಜುವಿಕೆಯ ವೇಗವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tbot" /> ==ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ== [[File:TunaFish.JPG|thumb|right|ಮಾನವರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮೀನೊಂದು ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ; ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.]] [[File:Tsukiji Fish market and Tuna edit.jpg|thumb|right|ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಬಹುವಿಧದ ಸಾಲುಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.]] [[File:Tuna cut half japan.jpg|thumb|right|ಕತ್ತರಿಸುವ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸೀಳಲಾದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.]] ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕುಲಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕುರಿತು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೀಫುಡ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಿಲಿಟಿ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು 2009ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಿದ್ದು, ಇದು ನಿಯತವಾದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಅನುಸಾರ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಗರಗಳ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆದರೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿವೆ; ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಸುಮಾರು 45 ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ನಡುವಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣದ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವಂಶವು ಸುಮಾರು 50 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ-ವಿಹಾರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಾತಿಗಳೆಂದರೆ: ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''ಥೂನಸ್‌ ಆಲ್ಬಾಕೇರ್ಸ್‌'' ), ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''T. ಒಬೆಸಸ್‌'' ), ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''T. ಥೈನಸ್‌'', ''T. ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್‌'', ಮತ್ತು ''T. ಮೆಕೋಯೀ'' ), ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''T. ಅಲಾಲುಂಗಾ'' ), ಮತ್ತು ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''ಕಾಟ್ಸುವೋನಸ್‌ ಪೆಲಾಮಿಸ್‌'' ).<ref name="ISSF">{{cite web |url=http://www.iss-foundation.org/files/b45a4eb2-f9d7-4ed6-87a1-2efe2519baf6/ISSF_A-1%20Introduction.pdf |title=Status of the World Fisheries for Tuna |publisher=ISSF |date=10 November 09 |accessdate=2009-11-10 |archive-date=2010-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327021649/http://www.iss-foundation.org/files/b45a4eb2-f9d7-4ed6-87a1-2efe2519baf6/ISSF_A-1%20Introduction.pdf |url-status=dead }}</ref> ಸದರಿ ವರದಿಯು ಮುಂದುವರೆದು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: :1940 ಮತ್ತು 1960ರ ದಶಕದ ನಡುವೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂಥ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಐದು ಪ್ರಧಾನ ಜಾತಿಗಳ, ವಿಶ್ವದ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಿಡಿತದ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು 300 ಸಾವಿರ ಟನ್ನುಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 1 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಿಗೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಗಾಳಹಾಕಿ-ಮೀನುಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಕೊಕ್ಕೆ ಸಾಧನವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಚೀಲದ-ಬೀಸುಬಲೆಯಂಥ ಬಲೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಹಿಡಿದ ಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 4 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿವೆ. ಹೀಗೆ ಹಿಡಿದ ಮೀನುಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 68 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಭಾಗವು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೆ, 22 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 10 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರ ಹಾಗೂ ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೂ ಸೇರಿವೆ. ಹಿಡಿದ ಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೈಕಿ ಹಾರುಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (24 ಪ್ರತಿಶತ), ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (10 ಪ್ರತಿಶತ), ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (5 ಪ್ರತಿಶತ) ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದಭಾಗವನ್ನು ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಚೀಲದ-ಬೀಸುಬಲೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸುಮಾರು 62 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಉದ್ದನೆಯ ಗಾಳಗಳು ಸುಮಾರು 14 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಂಬ ಮತ್ತು ಗಾಳಗಳು ಸುಮಾರು 11 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಉಳಿದ 3 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಇತರ ಕೊಕ್ಕೆ ಸಾಧನಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref name="ISSF" /> [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]] ದೇಶವು ತನಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ವಾರ್ಷಿಕ 6,000 ಟನ್ನುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ 12,000ದಿಂದ 20,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರವು 2006ರಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಸಿತು; ಇಂಥ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 2 ಶತಕೋಟಿ US $ನಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20061113131846/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200610/s1765413.htm ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌, ಗಿಲಿಯನ್‌.][https://web.archive.org/web/20061113131846/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200610/s1765413.htm "ಬ್ಲೂಫಿನ್‌ ಟೂನ ಪ್ಲಂಡರಿಂಗ್‌ ಕ್ಯಾಚಸ್‌ ಅಪ್‌ ವಿತ್‌ ಜಪಾನ್‌."] ABC ನ್ಯೂಸ್‌. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2006</ref> ಇಂಥ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕುಲಗಳಿಗೆ ಅತೀವವಾದ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಿದೆ.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/11/28/AR2009112801066.html ಐಲ್‌ಪೆರಿನ್‌, ಜೂಲಿಯೆಟ್‌. ][http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/11/28/AR2009112801066.html "ಸೇವಿಂಗ್‌ ದಿ ರಿಚಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಸೀ."] ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್.'' ನವೆಂಬರ್‌ 29, 2009.</ref> WWF ಅನುಸಾರ, "ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು ಸಮ್ಮತಿಸದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳೆಡೆಗೆ ಜಪಾನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಹುಜನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮೀನುಗಳ ಬಹುತೇಕ ಕುಲಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿಗೆ ತಲುಪುವುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ".<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/environment/2007/jan/22/japan.conservationandendangeredspecies |title=Japan warned tuna stocks face extinction |first=Justin |last=McCurry |work=The Guardian |date=January 22, 2007 |accessdate=2008-04-02 | location=London }}</ref> ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಜಪಾನಿನ ಫಿಶರೀಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ಗಳ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗಳು ತಾವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಕುರಿತು ತಪ್ಪಾದ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಹಾಗೂ ಹಿಡಿದ ಮೀನುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಕುರಿತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದಾದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>ರೈಟ್‌, ಹಿಲೆಲ್‌, "[https://archive.is/20120714062548/search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fl20110109x1.html ಆರ್‌ ಜಪಾನ್‌'ಸ್‌ ಫಿಶ್‌ ಲವರ್ಸ್‌ ಈಟಿಂಗ್‌ ಟ್ಯೂನ ಟು ಎಕ್ಸ್ಟಿಂಕ್ಷನ್‌?]", ''ಜಪಾನ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', 9 ಜನವರಿ 2011, ಪುಟ 7.</ref> 232 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು (511.47 ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು) ತೂಗುವ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಒಂದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನು 2010ರಲ್ಲಿ ಟೋಕಿಯೊದ ತ್ಸುಕಿಜಿ ಮೀನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 16.28 ದಶಲಕ್ಷ ಯೆನ್‌ ($US 175,000) ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8440758.stm ಟ್ಯೂನ ಹಿಟ್ಸ್‌ ಹೈಯೆಸ್ಟ್‌ ಪ್ರೈಸ್‌ ಇನ್‌ ನೈನ್‌ ಇಯರ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ಟೋಕಿಯೊ ಆಕ್ಷನ್‌] ''BBC ನ್ಯೂಸ್‌'', 5 ಜನವರಿ 2010.</ref> 2011ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಟೋಕಿಯೊದ ತ್ಸುಕಿಜಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಹರಾಜಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 754-ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು (342-ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು) ತೂಗುವ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಒಂದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನು 32.49 ದಶಲಕ್ಷ ಯೆನ್‌ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗೆ 95,000 ಯೆನ್‌ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://sg.finance.yahoo.com/news/Giant-tuna-fetches-record-apf-858529627.html?x=0 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-17 |archive-date=2011-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110109153607/http://sg.finance.yahoo.com/news/Giant-tuna-fetches-record-apf-858529627.html?x=0 |url-status=dead }}</ref> ===ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು=== * ''ಆಲ್ಮಾಡ್ರಾಬಾ'' ದ ಆಂದಲೂಸಿಯನ್‌ ವಿಧಾನವು ಬಲೆಗಳ ಒಂದು ಜಟಿಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕಲಸು ಮೇಲೋಗರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸಿಸಿಲಿಯಲ್ಲಿ, ಇದೇ ವಿಧಾನವನ್ನು ''ಟೊನ್ನಾರಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಮೀನು ಕೃಷಿ (ಬೋನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ)<ref name="doolette" /> * ಉದ್ದನೆಯ ಗಾಳದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ * ಚೀಲದ ಬೀಸುಬಲೆಗಳು * ಕಂಬ ಮತ್ತು ಗಾಳದ ವಿಧಾನ * ಈಟಿಗಾಳದ ಬಂದೂಕು * ದೊಡ್ಡ ಬೇಟೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ * ಮೀನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಸಾಧನ ===ತಿಮಿಬೇಟೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗ=== 2005ರಲ್ಲಿ, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ವೇಲಿಂಗ್‌ ಕಮಿಷನ್‌‌‌‌ನ ಆ ವರ್ಷದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಅಭಿಮತವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೌರು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕುಲಗಳು ಮತ್ತು ಆ ದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪಡೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ತಿಮಿಬೇಟೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.<ref>{{cite web|last=Dorney |first=Sean |url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200506/s1402449.htm |title=Nauru defends whaling vote. 28/06/2005. ABC News Online |publisher=Abc.net.au |date=2005-06-28 |accessdate=2010-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060111145430/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200506/s1402449.htm|archivedate=2006-01-11}}</ref> ===ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗ=== ಹಲವಾರು ಜಾತಿಗಳ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು ಈಜುತ್ತವೆ. ಇಂಥವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಮೀನುಗಳಲ್ಲ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳಾಗಿರುವ ಷಾರ್ಕುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಗುಂಪುಗಳು ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಈಜುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://journalism.berkeley.edu/projects/border/ensenada.html |title=ENSENADA: El Puerto del Atun |publisher=Journalism.berkeley.edu |date= |accessdate=2010-09-22 |archive-date=2010-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100524134557/http://journalism.berkeley.edu/projects/border/ensenada.html |url-status=dead }}</ref> ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಹಿಂಡುಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿಗಳ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸುವ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡ ಇಂಥ ದೋಣಿಗಳು ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಹಿಂಡನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=http://www.wdcs.org/dan/publishing.nsf/allweb/ADED9F368A73DC3280256E1B003F367C |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-17 |archive-date=2007-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015152805/http://www.wdcs.org/dan/publishing.nsf/allweb/ADED9F368A73DC3280256E1B003F367C |url-status=dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು ಬಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದುಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಅವು ಗಾಯಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ಈಗ NOAA ವತಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು "ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಸ್ನೇಹಿ" ವಿಧಾನಗಳು ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈಗ ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಬಲೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಗಾಳವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಪಾಸಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾಗಲೀ ಅಥವಾ "ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಭದ್ರತೆ"ಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ಸ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ ಅನುಸಾರ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನಗಳ ಕೊರತೆಯು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, "ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಸುರಕ್ಷಿತ" ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬೇಕು. ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪರಿಪಾಠಗಳು ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿರುವ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಹತ್ತರವಾದ ಉಪಜೀವಿಗಳ-ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಷಾರ್ಕುಗಳು, ಕಡಲಾಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಗರದ ಇತರ ಮೀನುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮೀನುಗಾರರು ಈಗ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ FADಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಸಾಧನಗಳಂಥ (fish aggregation devices-FADs) ತೇಲುವ ವಸ್ತುಗಳ ಸುತ್ತ ತಮ್ಮ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಾಧನಗಳು ಇತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಬಂದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಕ್ರಮಗಳು, ಇತರ ಜಾತಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ಹಾನಿಮಾಡುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://southernfriedscience.com/2009/02/16/the-ecological-disaster-that-is-dolphin-safe-tuna/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-17 |archive-date=2010-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100121054428/http://southernfriedscience.com/2009/02/16/the-ecological-disaster-that-is-dolphin-safe-tuna/ |url-status=dead }}</ref> ==ಮನರಂಜನೆ-ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ== 1950ರ ದಶಕದಿಂದ 1970ರ ದಶಕದವರೆಗೆ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಫ್ಲೋರಿಡಾ]] ತೀರಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೆಲವೇ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ [[ಕ್ಯೂಬಾ]], ಬಿಮಿನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟ್‌ ಕೇಗಳ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಮನರಂಜನೆ-ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೀನುಗಾರರು ಗುರಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು; ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅರ್ನೆಸ್ಟ್‌ ಹೆಮಿಂಗ್ವೆ ಮತ್ತು ಹಬಾನಾ ಜೋ ಈ ಇಬ್ಬರೂ 1938ರ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ, ''ಪೈಲರ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ 40-ಅಡಿ ವಾಹನವನ್ನು ಏರಿದ್ದರು. ದೊಡ್ಡ-ಬೇಟೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಎಂಬ ಹೊಸ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಕ್ರೀಡೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಕ್ರೀಡೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆ ಕಾಲದ ದೋಣಿಗಳು ಬಹಳ ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲಾದ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಹೋರಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮಾದರಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಹುಪಾಲು ದೋಣಿಗಳು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ಯಾಬಿನ್‌ ಕ್ರೂಸರುಗಳಾಗಿದ್ದವು (ಅಂದರೆ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯವಿರುವ ಶಕ್ತಿಚಾಲಿತ ನೌಕೆಗಳಾಗಿದ್ದವು). ಇವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕುಶಲ ಚಲನೆಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ರೈಬೋವಿಕ್‌ ಕುಟುಂಬವು 1946ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದು ದೋಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ದೋಣಿಯು ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಹೊಸತೊಂದು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಜನ್ಮನೀಡಿತು. ಮಿಸ್‌ ಷೆವಿ II ಎಂಬ ಈ ದೋಣಿಯು ಪ್ರಪಂಚವು ಕಂಡ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಹಾರ-ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.rybovich.com/RyboHistory.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-05-17 |archive-date=2010-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100309125935/http://www.rybovich.com/RyboHistory.aspx |url-status=dead }}</ref> ತಾನು ಹೊಂದಿದ್ದ 37 ಅಡಿ ಮತ್ತು 43 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ವಾಡಿಕೆಯ ದೋಣಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ 1950ರ ದಶಕದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು 1970ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಮೆರಿಟ್‌ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು; ಈ ದೋಣೆಗಳು ರೈಬೋವಿಕ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಂಥ ದೋಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ-ಬೇಟೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದವು. ==ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ== ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐದು ಮುಖ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಓಷನ್‌ ಪಿಷರೀಸ್‌ ಕಮಿಷನ್‌, ಇಂಟರ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್‌ ಟ್ಯೂನ ಕಮಿಷನ್‌, ಇಂಡಿಯನ್‌ ಓಷನ್‌ ಟ್ಯೂನ ಕಮಿಷನ್‌, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಮಿಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಟೂನಾಸ್‌ ಮತ್ತು ಕಮಿಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಬ್ಲೂಫಿನ್‌ ಟ್ಯೂನ.<ref>{{cite news | title = WWF demands tuna monitoring system | url = http://www.theage.com.au/news/World/WWF-demands-tuna-monitoring-system/2007/01/19/1169095972203.html | date = 2007-01-19 | accessdate = 2008-05-19 | location=Melbourne | work=The Age }}</ref> ಈ ಐದೂ ಘಟಕಗಳು 2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌‌‌]]ನ ಕೋಬ್‌, ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದವು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಪರಿಸರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನಿವೇದನೆಗಳನ್ನು<ref>{{cite web | url = http://oceans.greenpeace.org/en/documents-reports/rfmo-kobe | title = Briefing: Joint Tuna RFMO Meeting, Kobe 2007 | date = 2007-01-23 | accessdate = 2008-05-19 | archive-date = 2008-03-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080323185155/http://oceans.greenpeace.org/en/documents-reports/rfmo-kobe | url-status = dead }}</ref> ಸಲ್ಲಿಸಿದವು. ಸುಮಾರು 60 ದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕರಡು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಭೆಯು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪಾಲುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಇದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. 2009ರ ಜನವರಿ ಅಥವಾ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜಂಟಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕೆಂದು ನಿಯೋಗಿಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.abc.net.au/news/newsitems/200701/s1834563.htm | title = Conference approves global plan to save tuna stocks | date = 2007-01-26 | accessdate = 2008-05-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070128200120/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200701/s1834563.htm|archivedate=2007-01-28}}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ಪೀಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸಂಘಟನೆಯು ಸಮುದ್ರಾಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತನ್ನ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಮುಂದಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದೆ: ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌, ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಕಪ್ಪು ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು. "ಗ್ರೀನ್‌ಪೀಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಸಮುದ್ರಾಹಾರಗಳ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಸೂಪರ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪರಿಪಾಠಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿರುವುದರ ಒಂದು ಅತೀವವಾದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೀನುಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ."<ref>{{cite web |url=http://www.greenpeace.org/international/seafood/red-list-of-species |title=Greenpeace International Seafood Red list |publisher=Greenpeace.org |date=2003-03-17 |accessdate=2010-09-22 |archive-date=2008-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080702100700/http://www.greenpeace.org/international/seafood/red-list-of-species |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/06/27/magazine/27Tuna-t.html | title=Tuna's End | first=Paul | last=Greenberg | date=2010-06-21 | work=The New York Times}}</ref> ಮೀನುಗಳ ಅನೇಕ ಕುಲಗಳು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಅತಿಯಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಕುಲಗಳು ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯಕ್ಕೂ ಸಿಲುಕಿವೆ.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7040011.stm |title=Last rites for a marine marvel? |first=Richard |last=Black |publisher=BBC News Online |date=17 October 2007 |accessdate=2007-10-17 }}</ref><ref>ಇಟೊ, ಮಸಾಮಿ, "[https://archive.is/20120716111403/search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20100831i1.html ಡಸ್‌ ಜಪಾನ್‌'ಸ್‌ ಅಫೇರ್‌ ವಿತ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನ್‌ ಲವಿಂಗ್‌ ಇಟ್‌ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್‌?]", ''ಜಪಾನ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', ಆಗಸ್ಟ್‌ 31, 2010, ಪುಟ 3.</ref> ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೀಫುಡ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಿಲಿಟಿ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ (ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಉದ್ಯಮ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ಫಂಡ್‌ ಫಾರ್‌ ನೇಚರ್‌ ಸಂಘಟನೆಯ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಹಯೋಗ) ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆಯ ಅನುಸಾರ, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರದ (ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ) ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗಿವೆ. 2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ (ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪೈಕಿ ಇದರ ಪಾಲು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿದೆ) ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.iss-foundation.org/files/e71afd66-086a-41c7-a71c-c2935687dcef/ISSF_A-2%20Summary%20(3).pdf |title=Status of the World Fisheries for Tuna |publisher=ISSF |date=10 November 09 |accessdate=2009-11-10 |archive-date=2010-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100327022746/http://www.iss-foundation.org/files/e71afd66-086a-41c7-a71c-c2935687dcef/ISSF_A-2%20Summary%20%283%29.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ== ಉನ್ನತ-ದರ್ಜೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಲೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಅವಕ್ಕೆ ಎರೆಮೀನುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಮೀನುಗಾರರು ''ಥೂನಸ್‌ ಮ್ಯಾಕೋಯೀ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ.<ref name="doolette">{{cite journal |author=Doolette, DJ and Craig, D |title=Tuna farm diving in South Australia |journal=South Pacific Underwater Medicine Society Journal |volume=29 |issue=2 |year=1999 |issn=0813-1988 |oclc=16986801 |url=http://archive.rubicon-foundation.org/6006 |accessdate=2008-08-17 |archive-date=2010-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107101138/http://archive.rubicon-foundation.org/6006 |url-status=dead }}</ref> ಅದರ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ''ಥೂನಸ್‌ ಥೈನಸ್‌'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಕೃಷಿಯು ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್‌ ವಲಯ, [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ. {{Convert|1300|ft|m}}ನಷ್ಟು ಆಳವಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ U.S. ಕಡಲ ಕರೆಯಾಚೆಯ ಮೊದಲ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಹವಾಯಿ|ಹವಾಯಿ{{Okina}}]] ದ್ವೀಪವು ಈಗಷ್ಟೇ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5iIg_1XadMxI68UaNlH2WUHf0F18QD9BH6M880 |title=Hawaii regulators approve first US tuna farm |agency=Associated Press |date=October 24, 2009 |accessdate=October 28, 2009 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜಪಾನ್‌ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿದೆ.<ref> {{cite web |url=http://www.livescience.com/animals/080317-sl-tuna-farming.html |title=[[Kinki University]] }}</ref> ಜಪಾನ್‌ ದೇಶವು 1979ರಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ-ಮರಿಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಿ ಸಾಕಿತು. 2002ರಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂರನೇ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.<ref> {{Cite news |url=http://www.taipeitimes.com/News/editorials/archives/2006/09/30/2003329854 |title=The holy grail of fish breeding }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.flku.jp/english/aquaculture/index.html |title=Cultivation, seedling production, and selective breeding of bluefin tuna and other fish at the Kinki University Fisheries Laboratory |publisher=Flku.jp |date= |accessdate=2010-09-22 |archive-date=2011-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110624194508/http://www.flku.jp/english/aquaculture/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/05/21/FDI910LR9P.DTL&type=printable | first=Carolyn | last=Jung | date=2008-05-21 | work=The San Francisco Chronicle | title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು | access-date=2011-05-17 | archive-date=2012-09-10 | archive-url=https://archive.today/20120910223147/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/05/21/FDI910LR9P.DTL&type=printable | url-status=dead }}</ref> ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾದ ತಳಿಯನ್ನು ಕಿಂಡಾಯ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿಂಡಾಯ್‌ ಎಂಬುದು ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಿನ್‌ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ (ಕಿನ್‌ಕಿ ಡೈಗಕು) ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ.<ref>http://nymag.com/restaurants/features/46633/</ref> ಕಿನ್‌ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ <ref>{{cite web|url=http://www.fnarena.com/index2.cfm?type=dsp_newsitem&n=4213142B-1871-E587-E13DAA02FD0A4316 |title=FNArena |publisher=FNArena |date=2009-05-15 |accessdate=2010-09-22}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/cgi-bin/common/printfriendly.pl?http://www.abc.net.au/stateline/sa/content/2005/s1509579.htm |title=Stateline South Australia |publisher=Abc.net.au |date= |accessdate=2010-09-22}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.news.com.au/adelaidenow/story/0,22606,24389186-913,00.html|title=Clean Seas teams up with Japan's Kinki Uni for tuna research|first=Nigel|last=Austin|date=2008-09-23|work=The Advertiser|archiveurl=https://archive.today/20121202225644/http://www.adelaidenow.com.au/business/sa-business-journal/clean-seas-signs-tuna-research-deal/story-e6fredel-1111117560776|archivedate=2012-12-02|access-date=2011-05-17|url-status=live}}</ref> ನೆರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ಲೀನ್‌ ಸೀಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯು 2009ರಲ್ಲಿ, ಸೆರೆಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು; ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ''ಟೈಮ್‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ವತಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ 2009ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1934027_1934003_1933946,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120043444/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1934027_1934003_1933946,00.html |date=2013-01-20 }}][http://www.thinkingaustralia.com/news/brief_view.asp?id=1525 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130403110610/http://www.thinkingaustralia.com/news/brief_view.asp?id=1525 |date=2013-04-03 }}</ref> ==ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು== [[File:Canned and packaged tuna on supermarket shelves.jpg|thumb|right|Canned tuna on sale at an American supermarket|ಕಿರಾಣಿ ಮಳಿಗೆಯ ಕಪಾಟುಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.]] [[File:tuna steak.JPG|thumb|right|Tuna steak served in a French bistro|ಬೇಯಿಸಿದ/ಸುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಮತ್ತು ಸೊಪ್ಪಿನ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತಟ್ಟೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.]] ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮಾಂಸವನ್ನು 1903ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Choice2004">ಚಾಯ್ಸ್‌: ಜನವರಿ/ಫೆಬ್ರುವರಿ 2004.</ref> ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮಾಂಸವನ್ನು ಖಾದ್ಯ [[ಎಣ್ಣೆ|ತೈಲ]]ಗಳಲ್ಲಿ, ಕಡು ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಚಿಲುಮೆ ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣ-ಸಂಸ್ಕರಣದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಮಾಂಸದ ಪೈಕಿ 52%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌‌ಗಳಿಗಾಗಿ, 22%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಪಚ್ಚಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ 15%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಶಾಖರೋಧ ಪಾತ್ರೆಯ ಅಡಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="modernmarvels">"ಟ್ಯೂನ". ''ಮಾಡರ್ನ್‌ ಮಾರ್ವೆಲ್ಸ್‌'', 4 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2010.</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ "ಬಿಳಿ ಮಾಂಸದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು"<ref>ಎಲ್ಲಿಸ್‌, ರಿಚರ್ಡ್‌. ''ಟ್ಯೂನ: ಎ ಲವ್‌ ಸ್ಟೋರಿ.'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ರ್ಯಾಂಡಮ್‌ ಹೌಸ್‌, 2009, ಪುಟ 119. ISBN 0307387100</ref> ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾರಬಹುದಾಗಿದೆ; ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳೂ ಸಹ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ 1980ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳೇ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಾಗಿದ್ದವು; {{As of|2003|lc=on}}ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಅಥವಾ ಟೊಂಗೊಲ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (ಇದಕ್ಕೆ "ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ಸೇರಿದ್ದವು.<ref name="Choice2004" /> ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ಜಾಗದಕ್ಕೆ ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಳಪೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಮೀನು ಹಳಸಿದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಕರುಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೈನಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಮೇಲೆ 45 ನಿಮಿಷಗಳಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ-ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಳನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಚೊಕ್ಕವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ಮೊಹರು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಹರುಹಾಕಿದ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ 2ರಿಂದ 4 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಬಿಸಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದಕ್ಕೆ ಬಟ್ಟಿಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).<ref>{{cite web |url=http://www.dol.gov/esa/whd/AS/sec3.htm |title=The tuna processing industry |publisher=US Dept. of Labor |accessdate=15 October 2007 |archive-date=30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930165245/http://www.dol.gov/esa/whd/AS/sec3.htm |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕಮಟು ವಾಸನೆ/ರುಚಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ ಅಂಶವನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗೆ ಗರಿಷ್ಟ 200 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ ಮಟ್ಟವು ಇರಬೇಕೆಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡವು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಸುವಾಸನೆ ಅಥವಾ ರುಚಿಕಟ್ಟದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ 53 ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೀರಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕೆಲವೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು "ಒಗ್ಗದ" ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="Choice2004" /> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅನುಸಾರ ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 51%ನಷ್ಟು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref name="Choice2003">ಚಾಯ್ಸ್‌, ಆಗಸ್ಟ್‌ 2003.</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.choice.com.au/viewArticle.aspx?id=104101&catId=100406&tid=100008&p=2&title=Test:+Canned+tuna+(archived) |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2008-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080801143345/http://www.choice.com.au/viewArticle.aspx?id=104101&catId=100406&tid=100008&p=2&title=Test%3A+Canned+tuna+%28archived%29 |url-status=dead }}</ref> ಉಳಿದ ತೂಕವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೈಲ ಅಥವಾ ನೀರಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|US]]ನಲ್ಲಿ FDAಯು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಭಾಗ ''c'' ಯನ್ನು ನೋಡಿ).<ref>{{cite web|url=http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=161.190 |title=CFR - Code of Federal Regulations Title 21 |publisher=Accessdata.fda.gov |date= |accessdate=2010-09-22}}</ref> "ಮಿತಿಮೀರಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ವೆಚ್ಚಗಳ" ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಡಬ್ಬಿಗಳು {{Convert|6|oz|g}}ನಿಂದ {{Convert|5|oz|g}}ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref>{{cite web|url=http://foodimportgroup.blogspot.com/2008_05_01_archive.html |title=FOOD IMPORT GROUP Market Flash: May 2008 |publisher=Foodimportgroup.blogspot.com |date=2008-05-22 |accessdate=2010-09-22}}</ref> ==ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ== ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]] ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ತೂಕದ ತರಬೇತುದಾರರ ಅನೇಕ ಆಹಾರ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗಭಾಗ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಒಂದು ತೈಲಯುಕ್ತ ಮೀನು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಪ್ರಮಾಣದ D ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತೈಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಡಬ್ಬಿಯಷ್ಟು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಹಸುಗೂಸುಗಳು, ಮಕ್ಕಳು, ಪುರುಷರು, ಮತ್ತು 19ರಿಂದ 50ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವಾದ 200 IUನಷ್ಟು D ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ; ಇದು US ಡಯೆಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇಂಟೇಕ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ D ಜೀವಸತ್ವದ ''ಸಮರ್ಪಕ ಸೇವನೆ'' (ಅಡಿಕ್ವೇಟ್‌ ಇನ್‌ಟೇಕ್‌-AI) ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಒಮೆಗಾ-3 ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಮೂಲವಾಗುವಲ್ಲಿಯೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಬಡಿಸಲ್ಪಡುವ ತಲಾ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ {{Convert|300|mg|oz}}ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.omega-3centre.com/sources_long_chain.html |title=Omega-3 Centre |accessdate=2008-07-27 |work=Omega-3 sources |publisher=Omega-3 Centre |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080718174524/http://www.omega-3centre.com/sources_long_chain.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2008-07-18}}</ref> ===ಪಾದರಸದ ಮಟ್ಟಗಳು=== ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪಾದರಸದ ಅಂಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಟ್ಗರ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನಡೆಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಟಾರ್‌ಕಿಸ್ಟ್‌ ಮೀನುಗಳ ಒಂದು ಡಬ್ಬಿಯು, ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ಬಗೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಡಬ್ಬಿಗಿಂತ 10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಸದರಿ ಪಾದರಸ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದ ರಟ್ಗರ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಓರ್ವ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶವು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು: "ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ... ನೀವು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ಅದು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಾರದು" ಎಂಬುದು ಅವನ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾದರಸದ ಅಂಶದ ಕುರಿತಾದ ಸುಧಾರಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕರೆನೀಡುತ್ತಿರುವವರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌‌ ಕೂಡಾ ಸೇರಿದ್ದು, ಪಾದರಸದ ಸಂಭವನೀಯ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ತಮ್ಮ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ವೈದ್ಯರು ನೆರವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದು ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಇದು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.chicagotribune.com/features/health/chi-0512130114dec13,0,4864620,full.story | work=Chicago Tribune | title=How safe is tuna? | first1=Sam | last1=Roe | first2=Michael | last2=Hawthorne}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಮಾಂಸದಲ್ಲಿನ ಪಾದರಸದ ಹರಡಿಕೆಯು ಮೇದಸ್ಸಿನ ಅಂಶಕ್ಕೆ ವಿಲೋಮವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಖಾದ್ಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಒಳಗಿರುವ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಪಾದರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal | last = Balshaw | first = S. | authorlink = | coauthors = J.W. Edwards, K.E. Ross, and B.J. Daughtry | title = Mercury distribution in the muscular tissue of farmed southern bluefin tuna (Thunnus maccoyii) is inversely related to the lipid content of tissues | journal = Food Chemistry | volume = 111 | issue = 3 | pages = 616–621 | publisher = | location = | date = December 2008 | url = http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6T6R-4SBY4YP-1&_user=10&_coverDate=12%2F01%2F2008&_rdoc=1&_fmt=high&_orig=search&_sort=d&_docanchor=&view=c&_searchStrId=1274914421&_rerunOrigin=google&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=47ba5949faf1e1a3fc0e071896f6eeb7 | issn = | doi = 10.1016/j.foodchem.2008.04.041 | id = | accessdate = March 30, 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಒಂದು ಬಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಕ್ಕೆಂದು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಕಡಿಮೆ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನನ್ನು ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಪಾದರಸದ ಒಳತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಉದ್ಯಮ-ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಸಮೂಹವಾದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಲೇಖನದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್‌ ಫ್ರೀಡಮ್ ಈ ಕುರಿತು ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೀಥೈಲ್‌ ಪಾದರಸವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ<ref>{{cite web | title = Selenium: Mercury's Magnet | url = http://www.mercuryfacts.org/fselenium.cfm | accessdate = 2009-07-03 | archive-date = 2009-08-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090804022520/http://www.mercuryfacts.org/fSelenium.cfm | url-status = dead }}</ref> ಕಂಡುಬರುವ [[ಸೆಲೆನಿಯಮ್|ಸೆಲಿನಿಯಂ]] ಅಂಶದಿಂದ ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯಾದರೂ, ಇದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |journal=Tohoku J Exp Med |year=2002 |volume=196 |issue=2 |pages=71–7 |title=Modification of mercury toxicity by selenium: practical importance? |author=Watanabe C |doi=10.1620/tjem.196.71 |pmid=12498318 |url=http://www.jstage.jst.go.jp/article/tjem/196/2/71/_pdf |format=PDF |access-date=2011-05-17 |archive-date=2009-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113062833/http://www.jstage.jst.go.jp/article/tjem/196/2/71/_pdf |url-status=dead }}</ref> ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಆಹಾರಕ್ರಮದಿಂದ ಭಾರದ ಲೋಹಗಳು ಸಂಚಯವಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಂಥ ದೊಡ್ಡದಾದ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾದರಸದ ಮಟ್ಟಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಮೀಥೈಲ್‌ಪಾದರಸವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಅಂಶವಾದ್ದರಿಂದ, ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದು ತೀರ್ಪನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೊಂದು 2009ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.<ref>{{cite web | title = California Court of Appeals Ruling | url = http://www.courtinfo.ca.gov/opinions/documents/A116792.PDF | date = 2009-03 | accessdate = 2009-03-25 | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326130249/http://www.courtinfo.ca.gov/opinions/documents/A116792.PDF | url-status = dead }}</ref> 2004ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಒಂದಷ್ಟು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ]] FDAಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಮೊಲೆಯೂಡಿಸುವ ತಾಯಿಯರು, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಭಕ್ಷಕ ಮೀನುಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಆ ಶಿಫಾರಸು ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | title = What You Need to Know About Mercury in Fish and Shellfish | url = http://www.cfsan.fda.gov/~dms/admehg3.html | date = 2004-03 | accessdate = 2007-05-19 | archive-date = 2007-05-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070519060018/http://www.cfsan.fda.gov/~dms/admehg3.html | url-status = dead }}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅನುಸಾರ, ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಂಥ<ref>{{cite news |title=FDA to check tuna |url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0512310211dec31,1,2450043.story |accessdate=2007-06-21 | work=Chicago Tribune |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071115021039/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0512310211dec31,1,2450043.story|archivedate=2007-11-15}}</ref> ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಹಗುರವಾದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸದೆ ಅವುಗಳಿಂದ ದೂರವುಳಿಯುವಂತೆ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ಸ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಿಯಾವಾದಿ ಸಮೂಹಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite web | title = Mercury in tuna | url = http://www.consumerreports.org/cro/food/tuna-safety/overview/0607_tuna_ov.htm | date = 2006-06 | accessdate = 2007-05-19 }}</ref> ಇದೊಂದು ಅತಿರೇಕದ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಘಟಕಗಳು ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಡಿಮೆ-ಮಟ್ಟದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ದುಬಾರಿಯಲ್ಲದ, ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (''ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಫಿನಿಸ್‌'' ) ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಆಕರ್ಷಕವೆನಿಸಿದೆ. ಇದು ಹೊಂದಿರುವ ಗಾಢವರ್ಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಎದ್ದುಕಾಣುವ 'ಮೀನಿನಂಥ' ವಾಸನೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು. ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ (ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟವಲ್ಲದ) ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 2008ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಒಂದು ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ, ಸೂಷಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕೆಲವೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿನ [[ಪಾದರಸ]]ವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು; ಸದರಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಫುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡ್ರಗ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/01/23/dining/23sushi.html?ref=nyregion |title=High Mercury Levels Are Found in Tuna Sushi |publisher=New York Times |date=January 23, 2008 |accessdate=September 11, 2009 | first=Marian | last=Burros }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== *ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಪರಿಸರೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌== {{Reflist|2}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== * ಕ್ಲೋವರ್‌, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌. 2004. ''[[The End of the Line: How Overfishing Is Changing the World and What We Eat]]''. ಎಬರಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ಲಂಡನ್‌. ISBN 0-09-189780-7 * FAO: ಸ್ಪೀಷೀಸ್‌ ಕೆಟಲಾಗ್‌ ಸಂಪುಟ 2 ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌. FAO ಫಿಶರೀಸ್‌ ಸಿನಾಪ್ಸಿಸ್‌ ಸಂ. 125, ಸಂಪುಟ 2. FIR/S125 ಸಂಪುಟ 2.ISBN 92-5-101381-0 * FAO: ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್‌ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಮೆರೈನ್‌ ಫಿಶರಿ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌: [http://firms.fao.org/firms/resource/16001/en ಟೂನ ಅಂಡ್‌ ಟೂನ-ಲೈಕ್‌ ಸ್ಪೋಷೀಸ್‌ - ಗ್ಲೋಬಲ್‌, 2005] ರೋಮ್‌‌. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌== {{Commons category|Scombridae}} {{Cookbook}} *[http://www.atuna.com/ atuna.com] - ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ * [http://www.healthytuna.com/health-nutrition ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101025031417/http://www.healthytuna.com/health-nutrition |date=2010-10-25 }} * [http://www.watanabeblade.com/english/custom.htm ಚಿತ್ರಫಲಕದ ಪ್ರದರ್ಶನ - ಹೌ ಟು ಕಟ್‌ ಮ್ಯಾಗುರೊ (ಟ್ಯೂನ)] * [http://www.cfsan.fda.gov/~lrd/FCF161.html U.S. ಕೋಡ್‌ ಆಫ್‌ ಫೆಡರ;್‌ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್‌ 21CFR161 ಫಿಶ್‌ ಅಂಡ್‌ ಷೆಲ್‌ಫಿಶ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511233558/http://www.cfsan.fda.gov/~lrd/fcf161.html |date=2009-05-11 }} * ನೌರು ಮತ್ತು ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಟ್ಯೂನ ಫಿಶಿಂಗ್‌: {{cite web |author=Vince Sinning and Alex Kasten, Research Assistant |url=https://www.un.int/nauru/pressreleases.html#062905 |title=Nauru Press Releases |publisher=Un.int |date= |accessdate=2010-09-22 |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606113406/http://www.un.int/nauru/pressreleases.html#062905 |url-status=dead }} *[https://www.nytimes.com/2008/01/25/nyregion/25nyc.html?ref=nyregion nytimes.com, ಟ್ಯೂನ ಫಿಶ್‌ ಸ್ಟೋರೀಸ್‌: ದಿ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್‌ ಸ್ಪಿನ್‌ ದಿ ಸೂಷಿ] *‌[http://www.stanford.edu/group/microdocs/ ಮೈಕ್ರೊಡಾಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024014829/http://www.stanford.edu/group/microdocs/ |date=2012-10-24 }}: [http://www.stanford.edu/group/microdocs/sucks.html ಟ್ಯೂನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727042839/http://www.stanford.edu/group/microdocs/sucks.html |date=2011-07-27 }} * [http://www.sciam.com/article.cfm?id=bluefin-tuna-in-peril&amp;print=true ದಿ ಬ್ಲ್ಯೂಫಿನ್‌ ಟ್ಯೂನ ಇನ್‌ ಪೆರಿಲ್‌], ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌, ಜೂನ್‌ 24, 2008 * [https://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=104543&amp;org=NSF&amp;from=news ಹೌ ಹಾಟ್‌ ಟ್ಯೂನ (ಅಂಡ್‌ ಸಮ್‌ ಶಾರ್ಕ್ಸ್‌) ಸ್ಟೇ ವಾರ್ಮ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420141808/https://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=104543&org=NSF&from=news |date=2021-04-20 }} ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 27, 2005 [[ವರ್ಗ:ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನು]] [[ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ ಮೀನು]] [[ವರ್ಗ:ತೈಲಯುಕ್ತ ಮೀನು]] [[ವರ್ಗ:ಮನರಂಜನೆಯ ಮೀನು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ]] [[ವರ್ಗ:ಅರೇಬಿಕ್‌ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ಪದಗುಚ್ಛಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] [[af:Tuna]] [[ca:Tonyina]] [[da:Tunfisk]] [[eo:Tinuso]] [[es:Thunnus]] [[eu:Atun]] [[fr:Thon]] [[ht:Ton]] [[io:Atuno]] [[is:Túnfiskur]] [[it:Thunnus]] [[lt:Paprastieji tunai]] [[nl:Tonijn]] [[pt:Atum]] [[qu:Atun challwa]] [[scn:Tunnu]] [[si:කෙලවල්ලා]] [[simple:Tuna]] [[sv:Tonfisk]] [[tr:Orkinos]] [[ur:ٹیونا(مچھلی)]] 35gvg5ataqwcr0lakg1c15176mat7qo 0 30186 1372502 1345877 2026-04-30T15:34:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372502 wikitext text/x-wiki {{Infobox company| <!-- infobox source: http://www.hoovers.com/glaxosmithkline/--ID__41781--/free-co-factsheet.xhtml --> company_name = GlaxoSmithKline plc | company_logo = | company_type = [[Public limited company]]<br />({{lse|GSK}}<br />{{nyse|GSK}}) | company_slogan = "Do more, feel better, live longer" | foundation = 2000, by merger of '''Glaxo Wellcome''' and '''SmithKline Beecham''' | location = London, United Kingdom | key_people = [[Chris Gent]], Chairman<br />[[Andrew Witty]], Chief Executive<br />Simon Dingemans, Chief Financial Officer<br />Dr. Moncef Slaoui, Chairman of [[Research and Development]] | industry = [[Pharmaceutical industry|Pharmaceutical]] | revenue = [[Pound sterling|£]]28.392&nbsp;billion(2010)<ref name=AR>{{Cite web |url=http://www.gsk.com/investors/reps10/GSK-Annual-Report-2010.pdf |title=Annual Report 2010 |format=PDF |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=16 ಜೂನ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130616032543/http://www.gsk.com/investors/reps10/GSK-Annual-Report-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> | operating_income=[[Pound sterling|£]]5.128&nbsp;billion (2010)<ref name=AR/> | net_income = [[Pound sterling|£]]1.853&nbsp;billion (2010)<ref name=AR/> | products = [[Central nervous system]], [[Respiration (physiology)|respiratory]], [[antiviral]], [[antibiotic]], [[oncology]] and [[emesis]], [[metabolic]], [[cardiovascular]], [[urogenital]], and [[over-the-counter drug|over-the-counter]] medicines; [[vaccines]]; [[Wiktionary:oral|oral]] and nutritional healthcare products | num_employees = 99,000 (2009)<ref name=zenobank>{{Cite web |url=http://zenobank.com/index.php?symbol=GSK&page=quotesearch |title=Company Profile for GlaxoSmithKline PLC (GSK) |accessdate=3 October 2008}}</ref> | homepage = [http://www.gsk.com www.gsk.com] | products = [[Pharmaceutical]]s }} ''' ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ''' ({{lse|GSK}} {{nyse|GSK}}), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''GSK''' ಯೆಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಔಷಧಿ, ಜೈವಿಕಗಳು, ಲಸಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಆದಾಯಗಳಿಂದ ಅಳತೆ ಮಾಡಿದಾಗ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದೆ(ಜಾನ್ಸನ್ & ಜಾನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಫೈಜರ್ ನಂತರ).<ref>{{Cite news|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2009/industries/21/index.html |title=Global 500 – Pharmaceuticals|accessdate=19 August 2010|publisher=Fortune|date=20 July 2009}}</ref> ಆಸ್ತಮಾ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ವೈರಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಸೋಂಕುಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯಿಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="about">{{Cite web|url=http://www.gsk.com/about/company.htm|title=Our company|accessdate=25 August 2010|publisher=GlaxoSmithKline plc|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101227010416/http://www.gsk.com/about/company.htm|url-status=dead}}</ref> ಇದು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು, ಪೌಷ್ಠಿಕ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಕೌಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೆನ್ಸೊಡೈನ್, ಹಾರ್ಲಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾವಿಸ್ಕನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="about" /> ಲಂಡನ್ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, FTSE 100 ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:GlaxoSmithKlineHamburg.jpg|thumb|left|ಜರ್ಮನಿಯ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಕಟ್ಟಡ]]ಜಿಎಸ್‌ಕೆಯು '''ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್‌ಕಂ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ''' (ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಪಿಎಲ್‌ಸಿಯಿಂದ ವೆಲ್‌ಕಂ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ಸ್ವಾಧೀನದಿಂದ ರಚನೆ) ಮತ್ತು '''ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚಂ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ''' (ಬೀಚಂ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ವಿಲೀನದಿಂದ ರಚನೆ) ವಿಲೀನದಿಂದ 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ===ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್‌ಕಂ=== 1880ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಔಷಧಿಕಾರರಾದ(ಫಾರ್ಮಸಿಸ್ಟ್) ಹೆನ್ರಿ ವೆಲ್‌ಕಂ ಮತ್ತು ಸೈಲಾಸ್ ಬರೋಸ್ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಬರೋಸ್ ವೆಲ್‌ಕಂ & ಕಂಪೆನಿ''' ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="history">{{Cite web |url=http://www.gsk.com/about/history-noflash.htm |title=GSK History |publisher=Gsk.com |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=8 ಜೂನ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110608203248/http://www.gsk.com/about/history-noflash.htm |url-status=dead }}</ref> ವೆಲ್‌ಕಂ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ 1902ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="history" /> 1959ರಲ್ಲಿ ವೆಲ್‌ಕಂ ಕಂಪೆನಿಯು ಪ್ರಾಣಿ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಲು ಕೂಪರ್, ಮೆಕ್‌ಡೌಗಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಇಂಕ್. ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="history" /> ವೆಲ್‌ಕಂ ಕಂಪೆನಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನಾಗೆ 1970ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. '''ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ''' ವನ್ನು 1904ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಬನ್ನಿಥಾರ್ಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಮೂಲತಃ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಲನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರವಾಗಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ "ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಬಿಲ್ಡ್ಸ್ ಬೋನಿ ಬೇಬೀಸ್" ಎಂಬ ಷೋಷಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬನ್ನಿಥಾರ್ಪ್ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕಾಣುವುದು ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ಡೈರಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಾಗಿದ್ದು(ಹಸುಗಳ ಹಾಲನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆ)ಮೂಲ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಲೋಗೊ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪೆನಿಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ '''ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್''' ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ 1935ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಘಟಕಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.<ref name="history" /> ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ 1947 ಮತ್ತು 1958ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ '''ಜೋಸೆಫ್ ನಾಥನ್''' ಮತ್ತು ಅಲ್ಲೆನ್ & ಹ್ಯಾನ್‌ಬರೀಸ್ ಎರಡು ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="history" /> ಕಂಪೆನಿಯು 1978ರಲ್ಲಿ ಮೇಯೆರ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ,<ref name="history" /> ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. 1983ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಇಂಕ್, ರಿಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಪಾರ್ಕ್ (ಅಮೆರಿಕ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯ/ಸಂಶೋಧನೆ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಜೆಬ್ಯುಲಾನ್(ಅಮೆರಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ)ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಬರೋಸ್ ವೆಲ್‌ಕಂ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ 1995ರಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿ''' ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್‌ಕಂ''' ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಅದೇ ವರ್ಷ, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್‌ಕಂ ಔಷಧಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಟೀವನೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು.<ref name="history" /> ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್ಕಂ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಲ್ಫಾ ಪೋಜ್ನಾನ್ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="history" /> ===ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚಂ=== 1843ರಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಬೀಚಂ ಬೀಚಂಸ್ ಪಿಲ್ಸ್ ವಿರೇಚಕವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಅದು '''ಬೀಚಮ್ ಗ್ರೂಪ್‌''' ಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿತು.<ref name="history" /> <br>ಬೀಚಮ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲಂಕಾಶೈರ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಹೆಲೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳ ಶೀಘ್ರ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ 1859ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಔಷಧ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತು. [[File:GSK HQ.jpg|thumb|right|ಬ್ರೆಂಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ]] 1830ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಕೆ.ಸ್ಮಿತ್ ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಔಷಧವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="history" /> 1865ರಲ್ಲಿ ಮಾಹಲೋನ್ ಕ್ಲೈನ್ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಜತೆಗೂಡಿದರು. 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ '''ಸ್ಮಿತ್, ಕ್ಲೈನ್ & ಕಂ.''' ಯಾಯಿತು.<ref name="history" /> ತರುವಾಯ, 1891ರಲ್ಲಿ ಅದು ಫ್ರೆಂಚ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕಂಪೆನಿ ಜತೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು.<ref name="history" /> ಇದು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಮಿತ್ ಕ್ಲೈನ್ &amp;ಫ್ರೆಂಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಏಕೆಂದರೆ 1929ರಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿತು. ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸ್ಮಿತ್ ಕ್ಲೈನ್ & ಫ್ರೆಂಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಾಲವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ನಂತರ ನಾರ್ಡನ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಖರೀದಿಸಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಮಿತ್ ಕ್ಲೈನ್ &amp;ಫ್ರೆಂಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ Recherche et Industrie Thérapeutiques (ಬೆಲ್ಜಿಯಂ)ಯನ್ನು 1963ರಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="history" /> ಕಂಪೆನಿಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿ, 1969ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. 1982ರಲ್ಲಿ ಅದು ಅಲರ್ಜನ್ ಖರೀದಿಸಿತು, ಇದು ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಆರೋಗ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿತ್ತು.<ref name="history" /> ಕಂಪೆನಿಯು ನಂತರ ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಇಂಕ್. ಜತೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಿಸಿತು.<ref name="history" /> 1988ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ತನ್ನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಖರೀದಿಸಿತು<ref name="history" /> ಮತ್ತು 1989ರಲ್ಲಿ ಬೀಚ್ಯಾಂ ಜತೆ ವಿಲೀನವಾಗಿ '''ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚ್ಯಾಂ''' ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಕಂಪೆನಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಯನ್ನು ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ, ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚ್ಯಾಂ 1995ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. 1997ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಲೊದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="history" /> 2000ದಲ್ಲಿ, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ವೆಲ್‌ಕಂ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚ್ಯಾಂ ವಿಲೀನವಾಗಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ರಚನೆಯಾಯಿತು.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/money/main.jhtml?xml=/money/2000/12/27/cnsmit27.xml ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ ಜೇಂಟ್ಸ್ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಎಂಡ್ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಫೈನಲಿ ಮರ್ಜ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್, 2000</ref> ===ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು=== 2001ರಲ್ಲಿ ಇದು ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ಮೂಲದ ಬ್ಲಾಕ್ ಡ್ರಗ್ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://prnwire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=/www/story/01-16-2001/0001404508&EDATE= |title=GlaxoSmithKline Completes the Purchase of Block Drug for $1.24&nbsp;Billion |publisher=[[PR Newswire]] |accessdate=1 August 2010 |archive-date=15 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715114515/http://prnwire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=/www/story/01-16-2001/0001404508&EDATE= |url-status=dead }} ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ</ref> 2009ರ ನವೆಂಬರ್ 16ರಂದು, ಅಮೆರಿಕದ ಫುಡ್ ಎಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್‌ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್(FDA) 2009ನೇ ಎಚ್‌1ಎನ್‌1 ಜ್ವರದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಲಸಿಕೆಯು(GSKಯ ID ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾರ್ಪ್. ಸಹಾಯಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ)ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಅನುಮೋದನೆಯಾದ ನಾಲ್ಕು ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm190783.htm |title=FDA Approves Additional Vaccine for 2009 H1N1 Influenza Virus |publisher=[[Food and Drug Administration (United States)|U.S. Food and Drug Administration (FDA)]] |date=16 November 2009 |access-date=23 ಜೂನ್ 2011 |archive-date=21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110421024924/http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm190783.htm |url-status=dead }}</ref> 2010 ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯು ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಅಂದಾಜು ನಗದು ಪ್ರತಿಫಲವಾದ 253 ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌‌ಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಗಮನಹರಿಸಿದ ಅರ್ಜಟೈನಾ ಔಷಧ ಕಂಪೆನಿ ಇದಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.infogrok.com/index.php/pharma-companies/gsk-acquires-laboratorios-phoenix.html GSK ಅಕ್ವೈಯ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಫಾರ್ $253m] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100614180626/http://www.infogrok.com/index.php/pharma-companies/gsk-acquires-laboratorios-phoenix.html |date=2010-06-14 }} ಇನ್ಫೋಗ್ರಾಕ್ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನ</ref> 2010 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಕ್ರೀಡಾ ಪೌಷ್ಠಿಕ ಕಂಪೆನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿ‌ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/idUSLDE6BC0XO20101213 |title=UPDATE 2-Glaxo buys protein-drinks firm Maxinutrition| Reuters |agency=Reuters |accessdate=20 December 2010 }}</ref> ==ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳು== ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಔಷಧಿ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿ, ಕಂಪೆನಿಯು 22.7 ಶತಕೋಟಿ ಪೌಂಡ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ 9.8 ಶತಕೋಟಿ ಪೌಂಡ್ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.gsk.com/investors/reps07/annual-report-2007.pdf |title=GSK Annual Report 2007 |format=PDF |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=13 ಮೇ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513001700/http://www.gsk.com/investors/reps07/annual-report-2007.pdf |url-status=dead }}</ref> ಇದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ 90,000 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು GSK ಜಾಲತಾಣ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 40,000 ಜನರು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>"GSK ಎಟ್ ಎ ಗ್ಲಾನ್ಸ್." ಗ್ಲಾಕ್ಸೊಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೆನ್ 3 ನವೆಂಬರ್ 2009. GSK,ವೆಬ್. 23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010. <http://www.gsk.com/about/ataglance.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514144126/http://www.gsk.com/about/ataglance.htm |date=2011-05-14 }}>.</ref> ಇದರ ಜಾಗತಿಕ ಮುಖ್ಯಕಚೇರಿಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ, ಲಂಡನ್‌ನ ಬ್ರೆಂಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಹೌಸ್. ಅದರ ಅಮೆರಿಕದ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಯು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನದ ರೀಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌‌(ಆರ್‌ಟಿಪಿ)ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://localtechwire.com/business/local_tech_wire/biotech/story/3899613/ |title=GlaxoSmithKline picks RTP for consolidated U.S. headquarters |publisher=Localtechwire.com |date=5 November 2008 |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಅದರ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿಭಾಗವು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯದ ಮೂನ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಉಪನಗರ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಭಾಗವು ಆಗ್ನೇಯ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದ ರೀಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ (RTP)ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಂಪೆನಿಯ ಸ್ಟಾಕ್ ಲಂಡನ್ [[ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್|ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ADRಗಳು NYSEಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೈಕ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿದೆ(ಅಂದಾಜು ಶೇಕಡ 45 ಆದಾಯ)ಆದರೂ ಕಂಪೆನಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು 70 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿದೆ. 2009 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್ ಕ್ಲೈನ್ ಫೈಜರ್ ಜತೆ ಜಂಟಿ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿ, ViiV ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. Viiv ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಎಲ್ಲ ಫೈಜರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್‌ನ HIV ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.ft.com/cms/s/0/5327ff12-2aaa-11de-8415-00144feabdc0.html |title=/ Companies / Pharmaceuticals – GSK and Pfizer to merge HIV portfolios |work=Financial Times |date=16 April 2009 |accessdate=18 April 2011}}</ref> ViiV ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ 85% ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 15% ಫೈಜರ್ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. ==ಉತ್ಪನ್ನಗಳು== ಕಂಪೆನಿಯ ಉತ್ಪನಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: {{Col-begin|width=95%}} {{Col-1-of-4}} *ಅಡವೈರ್ * ಅಲ್‌ಬೆನ್ಜಾ *ಆಲ್ಲಿ *ಆಮರ್ಜ್ *ಅಮೋಕ್ಸಿಲ್ *ಆಕ್ವಾಫ್ರೆಶ್ *ಅರಿಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ *ಅರಾನನ್ *ಆಗ್‌ಮೆಂಟಿನ್ *ಅವಾಂಡಿಯ *ಅವೊಡಾರ್ಟ್ *BC ಪೌಡರ್ *ಬಿಯಾನೊ *ಬಿಕೋನೇಸ್ *ಬಯೋಟೀನ್ *ಬೋನಿವಾ *ಬೂಸ್ಟ್ {{Col-2-of-4}} *ಕೆಫ್ಟಿನ್ *ಕೊರೆಜ್ *ಕೊರೆಜ್ CR *ಡೆಕ್ಸೆಡ್ರೈನ್ *ಫ್ಲಿಕ್ಸೋನೇಸ್ *ಗೆರಿಟಾಲ್ *ಗ್ಲೈ-ಆಕ್ಸೈಡ್ *ಗೂಡೀಸ್ ಪೌಡರ್ *GSK-189,254 *GSK-873140 *GW-320,659 *GW 501516 *ಹಾರ್ಲಿಕ್ಸ್ *ಇಮಿಟ್ರೆಕ್ಸ್ *ಕೆಪ್ರಾ *ಲೆಮಿಕ್ಟಾಲ್ *ಲ್ಯಾನೋಕ್ಸಿನ್ {{Col-3-of-4}} *ಲೆವಿಟ್ರಾ *ಲೊವಾಜಾ *ಲುಕೋಜೇಡ್ *ಮ್ಯಾಕ್ ಲಿಯನ್ಸ್. *ನಿಕೊಡರ್ಮ್ *ನಿಕೊರೆಟ್ಟೆ *ನಿಕ್ವಿಟಿನ್ *ಪ್ಯಾಂಡೆಂರಿಕ್ಸ್ *ಪಾನಾಡೋಲ್ *ಪಾನಾಡೋಲ್ ನೈಟ್ *ಪಾರ್ನೇಟ್ *ಪಾರೊಡೋನ್ಟಾಕ್ಸ್ *ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್‌ *ಪ್ರೊಮಾಕ್ಟಾ *ರಾಲ್ಜೆಕ್ಸ್ *ರೆಲೆಂಜಾ *ರಿಕ್ವಿಪ್ *ರೈಬೀನಾ {{Col-4-of-4}} *ಸೆನ್ಸೋಡೈನ್ *ಸರ್ಲಿಪೆಟ್ *ಸೆಟ್ಲರ್ಸ್ *SKF 38393 *SKF 82958 *ಟಗಾಮೆಟ್ *ಟ್ರೆಕ್ಸಿಮೆಟ್ *ಟಮ್ಸ್ *ಟ್ರಿಜಿವರ್ *ಟೈಕರ್ಬ್ *ವಾಲ್ಟ್ರೆಕ್ಸ್ *ವೆಂಟೋಲಿನ್ HFA *ವೆರಾಮಿಸ್ಟ್ *ವೆಸಿಕೇರ್ *ವೆಲ್‌‌ಬುಟ್ರಿನ್ *ಜಾಂಟಾಕ್ *ಜೋಫ್ರಾನ್ *ಜೋವಿರಾಕ್ಸ್ {{Col-end}} ==ಕಾಯಿಲೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಉಪಕ್ರಮಗಳು== ಲಿಂಫ್ಯಾಟಿಕ್ ಫಿಲಾರಿಯಾಸಿಸ್(ದುಗ್ಧಗ್ರಂಥಿ ಫಿಲಾರಿಯಾಸಿಸ್)ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಜಾಗತಿಕ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ifpma.org/index.php?id=588 |title=Global alliance to eliminate Lymphatic Filariasis |publisher=Ifpma.org |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದತ್ತಾಂಶವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ನಾವು ಈಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್‌ನ ಮಾಜಿ ಸಿಇಒ ಜೀನ್-ಪಯೇರಾ(ಜೆಪಿ)ಗಾರ್ನಿಯರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಲ್ಬೆಂಡಜೋಲ್‌ ದಾನ ಮಾಡಲು ನಾವು ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಯಶಸ್ಸು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲ ಸಹಭಾಗಿಗಳು ಸುದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇದರ ಜತೆಗೆ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಹೆಸರನ್ನು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಲ್ಡಾವೇರ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.worldaware.org.uk/awards/awards1999/glaxo.html ದಿ ಶೆಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719072006/http://www.worldaware.org.uk/awards/awards1999/glaxo.html |date=2011-07-19 }} ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೇರ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅವಾರ್ಡ್</ref> ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಹಾರ ಮನವಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಣಿಗೆಗಳಿಗಾಗಿ 2006 ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪೌರತ್ವ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.icharter.org/list/corporate_citizenship/index.html |title=UK Corporate Citizenship rankings |publisher=Icharter.org |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ==ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== [[File:Glaxo ulverston.JPG|thumb|ಉಲ್ವರ್‌ಸ್ಟನ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ]] [[File:GlaxoSmithKline entrance Ulverston.JPG|thumb|ಉಲ್ವರ್‌ಸ್ಟನ್ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ]] *ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ ಬ್ರೆಂಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನಾದ ರಿಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೊಂದಿದೆ. *ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವಲಾನಿಯ ಉಪನಗರದ ಮೂನ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. *ಸ್ಟಾಕ್ಲಿಪಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೆವೆನೇಜ್‌ ಮತ್ತು ವೇರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ R&amp;D ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ವೇರ್; ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಜಾಗ್ರೆಬ್, ಕ್ರೊಯೇಷಿಯ; ಎವೆರಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ ಉಲಿಸ್, ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನದ ರಿಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯದ ಲಾವೆಲ್, ಕ್ವಿಬೆಕ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪರ್ ಮೆರಿಯನ್ ಕಾಲೇಜ್‌ವಿಲ್ಲೆ. *ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ವೇವರ್ ಮತ್ತು ರಿಕ್ಸೆನ್‌ಸಾರ್ಟ್‌, ಜರ್ಮನಿ(ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್), ಕೆನಡಾ(ಕ್ವಿಬೆಕ್, ಕ್ಯೂಸಿ) ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ(ಮಾರಿಯಟ್ಟಾ ಪಿಎ &amp;ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಎಂಟಿ)ಯಲ್ಲಿ ಬಯೋಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ. *ಭಾರತದ [[ಠಾಣೆ|ಥಾನೆ]] ಮತ್ತು ಭಾರತದ [[ನಾಸಿಕ್|ನಾಸಿಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ R&amp;D ಕೇಂದ್ರಗಳು * ಚೀನಾದ ಶಾಂಘಾಯ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಬೋಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ R&amp;D ಕೇಂದ್ರಗಳು *ವೈದ್ಯರು ಸೂಚಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಐರ್ವಿನ್, ವೇರ್, ಮೊಂಟ್ರೋಸ್, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಸಲ್, ಕ್ರಾವ್‌ಲಿ, ವರ್ತಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉಲ್ವರ್‌ಸ್ಟೋನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಎವೆರಾಕ್ಸ್, ಅಮೆರಿಕದ ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್, ಕಿಂಗ್‌ ಆಫ್ ಪ್ರಷ್ಯ ಮತ್ತು ಜೆಬ್ಯುಲಾನ್, ಸಿಡ್ರಾ, ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊ, ಜುರಾಂಗ್, ಸಿಂಗಪುರ್, ಕಾರ್ಕ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಪೊಂಜಾನ್, ಪೋಲೆಂಡ್, ಪಾರ್ಮಾ, ಇಟಲಿ, ಬ್ರಾಸೊವ್ ರೊಮಾನಿಯ, ಬೊರೊನಿಯ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ. *ಮೈಡೆನ್‌ಹೆಡ್,ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ; ಡಂಗಾರ್‌ವಾನ್,ಐರ್ಲೆಂಡ್; ಮಿಸ್ಸಿಸಾವುಗಾ, ಒಂಟಾರಿಯೊ; ಐಕೆನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನ; ಕ್ಲಿಫ್ಟನ್, ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ; ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್, ಮಿಸ್ಸೌರಿ, ಮತ್ತು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಳಗಳು. *GSK 39 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ 99 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ==ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತ== ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸದಸ್ಯರು: *ಸರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಜೆಂಟ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ); *ಆಂಡ್ರಿವ್ ವಿಟ್ಟಿ (ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಡಾ. ಸ್ಟೆಫಾನಿ ಬರ್ನ್ಸ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಲಾರೆನ್ಸ್ ಕಲ್ಪ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಸರ್ ಕ್ರಿಸ್ಪಿನ್ ಡೇವಿಸ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಜೂಲಿಯನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಹೆಸ್ಲಾಪ್ (ಮುಖ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಸರ್ ಡೆರಿಕ್ ಮೌಗಾನ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಸರ್ ಐಯಾನ್ ಪ್ರೋಸರ್ (ಹಿರಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಡಾ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಸ್ಕಿಮಿಟ್ಜ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಮೊನ್ಸೆಫ್ ಸ್ಲಾವೋಯಿ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಂಶೋಧನೆ & ಅಭಿವೃದ್ಧಿ); *ರಾಬರ್ಟ್ ವಿಲ್ಸನ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಡಾ. ಡೇನಿಯಲ್ ಪಡೋಲ್‌ಸ್ಕಿ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಟಾಮ್ ಡೆ ಸ್ವಾನ್ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಮಾರ್ಕ್ ಡನೋಯರ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್/ಜಪಾನ್); *ಡೇವಿಡ್ ಪಲ್ಮಾನ್ PhD (ಅಧ್ಯಕ್ಷ – ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ); *ಜಾನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ–ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ); *ಎಮ್ಮಾ ವಾಲ್ಮ್‌ಸ್ಲೆ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ – ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ಯುರೋಪ್); *ಎಡ್ಡಿ ಗ್ರೇ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್, ಯುರೋಪ್); *ಅಬ್ಬಾಸ್ ಹುಸೇನ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ –ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್); *ರಾಬರ್ಟೊ C. ಟಬೊಆಡಾ (ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಡೈರ್ಡೆ P.ಕಾನ್ನೆಲಿ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್); *ಜೇಮ್ಸ್ ಮರ್ಡೋಕ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ). 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8ರಂದು ಡಾ.ಗಾರ್ನಿಯರ್ ಅವರು ಆಂಡ್ರಿವ್ ವಿಟ್ಟಿ ಬದಲಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ವಿಟ್ಟಿ, 44, 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ಉದ್ಯೋಗ ನಷ್ಟಗಳು ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿಟ್ಟಿ ಸ್ವತಃ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಶೇಕಡ 76 ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರು. ==ವೈವಿಧ್ಯತೆ== ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ 2007ರಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ತಾಯಿಯಂದಿರಿಗೆ 100 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ವರ್ಕಿಂಗ್ ಮದರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಹೆಸರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸನ್ನದು ಗುರುತಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.workingmother.com/web?service=vpage/859 |title=Working mother |publisher=Working mother |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ''ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಅಭಿಯಾನ'' ದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ 2008 ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಮಾನತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದಿಂದ ಶೇಕಡ 100 ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅಂಕವನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಪುರುಷ ಸಲಿಂಕಾಮಿ, ಸ್ತ್ರೀಸಲಿಂಗಕಾಮಿ, ಉಭಯಲಿಂಗಿ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ನೌಕರರು, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಅಮೆರಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ ಕಾರ್ಡ್ ಇದಾಗಿದೆ. ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ECN, PTPN, GLBT, AAA, ಮುಂತಾದ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ನೌಕರ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವಾದ== *'''ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್ (ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್, ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್)''' SSRI ಖಿನ್ನತೆಶಮನಕಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ 1992ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. 2004 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಎಸ್‌ಎಸ್ಆರ್‌ಐ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಖಿನ್ನತೆಶಮನಕಾರಕಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹದಿವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಯೋಚನೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಪ್ಯಾರೋಕ್ಸಿಟೈನ್‌ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದಾಗಿನಿಂದ, ಅಂದಾಜು 5000 ಅಮೆರಿಕ ಪೌರರು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. 2007 ಜನವರಿ 29ರಂದು, ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಸಿ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಪನೋರಾಮಾ ಸರಣಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/panorama/6291773.stm|title=Secrets of the drug trials|date=29 January 2007|accessdate=15 August 2007|publisher=BBC}}</ref> ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್‌ಐ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಬೀತಾದ ಸಂಬಂಧ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವೆನಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|author=Mark Moran |url=http://pn.psychiatryonline.org/cgi/content/full/42/19/1 |title=Suicide Data Prompt Call for Black-Box Review |publisher=Pn.psychiatryonline.org |date=5 October 2007 |accessdate=18 April 2011}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/content/abstract/164/7/1044 |title=Relationship Between Antidepressants and Suicide Attempts: An Analysis of the Veterans Health Administration Data Sets |doi=10.1176/appi.ajp.164.7.1044 |publisher=Ajp.psychiatryonline.org |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=23 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110323014654/http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/content/abstract/164/7/1044 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.consumeraffairs.com/news04/2007/09/ssri_suicides.html |title=Black Box Warning Linked to Suicide Spike |publisher=Consumeraffairs.com |date=25 September 2007 |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಹಳೆಯ ರೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.passeportsante.net/fr/Actualites/Nouvelles/Fiche.aspx?doc=2006050428 |title=Des antidépresseurs en lien avec le suicide: encore? |publisher=Passeportsante.net |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> *2007 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯು ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web|title=Committee staff report to the chairman and ranking member. Committee on Finance United States Senate. The intimidation of Dr John Buse and the diabetes drug Avandia. November 2007.|accessdate=22 January 2008|publisher=[[United States Congressional committee]]|url=http://www.senate.gov/~finance/press/Bpress/2007press/prb111507a.pdf|format=PDF |archiveurl = https://web.archive.org/web/20071228160046/http://www.senate.gov/~finance/press/Bpress/2007press/prb111507a.pdf <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 28 December 2007}}</ref> ಡಾ. ಜಾನ್ ಬ್ಯೂಸ್(ಚಾಪೆಲ್ ಹಿಲ್‌ನ ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ)<ref>{{Cite web|url=http://www.unc.edu/depts/uncspeak/busejohn.html|title=Speakers at Carolina|accessdate=22 January 2008|archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926071004/http://www.unc.edu/depts/uncspeak/busejohn.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.diabetes.org/aboutus.jsp?WTLPromo=HEADER_aboutus|title=About the American Diabetes Association|publisher=[[American Diabetes Association]]|access-date=2011-06-23|archive-date=2009-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091030083623/https://www.diabetes.org/aboutus.jsp?WTLPromo=HEADER_aboutus|url-status=dead}}</ref> ಕಂಪೆನಿಯ ಮಧುಮೇಹ ನಿಗ್ರಹ ಔಷಧಿ ರೋಸಿಗ್ಲಿಟಜೋನ್(ಅವಾಂಡಿಯ)ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೃದಯದ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2007/nov/22/pharmaceuticals.glaxosmithklinebusiness|work=The Guardian |location=UK |title=GSK accused of trying to intimidate critic | first=Andrew | last=Clark | date=22 November 2007 | accessdate=3 May 2010}}</ref> *2006 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಬಿಲ್ ಲಾಕ್‌ಯರ್, "ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ (GSK)ಆರೋಪಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ 14 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಖಿನ್ನತೆಉಪಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಏರಿಸಿದ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಸ್ವಾಮ್ಯಹಕ್ಕು ವಂಚನೆ, ಅಪನಂಬಿಕೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುಪಯುಕ್ತ ದಾವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಜಾತಿವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ವಿಧಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|title=Attorney General Lockyer Announces $14&nbsp;Million National Settlement with GlaxoSmithKline to Resolve Patent Fraud, Antitrust Allegations|url=http://www.ag.ca.gov/newsalerts/release.php?id=1279|publisher=[[California Attorney General]]|access-date=2011-06-23|archive-date=2010-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100214043032/http://www.ag.ca.gov/newsalerts/release.php?id=1279|url-status=dead}}</ref> *ಎಜಿಎಂನಲ್ಲಿ 2003ರ ಮೇ 19ರಂದು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಷೇರುದಾರರು ಸಿಇಒ ಜೆಪಿ ಗಾರ್ನಿಯರ್‌ಗೆ 22 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪೆನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಷೇರುದಾರರ ಇಂತಹ ಬಂಡಾಯವು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ [[wikt:fat cat|ಫ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಟ್]](ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ) ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಭವನೀಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. *ಕಂಪೆನಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಷೇರುದಾರರು ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಕಂಪೆನಿ ಹಂಟಿಂಗ್‌ಡನ್ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (HLS)ನ ಗ್ರಾಹಕನಾಗಿತ್ತು.<ref>BBC – [http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4988858.stm "ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ವೋಂಟ್ ಬಿ ಡ್ರೈವನ್ ಔಟ್ ಆಫ್ ಯುಕೆ'"]. 17ಮೇ 2006</ref> ಸ್ಟಾಪ್ ಹಂಟಿಂಗ್‌ಡನ್ ಎನಿಮಲ್ ಕ್ರೂಯಲ್ಟಿ(ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಎಸಿ)ಮತ್ತು ಎನಿಮಲ್ ಲಿಬರೇಷನ್ ಫ್ರಂಟ್(ಎಎಲ್‌ಎಫ್)ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಎಚ್‌ಎಲ್‌ಎಸ್ ವಸ್ತುವಾಗಿತ್ತು. ಪೀಪಲ್ ಫಾರ್ ಎಥಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನಿಮಲ್ಸ್(ಪಿಇಟಿಎ)ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ತಮ್ಮ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಗುದ್ದುವ, ಒದೆಯುವ, ಅರಚುವ ಮತ್ತು ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2005 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಂದು, ಎಎಲ್‌ಎಫ್ ಎರಡು ಲೀಟರ್ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪೌಂಡ್ ಸ್ಫೋಟಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಬಾಂಬನ್ನು ಜಿಎಸ್‌ಕೆಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪಾಲ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬರ್ನ್‌ ಅವರ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂಶೈರ್ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋಟಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಹಾನಿಯಾಯಿತು. *2005ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಡ್ಸ್ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಿದ್ದರೂ ಏಡ್ಸ್ ನಿಗ್ರಹ ಔಷಧಿ ಎಜಡ್‌ಟಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸದೇ ಅಲ್ಪಕಾಲೀನ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಕಂಪೆನಿಯು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಂಪೆನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಏಡ್ಸ್ ಔಷಧಿಯ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅನೇಕ ಏಡ್ಸ್ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಆರೋಪಿಸಿತು. ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುವ ಆತಂಕದಿಂದಾಗಿ ಸಿಸಿಆರ್‌5 ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಅಪ್ಲಾವೈರಾಕ್‌ (GW873140)ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ- ನಿಷ್ಕಪಟ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>[http://aids-clinical-care.jwatch.org/cgi/content/full/2005/928/1 ಟ್ರಯಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಪ್ಲಾವಿರಾಕ್ ಹಾಲ್ಟಡ್ ಇನ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್-ನೇವ್ ಪೇಷೆಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724192118/http://aids-clinical-care.jwatch.org/cgi/content/full/2005/928/1 |date=2011-07-24 }} ಜರ್ನಲ್ ವಾಚ್ 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005</ref> 2006 ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಬಡ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಲಾಭವಿಲ್ಲದ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 30 ಮೊಟಕು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ತಿಳಿಸಿತು.<ref>[http://pubs.acs.org/cen/news/84/i23/8423Glaxo.html ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ವಿಲ್ ಕಟ್ AIDS ಡ್ರಗ್ ಪ್ರೈಸಸ್ ಫಾರ್ ಪೂರ್ ನೇಷನ್ಸ್] ಕೆಮಿಕಲ್ &amp; ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್ 1 ಜೂನ್‌ 2006</ref> *2003 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್‌ನ ಆಗಿನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಅಲ್ಲೆನ್ ರೋಸಸ್, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಔಷಧಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಬಹುತೇಕ ಔಷಧಿಗಳು-ಸೇಕಡ 90ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶೇಕಡ 30ರಿಂದ 50ರಎಎಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡಾ. ರೋಸಸ್ ತಿಳಿಸಿದರು. "ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಔಷಧಿಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶೇಕಡ 30ರಿಂದ 50ರಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಔಷಧಿಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.independent.co.uk/news/science/glaxo-chief-our-drugs-do-not-work-on-most-patients-575942.html |title=Glaxo chief: Our drugs do not work on most patients – The Independent, 8&nbsp;December 2003 |work=The Independent |location=UK |date=8 December 2003 |accessdate=18 April 2011 |archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810165344/http://www.independent.co.uk/news/science/glaxo-chief-our-drugs-do-not-work-on-most-patients-575942.html |url-status=dead }}</ref> *ಯುಎಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ 2010 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದಂಡಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ 150 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ದಂಡಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ 600 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಗ್ಲಾಕ್ಸೊಸ್ಮಿತ್‌ಲೈನ್ ಕಂಪೆನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ 750 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಪರಿಹಾರ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರ ಸಹಾಯಕ ಕಂಪೆನಿ ಸಿಡ್ರಾ, ಪ್ಯುಯೆರ್ಟೊ ರೈಕೊದಲ್ಲಿರುವ ಎಸ್‌ಬಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಕೊ ಪ್ಯುಯೆರ್ಟೊ ರೈಕೊ ಇಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕ ಮತ್ತು ಕಲಬೆರಕೆ ಔಷಧಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಈ ದೂರುಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.drugwatch.com/news/2010/10/27/paxil-and-other-popular-drugs-subject-750-million-settlement/ |title=Drugwatch. Paxil and Other Popular Drugs Subject of $750&nbsp;Million Settlement |publisher=Drugwatch.com |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ===ಕಾನೂನು=== 2003ರಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಶಮನಕಾರಕ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಅಲರ್ಜಿ ಸ್ಪ್ರೇ ಫ್ಲೊನೇಸ್‌ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದರ ವಿಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ದಂಡದಲ್ಲಿ 88 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ಆ ವರ್ಷ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಇಂಟರ್‌ನಲ್ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸರ್ವೀಸ್(ಐಆರ್‌ಎಸ್)ನಿಂದ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ದಿನಾಂಕದ ತೆರಿಗೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಗಳಿಗೆ 7.8 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಇದು ಐಆರ್‌ಎಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ. 2004ರ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎಲಿಯಟ್ ಸ್ಪಿಟ್‌ಜರ್ ಕಚೇರಿಯು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ನೋಂದಣಿ ಕಡತವನ್ನು ಕಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇದು ಪೂರ್ವಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಔಷಧ ಅಧ್ಯಯನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯುಎಸ್ ಫುಡ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್(ಎಫ್‌ಡಿಎ) ಮತ್ತು ಇತರೆ ಔಷಧಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಈ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ತಿಳಿದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದ ಈ ಭಾಗವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಎಜಿ ಮತ್ತು ರೋಸ್ ಫೈರ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಎಜಿಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2.5 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದವು. 2004ರ ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಂದು, ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಮುನ್ನ ಲೋವಾದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗ್ರಾಸ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು, ಕೆಲವು ಔಷಧಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಒದಗಿಸದಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಾ.ಆಂಡ್ರಿವ್ ಮಾಸ್‌ಹೋಲ್ಡರ್ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಅವರ ಪತ್ರವು ಪ್ರಚೋದಿತವಾಗಿತ್ತು. 2004ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 2ರ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರೀವ್ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಭಾವನೆಗಳು ಅಥವಾ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಸಂಕೇತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಕ್ಕರೆಯ ಲೇಪ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ ಗ್ರಾಸ್ಲಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ದಾವೆಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸುವ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರದ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://alison-bass.com/books.html |title=Chapter 18, Side Effects: A Prosecutor, a Whistleblower, and A Bestselling Antidepressant on Trial, 2008 |publisher=Alison-bass.com |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=7 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707111751/http://alison-bass.com/books.html |url-status=dead }}</ref> 2006ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಐಆರ್‌ಎಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ತೆರಿಗೆ ವಿವಾದವನ್ನು 3.1 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪುವ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿತು. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಷಯವೇನೆಂದರೆ ಜಾಂಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಗ್ರೂಪ್ ಪರಂಪರೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು 1989-2005ರ ನಡುವೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವುದು. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಅಂತರಕಂಪೆನಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ದರದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ- ಜಿಎಸ್‌ಕೆಯ ಅಮೆರಿಕ ಸಹಾಯಕ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನೆಲಾದ ಲಾಭದ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ನಿಂದ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಬಹುವಿಭಾಗೀಯ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗುವ ಲಾಭಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಸ್ವತ್ತಿನ ಪಾರಂಪರಿಕ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ವಿಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.<ref>[http://business.timesonline.co.uk/article/0,,13129-2353321,00.html GSK ಸೆಟಲ್ಸ್ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಫಾರ್ $3.1bn]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಟೈಮ್ಸ್ ಯುಕೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 2006</ref> 2007 ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಯುಕೆಯ ಸೀರಿಯಸ್ ಫ್ರಾಡ್ ಆಫೀಸ್ ಇರಾಕ್‌ನ ಆಹಾರದ ಬದಲಿಗೆ ತೈಲ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ಅವರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಲಂಚಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಆರೋಪವನ್ನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|author=David Leigh and Rob Evans |url=https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,,2012485,00.html |title=Unlimited February&nbsp;14, 2007 |work=Guardian |location=UK |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ====ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌==== ಪ್ಯಾರೋಕ್ಸೆಟೈನ್‌ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್' ತನ್ನ ಔಷಧಿಯ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಗೀಳಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref name="USA">{{Cite news| url=http://www.usatoday.com/news/health/2002-08-20-paxil-ads_x.htm | work=USA Today | title=Judge: Paxil ads can't say it isn't habit-forming | date=20 August 2002 | accessdate=3 May 2010}}</ref> 2001ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರೋಕ್ಸೆಟೈನ್ ಯಾವುದೇ ಖಿನ್ನತೆಶಮನಕಾರಿಗಿಂತ ಅತೀ ಕಠಿಣ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ(ನಿಲ್ಲಿಸುವ) ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಬಿಬಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/1382551.stm ಆಂಟಿ-ಡೆಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಡಿಕ್ಷನ್ ವಾರ್ನಿಂಗ್] BBC ನ್ಯೂಸ್, 11 ಜೂನ್ 2001</ref> 2002ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಆಡಳಿತ ಔಷಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಂಘಟಕರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟವು(ಐಎಫ್‌ಪಿಎಂಎ) ಅಮೆರಿಕ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ತಪ್ಪುಹಾದಿಗೆ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಎಳೆದಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="bmj">{{Cite web|author=Alison Tonks |url=http://www.bmj.com/cgi/content/full/324/7332/260 |title=Withdrawal from paroxetine can be severe, warns FDA – Tonks 324 (7332): 260 |doi=10.1136/bmj.324.7332.260 |publisher=BMJ |date=2 February 2002 |accessdate=18 April 2011}}</ref> [http://www.bmj.com/ ''ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಜರ್ನಲ್'' ] [http://www.socialaudit.org.uk/ ಸೋಷಿಯಲ್ ಆಡಿಟ್] ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮೆಡಾವರ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಈ ಔಷಧಿಯು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭ ಎಂದು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಪ್ರಚಾರಮಾಡಲಾಯಿತು..... ಇದು ಸಹಿಸಲಾರದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವಲಂಬನೆಗೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ, ವೈದ್ಯರಿಗೆ, ಬಂಢವಾಳದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಂಪೆನಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಪ್ಯಾರೋಕ್ಸೆಟೈನ್‌ಗೆ 10 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡಿದಾಗಿನಿಂದ ಈ ವಿಷಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಔಷಧಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಇಡೀ ಆದಾಯದ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌ನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಗೀಳು-ರಹಿತ ರಚನೆ ಎಂದು ಬಹಳಕಾಲದವರೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಚಾರಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref name="bmj" /> 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 22ರಂದು US ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೂರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು v. ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚ್ಯಾಮ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್(R) ಅಥವಾ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ CR(TM) (ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌)ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದವರು $63.8 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಒಪ್ಪಂದದಡಿಯ<ref>[http://www.paxilpediatricsettlement.com/ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್] ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್</ref> ಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಗ್ರಾಹಕ ವಕೀಲರು ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌ ತಯಾರಕ GSKಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೂಡಿದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದ ದಾವೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. FDA 1992ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌‌ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದಂದಿನಿಂದ, ಸರಿಸುಮಾರು 5,000 U.S. ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ GSKಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಈ ಔಷಧಿಯ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಗೀಳುಹಿಡಿಸುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಾರ,<ref>{{Cite web |url=http://www.paxilprotest.com/ |title=Paxil Protest Site |publisher=Paxilprotest.com |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307152504/http://www.paxilprotest.com/ |url-status=dead }}</ref> ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಾವೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಲಾಯಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ್ನು ಅಂತರ್ಜಾಲದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಕ್ರಮವು ರಹಸ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಆರ್ಡರ್ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಜಾಲತಾಣದ ಮಾಲೀಕ ಗ್ಲಾಕ್ಸೋಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಕ್ರಮದ ಪರಿಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2007 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಸೀಕ್ರೇಟ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=http://seroxatsecrets.wordpress.com/2007/03/03/the-paxil-protest-time-machine/ |title=Seroxat Secrets |publisher=Seroxatsecrets.wordpress.com |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ ಸೈಟ್‌ನ ದಾಖಲೆಯು Archive.orgಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://paxilprotest.com/ |title=Paxil Protest |publisher=Web.archive.org |date=19 May 2006 |accessdate=18 April 2011 |archive-date=19 ಮೇ 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060519170044/http://paxilprotest.com/ |url-status=bot: unknown }}</ref> 2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಸೀಕ್ರೇಟ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಾರ,<ref>{{Cite web|url=http://seroxatsecrets.wordpress.com |title=seroxat secrets website |publisher=Seroxatsecrets.wordpress.com |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಂಪು ದಾವೆಯಲ್ಲಿ, ನೂರಾರು ಜನರ ಪರವಾಗಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ plc,ವಿರುದ್ಧ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಔಷಧಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ (ನಿಲ್ಲಿಸುವ)ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಸಮೀಪವಿರಿಸಿದವು. ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಅಪೀಲ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಹಗ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ಸ್ ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hughjames.com/lifestyle/groupactions/seroxt.html |title=Hugh James Solicitors seroxat news |publisher=Hughjames.com |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070222131722/http://www.hughjames.com/lifestyle/groupactions/seroxt.html |url-status=dead }}</ref> 2008 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಏಜನ್ಸಿಯು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಸೇವನೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mirror.co.uk/news/topstories/2008/03/07/suicide-pills-firm-slammed-89520-20343028/ |title='Suicide' pills firm slammed |publisher=Mirror.co.uk |date=11 August 2009 |accessdate=18 April 2011 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಳೆಯ ಶಾಸನದ ಅನ್ವಯ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 2008ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಸೂಚಿತ ಮಾಹಿತಿಯು ಗಂಭೀರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://us.gsk.com/products/assets/us_paxil.pdf |title=PAXIL Tablets & Oral Suspension prescribing information |format=PDF |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=4 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110904214137/http://us.gsk.com/products/assets/us_paxil.pdf |url-status=dead }}</ref> ====ರೈಬೀನಾ==== 2007ರ ಮಾರ್ಚ್ 27ರಂದು, ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 15ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಮೀಷನ್ ಫೇರ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಅನ್ವಯ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ಕರಾಂಚ್ ಹಣ್ಣಿನ ಪಾನೀಯ ರೈಬೀನಾಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ, ಕಂಪೆನಿಯು ರೈಬೀನಾ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ನಂಬಿಸಿತು. ಶಾಲೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಆಕ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಪಾಕುರಂಗಾ ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ಇಬ್ಬರು 14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕಿಯರು(ಅನ್ನಾ ದೇವತಾಸನ್ ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಿ ಸುವೊ) 100 ಎಂಎಲ್ ಧಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಕುಡಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ಪಾನೀಯ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದರು. ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಇಬ್ಬರು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ, ವಿಷಯ ಬಗೆಹರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಫೇರ್ ಗೊನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದಾಗ ಈ ವಿಷಯವು ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಮೀಷನ್(ಸರ್ಕಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿನ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿ)ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಕಮಿಷನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ರೈಬೀನಾ ಪಾನೀಯ ಯಾವುದೇ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಪತ್ತೆಮಾಡಿತು. 15 ಆರೋಪಗಳಿಗಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಗೆ 217000 ಡಾಲರ್ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆರೋಪಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 88ರಿಂದ ತಗ್ಗಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2002 ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ 2006 ಮಾರ್ಚ್‌ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತು. ತಾನು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ, ಜಾಹೀರಾತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಆಗಿನಿಂದ ಅದು ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ರೈಬೀನಾ ಪಾನೀಯದಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸತ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ವಕೀಲ ಅಡಾಂ ರೋಸ್ ಮೂಲಕ, ಕುಡಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ಪಾನೀಯ ರೈಬೀನಾ ಪ್ರತಿ 100 ಎಂಎಲ್‌ಗೆ 7 ಎಂಜಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಅಥವಾ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 44 ಹೊಂದಿರುವುದು ಸುಳ್ಳು ಎಂಬ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಮೀಷನ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ರಿಬೇನಾದ ಬ್ಲಾಕ್‌ಕರಾಂಟ್ಸ್ ಕಿತ್ತಲೆಹಣ್ಣುಗಳ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನುವ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಜಾಹೀರಾತು ಅಕ್ಷರಶಃ ನಿಜವಾದರೂ ರೈಬೀನಾದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಸಂಭವವಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಕಂಪೆನಿಯು ಸಮ್ಮತಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10431253|title=Judge orders Ribena to fess up|publisher=NZ Herald|first=David|last=Eames|date=28 March 2007}}</ref> ====ಅವಾಂಡಿಯ==== 2007ರ ಜೂನ್ 14ರಂದು ನ್ಯೂಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನ ಕ್ಲೀವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡಿವ್ಯಾಸ್ಕುಲರ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಟೀವನ್ ನಿಸ್ಸೆನ್ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಧಿಕ ಮಟ್ಟದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವಾಂಡಿಯ ಎಂದು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ರೋಸಿಗ್ಲಿಟಾಜೋನ್‌ ಸೇವಿಸುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಅಂಗಾಂಶದ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಿತು. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಔಷಧಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರ ಜತೆ ನಿಸ್ಸೆನ್ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿತು. ಈ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರ ಅರಿವಿಗೆ ಬಾರದೇ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಒಹಿಯೊ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಒಂದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ, ರಾಸಿಗ್ಲಿಟಾಜೋನ್ ಅನುಮೋದನೆ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಯಾದ ನಂತರ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿತೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 2010ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ರೋಸಿಗ್ಲಿಟಾಜೋನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಲೇಖನವನ್ನು<ref name="pmid20154334">{{Cite journal |author=Nissen SE |title=The rise and fall of rosiglitazone |journal=Eur. Heart J. |volume=31 |issue=7 |pages=773–6 |year=2010 |month=April |pmid=20154334 |doi=10.1093/eurheartj/ehq016 |url=}}</ref> ಪ್ರಕಟಿಸುವುದನ್ನು ದಮನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.<ref name="pmid20418345">{{Cite journal |author=Lüscher TF, Landmesser U, Ruschitzka F |title=Standing firm—the European Heart Journal, scientific controversies and the industry |journal=Eur. Heart J. |volume=31 |issue=10 |pages=1157–8 |year=2010 |month=May |pmid=20418345 |doi=10.1093/eurheartj/ehq127 |url=http://freepdfhosting.com/4f161330ef.pdf |access-date=2011-06-23 |archive-date=2010-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100509072248/http://freepdfhosting.com/4f161330ef.pdf |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಮಿಟಿಯ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಸಮಯೋಚಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವಾಂಡಿಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{citation | last = [[Max Baucus]] | coauthors = [[Chuck Grassley]] | contribution = Finance Committee Letter to the FDA Regarding Avandia | title = Finance Committee | date = 12 July 2010 | id = | contribution-url = http://finance.senate.gov/newsroom/chairman/download/?id=a5c07780-6351-4905-8c63-52e4a7a7a66b | accessdate = 24 August 2010}}</ref> ==ಪ್ರಕಟಿತ ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆ== 2009 ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಆಂಡ್ರಿವ್ ವಿಟ್ಟಿ 50 ಅತೀ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯು ಔಷಧಿ ದರಗಳನ್ನು ಶೇಕಡ 25 ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ, ಹೊಸ ಔಷಧಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು,ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡ 20 ಲಾಭಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆಮಾಡುವುದು.<ref>[https://www.theguardian.com/business/2009/feb/13/glaxo-smith-kline-cheap-medicine ಡ್ರಗ್ ಜೈಂಟ್ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಪ್ಲೆಜಸ್ ಚೀಪ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಫಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಪೂರ್], ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, 2009-02-13</ref> ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ದತ್ತಿಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.unitaid.eu/index.php/en/home/UNITAID-Statement-on-GSK-Patent-Pool-For-Neglected-Diseases.html UNITAID ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆನ್ GSK ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್ ಫಾರ್ ನೆಗ್ಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಡಿಸೀಸಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, 2009-02-16</ref><ref>[http://www.healthgap.org/bakeronGSK.htm GSK ಅಕ್ಸೆಸ್ ಟು ಮೆಡಿಸಿನ್ಸ್: ದಿ ಗುಡ್, ದಿ ಬ್ಯಾಡ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಇಲ್ಯುಶರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716234629/http://www.healthgap.org/bakeronGSK.htm |date=2011-07-16 }} ಪ್ರೊ. ಬ್ರೂಕ್ K. ಬೇಕರ್, ಹೆಲ್ತ್GAP, 2009-2-15</ref> Médecins Sans Frontières ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು,ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಇತರೆ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅವರ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸದ ಬಗ್ಗೆ ಜಿಎಸ್‌ಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿತು.<ref>[http://www.msfaccess.org/media-room/press-releases/press-release-detail/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=1532&amp;cHash=f8c0eca3b4 MSF ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟು GSK ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್ ಪ್ರೊಪೋಸಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110807200142/http://www.msfaccess.org/media-room/press-releases/press-release-detail/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=1532&cHash=f8c0eca3b4 |date=2011-08-07 }}, Médecins Sans Frontières, 2009-2-16</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{Portal|Companies}} * ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ * Recherche et Industrie Thérapeutiques (R.I.T.) * ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಡಯಾಗ್ನೊಸ್ಟಿಕ್ಸ್ * ಫಿಜರ್‌ {{Clear}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌== {{Reflist|colwidth=30em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌== *{{Official|http://www.gsk.com/}} *ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ [http://briefings.ft.com/company/news.html?extelID=00044814&amp;query=UK:GSK&amp;region=&amp;industry= ಕ್ವೋಟ್, ಪ್ರೊಫೈಲ್ & ನ್ಯೂಸ್] *ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ [http://www.londonstockexchange.com/en-gb/pricesnews/prices/System/DetailedPrices.htm?sym=GB0009252882GBGBXSET10925288GSK ಕ್ವೋಟ್, ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಫೈಲಿಂಗ್ಸ್ & ನ್ಯೂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070617040743/http://www.londonstockexchange.com/en-gb/pricesnews/prices/system/detailedprices.htm?sym=GB0009252882GBGBXSET10925288GSK |date=2007-06-17 }} *ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ‌ಚೇಂಜ್ [http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=GSK ಕ್ವೋಟ್, ಪ್ರೊಫೈಲ್, ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಫೈಲಿಂಗ್ಸ್ & ನ್ಯೂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716181118/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=GSK |date=2012-07-16 }} * ಗ್ [http://www.urchpublishing.com/press_releases/glaxosmithkline_will_overtake_pfizer_to_become_world39s_largest_pharmaceutical_company_by_2012.html ಲ್ಯಾಕ್ಸೊಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ವಿಲ್ ಓವರ್‌ಟೇಕ್ ಫಿಜರ್‌ ಟು ಬಿಕಮ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಫಾರ್ಮಸಿಟಿಕಲ್ ಕಂಪನಿ 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717173452/http://www.urchpublishing.com/press_releases/glaxosmithkline_will_overtake_pfizer_to_become_world39s_largest_pharmaceutical_company_by_2012.html |date=2011-07-17 }} URCH ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ (ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ) {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1954ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೈವಿಕತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಔಷಧಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೆನ್]] [[ವರ್ಗ:ದಂತ(ಹಲ್ಲು)ದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೌನ್‌ಸ್ಲೋನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೊಂದಿದ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] by3nvbylp7oy6432y1qgckgs5glzk42 0 36379 1372500 1357467 2026-04-30T14:59:12Z ~2026-26328-43 99232 ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ 1372500 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction |type = village |native_name=ಭೈರವಾಡಗಿ |taluk_names=[[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] |nearest_city=[[ದೇವರಹಿಪ್ಪರಗಿ ]] |parliament_const=[[ವಿಜಯಪುರ]] |assembly_const= |latd = 16.1833 |longd = 75.7000 |state_name=ಕರ್ನಾಟಕ |district=[[ವಿಜಯಪುರ]] |leader_title= |leader_name= |altitude=770 |population_as_of=೨೦೧೨ | population_total=೧೫೦೦ | population_density=೫೦ |area_magnitude=9 |area_total=೧೨೦೦ |area_telephone= |postal_code= |vehicle_code_range=ಕೆಎ - ೨೮ |website= }} ಭೈರವಾಡಗಿ ಗ್ರಾಮವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ವಿಜಯಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.ನೂತನ ದೇವರಹಿಪ್ಪರಗಿ ತಾಲೂಕಿಗೆ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಗ್ರಾಮವು ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಕಲಚೂರಿ ಮತ್ತು ದೇವಗಿರಿ ಯಾದವರ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಇದು ಬೌದ್ಧ ಬೌದ್ಧವಾಡಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತಿತ್ತು. ನಂತರ ಶೈವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಭೈರವಾಡಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.ಎಂದು ವಿಜಯಪುರದ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವೇದಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಾಯಪ್ಪ ಇಂಗಳೆ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಹವಾಮಾನ== * <big>ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲ</big>ದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ ೪೨.೭ ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ) , ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ೯.೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. * <big>ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ</big> - ೩೫°C-೪೨°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ * <big>ಚಳಿಗಾಲ</big> ಮತ್ತು * <big>ಮಳೆಗಾಲ</big> - ೧೮°C-೨೮°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್. * ಮಳೆ - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ ೩೦೦ - ೬೦೦ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. * ಗಾಳಿ -ಗಾಳಿ ವೇಗ ೧೮.೨ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), ೧೯.೬ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ ೧೭.೫ ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ==ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ== ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ <big>ಕನ್ನಡ</big>. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ [[ಉರ್ದು]], [[ಮರಾಠಿ]] ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ [[ಗೋಧಿ]], [[ಅಕ್ಕಿ]],[[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ]] ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. <big>ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ</big>,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ==ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ== [[File:Uttar Karnataka food.JPG|thumb|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊಟ]] ಅಪ್ಪಟ <big>ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ</big> ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು [[ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ]] ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಧರ್ಮ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಮತ್ತು [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ==ಭಾಷೆ== ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ [[ಕನ್ನಡ]]. ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಹಿಂದಿ]], [[ಮರಾಠಿ]] ಹಾಗೂ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ದೇವಾಲಯ== * ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ ==ಮಸೀದಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ. ==ನೀರಾವರಿ== ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 50 ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು , ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ==ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ== ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಉದ್ಯೋಗ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ. ==ಬೆಳೆ== <big>ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು</big> ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ , ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ <big>ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು</big> ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. <big>ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು</big> ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಸಸ್ಯ== ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಪ್ರಾಣಿ== ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಹಬ್ಬ== ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ. ==ಸಾಕ್ಷರತೆ== ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ==ರಾಜಕೀಯ== ಗ್ರಾಮವು [[ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. [[ಬಿಜಾಪುರ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ]] {{ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] 7jagk7qk0fmqbf1xhsb4fdtei7f1ozb 0 40342 1372506 1346593 2026-04-30T17:50:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372506 wikitext text/x-wiki ==ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣ== ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಸಾಮಾಜಿಕ ಯುಗಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ- ೧.ಚಿನ್ನದ ಯುಗ, ೨.ಬೆಳ್ಳಿ ಯುಗ, ೩.ಹಿತ್ತಾಳೆ ಯುಗ, ೪.ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗ. ಇವುಗಳೊಳಗೆ ಪವನ, ತಾಮ್ರ, ಕಂಚು, ಸತುಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಲೋಹಗಳು ಮನುಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿಗಳೆರಡು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಲೋಹಗಳಾಗಿವೆ. ಆಭರಣಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕವಾಗಿ, ಸೌಂದರ್ಯರಕ್ಷಕವಾಗಿ, ಔಪಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯವರ್ಧಕವಾಗಿ, ಆಪದ್ಧನವಾಗಿ, ಅನ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳುತ್ತಿವೆ. ಪವನ ಚಿನ್ನವು ಅಪರಂಜಿ ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಕೆಂಪೊತ್ತಿನ ಹಳದಿ ವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿಶ್ರಲೋಹವನ್ನು ೨೨ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ೨ಪಾಲು ತಾಮ್ರ,೨೨ಪಾಲು ಚಿನ್ನ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. 'ಕ್ಯಾರೆಟ್' ಎಂಬುದು ಚಿನ್ನದ ಪರಿಶುದ್ದತೆಯನ್ನು ಓರೆಗಚ್ಚುವ ಪ್ರಮಾಣ ಸೂಚಕ. ೨೪ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನ ಶುದ್ದ ಬಂಗಾರದ್ದಾದರೂ, ಅದಕ್ಕೂ ತುಸು ತಾಮ್ರ, ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳ್ಳಿ ಬೆರೆಸಿದಾಗಲೇ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ರೂಪ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಬರೀ ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೂಪ ಮೂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರು. ಚಿನ್ನದ ಒಡವೆ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಮೇಣದಿಂದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸೆಗಣಿಯ ತೇಪೆಹಾಕಿ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿಡುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಚಿನ್ನವನ್ನು ೧೦೬೩೦ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ, ಆ ದ್ರವರೂಪದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಆರಲು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದು ಆ ನಮೂನೆಯ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. *ಆಭರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವ ಚಿನ್ನದ ಮಿಶ್ರಧಾತು ೨೨ ಕ್ಯಾರಟ್ ನದು. ಇದರಲ್ಲಿ ೨೨ ಭಾಗ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ೨ ಭಾಗ ತಾಮ್ರಗಳು ಇರುವುವು. ತಾಮ್ರದ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣವು ಕೊಂಚ ಕೆಂಪಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿಯತ್ತ ತಿರುಗಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ, ಪಲಾಡಿಯಮ್ ಅಥವಾ ನಿಕೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವರು. == ಬಂಗಾರ == '''[[ಚಿನ್ನ]]'''-'''ಬಂಗಾರ''' - '''ಹಳದಿ ಲೋಹ''' - '''ಸುವರ್ಣ'''-''ಹೇಮ'''-'''ಕನಕ'''-ಸ್ವರ್ಣ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಬಂದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಬಂದಿದೆ ಅನ್ನುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಹಿಂದೆ ಚಿನ್ನವೇ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಲೋಹವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದರಿಂದಲೂ, ಅದು ಬೇರೆ ಲೋಹ, ಅನಿಲ, ಗಾಳಿ, ಮಳೆ, ಮಣ್ಣು ಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದದೆ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲ ಲೋಹಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಮೊದಲಾದ ಇತರ ಲೋಹಗಳು ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿವೆ. ಅದು ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯದ ಬದಲಿಗೆ ಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲೋಹವಿರಬೇಕು. ಅದರ ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣ - ಮೃದುತ್ವ -ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆ.; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆರ್ಯರು '''ಸುವರ್ಣ''' (ಸು=ಉತ್ತಮ + ವರ್ಣ=ಬಣ್ಣ) ಎಂದು ಕರೆದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಕ್ಕೆ [[ಚಿನ್ನ]] ತಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ. *ಅದು -ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನ ವು ೨೪ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಇರುವುದು; ಅದು ಬಹಳ ಮೃದುವಾ ದ್ದರಿಂದ ಆಭರಣ ಬಾಳಿಕೆ / ತಾಳಿಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ೨೨ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನದ ವಡವೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುದ್ಧ ಆಭರಣ ಚಿನ್ನ. ಅದು ೯೯.೯೯ ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ೯೯.೫ ಗ್ರಾಮಿಗೆ ೭% ಎಂದರೆ - ೯೨.೫ ಗ್ರಾಂ ಗೆ ೭ಗ್ರಾಮ್ ಶುದ್ಧ ತಾಮ್ರ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಶುದ್ಧ ಇರುವ ಒಡವೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ /ಮಾಡುತ್ತಾರೆ -ಆದರೆ ೨೨ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನದ ಮೆರಗು ಇರುವುದಿಲ್ಲ / ಕಾಲ ಸಂದಂತೆ ಕಂದಿ-ಬಣ್ಣ ಕೆಡುತ್ತದೆ.<ref>[https://www.thebalance.com/gold-price-history-3305646 Gold Price History from 30 B.C. to Today]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ == * 1930 ರಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ - ಒಂದು ಪಕ್ಷಿನೋಟ : *International avoirdupois ounce=28.349523125grams=437.5 grains * ಇಸವಿ—ಬೆಲೆ, ರೂ. * 1930–18ರೂ. -1ತೊಲಕ್ಕೆ -11.423 ಗ್ರಾಂ - (ounce=28.349 gms =2.423ತೊಲ ;1ತೊಲ =11.7ಗ್ರಾಂ. gms ) * 1940–36 ರೂ. --ತೊಲಕ್ಕೆ * 1950–99ರೂ. ---ತೊಲ * 1960–111 ರೂ. --ತೊಲ * 1970–184ರೂ. --(10ಗ್ರಾಂ) * 1980–1330 ರೂ.--,, * 1990–3200 ರೂ,, * 2000 - 4250 ರೂ.,, * 2005–4520 * 2006–8142 * 2007–9005 * 2008–12000 ===೨೦೦೯=== * 2009—ಜನವರಿ 2009, -16,ಫೆಬ್ರವರಿ 13400 -14985(10 ಗ್ರಾಂ) * 1-03-2010 -1725 1 ಗ್ರಾಂ.ಗೆ ಶುದ್ಡತೆ (1 gಡಿ 99.5) * 22-5-2010–18180; ರೂ. ---99.5 10ಗ್ರಾಂಗೆ * 21-7-2011–22500;ರೂ. --- 99.5 10ಗ್ರಾಂಗೆ * 9-8-2011 ---26100:/25360- 99.5/10ಗ್ರಾಂಗೆ * 17-8-2011 ---26248 ರೂ.:-- -99.5 /10ಗ್ರಾಂ * 6-03-2012 ---28650:/99.5 /10ಗ್ರಾಂ * 20-5-2013 26500:/99.5 /10ಗ್ರಾಂ * 28-8-2013 10ಗ್ರಾ 34500/-99.99 ಶುದ್ಡತೆ (ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಚಿನ್ನ ರೂ.34500/- ನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. * 24-2-2014 ಮುಂಬಯಿ/ಮುಂಬಯಿ: 30,559 / 30559 10gಡಿಚಿms *30-6-2016: ಚಿನ್ನ (ಎಂಸಿಎಕ್ಸ್) (10 ಗ್ರಾಮ್):31,253. ↓-62.00(29-6-2016:31,315) *1-7-2020:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ 10 ಗ್ರಾಂಗೆ 48,982 ರೂಪಾಯಿಗಳ ($ 655.63) ದಾಖಲೆ ಮಾರಾಟ.<ref>[https://www.prajavani.net/stories/world-news/gold-purchase-rise-in-hong-kong-and-japan-741817.html ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಖರೀದಿಗೆ ಮುಗಿಬಿದ್ದ ಗ್ರಾಹಕರು; ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ Updated: 03 ಜುಲೈ 2020]</ref> *31-7-2020: ಮುಂಬಯಿ-> 22ಕ್ಯಾರೆಟ್- ರೂ. 51,900;; 24 ಕ್ಯಾರೆಟ್‍ ರೂ.52,900:<ref>https://www.goodreturns.in/goldrates/#Indian+Major+Cities+Gold+Rates+Today{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ವಹಿವಾಟು=== *'''ಅಂಕಿ - ಅಂಶ:''' *ರೂ.5.62 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ -ಭಾರತದ ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಾತ್ರ; 7% -ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ; 29% -ಜಾಗತಿಕ ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲು *ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ: ಭಾರತದ ಚಿನ್ನದ ಬೇಡಿಕೆ ಶೇ 70ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ *2019 2ನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ;2020 2ನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ : 213.2 ಟನ್;63.7 ಟನ್ *ಭಾರತದ ಚಿನ್ನದ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಶೇ 32ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ; 2019 2ನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ; 2020 2ನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ;; 148.8 ಟನ್;218.9 ಟನ್ *10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಚಿನ್ನದ ಬೇಡಿಕೆ (ಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ):- * 2010:- 1,001 * 2011:- 974 * 2012:- 914 * 2013:- 958 * 2014:- 833 * 2015:- 857 * 2016:- 666 * 2017:- 771 * 2018:- 760 * 2019:- 690 ====ಅಮದು ರಫ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ==== *ಭಾರತದ ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಆಮದು ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 14ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ; 2019–20;ರೂ.2.11 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ-2018–19;ರೂ.2.46 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ. *ಭಾರತದ ಚಿನ್ನಾಭರಣ ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 11ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ:- 2019–20;₹2.61 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ;;2018–19;₹2.92 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ *ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಮಾಣ:-2017;1,400 ಕೆ.ಜಿ;; 2016;1,700 ಕೆ.ಜಿ.<ref>[https://www.prajavani.net/explainer/gold-investing-in-the-yellow-metal-749499.html ಮೋಹದಲೋಹದ ನಾಗಾಲೋಟ; ಪ್ರಜಾವಾಣಿ;d: 31 ಜುಲೈ 2020,]</ref> == ೧೯೨೫ ರಿಂದ ಚಿನ್ನದ ಧಾರಣೆ == 1960 ರ ವರೆಗೆ 1 ತೋಲಕ್ಕೆ ಧಾರಣೆ ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ—ನಂತರ 10 ಗ್ರಾಂಗಳಿಗೆ ದರ ; ಒಂದು ತೊಲ =11.420 ಗ್ರಾಂ {| class="wikitable" |- ! ವರ್ಷ!! ಧಾರಣೆ(ರೂ.)->!! ವರ್ಷ!! ಧಾರಣೆ!! ವರ್ಷ !!ಧಾರಣೆ!! ವರ್ಷ!! ಧಾರಣೆ!!ವರ್ಷ!! ಧಾರಣೆ!! ವರ್ಷ!! ಧಾರಣೆ!! ವರ್ಷ !!ಧಾರಣೆ!! ವರ್ಷ!! ಧಾರಣೆ |- |1925|| 18.75|| 1936|| 29.81||1947||88.62||1958||95.38||1970|| 184.50||1981|| 1800|| 1992 ||4334.|| 2003|| 5600. |- |1926||18.43|| 1937|| 30.18 ||1948 ||95.87||1959||102.56||1971||193.00||1982|| 1645|| 1993|| 4140.|| 2004|| 5850. |- |1927||18.37|| 1938||29.93||1949||94.17||1960||111.87||1972|| 202.00|| 1983|| 1800.|| 1994|| 4598.|| 2005|| 7000. |- |1928||18.37||1939||31.74||1950 ||99.18||1961|| 119.35||1973||278.50||1984|| 1970.|| 1995|| 4680.|| 2006|| 8400. |- |1929||18.43||1940||36.04||1951||98.05||1962|| 119.75||1974||506.00|| 1985||2130.||1996|| 5160.|| 2007|| 10800. |- |1930 ||18.05||1941|| 37.43||1952||76.81||1963||97.00||1975|| 540.00|| 1986|| 2140.|| 1997|| 4725.|| 2008|| 12500. |- |1931||18.18|| 1942||44.05||1953||73.06||1964||63.25||1976 ||432.00|| 1987|| 2570.|| 1998|| 4045.|| 2009|| 14500. |- |1932 ||23.06||1943|| 51.05|| 1954 ||77.75||1965|| 71.75||1977|| 486.00|| 1988|| 3130.|| 1999|| 4234.|| 2010|| 18500. |- |1933|| 24.05|| 1944||52.93||1955||79.18|| 1966 ||83.75||1978|| 685.00||1989||3140.|| 2000|| 4400.|| 2011 ||26400. |- |1934 ||28.81 ||1945||62.00|| 1956 ||90.81 ||1967||102.50||1979|| 937.00||1990|| 3200.|| 2001|| 4300.|| 2012|| 29000 |- |1935 ||30.81 ||1946||83.87|| 1957 ||90.62||1968|| 162.00||1980 ||1330.00||1991|| 3466. ||2002 ||4990.|| 28/8/2013|| 34500 |- |24/2/2014|| 30559||??? ||-|| -||-||1969|| 176.೦೦|| |} <ref>http://piketty.pse.ens.fr/files/capital21c/xls/RawDataFiles/GoldPrices17922012.pdf HISTORICAL GOLD PRICES- 1833 to Present</ref> == ಚಿನ್ನದ ವಿಶ್ವದ ವಹಿವಾಟು == {{Quote_box| width=30%|align=right|quote= '''ಡಬ್ಲ್ಯುಜಿಸಿ ವರದಿ ಮುಖ್ಯಾಂಶ''' *ಚಿನ್ನದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳ ಪಾತ್ರವೇ ಈಗಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ವಿಭಾಗದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಚಿನ್ನಾಭರಣದ ಪಾಲು ಶೇ 50ರಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ದಿದೆ ಅಂದರೆ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 534 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಆಭರಣ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿಯೇ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿನ್ನಾಭರಣದ ಬೇಡಿಕೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. *ಅಮೆರಿಕ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿನ ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶೇ 39ರಷ್ಟು ಅಂದರೆ, 147 ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ. *ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು 93 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಿವೆ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಚಿನ್ನವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ 15 ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳಿಂದಲೂ ಖರೀದಿಸುತ್ತಲೇ ಬರುತ್ತಿವೆ. *ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಗಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿಯೇ ಚಿನ್ನದ ವಿನಿಮಯ ಹೂಡಿಕೆ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ (ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಟ್ರೇಡೆಡ್ ಫಂಡ್ಸ್) ಹಣ ತೊಡಗಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇ 6ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಚಿನ್ನದ ಗಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯ ಖರೀದಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇ 21ರಷ್ಟು ಅಂದರೆ 312 ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 246 ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. *ಚಿನ್ನ ಪೂರೈಕೆ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಜುಲೈ, ಆಗಸ್ಟ್‌, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ವೇಳೆ ಶೇ 7ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ 1048 ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಗ್ಗಿದೆ. (2014ರ 3ನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ಚಿನ್ನದ ಬೇಡಿಕೆ ಕುರಿತ ವರದಿ ಜಿಎಫ್‌ ಎಂಎಸ್, ಥಾಮ್ಸನ್ ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌ನ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ-ವರದಿ-ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ೧೦-೧೨-೨೦೧೪)}} :ದಿನಾಂಕ 24-2-2014 ಆಧಾರ ವಿಶ್ವ ಚಿನ್ನದ ಮಂಡಳಿ (ಪ್ರಜಾವಾಣಿ) :ದೇಶಗಳ ವಹಿವಾಟು:ಟನ್ ಗಳಲ್ಲಿ:2011-12ರಲ್ಲಿ/ಮತ್ತು:2012-13/ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ಹೆಚ್ಚಳ/ # :ಚೀನಾ 806.8/1065.8 ಟನ್+32% / # :ಭಾರತ 864.2/974.8 +13% # :ಅಮೇರಿಕಾ 161.8 / 190.3 +18% # :ಟರ್ಕಿ 109.5 /175.2 +60% # :ಥಾಯಿಲೆಂಡ್ 81.1/140.1 73% # :ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ 52.9 / 68 +28% # :ಬ್ರಿಟನ್ 21.4 / 23.4 +10% ::24-2-2014 ಮೇಲಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ರೋಮನ್ ಲಿಪಿ ::2011-12 //2012-13/ಶೇಕಡ ಏರಿಕೆ # 806.8/1065.8ಟನ್ ಗಳಲ್ಲಿ+32% /¨ # 864.2/974.8 +13% # 161.8 / 190.3 +18% # 109.5 /175.2 +60% # 81.1/140.1 73% # 52.9 / 68 +28% # 21.4 / 23.4 +10% ==ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ದಾಸ್ತಾನು== *ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ದಾಸ್ತಾನು[https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_reserve] ==ಔನ್ಸ್- ತೂಕದ -ಘಟಕಗಳು== {| class="wikitable" |- |ಔನ್ಸ್- ತೂಕದ -ಘಟಕಗಳು *ಭಿನ್ನ ವಿಧ- (ಗ್ರಾಂ)grains -ಗ್ರೈನ್.ಗಳು *ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ avoirdupois ಔನ್ಸ್= 28.349523125(ಗ್ರಾಂ)= 437,5ಗ್ರೈನ್.ಗಳು * ಒಂದು ಔನ್ಸ್ = 28.349ಗ್ರಾಂ * ಒಂದು ತೊಲಾ = 11.7ಗ್ರಾಂ * ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಟವರ್ ಔನ್ಸ್ ??=29.16ಗ್ರಾಂ - 450grains/ಗ್ರೈನ್.ಗಳು |} ==2014ರಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಸಂಗ್ರಹ== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014 ಕ್ಕೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಸಂಗ್ರಹ (ಟಾಪ್ 40 ವರ್ಲ್ಡ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರಿತ===https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_reserve) {| class="wikitable" |- ! ದೇಶ !!ಸಂಗ್ರಹ ಟನ್ +%!!ದೇಶ !!ಸಂಗ್ರಹ ಟನ್+% !!ದೇಶ !!ಸಂಗ್ರಹ ಟನ್ +%!!ದೇಶ !!ಸಂಗ್ರಹ ಟನ್ +% |- |1.ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ||8,133.5 -72% ||11 ಭಾರತ ||557.7- 7% ||21 ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ||280.0 =42% ||31 ಲಿಬಿಯಾ ||116.6 -4% |- |2.ಜರ್ಮನಿ ||3,384.2 6-7% ||12 ಟರ್ಕಿ ||523.8 -16% ||22 ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ||227.4 -34% ||32 ಗ್ರೀಸ್ ||112.4 6-9% |- |3. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ ||2,814.0 ಎನ್ಎ ||13.ಯುರೋ/ ಸೆಂಟ್ರಲ್ಬ್ಯಾಂಕ್ ||503.2 -27% ||23. ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ||194.7- 9% ||33. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಟ್ಲ್ಮೆಂಟ್ಸ್ನ ಎನ್ಎ ಬಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ||111,0 |- |4. ಇಟಲಿ ||2,451.8.66% ||14. ತೈವಾನ್ ||423.6 4% ||24. ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ || 184.0- 26% ||34. ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ|| 104.4- 1% |- |5.ಫ್ರಾನ್ಸ್ ||2435.4.65% ||15. ಪೋರ್ಚುಗಲ್ || 382.5 =79% ||25. ಆಲ್ಜೀರಿಯಾ || 173.6-- 3% ||35. ರೊಮೇನಿಯಾ- || 103.79% |- |6 ರಶಿಯಾ ||1168.0= 10% ||16. ವೆನೆಜುವೆಲಾ|| 367.6. 69% ||26. ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ || 152.4 -4% ||36. ಪೋಲೆಂಡ್ ||102.9 4% |- ||7. ಚೀನಾ ||1,054.1 1% ||17. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ||322.9_ 2% ||27. ಸಿಂಗಪುರ್ ||127.4- 2% ||37. ಇರಾಕ್ ||89.8- 5% |- |8.ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ||1,040.0- 7% ||18. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ||310.3- 11% ||28. ಸ್ವೀಡನ್ || 125.78% ||38 ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|| 79.9 6% |- || 9.ಜಪಾನ್ ||765.2 -2% ||19 ಲೆಬನಾನ್ ||286.8 -22% 29|| ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ||125.2 -10% ||39 ಕುವೈತ್ ||79.0- 8% |- |10. ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ||612.5 54% ||20.ಸ್ಪೇನ್ ||281.6 -24% ||30. ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ||123.1- 2% ||40. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ||77.1- 3% |} ==ವಿಶ್ವದ ಚಿನ್ನದ ಬೇಡಿಕೆ== ಭಾರತವು ಸೆಪ್ಟಂಬರ್2014 ರಲ್ಲಿಯೇ 95,635 ಕೆ.ಜಿ. ಬಂಗಾರವನ್ನು ಅಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕಳೆದ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಮದು. ಹಿಂದಿನ ಐದುತಿಂಗಳ ಅಮದು 267782 ಕೆ.ಜಿ. {| border="1" cellspacing="0" width="80%" |- ! colspan="15" | ವಿಶ್ವದ ಚಿನ್ನದ ಬೇಡಿಕೆ -ಟನ್`ಗಳಲ್ಲಿ |- !3ನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ !!2013!! 2014!! ± ಶೇ. |- |1.ಆಭರಣ || 556.30|| 534.20|| -4 |- |2.ತಂತ್ರಜ್ಷಾನ|| 103.10 ||97.90|| -5 |- |3.ಹೂಡಿಕೆ ||92.00|| 204.40|| +6 |- |4.ಇ.ಟಿ.ಎಫ್.(ಮೈನಸ್`)|| 120.20|| 41.30 ||(-) |- |5.ಕೇಂದ್ರಬ್ಯಾಂಕ್ ಖರೀದಿ|| 101.50 ||92.80|| -9 |- |ಒಟ್ಟು|| 952.80|| 929.30|| -2 |} ==ನೋಡಿ:== *[[ಚಿನ್ನ]] *https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_reserve == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] d9dqhkpiehpbse4ow7bb2unhzddc18w 0 58468 1372553 1351404 2026-05-01T11:46:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372553 wikitext text/x-wiki '''ನರಬಲಿ''' ಎಂದರೆ ಬದುಕಿರುವ [[ಮನುಷ್ಯ]]ನನ್ನು ದೈವದ ನೆಪ ಹೇಳಿ, ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಕಾರಣದಿಂದ ಸಾಯಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಜನಪದರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ 'ಬಲಿ'ಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅದು ಅಮಾನುಷ ಎಂಬುದು ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯವೂ, ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮುಗ್ಧ ನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಆಸೆ-ಆಕಾಂಕ್ಷೆ, ಭಕ್ತಿ-ಗೌರವಗಳಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬಲಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವುದು. ಬಲಿಯ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಅನೇಕ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. ಒಂದೊಂದು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಒಂದೊಂದು ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಲಿಕಾರ್ಯ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ==[[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಲ್ಲಿ ಬಲಿಪದ್ಧತಿ== *ಬಲಿಪದ್ಧತಿ ಆದಿಯಿಂದಲೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹುದು. ಅತಿರೇಕದ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು 'ಭಯ'ದಿಂದ ಬಲಿಪದ್ದತಿಯು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿ/ದುಷ್ಟದೇವತೆಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, [[ಕುಟುಂಬ]]ಕ್ಕೆ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ, ಊರಿಗೆ ಅಪಾಯವಾಗದಿರಲಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೆ ಬಲಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ. ತ್ಯಾಗ ಮನೋಭಾವದ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಬಲಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ನರಬಲಿಯಾದರೆ, ಕುರಿ, ಕೋಳಿ, ಕೋಣ, ಹಂದಿಗಳ ಬಲಿ 'ತಾಮಸ ಬಲಿ'ಯಾಗುತ್ತದೆ. *ಹಣ್ಣು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಬೂದುಗುಂಬಳಕಾಯಿಗಳ ಬಲಿ 'ಸಾತ್ವ್ತಿಕಬಲಿ' ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮಾಂತ್ರಿಕರು ಕ್ಷುದ್ರದೇವತೆಗೆ ನರಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು. ಬಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ವಿಧಾನಗಳೂ ಇವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಭೂಮಿತಾಯಿಗೆ ಅಥವಾ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೇ ಬಲಿಕೊಡುವ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭ, ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಸರ್.ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್ ಅವರ "ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೋ" ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ==ಬಲಿಪದ್ಧತಿಯ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳು== # ಮಾರಿಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದರ ಸಂಕೇತವೆಂಬಂತೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಲಿಯ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು "ಕರಕು ಹಾಕುವುದು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಂದರೆ-ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಂಕಿಯ ರಾಶಿ ಮಾಡಿ, ಹಂದಿಯ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಜೀವಂತವಾಗಿ ಅದರೊಳಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸುಟ್ಟ ಹಂದಿಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ಊರಿನ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯ ಸೂರುಗಳಿಗೂ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಬರುತ್ತಾನೆ ಪೂಜಾರಿ. # ಹೊಸದಾಗಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗುವ ಪ್ರಾಣಿ ಆಡು ಅಥವಾ ಕುರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಮನೆಯ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿಗೂ ನಾಲ್ಕು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು "ರಾವು ತೆಗೆಯುವುದು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. # ಮದುವೆ ನಡೆದ ಮೇಲೆ ನವವಿವಾಹಿತರನ್ನು ಹಸೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಅದನ್ನು "ಹಸೆಮಾರಿ" ಎಂದು ಗುರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. # ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಅಥವಾ ಎಳ್ಳಮಾಸಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೨ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ೧.ಸಸ್ಯಹಾರಿಗಳು - ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಒಡೆಯುವುದರೆ ಮೂಲಕ "ಸರಗ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ". ಮಾಂಸಹಾರಿಗಳು-ಟಗರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರ ಮೂಲಕ "ಪಲಿಹರಿಯುತ್ತಾರೆ". # ದಲಿತರು ತಮ್ಮ ದೈವಕ್ಕೆ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕೋಣವನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಬಲಿ ಕೊಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಭಂಡಾರ ಹಚ್ಚಿ ದೇವರಿಗೆ ಮೀಸಲು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. # ಬಿಜಾಪುರ ಪ್ರದೇಶದ ಗೊಂದಲಿಗರು ತಮ್ಮ ದೇವತೆಯಾದ ಅಂಬಾಭವಾನಿಗೆ ದೀಪಾವಳಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಬಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. # ದುರ್ಗವ್ವನ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಹೋತವನ್ನೋ, ಉಣ್ಣೇಗುರಿಯನ್ನೋ ಬಲಿಕೊಡುವ ಆಚರಣೆಯಿದೆ. ==ನರಬಲಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಉದ್ದೇಶ== *ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೈವದ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಊರಿಗೆ ಅಪಾಯವಾಗದಿರಲಿ ಎಂದು. ಬಲಿ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ತ್ಯಾಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕೆರೆಗೆಹಾರ ಕಥನಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ವಿರಕ್ತ ಮನೋಭಾವದ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ದೇವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನರಬಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ. *ಮಾಂತ್ರಿಕರು ವಾಮಾಚಾರದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ವಶೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕ್ಷುದ್ರಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನರಬಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗೇಯೆ ನಿಧಿ ಆಶೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತೆತ್ತ ಜೀವಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯೆನಲ್ಲ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಸುಖಕರ ಸಾವಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಮಾನವಕುಲದ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಖೋಂಡ್ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ==ಹಿಂದಿನ ನರಬಲಿ ಆಚರಣೆ/ಬಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ== *೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನರಬಲಿಯೊಂದು ಮನವನ್ನು ಕಲಕುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾಳದ "ಖೋಂಡ್ಸ್"ಎಂಬ ದ್ರಾವಿಡರು ಸಮೃದ್ಧ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ವರೋಗಗಳಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಭೂಮಿದೇವತೆಗೆ (ಭೂತಾಯಿಗೆ) ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. * ಬಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಚರಣೆಗಳು ಹೀಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು - ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿಶಿನದ ಬೆಳೆಗಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಲಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯನ ರಕ್ತ ಸುರಿಸದೇ ಹೋದರೆ ಅರಿಶಿನದ ಬೆಳೆಗೆ ದಟ್ಟವಾದ ಬಣ್ಣ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಮರ್ಥನೆಯು ಇರುತ್ತದೆ. *ಭೂದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಇರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆ ಎಂದರೆ ಬಲಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಡುವ ಮನುಷ್ಯ ದುಡ್ಡುಕೊಟ್ಟು ಕೊಂಡು ತಂದವನಾಗಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವೇ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲು ಬಿಟ್ಟವನಾಗಿರಬೇಕು. ಅರ್ಪಿಸಲು ಸಿದ್ದನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನ ಅಲಲ್ಲಿಯ ಜನರು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಭಾವಿಸಿ ಬಲಿಯಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಕಲಗೌರವವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಬಲಿ ಸಕಲ ಮಾನವಕುದ ಉದ್ದಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಅವರಿಗಿತ್ತು. *ಬಲಿದಿನಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ಹತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳು ಇರುವಾಗಲೇ ಅದುವರೆವಿಗೂ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಲೆಗೂದಲನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಹೆಂಗಸರು, ಗಂಡಸರೆಲ್ಲರೂ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬಲಿಯ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಬಲಿಪಶುವನ್ನು ಹೊಸ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾದ್ಯಮೇಳ, ನೃತ್ಯಮೇಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಶೋಕಕರ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಊರ ಹೊರಗಿನ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೊಡಲಿ ಮುಟ್ಟದ ಮರವೂಂದರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಾರೆ. *ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಕಂಬಕ್ಕೆ ಬಿಗಿದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಮೇಲೆ ಬಲಿಯಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ, ಅರಿಶಿನಗಳನ್ನು ಪೂಸುತ್ತಾರೆ. ಹೂಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವರು. ಅದನ್ನೊಂದು ಪೂಜ್ಯ ವಸ್ತುವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆ ದಿನವೆಲ್ಲ ಪೂಜೆ, ಭಜನೆಗಳ ನಮನಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನಿಗೆ ಪೂಸಿದ್ಧ ಹೂವು ಅರಿಸಿನ ಪ್ರಸಾದಕ್ಕಾಗಿ, ಅವನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ಉಗುಳು ಕೂಡ ಪವಿತ್ರವೆಂಬ ಭಾವನೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿದೆ. *ನಂತರ ಅವರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹಾಡುತ್ತಾ -"ಓ ದೇವರೆ ಈ ಬಲಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬದುಕನ್ನೂ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ- "ನಿನ್ನನ್ನು ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು ತಂದಿದ್ದೇವೆ; ಮತ್ತು ನಾವೆಲ್ಲ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡಲಿಲ್ಲ. ಪದ್ದತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಲಿಗೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ಇದರಿಂದ ಯಾವ ಪಾಪವೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ". *ಬಲಿಪಶುವಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಎಣ್ಣೆ ಪೂಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಎಣ್ಣೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ತಮ್ಮ ತಲೆಗಳಿಗೆ ತಿಕ್ಕಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಪಶುವನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೆರವಣಿಗೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬಲಿಪಶುವಿನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರಬಹುದಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಕಿತ್ತು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಷ್ಟೂ ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ, ಅವನಿಗೆ ಅಫೀಮು ತಿನ್ನಿಸಿ ಮಂಕು ಕವಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. *ಬಲಿಪಶುವನ್ನು ಸಾಯಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ- # ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯೆಂದರೆ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಸುಕಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಹಸುರು ಮರವೂಂದರ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ನಡುಭಾಗದವರೆಗೆ ಸೀಳಿ, ಆ ಸೀಳಿನೊಳಕ್ಕೆ ತಲೆಯನ್ನೋ, ಎದೆಯ ಭಾಗವನನ್ನೋ ತೂರಿಸಿ, ನಂತರ ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದು ಗಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೂಡಲೆ ಜನ ಆ ನಿರ್ಭಾಗ್ಯನೆಡೆಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಶರೀರದ ಮಾಂಸವನ್ನು ತುಂಡು ತುಂಡು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. # ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಬಲಿಪಶು ಜೀವಸಹಿತವಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. # "ಚಿನ್ನಾಕಿಮೆಡಿ" ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬಲಿಪಶು ಜೀವಂತನಿದ್ದಾಗಲೇ ಬಯಲಿನೊಳಗೆಲ್ಲಾ ಎಳೆದಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಕು ಹಾಕಿ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಅವನಿಂದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಕೀಳುತ್ತಲೆ ಇರುತ್ತಾರೆ. # ಬಂಗಾಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಲಿಯ ರೀತಿಯೆಂದರೆ- ಮರದ ಆನೆಯ ಸೊಂಡಲಿಗೆ ಬಲಿಪಶುವನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸಿ, ಆ ಆನೆಯನ್ನು ಗಿರ ಗಿರನೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಆನೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಆ ಜೀವಂತ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಿಂದ ಮಾಂಸದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಪಡೆದ ಮಾಂಸದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ==ಬಲಿಯ ನಂತರದ ಆಚರಣೆ== *ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಲಿಯ ಆಚರಣೆಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಾರದೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದವರು, ಬಲಿಮಾಂಸ ಬರುವವರೆಗೆ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾಂಸ ತರುವವನು ಊರ ನಡುವಿನ ಚಾವಡಿಯಂತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಾದು ನಿಂತು, ಅದನ್ನು ಅರ್ಚಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಕುಟುಂಬ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಚಕ ಆ ಮಾಂಸದ ತುಂಡನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡಿ, ಒಂದನ್ನು ಭೂಮಿದೇವತೆಗೆ (ಭೂ ತಾಯಿಗೆ) ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಅಣಿಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. *ಉಳಿದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಆ ಕುಳಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅರ್ಚಕ ಸೋರೆ ಬುರುಡೆಯಂಥ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಬುರುಡೆಯ ಶೀಷೆಯಿಂದ ಆ ಸಮಾಧಿಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಉಳಿದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಾಂಸದ ತುಂಡನ್ನು ಊರಿನ ಜನರಿಗೆಲ್ಲಾ ಹಂಚಿಬಿಡುವರು. ಆ ಮಾಂಸದ ತುಂಡನ್ನು ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕುಟುಂಬ ಮುಖಂಡನೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಒಯ್ದು, ತಮಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಗಿಯುತ್ತಾರೆ. *ಬಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಹೋದ ಮಾನವ ಬಲಿಪಶುವಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ, ತಲೆ,ಕರುಳು ಹಾಗೂ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು-ಆ ರಾತ್ರಿ ಕೆಲವು ಬಲಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಕುರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಚಿತೆ ಹಚ್ಚಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯವಸಾಯದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಇಲ್ಲವೆ ಬೂದಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಮನೆಗಳಿಗೂ, ಕಣಜ ಗಳಿಗೂ ಸುಣ್ಣದಂತೆ ಬಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಧಾನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಬೂದಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕಸ ಗುಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸೌದೆ ಕಡಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಪರಿಚಿತರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ==ಆಕರ ನೆರವು== *ಜಾನಪದ ವಿಹಾರ - ಕ್ಯಾತನಹಳ್ಳಿ ರಾಮಣ್ಣ *"ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೋ" - ಸರ್.ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <ref>http://kannadajaanapada.blogspot.in/2014/02/blog-post_27.html</ref> <ref>{{Cite web |url=http://kanaja.in/archives/30188 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-06-14 |archive-date=2016-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306010946/http://kanaja.in/archives/30188 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.kannadaprabha.com/nation/jharkhand-shocker-man-beheaded-for-better-rains/252069.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-06-14 |archive-date=2015-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150914221636/http://www.kannadaprabha.com/nation/jharkhand-shocker-man-beheaded-for-better-rains/252069.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.udayavani.com/tags/%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-06-14 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304110858/http://www.udayavani.com/tags/%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://sampada.net/%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-06-14 |archive-date=2019-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190820144619/https://www.sampada.net/%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF |url-status=dead }}</ref> <ref>http://www.khandbahale.com/kannadaenglish-q-%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF.htm</ref> <ref>{{Cite web |url=http://ka.popularfrontindia.org/?q=content%2F%E0%B2%9A%E0%B2%BE%E0%B2%AE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B2%A8%E0%B2%97%E0%B2%B0-%E0%B2%A6%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B2%B0-%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B2%A3-%E0%B2%89%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A4-%E0%B2%AE%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B2%A6-%E0%B2%A4%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%96%E0%B3%86%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%8E%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B2%BF%E0%B2%90-%E0%B2%86%E0%B2%97%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B9 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305174033/http://ka.popularfrontindia.org/?q=content%2F%E0%B2%9A%E0%B2%BE%E0%B2%AE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B2%A8%E0%B2%97%E0%B2%B0-%E0%B2%A6%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B2%B0-%E0%B2%A8%E0%B2%B0%E0%B2%AC%E0%B2%B2%E0%B2%BF-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B2%A3-%E0%B2%89%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A4-%E0%B2%AE%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B2%A6-%E0%B2%A4%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%96%E0%B3%86%E0%B2%97%E0%B3%86-%E0%B2%8E%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B2%BF%E0%B2%90-%E0%B2%86%E0%B2%97%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B9 |url-status=dead }}</ref> ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ]] 9izdbshh6wdzyah15wrsa1tjclezuiq 0 64245 1372495 1345441 2026-04-30T13:13:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372495 wikitext text/x-wiki {{taxobox |image = Clarkiabottae.jpg |regnum = Plantae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = Eudicots |unranked_subclassis = [[Rosids]] |ordo = [[Myrtales]] |familia = [[Onagraceae]] |genus = ''[[Clarkia]]'' |species = '''''C. bottae''''' |binomial = ''Clarkia bottae'' |binomial_authority = ([[Édouard Spach|Spach]]) [[Harrison Flint Lewis|H.F.Lewis]] & [[Margaret Ensign Lewis|M.E.Lewis]] |synonyms = ''Clarkia deflexa''<br>''Godetia bottae'' |}} '''ಗೊಡೀಷಿಯ''' ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯಜಾತಿ. ಆನಗ್ರೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಸಿ.ಎಚ್.ಗೊಡೆಟ್]] ಎಂಬವನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ==ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು== ಗೊಡೀಷಿಯ ಸುಮಾರು 15 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 3/4-1 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆಸಸ್ಯಗಳು, ಇನ್ನು ಕೆಲವು 1/4 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಮೂಲಿಕೆಗಳು. ಪೊದೆ ಬಗೆಯವನ್ನು ಅಂಚು ಇಲ್ಲವೆ ಕಲ್ಲೇರಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಮೂಲಿಕೆ ಬಗೆಯವನ್ನು ಕುಂಡ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳು ಚೆಲುವಾದ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ, ಗುಲಾಬಿ, ಕಡುಗೆಂಪು, ಕೆನ್ನೀಲಿ ಮುಂತಾದ ವರ್ಣ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ತೋರುವ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವಲ್ಲಿ ದಳಗಳ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳಿರುವುದುಂಟು. ಬಹು ಪಾಲು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಗಳು ಒಂಟಿಸುತ್ತಿನ ದಳ ಉಳ್ಳವು. ಅಡ್ಡ ತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಸುತ್ತಿನ ದಳಗಳುಳ್ಳ ತಳಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೂಗಳು ರೇಸೀಮ್ ಇಲ್ಲವೇ ಸ್ಪೈಕ್ ಮಾದರಿಯ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ==ಬೆಳೆ== ಗೊಡೀಷಿಯದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಟ್ಟಸೀಮೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಶೀತ ಹವಾಗುಣ ಇವುಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ್ದು. ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಬಹುದು. ಉದ್ಯಾನಗಾರಿಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು-ಗೊ. ಅಮೀನ, ಗೊ. ಬಾಟೀ, ಗೊ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡಿಫ್ಲೋರ ಪ್ರಭೇದಗಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?5263,5341,5356 Jepson Manual Profile] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CLBO USDA Plants Profile]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Clarkia+bottae Photo gallery] {{Commons category|Clarkia bottae|position=left}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗೊಡೀಷಿಯ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] 482fz8q1akmqumt6lq3qmwwya6lpw15 0 70553 1372533 1371008 2026-05-01T07:04:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372533 wikitext text/x-wiki {{Taxobox |image = Coccinia grandis fruit.jpg |image_caption = '''Ivy gourd''' |image2 = Baby Watermelon BNC.jpg |image2_caption = '''Ivy gourd cross section''' |regnum = Plantae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = Eudicots |unranked_ordo = [[Rosids]] |ordo = [[Cucurbitales]] |familia = [[Cucurbitaceae]] |genus = ''[[Coccinia]]'' |species = '''''C. grandis''''' |binomial = ''Coccinia grandis'' |binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Joachim Otto Voigt|Voigt]] |}} '''ತೊಂಡೆ''' ('''''ಕಾಕ್ಸಿನಿಯಾ ಗ್ರ್ಯಾಂಡಿಸ್''''') ಒಂದು ಉಷ್ಣವಲಯದ [[ಹಂಬು]]. ಅದರ [[ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ]], ಭಾರತ, ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್, ಚೀನಾ, ಇಂಡೊನೇಷ್ಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಥಾಯ್‍ಲಂಡ್, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್, ಪೂರ್ವ ಪ್ಯಾಪ್ಯುಯಾ ನ್ಯೂ ಗಿನಿ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಏಷ್ಯಾದ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂಬಿನ ಬೀಜಗಳು ಅಥವಾ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಸಂತತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದು.<ref name="auto">{{cite news |title=Health Tips: ಮೂರ್ತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ್ರು ಕೀರ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು : ತೊಂಡೆ ಕಾಯಿಯಲ್ಲಿದೆ ಹಲವು ಪ್ರಯೋಜನ |url=https://kannada.news18.com/news/lifestyle/health-benefits-of-ivy-gourd-amk-mrq-736195.html |access-date=30 August 2024 |work=News18 ಕನ್ನಡ |date=4 March 2022 |language=kn }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಯೋಗಗಳು == * ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯನ್ನು [[ಆಹಾರ]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ, ಪೈಲ್ಸ್, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ-ಎಸೋಫೇಜಿಲ್, ರಿಫ್ಲಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಲಬದ್ಧತೆಯಂತಹ ರೋಗಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ. ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. * ತೊಂಡೆಕಾಯಿ [[ದೇಹ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಶಕ್ತಿ]]ಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಥಯಾಮಿನ್ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಬೇಗನೆ ದಣಿದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಯಾಸದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದೇಹದ ಸಕ್ಕರೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡಾ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. * ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಬೊಜ್ಜು ಕರಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಅಂಶ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇದು ದೇಹದ ಚಯಾಪಚಯ ದರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯು ಉತ್ತಮವಾದಾಗ, ಬೊಜ್ಜು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. * ಉರಿಯೂತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಗುಣಗಳು ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಫ್ಲೇವನಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಹೃದಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ದೂರ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{cite news |title=ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನ |url=https://zeenews.india.com/kannada/photo-gallery/amazing-health-benefits-of-ivy-gourd-94256/good-for-health-94257 |access-date=30 August 2024 |work=Zee News Kannada |language=kn}}</ref> == ಬಳಕೆ == ತೊಂಡೆಕಾಯಿ ಸದಾ ಲಭ್ಯವಿರುವ ತರಕಾರಿ. ಇದನ್ನು ಪಲ್ಯ, ಸಾರು, ಹಿಂಡಿ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಊಟ ಮಾಡಬಹುದು. ತೊಂಡೆಕಾಯಿ ಹೊಲ, ಮನೆ (Home)ಹಿಂದೆ, ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಬೇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ ಕಾಯಿಪಲ್ಯಯಾಗಿದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಳ್ಳಿಯ ರೀತಿ ಹಬ್ಬುವ ತೊಂಡೆಕಾಯಿ ಗಿಡ ನಮ್ಮ ಭಾರತ(India), ಆಫ್ರಿಕಾ(Africa) ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಔಷಧೀಯ(Medicine) ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯ ಬಳ್ಳಿ, ಎಲೆ, ಬೇರು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ರೀತಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="auto"/> == ಚಿತ್ರಗಳು == {{Gallery |File:Coccinia grandis sapling.jpg|''Coccinia grandis'' sapling. The [[cotyledon]]s are visible |File:Coccinia grandis fruits.jpg|Mature fruit of ivy gourd |File:Invasive Ivy Gourd.jpg|Invasive ivy gourd on the island of Saipan, smothering native vegetation and climbing up buildings |File:దొండకాయ ఉల్లిపాయ కారం కూర.jpg|Ivy gourd with onion pickle curry |File: Coccinia grandis (Cucurbitaceae).jpg|Ripe red ivy gourd fruit }} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=COGR9 Coccinia grandis (L.) Voigt (ivy gourd) - USDA plants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081011233342/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=COGR9 |date=2008-10-11 }} *[http://agrss.sherman.hawaii.edu/onfarm/veg/veg00006.html Information at the University of Hawai'i]{{dead link|date=November 2016 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://web.archive.org/web/20030505231302/http://www.ad.bham.ac.uk/ggy/food/show_item.asp?itemID=61 Image at FoodWeb, University of Birmingham, UK] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} bntsx74hi2qflr9g5e1lzeolaerp3u3 0 79237 1372548 1343887 2026-05-01T10:23:10Z CommonsDelinker 768 ಚಿತ್ರ Captcha.jpgರ ಬದಲು ಚಿತ್ರ Gimpy-r_CAPTCHA.jpg ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1372548 wikitext text/x-wiki [[File:Gimpy-r CAPTCHA.jpg|thumb|ಚಿತ್ರ: ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗುವ ಆಕೃತಿಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ]] ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ, [[ಅಂತರಜಾಲ]] ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ [[ತಂತ್ರಾಂಶ]]ವಲ್ಲ, ಮಾನವ ಬಳಕೆದಾರರೇ ಎಂದು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹೆಸರು ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ. ಈ ಹೆಸರು 'ಕಂಪ್ಲೀಟ್‌ಲಿ ಆಟೋಮೇಟೆಡ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಟು ಟೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ಸ್ ಅಪಾರ್ಟ್' ಎಂಬುದರ ಹ್ರಸ್ವರೂಪ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈಗ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ರೂಪದ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾದದ್ದು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಾದರೂ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ದೊರೆತದ್ದು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಜ್ಞರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ವಾನ್ ಆನ್ನ್, ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಬ್ಲುಮ್, ನಿಕೊಲಸ್ ಹಾಪರ್ ಹಾಗೂ ಜಾನ್ ಲಾಂಗ್‌ಫರ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖರು<ref>http://www.captcha.net/captcha_crypt.pdf</ref>. == ಉದ್ದೇಶ == ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷರ ಅಥವಾ ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ, ಅಥವಾ ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ-ಅಂಕಿಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ತಿರುಚಲಾಗುವುದೂ ಉಂಟು. ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾಹಿತಿ ದಾಖಲಿಸುವ ನಮೂನೆಗಳಿರುವಲ್ಲಿ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ. ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದಾಗಲಷ್ಟೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಅನುಮತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಬಳಕೆಯಿಂದ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಬಹುದು. == ವಿಧಗಳು == ಹತ್ತಕ್ಕೆ ಮೂರು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಎಷ್ಟು, ಅಥವಾ ಆಕಾಶದ ಬಣ್ಣ ಯಾವುದು ಎನ್ನುವಂತಹ ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ತಿರುಚಾದ ಅಕ್ಷರ ಅಥವಾ ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಎಂದು ಕೇಳುವವರೆಗೆ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾಗಳು ಅನೇಕ ಬಗೆಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ಶ್ರವ್ಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾಗಳೂ ಇವೆ. === ರೀಕ್ಯಾಪ್ಚಾ === [[File:Modern-Gimpy-r CAPTCHA.jpg|thumb|ರೀಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಮಾದರಿ]] [[File:Captchacat.png|thumb|ರೀಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಉದಾಹರಣೆ]] ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮುದ್ರಿತ ಪಠ್ಯದ ಗಣಕೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು 'ರೀಕ್ಯಾಪ್ಚಾ' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ<ref>https://www.google.com/recaptcha/intro/index.html</ref>. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಪದ ಮಾತ್ರ 'ರೀಕ್ಯಾಪ್ಚಾ' ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಮುದ್ರಿತ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಗಣಕೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಓಸಿಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಿದಾಗ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಪದಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಈ ಪದದ ಜೊತೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ರೀಕ್ಯಾಪ್ಚಾಗೆ ಪರಿಚಿತವಾದ ಪದವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರೆ ಅಪರಿಚಿತವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪದವನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಆ ಪದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆದಾರರು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನೇ ಅಂತಿಮ ರೂಪವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪಠ್ಯದ ಗಣಕೀಕರಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಸವಾಲುಗಳು == ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸುಲಭಕ್ಕೆ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲು. ಈ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ವೀಡಿಯೋ ರೂಪದ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಬಳಕೆ. ಚಿತ್ರಗಳ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ನಾಲ್ಕಾರನ್ನು ಆಯ್ದು ತೋರಿಸಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುವುದು ಇಂತಹುದೇ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜನರಿಗೆ ಹಣನೀಡಿ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಪ್ಚಾದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಅಕ್ಷರ-ಅಂಕಿಗಳ ಕೆಲ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಸಮಯದ ವ್ಯರ್ಥ ಬಳಕೆ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ<ref>http://www.techspotindia.com/news/web/disabled-australian-starts-petition-to-kill-captcha/articleshow/47909198.cms{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.ejnana.com/2010/11/blog-post_23.html ಕುತಂತ್ರ ತಡೆಗೆ ಕ್ಯಾಪ್ಚಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181025042323/http://www.ejnana.com/2010/11/blog-post_23.html |date=2018-10-25 }}, ಇಜ್ಞಾನ ಡಾಟ್.ಕಾಮ್‌ {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] cnppcs8tvy8egt5drkczpynkd0g6amk 0 85318 1372537 1350224 2026-05-01T08:05:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372537 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=ದಂಗಲ್|editing=ಬಲ್ಲು ಸಲೂಜಾ|budget={{INR|link=yes}}70{{nbsp}}ಕೋಟಿ<ref name="budget">{{cite web|title=Dangal: 5 reasons Aamir's film is ruling the box office despite demonetisation woes|url=http://indiatoday.intoday.in/story/aamir-khan-dangal-box-office-collection-demonetisation/1/843117.html|work=India Today|accessdate=21 May 2017|date=26 December 2016}}</ref>|language=ಹಿಂದಿ|country=ಭಾರತ|runtime=161 ನಿಮಿಷಗಳು<ref>{{cite web|title=Dangal (2016)|url=https://www.bbfc.co.uk/releases/dangal-2016|work=[[British Board of Film Classification]]|publisher=bbfc.co.uk|accessdate=21 May 2017|archive-date=3 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170703111917/http://www.bbfc.co.uk/releases/dangal-2016|url-status=dead}}</ref>|released={{Film date|df=yes|2016|12|21|ಅಮೇರಿಕ|2016|12|23|ಭಾರತ|2017|5|5|ಚೈನಾ}}|distributor=ಯುಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್|studio=ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್<br />ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ|cinematography=ಸೇತು (ಸತ್ಯಜೀತ್ ಪಾಂಡೆ)<ref>{{cite AV media |people=Setu (Director of Photography)|date=19 October 2016 |title= Dangal official trailer |trans-title= On screen credits|medium= |language= |url=https://www.youtube.com/watch?v=x_7YlGv9u1g |time= 3:11 |publisher=[[UTV Motion Pictures]]}}</ref><!--Please do not change (See User_talk:Cyphoidbomb/Archive_17#Dangal_film)-->|image=Dangal Poster.jpg|music=ಪ್ರೀತಮ್|narrator=ಅಪಾರ್‌ಶಕ್ತಿ ಖುರಾನಾ|starring=ಆಮಿರ್ ಖಾನ್<br />ಸಾಕ್ಷಿ ತನ್ವರ್<br />ಫ಼ಾತಿಮಾ ಸನಾ ಶೇಖ್<br />ಜ಼ಾಯರಾ ವಸೀಮ್<br />ಸಾನ್ಯಾ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ<br />ಸುಹಾನಿ ಭಟ್ನಾಗರ್<br />ಅಪಾರ್‌ಶಕ್ತಿ ಖುರಾನಾ<br />ಗಿರೀಶ್ ಕುಲ್ಕರ್ಣಿ|writer=ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ<br />ಪೀಯುಷ್ ಗುಪ್ತಾ<br />ಶ್ರೇಯಸ್ ಜೈನ್<br />ನಿಖಿಲ್ ಮೆಹರೋತ್ರಾ|producer=ಆಮಿರ್ ಖಾನ್<br />ಕಿರಣ್ ರಾವ್<br />ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ರಾಯ್ ಕಪೂರ್|director=ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ|caption=ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ|gross=ಅಂದಾಜು 2,024–2,100 ಕೋಟಿ<ref name="boi-worldwide"/><ref name="ibtimes">{{cite news|last=Narayanan|first=Nirmal|title=Rajinikanth's 2.0 set to rock 10000 screens in Japan, Singapore, Malaysia, UAE, US and more|url=http://www.ibtimes.sg/rajinikanths-2-0-set-rock-10000-screens-japan-singapore-malaysia-uae-us-more-24505|work=[[International Business Times]]|date=15 February 2018}}</ref><ref name="hindustantimes-gross">{{cite news|title=Aamir Khan’s Secret Superstar earns seven times more money in China in 1 week than what it did in India|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/aamir-khan-s-secret-superstar-earns-seven-times-more-money-in-china-in-1-week-than-what-it-did-in-india/story-vxL1FtqQNNdHBty9BSVRQM.html|work=[[Hindustan Times]]|date=26 January 2018}}</ref><ref name="thestatesman">{{cite news|title='Baahubali 2' to open on more than 7,000 screens in China|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/southern-cinema/baahubali-2-open-7000-screens-china-1502630878.html|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=3 May 2018|access-date=16 ಜುಲೈ 2020|archive-date=29 ಜೂನ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180629104108/https://www.thestatesman.com/entertainment/southern-cinema/baahubali-2-open-7000-screens-china-1502630878.html|url-status=dead}}</ref> <br> ({{US$|311–340 million|long=no}})<ref name="statista">{{cite web|title=All time box office revenue of the highest grossing Bollywood movies worldwide|url=https://www.statista.com/statistics/282411/bollywood-highest-grossing-movies-worldwide/|website=[[Statista]]|date=December 2017}}</ref>}}'''''ದಂಗಲ್''''' (ಅನುವಾದ: ''ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ'') ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ೨೦೧೬ರ ಒಂದು [[ಹಿಂದಿ]] ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಕ್ರೀಡಾ ನಾಟಕೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದನ್ನು [[ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‌]] ಯುಟಿವಿ ಮೊಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಹಾಗೂ ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಮಣಶಾಲೆ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಫೋಗಾಟ್ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಸಡಿಲವಾಗಿ ಆಧಾರಿತವಾದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ [[ಭಾರತ]]ದ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಾಗಲು ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಗೀತಾ ಫ಼ೋಗಾಟ್ ಮತ್ತು ಬಬೀತಾ ಕುಮಾರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫ಼ೋಗಾಟ್ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="BB2 Dangal">{{cite web|url=http://m.indiatoday.in/story/baahubali-2-dangal-box-office-collection-china-aamir-rajamouli/1/961505.html|title=Baahubali 2 vs Dangal box office collection: Aamir's film trailing Rajamouli's by a few crores|date=24 May 2017|work=[[India Today]]|accessdate=24 May 2017}}</ref> ಫ಼ಾತಿಮಾ ಸನಾ ಶೇಖ್ ಹಾಗೂ ಸಾನ್ಯಾ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಇಬ್ಬರು ಫೋಗಾಟ್ ಸೋದರಿಯರ ಪ್ರೌಢ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜ಼ಾಯರಾ ವಸೀಮ್ ಮತ್ತು ಸುಹಾನಿ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಅವರ ಯುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಕ್ಷಿ ತನ್ವರ್ ಅವರ ಅಮ್ಮನಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅಪಾರ್‌ಶಕ್ತಿ ಖುರಾನಾ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೩ರ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಿವಾರಿ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಚಿತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಟಾಕ್ ಶೋ [[ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೇ (ಧಾರಾವಾಹಿ)|ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೇ]]ಯಲ್ಲಿ ಖಾನ್ ಫೋಗಾಟ್ ಸೋದರಿಯರ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇದಾದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ ತಿವಾರಿ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ನಂತರ ಖಾನ್ ಮುಖ್ಯ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದ [[ಹರಿಯಾಣ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ನೆರೆರಾಜ್ಯ [[ಪಂಜಾಬ್]]‍ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="tw1">{{cite magazine|last1=Bhadani|first1=Priyanka|title=Dangal wasn’t an easy screenplay|url=http://www.theweek.in/theweek/leisure/dangal-wasnt-an-easy-screenplay.html|magazine=The Week|accessdate=22 May 2017|date=25 December 2016}}</ref> ಸತ್ಯಜೀತ್ ಪಾಂಡೆ ಛಾಯಾಗ್ರಹಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಲ್ಲು ಸಲೂಜಾ ಸಂಕಲನಕಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ''ದಂಗಲ್''‍ನ ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರೀತಮ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಅಮಿತಾಭ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದ ಕೃಪಾ ಶಂಕರ್ ಬಿಶ್ಣೋಯಿ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕುಸ್ತಿ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು; ಪ್ರಶಂಸೆಯು ಒಂದು ನಿಜಜೀವನದ ಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿತ್ರದ "ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ" ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಖಾನ್‍ರ ಅಭಿನಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ೬೨ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು: [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ]], ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ (ಖಾನ್) ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಸ (ಶ್ಯಾಮ್).<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/62nd-filmfare-awards-2017-winners-list/articleshow/56541241.cms|title=62nd Filmfare Awards 2017: Winners' list|date=15 January 2017|work=The Times of India|accessdate=15 January 2017}}</ref> ೬೪ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಗೀತಾಳ ಯುವ ಪಾತ್ರದ ನಟನೆಗಾಗಿ ವಸೀಮ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಚೈನಾ, ಬರ್ಲಿನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಯಶಸ್ಸೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಕ್ರೀಡಾಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.forbes.com/sites/robcain/2017/06/19/how-an-indian-drama-became-the-worlds-highest-grossing-sports-movie-of-2017/|title=How An Indian Drama Became The World's Highest-Grossing Sports Movie Of 2017|last=Cain|first=Rob|date=19 June 2017|work=[[Forbes]]}}</ref> ೭೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ೨,೧೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸಿತು<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/dangal-box-office-collection-aamir-khan-film-rs-2000-crore-club-4714883/|title=Dangal box office: Aamir Khan film is fourth biggest worldwide hit for Disney, to enter Rs 2000-cr club this weekend|date=27 June 2017|website=indianexpress.com}}</ref> ಚೈನಾದ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫ಼ಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೪೦೦ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="tencent" /><ref name="iqiyi" /><ref name="youku" /> == ಕಥಾವಸ್ತು == ಭಾರತದ ಪೆಹಲ್‍ವಾನಿ ಶೈಲಿಯ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮಾಜಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾದ ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್ ಬಲಾಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಸ್ತಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ಅವನ ತಂದೆ ಅವನನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಷಣ್ಣನಾಗಿ, ತನ್ನ ಹುಟ್ಟಿರದ ಮಗನು ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವನು ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರಿಯರು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ನಿರಾಶನಾಗಿ ಅವನ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಅವನ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರಿಯರಾದ [[ಗೀತಾ ಫೋಗಟ್|ಗೀತಾ]] ಮತ್ತು [[ಬಬೀತ ಕುಮಾರಿ|ಬಬೀತಾ]] ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರಿಗೆ ಹೊಡೆದು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಾಗುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅರಿವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಕ್ತಿಹ್ರಾಸಕ ಮುಂಜಾನೆಯ ತಾಲೀಮುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣದಾದ ಕೇಶಕೃಂತನ ಸೇರಿದಂತೆ, ಅವನ ವಿಧಾನಗಳು ಕಠೋರವೆಂದು ತೋರುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಂದ ಹಿಂದೇಟನ್ನು ಎದುರಿಸಿಯೂ ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹುಡುಗಿಯರು ಅವರ ತಂದೆಯ ಮೇಲೆ ಅವನ ನಡವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಅವನು ಅವರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಬೇಗನೇ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಅವರು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಹುಡುಗರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಸ್ತಿ ಚಾಪೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಅವನು ಗಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ತಯಾರು ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಫ಼್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಗೀತಾ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‍ಶಿಪ್‍ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಮುಂಬರುವ [[ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]ಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು [[ಪಟಿಯಾಲ]]ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಗೀತಾ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವಳಿಗೆ ಮಹಾವೀರ್ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ತರಬೇತುದಾರ ಪ್ರಮೋದ್ ಕದಮ್‍ನ (ಗಿರೀಶ್ ಕುಲ್ಕರ್ಣಿ) ತರಬೇತಿಯ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿ ತಂತ್ರಗಳು ಅವಳ ಅಪ್ಪನದಕ್ಕಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸೋಲುತ್ತಾಳೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ವೇಳೆ, ಅವಳು ಮಹಾವೀರ್‌ನನ್ನು ಅಣಕಿಸಿ ಒಂದು ಭೀಕರ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ದಣಿದಂತೆ ಕಂಡ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಮಹಾವೀರ್‌ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅವಳ ತಪ್ಪನ್ನು ಬಬೀತಾ ಗೀತಾಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಬಬೀತಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‍ಷಿಪ್‍ನ್ನು ಗೆದ್ದು ಗೀತಾಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರು ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಬಬೀತಾ ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ, ಗೀತಾ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತ ಮಹಾವೀರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಮುನ್ನ, ಗೀತಾ ತನ್ನ ಮಾಮೂಲಾದ ೫೫ ಕೆ.ಜಿ. ವಿಭಾಗದ ಬದಲು ೫೧ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಮೋದ್ ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಕಿರಿಕಿರಿಗೊಂಡು, ಮಹಾವೀರ್ ತನ್ನ ಸೋದರಳಿಯ ಓಂಕಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ (ಅಪಾರ್‌ಶಕ್ತಿ ಖುರಾನಾ) ಪಟಿಯಾಲಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ, ಮತ್ತು ಮಹಾವೀರ್‌ನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡು, ಪ್ರಮೋದ್ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅವರು ಮುಂದುವರಿಯಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮಹಾವೀರ್‌ಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರು ಹೊರಹೋಗದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ಮಹಾವೀರ್ ಗೀತಾಳ ಹಿಂದಿನ ಯಶಸ್ವಿಯಲ್ಲದ ಪಂದ್ಯಗಳ ಟೇಪ್‍ಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಫೋನ್‍ನಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರೀಡಾಕೀಟದಲ್ಲಿ, ಗೀತಾ ೫೫ ಕೆ.ಜಿ. ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಫೈನಲ್‍ಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡೇ ಮಹಾವೀರ್ ಸತತವಾಗಿ ಪ್ರಮೋದ್‍ನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನ ಬದಲು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು, ಅಸೂಯೆಗೊಂಡ ಪ್ರಮೋದ್ ಪಿತೂರಿ ಮಾಡಿ ಮಹಾವೀರ್‌ನನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಗೀತಾ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಸೋಲುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1–5 ರಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂಭತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ಅವಳು ತನ್ನ ತಂದೆ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೊನೆಯ ಮೂರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಅಂಕದ ಪಟ್ಟನ್ನು ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ, ಅಂಕವನ್ನು ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ 6–5 ಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಆ ಅವಧಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು 2–1 ರಿಂದ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಮೂಲಕ, ಅವಳು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಆಗುತ್ತಾಳೆ. ಮಹಾವೀರ್ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಆಲಂಗಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಎದುರು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಮೋದ್‍ನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == {{Div col|colwidth=}} * ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫ಼ೋಗಾಟ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ * ದಯಾ ಶೋಭಾ ಕೌರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿ ತನ್ವರ್ * ಗೀತಾ ಫೋಗಾಟ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಫ಼ಾತಿಮಾ ಸನಾ ಶೇಖ್ ** ಯುವ ಗೀತಾ ಫೋಗಾಟ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಜ಼ಾಯರಾ ವಸೀಮ್ * ಬಬೀತಾ ಕುಮಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾನ್ಯಾ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ** ಯುವ ಬಬೀತಾ ಕುಮಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಹಾನಿ ಭಟ್ನಾಗರ್ * ಒಂಕಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ್‌ಶಕ್ತಿ ಖುರಾನಾ ** ಯುವ ಓಂಕಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿತ್ವಿಕ್ ಸಾಹೋರ್ * ಪ್ರಮೋದ್ ಕದಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ * ಹರ್ಕಿಂದರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವಾನ್ ಭಟೇನಾ * ಪುರುಷ ಹೋರಾಟಗಾರ ಸಂ. ೨ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೌಸ್ತುಭ್ ಪೀಲೆ * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಭಾಗ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರ್ ಶರ್ಮಾ * ಜಸ್ಮೀತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಪ್ರಜಾಪತಿ * ಶಮೀಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದ್ರುಲ್ ಇಸ್ಲಾಮ್<ref>{{cite web|title=Dangal's BEST actor? VOTE!|url=http://www.rediff.com/movies/report/dangals-best-actor-vote/20161230.htm|website=Rediff.com|accessdate=24 May 2017|date=30 December 2016}}</ref> * ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್‍ನ ಅಪ್ಪನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ್‌ವೀರ್ ಚೌಧರಿ {{Div col end}} == ತಯಾರಿಕೆ == === ಬೆಳವಣಿಗೆ === ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ನಿಯ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ತಂಡದ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯೆಯಾದ ದಿವ್ಯಾ ರಾವ್ ವಿಶ್ವ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‍ಗಳಾಗಲು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿದರು. ಇದು ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ರಾಯ್ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಡಿಸ್ನಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಡಿಸ್ನಿ ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ ಬಳಿ ಹೋಯಿತು. ತಿವಾರಿ ಫೋಗಾಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು, ಅವರು ತತ್‍ಕ್ಷಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-here-s-what-was-the-inspiration-behind-aamir-khan-s-dangal-2266818|title=Here's what was the inspiration behind Aamir Khan's 'Dangal'|date=23 October 2016|newspaper=DNA India|accessdate=2 November 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.com/articleshow/55013292.cms|title=Making of 'Dangal' inspired by a small newspaper article|date=23 October 2016|newspaper=[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]|accessdate=2 November 2016}}{{Dead link|date=July 2019|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ತಿವಾರಿ ಚಿತ್ರಕಥೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಯುಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ಸಿಇಒ ರಾನಿ ಸ್ಕ್ರ್ಯೂವಾಲಾ ಮತ್ತು ಕಪೂರ್ ಬಳಿ ಅಂತಿಮ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋದರು. ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಫೋಗಾಟ್‍ನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="tw1" /> ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಕಥೆ ಬರುವ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚೆ, ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಫೋಗಾಟ್ ಸೋದರಿಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ದೂರದರ್ಶನ ಟಾಕ್ ಶೋ ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆಯಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=https://www.indiatimes.com/entertainment/celebs/the-real-phogat-sisters-aamir-s-dangal-connection-began-on-the-sets-of-satyamev-jayate-268347.html|title=The Real Phogat Sisters & Aamir's 'Dangal' Connection Began On The Sets Of Satyamev Jayate!|date=28 December 2016|work=[[India Times]]}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆಮೇಲೆ ಖಾನ್ ಬಳಿ ತಿವಾರಿ ಮತ್ತು ಕಪೂರ್ ಹೋದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.news18.com/news/movies/when-geeta-and-babita-phogat-appeared-on-aamir-khans-tv-show-1328288.html|title=When Geeta and Babita Phogat Appeared on Aamir Khan's TV Show|date=27 December 2016|work=[[CNN-News18]]}}</ref> ಖಾನ್ ಅದರ ಮೊದಲ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು. ಖಾನ್ ಆಗ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ೫೫ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಟ ಬೇಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರು ಆಗಲೂ ಯುವ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 5–10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಆಮಿರ್ ತಿವಾರಿಯವರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಿರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com//entertainment/hindi/bollywood/news/Aamir-Khan-wanted-to-do-Dangal-when-60/articleshow/53046449.cms|title=Aamir Khan wanted to do 'Dangal' when 60|date=4 July 2016|newspaper=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|accessdate=14 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202045453/http://timesofindia.indiatimes.com//entertainment/hindi/bollywood/news/Aamir-Khan-wanted-to-do-Dangal-when-60/articleshow/53046449.cms|archive-date=2 February 2017|url-status=dead}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ತಾವು ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''ದಂಗಲ್''‍ನಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಿನ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಆಮಿರ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಇದು ಮಾಜಿ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್‍ರ ಸಿನಿಮಾತ್ಮಕ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.bizasialive.com/aamir-khan-to-play-wrestler-in-dangal/|title=Aamir Khan to play wrestler in 'Dangal'|last=Baddhan|first=Raj|date=2014-12-12|website=BizAsia {{!}} Media, Entertainment, Showbiz, Events and Music|language=en-GB|access-date=2019-06-14}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಖಾನ್ ಮತ್ತು ''ದಂಗಲ್''‍ನ ಇಡೀ ತಂಡಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಲು ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಕಿರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುಸ್ತಿ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾದ ಕ್ರಿಪಾ ಶಂಕರ್ ಪಟೇಲ್ ಬಿಷ್ಣೋಯಿ ಬಳಿ ಹೋಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಖಾನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ತೂಕ ಇಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣವಿ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಂತ ಭಾಷೆಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Aamir-Khan-to-lose-weight-for-Dangal/articleshow/47947726.cms|title=Aamir Khan to lose weight for 'Dangal'|work=The Times of India|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.com/articleshow/47699900.cms|title=Four new girls in Aamir Khan's life|work=The Times of India|accessdate=7 November 2015}}</ref> ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿದರು: ೬೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್, ಮತ್ತು ಫೋಗಾಟ್‍ರ ೨೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಪಾತ್ರ. ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಫೋಗಾಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ಖಾನ್ ೩೦ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ೯೮ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕ ತಲುಪಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ನಂತರ ''ದಂಗಲ್''‍ನಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ಆ ತೂಕವನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/fitness/aamir-khan-weight-loss-story-secret-for-dangal-2857618/|title=How Aamir Khan followed the calorie-count method to lose around 25&nbsp;kg for Dangal|date=29 November 2016|publisher=Divya Goyal|newspaper=The Indian Express}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/fitness/aamir-khans-strict-diet-and-workout-plan-for-his-fat-to-fit-for-dangal-video-4401261/|title=Video: Aamir Khan's strict diet and workout plan for his fat to fit journey for Dangal|date=29 November 2016|newspaper=The Indian Express}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂ. ೭೦ ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="budget" /> === ಪಾತ್ರ ಹಂಚಿಕೆ === ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಖಾನ್‍ರ ಪರದೆ ಮೇಲಿನ ಪುತ್ರಿಯರ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ನಟಿಯರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-revealed-who-are-playing-aamir-khan-s-daughters-in-dangal-2067855|title=Revealed: Who are playing Aamir Khan's daughters in 'Dangal'?|last1=Rakshit|first1=Nayandeep|date=11 March 2015|work=Daily News and Analysis|accessdate=31 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170531050126/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-revealed-who-are-playing-aamir-khan-s-daughters-in-dangal-2067855|archivedate=31 May 2017}}</ref> ಎಪ್ರಿಲ್‍ನಲ್ಲಿ, ಫ಼ಾತಿಮಾ ಸನಾ ಶೇಖ್ ಮತ್ತು ಸಾನ್ಯಾ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾರಿಗೆ ಹರಿಯಾಣದ ಭಿವಾನಿಯ ಬಲಾಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯದವರಾದ ಪುತ್ರಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/Meet-Aamir-Khans-wrestler-daughters/articleshow/47007245.cms|title=Meet Aamir Khan's wrestler daughters|work=Mumbai Mirror|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/150423/entertainment-bollywood/article/aamir-khans-daughters-dangal-finally-revealed|title=Aamir Khan's daughters in 'Dangal' finally revealed!|work=Deccan Chronicle|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood-confidential/aamir-khan-has-found-his-onscreen-daughters-for-dangal|title=Aamir Khan has found his onscreen daughters for 'Dangal'?|date=22 April 2015|work=The Indian Express|accessdate=7 November 2015}}</ref> ಗೀತಾ ಫೋಗಾಟ್ ೨೦೧೨ ರ [[೨೦೧೨ರ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/haryana/community/aamir-picks-phogat-sisters-story-for-his-next/35216.html|title=Aamir picks Phogat sisters' story for his next|author=Tribune News Service|work=The Tribune Chandigarh, India|accessdate=7 November 2015|archive-date=11 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151011185402/http://www.tribuneindia.com/news/haryana/community/aamir-picks-phogat-sisters-story-for-his-next/35216.html|url-status=dead}}</ref> ಬಬೀತಾ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೊದಲ್ಲಿನ ೨೦೧೪ರ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-meet-the-medal-winning-phogat-sisters-2009485|title=Meet the medal winning Phogat sisters|date=10 August 2014|work=Daily News and Analysis|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/wrestling-coach-mahavir-phogat-overlooked-for-dronacharya-award/15523177|title=Wrestling coach Mahavir Phogat overlooked for Dronacharya Award|date=12 August 2014|work=Mid Day|accessdate=7 November 2015|archive-date=23 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161223024316/http://www.mid-day.com/articles/wrestling-coach-mahavir-phogat-overlooked-for-dronacharya-award/15523177|url-status=dead}}</ref> ಜೂನ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಬಾಲನಟಿಯರಾದ (ಕಾಶ್ಮೀರದ) ಜ಼ಾಯರಾ ವಸೀಮ್ ಮತ್ತು (ದೆಹಲಿಯ) ಸುಹಾನಿ ಭಟ್ನಾಗರ್‌ರನ್ನು ''ದಂಗಲ್''‍ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/14967030/Kids-Zarina-Wasim-and-Suhani-Bhatnagar-roped-in-for-Aamir-Khan-starrer-Dangal|title=Kids Zarina Wasim and Suhani Bhatnagar roped in for Aamir Khan starrer Dangal|author=Bollywood Hungama|work=Bollywood Hungama|accessdate=7 November 2015}}</ref> ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಖುರಾನಾರ ಸೋದರ ಅಪಾರ್‌ಶಕ್ತಿ ಖುರಾನಾರಿಗೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/15017705/Ayushmann-Khurranas-brother-to-make-debut-in-Dangal|title=Ayushmann Khurrana's brother to make debut in Dangal|author=Bollywood Hungama|work=Bollywood Hungama|accessdate=7 November 2015}}</ref> ಮುಕೇಶ್ ಛಾಬ್ರಾ ''ದಂಗಲ್''‍ನ ಪಾತ್ರಹಂಚಿಕಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ವಿಕ್ರಮ್ ಸಿಂಗ್‍ರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/makers-of-aamir-khans-dangal-found-their-villain/16358179|title=Makers of Aamir Khan's 'Dangal' found their villain?|date=10 July 2015|work=Mid Day|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/makers-of-aamir-khans-dangal-found-their-villain-780107|title=Makers of Aamir Khans Dangal Found Their Villain?|work=NDTV|accessdate=7 November 2015}}</ref> ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‍ರ ಸೋದರಳಿಯ ಪಾಬ್ಲೊ ಚಿತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/150722/entertainment-bollywood/article/aamir-khan%E2%80%99s-nephew-pablo-roped-ad-dangal|title=Aamir Khan's nephew Pablo roped in as AD for 'Dangal'|work=Deccan Chronicle|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/aamir-khan-to-launch-his-nephew-pablo-with-dangal-22827.html|title=Aamir Khan to launch his nephew Pablo with 'Dangal'|work=India TV News|accessdate=7 November 2015}}</ref> ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ೭೦ ನಟಿಯರ ಅಭಿನಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ಮೇಲೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್‍ರ ಹೆಂಡತಿ ದಯಾ ಕೌರ್‌ರಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಿ ತನ್ವರ್‌ರನ್ನು ತರಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/9027|title=Check out: Aamir Khan and Sakshi Tanwar pose with Phogat girls|author=Bollywood Hungama|work=Bollywood Hungama|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/aamir-khans-wife-in-dangal-has-finally-been-cast-its-not-mallika-sherawat-1206639|title=Aamir Khan's Wife in Dangal Has Finally Been Cast. It's Not Mallika Sherawat|work=NDTV|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/sakshi-tanwar-to-play-aamir-khan-s-wife-in-dangal/article1-1379399.aspx|title=Sakshi Tanwar to play Aamir Khan's wife in Dangal?|work=Hindustan Times|accessdate=7 November 2015|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225151435/https://www.hindustantimes.com/bollywood/sakshi-tanwar-to-play-aamir-khan-s-wife-in-dangal/story-mk4SUtN5HQCXI9LP31XUXP.html|url-status=dead}}</ref> ಮಹಾವೀರ್ ಫೋಗಾಟ್‍ನ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮಗಳು ಸಂಗೀತಾ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲು ಅನನ್ಯಾಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/punjab/little-star-from-amritsar-floors-aamir-khan-s-dangal/story-TH8rYNEso4UPFZMSBOBJtM.html|title=Little star from Amritsar floors Aamir Khan's 'Dangal'|work=Hindustan Times|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/news/amritsar/child-actor-from-city-to-play-aamir-s-daughter-in-dangal/151407.html|title=Child actor from city to play Aamir's daughter in 'Dangal'|author=Tribune News Service|work=The Tribune Chandigarh, India|accessdate=7 November 2015|archive-date=18 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151118192344/http://www.tribuneindia.com/news/amritsar/child-actor-from-city-to-play-aamir-s-daughter-in-dangal/151407.html|url-status=dead}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ವಿವೇಕ್ ಭಟೇನಾರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/vivan-bhatena-playing-negative-role-in-aamir-khans-dangal/|title=Vivan Bhatena playing negative role in Aamir Khan's 'Dangal'|date=31 October 2015|work=The Indian Express|accessdate=7 November 2015}}</ref> === ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ''ದಂಗಲ್''‍ನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Aamir-Khan-to-start-shooting-for-Dangal-on-September-1/articleshow/48554501.cms|title=Aamir Khan to start shooting for 'Dangal' on September 1|work=The Times of India|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/aamir-khans-dangal-update-two-more-actresses-roped-in-to-play-the-younger-daughters|title=Aamir Khan's 'Dangal' update: Two more actresses finalised to play the younger daughters|date=17 June 2015|work=The Indian Express|accessdate=7 November 2015}}</ref> [[ಲುಧಿಯಾನ]]ದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹರಿಯಾಣವಿ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ludhiana-gets-ready-for-aamir-khans-dangal/|title=For Aamir Khan's film 'Dangal', Punjab villages turn 'Haryanvi'|date=1 September 2015|work=The Indian Express|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/chandigarh/stage-is-set-villages-near-ludhiana-converted-aamir-khan-s-dangal/article1-1385798.aspx|title=Stage is set: Villages near Ludhiana converted for Aamir Khan's Dangal|work=Hindustan Times|accessdate=7 November 2015|archive-date=14 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914210642/http://www.hindustantimes.com/chandigarh/stage-is-set-villages-near-ludhiana-converted-aamir-khan-s-dangal/article1-1385798.aspx|url-status=dead}}</ref> ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/9191|title=Aamir Khan shoots Dangal in one of oldest schools of Punjab|author=Bollywood Hungama|work=Bollywood Hungama|accessdate=7 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/aaj-se-dangal-shuru-aamir-khan-shares-the-first-look-from-the-movie|title='Dangal' shuru: Aamir Khan shares first look poster of the movie|work=The Indian Express|accessdate=20 October 2015}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರ ವರೆಗೆ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ೯% ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ''ದಂಗಲ್''ಗಾಗಿ ಸುಮಾರು ೯೮ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಜನೆವರಿ ೨೦೧೬ರಿಂದ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ರ ವರೆಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ''ದಂಗಲ್''‍ನ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-i-have-four-months-to-get-to-9-body-fat-aamir-khan-2111095|title=I have four months to get to 9% body fat: Aamir Khan|date=5 August 2015|work=Daily News and Analysis|accessdate=7 November 2015}}</ref> ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವೇಳೆ ಆಮಿರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಒಮ್ಮೆ ಖಾನ್‍ಗೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳಾಗಿ ಅವರ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯು ಸೆಳೆತಗಳಾದವು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ರಂಗಸಜ್ಜಿನಲ್ಲಿ ಭುಜದ ಗಾಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಖಾನ್ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದರು. ಗಾಯದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರತಂಡವು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಶಿವ್ ಛತ್ರಪತಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸಿತು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿದೇಶಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಕುಸ್ತಿ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ತಾಲ್‍ಕಟೋರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಬೇರೊಂದು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.com/articleshow/50651327.cms|title=Aamir Khan shoots in Delhi for 'Dangal'|date=20 January 2016|work=[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]|accessdate=7 August 2016}}</ref> ಚಿತ್ರವು ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಸತ್ಯಜೀತ್ ಪಾಂಡೆ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಾರ ಆಶೀರ್ವಾದ್ ಹಾಡ್ಕರ್ ತಯಾರಿಕಾಪೂರ್ವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. == ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ == ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರೀತಮ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾಭ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ ಮಲಾರ್‌ವಣ್ಣನ್ ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ವನಮಾಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/150630/entertainment-bollywood/article/aamir-khan-and-pritam-collaborate-‘dangal’|title=Aamir Khan and Pritam to collaborate for 'Dangal'|date=30 June 2015|newspaper=Deccan Chronicle|accessdate=5 March 2016}}</ref> ದಲೇರ್ ಮೆಹಂದಿ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/151014-daler-mehndi-sing-aamir-khans-dangal#|title=Daler Mehndi to sing for Aamir Khan's 'Dangal'|date=14 October 2015|accessdate=5 March 2016|publisher=RadioandMusic.com}}</ref> "ಧಾಕಡ್" ಹಾಡನ್ನು ರ್‍ಯಾಪರ್ ಆದ ರಫ಼್ತಾರ್ ಹಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/raftaars-lends-his-voice-for-dangals-new-song-dhaakad-1315004.html|title=Raftaar Lends His Voice for Dangal's New Song Dhaakad|website=News18|access-date=2019-10-25}}</ref> ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಈ ಹಾಡಿನ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರ್‍ಯಾಪ್ ಮಾಡಿ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.newsnation.in/entertainment/bollywood/dhaakad-song-from-dangal-achieves-12-million-views-in-3-days-152263.html|title=‘Dhaakad’ song from Aamir Khan’s Dangal achieves 12 million views in 3 days - News Nation|last=|first=|date=|website=News Nation|language=en|access-date=2019-10-25}}</ref> ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ೨೩ ನವಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಂದು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೬ ನವಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಂದು ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/dangal-music-review-pritam-works-wonders-with-a-rustic-soundtrack-for-aamir-khans-wrestling-biopic-855937/|title=Dangal music review: Pritam works wonders with a rustic soundtrack for Aamir Khan's wrestling biopic|date=2016-12-19|website=Bollywood Life|language=en-EN|access-date=2019-10-25}}</ref> == ಬಿಡುಗಡೆ == ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="USre">{{cite web|url=http://hindustantimes.com/bollywood/dangal-aamir-khan-s-film-has-an-impressive-opening-in-us-canada/story-p9dEG4ZF8Uxv2Xmz8JNoqK.html|title=Dangal: Aamir Khan's film has an impressive opening in US, Canada|accessdate=27 December 2016|archive-date=6 ಜುಲೈ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706014117/https://www.hindustantimes.com/bollywood/dangal-aamir-khan-s-film-has-an-impressive-opening-in-us-canada/story-p9dEG4ZF8Uxv2Xmz8JNoqK.html|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ಡಬ್ ಮಾಡಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ''ಯುದ್ಧಮ್'' ಎಂದೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/Mind-your-language/article17074029.ece|title=Mind your language|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://businessworld.in/article/-110-Million-Prize-Fight/03-02-2017-112432/|title=$110 Million Prize Fight|last=Sinha|first=Ashish|publisher=}}</ref> ''ದಂಗಲ್'' ಅನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಆಯ್ದ ಗರ್ಭಪಾತವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ, ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ, ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಬೇಟಿ ಬಚಾವೊ ಬೇಟಿ ಪಢಾವೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಲು ಆರು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳು - [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]], [[ಹರ್ಯಾಣಾ]], ಛತ್ತೀಸ್‍ಗಢ್, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು [[ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.firstpost.com/entertainment/aamir-khans-dangal-gets-u-certificate-from-cbfc-will-it-get-tax-exemption-from-government-3145862.html|title=Aamir Khan's Dangal gets 'U' certificate from CBFC|date=8 December 2016|work=Firstpost|accessdate=22 December 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/dangal-tax-free-uttar-pradesh|title=Dangal Tax Free in Uttar Pradesh|date=15 December 2016|work=Indicine|accessdate=16 December 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/video/aamir-khan-dangal-taax-free-fatima-sanya-mahavir-signh-phogat/1/843030.html|title=Dangal made tax-free in Haryana: Aamir Khan's film gets a thumbs up from India|website=intoday.in|publisher=India Today|accessdate=27 December 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/raipur/dangal-gets-tax-free-status-in-cg/articleshow/56220357.cms|title=Dangal gets tax-free status in CG|date=28 December 2016|website=timesofindia.indiatimes.com/|publisher=The Times of India}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/sports/sport-others/dangal-made-tax-free-in-haryana-4445335/|title=Aamir Khan starrer Dangal made tax-free in Haryana|website=indianexpress.com/|publisher=Indian Express|accessdate=27 December 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jantakareporter.com/india/mps-bjp-dangal-tax-free/96081/|title=MP's BJP govt gets inspired by Aamir Khan's Dangal, declares it tax-free|date=|work=|accessdate=22 January 2017}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಸಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ [[ನೆಟ್‍ಫ್ಲಿಕ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಮೇರೆಗೆ ವೀಡಿಯೊ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.netflix.com/title/80166185?s=a&trkid=13747225&t=cp|title=Dangal|website=Netflix|access-date=2020-07-21|archive-date=2020-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200722010058/https://www.netflix.com/title/80166185?s=a&trkid=13747225&t=cp|url-status=dead}}</ref> ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರವನ್ನು [[ತೈವಾನ್]]‌ನಲ್ಲಿ ೨೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://uk.blastingnews.com/entertainment/2017/05/dangal-china-box-office-collection-movie-entered-rs-800-crore-club-001725183.html|title=Dangal China box office collection: movie entered Rs 800-crore club|date=25 May 2017|work=Blasting News|access-date=21 ಜುಲೈ 2020|archive-date=7 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107114315/http://uk.blastingnews.com/entertainment/2017/05/dangal-china-box-office-collection-movie-entered-rs-800-crore-club-001725183.html|url-status=dead}}</ref> ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರವನ್ನು ೭ನೇ ಬೀಜಿಂಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು''.'' ಇದು ಆ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಜಯಘೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಚೈನಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/aamir-khan-dangal-receives-standing-ovation-in-china-4622832/|title=Aamir Khan’s Dangal receives standing ovation in China|date=21 April 2017|work=The Indian Express|accessdate=29 April 2017}}</ref> ಇದು ಚೈನಾದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಮೇ ೨೦೧೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="bbc1">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-39958041|title=Dangal: India's wrestling blockbuster delights China|date=18 May 2017|work=[[BBC]]|accessdate=18 May 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.globaltimes.cn/content/1046486.shtml|title=Chinese fans crazy about ‘Dangal’ actor Aamir Khan|last1=Jingjing|first1=Li|work=[[Global Times]]|accessdate=14 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170514190702/http://www.globaltimes.cn/content/1046486.shtml|archivedate=14 May 2017}}</ref> ಚಿತ್ರವು [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]]‌ನಲ್ಲಿ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/aamir-khan-s-dangal-wins-hong-kong-bout-continues-box-office-domination/story-v99Yk3mSC2MbIVCFrsBjZK.html|title=Aamir Khan’s Dangal wins Hong Kong bout, continues box office domination|date=28 August 2017|work=[[Hindustan Times]]}}</ref> ''ದಂಗಲ್'' ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ೬ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು''.''<ref>{{cite web|url=http://gaga.ne.jp/dangal/|title=映画『ダンガル きっと、つよくなる』公式サイト|publisher=Gaga Corporation|accessdate=21 March 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cinematoday.jp/news/N0096709|title=インド映画史上最大のヒット！アーミル・カーン主演『DANGAL』4月日本公開 - シネマトゥデイ|date=6 December 2017|work=[[:ja:シネマトゥデイ|Cinema Today]]|language=ja-JP}}</ref> ダンガル きっと、つよくなる (''ಡಂಗಾರು ಕಿಟ್ಟೊ, ಟ್ಸುಯೊಕು ನಾರು'') ಎಂಬುದು ಈ ಚಿತ್ರದ [[ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆ]]ಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ''ದಂಗಲ್'' [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ೨೫ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://movie.daum.net/moviedb/main?movieId=108733|title=당갈 (2016)|website=[[Daum (web portal)|Daum]]|language=ko|accessdate=9 April 2018}}</ref> == ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == {{Multiple image|align=|direction=|total_width=|image1=Zaira Wasim graces closing ceremony of IFFI 2017 in Goa (08) (cropped).jpg|alt1=|caption1=|image2=Fatima Sana Shaikh in 2018.jpg|caption2=|width1=150|width2=163|footer=ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರು ಜ಼ಾಯರಾ ವಸೀಮ್ ಮತ್ತು ಫ಼ಾತಿಮಾ ಸನಾ ಶೇಖ್‍ರನ್ನು ಗೀತಾ ಫೋಗಾಟ್‌ಳ ಅವರ ಯುವ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.}}ವಿಮರ್ಶಕರು ಹಲವುವೇಳೆ ''ದಂಗಲ್''ನಲ್ಲಿನ ವಿಷಯವಸ್ತುವಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ಮುಖ್ಯ ನಟರ ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾ ಬಹುತೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಖಾನ್‍ರ ಅಭಿನಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರವು ಲಾಘವಕಾರಿಗಳ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರಾದರೂ, ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ದೋಷಪೂರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಕುಸ್ತಿಪಟು ತಂದೆಯು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ತನ್ನ ಗುರಿಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರಿಗೆ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದನು ಎಂದು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಟೀಕೆಯು ಚಿತ್ರದ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳತ್ತ ಕೂಡ ನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿನ ತರಬೇತುದಾರನ ಚಿತ್ರಣ. == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್ == ''ದಂಗಲ್'' ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ $300 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ''.''<ref name="5thForbes" /> ''ದಂಗಲ್'' ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಕ್ರೀಢಾಧಾರಿತ ಚಲನಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. === ಭಾರತ === ''ದಂಗಲ್'' ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು {{INR|538.03 crore}} ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹಣಗಳಿಸಿತು.<ref name="hungama" /> ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಜನಪ್ರವೇಶದ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೩೭ ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="footfalls">{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/india-footfalls.php|title=Top India Footfalls All Time|website=[[Box Office India]]|accessdate=2 December 2017}}</ref> === ವಿದೇಶ === ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ''ದಂಗಲ್'' {{USD}}12.4 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು. ''ದಂಗಲ್'' ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ {{INR}}59.04 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ {{INR}}12.65 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ನ್ಯೂ ಜ಼ೀಲಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ {{INR}}2.98 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=https://www.the-numbers.com/box-office-chart/weekend/2017/01/20/New-Zealand|title=Weekend New Zealand Chart for January 20th, 2017 (USD)|publisher=the-numbers.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170521172138/http://www.the-numbers.com/box-office-chart/weekend/2017/01/20/New-Zealand|archivedate=21 May 2017|accessdate=21 May 2017}}</ref> ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ {{INR}}25.78 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/dangal-box-office-collection-day-30-aamir-khan-4485467/|title=Dangal box office collection day 30: Aamir Khan film earns Rs 378.24 cr|date=22 January 2017|work=The Indian Express|accessdate=21 May 2017}}</ref> ==== ತೈವಾನ್ ==== ತೈವಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು {{INR}}೪೧ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.<ref name="firstpost-taiwan">{{cite web|url=http://www.firstpost.com/entertainment/dangals-china-box-office-collection-at-rs-1200-crore-aamir-khan-film-to-enter-2000-crore-club-3731523.html|title=Dangal's China box office collection at Rs 1,200 crore; Aamir Khan film to enter 2000-crore club|date=21 June 2017|website=[[Firstpost]]}}</ref> ಅಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಕಾಲ ಓಡಿತು. ==== ಚೈನಾ ==== ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಓಟ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ವೇಳೆಗೆ, ಇದರ ಅಂತಿಮ ಹಣಗಳಿಕೆ ¥1,299.12 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="cbo">{{cite web|url=http://www.cbooo.cn/Alltimedomestic|work=中国票房 (China Box Office)|publisher=Entgroup|language=zh|script-title=zh:内地总票房排名 ("All-Time Domestic Box Office Rankings")|access-date=2020-07-22|archive-date=2016-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160603230313/http://www.cbooo.cn/Alltimedomestic|url-status=dead}}</ref> ==== ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ==== ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ''ದಂಗಲ್'' $428,201 ನಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.<ref name="turkey">{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/intl/turkey/?yr=2017&wk=41|title=Turkey Box Office, October 13–15, 2017|website=[[Box Office Mojo]]|accessdate=8 February 2018}}</ref> ''ದಂಗಲ್'' ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ HK$27,139,998 ನಷ್ಟು ಹಣಗಳಿಸಿತು.<ref name="hungama-dangal">{{cite news|url=http://www.bollywoodhungama.com/movie/dangal/box-office/|title=Dangal Box Office|work=Bollywood Hungama|accessdate=19 January 2018}}</ref> ==== ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ==== ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ''ದಂಗಲ್'' ೩ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.<ref name="japan">{{cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/dangal-vs-baahubali-2-the-conclusion-in-japan-aamir-khans-film-adds-rs-3-cr-to-unrivaled-global-total-4444855.html|title=Dangal vs Baahubali 2: The Conclusion in Japan — Aamir Khan's film adds Rs 3 cr to unrivaled global total|date=25 April 2018|work=[[Firstpost]]}}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿತ್ರವು $850,000 ನಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.<ref name="krw">{{cite web|url=https://www.ofx.com/en-gb/forex-news/historical-exchange-rates/|title=Historical Exchange Rates Tool & Forex History Data (1069 KRW per USD)|date=30 April 2018|website=[[OFX (company)|OFX]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180619140101/https://www.ofx.com/en-gb/forex-news/historical-exchange-rates/|archive-date=19 June 2018|access-date=16 December 2017|url-status=dead}}</ref> === ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ === ==== ಭಾರತ ==== ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೊದಲು ಈ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪ್ರಚಾರದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಚರ್ಚೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‍ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರ ಹೇಳಿಕೆಯು ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳ ಜನರ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಯು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರದ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಚಾರಗಳು ಆರಂಭವಾದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/being-tolerant-twitterati-slams-aamir-khan-wants-to-boycottdangal/story-ZOMAIvHjpg4aPaQp8oroiO.html|title=Being tolerant? Twitterati slams Aamir Khan, wants to boycott Dangal|date=26 January 2016|work=Hindustan Times|accessdate=23 May 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.financialexpress.com/entertainment/aamir-khan-facing-dangal-trouble-boycottdangal-trends-on-twitter/484178/|title=Aamir Khan facing Dangal trouble? #BoycottDangal trends on Twitter|date=23 December 2016|work=The Financial Express|accessdate=23 May 2017}}</ref> ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಅಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವ್ಯವಹಾರವು ಕುಸಿಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಟಿಕೇಟುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಗದಿನ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಪಾದನೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದವು. ಆದರೆ ಇವ್ಯಾವುದೂ ''ದಂಗಲ್''ನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿಲ್ಲ. ==== ಚೈನಾ ==== ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರವು ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓಡಿತು''.'' ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಖಾನ್‍ರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಚೈನಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ''ದಂಗಲ್''‍ನ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಬಲ್ಲರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದೂ ವರದಿಯಾಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಂತೆ, ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನ ಸಮಾಜದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದರಿಯರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.globaltimes.cn/content/1046708.shtml|title=Bollywood films bridge cultural gaps|last1=Shah|first1=Khyati|date=13 May 2017|website=Global Times|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523153212/http://www.globaltimes.cn/content/1046708.shtml|archivedate=23 May 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/leezamangaldas/2017/05/19/aamir-khans-dangal-is-breaking-box-office-records-in-china/|title=Why Aamir Khan's Bollywood Blockbuster 'Dangal' Is Box-Office Gold In China|last1=Mangaldas|first1=Leeza|date=19 May 2017|work=Forbes|accessdate=23 May 2017}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ದೇಶೀಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾರಣ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ನಿರ್ವಾತವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] * [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ]] - ''ದಂಗಲ್'' - ಗೆಲುವು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ - ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ - ಗೆಲುವು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ - ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ - ಗೆಲುವು * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಸ - ಶ್ಯಾಮ್ ಕೌಶಲ್ - ಗೆಲುವು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ - ಜ಼ಾಯರಾ ವಸೀಮ್ - ಗೆಲುವು == ಗೃಹ ಮಾಧ್ಯಮ == ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ {{INR|110 crore}} ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ''ದಂಗಲ್'' ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಜ಼ೀ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ೧೬.೨೬೩ ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರವು ಜ಼ೀ ತಮಿಳ್ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಲವಾರು ಚೈನೀಸ್ ಆನ್‍ಲೈನ್ ಪ್ರಸಾರ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫ಼ಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಪ್ರಭಾವ == ಮತ್ತೊಂದು ಜಪಾನಿ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ''ದಂಗಲ್'' ಚೈನಾದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿ‍ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಚೈನಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ಬ್ಲಾಕ್‍ಬಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಂದ ದೂರ ಚಲಿಸಿ ಇತರ ದೇಶಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ''ದಂಗಲ್'' ಮತ್ತು ''ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್'' ಚಿತ್ರಗಳ ಯಶಸ್ಸು ಅನೇಕ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.<ref name="globaltimes-thugs">{{cite news|url=http://www.globaltimes.cn/content/1134215.shtml|title=Aamir Khan’s ‘Thugs of Hindostan’ loses a battle, but Indian film as a whole still winning in China|date=1 January 2019|work=[[Global Times]]|access-date=23 ಜುಲೈ 2020|archive-date=1 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001021123/https://www.globaltimes.cn/content/1134215.shtml|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಚೈನಾದ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಚೈನಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಿಗಳು ಚೈನಾದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವವಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/robcain/2017/05/31/5-key-reasons-for-dangals-massive-success-in-china/|title=5 Key Reasons For 'Dangal's' Massive Success In China|last=Cain|first=Rob|website=Forbes|language=en|access-date=2019-06-14}}</ref> ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರವು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು|ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/aamir-khan-s-dangal-to-be-screened-in-parliament-for-mps-on-thursday/story-9qyoeJVW8ZEXBPWZrjkfFN.html|title=Aamir Khan’s Dangal to be screened in Parliament for MPs on Thursday|date=22 March 2017|work=[[Hindustan Times]]}}</ref> ಇದು [[ಭಾರತ ಚೀನಾ ಸಂಬಂಧಗಳು|ಭಾರತ ಚೀನಾ ಸಂಬಂಧಗಳ]] ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.timesnownews.com/entertainment/box-office/article/aamir-khan-creates-history-again-after-dangal-secret-superstar-crosses-the-rs-500-crore-mark-in-china/195007|title=Aamir Khan creates history again. After Dangal, Secret Superstar crosses the Rs 500 crore mark in China|date=2 February 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> == ವಿವಾದಗಳು == === ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಗಳು === ಭಾರತದಲ್ಲಿ ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದವಾಯಿತು. ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ತಮಗೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://blogs.wsj.com/indiarealtime/2015/11/24/the-intolerant-response-to-aamir-khans-intolerance-comments/|title=The Intolerant Response to Aamir Khan's Intolerance Comments|last=Sugden|first=Joanna|website=WSJ Blogs|accessdate=2015-11-25}}</ref><ref name=":0">{{cite news|url=http://time.com/4126743/aamir-khan-intolerance-backlash-snapdeal-india/|title=Bollywood Star Aamir Khan Faces Religious Backlash|last=Iyengar|first=Rishi|accessdate=2015-11-25|website=time.com}}</ref> ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref name=":0" /><ref>{{cite web|url=http://qz.com/558447/bollywood-actor-aamir-khan-took-on-religious-intolerance-and-snapdeal-got-caught-in-the-crossfire/|title=Aamir Khan took on religious intolerance, and Snapdeal got caught in the crossfire|website=Quartz|language=en-US|accessdate=2015-11-25|archive-date=2015-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125165013/http://qz.com/558447/bollywood-actor-aamir-khan-took-on-religious-intolerance-and-snapdeal-got-caught-in-the-crossfire/|url-status=dead}}</ref> ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರ ಚಿತ್ರ ''ದಂಗಲ್''‍ನ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕರೆನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೂ ವಿವಾದವಾಯಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ವಿತರಕರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಆದರೆ ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕೆಂದು ಅಲ್ಲಿಯ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿ ಹೇಳಿತು. ಖಾನ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. === ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿವಾದಗಳು === ೬೪ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದವಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‍ರ ಬದಲು ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್‌ಗೆ ನೀಡಿತು. ಅದೇ ರೀತಿ ಐಫ಼ಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲೂ ''ದಂಗಲ್'' ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಕುಮಾರ್ ಕೂಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|5074352}} * {{mojo title|dangal}} * {{Bollywoodhungama|2529052}} * {{rotten-tomatoes|dangal|Dangal}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು]] 9rlabz1llsvxnlljpofc8ejlsuaaxzc 0 98979 1372499 1345754 2026-04-30T14:57:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372499 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Gary Oldman by Gage Skidmore.jpg|thumb|ಗ್ಯಾರಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್]] ಹಾಲಿವುಡ್ ನಟ, [[ಚಲನಚಿತ್ರ]] ನಿರ್ಮಾಪಕ, [[ಸಂಗೀತ]]ಗಾರ. ನ್ಯೂ ಕ್ರಾಸ್ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 21, 1958 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. (ವಯಸ್ಸು 60). 1979 ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೀಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಓರ್ವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಟ. ತನ್ನ ಬುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಾಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಅವರ ಪೀಳಿಗೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದವರು. ಅವರು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಎರಡು ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೊಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಡಿ ಒರ್ಗೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ ಎಂಪೈರ್ ಓದುಗರು ಅವರನ್ನು ಎಂಪೈರ್ ಐಕಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಬಾಜನರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಟ್ರೂ ರೊಮಾನ್ಸ್(1993), ದಿ ಫಿಫ್ತ್ ಎಲಿಮೆಂಟ್(1997), ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಒನ್(1997) ಮತ್ತು ದಿ ಕಂಟೆಂಡರ್(2000) ಮುಂತದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧ ಪ್ರೊಫೆಶನಲ್(1994) [[ಸಿನಿಮಾ]]ದ ಮಹಾನ್ ಖಳನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇಮ್ಮಾರ್ಟಲ್ ಬೆಲಡ್ (1994) ನಲ್ಲಿ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವ್ಯಾನ್ ಬೀಥೊವೆನ್ ಅವರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್, ದಿ ಡಾರ್ಕ್ ನೈಟ್ ಟ್ರೈಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಗಾರ್ಡನ್, ಕುಂಗ್ ಫೂ ಪಾಂಡ 2 ನಲ್ಲಿ ಲಾಂಗ್ ಶೆನ್ ಆಗಿ, ಟಿಂಕರ್ ಟೈಲರ್ ಸೋಲ್ಜರ್ ಸ್ಪೈ ನಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಮಿಲಿ, ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಏಪ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಡ್ರೇಫಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕೆಸ್ಟ್ ಅವರ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್( ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಸ್ಕರ್ ಗರಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು). ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು $ 10.9 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ.ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯದ ಹೊರಗೆ, ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ನೀಲ್ ಬೈ ಮೌತ್ (1997) ಬರೆದರು. ಹಾಗೆಯೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಕೂಡ. ಫಾಲನ್ ಏಂಜೆಲ್ಸ್, ಟ್ರೇಸಿ ಟೇಕ್ಸ್ ಆನ್.. ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ನಂತಹ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣೀಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಡೇವಿಡ್ ಬೋವಿ, ಗನ್ಸ್ ಎನ್ಡ್ ರೋಸಸ್ ಮತ್ತು ಆನಿ ಲೆನಾಕ್ಸ್ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮತ್ತು ಕಾಲ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟರ್ ರೆಝ್ನೂವ್ ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>http://www.filmreference.com/film/93/Gary-Oldman.html</ref> ===ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ=== ಗ್ಯಾರಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ನ್ಯೂ ಕ್ರಾಸ್ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ, ಓರ್ವ ಮಾಜಿ ನಾವಿಕ ಹಾಗು ವೆಲ್ಡರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಬೆರ್ಟಾಮ್ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿ ಕ್ಯಾಥ್ಲೀನ್. ಗ್ಯಾರಿ 7 ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಂದೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ತೊರೆದು ಮದ್ಯವ್ಯಸನಿಯಾಗಿ ಅಲೆಯತೊಡಗಿದರು. ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಡೆಪ್ಟ್ಫೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಗ್ರೀನ್‍ವಿಚ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಸೇರಿದರು. 16 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಸಲುವಾಗಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರನಡೆದರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಪಿಯಾನೊ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ 1971 ರಲ್ಲಿ ರೇಜಿಂಗ್ ಮೂನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಕಮ್ ಮೆಕ್ಡೋವೆಲ್ ರ [[ಅಭಿನಯ]]ವನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರ ಸಂಗೀತ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು. 1995 ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಹೇಳಿದರು: “ಮಾಲ್ಕಮ್ ನನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅಷ್ಟು ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ನನ್ನ ಮೇಲಾಗಿದೆ”.<ref>https://www.the-numbers.com/person/1330401-Gary-Oldman#tab=acting{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ನಟನಾ ವೃತ್ತಿ=== ತರಬೇತಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ 1970 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಬಾಗದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಯಂಗ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಜೋಡಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟರ್ ಆಗಿ, ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ರಾಯಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್ ಆರ್ಟ್ ಗೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಒಂದು ಬರಿ ವಿಫಲರಾಗಿ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ನಂತರ ಆಗ್ನೇಯ ಲಂಡನ್ನಿನ ಸಿಡ್ಕುಪ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಸ್ ಬ್ರೂಫೋರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]] ವೇತನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ 1979 ರಲ್ಲಿ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಆದರೆ ಪರಿಶ್ರಮಿ ಕೆಲಸಗಾರ” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ನ ಎ ಮಿಡ್ಸಮ್ಮರ್ ನೈಟ್ಸ್ ಡ್ರೀಮ್ನಲ್ಲಿನ ಪಕ್ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.independent.co.uk/news/people/profiles/gary-oldman-the-spy-who-came-in-and-brought-the-cold-with-him-2356597.html</ref> ====ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲಸ==== 2015 ರಲ್ಲಿ ಚೈಲ್ಡ್ 44 ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊವೊಮಿ ರಾಪೇಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್ ಕಿನ್ನಮಾನ್ ರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಡಿಟೋಲ್ ಮಾಂಟಿಯಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಮ್ಯಾನ್ ಡೌನ್ ನಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 2016 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಎ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಏರಿಯಲ್ ವೊಮರನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಆಸಾ ಬಡರ್ಫೀಲ್ಡ್ನೊಂದಿಗೆ ದಿ ಸ್ಪೇಸ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಅಸ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಫೆಬ್ರುವರಿ 2017 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 2017 ರಲ್ಲಿ ದಿ ಹಿಟ್ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬಾಡಿಗಾರ್ಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ ಎಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್, ರಯಾನ್ ರೆನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಮಾ ಹಯೇಕ್ ರೊಂದಿಗೆ ಖಳನಾಯಕರಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ- ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- ಮೋಶನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಡ್ರಾಮಾ, ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಮೂವಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಯು.ಎಸ್.ಎ ಮತ್ತು ಯು.ಕೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ [[ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]. ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.ಸಧ್ಯ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಬಟ್ಲರ್, ಬಿಲ್ಲಿ ಬಾಬ್ ಥಾನ್ರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಲಿಂಡಾ ಕಾರ್ಡೆಲ್ಲಿನಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಟರ್ ಕಿಲ್ಲರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2018 ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಮೈಕೆಲ್ ಗೋಯಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಭಯಾನಕ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಮೇರಿ ಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನ್ ಲೇ ಕ್ಯಾರೆ ಅವರ ಸ್ಮೈಲೀಸ್ ಪೀಪಲ್ ನ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇವರು ನಟಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ. ಓಮ್ ಬೆವನ್, ಎರಿಕ್ ಫೆಲ್ನರ್ ಮತ್ತು ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಅರ್ಬನ್ಸ್ಕಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>http://reason.com/blog/2014/06/24/legendary-actor-gary-oldman-outs-himself</ref> ===ಇತರೆ ಉದ್ಯಮಗಳು=== ====ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ==== 1997 ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನೀಲ್ ಬೈ ಮೌತ್ ಚಿತ್ರ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಅವರ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಈ [[ಚಿತ್ರ]] ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂದು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕೊರ್ಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿತು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಚಾನಲ್ 4 ನಿರ್ದೇಶಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎಂಪೈರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. 1999 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಆಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಟ್ರ್ಸ್ ಇದನ್ನು 20 ನೇಯ ಶತಮಾನದ ನೂರು ಉತ್ತಮ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಚಿತ್ರ ಟೈಂ ಔಟ್ ನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ 100 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 21 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ====ಧ್ವನಿ ನಟನೆ==== ಸಿಯೆರಾ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದಿ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೈರೋ ಆಟಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಫೈರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ಇಗ್ನಿಟಸ್ ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕಾಲ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಆಟದ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರೆಝ್ನೂವ್ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು. ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಹಾನರ್: ಅಲೈಡ್ ಅಸಾಲ್ಟ್ ಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಜ್ಯಾಕ್ ಬಾರ್ನೆಸ್ ರ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲೆಗೊ ಡಯಮೆನ್ಷನ್ಸ್ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‍ನಲಿ ಲೆಗೋ ಮಲ್ಟಿವರ್ಸ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ದುಷ್ಟ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಲಾರ್ಡ್ ವೊರ್ಟೆಕ್ ಗೆ ಧ್ವನಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಕ್ರಿಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಸಮೂಹ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸಿಟಿಸನ್ ನ ಮುಂಬರುವ ಏಕೈಕ [[ಆಟಗಾರ]] ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಅನ್ಸ್ರ್ಟ್ ಬಿಷಪ್ ರನ್ನು ಸಹ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಚಿತ್ರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ====ಬರವಣಿಗೆ==== 2015 ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಅರ್ಬನ್ಸ್ಕಿ ಸಿಮೋನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಸ್ಟರ್, ಅಥರಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಲೇಬಲ್ ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಡ್ಲರ್ ಬುಕ್ಸ್ ಫಾರ್ ಬ್ಲಡ್ ರೈಡರ್ಸ್,(ರಕ್ತ ಪಿಶಾಚಿ ಪುಸ್ತಕ ಸರಣಿ) ಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. === ಉಲ್ಲೇಖಗಳು === {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೮ ಜನನ]] hh458jg7fqxbmqdf15jo7vrm7ccq3iw 0 104956 1372507 1346906 2026-04-30T18:46:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372507 wikitext text/x-wiki [[File:DOP Kaloyan Bozhilov Alienation-set2012.jpg|thumb|DOP Kaloyan Bozhilov Alienation-set2012]] ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ನಿರ್ದೇಶನ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದ ಸಂವೇದಕ ಮೂಲಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ನಂತಹ ಬೆಳಕಿನ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಬೆಳಕು ಅಥವಾ ಇತರ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣದ ಮೂಲಕ ಚಲನ-ಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.<br> ಕ್ಯಾಮರಾದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಒಂದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಬೆಳಕನ್ನು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಕೆಲವು ಇಮೇಜ್ ಸಂವೇದಕ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒಡ್ಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮತ್ತು ಚಲನೆಗೆ ನೋಡುವಂತೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಇಮೇಜ್-ಸೆನ್ಸರ್ನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು ಇಮೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪಿಕ್‌ಸೆಲ್‌ಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ಮಾನವಾಗಿ ವೀಡಿಯೊ ಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ "ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ" ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಟಾಕ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref><https://www.nyfa.edu/cinematography-school/></ref><br> ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ.'''ಸಿನೆಮಾಟೊಗ್ರಫಿ''' ಎಂಬ ಪದವು '''"ರೆಕಾರ್ಡ್ ಚಲನೆಯ"''' ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು '''"ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲು"''' ಅರ್ಥೈಸುವ "ಚಲನೆ, ಚಲನೆ" ಮತ್ತು γράφειν (ಗ್ರಾಫೀನ್) ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಶಬ್ದಗಳಾದ κίνημα (ಕಿನೆಮಾ) ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಿನೆಮಾದ ಕಲೆ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ ಪದದ ನಂತರ ಇದರ ಅರ್ಥವು "ಚಲನೆಯ ಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ" ಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<br> =ಇತಿಹಾಸ= ==ಮುಂಚಿತವಾಗಿ== [[File:Muybridge race horse animated 184px.gif|thumb|Muybridge race horse animated 184px]] ೧೮೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ '''ಸೈಮಾನ್ ವಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ಫರ್''' (ಸ್ಟ್ರೋಬೊಸ್ಕೊಪ್), ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ '''ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ಲೇಟೌ''' (ಫಿನಾಕಿಸ್ಟೋಸ್ಕೋಪ್) ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ '''ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ನರ್''' (ಝೊಟ್ರೋಪ್) ಸ್ವತಂತ್ರ ಆವಿಷ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಲಿಂಗ್ ಡ್ರಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.೧೮೪೫ ರಲ್ಲಿ [https://www.theiet.org/resources/library/archives/featured/francis-ronalds.cfm ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ರೋನಾಲ್ಡ್ಸ್] ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಭೂಕಾಂತೀಯ ವಾದ್ಯಗಳ ವಿವಿಧ ಸೂಚನೆಗಳ ನಿರಂತರ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ೧೮೬೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಲಿಂಕನ್ ಅವರು ಸಾಧನವನ್ನು ಹಕ್ಕುಸೌಮ್ಯ ಪಡೆದರು. ಅದು '''"ಜೀವ ಚಕ್ರ"''' ಅಥವಾ '''"ಝೂಪ್ರ್ರಾಕ್ಸಿಸ್ಕೋಪ್"''' ಎಂಬ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ, ಚಲಿಸುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಲೈಟ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<br> ೧೯೭೩ರ ಜೂನ್ ೧೯ ರಂದು, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮುಯ್ಬ್ರಿಜ್ ೨೪ ಸ್ಟಿರಿಯೊಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವೇಗದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ '''"ಸಲೀ ಗಾರ್ಡ್ನರ್"''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕುದುರೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಕುದುರೆಗಳ ಸಮಾನಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾಮರಾ ಶಟರ್ ಅನ್ನು ಕುದುರೆಯ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ ಪ್ರವಾಸದ ತಂತಿಯ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಕುದುರೆ ದಾಪುಗಾಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ೨೦ ಅಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ೨೧ ಅಂಗುಲಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಒಂದು ಸಾವಿರ ಸೆಕೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ೧೮೮೨ ರಲ್ಲಿ, '''ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಟಿಯೆನೆ-ಜೂಲ್ಸ್ ಮಾರೆ''' ಒಂದು '''ಕ್ರೊನೊಫೋಟೋಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಗನ್''' ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು.ಎರಡನೆಯದು, ೧೨ ಸತತ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದೇ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿತು.<ref><https://www.studiobinder.com/blog/cinematography-techniques-no-film-school/></ref><br> ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶೋಧನೆಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಜೀನ್ ಪೈನ್ಲೆವ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಭಾರೀ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಮಾಡಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ನಗ್ನ ಕಣ್ಣುಗಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು, ಜೀವಕೋಶಗಳು, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ನಡವಳಿಕೆ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೊಸ ಮಾಧ್ಯಮವು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. "ಹೊಸ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳು, ಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳು,ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದು" ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮುಂಚೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ಮಾನವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿದ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಅನಾನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳ ಉತ್ತಮ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.<br> ==ಚಲನಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ== [[File:LouisLePrinceFirstFilmEver RoundhayGardenScene.png|thumb|LouisLePrinceFirstFilmEver RoundhayGardenScene]] ೧೮೮೮ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೪ ರಂದು '''ಲೂಯಿಸ್ ಲೆ ಪ್ರಿನ್ಸ್''' ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ [https://www.imdb.com/title/tt0392728/ ರೌಂಡೇ ಗಾರ್ಡನ್ ಸೀನ್], ರೌಂಡೇ ಲೀಡ್ಸ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾಗದದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.ತೊಮಸ್ ಆಲ್ವಾ ಎಡಿಸನ್ನ ನಿರ್ದೇಶನದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಡಬ್ಲ್ಯು.ಕೆ.ಎಲ್. ಡಿಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ೧೮೯೧ ರಲ್ಲಿ ಪೇಟೆಂಟ್ ಮಾಡಿದ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಧನವಾದ ಕಿನೆಟೋಗ್ರಾಫ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಲಸದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಡಿಕ್ಸನ್, ಕಿನೆಟೋಸ್ಕೋಪ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಒಂದು ಪೆಫೊಲ್ ಮೂಲಕ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.<ref><https://www.facebook.com/cinematogr/></ref><br> ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಜೆಂಕಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ, ಫ್ಯಾಂಟಸ್ಕೋಪ್ ಲೂಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟೆ ಲುಮಿಯೆರ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮೯೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಮುದ್ರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಯೋಜಿಸಿದ ಸಿನೆಮಾಟೊಗ್ರೆ ಎಂಬ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ತೆರೆದಿವೆ (ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಲಿಯಾನ್, ಬೋರ್ಡೆಕ್ಸ್, ನೈಸ್, ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ); ಇಟಲಿ (ರೋಮ್, ಮಿಲನ್, ನೇಪಲ್ಸ್, ಜಿನೋವಾ, ವೆನಿಸ್, ಬೊಲೊಗ್ನಾ,ಫೋರ್ಲಿ); ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್; ಮತ್ತು ಲಂಡನ್.<br> ==ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ== ೧೮೮೦ ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಏಕವರ್ಣವಾಗಿತ್ತು. ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಏಕವರ್ಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ಒಂದು ಟೋನ್ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಿತ್ರ ಎಂದರ್ಥ. ಲೇಪಿತ ಚಿತ್ರದ ನೆಲೆಗಳ ಬೆಲೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಬಹುತೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಏಕವರ್ಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂಚಿನ ಬಣ್ಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದ ಬಣ್ಣವು ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಬಣ್ಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ೫೧% ನಷ್ಟು ಮೀರಿದೆ. ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬಣ್ಣವು ಪ್ರಬಲವಾದ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸ್ಟಾಕ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮುಂಬರುವ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಏಕವರ್ಣದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರದ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.<br> ==ಬಣ್ಣ== [[File:Annabelle Whitford, Danse du papillon (Butterfly Dance).jpg|thumb|Annabelle Whitford, Danse du papillon (Butterfly Dance)]] ಚಲನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಆಗಮನದ ನಂತರ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮಾತನಾಡುವ ಚಿತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಬಣ್ಣ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಬಣ್ಣ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಆಗಮನವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ಸಿನೆಮಾಗಳು ಅಲ್ಲ.ಏಕೆಂದರೆ, ಅವು ಏಕವರ್ಣದ ಮತ್ತು ಕೈ-ಬಣ್ಣದ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರ-ಬಣ್ಣವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದವು.ಅಂತಹ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವಲ್ಲವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ಎಡಿಸನ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿ ಕೈಯಿಂದ ಬಣ್ಣದ ಬಣ್ಣದ [https://www.imdb.com/title/tt0154152/ ''ಅನ್ನಾಬೆಲ್ಲೆ ಸರ್ಪೆಂಟೈನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್''] ಆಗಿದೆ. ಯಂತ್ರ-ಆಧಾರಿತ ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆ ನಂತರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಆಗಮನದವರೆಗೂ ಟಿಂಟ್ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅನೇಕ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಟೈಂಟಿಂಗ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಯುದ್ಧಗಳು, ಕ್ರೀಡಾ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ಬಂದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref><https://www.udemy.com/topic/cinematography/></ref><br> ೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರೇಮಂಡ್ ಟರ್ನರ್ ಬಣ್ಣೀಕರಣ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಕೈನೆಕೋಲೋರ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ, '''ಎ ವಿಜೆಡ್ ಟು ದಿ ಸೀಸೈಡ್''' ಎಂಬ ಕಿರುಚಿತ್ರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು.೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ, '''ಟೆಕ್ನಿ ಕಲರ್‌ನ''' ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. '''ಕೊಡಾಕ್ರೋಮ್''' ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ '''ಈಸ್ಟ್ಮ್ಯಾಂಕೋಲ'''ರ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶತಮಾನದ ಉಳಿದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಮಾನದಂಡವಾಯಿತು.೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಬಣ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲ್ಪಟ್ಟವು.<br> ==ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ== [[File:Arri Alexa camera.jpg|thumb|Arri Alexa camera]] ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಫ್ಲಾಶ್ ಮಾಧ್ಯಮದಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್‌ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸೋನಿ ಅದರ ಅನ್‌ಲಾಗ್ '''ಸೋನಿ ಎಚ್ಡಿವಿಎಸ್''' ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು '''"ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ"''' ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಯತ್ನವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ಡಿಜಿಟಲಿ ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜೂಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಾಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸಿ.ಸಿ.ಡಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಚ್.ಡಿ.ಸಿ.ಎ.ಎಮ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ೧೯೨೦ × ೧೦೮೦ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ, ಈಗ '''"ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿನೆಮಾಟೊಗ್ರಫಿ"''' ಎಂದು ಮರು-ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಳೆತವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು.ಡಿಜಿಟಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೀರಿಸಿದ ನಂತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. =ವಿಷಯಾಂಶ= ==ಸಿನಿಮಾ ತಂತ್ರ== [[File:Square Georges Méliès @ Paris (33397144995).jpg|thumb|Square Georges Méliès @ Paris (33397144995)]] ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇತರ ಬೆಂಬಲದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಶಾಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಚಲನೆಯನ್ನು ಚಲಿಸುವ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಆರೋಹಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲಿಗೆ ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ರೈಲಿನ ಹಿಂದಿನ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಲುಮಿಯೆರೆ ಕೆಮೆರಾಮ್ಯಾನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ೧೮೯೮ ರ ವೇಳೆಗೆ ಚಲಿಸುವ ರೈಲುಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಸಮಯದ ಮಾರಾಟದ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ಗಳಲ್ಲಿನ "ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ" ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ರೈಲ್ವೆ ಇಂಜಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನೇರವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''"ಫ್ಯಾಂಟಮ್ ಸವಾರಿಗಳು"''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref><https://www.britannica.com/topic/cinematography></ref> ==ಇಮೇಜ್ ಸೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್ ಶೇಖರಣೆ== ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಮೇಜ್ ಸಂವೇದಕ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.ಪುಶ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಬ್ಲೀಚ್ ಬೈಪಾಸ್, ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ವಿಧಾನಗಳು. ಆಧುನಿಕ ಸಿನೆಮಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಶೇಖರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶೇಖರಣೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋಗುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸಬಹುದು. ಅವರು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ, ಇಮೇಜ್, ಬೆಳಕಿನ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ವಿವಿಧ ನೋಟವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಐಎಸ್ಒ ಮತ್ತು ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟ್ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಮೇಜ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ನಿಜವಾದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದೇ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಶೋಧಕಗಳು== ವಿಸರಣ ಫಿಲ್ಟರ್‌ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣ ಪರಿಣಾಮ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳು ಚಿತ್ತ ಅಥವಾ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನ ಗಾಜಿನ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ರೂಪದ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಎರಡು ತುಣುಕುಗಳ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಗಾಜಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬಣ್ಣದ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಎರಡು ಪ್ಲೇನ್ಸ್ ನಡುವೆ ಒತ್ತುವ '''ಅರೆಪಾರದರ್ಶಕ ಬಣ್ಣದ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು''' ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಕೆಂಪು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬೆಳಕು ಅಂಗೀಕಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಲಿ ಫಿಲ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ, ವರ್ಣ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಡಾಯ್ಲ್‌ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕಾರರು ತಮ್ಮ ನವೀನ ಶೋಧಕಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಮಸೂರ== ಗಮನ, ಬಣ್ಣ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೋಟ, ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೀಡಲು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಮರಾಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು.ಮಾನವ ಕಣ್ಣಿನಂತೆ, ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇಗಾದರೂ, ಒಬ್ಬರ ಕಣ್ಣಿನಂತೆ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಫೋಕಲ್ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಿಶಾಲ ಕೋನ ಮಸೂರಗಳು, "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಮಸೂರಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಫೋಕಸ್ ಮಸೂರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಮಸೂರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮದ ಮಸೂರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ ಬೊರೆಸ್ಕೋಪ್ ಮಸೂರಗಳಿಂದ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ವಿಶಾಲ ಕೋನ ಮಸೂರಗಳು ಸಣ್ಣ ನಾಭಿ ಉದ್ದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಚಿಕ್ಕದಾದಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ==ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಳ ಮತ್ತು ಗಮನ== [[File:Citizen-Kane-Moorehead.jpg|thumb|Citizen-Kane-Moorehead]] ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟೇಬಲ್‌ನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಠೋರವಾದ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಟಾಪ್ ಹ್ಯಾಟ್ ಇದೆ. ಒಂದು ನಿರ್ಮಿತವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರದ ಎಡಕ್ಕೆ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಹುಡುಗನನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ನಾಗರಿಕ ಕೇನ್ (೧೯೪೧) ನಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಗಮನ: ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಟೋಪಿ ಮತ್ತು ಹುಡುಗ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರಿಯಾದ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಫೋಕಲ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಡಯಾಫ್ರಾಮ್ ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರವು ದೃಶ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಳದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಳ,ದ್ಯುತಿರಂಧ್ರದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಫೋಕಲ್ ಅಂತರದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಥವಾ ಆಳವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಐರಿಸ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿಂದುವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಳವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೊಡ್ಡ (ತೆರೆದ) ಐರಿಸ್ ಅಪರ್ಚರ್ನಿಂದ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಸೂರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಳವನ್ನು ಸಹ ಸ್ವರೂಪದ ಗಾತ್ರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೀಕ್ಷಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕೋನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಚಿಕ್ಕದಾದ ಚಿತ್ರವು ಕಡಿಮೆ ಫೋಕಲ್ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ, ಚಿಕ್ಕದಾದ ಚಿತ್ರವು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವನ್ನುಪಡೆಯುತ್ತದೆ. <ref><http://www.inurture.co.in/understanding-cinematography/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180824060809/http://www.inurture.co.in/understanding-cinematography/ |date=2018-08-24 }}></ref> ==ಆಕಾರ ಅನುಪಾತ ಮತ್ತು ರಚನೆ== ಚಿತ್ರದ ಆಕಾರ ಅನುಪಾತ ಅದರ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಅದರ ಅಗಲ ಅನುಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು೪:೩ ಅಥವಾ ೧.೩೩:೧ ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ೧.೩೩ ನಂತಹ ದಶಮಾಂಶ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ೨ ಪೂರ್ಣಾಂಕಗಳ ಅನುಪಾತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು.ವಿವಿಧ ಅನುಪಾತಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅನುಪಾತದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ==ಬೆಳಕು== ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರಿ ಮೇಲೆ ಇಮೇಜ್ ಮಾನ್ಯತೆ ರಚಿಸಲು ಬೆಳಕು ಅವಶ್ಯಕ. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳಕು ಕಲೆಯು ಮೂಲಭೂತ ಮಾನ್ಯತೆ ಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೃಶ್ಯ ಕಥೆ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬಳಕೆಯು ಅಂತಿಮ ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ==ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಚಲನೆ== ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಚಲಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಚಿತ್ರದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಗಣನೀಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವಾಗ ಒಂದು ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ. =ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮಗಳು= ==ಫ್ರೇಮ್ ದರ ಆಯ್ಕೆ== ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರಂತರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೨೪ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು, ಎನ್ ಟಿ ಎಸ್ ಸಿ (ಯುಎಸ್) ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೩೦ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು (29.97 ನಿಖರವಾಗಿರಬೇಕು), ಪಿಎಎಲ್ (ಯುರೋಪ್) ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೨೫ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು. ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಈ ವೇಗ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವೇಗವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೂಲಕ, ವೇಗದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವೇಗವಾದ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ನಿರಂತರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ತಯಾರಿಸಲು ಸಿನೆಮಾಟೊಗ್ರಾಫರ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಇತರ ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಗಳು== ಜಿ.ಎ. ಸ್ಮಿತ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ಚಲನೆಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದರು. ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡುವಾಗ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಎರಡನೇ ಋಣಾತ್ಮಕ ಬಾಲವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಗಳು '''ಟಿಪ್ಸಿ, ಟಾಪ್ಸಿ, ಟರ್ವಿ ಮತ್ತು ದಿ ಅಕ್ವಾರ್ಡ್ ಸೈನ್ ಪೇಂಟರ್''', ಎರಡನೆಯದು ಒಂದು ಚಿಹ್ನೆ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಸಂಕೇತವನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ನಂತರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರ ಕುಂಚದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ. =ಸಿಬ್ಬಂದಿ= [[File:FMPU camera crew 1944.jpg|thumb|FMPU camera crew 1944]] ಮೊದಲ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಘಟಕದಿಂದ ಕ್ಯಾಮರಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಿರಿಯತನದ [[ಅವರೋಹಣ]] ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ: *ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಹ '''ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ''' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ *ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆಯೋಜಕರು ಸಹ '''ಕ್ಯಾಮರಾಮನ್''' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ *ಮೊದಲ ಸಹಾಯಕ ಕ್ಯಾಮರಾ ಕೂಡ '''ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸಾಧನ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ *ಎರಡನೇ ಸಹಾಯಕ ಕ್ಯಾಮರಾ ಕೂಡ '''ಕ್ಲಾಪರ್ ಲೋಡರ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕಾರರು ಚಿತ್ರಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು (ದೀಪ, ಮಸೂರ ಆಯ್ಕೆಗಳು, ಸಂಯೋಜನೆ, ಒಡ್ಡುವಿಕೆ, ಶೋಧನೆ, ಫಿಲ್ಮ್ ಆಯ್ಕೆ) ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ನಿರ್ದೇಶಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ದೇಶಕನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಅಥವಾ ಡಿಪಿಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref><https://www.theartcareerproject.com/become/cinematographer/{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}></ref> =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} ehs598bwn8naajhzrjc6roqhli7xpxh 0 105723 1372508 1347214 2026-04-30T19:34:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372508 wikitext text/x-wiki ಜಯಂತ್ ಯಾದವ್, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲರ್ ಹಾಗು ಬಲಗೈ ಕೆಳ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮಾನ್. [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀ]]‌‌ಯಲ್ಲಿ [[ಹರಿಯಾಣ]] ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ಸ್]] ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref>https://kannada.oneindia.com/ipl-2017/jayant-yadav-plr26/</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಜಯಂತ್ ಯಾದವ್ ಜನವರಿ ೨೦, ೧೯೯೦ ರಂದು [[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ೨೧ನೇ ವಯ್ಯಸ್ಸಿಗೆ ಇವರು [[ಹರಿಯಾಣ]] ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀ]]ಯಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೧೪-೧೫ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣ ತಂಡದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಬೌಲರ್‌ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ನಂತರ ಇಂಡಿಯಾ 'ಎ' ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>https://www.cricbuzz.com/profiles/8182/jayant-yadav</ref><ref>{{Cite web |url=https://sports.ndtv.com/cricket/players/60086-jayant-yadav-playerprofile |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-21 |archive-date=2019-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190822002242/https://sports.ndtv.com/cricket/players/60086-jayant-yadav-playerprofile |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.cricketcountry.com/players/jayant-yadav/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-21 |archive-date=2018-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180729211753/http://www.cricketcountry.com/players/jayant-yadav/ |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.howstat.com/cricket/Statistics/Players/PlayerOverview.asp?PlayerID=4390</ref> == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == === ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ === ಮೇ ೦೯, ೨೦೧೫ರಂದು [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್‌‌‍ದ]] [[ರಾಯ್ಪುರ್|ರಾಯ್ಪುರ್‌‌ನಲ್ಲಿ]] ಸನ್ ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದೆರಾಬಾದ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ೪೫ನೇ [http://www.iplt20.com ಐಪಿಎಲ್] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ಸ್]] ತಂಡದಿಂದ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. <ref>https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/14638/delhi-daredevils-vs-sunrisers-hyderabad-45th-match-indian-premier-league-2015</ref> === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ === ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೯, ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ [[ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂ|ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂನಲ್ಲಿ]] [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್]] ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಐದನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಜಯಂತ್ ಯಾದವ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ನವಂಬರ್ ೧೭, ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ [[ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂ|ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂನಲ್ಲಿ]] [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]]ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/16829/india-vs-new-zealand-5th-odi-new-zealand-tour-of-india-2016</ref><ref>https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/16869/india-vs-england-2nd-test-england-tour-of-india-2016-17</ref> == ಪಂದ್ಯಗಳು == *ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ೦೪ ಪಂದ್ಯಗಳು.<ref>http://www.espncricinfo.com/india/content/player/447587.html</ref><ref>http://www.varthabharati.in/article/kreede/52275</ref><ref>https://www.news18.com/cricketnext/profile/jayant-yadav/59611.html</ref> *ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ೦೧ ಪಂದ್ಯಗಳು. *ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ : ೧೦ ಪಂದ್ಯಗಳು. === ವಿಕೇಟ್‍ಗಳು === *ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : ೧೧ *ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : ೦೧ *ಐಪಿಎಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : ೦೪ === ಶತಕಗಳು === *ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : ೦೧. === ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳು === *ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ : ೦೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೦೮, ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ [[ಮುಂಬೈ|ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ]] [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಯಂತ್ ಯಾದವ್ ದಾಖಲೆಯ ಆಟವಾಡಿದರು. 9ನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಜಯಂತ್ ಯಾದವ್ ಲಂಚ್ ವಿರಾಮದ ವೇಳೆ ಅಜೇಯ ೯೨ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಭಾರಿಸಿದ ಭಾರತೀಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜಯಂತ್ ಯಾದವ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ೫೧ ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಜಯಂತ್ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿದರು. ಫಾರೂಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಅವರು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ [[ಚೆನ್ನೈ]]ನಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೯೦ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಈವರೆಗೆ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು.<ref>https://kannada.asianetnews.com/sports/virat-kohli-and-jayant-yadav-record-batting</ref><ref>https://kannada.mykhel.com/cricket/ashwin-jadeja-jayant-set-new-indian-record-3rd-test-001776.html</ref><ref>https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/16871/ind-vs-eng-4th-test-england-tour-of-india-2016-17</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್]] i9fy2fra7eae2ennuqm9q9w0uy1v79q 0 116409 1372526 1349236 2026-05-01T03:47:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372526 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ | logo = Decathlon - logo (France, 2024).svg | logo_size = 250px | type = [[:en:Privately held company|ಖಾಸಗಿ]] | foundation = ೧೯೭೬ | founder = [[:en:Michel Leclercq|ಮೈಕೆಲ್ ಲೆಕ್ಲೆರ್ಕ್]] | location = [[:en:Villeneuve d'Ascq|ವಿಲ್ಲೆನ್ಯೂವ್ ಡಿ'ಆಸ್ಕ್]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] | key_people = ಬಾರ್ಬರಾ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ([[:en:CEO|ಸಿ‌ಇಒ(CEO)]])<ref>{{cite news | url=https://www.reuters.com/business/french-sports-retailer-decathlon-names-barbara-martin-coppola-new-group-ceo-2022-01-25/ | title=French sports retailer Decathlon names Barbara Martin Coppola as new group CEO | newspaper=Reuters | date=25 January 2022 }}</ref> | locations = ೬೯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧,೭೫೧ ಮಳಿಗೆಗಳುs<ref name="about" /> (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨<ref>{{Cite web|url= https://www.decathlon-united.media/en_GB/key-figures |title=Decathlon United|website=Decathlon United}}</ref>) | industry = [[ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ]] | products = [[:en:clothing|ಉಡುಪು]]<br />[[:en:Sportswear (activewear)|ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪು]]<br />[[:en:Sports equipment|ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು]] | production = | revenue = {{Increase}} €೧೫.೪ ಬಿಲಿಯನ್ (೨೦೨೨)<ref name="about" /><ref>{{cite news| url= https://www.decathlon-united.media/en_GB/key-figures | title=KEY FIGURES 2022}}</ref> | operating_income = | net_income = | members = | num_employees = ೧೦೫,೦೦೦ (೨೦೨೨)<ref name="about" /> | parent = | subsid = | homepage = {{URL|decathlon.com}} | footnotes = }} '''[[:en:Decathlon (retailer)|ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್]]''' ಒಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ [[ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ|ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ]] ಅಥವಾ ರಿಟೈಲರ್ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದೆ. ೬೯ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೨,೦೮೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾ ಸರಕುಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="about">{{Cite news |title=DECLARATION OF EXTRA FINANCIAL PERFORMANCE 2020 |work=Decathlon Group |url=https://drive.google.com/file/d/1qCmtb2mXP_CBCSAyqYre7RBxazxyyidF/view |access-date=24 January 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 December 2017 |title=Decathlon, known as 'the Aldi of activewear', will open first Aussie store in Sydney tomorrow |work=[[news.com.au]] |url=http://www.news.com.au/finance/business/retail/decathlon-known-as-the-aldi-of-activewear-will-open-its-first-aussie-store-in-sydney-tomorrow/news-story/596daf1931e48072fa09602c2b967120}}</ref><ref>{{Cite news |date=28 September 2017 |title=Largest Sporting Goods Retailer, Decathlon Boosts Ground-Level Distribution Visibility with LogiNext |work=[[Business Wire]] |url=http://businesswireindia.com/news/fulldetails/largest-sporting-goods-retailer-decathlon-boosts-ground-level-distribution-visibility-with-loginext/55151 |access-date=17 ಮೇ 2024 |archive-date=25 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180825073803/https://businesswireindia.com/news/fulldetails/largest-sporting-goods-retailer-decathlon-boosts-ground-level-distribution-visibility-with-loginext/55151 |url-status=dead }}</ref> ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಆಂತರಿಕ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್-ಬ್ರಾಂಡ್ ಬಿಗ್-ಬಾಕ್ಸ್ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪೆನಿಯು ಟೆನಿಸ್ ರಾಕೆಟ್ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ ಉಪಕರಣಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಾಸರಿ ೪,೦೦೦ ಚದರೆಮೀಟರ್ ಗಾತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ).<ref>{{Cite web |last=Caruel |first=Sarah |title=Decathlon - Oxylane - Ox'IT |url=http://international.iteem.ec-lille.fr/asia/decathlon-oxylane-oxit/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150620181839/http://international.iteem.ec-lille.fr/asia/decathlon-oxylane-oxit/ |archive-date=20 June 2015 |access-date=15 May 2015 |website=International Internships}}</ref> ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಗ್ರೂಪ್ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="decathlon.com">{{Cite web |title=Our Passion Brands |url=http://corporate.decathlon.com/en/our-brands/passion-brands/}}</ref> ಇದರ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಾದ್ಯಂತ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೪೦ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಮೈಕೆಲ್ ಲೆಕ್ಲೆರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಗಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=28 August 2019 |title=Sporting Goods Retailer 'Decathlon' Launches Rapid Cross-Canada Superstore Expansion [Feature] |url=https://www.retail-insider.com/retail-insider/2019/8/sporting-goods-retailer-decathlon-launches-rapid-cross-canada-superstore-expansion-feature |access-date=16 April 2020 |website=RETAIL INSIDER}}</ref> ಇದರ ಹಿಡುವಳಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆ '''ಆಕ್ಸಿಲೇನ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite journal|title=Et Oxylane redevient Décathlon|url=https://www.lsa-conso.fr/et-oxylane-redevient-decathlon,190165|accessdate=6 December 2023|date=29 October 2014|last=Conso|first=L. S. A.}}</ref> ಕಂಪನಿಯು ಒಂದು ದಶಕದ ನಂತರ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಅವುಗಳು: ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]], ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೇನ್]], ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ [[ಇಟಲಿ]], ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]], ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]], ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]], ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]], [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ರೊಮಾನಿಯ|ರೊಮೇನಿಯಾ]] ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, [[ಟರ್ಕಿ]] ಮತ್ತು [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]] ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, [[ತೈವಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಲೆಬನನ್|ಲೆಬನಾನ್]] ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾ]], [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪುರ್]] ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ರಲ್ಲಿ, [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]], [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]], [[ಟುನೀಶಿಯ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]] ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಕೆನಡಾ]] ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ.<ref name=":1">{{Cite web |date=2 April 1993 |title=Décathlon tente une percée en Italie |url=https://www.lesechos.fr/1993/04/decathlon-tente-une-percee-en-italie-902312 |access-date=6 December 2023 |website=Les Echos}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Décathlon, à fond la forme en Espagne|url=https://www.lsa-conso.fr/decathlon-a-fond-la-forme-en-espagne,131037|accessdate=6 December 2023|date=14 June 2012|last=Conso|first=L. S. A.}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 2004 |title=Decathlon klaar voor drie nieuwe winkels |url=https://www.standaard.be/cnt/grm9773h |access-date=11 January 2021 |website=De Standaard |language=nl-BE}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tarihimiz |url=https://www.decathlon.com.tr/tarihimiz.html |access-date=10 September 2021 |website=decathlon.com.tr}}</ref><ref>{{Cite web |title=Décathlon ouvre un premier magasin au Liban |url=https://fr.fashionnetwork.com/news/decathlon-ouvre-un-premier-magasin-au-liban,288244.html |access-date=1 April 2024 |website=Fashion Network}}</ref><ref>{{Cite web |title=¿Quienes somos? |url=https://www.decathlon.com.mx/content/4-quienes-somos |access-date=16 February 2024 |website=Decathlon Mexico}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Decathlon a ouvert son premier magasin en Tunisie |url=https://fr.fashionnetwork.com/news/decathlon-a-ouvert-son-premier-magasin-en-tunisie,891076.html |access-date=6 December 2023 |website=Fashion Network}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Tunisie : Décathlon débarque dans le pays |url=https://fr.fashionnetwork.com/news/decathlon-a-ouvert-son-premier-magasin-en-tunisie,891076.html |access-date=6 December 2023 |website=Infomédiaire}}</ref> ಕಂಪನಿಯು ೧೦೦ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗಳಿಂದ ೯೩,೭೧೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="about"/><ref>{{Cite web |last=Thiebault |first=Laurent |date=18 April 2023 |title=Decathlon Presentation — Communication for Teammates |url=https://decathlon-presentation.onrender.com/ |access-date=11 September 2023}}</ref> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಮೈಕೆಲ್ ಅಬಲ್ಲೆಯಾ ಅವರನ್ನು ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |title=Decathlon Announces New Chief Executive Officer |url=https://www.decathlon.com/blogs/inside-decathlon/decathlon-announces-new-chief-executive-officer |access-date=5 September 2023 |website=Decathlon}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಕಂಪನಿಯು ''ಇಂಗ್ಕಾ ಗ್ರೂಪ್‌''ನ ಮುಖ್ಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಾರ್ಬರಾ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಹೊಸ ಜಾಗತಿಕ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಗುಂಪು ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |date=25 January 2022 |title=Chief Digital Officer Barbara Martin Coppola to leave Ingka Group |url=https://www.ingka.com/news/chief-digital-officer-barbara-martin-coppola-to-leave-ingka-group/ |access-date=4 September 2023 |website=Ingka}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nomination Direction Générale du groupe Decathlon |url=https://www.decathlon.media/fr_FR/dossiers-communiques/nomination-direction-generale-du-groupe-decathlon |access-date=26 January 2022 |website=Decathlon Presse et Media |language=fr}}</ref><ref>{{Cite web |last=Rydzek |first=Camilla |date=26 January 2022 |title=Decathlon appoints first external CEO |url=https://www.theindustry.fashion/decathlon-appoints-first-external-chief-executive/ |access-date=5 September 2023 |website=The Industry}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಓಟಗಾರರಿಗೆ ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ ಪರಿಕರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾದ ''ಆಲ್‌ಟ್ರಿಕ್ಸ್‌''ನೊಂದಿಗೆ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಸ್ವಾಧೀನತೆಯು ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Decathlon s'offre Alltricks, l'Amazon du vélo |url=https://www.lesechos.fr/industrie-services/conso-distribution/decathlon-soffre-alltricks-lamazon-du-velo-1128378 |access-date=25 December 2023 |website=Les Echos}}</ref><ref>{{Cite web |title=Decathlon rachète Alltricks, start-up du cycle |url=https://www.lefigaro.fr/societes/decathlon-rachete-alltricks-start-up-du-cycle-20190903 |access-date=25 December 2023 |website=Le Figaro}}</ref><ref>{{Cite web |title=Avec Alltricks, Decathlon s'offre la référence des amateurs de vélo et se renforce dans l'e-commerce |url=https://www.bfmtv.com/economie/consommation/avec-alltricks-decathlon-s-offre-la-reference-des-amateurs-de-velo-et-se-renforce-dans-l-e-commerce_AN-201909030226.html |access-date=25 December 2023 |website=BFMTV}}</ref><ref>{{Cite web |title=Avec Alltricks, Decathlon se développe sur le marché du vélo d'occasion |url=https://www.entreprendre.fr/avec-alltricks-decathlon-se-developpe-sur-le-marche-du-velo-doccasion/ |access-date=25 December 2023 |website=Entreprendre |archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231225175153/https://www.entreprendre.fr/avec-alltricks-decathlon-se-developpe-sur-le-marche-du-velo-doccasion/ |url-status=dead }}</ref> ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಲಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.<ref name=":4">{{Cite web |title=Decathlon lance son centre de formation à Lille |url=https://fashionunited.fr/actualite/business/decathlon-lance-son-centre-de-formation-a-lille/2023101233320 |access-date=21 February 2024 |website=Fashion United}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಸಂಘವಾದ ಅಫ್ಪಾ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್‌ನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೂರು ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name=":4" /> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಕಂಪೆನಿಯು ಪರ್ವತ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಉಪಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪರಿಣಿತ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾದ ''ಬರ್ಗ್‌ಫ್ರೆಂಡೆ''ಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |last= |date=27 November 2023 |title=DECATHLON ACQUIRES BERGFREUNDE |url=https://www.adnkronos.com/immediapress/economia-finanza/decathlon-acquires-bergfreunde_66LlnINXd9KFEKh4kctuzB |access-date=27 November 2023 |website=Adnkronos}}</ref><ref>{{Cite web |title=Decathlon fait l'acquisition du spécialiste outdoor Bergfreunde |url=https://fr.fashionnetwork.com/news/Decathlon-fait-l-acquisition-du-specialiste-outdoor-bergfreunde,1580980.html |access-date=25 December 2023 |website=Fashion Network}}</ref> ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟದ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತನ್ನ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ತನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸುಮಾರು ೬೫% ಅನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಇಒ ''ಬಾರ್ಬರಾ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ'' ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=17 March 2024 |title=Decathlon to accelerate investments in India on production, expansion: CEO |work=Business Standard |url=https://www.business-standard.com/companies/news/decathlon-to-accelerate-investments-in-india-on-production-expansion-ceo-124031700241_1.html |access-date=22 March 2024}}</ref> == ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು == ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ೨೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ರಾಂಡ್‍ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ(ಪ್ರತಿ ಕ್ರೀಡೆಯೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪ-ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಗುಂಪುಗಳು, ತಮ್ಮದೇ ಆದದ್ದನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ). ಮಾರ್ಚ್ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ವರ್ಗದ ವಿಶೇಷ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಿತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸರಳೀಕೃತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |last=Hill |first=Eloise |date=12 March 2024 |title=Decathlon unveils global rebrand as it overhauls logo, stores, and business model - Retail Gazette |url=https://www.retailgazette.co.uk/blog/2024/03/decathlon-global-rebrand/ |access-date=13 March 2024 |website=Retail Gazette |language=}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 March 2024 |title=Decathlon new brand identity and positioning |url=https://www.decathlon-united.media/Static/2024/new-identity/v1.7.1_en/ |access-date=13 March 2024 |website=Decathlon United |language=en}}</ref> '''ವರ್ಗದ ವಿಶೇಷ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು''' * ಬಿಟಿವಿನ್ - ಅರ್ಬನ್ ಗ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೊಬಿಲಿಟಿ * ಕ್ಯಾಪರ್ಲಾನ್ - [[ವನ್ಯಜೀವನ|ವನ್ಯಜೀವಿ]] * ಡೊಮಿಯೋಸ್ - ಫಿಟ್ನೆಸ್ * ಇನೆಸಿಸ್ - ಗುರಿ * ಕಿಪ್ಸ್ಟಾ - ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡ * ಕುಯಿಕ್ಮಾ - ರಾಕೆಟ್ * ನಬೈಜಿ - ಈಜು * ಕ್ವೆಚುವಾ - [[ಪರ್ವತಾರೋಹಣ|ಪರ್ವತ]] * ರಾಕ್ರೈಡರ್ - ಹೊರಾಂಗಣ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ * ಟ್ರಿಬೋರ್ಡ್ - ನೀರು ಮತ್ತು ಗಾಳಿ '''ಪರಿಣಿತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು''' * ಕಿಪ್ರನ್ * ಸೈಮಂಡ್ * ಸೊಲೊಗ್ನಾಕ್ * ವ್ಯಾನ್ ರೈಸೆಲ್   == ಸ್ಥಳಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Decathlon.svg|thumb|230x230px|ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು <ref name="about">{{Cite news |title=DECLARATION OF EXTRA FINANCIAL PERFORMANCE 2020 |work=Decathlon Group |url=https://drive.google.com/file/d/1qCmtb2mXP_CBCSAyqYre7RBxazxyyidF/view |access-date=24 January 2022}}</ref>]] [[ಚಿತ್ರ:Decathon,_Pasaż_Łodzki,_Łódź,_Jana_Pawła_II_Street.jpg|thumb|ಪೋಲೆಂಡ್, ಲಾಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡೆಕಥಾನ್]] [[ಚಿತ್ರ:DecathlonKalamassery.jpg|thumb|ಕಲಾಮಸ್ಸೆರಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕೊಚ್ಚಿ]] ಅಂಗಡಿಯೊಂದರ ಪ್ರವೇಶ]] [[ಚಿತ್ರ:Decathlon_istanbul.jpg|thumb|[[ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್]] ಅಂಗಡಿಯ ಪ್ರವೇಶ]] [[ಚಿತ್ರ:Decathlon_Store_in_China.jpg|thumb|ಡಾಲಿಯನ್ ಅಂಗಡಿಯ ಪ್ರವೇಶ]] [[ಚಿತ್ರ:Rijnhal-2017.jpg|thumb|ಆರ್ನೆಮ್ ಅಂಗಡಿಯ ಪ್ರವೇಶ]] [[ಚಿತ್ರ:Decathlon,_Southside_Wandsworth.jpg|thumb|[[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌ನ]] ‌ಸೌತ್ ಸೈಡ್ ವಾಂಡ್ಸ್ವರ್ತ್ನಲ್ಲಿ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್]] [[ಚಿತ್ರ:Decathlon_at_SM_City_Cebu_(2024-03-31).jpg|thumb|ಎಸ್. ಎಂ. ಸಿಟಿ ಸೆಬುನಲ್ಲಿ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್]] ಮೇ ೨೦೨೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ೬೫ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧,೬೫೫ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="about"/> [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]], [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ]], [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]], [[ಚಿಲಿ]], [[ಕೊಲೊಂಬಿಯ|ಕೊಲಂಬಿಯಾ]], [[ಎಸ್ಟೊನಿಯ|ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]], [[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಗ್ರೀಸ್]], [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್|ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಎಸ್ಎಆರ್]], [[ಹಂಗರಿ|ಹಂಗೇರಿ]], [[ಭಾರತ]], [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]], [[ಐರ್ಲೆಂಡ್]], [[ಇಸ್ರೇಲ್]], [[ಇಟಲಿ]], [[ಜಪಾನ್]], [[ಲಾಟ್ವಿಯ|ಲಾಟ್ವಿಯಾ]], [[ಲೆಬನನ್|ಲೆಬನಾನ್]], ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ ಚೀನಾ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]], [[ಪೋಲೆಂಡ್]], [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]], [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]], [[ರೊಮಾನಿಯ|ರೊಮೇನಿಯಾ]], [[ಸೆರ್ಬಿಯ|ಸೆರ್ಬಿಯಾ]], [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪುರ್]], [[ಸ್ಪೇನ್]], [[ಸ್ವೀಡನ್]], [[ತೈವಾನ್]], [[ಟರ್ಕಿ]], [[ಯುಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಈಜಿಪ್ಟ್]], [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾ]], [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]] ಮತ್ತು [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ(ಒಂಟಾರಿಯೊ ಮತ್ತು [[ಕ್ವಿಬೆಕ್]]) ಆನ್ಲೈನ್ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=www.decathlon.com.cn/zh/help/articles/_/R-a-shipment-delivery |url=https://www.decathlon.com.cn/zh/help/articles/_/R-a-shipment-delivery |access-date=1 December 2020 |archive-date=23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201023042854/https://www.decathlon.com.cn/zh/help/articles/_/R-a-shipment-delivery |url-status=dead }}</ref> [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]], ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಎಫ್‌ಡಿಐ( FDI) ನೀತಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್‌ ಅನುಮೋದನೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಮಳಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಬಹುದು.<ref>{{Cite web |title=www.indianexpress.com/news/fipb-okays-4-single-brand-retail-proposals/1073774/ |url=http://www.indianexpress.com/news/fipb-okays-4-single-brand-retail-proposals/1073774/ |access-date=14 February 2013}}</ref> ಇದಲ್ಲದೆ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ ಮರುಮಾರಾಟಗಾರರ ಮೂಲಕ ಆನ್‌ಲೈನ್‌‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ೨೦೧೬ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, [[ಟುನೀಶಿಯ|ಟುನೀಶಿಯದಲ್ಲಿ]] ಆನ್‌ಲೈನ್-ಮಾತ್ರ ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅದರ ಮೊದಲ ಅಂಗಡಿ ಟುನಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುವ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=decathlon.tn |url=http://www.decathlon.tn/ |access-date=12 January 2017}}</ref> ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಯು ನವೆಂಬರ್ 2017 ರಲ್ಲಿ ಟುನಿಸ್‌ನ ''ಟ್ಯುನಿಸ್ ಸಿಟಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ''ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref name=":2"/><ref name=":3"/><ref>{{Cite web |date=3 January 2017 |title=decathlon-enfin-en-tunisie-interview-avec-le-directeur-de-la-marque-en-tunisie |url=http://www.pagesport.tn/2017/01/03/decathlon-enfin-en-tunisie-interview-avec-le-directeur-de-la-marque-en-tunisie/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200214133728/http://www.pagesport.tn/2017/01/03/decathlon-enfin-en-tunisie-interview-avec-le-directeur-de-la-marque-en-tunisie/ |archive-date=14 February 2020 |access-date=20 January 2017}}</ref><ref>{{Cite web |title=Inauguration de Décathlon Tunisie |url=https://www.leaders.com.tn/article/23449-inauguration-de-decathlon-tunisie |access-date=6 December 2023 |website=Leaders}}</ref> ಲಾ ಮಾರ್ಸಾದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Tunisie : Décathlon continue sa conquête de l'Afrique |url=https://www.jeuneafrique.com/490222/economie-entreprises/tunisie-decathlon-continue-sa-conquete-de-lafrique/ |access-date=6 December 2023 |website=Jeune Afrique}}</ref> [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಬೊಗೋಟಾದಲ್ಲಿರುವ ''ಪಾರ್ಕ್ ಲಾ ಕೊಲಿನಾ ಎಂಬ'' ಮಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆದರು.<ref>{{Cite web |title=Decathlon: el reto en Colombia es ofrecer los mismos precios que en Europa |url=https://www.portafolio.co/negocios/empresas/decathlon-abre-tiendas-en-colombia-503378 |website=Portafolio.co}}</ref> [[ಜುಲೈ]] ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಕಂಪೆನಿಯು ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ''ಮುಂಟಿನ್ಲುಪಾ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಮಾಲ್'' ಮತ್ತು ''ಪಾಸಿಗ್ ಟಿಂಡೆಸಿಟಾಸ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ'' ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=21 July 2017 |title=#SportsForEveryJuan: Decathlon Philippines Opens At Festival Mall |work=Relatable Fitness |url=https://www.jeffalagar.com/2017/07/sports-for-every-juan-decathlon-philippines-opens-at-festival-mall/ |url-status=dead |access-date=14 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170814175124/https://www.jeffalagar.com/2017/07/sports-for-every-juan-decathlon-philippines-opens-at-festival-mall/ |archive-date=14 August 2017}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕೆನಡಾದ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ೨೦೧೮ ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಬೆಕ್‌ನ ಬ್ರೋಸಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=14 August 2017 |title=Decathlon Announces 1st Canadian Location |work=Retail Insider |url=http://www.retail-insider.com/retail-insider/2017/8/decathlon-canada-expansion |access-date=15 August 2017}}</ref> ೨೦೧೭ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಘಾನಾ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಎರಡರಲ್ಲೂ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Decathlon continues to invest in Africa with Kenya store |url=https://ww.fashionnetwork.com/news/decathlon-continues-to-invest-in-africa-with-kenya-store,903667.html |access-date=6 December 2023 |website=Fashion Network}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಕಂಪನಿಯು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=20 November 2017 |title=Decathlon Indonesia opens nation's largest sports store |url=https://www.retailnews.asia/decathlon-indonesia-opens-nations-largest-sports-store/ |access-date=3 November 2020}}</ref> ಅವರ ಮೊದಲ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಟೆಂಪೆ, ಸಿಡ್ನಿ, ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ(NSW) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Carey |first=Alexis |date=5 December 2017 |title=Decathlon in Tempe, Sydney: The ALDI of activewear opens first store |url=https://www.bodyandsoul.com.au/fitness/fitness-gear/the-aldi-of-activewear-opens-first-aussie-store-today/news-story/5f3e165642cb4901cc1002d797b7d199 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207085421/http://www.bodyandsoul.com.au/fitness/fitness-gear/the-aldi-of-activewear-opens-first-aussie-store-today/news-story/5f3e165642cb4901cc1002d797b7d199 |archive-date=7 December 2017 |access-date=16 January 2019 |website=bodyandsoul.com.au}}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ $೧೯,೫೬೩,೮೧೯ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್) ವ್ಯಾಪಾರ ನಷ್ಟವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವ್ಯವಹಾರದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Search Company and Other Registers |url=https://connectonline.asic.gov.au/RegistrySearch/faces/landing/SearchRegisters.jspx?_adf.ctrl-state=5f8hfppmb_4 |access-date=25 November 2019 |website=connectonline.asic.gov.au}}</ref> [[ಏಪ್ರಿಲ್]] ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಉಕ್ರೇನ್‌ನ [[ಕೀವ್|ಕೀವ್‌ನಲ್ಲಿ]]‌ ೨೦೧೯ ರ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |title=Стало відомо, яким і де буде перший в Україні магазин найбільшого у світі спортивного бренду |url=https://biz.nv.ua/ukr/markets/stalo-vidomo-jakim-i-de-bude-pershij-v-ukrajini-mahazin-najbilshoho-v-sviti-sportivnoho-brendu-2496342.html |access-date=26 September 2018}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು [[ಗ್ರೀಸ್]], ಕೊರಿಂಥೆ ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Decathlon a pénétré son 50e marché mondial |url=https://fr.fashionnetwork.com/news/Decathlon-a-penetre-son-50e-marche-mondial,1042447.html |access-date=17 December 2023 |website=Fashion Network}}</ref><ref>{{Cite web |title=Decathlon ouvre ses portes à Corinthe, en attendant Athènes en 2019 |url=https://lepetitjournal.com/athenes/decathlon-ouvre-ses-portes-corinthe-en-attendant-athenes-en-2019-244759 |access-date=17 December 2023 |website=Le Petit Journal}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಮಾಲ್ಟ|ಮಾಲ್ಟಾ]] ಮತ್ತು [[ಸೆರ್ಬಿಯ|ಸೆರ್ಬಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ]] ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite news |title=Decathlon plans nine outlets for Ireland, starting with Ballymun |url=https://www.irishtimes.com/business/retail-and-services/decathlon-plans-nine-outlets-for-ireland-starting-with-ballymun-1.3762912 |access-date=21 January 2019}}</ref><ref>{{Cite news |title=Decathlon Vietnam opens first store |url=https://insideretail.asia/2019/04/29/decathlon-vietnam-opens-first-store/ |access-date=2 October 2019}}</ref><ref>{{Cite news |title=First Decathlon sporting goods store opens in Serbia |url=https://www.ekapija.com/en/news/2719672/first-decathlon-sporting-goods-store-opens-in-serbia-other-cities-to-follow |access-date=12 May 2020}}</ref> ಕಂಪನಿಯು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು, ನಂತರ ಅದು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{Cite news |title=Decathlon opens first American store |url=https://www.retaildetail.eu/en/news/fashion/decathlon-opens-first-american-store |access-date=21 November 2020}}</ref><ref>{{Cite news |last=Li |first=Roland |date=1 February 2022 |title=World's largest sports retailer to close stores in S.F. and Emeryville, another loss during pandemic |work=[[San Francisco Chronicle]] |url=https://www.sfchronicle.com/bayarea/article/World-s-largest-sports-retailer-to-close-stores-16823307.php |access-date=3 August 2023}}</ref> ಯುಎಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಇದು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಎಮ್‌ವಿಪಿ(MVP) ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌ನ ೧೮ ಬೋಸ್ಟನ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ೨೦೦೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Décathlon se retire du marché américain |url=https://www.lemonde.fr/economie/article/2006/10/02/decathlon-se-retire-du-marche-americain_819027_3234.html |access-date=14 December 2023 |website=Le Monde}}</ref><ref>{{Cite web |title=Décathlon quitte les États-Unis |url=https://www.lsa-conso.fr/decathlon-quitte-les-etats-unis,48639 |access-date=14 December 2023 |website=LSA}}</ref> [[ನವೆಂಬರ್]] ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, [[ಲಾಟ್ವಿಯ|ಲಾಟ್ವಿಯಾದ]] ರಿಗಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=French Decathlon to open the first store in Latvia this fall |url=https://www.baltic-course.com/eng/good_for_business/?doc=155612 |access-date=14 December 2023 |website=Baltic Course}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಜೆಡ್ಡಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Store Finder |url=https://decathlon.com.sa/pages/stores |access-date=14 September 2023 |website=Decathlon KSA}}</ref> ೨೦೨೨ ರ ರಷ್ಯಾದ ಉಕ್ರೇನ್ ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರ, ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳು ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಹೊರಬಂದವು. ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಂತೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಯಾವುದೇ ಸ್ಕೇಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Pladson |first=Kristie |title=Which companies have pulled out of Russia over the Ukraine invasion? |url=https://www.dw.com/en/which-companies-have-pulled-out-of-russia-over-the-ukraine-invasion/a-61078955 |access-date=11 March 2022 |website=dw.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 March 2022 |title=Auchan, Total, Renault… L'embarras des entreprises françaises en Russie |url=https://www.nouvelobs.com/economie/20220308.OBS55405/auchan-total-renault-l-embarras-des-entreprises-francaises-en-russie.html |access-date=13 March 2022 |website=L'Obs |language=fr}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೯ ರಂದು, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಡಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="RG">{{Cite web |date=29 March 2022 |title=Decathlon finally closes Russian stores after boycott calls |url=https://www.retailgazette.co.uk/blog/2022/03/decathlon-finally-closes-russian-stores-after-boycott-calls/ |access-date=29 March 2022 |website=Retail Gazette}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೂನ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳು ಅಂಗಡಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜುಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವವರೆಗೆ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಮೇ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಟರ್ಕಿಶ್ ಕಂಪನಿಯಾದ ''ಎಫ್‌ಎಲ್‌ಒ(FLO) ರಿಟೇಲಿಂಗ್'' ಮತ್ತು ಲೆಬನಾನಿನ ''ಅಜಾಡಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್,'' ರಷ್ಯಾದ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಖರೀದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಎಫ್‌ಎಲ್‌ಒ(FLO) ರಿಟೇಲಿಂಗ್ ಈ ಹಿಂದೆ ರೀಬಾಕ್ ಸರಪಳಿಯ ರಷ್ಯಾದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=30 May 2023 |title=Владелец российского бизнеса Reebok и собственник комплекса Dubai Mall могут выкупить активы Decathlon в нашей стране |url=https://www.vedomosti.ru/business/articles/2023/05/30/977567-vladelets-rossiiskogo-biznesa-reebok-i-sobstvennik-dubai-mall-mogut-vikupit-aktivi-decathlon |website=[[Vedomosti]] |language=ru}}</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರವು ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಅನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ಕಂಪನಿ ಎಆರ್‌ಎಮ್(ARM) ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಇದು ಹಿಂದೆ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾವಿನ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ೩೫ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ತೆರೆಯುವುದಾಗಿ ಎಆರ್‌ಎಮ್(ARM) ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web |date=21 July 2023 |title=Правительство одобрило продажу Decathlon компании—владельцу франшизы Mango |url=https://www.kommersant.ru/doc/6121934 |website=[[Kommersant]] |language=ru}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಶೆಲ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗೆ ಎಆರ್‌ಎಮ್ ಗೆ ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ದೃಢಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=19 December 2023 |title=French sports retailer acknowledges secretly supplying Russia |language= |work=[[Le Monde]] |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2023/12/19/french-sports-retailer-acknowledges-secretly-supplying-russia_6359179_4.html |access-date=13 March 2024}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date=19 December 2023 |title=Press Release December 19th, 2023 |url=https://www.decathlon-united.media/pressfiles/since-october-2023-decathlon-no-longer-operates-in-the-russian-federation |access-date=13 March 2024 |website=Decathlon United |language=en}}</ref> [[ಮೇ]] ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ತನ್ನ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು [[ಮೊರಾಕೊ|ಮೊರಾಕೊದಲ್ಲಿ]] ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Une 18e ouverture pour Decathlon Maroc |url=https://www.leconomiste.com/flash-infos/une-18e-ouverture-pour-decathlon-maroc |access-date=9 February 2024 |website=L'Economiste}}</ref> ನಂತರ ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ ರಂದು, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು ಮತ್ತು ದಾರಾಜ್(Daraz) ಮತ್ತು ಯುನಿಮಾರ್ಟ್(Unimart) ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಅಂಗಡಿಯು [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ಟ್ರೋಯಿಸ್-ರಿವಿಯೆರ್ಸ್ ಅನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Décathlon s’installe à Trois-Rivières |url=https://www.lhebdojournal.com/actualites/decathlon-sinstalle-a-trois-rivieres/ |access-date=9 February 2024 |website=L'Hebdo Journal}}</ref> ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಅನ್ನು ಮಾರಿಸ್‌ನ ಬ್ಯೂ-ಪ್ಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Une ouverture tant attendue |url=https://lexpress.mu/s/une-ouverture-tant-attendue-528609 |access-date=12 February 2024 |website=L'Express}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ, ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Exclusif : un nouveau magasin Decathlon va bientôt ouvrir à Strasbourg |url=https://actu.fr/grand-est/strasbourg_67482/exclusif-un-nouveau-magasin-decathlon-va-bientot-ouvrir-a-strasbourg_59983297.html |access-date=9 February 2024 |website=Actu}}</ref> ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] ಮಾರ್ಟಿಗ್ನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, [[ಟಹೀಟಿ|ಟಹೀಟಿಯಲ್ಲಿ]] ಹೊಸ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Ouverture de Décathlon Tahiti : " On a beaucoup de stock " |url=https://www.radio1.pf/ouverture-de-decathlon-tahiti-on-a-beaucoup-de-stock/ |access-date=21 February 2024 |website=Radio 1}}</ref><ref>{{Cite web |title=Decathlon Tahiti accueillera ses premiers clients vendredi |url=https://www.tntv.pf/tntvnews/polynesie/societe/decathlon-tahiti-accueillera-ses-premiers-clients-vendredi/ |access-date=21 February 2024 |website=TNTV News}}</ref> [[ಜನವರಿ]] ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಕಂಪೆನಿಯು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] [[ಡಬ್ಲಿನ್|ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ]]‌ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Decathlon to open third Irish store in Dublin city centre |url=https://www.independent.ie/business/decathlon-to-open-third-irish-store-in-dublin-city-centre/a2065188053.html |access-date=1 March 2024 |website=Irish Independent}}</ref><ref>{{Cite web |title=Decathlon to open new store at Dublin's Clerys Quarter |url=https://www.rte.ie/news/business/2024/0117/1426966-decathlon-to-open-new-store-at-dublins-clerys-quarter/ |access-date=1 March 2024 |website=RTE}}</ref> ನಂತರ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಯೋಜಿತ ತೆರೆಯುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಸ್ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿತುಃ ಅವು ಎರಡು [[ಜಿನಿವಾ|ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ]], ಒಂದು ವೆವಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಂಟರ್‌ಥರ್‌ನಲ್ಲಿ.<ref>{{Cite web |title=Commerce: L’ouverture du magasin Decathlon de Granges-Paccot est prévue pour novembre |url=https://www.laliberte.ch/info-regionale/commerce-l-ouverture-du-magasin-decathlon-de-granges-paccot-est-prevue-pour-novembre-720757 |access-date=29 February 2024 |website=La Liberté}}</ref> ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ]] ಅಜಿ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Granges-Paccot: Agy Centre va se moderniser et devrait accueillir Decathlon |url=https://www.laliberte.ch/news/regions/granges-paccot-agy-centre-va-se-moderniser-et-devrait-accueillir-decathlon-717156 |access-date=9 February 2024 |website=La Liberté}}</ref><ref>{{Cite web |title=Commerce: Il y aura bien un nouveau magasin Decathlon à Agy Centre |url=https://www.laliberte.ch/info-regionale/commerce-il-y-aura-bien-un-nouveau-magasin-decathlon-a-agy-centre-718947 |access-date=9 February 2024 |website=La Liberté}}</ref> ೨೦೨೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರ್ಪಿಗ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಇದು ಯುರೋಪಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Perpignan. Ce nouveau gigantesque magasin a annoncé sa date d'ouverture |url=https://actu.fr/occitanie/perpignan_66136/perpignan-ce-nouveau-gigantesque-magasin-a-annonce-sa-date-d-ouverture_60679188.html |access-date=9 February 2024 |website=Actu}}</ref><ref>{{Cite web |title=À quoi va ressembler le prochain grand magasin Décathlon au sud de Perpignan ? |url=https://www.francebleu.fr/infos/economie-social/a-quoi-va-ressembler-le-prochain-grand-magasin-decathlon-au-sud-de-perpignan-1641060 |access-date=21 February 2024 |website=France Bleu}}</ref> == ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ == ಇದರ ಯಶಸ್ಸು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ೨೦೦೮ ಕಂಪನಿಗೆ ದಾಖಲೆಯ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಈ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿತು: ೧. ಮಾರ್ಜಿನ್, ೨. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು, ೩. ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೀಟರ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಾದಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಮೂರನೆಯದು. ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ೭೭೪ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ೨೦೦೮ ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು "ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗೆ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ೯೨.೮% ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://hebdo.nouvelobs.com/hebdo/parution/p2275/articles/a376987-.html?xtmc=decathlon&xtcr=81 Distribution : l'enquête secrète de Lagarde], ''Le Nouvel Observateur'' no. 2275, 12 June 2008</ref> ಈ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಾನವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅದರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿಡುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>« La déferlante des MDD façon Decathlon déstabilise évidemment les marques traditionnelles. », Gilles Tanguy : Decathlon, le colosse qui écrase tous ses rivaux, ''Capital'', 3 July 2009; « Cinq cents personnes rassemblées jeudi à Saint-Denis (Seine-Saint-Denis) à l'appel de la fédération textile - habillement - cuir CGT, ont envahi un magasin Decathlon près du Stade de France pour protester contre les plans de licenciements et les délocalisations dans le secteur textile, a-t-on appris de sources policière et syndicale. », [https://archive.today/20120714234726/http://tempsreel.nouvelobs.com/actualites/20030306.OBS7828/?xtmc=decathlon&xtcr=69 Nouvelobs.com, 06.03.2003].</ref> == ಸ್ಪರ್ಧೆ == 2009ರಲ್ಲಿ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್‌ನ ವಲಯದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಾದ ''ಗೋ ಸ್ಪೋರ್ಟ್'' ಮತ್ತು ''ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ೨೦೦೦'' ಇವುಗಳು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಖರೀದಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಒಗ್ಗೂಡಿದವು. ಗೋ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ನ್ಯೂಕಿರ್ಷ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದು "ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ" ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ''ಲೆಸ್'' ''ಎಕೋಸ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಾಮೂಹಿಕ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಅದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ''ಇಂಟರ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್'' ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಕಂಪೆನಿಯು ರಿವರ್ಸ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನೊಲ್ಹ್‌ಟಾಸೆಡ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news |date=13 October 2022 |title=Decathlon changes name to 'Nolhtaced' in Belgium; find out why |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/life-style/decathlon-changes-name-nolhtaced-belgium-reverse-shopping-8205620/}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳು == ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ (HRP) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೆಚ್‌ಆರ್‌ಪಿ(HRP) ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೩ ರಿಂದ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ಕಂಪೆನಿಯು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಗೌರವ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ವಿಶ್ವ ವೇದಿಕೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸನ್ನದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>[https://www.bipiz.org/en/advanced-search/the-responsible-buying-process-at-oxylane.html], ''Bipiz Online'', 23 February 2016</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡೆಕಾಥ್ಲಾನ್ ತನ್ನ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ]] ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕಂಪನಿಯ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ದೇಶದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ ನಂತರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Sewing on an Empty Stomach |url=https://www.zeit.de/wirtschaft/unternehmen/2017-12/decathlon-working-conditions-production-textiles-asia-english/komplettansicht |access-date=3 June 2019 |publisher=Zeit Online}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು]] dkxn2fs6vtr0gabodkg2hh8qjp3at9m 0 122466 1372527 1349360 2026-05-01T04:37:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372527 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |image = Doug Jones AO.jpg |honorific-prefix = |name = ಡೌಗ್ ಜೋನ್ಸ್ |honorific-suffix = |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1949|10|3}} |nationality = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ |spouse = ಜಾನೆಟ್ ವಾಕರ್ |children = |residence = [[ಲಂಡನ್]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]<br/>[[ಸಿಡ್ನಿ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]<br/>ಟೊರೊಂಟೊ, ಒಂಟಾರಿಯೊ, [[ಕೆನಡಾ]] |alma_mater = |profession = [[ವಕೀಲ|ವಕೀಲರು]], ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರ }} '''ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಜೋನ್ಸ್''' (ಜನನ ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೯) [[ಲಂಡನ್]], [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಮತ್ತು ಟೊರೊಂಟೊ ಮೂಲದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರ. ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನ ಅಟ್ಕಿನ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೋರ್ ಟೆನಾಂಟ್ ಆಗಿದ್ದರು, ಸಿಡ್ನಿ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ಟೊರೊಂಟೊದಲ್ಲಿರುವ ಟೊರೊಂಟೊ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಚೇಂಬರ್‌ಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web | publisher = Atkin Chambers | title = Professor Doug Jones | url = http://www.atkinchambers.com/people/index.cfm?id=343 | access-date = 12 March 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140312213254/http://www.atkinchambers.com/people/index.cfm?id=343 | archive-date = 12 March 2014 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite web|title=Toronto Arbitration Chambers {{!}} Independent arbitrators with extensive experience in commercial and investment arbitration.|url=https://www.torontoarbitrationchambers.com/|access-date=2021-06-11|website=www.torontoarbitrationchambers.com}}</ref> ಅವರು [[ಸಿಂಗಾಪುರ]]ದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ [[ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಜೋನ್ಸ್ ನಾರ್ಮನ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಸೌತ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|date=2020-07-16|title=School houses|url=https://southportshs.eq.edu.au/our-school/school-houses|access-date=2020-07-20|website=Southport State High School|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Lindsay|first=Jessica|date=2018-01-10|title=Professor Doug Jones AO RFD|url=https://law.unimelb.edu.au/about/staff/doug-jones|access-date=2020-07-20|website=Melbourne Law School|language=en}}{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ದಿಂದ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿತ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್ ಪದವಿಯೊಂದಿಗೆ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ನಂತರ ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web | title = Doug Jones – Further Details | publisher = Clayton Utz | url = http://www.claytonutz.com/people/jones_doug/further_details.page |access-date= 12 March 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140312211840/http://www.claytonutz.com/people/jones_doug/further_details.page | archive-date = 12 March 2014}}</ref> ==ವೃತ್ತಿ== ಜೋನ್ಸ್ ತನ್ನ [[ಕಾನೂನು]] ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೋರಿಸ್ ಫ್ಲೆಚರ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಟಿಕಲ್ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, (ನಂತರ ಇದು ಮಿಂಟರ್‌ಎಲಿಸನ್‌ನ ಭಾಗವಾಯಿತು).<ref name=ACCL>{{Cite web | work = ACCL Fellows Roster | title = Doug Jones AO RFD | publisher = The American College of Construction Lawyers | access-date = 24 February 2014 | url = http://www.accl.org/FellowsRoster/tabid/87/Detail/True/UserID/96/Default.aspx | archive-url = https://web.archive.org/web/20140228170540/http://www.accl.org/FellowsRoster/tabid/87/Detail/True/UserID/96/Default.aspx | archive-date = 28 February 2014 | url-status = dead }}</ref> ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೋರಿಸ್ ಫ್ಲೆಚರ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್‌ನ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಯ [[ಸಿಡ್ನಿ]] ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ ತೊರೆದಾಗ ಅವರು ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.<ref>{{Cite web | work = Lawyers Weekly | date = 7 April 2011 | title = Arbitration's powerhouse: Clayton Utz partner Doug Jones | url = http://www.lawyersweekly.com.au/features/arbitration-s-powerhouse-clayton-utz-partner-doug- | access-date = 24 February 2014 | archive-date = 24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 | archive-url = https://archive.today/20140224230935/http://www.lawyersweekly.com.au/features/arbitration-s-powerhouse-clayton-utz-partner-doug- | url-status = dead }}</ref> ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ, ಜೋನ್ಸ್ ಕ್ಲೇಟನ್ ಉಟ್ಜ್‌ನ ಸಿಡ್ನಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಗುಂಪಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು.<ref name=ACCL/><ref>{{Cite web | publisher = Clayton Utz | title = Doug Jones | url = http://www.claytonutz.com.au/people/jones_doug/home.page | access-date = 24 February 2014 }}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಕ್ಲೇಟನ್ ಉಟ್ಜ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು (೨೦೦೨-೨೦೦೬), ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರವರೆಗೆ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಅವರು ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರನಾಗಲು ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.<ref name=ACCL/> ಅವರು ೨೦೧೫ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ, [[ಸಿಡ್ನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ [[ಕೋಣೆ]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರೆಗೆ ಕ್ಲೇಟನ್ ಉಟ್ಜ್‌ಗೆ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|title=Home|url=https://dougjones.info/|access-date=2020-07-20|website=Doug Jones AO|language=en-US}}</ref> ಜೋನ್ಸ್ ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇತರರಲ್ಲಿ, ಅವರು: ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಲಾಯರ್ಸ್ (೨೦೧೮-೨೦೨೦), ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಷನ್ (ಎಸಿಐಸಿಎ) ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ (೨೦೦೮-೨೦೧೪); ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್, ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಟರ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಟರ್ಸ್ (ಸಿಐಆರ್ಬ್)ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ (೨೦೧೧); ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (ಹಿಂದೆ ದಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಟರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೀಡಿಯಟರ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ) ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಟರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೀಡಿಯಟರ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ (ಎಎಮ್‍ಐಎನ್‍ಎಸ್) ಎರಡರ ಫೆಲೋ; ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಸ್ಟ್ರಲೇಶಿಯಾ ಇಂಕ್ (ಡಿಆರ್‌ಬಿಎ) ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ಲಂಡನ್‌ನ ಕ್ವೀನ್ ಮೇರಿ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] ಮತ್ತು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಜೋನ್ಸ್ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೇರಿಕನ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​(ಎಎಎ), ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ (ಐಸಿಡಿಆರ್), ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (ಹಿಂದೆ ದಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]), ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್ನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೋನ್ಸ್ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ (ಎಸಿಐಸಿಎ)<ref name=ACICA>[http://www.acica.org.au/ Australian Centre for International Commercial Arbitration] (ACICA), www.acica.org.au</ref>, [[ದುಬೈ]] ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್ (ಡಿಐಎಸಿ)<ref name=DIAC>[http://www.diac.ae/ Dubai International Arbitration Centre] (DIAC), www.diac.ae</ref>, [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್<ref>[http://klrca.org.my/ Kuala Lumpur Regional Centre for Arbitration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140312225113/http://klrca.org.my/ |date=12 March 2014 }} (KLRCA), klrca.org.my</ref>, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್, ಏಷ್ಯನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್, ಲಂಡನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್, [[ಸಿಂಗಾಪುರ್]] ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್ (SIAC), ಕೊರಿಯನ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಬೋರ್ಡ್, ಕೈರೋ ರೀಜನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್, ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಫಂಡ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜಿ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ UNCITRAL ನಿಯಮಗಳು, ಕೆಲವು ಶತಕೋಟಿ $ಯುಎಸ್ ಮೀರಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್ಸ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜೋನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಸರ್ಕಾರದ ನಾಮಿನಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮರು-ನೇಮಕರಾದರು.<ref>{{Cite web | publisher = [[International Centre for Settlement of Investment Disputes]] (ICSID) | date = 24 November 2010 | title = New Designations to the ICSID Panels | access-date = 24 February 2014 | url = http://icsid.worldbank.org/ICSID/FrontServlet?requestType=CasesRH&actionVal=OpenPage&PageType=AnnouncementsFrame&FromPage=Announcements&pageName=Announcement72 | archive-date = 17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120417170501/http://icsid.worldbank.org/ICSID/FrontServlet?requestType=CasesRH&actionVal=OpenPage&PageType=AnnouncementsFrame&FromPage=Announcements&pageName=Announcement72 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite web|title=Database of ICSID Panels|url=https://icsid.worldbank.org/en/Pages/about/Database-of-Panel-Members.aspx#a5|access-date=2020-07-20|website=icsid.worldbank.org}}</ref> ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಡೈರೆಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರನಾಗಿ ಜೋನ್ಸ್ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{Cite web|title=GAR Article: Virtual awards ceremony draws global audience|url=https://globalarbitrationreview.com/article/1228841/virtual-awards-ceremony-draws-global-audience|access-date=2020-07-20|website=globalarbitrationreview.com}}</ref> ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಡೌಗ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಟರ್‌ಗಾಗಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಶನ್ ರಿವ್ಯೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|title=Doug Jones, Asia-Pacific {{!}} Chambers Rankings|url=https://chambers.com/lawyer/doug-jones-asia-pacific-8:25523962|access-date=2020-07-20|website=chambers.com}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸತತ ಹತ್ತನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಒನ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.ಚೇಂಬರ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಡೌಗ್ ಅವರನ್ನು "ನಿರ್ಮಾಣ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್-ಆಧಾರಿತ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು "ಅವರು 'ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರ' ಎಂದು ಅನೇಕರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite web|title=ARBITRATION (INTERNATIONAL): MOST IN DEMAND ARBITRATORS — ASIA-PACIFIC REGION|url=https://www.chambersandpartners.com/16084/1245/editorial/8/1/asia-asia-pacific-region-arbitration-international-most-in-demand-arbitrators|access-date=1 April 2018|website=Chambers and Partners|archive-date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180410201612/https://www.chambersandpartners.com/16084/1245/editorial/8/1/asia-asia-pacific-region-arbitration-international-most-in-demand-arbitrators|url-status=dead}}</ref> ೧೦ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೨೦೧೯ ರಂದು, ಡೌಗ್ ಅವರನ್ನು ಸಿಂಗಾಪುರದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web | url = http://www.pmo.gov.sg/Newsroom/Appointment-to-the-Singapore-International-Commercial-Court-Oct-2019 | title = PMO {{!}} Appointment to the Singapore International Commercial Court (Oct 2019)|last=Nurhidayah|date=10 October 2019|website=Prime Minister's Office Singapore|language=en|access-date=27 October 2019}}</ref> [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಡೌಗ್ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಗ್ರೇಸ್ ಇನ್‌ನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಬೆಂಚರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ==ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು== ಜೋನ್ಸ್ ಅವರು [[ಕಟ್ಟಡ]] ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು (ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ೧೯೯೬) ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ (೨ ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ಥಾಮ್ಸನ್ ರಾಯಿಟರ್ಸ್, ೨೦೧೩) ನ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Prof Doug Jones">{{Cite web|title=Prof Doug Jones|url=https://findanexpert.unimelb.edu.au/profile/8773-doug-jones|access-date=2020-07-20|website=findanexpert.unimelb.edu.au}}</ref> ಅವರು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಲಾ ರಿವ್ಯೂನ ಸಹ-ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ [[ಕಾನೂನು]] ಮತ್ತು ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು [[ಪುಸ್ತಕ]] ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Prof Doug Jones"/><ref>{{Cite web|title=Wildy & Sons Ltd — The World's Legal Bookshop Search Results for ISBN[sic]: '0265-1416'|url=https://www.wildy.com/isbn/0265-1416/the-international-construction-law-review-print-online-journal-bound-volume-online-informa-subscriptions|access-date=2020-07-20|website=www.wildy.com}}</ref> ಅವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹಲವಾರು [[ಉದ್ಯಮ]] ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ==ಗೌರವಗಳು== [[ಜನವರಿ]] ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಜೋನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು "ಕಾನೂನಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ವಿಧಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ" ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web | title = Member of the Order of Australia (AM) | date = 26 January 1999 | publisher = itsanhonour.gov.au | access-date = 24 February 2014 | url = https://honours.pmc.gov.au/honours/awards/882344}}</ref> "ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕರಾಗಿ ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆ, ನೀತಿ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ", [[ಜೂನ್]] ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web | title = Officer of the Order of Australia (AO) | publisher = itsanhonour.gov.au | date = 11 June 2012 | url = https://honours.pmc.gov.au/honours/awards/1145760 | access-date = 24 February 2014}}</ref> [[ಆಗಸ್ಟ್]] ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦೧೪ ವಕೀಲರ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web | last1 = Whealing | first1 = Justin | title = No argument that Doug Jones is disputes king | url = http://www.lawyersweekly.com.au/news/no-argument-that-doug-jones-is-disputes-king | website = Lawyers Weekly | access-date = 12 August 2014 | date = 11 August 2014 | archive-date = 12 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 | archive-url = https://archive.today/20140812051256/http://www.lawyersweekly.com.au/news/no-argument-that-doug-jones-is-disputes-king | url-status = dead }}</ref> ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಲಾಯರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕರು ಹೇಳಿದರು:<blockquote>''"ಡೌಗ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಾನೂನು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಡೌಗ್‌ಗಿಂತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ತಾಣವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಯಾರೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಅವರ ದಣಿವರಿಯದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿನ ಶ್ರದ್ಧೆಯು ಜಾಗತಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ"''<ref>{{Cite web | title = Professor Doug Jones AO awarded Lifetime Achievement Award at 2014 Lawyers Weekly Law Awards | url = http://www.claytonutz.com/publications/news/201408/11/professor_doug_jones_ao_awarded_lifetime_achievement_award_at_2014_lawyers_weekly_law_awards.page | website = Clayton Utz Media Releases | access-date = 11 August 2014 | archive-date = 12 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140812204505/http://www.claytonutz.com/publications/news/201408/11/professor_doug_jones_ao_awarded_lifetime_achievement_award_at_2014_lawyers_weekly_law_awards.page | url-status = dead }}</ref></blockquote> [[ಜೂನ್]] ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಟರ್‌ಗಳ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಖಾಸಗಿ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಈ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಐದು ಜನರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರು.<ref>{{Cite web | title = CIArb: Patrons Presidents and Companions | url = http://www.ciarb.org/about/patron-presidents-and-companions | archive-url = https://web.archive.org/web/20181002140926/http://www.ciarb.org/about/patron-presidents-and-companions | archive-date = 2 October 2018 | url-status = dead}}</ref> [[ಮೇ]] ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಜೋನ್ಸ್ ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ರೋಡ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಿಂದ ಜಾನ್ ಶಾ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|title=John Shaw Medal|url=https://www.roads.org.au/About-us/John-Shaw-Medal|access-date=2020-07-20|website=www.roads.org.au}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="claytonutz.com">{{Cite web|title=Media Release: Doug Jones AO RFD awarded road industry's highest honour - Knowledge - Clayton Utz|url=https://www.claytonutz.com/knowledge/2018/june/media-release-doug-jones-ao-rfd-awarded-road-industrys-highest-honour|access-date=2020-07-20|website=www.claytonutz.com|language=en}}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಏಕೈಕ ವಕೀಲರು.<ref name="claytonutz.com"/> [[ಜುಲೈ]] ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜಿಎಆರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web|title=Virtual awards ceremony draws global audience|url=https://globalarbitrationreview.com/virtual-awards-ceremony-draws-global-audience|access-date=2020-10-23|website=globalarbitrationreview.com|language=en}}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಅವರು [[ಕೆನಡಾ]]ದ [[ವಿದ್ವಾಂಸ]]ರಾದ, ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರ್ತಿಯಾದ ಜಾನೆಟ್ ವಾಕರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name=GAR>{{Cite web | last = Karadelis | first = Kyriaki | title = A new engagement for Jones and Walker | url = http://globalarbitrationreview.com/news/article/31979/a-new-engagement-jones-walker/ | work = Global Arbitration Review | date = 18 October 2013 |access-date=18 March 2014}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] b26vcz155c47wove21pfndx9nj54qtu 0 124909 1372535 1350054 2026-05-01T07:19:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372535 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ತೌಸೀಫ್ ಅಹ್ಮದ್ | image = | birth_date = ೫ ಜೂನ್ ೧೯೮೭ | birth_place = | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಮ್.ಬಿ.ಎ(ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್), ಪಿಜಿಡಿಪ್ಲೊಮಾ(ಎಚ್.ಆರ್) | occupation = ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಉದ್ಯಮಿ | known for =ಪ್ರಾಣಿ - ಪಕ್ಷಿಪ್ರೇಮಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ | years_active = ೨೦೧೧ - }} '''ತೌಸೀಫ್ ಅಹ್ಮದ್''' (ಜನನ:೫ ಜೂನ್ ೧೯೮೭), ಮಿಸ್ಟರ್ ರೆಸ್ಕ್ಯೂಅರ್ ಎಂದೇ ಪರಿಚಯವಿರುವ ಇವರು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬಿಸ್ನೆಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ - ಪಕ್ಷಿಪ್ರೇಮಿ.<ref>{{cite news |last1=Deenab |first1=Times fo |title=ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪಾಡಿಗೆ ಬದುಕಲು ಬಿಡಿ: ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಿ ತೌಸೀಫ್ ಅಹ್ಮದ್ |url=https://www.todnews.in/news/16359 |accessdate=15 February 2020 |work=Times of Deenabandhu |date=21 January 2020 |archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215104403/https://www.todnews.in/news/16359 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=ಮೂಕ ಜೀವಿಗಳ ರೋದನೆ: ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲಿರಲಿ ನಿಮ್ಮ ನೀರಿನ ಆಸರೆ– News18 Kannada |url=https://kannada.news18.com/news/lifestyle/wild-animals-suffering-from-water-scarcity-161401.html |accessdate=15 February 2020 |work=News18 Gujarati |date=21 March 2019 |language=kn }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ, ಪ್ರಾಣಿ ಕಾನೂನು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾನವ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಿವಿಧ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಹ ಇವರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |title=ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪಾಡಿಗೆ ಬದುಕಲು ಬಿಡಿ: ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಿ ತೌಸೀಫ್ ಅಹ್ಮದ್ |url=http://www.newskannada.com/karavali-karnataka/2352460137 |accessdate=15 February 2020 |work=NewsKannada |date=22 January 2020 |archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215080910/http://www.newskannada.com/karavali-karnataka/2352460137 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=M'luru's 'Mr Rescuer' Tauseef Ahmed to deliver talk in TEDx |url=https://www.newskarnataka.com/mangalore/mlurus-mr-rescuer-tauseef-ahmed-to-deliver-talk-in-tedx |accessdate=15 February 2020 |work=NewsKarnataka |language=en |archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215080456/https://www.newskarnataka.com/mangalore/mlurus-mr-rescuer-tauseef-ahmed-to-deliver-talk-in-tedx |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪಾಡಿಗೆ ಬದುಕಲು ಬಿಡಿ: ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಿ ತೌಸೀಫ್ ಅಹ್ಮದ್ |url=http://upayuktha.com/speakers-culb-inauguration-at-alvas-college-moodubidire/ |accessdate=15 February 2020 |work=ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್ |date=22 January 2020 |archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215082835/http://upayuktha.com/speakers-culb-inauguration-at-alvas-college-moodubidire/ |url-status=dead }}</ref> ==ಜನನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಇವರು ೫ [[ಜೂನ್]] ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಕುದುರೆಮುಖ]]ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ನಿವೃತ್ತ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ರಫೀಕ್ ಅಹ್ಮದ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅಸ್ಮಾ. ಇವರು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಬಿ.ಎ ಪದಬಿ ಮತ್ತು ಎಚ್.ಆರ್ ನಲ್ಲಿ ಪಿಜಿಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.thenewsminute.com/article/animal-activist-mangaluru-uses-reflective-collars-save-stray-dogs-accidents-100373 |accessdate=15 February 2020 |work=www.thenewsminute.com}}</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಇವರು ೨೦೧೧ ರಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಹದ್ದುಗಳು, ಸಿವೆಟ್ಗಳು, ಅಳಿಲುಗಳು, ಗೂಬೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪಾರುಗಾಣಿಕಾಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿ ನೂರಾರು ಹಾವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಾಡಿಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಇವರು ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಟೀಮ್ ಎಸಿಟಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸರ್ಕಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದು, ಇವರು ‘ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಪ್ರಭಾತ್ ಸರ್ಕಸ್’ನಲ್ಲೂ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಆನೆಗಳ ಕಾಲಿಗೆ ತೊಡಿಸಿದ ಮೊನಚಾದ ಲೋಹದ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಬೆಲ್ಟ್ ಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಿದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |last1=Sanjiv |first1=Deepthi SanjivDeepthi |last2=Apr 21 |first2=Bangalore Mirror Bureau | Updated: |title=Animal rights established at Mangaluru circus camp |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/news/state/animal-rights-established-at-mangaluru-circus-camp/articleshow/58284931.cms |accessdate=15 February 2020 |work=Bangalore Mirror |language=en}}</ref> ಹಾಗೂ ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಕುಂಕುಮವನ್ನು ಬೀಸುವುದು ಹೀಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ವಯಸ್ಸಾದ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಪಕ್ಷಿ ಪಂಜರಗಳ ಗಾತ್ರಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |last1=Apr 28 |first1=Madhu Daithota | |title=The Great Prabhat circus story: then and now {{!}} Mangaluru News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/the-great-prabhat-circus-story-then-and-now/articleshow/58399942.cms |accessdate=15 February 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref> ===ಯೋಜನೆಗಳು=== ====ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕಾಲರ್ಸ್==== ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳು ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕಾಲರ್ಸ್ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರೇಡಿಯಂ ಮತ್ತು ನಿಯಾನ್ ನಂತಹ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಬೆಲ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ನಾಯಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೂ ಸಾವಿರ ಬೀದಿನಾಯಿಗಳಿಗೆ ತೊಡಿಸಿದ್ದು ನಾಯಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಅಪಘಾತದಿಂದ ಸಾಯುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{cite news |title=This 31-year-old Mangalore animal activist is helping dogs stay safe on highways |url=https://www.edexlive.com/40-under-40/2019/jun/10/this-31-year-old-mangalore-animal-activist-is-helping-dogs-stay-safe-on-highways-6547.html |accessdate=15 February 2020 |work=The New Indian Express}}</ref> ====ಕೃತಕ ಪಕ್ಷಿಗೂಡು==== ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪಿವಿಸಿ ಪೈಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೃತಕ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟಿ ಕರೆಂಟ್ ಹೊಡೆದು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲೂ ಸಹ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ====ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಜಲ್==== ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು [[ಜನವರಿ]] ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಬೀದಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನೀಡಲು ಸಿಮೆಂಟ್ ನಿಂದ [[ಬೋಗುಣಿ]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Mangaluru based activist distribute free water bowls to help stray animals |url=https://www.newindianexpress.com/good-news/2020/jan/12/mangaluru-based-activist-distribute-free-water-bowls-to-help-stray-animals-2088366.html |accessdate=15 February 2020 |work=The New Indian Express}}</ref> ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news |last1=World |first1=Republic |title=WATCH: Mangalore activist launches project 'JAL' to provide water to stray animals |url=https://www.republicworld.com/india-news/general-news/mangalore-activist-launches-project-jal-to-provide-water-to-strays.html |accessdate=15 February 2020 |work=Republic World |archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215072210/https://www.republicworld.com/india-news/general-news/mangalore-activist-launches-project-jal-to-provide-water-to-strays.html |url-status=dead }}</ref> ಬೋಗುಣಿಗಳನ್ನು [[ಕಾರ್ಕಳ]], [[ಉಡುಪಿ]], [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ಮತ್ತಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಂಚಲಾಗಿತ್ತು.ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೀದಿ [[ದನ]]ಗಳಿಗೂ ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಬೋಗುಣಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite news |title=Mr Rescuer's new project aims to quench stray animals' thirst, one bowl at a time |url=https://www.newskarnataka.com/mangalore/mr-rescuers-new-project-aims-to-quench-stray-animals-thirst-one-bowl-at-a-time |accessdate=15 February 2020 |work=NewsKarnataka |language=en |archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215070539/https://www.newskarnataka.com/mangalore/mr-rescuers-new-project-aims-to-quench-stray-animals-thirst-one-bowl-at-a-time |url-status=dead }}</ref> ಈ ಬೋಗುಣಿಗಳನ್ನು ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಮನೆಯ [[ಉದ್ಯಾನ]], ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಗೇಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಬಾಲ್ಕನಿಗಳಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite news |last1=Jan 9 |first1=Deepthi Sanjiv | TNN | |title=Mangaluru: Animal rescuer launches project Jal {{!}} Mangaluru News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/mangaluru-animal-rescuer-launches-project-jal/articleshow/73169185.cms |accessdate=15 February 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Project Jal: An Attempt to Supply Water To Birds & Animals by Mangalorean is Commendable - |url=http://mangalorecity.in/project-jal-an-attempt-to-supply-water-to-birds-animals-by-mangalorean-is-commendable/ |accessdate=15 February 2020 |work=Mangalore City News - Mangalore News - latest Mangalore News Headlines - Information, Headlines, Updates, Live Coverage - Mangalore crime news |date=10 January 2020 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ 'ಅರಣ್ಯ ಮಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'. * ಹೈದರಬಾದಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಡಿಯಾ ಫಾರ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 'ಬೆಸ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕೇರ್ ಅಂಡ್ ರೆಸ್ಕ್ಯೂ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{cite news |title=Animal rescuer Tauseef gets award at IFA conference |url=https://www.deccanherald.com/animal-rescuer-tauseef-gets-700823.html |accessdate=15 February 2020 |work=Deccan Herald |date=31 October 2018 |language=en}}</ref> * ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟೆಡ್ ಎಕ್ಸ್ ಟಾಕ್ ನಲ್ಲಿ 'ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ವಾಯ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{cite web |title=Tauseef Ahmed – TEDxNitteDU {{!}} tedxnittedu.com |url=http://tedxnittedu.com/tauseef-ahmed/ |accessdate=15 February 2020 |archive-date=16 ಜನವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116051413/http://tedxnittedu.com/tauseef-ahmed/ |url-status=dead }}</ref> * ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆದ ೪೦ ಪರಿಸರ ಯೋಧರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರ. * ಲಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್ ವತಿಯಿಂದ ಗೌರವ.<ref>{{cite web |title=This 31-year-old Mangalore animal activist is helping dogs stay safe on highways |url=https://www.edexlive.com/40-under-40/2019/jun/10/this-31-year-old-mangalore-animal-activist-is-helping-dogs-stay-safe-on-highways-6547.html |website=The New Indian Express |accessdate=15 February 2020}}</ref> * ಜೆಸಿಐ ಮಂಗಳೂರು ವತಿಯಿಂದ ೨೦೧೮ ರ ಔಟ್ಸ್ಯಾಂಡಿಗ್ ಯಂಗ್ ಪರ್ಸನ್ ಎಂಬ ಗೌರವ. ==ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು== ತೌಸೀಫ್ ಇವರು ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಬದುಕಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ 'ಸ್ಟ್ರೇಯಿಂಗ್ ಅರೌಂಡ್ ಯು' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |last1=Sanjiv |first1=Deepthi SanjivDeepthi |last2=Aug 18 |first2=Bangalore Mirror Bureau | Updated: |title=It’s not a dog’s world, finds activist |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/news/state/its-not-a-dogs-world-finds-activist/articleshow/53746715.cms |accessdate=15 February 2020 |work=Bangalore Mirror |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Animal Care Trust-Mangaluru {{!}} Mpositive.in |url=http://www.mpositive.in/tag/animal-care-trust-mangaluru/ |accessdate=15 February 2020}}</ref><ref>{{cite news |title=There’s life in them too |url=https://www.ucnews.in/news/Theres-life-in-them-too/1587257145269086.html |accessdate=15 February 2020 |work=www.ucnews.in |archive-date=15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200215070211/https://www.ucnews.in/news/Theres-life-in-them-too/1587257145269086.html |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರೇಮಿ]] cdd5z78otknz40jrulynct4eo4mju2f 0 125894 1372540 1350624 2026-05-01T09:12:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372540 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್|image=Deepika Singh 2014.jpg|caption=೨೦೧೪ ರ ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಶೋ ನಲ್ಲಿ ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್|birth_name=ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್|birth_date=೨೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೯<ref>{{cite web | url=http://www.tellychakkar.com/news/deepika-singh-says-there-no-better-gift-gift-love | title=Deepika Singh says there is no better gift than the gift of love | publisher=Tellychakkar.com | date=July 26, 2012 | accessdate=July 27, 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120925233848/http://www.tellychakkar.com/news/deepika-singh-says-there-no-better-gift-gift-love# | archive-date=25 September 2012 | url-status=dead | df=dmy-all }}</ref>|birth_place=[[ದೆಹಲಿ]], ಭಾರತ|nationality=[[ಭಾರತೀಯ]]|other_names=|known_for=ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್|occupation=ನಟಿ|years_active=೨೦೧೧–|height=೧.೬೦ ಮಿ.|spouse=ರೋಹಿತ್ ರಾಜ್ ಗೋಯಲ್ (೨೦೧೪)|children=೧|alma_mater=ಪಂಜಾಬ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|education=ಎಮ್.ಬಿ.ಎ ಪದವಿ}} '''ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್''' (ಜನನ: ೨೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೯)ಇವರು [[ಭಾರತೀಯ]] ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ. ಇವರು ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ಸರಣಿಯ ''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್ ನಲ್ಲಿ'' ಸಂಧ್ಯಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ನಟಿಸಿದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://starplus.startv.in/show/diya-aur-baati-hum/about_134.aspx|title=About Diya Aur Baati Hum|website=|publisher=Star Plus|access-date=2012-05-27|archive-date=2011-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20111119042152/http://starplus.startv.in/show/diya-aur-baati-hum/about_134.aspx|url-status=dead}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ದೀಪಿಕಾ ಸಿಂಗ್ ಇವರು ೨೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೯ ರಂದು [[ದೆಹಲಿ]]ಯ [[ರಜಪೂತ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಗೆ ಮೂವರು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು - ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರರಿದ್ದಾರೆ.<br /> ಇವರು ಪಂಜಾಬ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌|ವ್ಯವಹಾರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ]] ಪೂರೈಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-26/tv/30558494_1_telly-ips-officer-delhiite|title=Deepika Singh's study interests|last=Shruti Jambhekar|date=26 December 2011|work=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]|access-date=22 July 2012|archive-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130806115209/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-26/tv/30558494_1_telly-ips-officer-delhiite|url-status=dead}}</ref> == ವೃತ್ತಿ == ದೀಪಿಕಾ ಇವರು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾ ಕೊಥಾರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್ ಧಾರವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://bestmediainfo.com/2011/08/star-plus-launches-new-fiction-property-diya-aur-baati-hum/|title=Star Plus launches new fiction property Diya Aur Baati Hum|website=Best Media Info|access-date=2019-08-13}}</ref> ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಪ್ರಸಾರವಾಗುವವರೆಗೂ ಅವರು ೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/television/news/2016/diya-aur-baati-hum-completes-5-years-celebration-time-on-the-sets-pics-239372.html|title=Diya Aur Baati Hum Completes 5 Glorious Years; It's Celebration Time On The Sets Of The Show! [PICS]|date=2016-08-30|website=Filmibeat|language=en|access-date=2019-08-13}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇವರು ದಿ ರಿಯಲ್ ಸೋಲ್ಮೇಟ್ ಎಂಬ ವೆಬ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೨೦೧೪ ಮತ್ತು ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಏಕ್ತಾ ಕಪೂರ್ ಅವರ ಬಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.catchnews.com/television-news/diya-aur-baati-hum-fame-deepika-singh-aka-sandhya-all-set-to-sizzle-on-the-pitch-in-bcl-post-maternity-leave-159535.html|title=Diya Aur Baati Hum fame Deepika Singh aka Sandhya all set to sizzle on the pitch in BCL post maternity leave|website=CatchNews.com|language=en|access-date=2019-08-13}}</ref> ನಂತರ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯ ಅಲೌಕಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಕವಚ್ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿ ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಸಂಧ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿ ಪಟ್ವರ್ಧನ್ ಅವರ ದ್ವಿಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/kawach-2-new-promo-of-deepika-singh-and-namik-pauls-show-will-send-shivers-down-your-spine/articleshow/68993002.cms|title=Kawach 2: New promo of Deepika Singh and Namik Paul's show will send shivers down your spine - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-08-13}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ದೀಪಿಕಾರವರು ತನ್ನ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೋಹಿತ್ ರಾಜ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರನ್ನು ೨ ಮೇ ೨೦೧೪ ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/mumbai/Actress-Deepika-Singh-ties-the-knot-with-director-Rohit-Raj-Goyal-in-Mumbai-Deepika-Singh-marries-director-Rohit-Raj-Goyal/articleshow/34592228.cms|title=Actress Deepika Singh ties the knot with director in Mumbai - Times of India ►|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-08-13}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.abplive.in/television/good-news-deepika-singh-aka-sandhya-of-diya-aur-baati-hum-is-pregnant-479382|title=Good News: Bigg Boss 10 winner Deepika Singh aka Sandhya of 'Diya Aur Baati Hum' is PREGNANT!|access-date=13 January 2017|archive-date=14 ಜನವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170114183449/http://www.abplive.in/television/good-news-deepika-singh-aka-sandhya-of-diya-aur-baati-hum-is-pregnant-479382|url-status=dead}}</ref> ಮೇ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಗಂಡು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು<ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/diya-aur-baati-hum-actress-deepika-singh-blessed-with-a-son-lifetv/1/959717.html|title=Diya Aur Baati Hum actress Deepika Singh blessed with a son|access-date=21 May 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/deepika-singh-celebrates-sons-2nd-birthday-regrets-she-couldnt-spend-the-whole-day-with-her-baby/articleshow/69423307.cms|title=Deepika Singh celebrates son's 2nd birthday, regrets she couldn't spend the whole day with her baby - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-08-13}}</ref> ಮತ್ತು ನಟನೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/deepika-singh-opens-up-on-quitting-career-for-family-life-at-peak-and-returning-to-work-after-2-years-with-kawach-2/photostory/69441996.cms|title=Working with costars in Kawach 2|date=2019-05-22|website=Times of India|language=en|access-date=2019-08-13}}</ref> == ಟೆಲಿವಿಷನ್ == {| class="wikitable" ! ವರ್ಷ ! ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ! ಪಾತ್ರ ! ಚಾನೆಲ್ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ೨೦೧೧-೨೦೧೬ | ''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' | ಐಪಿಎಸ್ ಸಂಧ್ಯಾ ಕೊಠಾರಿ / ಸಂಧ್ಯಾ ಸೂರಜ್ ರಾಠಿ | rowspan="4" | ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ | ಅನಸ್ ರಶೀದ್ ಎದುರು ಲೀಡ್ ರೋಲ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tv/i-was-tired-of-doing-15-hours-shift-for-diya-aur-baati-hum-everyday-deepika-singh/story-SzNTnqg2fc7WSZ7bBGtv5I.html|title=I was tired of doing 15 hours shift for Diya Aur Baati Hum everyday: Deepika Singh|date=2017-01-07|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2019-08-13}}</ref> |- | ೨೦೧೧ | ''ಜಿಂದಗಿ ಕಾ ಹರ್ ರಂಗ್.'' ''.'' ''.'' ''.'' ''ಗುಲಾಲ್'' | rowspan="3" | ಸ್ವತಃ | ''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' ಪ್ರಚಾರ |- | ೨೦೧೨ | ''ನಾಚ್ ಬಲಿಯೆ ೫'' | ನೀಲು ವಘೇಲಾ ಮತ್ತು ಅರವಿಂದ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು |- | ೨೦೧೩ | ''ನಾಚ್ ಬಲಿಯೆ ೬'' | ಕಾನಿಕಾ ಮಹೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಅಂಕುರ್ ಘೈ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು |- | ೨೦೧೪ | ''ಬಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್'' | ಸ್ಪರ್ಧಿ | ಸೋನಿ ಟಿವಿ | ದೆಹಲಿ ಡ್ರಾಗನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರ್ತಿ |- |೨೦೧೪ | ''ಯೆ ಹೈ ಮೊಹಬ್ಬಾಟಿನ್'' | rowspan="3" | ಸಂಧ್ಯಾ | rowspan="4" | ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ | ಅತಿಥಿ, [[ಹೀನಾ ಖಾನ್]] ಮತ್ತು ದೇವೊಲೀನಾ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಜಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ |- | ೨೦೧೫ | ''ತು ಮೇರಾ ಹೀರೋ'' | ಅತಿಥಿ |- | ೨೦೧೨;೨೦೧೬ | ''ಯೆ ರಿಷ್ತಾ ಕ್ಯಾ ಕೆಹೆಲಾತಾ ಹೆ'' | ಅತಿಥಿ, ಕ್ರಾಸ್ ಓವರ್ ಸಂಚಿಕೆ |- | ೨೦೧೭ | ''ತು ಸೂರಜ್, ಮುಖ್ಯ ಸಾಂಜ್ ಪಿಯಾಜಿ'' | ಸಂಧ್ಯಾ | ಕಿರುಪಾತ್ರ, (ಫ್ಲ್ಯಾಷ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ) <ref name="return">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/diya-aur-baati-hum-sequel-to-be-titled-tu-sooraj-main-saanjh-piyaji/articleshow/57245632.cms|title=‘Diya Aur Baati Hum' sequel to be titled ‘Tu Sooraj Main Saanjh Piyaji'|date=20 February 2017|work=[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]|access-date=9 August 2017|archive-date=12 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812110058/http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/diya-aur-baati-hum-sequel-to-be-titled-tu-sooraj-main-saanjh-piyaji/articleshow/57245632.cms|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೯ | ''ಕಿಚನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ೫'' | rowspan="2" | ಸ್ಪರ್ಧಿ |ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | ಅಂಟಾರಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/diya-aur-baati-hum-s-deepika-singh-to-make-a-comeback-alongside-rashami-desai-and-arjun-bijlani-1460881-2019-02-20|title=Diya Aur Baati Hum’s Deepika Singh to make a comeback alongside Rashami Desai and Arjun Bijlani|last=DelhiFebruary 20|date=20 February 2019|website=India Today|language=en|access-date=2019-08-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/tv/hindi/arjun-bijlani-rashami-desai-deepika-singh-enjoy-with-kids-on-kitchen-champion/videoshow/68100658.cms|title=Arjun Bijlani, Rashami Desai, Deepika Singh enjoy with kids on Kitchen Champion {{!}} TV - Times of India Videos|website=timesofindia.indiatimes.com|access-date=2019-08-13}}</ref> |- | ''ಬಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ೪'' | ಎಂಟಿವಿ ಇಂಡಿಯಾ | ಚೆನ್ನೈ ಸ್ವಾಗರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರ <ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/life-style/new-innings/765001.html|title=New innings|date=28 April 2019|website=The Tribune India|access-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2020|archive-date=13 ಆಗಸ್ಟ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190813161520/https://www.tribuneindia.com/news/life-style/new-innings/765001.html|url-status=dead}}</ref> |- | ೨೦೧೯ | ''ಕವಚ್.'' ''.'' ''.'' ''ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ'' | ಸಂಧ್ಯಾ ಪಟ್ವರ್ಧನ್ / ಸಂಧ್ಯಾ ಅಂಗದ್ ಜಿಂದಲ್ / ಸಾಕ್ಷಿ ಪಟ್ವರ್ಧನ್ / ಸಾಕ್ಷಿ ಕಪಿಲ್ ಸಲ್ಗಾಂವ್ಕರ್ | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ <ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/deepika-singh-wanted-to-lose-weight-before-signing-a-show/21124177|title=Deepika Singh: Wanted to lose weight before signing a show|date=2019-06-11|website=mid-day|language=en|access-date=2019-08-13|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815143904/https://www.mid-day.com/articles/deepika-singh-wanted-to-lose-weight-before-signing-a-show/21124177|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/soaps/story/deepika-singh-on-comeback-post-motherhood-didn-t-want-to-feel-guilty-10-15-years-later-1533647-2019-05-24|title=Deepika Singh on comeback post motherhood: Didn't want to feel guilty 10-15 years later|date=24 May 2019|website=India Today|language=en|access-date=2019-08-13}}</ref> |} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == {| class="wikitable sortable" !ವರ್ಷ !ವರ್ಗ !ಪಾತ್ರ !ಪ್ರದರ್ಶನ !ಟಿಪ್ಪಣಿ |- ! colspan="5" |ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- | rowspan="3" |೨೦೧೨ |''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ'' | rowspan="6" |''ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಠಿ'' | rowspan="6" |''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' |{{won}} |- |''ಬೆಸ್ಟ್ ಫ್ರೆಶ್ ನ್ಯೂ ಫೇಸ್ (ಸ್ತ್ರೀ)'' |{{nom}} |- |''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನ್ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಜೋಡಿ (ಅನಸ್ ರಶೀದ್ ಜೊತೆಗೆ)'' |{{nom}} |- | rowspan="2" |೨೦೧೩ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನ್ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಜೋಡಿ |{{nom}} |- |''ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ'' |{{won}} |- |೨೦೧೫ |''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನ್ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಜೋಡಿ'' |{{nom}} |- ! colspan="5" |ಝೀ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |- |೨೦೧೨ |''ಬೆಸ್ಟ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್ (ಸ್ತ್ರೀ)'' | rowspan="4" |''ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಠಿ'' | rowspan="4" |''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' | rowspan="1" {{won}} |- | rowspan="2" |೨೦೧೩ |''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ'' | rowspan="3" {{nom}} |- |ಜನಮೆಚ್ಚಿದ ಜೋಡಿ |- |೨೦೧೫ |''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ(ಸ್ತ್ರೀ)'' |- ! colspan="5" |ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಯಂಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- |೨೦೧೨ |''ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಟಿವಿ ಸ್ಟಾರ್ ಫೀಮೇಲ್'' | rowspan="1" |''ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಠಿ'' | rowspan="1" |''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' |{{won}} |- ! colspan="5" |ಲಯನ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |- |೨೦೧೨ |''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿ(ಅನಸ್ ರಶೀದ್ ರವರ ಜೊತೆ)'' | rowspan="1" |''ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಠಿ'' | rowspan="1" |''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' |{{won}} |- ! colspan="5" |ಹೀರಾ ಮನೆಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |- |೨೦೧೨ |''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ'' | rowspan="1" |''ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಠಿ'' | rowspan="1" |''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' |{{won}} |- ! colspan="5" |ನಿಕೆಲೆಡೋನ್ ಕಿಡ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ - ಭಾರತ |- |೨೦೧೩ |''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ'' | rowspan="1" |''ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಠಿ'' | rowspan="1" |''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' |{{nom}} |- ! colspan="5" |ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು<ref name="ita">{{Cite web|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2014|title=IndianTelevisionAcademy.com|website=indiantelevisionacademy.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141107232303/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2014#|archive-date=7 November 2014|access-date=31 March 2018}}</ref> |- | rowspan="2" |೨೦೧೪ |''ದೇಶ್ ಕೀಧಾಕನ್'' | rowspan="2" |''ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಠಿ'' | rowspan="2" |''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' |{{won}}<ref name=ita /> |- |''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ'' | rowspan="1" {{nom}} |- ! colspan="5" |ಬಿಗ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಅವಾಆರ್ಡ್ |- |೨೦೧೪ |''ಮೋಸ್ಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನಿಂಗ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ - ಸ್ತ್ರೀ'' | rowspan="1" |''ಸಂಧ್ಯಾ ರಾಠಿ'' | rowspan="1" |''ದಿಯಾ ಔರ್ ಬಾತಿ ಹಮ್'' |{{nom}} |- |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೮೯ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು]] k83m6gzhuxz47bc96svcfdswjqoik9n 0 125949 1372539 1350587 2026-05-01T09:05:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372539 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ದಿಶಾ ಪಟಾನಿ | image = Disha Patani (Cropped).jpg | caption = ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಪಟಾನಿ | birth_date = {{birth date|1992|06|13|df=y}} or {{birth date|1995|07|27|df=y}}<ref name="TOI age dispute">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Is-Disha-Patani-lying-about-her-age/articleshow/53300643.cms|title=Is Disha Patani lying about her age?|website=[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]|agency=TNN|date=28 January 2017|accessdate=9 May 2018}}</ref><ref name="Mid-Day age dispute">{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/is-tiger-shroffs-rumoured-girlfriend-disha-patani-faking-her-age/17445164|title=Is Tiger Shroff's rumoured girlfriend Disha Patani 'faking' her age?|website=[[Mid Day]]|author=The Hitlist Team|date=19 July 2016|accessdate=9 May 2018|archive-date=9 ಮೇ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509075650/https://www.mid-day.com/articles/is-tiger-shroffs-rumoured-girlfriend-disha-patani-faking-her-age/17445164|url-status=dead}}</ref> ({{age|1992|06|13}} or {{age|1995|07|27}}) | nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] | occupation = ನಟಿ }} '''ದಿಶಾ ಪಟಾನಿ''' ಬಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ. ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಹಿಂದಿ]] ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[ತೆಲುಗು]] ಚಿತ್ರ ''ಲೋಫರ್'' (೨೦೧೫) ಮೂಲಕ ವರುಣ್ ತೇಜ್ ರವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ''ಎಂಎಸ್ ಧೋನಿ: ದಿ ಅನ್ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ'' (೨೦೧೬) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಇವರು ಚೀನಾದ ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ''ಕುಂಗ್ ಫೂ ಯೋಗ'' (೨೦೧೭) ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ ಗಳಿಕೆಯ ಚೀನಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಹಿಂದಿ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಬಾಘಿ 2'' (೨೦೧೮) ಮತ್ತು ''ಭಾರತ್'' (೨೦೧೯) ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನನ== ಪಟಾನಿ ಯವರು [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]]ದವರು. ಇವರು ೧೩ ಜೂನ್ ೧೯೯೨ ರಂದು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ [[ಬರೇಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://pycker.com/celebrities/disha-patani/biography |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-18 |archive-date=2020-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200313033513/https://pycker.com/celebrities/disha-patani/biography |url-status=dead }}</ref> ==ವೃತ್ತಿ== ದಿಶಾ ಇವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ವರುಣ್ ತೇಜ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ''ಲೋಫರ್'' <ref>{{cite web |title=disha patani in a still from her debut movie loafer Disha Patani movie stills, Disha HD movie stills, Disha Patani movie posters |url=https://www.inuth.com/photos/disha-patani-photos/movie/disha-patani-in-a-still-from-her-debut-movie-loafer/ |website=InUth |accessdate=18 March 2020 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |last1=World |first1=Republic |title=Disha Patani's these scenes from her debut film 'Loafer' are heart-winning |url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/disha-patani-scenes-from-her-debut-film-loafer-will-win-your-hearts.html |accessdate=18 March 2020 |work=Republic World}}</ref> ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಲವಂತದ ಮದುವೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನೆಯಿಂದ ಓಡುವ ಮೌನಿ ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವಳು ನಿರ್ವಹಿಸಿದಳು. ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ್ ಮತ್ತು ಸಿ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ದಿಷಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ, ಬೆಫಿಕ್ರಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟೈಗರ್ ಶ್ರಾಫ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದನ್ನು ಭೂಷಣ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶನ್ ಕುಮಾರ್ ಟಿ-ಸೀರೀಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೀಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೀಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು, ಗಾಯಕಿ ಅದಿತಿ ಸಿಂಗ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. <br /> ಪಟಾನಿ ಯವರು, ನೀರಜ್ ಪಾಂಡೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಎಂ.ಎಸ್.ಧೋನಿ: ದಿ ಅನ್ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ'', [[ಭಾರತೀಯ]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್ ಇವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾರವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೀರಜ್ ಪಾಂಡೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩೦,೨೦೧೬ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ₹ ೨.೧೬ ಬಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಜಪೂತ್ ಮತ್ತು ದಿಶಾ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ, ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ರೇಣುಕಾ ವ್ಯವಾಹರೆ, "ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ದಿಶಾ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೋನು ಸೂದ್ ಜೊತೆಗೆ ಜಾಕಿ ಚಾನ್ ಅವರ ಕುಂಗ್ ಫೂ ಯೋಗದಲ್ಲೂ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<br /> ನಂತರ ''ಬಾಘಿ 2''<ref>{{cite news |title=Disha Patani dismisses rumours about team ‘Baaghi 2’ being upset over her off-screen camaraderie with Tiger Shroff - Tiger Shroff - Disha Patani’s alleged love story |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/tiger-shroff-disha-patanis-alleged-love-story/Disha-Patani-dismisses-rumours-about-team-Baaghi-2-being-upset-over-her-off-screen-camaraderie-with-Tiger-Shroff/photostory/61901673.cms |accessdate=18 March 2020 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{cite news |title=Disha Patani looks sporty yet sensuous during 'Baaghi 2' promotions - Disha Patani's interesting Instagram pictures |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/disha-patanis-interesting-instagram-pictures/Disha-Patani-looks-sporty-yet-sensuous-during-Baaghi-2-promotions/photostory/63383309.cms |accessdate=18 March 2020 |work=The Times of India}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟೈಗರ್ ಶ್ರಾಫ್ ಜೊತೆಗೆ ನಟಿಸಿದರು. ಸಾಜಿದ್ ನಾಡಿಯಾಡ್ವಾಲಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ ೩೦,೨೦೧೮ ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ₹ 243 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ.<br /> ಜೂನ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಭಾರತ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ ಜೊತೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಭಾಘಿ ೩<ref>{{cite news |title=Disha Patani Hails Tiger Shroff’s Baaghi 3 as 'Best Action Film Ever' |url=https://www.news18.com/news/movies/disha-patani-hails-tiger-shroffs-baaghi-3-as-best-action-film-ever-2529499.html |accessdate=18 March 2020 |work=News18 |date=7 March 2020}}</ref><ref>{{cite news |last1=DelhiDecember 24 |first1=India Today Web Desk New |last2=December 24 |first2=India Today Web Desk New |last3=Ist |first3=India Today Web Desk New |title=Disha Patani gears up for Baaghi 3 in this sneak peek video |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/disha-patani-gears-up-for-baaghi-3-in-this-sneak-peek-video-1631164-2019-12-24 |accessdate=18 March 2020 |work=India Today |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ===೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ=== * ಬಿಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಹೆಚ್ಚು ಮನರಂಜನೆ ನೀಡಿದ ನಟಿ. * ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್. * ಸ್ಟಾರ್ ಡಸ್ಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್. * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಬೆಸ್ಟ್ ಫೀಮೇಲ್ ಡೆಬ್ಯೂಟ್.<ref>{{cite web |title=International Indian Film Academy Awards 2017 {{!}} Disha patani, Nice dresses, Strapless dress formal |url=https://in.pinterest.com/pin/282530576607941278/ |website=Pinterest |language=en}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೯೨ ಜನನ]] lowgcxz7eto60l4tycy75qs9tmsfl1x 0 127098 1372529 1349386 2026-05-01T04:44:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372529 wikitext text/x-wiki '''''ಡ್ರಾಮಾ ಜೂನಿಯರ್ಸ್''''' ಒಂದು [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ]]ಯ ಪ್ರತಿಭಾ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 4 ರಿಂದ 14ರ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.cinemaone.in/drama-juniors-|title=Drama Juniors|website=|publisher=www.cinemaone.in}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://m.timesofindia.com/tv/news/kannada/|title=Drama Juniors Kannada}}</ref> ಇದು 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ವೀಜೇತರಾಗಿ ಪುಟ್ಟರಾಜು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು <ref>{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/drama-juniors-|title=Drama Juniors Winner|website=|publisher=www.ibtimes.co.in}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {{Infobox television |show_name=ಡ್ರಾಮಾ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ| genre=ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ |presenter=[[ಮಾಸ್ಟರ್ ಆನಂದ್]] |judges={{ubl|[[ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] |[[ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ]]|[[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ]]}} |director=ಶರಣಯ್ಯ |country=[[ಭಾರತ]] |language=[[ಕನ್ನಡ]] |location=[[ಬೆಂಗಳೂರು]],[[ಕರ್ನಾಟಕ]] |network=[[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] |first_aired={{start date|df=yes|2016|4|30}}|last_aired={{End date|df=yes|2016|10|9}} |related= ಇಂಡಿಯಾಜ಼್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ರಾಮೆಬಾಜ್ (ಹಿಂದಿ ಷೋ) <br> ಜೂನಿಯರ್ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್}} ==ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒಳನೋಟ== ಸರಿಗಮಪ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ನಂತಹ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗಳು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಡ್ರಾಮ್ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಟನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸಣ್ಣ ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನು ನಟನೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಬಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳ ಕುರಿತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಡ್ರಾಮ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ಸೀಸನ್ ೫ರ ವೀಜೆತರಿಗೆ ೨೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ೩೦*೪೦ ಸೈಟ್ ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ದೊರಕಿದೆ. ಈ ಸೀಸನ್‌ನ ಮೊದಲ ರನ್ನರ್ ಆಫ್‌ಗೆ ೩ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ರನ್ನರ್ ಆಫ್‌ಗೆ ೧ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳು ದೊರಕಿದೆ<ref>{{cite web |title=Drama Juniors: ಡ್ರಾಮಾ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ 5ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ವಿನ್ನರ್ಸ್! ಟ್ರೋಫಿ ಗೆದ್ದ ವಿಷ್ಣು-ರಿಷಿಕಾ |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/two-winners-in-drama-juniors-5-vishnu-and-rishika-winning-the-trophy-sng-1665114.html |publisher=ನ್ಯೂಸ್ ೧೮ ಕನ್ನಡ |access-date=22 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಸೀಸನ್ ೫ರ ರಂಗ ಮೇಷ್ಟ್ರುಗಳಾಗಿ ಅರುಣ್‌ ಸಾಗರ್‌ ಮತ್ತು ರಾಜು ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ===ಸೀಸನ್‌ಗಳು=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! ಸೀಸನ್ ! ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಸಾರ ! ನಿರೂಪಕರು ! ತೀರ್ಪುಗಾರರು ! ವೀಜೇತರು ! ರನ್ನರ್ಸ್ ಅಪ್ !ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ !ಸಂಚಿಕೆಗಳು ! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | align="center"| '''[[#Season 1|1]]''' | 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 | [[ಮಾಸ್ಟರ್ ಆನಂದ್]] | [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮೀ]], [[ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ|ಟಿ.ಎನ್ ಸೀತಾರಾಂ]] ಮತ್ತು [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] | bgcolor="#BFFFCB"| ಪುಟ್ಟರಾಜು ಹಗರ್ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾಲಿ ತೇಜ್‌ಪಾಲ್ ಬೋಲಾರ್ <small>(ಜಂಟಿ ವೀಜೇತರು)</small> | | 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2016 |41 | |- | align="center"| '''[[#Season 2|2]]''' | 22 ಜುಲೈ 2017 | [[ಮಾಸ್ಟರ್ ಆನಂದ್]] | [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮೀ]], [[ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ|ಟಿ.ಎನ್ ಸೀತಾರಾಂ]] ಮತ್ತು [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] | bgcolor="#BFFFCB"| ವಂಶಿ ರತ್ನಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಅಮಿತ್ ಎಮ್‌ಬಿ |style="background: #f2eeff;"|ಸುಮೀತ್ ಆರ್ ಸಂಕೋಜಿ | 24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017 |38 | |- | align="center"| '''[[#Season 3|3]]''' |20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018 |[[ಮಾಸ್ಟರ್ ಆನಂದ್]] |[[ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮೀ]], [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಚಂದ್ರು]] | | |24 ಮಾರ್ಚ್ 2019 |37 | |- | align="center"| '''[[#Season 4|4]]''' |19 ಮಾರ್ಚ್ 2022 |[[ಮಾಸ್ಟರ್ ಆನಂದ್]] |[[ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮೀ]], [[ರವಿಚಂದ್ರನ್|ರವಿಚಂದ್ರನ್]] ಮತ್ತು [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್|ರಚಿತ ರಾಮ್]] | | |20 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |45 | |- | align="center"| '''[[#Season 5|5]]''' |17 ನವೆಂಬರ್ 2023 |[[ಮಾಸ್ಟರ್ ಆನಂದ್]] |[[ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಚಿತ್ರನಟಿ)|ಲಕ್ಷ್ಮೀ]],[[ರವಿಚಂದ್ರನ್|ರವಿಚಂದ್ರನ್]] ಮತ್ತು [[ರಚಿತಾ ರಾಮ್|ರಚಿತ ರಾಮ್]] |bgcolor="#BFFFCB"|ರಿಷಿಕಾ ಕುಂದೇಶ್ವರ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಕುಣಿಗಲ್ <small>(ಜಂಟಿ ವೀಜೇತರು)</small> |style="background: #f2eeff;"|ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ<small>(ಮೊದಲ ರನ್ನರ್ ಆಫ್)</small> |21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 |41 |<ref>{{cite web |title='ಡ್ರಾಮಾ ಜ್ಯೂನಿಯರ್ಸ್' ಸೀಸನ್ 5ರ ಫಿನಾಲೆ; ಈ ಬಾರಿ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಒಲಿಯಿತು ವಿನ್ನರ್ ಪಟ್ಟ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/drama-juniors-season-5-finale-vishnu-kunigal-rishika-kundeswara-lift-the-winner-trophy/articleshow/109492615.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=22 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024}}</ref> |- |} == ಸೀಸನ್ 1 == {| class="wikitable" |- !ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ !ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು !ಫಲಿತಾಂಶ !ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |style="background: #ffee91;"|1 |style="background: #ffee91;"|ಪುಟ್ಟರಾಜು ಹಗರ್ |style="background: #ffee91;"|ಜಂಟಿ ವಿಜೇತ |style="background: #ffee91;"| |- |style="background: #ffee91;"|2 |style="background: #ffee91;"|ಚಿತ್ರಾಲಿ ತೇಜ್‌ಪಾಲ್ ಬೋಲಾರ್ |style="background: #ffee91;"|ಜಂಟಿ ವಿಜೇತ |style="background: #ffee91;"| |- ||3 ||ಮಹೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | | |- ||4 || ಅಮೋಘ ಎಸ್.ಪಿ | | |- ||5 ||ತುಷಾರ್ ಗೌಡ | | |- ||6 ||ರೇವತಿ ಕೆ.ಆರ್.ಗೌಡ | | |- ||7 || ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ | | |- ||8 ||ಎಂ ಅಚಿಂತ್ಯ ಪುರಾಣಿಕ್ | | |- ||9 ||ಮಹತಿ ವೈಷ್ಣವಿ ಭಟ್ | | |- ||10 || ಪ್ರಣೀತ್ ಪಿ | | |- ||11 ||ನಿಹಾಲ್ ಸಾಗರ್ ವಿಷ್ಣು | | |- ||12 || ಮಹತಿ ವೈಷ್ಣವಿ ಭಟ್ | | |- ||13 ||ಅಭೀಷೆಕ್ ರಾಯಣ್ಣ ‍ | | |- ||14 ||ಆದಿತ್ಯ ಮನೋಹರ್ | | |- ||15 ||ಆರ್ಯನ್ ಎಂ | | |- ||16 ||ಅಮೋಘ್ ಎಂ ಕೆರೂರ್ | | |- ||17 ||ಆರಘ ಸಾಯಿ | | |- ||18 || ಅನ್ಶಿಕಾ ಕೆ.ಎಂ. | | |- ||19 ||ಕಮಲೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಎಸ್ | | |- | colspan="12" |<small>''' {{colorbox|gold}} ವಿಜೇತರು''' ''' {{colorbox|#f2eeff}} ಪ್ರಥಮ ರನ್ನರ್ ಆಪ್''' '''{{colorbox|#eefbf8}} ಎರಡನೇ ರನ್ನರ್ ಆಪ್'''</small> |} == ಸೀಸನ್ 3 == * ಅನುಪ್ * ಅನುರಾಗ್ * ಅನ್ವಿಷಾ * ಬಸವ ಕಿರಣ್ * ಡಿಂಪನಾ * ಕುಶಾಲ್ * ಮಂಜು * ನೇಹಾ * ನಿತ್ಯ * ಪ್ರಜ್ವಲ್ * ಪ್ರಕ್ಷಿತ್ * ಸಿಂಚನಾ * ಸೋಮೇಶ್ * ಶ್ರುಷ್ಟಿ * ಸುಪ್ರಜಾ * ಸ್ವಾತಿ ಸೀಸನ್ 3 ರ ಪ್ರಥಮ ದಿನಾಂಕ 20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018 ಆಗಿದೆ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಫಿನಾಲೆ 17 ಮಾರ್ಚ್ 2019 ರಂದು ತಿಪಟೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು 24 ಮಾರ್ಚ್ 2019 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ವಿಜೇತೆ - ಸ್ವಾತಿ (13 ವರ್ಷ, ಬೆಳಗಾವಿ) 1 ನೇ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ - ಮಂಜು (11 ವರ್ಷ, ಕೊಪ್ಪಳ) 2 ನೇ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ - ಡಿಂಪಾನಾ (5 ವರ್ಷ, ಹಾಸನ) ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== *[https://www.zee5.com/kids/kids-shows/drama-juniors/0-6-251 ಡ್ರಾಮ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 1 @] [[ಝೀ5]] *[https://www.zee5.com/kids/kids-shows/drama-juniors-2/0-6-624 ಡ್ರಾಮ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 2 @] [[ಝೀ5]] *[https://www.zee5.com/kids/kids-shows/drama-juniors-season-3-kannada/0-6-1089 ಡ್ರಾಮ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 3 @] [[ಝೀ5]] *[https://www.zee5.com/tv-shows/details/drama-juniors-4/0-6-4z5113840 ಡ್ರಾಮ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 4 @] [[ಝೀ5]] *[https://www.zee5.com/tv-shows/details/drama-juniors-season-5/0-6-4z5465896 ಡ್ರಾಮ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ಸೀಸನ್ 5 @] [[ಝೀ5]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಝೀ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] czscieb5xioml5o5q8vmz6zixg3luyb 0 127178 1372544 1350739 2026-05-01T09:43:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372544 wikitext text/x-wiki ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಮಾರ್ಕಾಜ್ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾಅತ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಭೆಯು [[ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಕಾಯಿಲೆ ೨೦೧೯|ಕರೋನವೈರಸ್]] ಸೂಪರ್-ಸ್ಪ್ರೆಡರ್ ಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ೧೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೃಢಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು <ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/coronavirus-tablighi-jamaat-30-per-cent-of-coronavirus-cases-linked-to-delhi-mosque-event-government-2206163|title=30 Per Cent Of Coronavirus Cases Linked To Delhi Mosque Event: Government|date=4 April 2020|work=NDTV|access-date=4 April 2020}}</ref> ಮತ್ತು ಈ ಘಟನೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ೧೦ ಸಾವುಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವರದಿಯಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/world/asia_pacific/india-coronavirus-tablighi-jamaat-delhi/2020/04/02/abdc5af0-7386-11ea-ad9b-254ec99993bc_story.html|title=India confronts its first coronavirus 'super-spreader' — a Muslim missionary group with more than 400 members infected|work=Washington Post|access-date=3 April 2020}}</ref> ೯೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಿಷನರಿಗಳು ಸಭೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಿರಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="TOI 2 April"> {{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/coronavirus-about-9000-tablighi-jamaat-members-primary-contacts-quarantined-in-country-mha-says/articleshow/74948832.cms|title=Coronavirus: About 9,000 Tablighi Jamaat members, primary contacts quarantined in country, MHA says|date=2 April 2020|work=The Times of India|agency=PTI}} </ref><ref name="HT 2 April"> {{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/how-nizamuddin-markaz-became-a-hotspot-for-covid-19-8-000-people-identified/story-zedKlaDNTPpbDLdMsgExAM.html|title=How Nizamuddin markaz became Covid-19 hotspot; more than 8,000 attendees identified|date=2 April 2020|work=Hindustan Times}} </ref> ಮತ್ತು ೪೦ ಜನ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ೯೬೦ ಮಂದಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/379-indonesians-among-foreigners-from-40-countries-attended-tablighi-jamaat-gathering-sources20200403152720/|title=379 Indonesians among foreigners from 40 countries attended Tablighi Jamaat gathering: Sources|work=ANI|access-date=3 April 2020|archive-date=5 ಏಪ್ರಿಲ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200405153322/https://www.aninews.in/news/national/general-news/379-indonesians-among-foreigners-from-40-countries-attended-tablighi-jamaat-gathering-sources20200403152720/|url-status=dead}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ೧೭ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದ ೪೦೬೭ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ೧೪೪೫ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಂದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಈ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/1-445-out-of-4-067-covid-19-cases-linked-to-tablighi-jamaat-health-ministry/story-eK8oimpTN6qCZcnUAYlrDN.html|title=1445 out of 4067 Covid-19 cases linked to Tablighi Jamaat: Health Ministry|work=Hindustan Times}}</ref> ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ೨೨೦೦೦ ಜನರನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="quarantined 4 April">PTI, [https://www.indiatoday.in/india/story/nearly-22000-tablighi-jamaat-members-contacts-quarantined-across-country-mha-1663301-2020-04-04 Nearly 22,000 Tablighi Jamaat members, contacts quarantined across country: MHA], India Today, 4 April 2020. </ref> ಎಮ್ ಹೆಚ್ ಎ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್ ಭೇಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ೨೧೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದೇಶಿಯರನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/2100-foreigners-visited-india-for-tablighi-activities-this-year-mha/articleshow/74915572.cms?from=mdr|title=2100 foreigners visited India for Tablighi activities this year: MHA|date=31 March 2020}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೧೩ ರಂದು ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/academics-among-muslims-condemn-the-act-of-tablighi-jamaat-in-nizamuddin/article31218658.ece|title=Tablighi Jamaat draws widespread condemnation from Muslim society|work=The Hindu Business Line|access-date=3 April 2020}}</ref> == ಘಟನೆ == ಈ ಸಭೆಯು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಮಾರ್ಕಾಜ್ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ೯೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಮಿಷನರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/1400-nizamuddin-event-attendees-from-maha-traced-tope/articleshow/74965665.cms|title=1,400 Nizamuddin event attendees from Maha traced: Tope|date=2020-04-03|work=The Economic Times|access-date=2020-04-03}}</ref> ಮತ್ತು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಉಪದೇಶದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾರ್ಚ್ ೧೩ ರಂದು ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೂಟಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೊರಡಿಸಿದರೂ, ಆ ದಿನಾಂಕದಂದು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾರ್ಚ್ ೨೧ ರಂದು ಮಾರ್ಕಾಜ್ನಲ್ಲಿ ೧೭೪೬ ಜನರಿದ್ದರು.<ref name="insight">{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/web-exclusive/story/the-new-threat-from-tablighi-jamaat-1661938-2020-04-01|title=Tablighi Jamaat's defiance spreads concern {{!}} India Today Insight|work=India Today|access-date=3 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/india/2020/03/31/nizamuddin-gathering-a-criminal-act-says-kejriwal-govt.html|title=Nizamuddin gathering a criminal act, says Kejriwal govt|website=The Week}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೪ ರಂದು, ಆರು ಜನ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಇರುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಜಮಾಅತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತು.<ref name="insight"/> ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಾವಿರಾರು ಮಂದಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರು ಈಗಾಗಲೇ ಐದು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/5-trains-thousands-of-passengers-under-scanner-over-travelling-with-tablighi-jamaat-participants/articleshow/74929663.cms|title=5 trains, thousands of passengers under scanner over travelling with Tablighi Jamaat participants|work=Times of India|access-date=3 April 2020}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೬ ರಂದು, [[ಶ್ರೀನಗರ]], ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಾವು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೪ ರಂದು ೬೫ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಇರುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/kashmirs-first-coronavirus-death-reveals-saga-of-negligence-and-confusion-probe-ordered-2553873.html|title=Kashmir's First Coronavirus Death Reveals Saga of Negligence and Confusion; Probe Underway|work=News18|access-date=3 April 2020}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೫ ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ೧೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡರು. ಅವರಲ್ಲಿ ೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಲ್ಲಿ ವೈರಸ್‌ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆವರಣವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು.<ref name=":7">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-52104753|title=Coronavirus: Search for hundreds of people after Delhi prayer meeting|work=BBC|access-date=3 April 2020}}</ref> === ಹರಡುವಿಕೆ === ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಹರಡುವಿಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿದೆ. [[ತೆಲಂಗಾಣ|ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ]] ಮಾರ್ಚ್ ೩೦ ರಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾದ ಐದು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಂತಹ]] ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಪಲಿತಾಂಶ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರು ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/parts-of-delhis-nizamuddin-west-cordoned-off-after-covid-19-cases-traced-to-area-6338798/|title=Delhi area under watch: Officials link 5 Telangana deaths to Nizamuddin mosque, trace 1,600 people|work=The Indian Express|access-date=3 April 2020}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೩ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ದೇಶದ ೧೪ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೯೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ ಮತ್ತು ೩ ರಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ದೃಢಪಟ್ಟ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖಡ ೯೭ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ತಬ್ಲಘಿ ಜಮಾತ್ ಗೆ ಸೇರಿದೆ (೬೬೪ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ೬೪೭ ಪ್ರಕರಣಗಳು).<ref name="ndtv">{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/647-coronavirus-cases-found-in-last-two-days-linked-to-islamic-sect-gathering-in-delhi-says-governme-2205635|title=647 COVID-19 Cases In Last 2 Days Linked To Islamic Sect Meet In Delhi|work=NDTV|access-date=3 April 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/647-coronavirus-positive-cases-in-two-days-linked-to-tablighi-jamaat/articleshow/74967407.cms|title=647 coronavirus positive cases in two days linked to Tablighi Jamaat|work=Economic Times|access-date=4 April 2020}}</ref> ತಮಿಳುನಾಡುನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ೪೧೧ ಜನರಲ್ಲಿ ೩೬೪ ಮಂದಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧಿತ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/news/india/102-new-covid-19-cases-in-tamil-nadu-state-s-tally-reaches-411-11585922977996.html|title=102 new Covid-19 cases in Tamil Nadu; state's tally reaches 411|work=Livemint|access-date=3 April 2020}}</ref> ದೆಹಲಿಯ 386 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 259 <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/2-more-covid-deaths-in-delhi-one-a-tablighi-jamaat-man-93-new-cases-reported/articleshow/74975751.cms|title=2 more deaths in Delhi, one a Tablighi Jamaat man; 93 new Coronavirus cases reported|work=Times of India|access-date=3 April 2020}}</ref> ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ 161 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 140 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/news/india/covid-19-ap-reports-first-death-140-of-161-cases-linked-to-markaz-nizamuddin-11585899097389.html|title=Covid-19: AP reports first death; 140 of 161 cases linked to Markaz Nizamuddin|work=Livemint|access-date=3 April 2020}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2 ರವರೆಗೆ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವುಗಳು ಸಭೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಜನರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/three-more-covid-19-deaths-in-telangana-all-linked-to-markaz-event/story-X0xlWmGltcOvrQClVdEzAI.html|title=Three more Covid-19 deaths in Telangana, all linked to Markaz event|work=Hindustan Times|access-date=3 April 2020}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೬ ರಂದು ನಿಧನರಾದ ಶ್ರೀನಗರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ರಸ್ತೆ, ರೈಲು ಮತ್ತು ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಶ್ರೀನಗರಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸೂಪರ್ ಸ್ಪ್ರೆಡರ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅದನ್ನು ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ಜನರಿಗೆ ಹರಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/health/coronavirus-outbreak-delhi-police-books-tablighi-jamaat-head-as-nizamuddin-centre-emerges-as-hotspot-1339-workers-quarantined-says-mha-8211721.html|title=Coronavirus Outbreak: Delhi Police books Tablighi Jamaat head as Nizamuddin centre emerges as hotspot; 1,339 workers quarantined, says MHA|work=Firstpost|access-date=4 April 2020}}</ref> === ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರ ಜಾಡು === ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧,೩೨೫, ೧,೦೬೪ ಮತ್ತು ೮೦೦ ಮಂದಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/coronavirus-two-from-pune-district-who-went-to-nizamuddin-conclave-test-positive/article31234627.ece|title=Tablighi Jamaat: 1,325 of 1,400 attendees traced in State|work=The Hindu|access-date=5 April 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://punemirror.indiatimes.com/news/india/nine-delhi-returnees-die-in-telangana-21-new-covid-19-cases-reported-in-andhra-pradesh/articleshow/74946154.cms|title=Nine Delhi returnees die in Telangana, 21 new COVID-19 cases|work=Pune Mirror|access-date=5 April 2020|archive-date=4 ಏಪ್ರಿಲ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200404112831/https://punemirror.indiatimes.com/news/india/nine-delhi-returnees-die-in-telangana-21-new-covid-19-cases-reported-in-andhra-pradesh/articleshow/74946154.cms|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/states/karnataka/2020/apr/02/15k-from-ktaka-attended-jamaat-2124607.html|title=1,500 from Karnataka attended Tablighi Jamaat|work=The New Indian Express|access-date=5 April 2020}}</ref> ಭಾಗವಹಿಸಿದ ೧೫೦೦ ಜನರಲ್ಲಿ ೧,೧೦೩ ಜನರನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಗುರುತಿಸಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.deccanherald.com/national/south/coronavirus-how-difficult-was-tracking-the-jamaat-event-attendees-from-tamil-nadu-820525.html|title=Coronavirus: How difficult was tracking the Jamaat event attendees from Tamil Nadu?|work=Deccan Herald|access-date=5 April 2020}}</ref> ಸಭೆಗೆ ಹಾಜರಾದ ರಾಜ್ಯದ ೧,೦೮೫ ಜನರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮೦೦ ಜನರನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.sundayguardianlive.com/news/tablighi-attendees-motive-police-scanner|title=Tablighi attendees' motive under police scanner|work=The Sunday Guardian|access-date=5 April 2020|archive-date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200410213337/https://www.sundayguardianlive.com/news/tablighi-attendees-motive-police-scanner|url-status=dead}}</ref> ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾದ ರಾಜ್ಯದ ೭೨ ಜನ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರನ್ನು ಗುಜರಾತ್ ಪೊಲೀಸರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/72-tabligh-attendees-traced-in-gujarat-one-dead-of-covid-19/article31228520.ece|title=Coronavirus {{!}} 72 Tabligh attendees traced in Gujarat; one dead of COVID-19|date=2020-04-01|work=The Hindu|access-date=2020-04-05|others=Special Correspondent|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೫ ರೊಳಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ೧೨೦೫ ಜನರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/1205-tablighi-jamaat-attendees-quarantined-uttar-pradesh-1663604-2020-04-05|title=1,205 Tablighi Jamaat attendees quarantined so far in UP: Govt official|work=India Today|access-date=5 April 2020}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೪ ರಂದು, [[ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸ್‌|ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು]] ೫೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದೇಶಿ ಬೋಧಕರನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿ "16-17 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/over-500-foreigners-who-attended-tablighi-jamaat-found-hiding-in-delhi-mosques-2563791.html|title=Over 500 Foreigners Who Attended Tablighi Jamaat Found Hiding in Delhi Mosques|work=News18|access-date=5 April 2020}}</ref> == ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ == ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ೮೨೪ ವಿದೇಶಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು, ಸಂಪರ್ಕ ತಡೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/home-ministry-to-blacklist-800-tablighi-preachers-from-indonesia-for-violation-of-visa-rules/article31214048.ece|title=Home Ministry asked States to identify 824 foreign Tablighi members|work=The Hindu|access-date=4 April 2020}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ ರಂದು, ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ೯೬೦ ವಿದೇಶಿಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೪೬ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೦೫ ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೀಸಾಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಡಿಜಿಪಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/foreigners-linked-to-tablighi-jamaat-blacklisted-visas-cancelled-by-mha-1662648-2020-04-02|title=960 foreigners linked to Tablighi Jamaat blacklisted, visas cancelled by MHA|work=India Today|access-date=4 April 2020}}</ref> ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್‌ನ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಬಣದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಸಾದ್ ಕಂಧ್ಲಾವಿ ವಿರುದ್ಧ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.<ref name="standard">{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/current-affairs/nizamuddin-congregation-arvind-kejriwal-orders-fir-against-maulana-120033100007_1.html|title=Nizamuddin congregation: Arvind Kejriwal orders FIR against maulana|date=30 March 2020|website=business-standard|publisher=[[Business Standard]]|access-date=30 March 2020}}</ref><ref name="indiatoday">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/nizamuddin-congregation-arvind-kejriwal-orders-fir-against-maulana-1661514-2020-03-30|title=Nizamuddin congregation: Arvind Kejriwal orders FIR against maulana|website=India Today|access-date=30 March 2020}}</ref> ಕಂಧ್ಲಾವಿ ಮತ್ತು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಐದು ಸಹಚರರು ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವನೀಯ ಅಡಗುತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪರಾಧ ಶಾಖೆಯು ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2020/apr/02/cops-carry-out-raids-to-nab-tablighi-head-2124565.html|title=Cops carry out raids to nab Tablighi head|work=The New Indian Express|access-date=4 April 2020}}</ref> ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಆಡಿಯೊ ಕ್ಲಿಪ್ ಬಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊರೋನವೈರಸ್ ಏಕಾಏಕಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಕಂಧ್ಲಾವಿ ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವೈದ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಬಿಡುವ ಅಥವಾ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗದೆ ಇರುವ ಸಮಯ ಇದಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಅಲ್ಲಾಹ|ಅಲ್ಲಾಹನು]] ಈ ರೋಗವನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ, ಯಾವುದೇ ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಔಷಧಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/it-s-time-to-stay-in-mosques-allah-will-save-us-tablighi-jamaat-chief-told-followers-in-leaked-audio-1662297-2020-04-01|title=It's time to stay in mosques, Allah will save us: Tablighi Jamaat chief told followers in leaked audio|work=India Today|access-date=4 April 2020}}</ref> ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ, ಕಂಧ್ಲಾವಿ ಅವರು ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌|ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಆಡಿಯೋ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. "ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ನಾನು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ-ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಎಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ಎಲ್ಲ ಜಮಾಅತ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. " <ref>{{Cite news|url=https://scroll.in/latest/958015/coronavirus-hiding-tablighi-jamaat-chief-releases-audio-message-says-he-is-in-self-quarantine|title=Coronavirus: Hiding Tablighi Jamaat chief releases audio message, says he is in self quarantine|work=Scroll.in|access-date=4 April 2020}}</ref> ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೆಹಲಿಯ ರೈಲ್ವೆ ಸೌಲಭ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸುಮಾರು ೧೬೦ ಮಂದಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರು ತಪ್ಪಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮೇಲೆ ಉಗುಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾರ್ಡ್‌ನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಅವರು ಒದಗಿಸಿದ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/coronavirus-india-tablighi-jamaat-attendees-misbehave-staffers-spit-doctors-delhi-quarantine-units-1662322-2020-04-01|title=Tablighi Jamaat attendees misbehave with staffers, spit at doctors at Delhi quarantine units|work=India Today|access-date=4 April 2020}}</ref> ಘಜಿಯಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಗ್ರಹಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವರು ಈ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆತ್ತಲೆಯಾಗಿ ಸುತ್ತಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದಾದಿಯರ ಮೇಲೆ ಅಶ್ಲೀಲ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/tabligh-members-undergoing-treatment-not-cooperating-doctors-to-delhi-govt/articleshow/74969727.cms?from=mdr|title=Tabligh members undergoing treatment not cooperating: Doctors to Delhi govt|date=2020-04-03|work=The Economic Times|access-date=2020-04-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/tablighi-jamaat-patients-making-vulgar-signs-roaming-nude-inside-hospital-ghaziabad-cmo-tells-police-1662659-2020-04-02|title=Tablighi Jamaat patients making vulgar signs, roaming nude inside hospital: Ghaziabad CMO tells police|work=India Today|access-date=4 April 2020}}</ref> ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್‌|ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್]] ಅವರು ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು, ರೋಗಿಗಳನ್ನು "ಮಾನವೀಯತೆಯ ಶತ್ರುಗಳು" ಎಂದು ಕರೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/ghaziabad/ghaziabad-tabligh-jamaat-members-misbehave-with-nurses-up-govt-to-invoke-nsa/articleshow/74967055.cms|title=Ghaziabad: Tablighi Jamaat members misbehave with nurses; UP govt to invoke NSA {{!}} Ghaziabad News - Times of India|last=Apr 3|first=PTI {{!}} Updated|last2=2020|website=The Times of India|language=en|access-date=2020-04-04|last3=Ist|first3=19:47}}</ref> [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ]], ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಹೋಗಿದ್ದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಎಸೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2020/apr/01/3-held-in-bihars-madhubani-for-pelting-stones-at-cops-tracking-tabligi-jamaat-attendees-2124401.html|title=3 held in Bihar's Madhubani for pelting stones at cops tracking Tabligi Jamaat attendees|work=The New Indian Express|access-date=4 April 2020}}</ref> ನೂರಾರು ಮಿಷನರಿಗಳನ್ನು ಆಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಲು ಅವರು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟಿಜೆ ಆಡಳಿತ ಹೇಳಿದೆ ಆದರೆ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/nizamuddin-markaz-had-sought-help-from-authorities-for-vacating-premises/article31214305.ece|title=Nizamuddin markaz had sought help from authorities for vacating premises|last=Reporter|first=Staff|date=March 31, 2020}}</ref><ref>Press Release and relevant letters released by the Markaz</ref><ref>{{Cite web|url=https://khabar.ndtv.com/news/india/coronavirus-total-case-in-india-nizamuddin-markaz-organiser-says-continuously-asking-curfew-pass-and-2203440|title=कौन है 'घोर अपराधी': अगर तबलीगी जमात ने मांगा था 17 गाड़ियों का कर्फ्यू पास, तो किसने नहीं सुनी बात|website=NDTVIndia}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೬ ರಂದು, ಕೆಲವು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು "ಕೊರೋನವೈರಸ್ ಹರಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಬ್ಲೀಘಿ ಜಮಾತ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು" ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬ ರಂದು ಕಂಧ್ಲಾವಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ನರಹತ್ಯೆಯ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://www.bbc.com/news/world-asia-india-52306879</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2೨೩ ರಂದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಥಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ೨೪ ತಬ್ಲೀಘಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅಪರಾಧ ವಿಭಾಗವು ಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ೨೪ ರಲ್ಲಿ ೨೧ ಮಂದಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ವಿದೇಶಿಯರು.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/thane/thane-21-foreigners-who-had-attended-tablighi-meet-arrested/articleshow/75325950.cms</ref> ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಅಪರಾಧ ಶಾಖೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩ ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಮ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೌಲಾನಾ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಸಾದ್ ಕಂಧ್ಲಾವಿಯವರ ತೋಟದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ==ವೀಸಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆ== ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರವಾಸಿ ವೀಸಾ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಕಂಡುಬಂದ ೧೭ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೋಧಕರನ್ನು ಪಾಟ್ನಾ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಅಂದರೆ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉಪದೇಶದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.<ref>https://www.indiatoday.in/india/story/bihar-17-foreign-preachers-sent-to-jail-for-violating-visa-norms-during-covid-19-pandemic-1666840-2020-04-14</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಿಷನರಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವರು ಪ್ರವಾಸಿ ವೀಸಾದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವೀಸಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು ೯೬೦ ವಿದೇಶಿ ತಬ್ಲೀಘಿ ಜಮಾತ್ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರವಾಸಿ ವೀಸಾಗಳನ್ನು ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರ ಸಚಿವಾಲಯ ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.<ref>https://www.thestatesman.com/india/11-malaysians-among-28-foreign-nationals-jailed-violating-visa-norms-1502877451.html</ref> == ತಬ್ಲಿಘಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆದ ಪ್ರಕರಣಗಳು == ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಏಪ್ರಿಲ್೨ ರವರೆಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು.<ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/india/one-in-indias-five-covid-19-patients-is-linked-to-tablighi-jamaat-and-its-delhi-event/393993/|title=One in India's five Covid-19 patients is linked to Tablighi Jamaat and its Delhi event|last=Yadavar|first=Swagata|date=2020-04-02|website=ThePrint|language=en-US|access-date=2020-04-03}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/400-covid-19-cases-with-linkage-to-tablighi-jamaat-found-health-ministry/articleshow/74951562.cms|title=400 COVID-19 cases with linkage to Tablighi Jamaat found: Health Ministry {{!}} India News - Times of India|last=Apr 2|first=ANI {{!}}|last2=2020|website=The Times of India|language=en|access-date=2020-04-03|last3=Ist|first3=18:55}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ೬೪೭ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.<ref name=":4">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/647-positive-cases-from-14-states-in-last-two-days-are-linked-to-tablighi-jamaat-health-ministry/articleshow/74967407.cms|title=647 coronavirus positive cases from 14 states in last two days are linked to Tablighi Jamaat: Health Ministry|date=2020-04-03|work=The Economic Times|access-date=2020-04-03}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ೧೦೨೩ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ, ಇದು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦% ಆಗಿದೆ.<ref name="PTI 4 April">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/covid-19-positive-cases-links-tablighi-jamaat-reported-17-states-health-ministry-1663313-2020-04-04|title=1,023 Covid-19 positive cases with links to Tablighi Jamaat reported from 17 states: Health ministry|date=4 April 2020|website=India Today}}</ref> ==== ಮಾರ್ಚ್ ==== *ಮಾರ್ಚ್ ೧೮ ರಂದು ತೆಲಂಗಾಣದ ಕರೀಂ ನಗರದಲ್ಲಿ ತಬ್ಲೀಘಿ ಜಮಾತ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ ಎಂಟು ಜನ ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದವರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಇರುವುದು ದೃಢಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/coronavirus-in-india-high-alert-in-telangana-after-8-indonesians-test-positive-for-covid-19-1657355-2020-03-19|title=Coronavirus in India: High alert in Telangana after 8 Indonesians test positive for Covid-19|last=HyderabadMarch 19|first=Indo-Asian News Service|last2=March 19|first2=2020UPDATED|website=India Today|language=en|access-date=2020-04-04|last3=Ist|first3=2020 12:45}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/south/covid-19-telanganas-karimnagar-reports-eight-covid-19-positive-cases-city-under-lockdown-815287.html|title=COVID-19: Telangana's Karimnagar reports eight COVID-19 positive cases; city under lockdown|date=2020-03-19|website=Deccan Herald|language=en|access-date=2020-04-04}}</ref> ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧೪ ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಹಜರತ್ ನಿಜಮ್ಮುದ್ದೀನ್‌ನಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/karimnagar-six-secondary-contacts-of-indonesian-preacher-shifted-to-isolation-ward|title=Karimnagar: Six secondary contacts of Indonesian preacher shifted to isolation ward|last=AuthorTelanganaToday|website=Telangana Today|language=en-US|access-date=2020-04-04|archive-date=2020-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200410213334/https://telanganatoday.com/karimnagar-six-secondary-contacts-of-indonesian-preacher-shifted-to-isolation-ward|url-status=dead}}</ref> ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಮಾರ್ಕಾಜ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/markaz-leadership-resisted-then-nsa-ajit-doval-dropped-by-at-2-am/story-RhL243HMbRgTGBbriNIVzL.html|title=Markaz leadership resisted, then NSA Ajit Doval dropped by at 2 am|date=2020-04-01|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2020-04-04}}</ref> *ಮಾರ್ಚ್ ೨೧ ರಂದು ಈರೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಥಾಯ್ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ೫ ಮತ್ತು ೬ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಇರುವುದು ಖಚಿತವಾಯಿತು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮಾರ್ಚ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಈ ಸಭೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/25-of-67-patients-directly-or-indirectly-linked-to-thai-nationals/article31212197.ece|title=25 of 67 patients directly or indirectly linked to Thai nationals|last=M|first=Serena Josephine|date=2020-03-30|work=The Hindu|access-date=2020-04-04|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/south/tamil-nadu-reports-17-fresh-coronavirus-cases-tally-now-67-819262.html|title=Tamil Nadu reports 17 fresh coronavirus cases; tally now 67|date=2020-03-30|website=Deccan Herald|language=en|access-date=2020-04-04}}</ref> *ಮಾರ್ಚ್ ೨೬ ರಂದು, ಈ ಸಭೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ೬೫ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/tracking-covid-19-super-spreader-from-j-k-to-tablighi-event-in-delhi-and-back-via-up/articleshow/74911674.cms?from=mdr|title=Tracking COVID-19 'super spreader': From J-K to Tablighi event in Delhi and back via UP|date=2020-03-31|work=The Economic Times|access-date=2020-04-05}}</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ೪೮ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ೪೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಈ ರೋಗಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿವರದ್ದಾಗಿತು.<ref name=":7"/> *ಮಾರ್ಚ್ ೩೧ ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ೫೭ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ೧೨೪ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ೮೦ ಪ್ರಕರಣಗಳು ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/tamil-nadu-reports-57-new-covid-19-cases-in-one-day-79-attended-tablighi-jamaat-state-tally-at-124-1661904-2020-03-31|title=Tamil Nadu reports 57 new Covid-19 cases in one day, 79% attended Tablighi Jamaat. State tally at 124|last=ChennaiMarch 31|first=Shalini Lobo|last2=March 31|first2=2020UPDATED|website=India Today|language=en|access-date=2020-04-04|last3=Ist|first3=2020 21:56}}</ref> ==== ಏಪ್ರಿಲ್ ==== *ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ರಂದು [[ಮುಂಬೈ|ಮುಂಬೈನ]] ಧಾರವಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣವು ದೃಢಪಟ್ಟತು. ಇವರು ಮಾರ್ಚ್ ೨೨ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೨೫ ರ ನಡುವೆ ೧೦ ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/coronavirus-in-mumbai-dharavi-man-covid-19-patient-hosted-10-tablighi-jamaat-members-nizamuddin-604366|title=Coronavirus in Mumbai: Dharavi man who died due to COVID-19 hosted 10 Tablighi Jamaat members|last=Jaiswal|first=Priya|date=2020-04-04|website=www.indiatvnews.com|language=en|access-date=2020-04-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/coronavirus/news/dharavi-man-who-died-hosted-10-tablighi-jamaat-members/articleshow/74976875.cms|title=Dharavi man who died hosted 10 Tablighi Jamaat members|last=Marpakwar|first=Chaitanya|last2=Dalvi|first2=Vinay|website=Mumbai Mirror|language=en|access-date=2020-04-04|last3=Marpakwar|first3=Lata MishraChaitanya|last4=Dalvi|first4=Vinay|last5=Mishra|first5=Lata|last6=Apr 4|first6=Mumbai Mirror {{!}} Updated|last7=2020|last8=Ist|first8=08:31}}</ref> *ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ಮತ್ತು ೨ ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೧೦ ಮತ್ತು ೭೪ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/tamil-nadu-new-coronavirus-cases-linked-nizamuddin-event-tabligh-1662243-2020-04-01|title=Tamil Nadu reports 110 new coronavirus cases, all linked to Nizamuddin event|last=ChennaiApril 1|first=Shalini Lobo|last2=April 1|first2=2020UPDATED|website=India Today|language=en|access-date=2020-04-04|last3=Ist|first3=2020 19:40}}</ref> *ಏಪ್ರಿಲ್ ೩ ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೪೨ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.<ref name=":5">{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/tamil-nadu-reports-102-new-covid-19-cases-total-rises-411-121781|title=Tamil Nadu reports 102 new COVID-19 cases, total rises to 411|last=|first=|date=2020-04-03|work=The News Minute|access-date=2020-04-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/44-new-positive-covid-19-cases-in-up-42-attended-nizamuddin-event|title=44 new positive COVID-19 cases in UP, 42 attended Nizamuddin event|last=AuthorANI|website=Telangana Today|language=en-US|access-date=2020-04-04}}</ref> *ಏಪ್ರಿಲ್ ೪ ರಂದು, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ೭೩ ಜನರನ್ನು ಪರಿಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಇರುವುದು ಖಚಿತವಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/coronavirus-tn-reports-74-new-cases-total-goes-up-to-485/article31258036.ece|title=Coronavirus {{!}} TN reports 74 new cases; total goes up to 485|date=2020-04-04|work=The Hindu|access-date=2020-04-04|others=PTI|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ, ಈ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ ವರದಿಯಾದ ೨೬ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ೨೫ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/assam-coronavirus-infected-man-met-111-search-for-silent-carrier-on-2206264|title=Assam Coronavirus-Infected Man Met 111, Search For "Silent Carrier" On|website=NDTV.com|access-date=2020-04-05}}</ref> *ಏಪ್ರಿಲ್ ೫ ರಂದು, ತಮಿಳುನಾಡುನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ೫೭೧ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ೫೨೨ ಈ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://stopcorona.tn.gov.in/wp-content/uploads/2020/03/Media-Bulletin-05-04-20-COVID-19-6-PM.pdf|title=TamilNadu Media Bulletin 05.04.2020 6PM|last=|first=|date=|website=tn.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200405215542/https://stopcorona.tn.gov.in/wp-content/uploads/2020/03/Media-Bulletin-05-04-20-COVID-19-6-PM.pdf|archive-date=2020-04-05|access-date=2020-04-05}}</ref> ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಈ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ ವರದಿಯಾದ ೨೮೩ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ೧೩೯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಟ್ಟು ೫೦೩ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ೩೨೦ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಈ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/lucknow-city-coronavirus-death-in-up-old-aged-man-from-varanasi-coronavirus-positive-died-third-from-up-20166377.html|title=CoronaVirus death in UP : उत्तर प्रदेश में कोरोना वायरस से तीसरी मौत, अब तक 284 पॉजिटिव|website=Dainik Jagran|language=hi|access-date=2020-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/delhi-new-covid19-cases-coronavirus-lockdown-604836|title=58 new COVID-19 cases reported in Delhi, tally rises to 503|last=Pathak|first=Analiza|date=2020-04-05|website=www.indiatvnews.com|language=en|access-date=2020-04-06}}</ref> *ಏಪ್ರಿಲ್ ೯ ರಂದು, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ೯೭ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳು ತಬ್ಲಿಘಿ ಜಮಾತ್ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಈ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ೬೬೯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ೪೩೦ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/coronavirus-tablighi-jamaat-delhi-93-new-covid-19-cases-in-delhi-linked-to-mosque-event-426-of-669-o-2208733|title=93 New COVID-19 Cases In Delhi Linked To Mosque Event, 426 Of 669 Overall|date=9 April 2020|work=NDTV}}</ref> == ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುನೋವುಗಳು == #[[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ]] [[ಪ್ರಯಾಗ್ ರಾಜ್|ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್ನಲ್ಲಿ]], ತಬ್ಲೀಘಿ ಜಮಾತ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು.<ref> [https://www.indiatoday.in/india/story/up-man-shot-dead-at-tea-shop-for-blaming-tablighi-jamaat-for-coronavirus-spread-1663552-2020-04-05 UP man shot dead at tea shop for blaming Tablighi Jamaat for coronavirus spread], India Today, 5 April 2020. </ref> #[[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ|ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ]] ಉನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ತಬ್ಲೀಘಿ ಜಮಾತ್ ಮಿಷನರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದಕ್ಕಾಗಿ ಸಹ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ನಿಂದನೆಯಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>[https://www.tribuneindia.com/news/himachal/himachal-man-commits-suicide-after-insults-over-coronavirus-spread-post-tablighi-congregation-65978 Taunted over coronavirus spread after Tablighi meet, Himachal man commits suicide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200407151656/https://www.tribuneindia.com/news/himachal/himachal-man-commits-suicide-after-insults-over-coronavirus-spread-post-tablighi-congregation-65978 |date=2020-04-07 }}, The Tribune (Chandigarh), 5 April 2020.</ref> #[[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ|ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ]] ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಲಾರಿಗಳನ್ನು ಥಳಿಸಲಾದ ಕಾರಣ ೫ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು. ನಂತರ ಅವರು ನೆರೆಯ [[ಅಸ್ಸಾಂ|ಅಸ್ಸಾಂಗೆ]] ಓಡಿಹೋದರು. ೫ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/muslim-truckers-beaten-up-in-arunachal-concern-over-supplies-of-essential-items-2565619.html|title=Latest Movies Lifestyle LifeGoal Advisor Awards Swasth India #IndiaGives Win 1 Lakh – MC PRO Contest Mission Pani News18 » India 1-min read Muslim Truckers 'Beaten Up' in Arunachal, Concern Over Supplies of Essential Items|publisher=PTI|access-date=8 April 2020}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2020 ಕರೋನವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಲೇಖನಗಳು]] qfguor378zt8gj4b13ep9m7hdd0l1mi 0 130857 1372518 1348519 2026-05-01T00:05:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372518 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Zunka_Bhakar.jpg|thumb|ಝುಣಕಾ ಭಾಕ್ರಿ]] '''ಝುಣಕ''' ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ<ref name="IE-20110218">{{Cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/at-91-his-love-of-great-outdoors-remains-undimmed/751694/0|title=At 91, his love of great outdoors remains undimmed|last=Mishra|first=Garima|date=2011-02-18|work=The Indian Express|access-date=17 July 2012|publisher=The Indian Express Limited|location=New Delhi}}</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ<ref name="PM-20111006">{{Cite news|url=http://www.punemirror.in/printarticle.aspx?page=comments&action=add&sectid=56&contentid=2011100620111006052839785f8e0ad74&subsite=|title=Hinterland dreams|last=Ranade|first=Vidya|date=2011-10-06|work=Pune Mirror|access-date=6 April 2013|archive-url=https://archive.today/20130702104720/http://www.punemirror.in/printarticle.aspx?page=comments&action=add&sectid=56&contentid=2011100620111006052839785f8e0ad74&subsite=|archive-date=2013-07-02|last2=Tyagi, Akanksha}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref name="MD-20111102">{{Cite news|url=http://www.mid-day.com/lifestyle/2011/nov/021111--the-guide-pune-Simply-seafood.htm|title=Simply seafood|last=Godha|first=Ashishwang|date=2011-11-02|work=Mid Day|access-date=6 April 2013}}</ref><ref name="IE-20080128">{{Cite news|url=http://expressindia.indianexpress.com/latest-news/from-stalls-to-fivestars/328527/|title=From stalls to five-stars|last=Deshpande|first=Meeta|date=2008-01-28|work=The Indian Express|access-date=6 April 2013}}{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನ ಗಂಜಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು '''ಪಿಠಲಾ''' ಅಥವಾ '''ಪಿಠಲೆ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದ್. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಾಂಶವೆಂದರೆ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು. ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅರೆಘನ ಪೇಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಕೆಂಪು ಖಾರದ ಪುಡಿ, ಅರಿಸಿನ, ಉಪ್ಪು, ಕರಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳು, ಶುಂಠಿ-ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಜೀರಿಗೆ ಬೀಜಗಳು, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಎಲೆಗಳಂತಹ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ''[[ರೋಟಿ]]'' ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಭಕ್ರಿ/[[ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="MD-20130328">{{Cite news|url=http://www.mid-day.com/lifestyle/2013/mar/280313-mumbai-guide-just-like-home.htm|title=Just like home|last=Das|first=Soma|date=2013-03-28|work=Mid Day|access-date=6 April 2013|archive-date=2013-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330074242/http://www.mid-day.com/lifestyle/2013/mar/280313-mumbai-guide-just-like-home.htm|url-status=dead}}</ref> ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಎಂದೂ ''ಝುಣಕಾ ಭಾಕರ್'' ಅಥವಾ ''ಪಿಠಲಾ ಭಾಕ್ರಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ನಾರು, ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂನ ಸಮತೋಲಿತ ಒಳಾಂಶದ ಕಾರಣ ಝುಣಕಾ/ಪಿಠಲಾವನ್ನು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಖಾದ್ಯಶೈಲಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ಣಾಟಕದ ಅಡುಗೆಗಳು]] hi5lnrx705eerx7azj9keqi7ebzk96n 3 131478 1372543 1181363 2026-05-01T09:22:27Z Mahanthapathi 66409 /* Biography */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1372543 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಗೋಪುತ್ರ ಸುದರ್ಶನ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೧೨, ೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC) == ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಗೋ ಅಫಘಾತ ನೆರವು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಗರ == ಹೆಸರು : ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಗೋ ಅಪಘಾತ ನೆರವು ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ ಉದ್ದೇಶ : ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಗೋವುಗಳ ಆರೈಕೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಜಿಲ್ಲೆ : ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಾಲೂಕು : ಸಾಗರ ರಾಜ್ಯ : ಕರ್ನಾಟಕ ==File source and copyright licensing problem with ಚಿತ್ರ:1693714798708.jpg== [[File:Copyright-problem.svg|64px|left|File Copyright problem|link=]] Thanks for uploading '''[[:ಚಿತ್ರ:1693714798708.jpg]]'''. However, it currently is missing information on its '''copyright''' status and its '''source'''. Wikipedia takes [[Wikipedia:Copyrights|copyright]] very seriously. If you did not create this work entirely yourself, you will need to specify the owner of the copyright. If you obtained it from a website, please add a link to the page from which it was taken, together with a brief restatement of the website's terms of use of its content. If the original copyright holder is a party unaffiliated with the website, that author should also be credited. You will also need to state under what licensing terms it was released. Please refer to the '''[[WP:IUP#Adding images|image use policy]]''' to learn what files you can or cannot upload on Wikipedia. The page on '''[[Wikipedia:Image copyright tags|copyright tags]]''' may help you to find the correct tag to use for your file. Please add this information by editing the [[:ಚಿತ್ರ:1693714798708.jpg|image description page]]. If the necessary information is not added within the next days, the image will be deleted. If the file is already gone, you can still make a [[Wikipedia:Requests for undeletion|request for undeletion]] and ask for a chance to fix the problem.<!-- Template:You can request undeletion --> Please also check any other files you may have uploaded to make sure they are correctly tagged. Here is [{{fullurl:Special:ListFiles/Mahanthapathi}} a list of your uploads]. If you have any questions please ask them at the [[Wikipedia:Media copyright questions|Media copyright questions page]]. Thank you.<!-- Template:Di-no source no license-notice --> <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೭:೩೨, ೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Biography == <nowiki>#</nowiki> Goputhra Sudarshan <nowiki>**</nowiki>Goputhra Sudarshan** (born 15 May 1996) is an Indian animal welfare activist and cattle rescuer based in the state of Karnataka. He is primarily known for his efforts in preventing illegal cattle trafficking and providing emergency medical intervention for injured livestock. <nowiki>##</nowiki> Early life and background Sudarshan was born in **Sagara**, a town in the **Shimoga (Shivamogga) district** of Karnataka. Growing up in the Western Ghats region, he developed an early interest in animal husbandry and rural welfare. <nowiki>##</nowiki> Activism and rescue work Sudarshan has dedicated his career to the protection of cattle, focusing on two primary areas: <nowiki>*</nowiki> **Slaughterhouse Interventions:** He has been instrumental in intercepting the illegal transport of cattle. Through his network and coordination with local authorities, he has reportedly rescued over **1,000 cattle** intended for illegal slaughter. <nowiki>*</nowiki> **Accident Response:** Sudarshan provides on-field assistance for cattle involved in road accidents. This includes organizing transport to shelters (Gaushalas) and ensuring veterinary care for animals injured on highways. <nowiki>##</nowiki> Impact His work is centered in the Malnad region of Karnataka, where he advocates for the enforcement of animal cruelty laws and the preservation of indigenous cattle breeds. <nowiki>###</nowiki> Personal Profile Summary | Personal Information | Details | |---|---| | **Born** | 15 May 1996 (age 29) | | **Birthplace** | Sagara, Shimoga, Karnataka, India | | **Occupation** | Animal Welfare Activist / Cattle Rescuer | | **Known for** | Rescuing 1,000+ cattle from slaughter and accidents | | **Nationality** | Indian | > **Note on Wikipedia Standards:** To make this a "live" page, you would need to add **Citations** (links to newspaper articles or TV interviews) that mention his name. Wikipedia requires these "verifiable sources" to prevent the page from being flagged for deletion. > [[ಸದಸ್ಯ:Mahanthapathi|Mahanthapathi]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mahanthapathi|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೫೨, ೧ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST) 6idkzf1yli90e1g3rkriffr8sfzdc63 2 131479 1372541 1015513 2026-05-01T09:19:28Z Mahanthapathi 66409 /* */ Goputhra Sudarshan 1372541 wikitext text/x-wiki This profile is written in the standard **Wikipedia biographical format**. Please note that for a live Wikipedia page, "Notability" must be established through independent, reliable news sources or third-party coverage. # Goputhra Sudarshan **Goputhra Sudarshan** (born 15 May 1996) is an Indian animal welfare activist and cattle rescuer based in the state of Karnataka. He is primarily known for his efforts in preventing illegal cattle trafficking and providing emergency medical intervention for injured livestock. ## Early life and background Sudarshan was born in **Sagara**, a town in the **Shimoga (Shivamogga) district** of Karnataka. Growing up in the Western Ghats region, he developed an early interest in animal husbandry and rural welfare. ## Activism and rescue work Sudarshan has dedicated his career to the protection of cattle, focusing on two primary areas: * **Slaughterhouse Interventions:** He has been instrumental in intercepting the illegal transport of cattle. Through his network and coordination with local authorities, he has reportedly rescued over **1,000 cattle** intended for illegal slaughter. * **Accident Response:** Sudarshan provides on-field assistance for cattle involved in road accidents. This includes organizing transport to shelters (Gaushalas) and ensuring veterinary care for animals injured on highways. ## Impact His work is centered in the Malnad region of Karnataka, where he advocates for the enforcement of animal cruelty laws and the preservation of indigenous cattle breeds. ### Personal Profile Summary | Personal Information | Details | |---|---| | **Born** | 15 May 1996 (age 29) | | **Birthplace** | Sagara, Shimoga, Karnataka, India | | **Occupation** | Animal Welfare Activist / Cattle Rescuer | | **Known for** | Rescuing 1,000+ cattle from slaughter and accidents | | **Nationality** | Indian | > **Note on Wikipedia Standards:** To make this a "live" page, you would need to add **Citations** (links to newspaper articles or TV interviews) that mention his name. Wikipedia requires these "verifiable sources" to prevent the page from being flagged for deletion. > h51h5h6ga0ylj2k7fi67eis7kzs13wr 1372542 1372541 2026-05-01T09:21:11Z Mahanthapathi 66409 Bio 1372542 wikitext text/x-wiki **Goputhra Sudarshan **ಗೋಪುತ್ರ ಸುದರ್ಶನ ## Early life and background Sudarshan was born in **Sagara**, a town in the **Shimoga (Shivamogga) district** of Karnataka. Growing up in the Western Ghats region, he developed an early interest in animal husbandry and rural welfare. ## Activism and rescue work Sudarshan has dedicated his career to the protection of cattle, focusing on two primary areas: * **Slaughterhouse Interventions:** He has been instrumental in intercepting the illegal transport of cattle. Through his network and coordination with local authorities, he has reportedly rescued over **1,000 cattle** intended for illegal slaughter. * **Accident Response:** Sudarshan provides on-field assistance for cattle involved in road accidents. This includes organizing transport to shelters (Gaushalas) and ensuring veterinary care for animals injured on highways. ## Impact His work is centered in the Malnad region of Karnataka, where he advocates for the enforcement of animal cruelty laws and the preservation of indigenous cattle breeds. ### Personal Profile Summary | Personal Information | Details | |---|---| | **Born** | 15 May 1996 (age 29) | | **Birthplace** | Sagara, Shimoga, Karnataka, India | | **Occupation** | Animal Welfare Activist / Cattle Rescuer | | **Known for** | Rescuing 1,000+ cattle from slaughter and accidents | | **Nationality** | Indian | > **Note on Wikipedia Standards:** To make this a "live" page, you would need to add **Citations** (links to newspaper articles or TV interviews) that mention his name. Wikipedia requires these "verifiable sources" to prevent the page from being flagged for deletion. > 4lsxrzj985s31wn8bu9pw7m35fayxnx 0 138600 1372536 1350159 2026-05-01T07:47:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372536 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian politician |name = ಥಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ |image = Thawar Chand Gehlot appointed as the new governor of karnataka (cropped).JPG|Thawar Chand Gehlot appointed as the new governor of karnataka (cropped) |birth_date = {{birth date and age|1984|05|18|df=y}} |birth_place = ರೂಪೇಟಾ, ನಾಗ್ಡಾ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತ |office = ಕರ್ನಾಟಕದ 19ನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲ |term_start = 11 July 2021 |predecessor = [[ವಜುಭಾಯಿ ರುದಭಾಯಿ ವಾಲ|ವಜುಭಾಯಿ ರುದಭಾಯಿ ವಾಲಾ]] |religion = [[ಹಿಂದು]] |alma_mater=ವಿಕ್ರಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಉಜ್ಜಯಿನಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ |spouse = ಅನಿತಾ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ |party= [[ಬಿಜೆಪಿ]] |profession = }} '''ಥಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಜುಲೈ 6, 2021 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು ೨೦೨೧ ರ ಜುಲೈ ೧೧ ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>[https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2021/jul/11/thawarchand-gehlot-takes-oath-as-governor-of-karnataka-449922.html ರಾಜ್ಯದ 19ನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ತಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಪ್ರಮಾಣವಚನ]</ref><ref>[https://tv9kannada.com/karnataka/thawar-chand-gehlot-appointed-as-new-governor-of-karnataka-skd-239900.html Thawar Chand Gehlot: ಕರ್ನಾಟಕದ ನೂತನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಥಾವರಚಂದ್ ಗೆಹಲೋತ್ ನೇಮಕ]</ref><ref>{{Cite web |url=https://kannada.news18.com/news/state/thaawarchand-gehlot-takes-oath-as-the-new-governor-of-karnataka-state-today-sktv-kgv-592269.html |title=Governor Thaawarchand Gehlot: ರಾಜ್ಯದ ‌19ನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ತಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ |access-date=2021-08-07 |archive-date=2021-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210807181217/https://kannada.news18.com/news/state/thaawarchand-gehlot-takes-oath-as-the-new-governor-of-karnataka-state-today-sktv-kgv-592269.html |url-status=dead }}</ref>ಅವರು 2014 ರಿಂದ 2021 ರವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸದನದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ರವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ನಾಗ್ಡಾದ ರುಪೆಟಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಅವರದ್ದು ದಲಿತ ಕುಟುಂಬ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] slqrx7o6onk7b7s2p7wmqqepb8oy5yd 0 142529 1372514 1348211 2026-04-30T22:50:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372514 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ಜೇಮ್ಸ್ | image = James (2022 film) poster.png | caption = ಚಲನಚಿತ್ರದ ಭಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರ(Telugu) | director = [[ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್]] | producer = ಕಿಶೋರ್ ಪತ್ತಿಕೊಂಡ | writer = ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್ | screenplay = | story = | based_on = | starring = {{ubl|[[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್]]|[[ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್]]| ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ( ತೆಲುಗು ನಟ) [[ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್]]}} | narrator = | music = '''Songs:''', [[ಚರಣ್ ರಾಜ್ (ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ)|ಚರಣ್ ರಾಜ್]] '''Score:''', [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] | cinematography = ಸ್ವಾಮಿ ಜೆ. ಗೌಡ | editing = ದೀಒಉ ಎಸ್. ಕುಮಾರ್ | studio = ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | distributor = | released = 2022 ರ ಮಾರ್ಚ್ 17 | runtime = 149 ನಿಮಿಷಗಳು | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ | budget = ₹50 ರಿಂದ ₹70 ಕೋಟಿ<ref name=":0" /> | gross = ಅಂದಾಜು 150.7 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ (13 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ) <ref name="coll" /> }} '''''ಜೇಮ್ಸ್''''' <ref>{{Cite web|url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/after-rajakumara-movie-once-again-priya-anand-sharing-screen-with-puneeth-rajkumar-in-james-ae-472489.html|title='James'|date=15 October 2020|website=News18|language=kn|access-date=15 October 2020|archive-date=12 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512021425/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/after-rajakumara-movie-once-again-priya-anand-sharing-screen-with-puneeth-rajkumar-in-james-ae-472489.html|url-status=dead}}</ref> ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2022 ರ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref name="timesofindia.com">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/james-is-a-fresh-movie-in-kannada-film-industry-director-chethan-kumar/articleshow/74654666.cms|title='James' is a fresh movie in Kannada film industry: Director Chethan Kumar - Times of India|website=The Times of India|access-date=19 March 2020}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್]] ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/puneeth-rajkumars-last-feature-film-james-to-release-on-his-birth-anniversary/articleshow/87462068.cms|title=Puneeth Rajkumar's last feature film James to release on his birth anniversary?|date=2 November 2021|work=The Times of India|access-date=5 November 2021}}</ref> ರಂದು ಪುನೀತ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ''[[ರಾಜಕುಮಾರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಾಜಕುಮಾರ]]'' (2017) ನಂತರ ಪುನೀತ್, ಪ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರುಗಳ ಎರಡನೇ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref name="newindianexpress">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2020/jan/07/puneeth-rajkumar-starrer-james-to-start-rolling-from-january-19-2085909.html|title=Puneeth Rajkumar-starrer James to start rolling from January 19|website=newindianexpress|access-date=19 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2020/puneeth-rajkumar-starrer-james-is-all-set-to-go-on-floors-from-january-19-293774.html|title=Puneeth Rajkumar-Starrer James Is All Set To Go On Floors From January 19|date=9 January 2020|website=Filmibeat|access-date=19 March 2020}}</ref> ಚಿತ್ರದ ಸ್ಕೋರ್ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ|ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] ಮತ್ತು [[ಚರಣ್ ರಾಜ್ (ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ)|ಚರಣ್ ರಾಜ್]] ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://m.cinemaexpress.com/kannada/interviews/2022/mar/02/puneeth-rajkumar-was-a-great-source-of-encouragement-30028.amp|title='Puneeth Rajkumar was a great source of encouragement' &#124; Cinemaexpress|access-date=2022-04-01|archive-date=2022-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503110005/https://m.cinemaexpress.com/kannada/interviews/2022/mar/02/puneeth-rajkumar-was-a-great-source-of-encouragement-30028.amp|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವು ಪುನೀತ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 17 ಮಾರ್ಚ್ 2022 ರಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/puneeth-rajkumar-s-james-released-fans-celebrate-the-late-actor-on-his-birth-anniversary-news-187277/amp|title=Puneeth Rajkumar's 'James' Released: Fans Celebrate the Late Actor on His Birth Anniversary}}</ref> ಚಿತ್ರವು 4000 ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/puneeths-last-movie-james-all-set-to-hit-4000-screens-on-his-birth-anniversary-1089191.html|title=Puneeth's last movie 'James' all set to hit 4,000 screens on his birth anniversary|date=8 March 2022}}</ref> ಚಿತ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು <ref>{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/puneeth-rajkumar-priya-anand-sarathkumar-srikanth-meka-starrer-james-movie-review-rating-in-kannada/amp_moviereview/90282191.cms?minitv=true|title=James Movie Review: ಪುನೀತ್ ಹೆಸರೊಂದೇ 'ಜೇಮ್ಸ್‌'ಗೆ ಆಧಾರ; ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಮನದಲ್ಲಿ ಭಾವತೀವ್ರತೆಯ ಸಂಚಾರ}}</ref> ಅವರು ದೃಶ್ಯಗಳು, ಸೊಗಸಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್, ನಿರ್ಮಾಣ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-james-twitter-review-fans-applaud-action-set-pieces-massy-dialogues-in-puneeth-rajkumar-s-last-film-2940462/amp|title='James' Twitter review: Fans applaud action-set pieces, massy dialogues in Puneeth Rajkumar's last film}}</ref> ಅದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಪುನೀತ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.businesstoday.in/trending/box-office/story/james-movie-twitter-reaction-puneeth-rajkumars-fans-applaud-his-last-film-326360-2022-03-17|title=James Movie Twitter Reaction: Puneeth Rajkumar's fans applaud his last film}}</ref> ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹ 28 ಕೋಟಿ <ref>{{Cite web|url=https://en.janbharattimes.com/entertainment/james-box-office-collection-day-1?amp32|title=James Box Office Collection Day 1: Puneeth Rajkumar's last film to set new records|date=18 March 2022|access-date=1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022|archive-date=3 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503145538/https://en.janbharattimes.com/entertainment/james-box-office-collection-day-1?amp32|url-status=dead}}</ref> ರಿಂದ ₹ 32 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ]] ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರಂಭಿಕ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=https://www.btvnewslive.com/james-movie-first-day-collection-is-32-crore/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-04-01 |archive-date=2022-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220318124757/https://www.btvnewslive.com/james-movie-first-day-collection-is-32-crore/ |url-status=dead }}</ref> ಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 4 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ₹ 100 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು,<ref name="indiatoday.in">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/james-box-office-collection-day-5-puneeth-rajkumar-s-film-rakes-in-rs-100-crore-worldwide-1927865-2022-03-22|title=James box office collection Day 5: Puneeth Rajkumar's film rakes in Rs 100 crore worldwide}}</ref> ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ₹ 100 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/james-box-office-collection-day-6-puneeth-rajkumar-s-film-holds-steady-1928343-2022-03-23|title=James box office collection Day 6: Puneeth Rajkumar's film holds steady}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ ಅಕಾ ಜೇಮ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ (ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಧ್ವನಿ) * ನಿಶಾ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯಾ ಆನಂದ್ * ವಿಜಯ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್ * ವಿಜಯ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ * ಜೋಸೆಫ್ ಆಂಟೋನಿಯಾಗಿ ಆರ್.ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್ * ಮಧುಸೂಧನ್ ರಾವ್ ವಿಜಯ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಅವರ ತಂದೆ ಜಯದೇವ್ ಗಕೇವಾಡ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಜೋಸೆಫ್ ಆಂಟೋನಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದ ರಥನ್‌ಲಾಲ್ ಆಗಿ ಮುಖೇಶ್ ರಿಷಿ * ವಿಜಯ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಅವರ ಸಹವರ್ತಿ ಪ್ರತಾಪ್ ಅರಸ್ ಆಗಿ ಆದಿತ್ಯ ಮೆನನ್ * ರಾಕೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಪಿರಂಗಿಯಾಗಿ ರಂಗಾಯಣ ರಘು, ಸಂತೋಷ್ ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ * ಸಂತೋಷ್‌ನ ಉನ್ನತ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅವಿನಾಶ್ * ಸಂತೋಷ್ ಅವರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಸಾಧು ಕೋಕಿಲಾ * ಜಗನ್, ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ತಿಲಕ್ ಶೇಖರ್ * ಅಮರ್, ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಗಜಪಡೆ ಹರ್ಷ * ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ ಮದನ್, ಜನದನಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ * ಏಕಾಂತ್, ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಶೈನ್ ಶೆಟ್ಟಿ * ಜೆಸ್ಸಿಯ ತಂದೆಯಾಗಿ ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ * ಪದ್ಮಜಾ ರಾವ್ ಮೇರಿಯಾಗಿ, ಜೆಸ್ಸಿಯ ತಾಯಿ * ಜೋಸೆಫ್ ಆಂಟೋನಿಯ ಮಾಫಿಯಾ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ನ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸದಸ್ಯ ಕೇತನ್ ಕರಂಡೆ * ಮೋಹನ್ ಜುನೇಜಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ * ಗಿರೀಶ್ ಒಬ್ಬ ನಕಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ * ಪ್ರಸನ್ನ ಬಾಗಿನ್ ರಥನ್‌ಲಾಲ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ * ರಥನಲಾಲನ ಮಗನಾಗಿ ವಜ್ರಗಿರಿ * ಜೋಸೆಫ್ ಅವರ ಸಹೋದರ ಜಾನ್ ಆಗಿ ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್ * ಜೋಸೆಫ್ ಅವರ ಸಹೋದರ ಪೀಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾರಕ್ ಪೊನ್ನಪ್ಪ * ಜೋಸೆಫ್ ಅವರ ಸಹೋದರ ರಾಬಿನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶ್ ಶೆಟ್ಟಿ * ಪ್ರತಾಪ್ ಅರಸ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ವಜ್ರಂಗ್ ಶೆಟ್ಟಿ * ಜಗನ್ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಕಾವ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ * ಅಮರನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಹಂಸ * ಮದನ್ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ನಯನಾ ಗೌಡ * ಜೆಸ್ಸಿಯಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷಾ, ಏಕಾಂತ್‌ನ ಪ್ರೇಯಸಿ * ಜೋಸೆಫ್ ಅವರ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಶಿವಮಣಿ * ವಿಜಯ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಅವರ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಅನಿಲ್ * ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಹೆಬ್ಬಾಳೆ * ಕೆ ಎಸ್ ಶ್ರೀಧರ್ ಅನಾಥಾಶ್ರಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ * ಏಜೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ್‌ನ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಮಿತ್ * ಅಮರ್ ಮಗಳಾಗಿ ಬೇಬಿ ಆರಾಧ್ಯ ಚಂದ್ರು * ಜಗನ್ ಮಗನಾಗಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ಅನೂಪ್ * ಗೋವಿಂದೇಗೌಡ ಮದುವೆ ದಲ್ಲಾಳಿ * ದೇಚಮ್ಮನಾಗಿ ಸ್ವಪ್ನಾ * ಆಶ್ರಮದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸಿಲ್ಲಿಲಲ್ಲಿ ಆನಂದ್ * ಬಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಗುವಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿ * ದತ್ತಣ್ಣ ಚೌಧರಿ (ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ) * ಆನಂದರಾಜ್ ಎಂಬ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ * ಸಂತೋಷ್ ಅವರ ಅನಾಥಾಶ್ರಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ * ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚರಣ್‌ರಾಜ್, ಚಂದನ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ರಚಿತಾ ರಾಮ್, ಆಶಿಕಾ ರಂಗನಾಥ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲೀಲಾ ಅವರು ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ನಿರ್ಮಾಣ == ಪುನೀತ್ ತಮ್ಮ ನಿಧನದ ಮೊದಲು, ಒಂದು ಹಾಡು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಪುನೀತ್ ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಿತ್ರ ತಂಡವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆ ಆದರೆ ಅದು ಕಷ್ಟಕರವೆಂದು ತೋರಿದಾಗ, [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್]] ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್]] ಅವರು ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಡಬ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/shivarajkumar-dubs-for-late-brother-puneeth-rajkumar-in-james-calls-it-emotional-1908169-2022-02-03|title=Shivarajkumar dubs for late brother Puneeth Rajkumar in James, calls it emotional|last=ChennaiFebruary 3|first=Janani K.|last2=February 3|first2=2022UPDATED|website=India Today|language=en|access-date=2022-03-23|last3=Ist|first3=2022 12:38}}</ref> === ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಿಶೋರ್ ಪತ್ತಿಕೊಂಡ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="newindianexpress"/> ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಮೊದಲ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ 19 ಜನವರಿ 2020 ರಿಂದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2020/jan/07/puneeth-rajkumar-starrer-james-to-start-rolling-from-january-19-2085909.amp|title=Puneeth Rajkumar-starrer James&nbsp;to start rolling from January 19 - The New Indian Express|website=www.newindianexpress.com|access-date=15 October 2020}}</ref> ಚಿತ್ರದ ಎರಡನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ 14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರಿಂದ [[ಹಂಪೆ|ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://kannada.asianetnews.com/karnataka-districts/puneeth-rajkumar-film-shooting-will-be-held-on-hosapete-in-ballari-district-grg-qi6mjj|title=ಜೇಮ್ಸ್‌ ಶೂಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಹೊಸಪೇಟೆಗೆ ಪುನೀತ್‌ ರಾಜಕುಮಾರ್‌ {{!}} Puneeth Rajkumar Film Shooting Will Be Held on Hosapete in Ballari District grg|website=kannada.asianetnews.com|access-date=15 October 2020}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 ರಲ್ಲಿ [[ಕಾಶ್ಮೀರ|ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ]] [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತ್ವರಿತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಹ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/its-mission-kashmir-for-team-james/articleshow/81070786.cms|title=It's mission Kashmir for team James – Times of India|website=The Times of India|access-date=17 February 2021}}</ref> ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಪುನೀತ್ ತಮ್ಮ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಯುವರತ್ನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಯುವರತ್ನದ]]'' ಪ್ರಚಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು, ಇದು COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ನಡುವೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು]] ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಜೇಮ್ಸ್ ತಂಡವು ಜುಲೈ 5 ರಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/jun/26/puneeth-rajkumar-to-kickstart-shooting-for-james-on-july-5-2321508.html|title=Puneeth Rajkumar to kickstart shooting for James on July 5 – The New Indian Express|website=The New Indian Express|access-date=26 June 2021}}</ref> == ಸಂಗೀತ == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ಚರಣ್ ರಾಜ್ (ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ)|ಚರಣ್ ರಾಜ್]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="timesofindia.com"/> {{Tracklist | headline = ಜೇಮ್ಸ್ (ಕನ್ನಡ) | total_length = | extra_column = ಹಾಡುಗಾರರು | title1 = ಟ್ರೇಡ್‍ಮಾರ್ಕ್ | length1 = 4:20 | lyrics1 = [[ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್]] | extra1 = ಎಂ. ಸಿ. ವಿಕಿ, ಅದಿತಿ ಸಾಗರ್, ಚಂದನ್ ಶೆಟ್ಟಿ, ಯುವರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ | title2 = ಸಲಾಂ ಸೋಲ್ಜರ್ | length2 = 3:36 | lyrics2 = ಚೇತನ್ ಕುಮಾರ್ | extra2 = ಸಂಜಿತ್ ಹೆಗ್ಡೆ, ಚರಣ್ ರಾಜ್ }} == ಬಿಡುಗಡೆ == ಹಿಂದಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 17 ಮಾರ್ಚ್ 2022 ರಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೇ 400 ಸಿಂಗಲ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲಿ 4000 ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/regional-cinema/puneeth-rajkumar-last-film-james-where-to-watch-release-date-movie-review-hd-download-online-bookymyshow-2022-03-15-764480|title=Puneeth Rajkumar's last film James: Where to Watch, Trailer, Release Date, Movie Review, HD download online|last=Taneja|first=Parina|date=2022-03-15|website=www.indiatvnews.com|language=en|access-date=2022-03-17}}</ref> ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 900 ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಆದವು <ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/james-1st-day-box-office-collection-puneeth-rajkumar-starrer-mints-big-money-opening-day-846683|title=James 1st Day Box Office Collection: Puneeth Rajkumar-starrer Mints Big Money on Opening Day|date=18 March 2022}}</ref> ಇದು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ]] ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/other-films-being-prioritized-over-james-says-director-chethan-kumar/articleshow/90383890.cms|title="Other films being prioritized over 'James'," says director Chethan Kumar - Times of India|website=[[The Times of India]]}}</ref> ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ''RRR'' ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಒಂದು ವಾರ ಮುಂದೂಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/ss-rajamouli-delays-rrr-release-by-week-puneeth-rajkumars-james-his-gesture-wins-hearts-appu-845316?utm_source=Internal&utm_medium=amparticle&utm_campaign=related|title=SS Rajamouli Delays RRR Release by a Week for Puneeth Rajkumar's James; His Gesture Wins Hearts for Appu Fans|date=February 2022|website=[[International Business Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/exclusive-here-s-why-ss-rajamouli-s-rrr-shifted-march-18-it-has-puneeth-rajkumar-connect-1011399%3famp|title=EXCLUSIVE: Here's why SS Rajamouli's RRR shifted from March 18; It has a Puneeth Rajkumar connect|date=1 February 2022|work=PinkVilla|access-date=24 March 2022|archive-date=24 ಮಾರ್ಚ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324131703/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/exclusive-here-s-why-ss-rajamouli-s-rrr-shifted-march-18-it-has-puneeth-rajkumar-connect-1011399%3Famp|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು == === ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ === ಚಿತ್ರವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲಿ ₹ 27 ರಿಂದ ₹ 30 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ]] ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆರಂಭಿಕ ದಿನದ ದೇಶೀಯ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/james-box-office-day-1-report-puneeth-rajkumar-s-final-film-collects-rs-27-crore-on-opening-day-101647597916707.html|title=James box office day 1 report: Puneeth Rajkumar's final film collects ₹27 crore on opening day|date=2022-03-18|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2022-03-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tv9kannada.com/entertainment/sandalwood/james-movie-box-office-collection-puneeth-rajkumar-starrer-james-movie-first-day-collection-report-mdn-356146.html|title=James Movie First Day Collection|last=Kannada|first=TV9|date=2022-03-18|website=TV9 Kannada|language=kn|access-date=2022-03-19}}</ref> ಇದು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದಲೇ]] ₹ 6 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ - ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದು ನಗರದಲ್ಲಿ ₹ 4 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/box-office-puneeth-rajkumars-james-takes-industry-best-opening-day-karnataka-1048657?amp|title=Box Office: Puneeth Rajkumar's James takes Industry Best Opening day in Karnataka &#124; PINKVILLA}}</ref> ಮೊದಲ ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿವ್ವಳ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಸುಮಾರು ₹18 ಕೋಟಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/james-day-1-box-office-collection-report-puneeth-rajkumars-swansong-off-to-a-sensational-start-1092218.html|title='James' day 1 box office collection report: Puneeth Rajkumar's swansong off to a sensational start|date=18 March 2022}}</ref> ರಿಂದ ₹22.5 ಕೋಟಿ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/puneeth-rajkumar-s-james-opens-to-unprecedented-response-1092362.html|title=Puneeth Rajkumar's 'James' opens to unprecedented response|date=18 March 2022}}</ref> ಎರಡನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ₹10 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/james-day-2-box-office-collection-puneeth-rajkumars-swansong-does-well-on-first-friday-1092718.html|title='James' day 2 box office collection: Puneeth Rajkumar's swansong does well on first Friday|date=19 March 2022}}</ref> ಒಟ್ಟು 2 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ₹37 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹45 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/entertainment-news/james-day-2-box-office-collection-puneeth-rajkumars-swansong-does-well-on-first-friday-1092718.html|title='James' day 2 box office collection: Puneeth Rajkumar's swansong does well on first Friday|date=2022-03-19|website=Deccan Herald|language=en|access-date=2022-03-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/james-box-office-collection-day-2-report-puneeth-rajkumar-s-movie-creates-new-history-in-sandalwood/articleshow/90319365.cms|title=James Box Office Collection Day 2|website=Vijay Karnataka|language=kn|access-date=2022-03-19}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/james-box-office-collection-day-2-puneeth-rajkumar-s-film-fares-well-eyes-solid-opening-weekend-1926929-2022-03-19|title=James box office collection Day 2: Puneeth Rajkumar's film fares well, eyes solid opening weekend|website=India Today|language=en|access-date=2022-03-19}}</ref> 3 ದಿನಗಳ ಒಟ್ಟು ಥಿಯೇಟರ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಸುಮಾರು ₹54 ಕೋಟಿ <ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/people-becomes-emotional-after-watch-puneeth-rajkumar-last-movie-james-and-here-know-3-day-box-office-collection-bhojpuri-south-mogi-4080652.html|title=Puneeth Rajkumar की आखिरी फिल्म James को देख आंखों में आ रहे आंसू, 3 दिन में कमाई ताबड़तोड़ रकम|date=20 March 2022}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಿಂದ ₹ 57 ಕೋಟಿ <ref>{{Cite web|url=https://tv9kannada.com/entertainment/sandalwood/puneeth-rajkumar-james-movie-box-office-collection-puneeth-rajkumar-movie-crosses-50-crore-mark-rmd-357716.html|title=ಪುನೀತ್ ನಟನೆಯ 'ಜೇಮ್ಸ್' ಮೂರು ದಿನಕ್ಕೆ ಗಳಿಸಿದ್ದೆಷ್ಟು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಿಪೋರ್ಟ್|date=20 March 2022}}</ref> ಮತ್ತು 4 ದಿನಗಳ ನಿವ್ವಳ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಸುಮಾರು ₹50 ಕೋಟಿ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು,<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/james-4-day-box-office-collection-puneeth-rajkumars-last-movie-has-a-fantastic-first-weekend-1093046.html|title='James' 4-day box office collection: Puneeth Rajkumar's last movie has a fantastic first weekend|date=21 March 2022}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಟ್ವಿಟರ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ ತಯಾರಕರು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಹು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರವು 4 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ <ref name="indiatoday.in"/><ref name=":4">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/puneeth-rajumars-james-crosses-100-cr-mark-in-just-four-days/articleshow/90357888.cms|title=Puneeth Rajumar's James crosses 100 Cr mark in just four days - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-03-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tv9kannada.com/entertainment/sandalwood/james-movie-box-office-collection-puneeth-movie-join-100-crore-club-in-just-four-days-rmd-358398.html/amp|title=ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ಬರೆದ 'ಜೇಮ್ಸ್'; ಅಪ್ಪು ಶತಕದ ಸರದಾರ|date=22 March 2022}}</ref> ] ₹100 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 6 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ₹125 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref name="coll6">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/james-box-office-collection-day-7-puneeth-rajkumar-film-earns-rs-127-crore-1928848-2022-03-24|title=James box office collection Day 7: Puneeth Rajkumar film earns Rs 127 crore}}</ref> 13 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಥಿಯೇಟರ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ₹150 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದೆ.<ref name="coll">{{Cite web |url=https://www.btvnewslive.com/puneeth-rajkumar-james-movie-box-office-collection-crosses-150-crore-worldwide/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-04-01 |archive-date=2022-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512021425/https://www.btvnewslive.com/puneeth-rajkumar-james-movie-box-office-collection-crosses-150-crore-worldwide/ |url-status=dead }}</ref> === ವಿಮರ್ಶೆಗಳು === ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 4/5 ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡುತ್ತ ಲನಚಿತ್ರ ದಸೊಗಸಾದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಾಗಿ ವಅದ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/kannada/movie-reviews/james/amp_movie_review/90285921.cms|title=James Movie Review: Puneeth Rajkumar shines bright in this stylish thriller|website=m.timesofindia.com}}</ref> ''[[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]'' ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ಟೇನ್ ನುಣುಪಾದ ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಗಳಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/dh-talkies/james-movie-review-celebration-of-a-mass-hero-1092125.html|title='James' movie review: Celebration of a mass hero|date=17 March 2022|website=Deccan Herald}}</ref> ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು "ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿತು, ಸೆಟ್‌ಗಳು "ಕ್ಲಾಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ" ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/james-movie-review-puneeth-rajkumars-final-film-is-an-uneven-but-stylised-sendoff-10467971.html/amp|title=James movie review: Puneeth Rajkumar's final film is an uneven but stylised sendoff|date=17 March 2022|website=[[Firstpost]]|access-date=18 March 2022}}</ref> ''ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್'' "ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕೋನಗಳನ್ನು" ಹೊಗಳಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/james-review-puneeth-rajkumar-s-last-hurrah-pure-spectacle-fans-162010|title=James review: Puneeth Rajkumar's last hurrah is a pure spectacle for fans|date=17 March 2022|website=The News Minute}}</ref> ''ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 3/5 ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಪುನೀತ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು "ಭಾವನಾತ್ಮಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ನೃತ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳವರೆಗೆ" ಪ್ರಶಂಸಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/james-movie-review-a-fitting-ode-to-power-star-puneeth-rajkumar-1926524-2022-03-17|title=James Movie Review: A fitting ode to Power Star Puneeth Rajkumar|website=[[India Today]]|access-date=18 March 2022}}</ref> ''ದಿ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ಬರೆದಿದೆ "ಪುನೀತ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಆಕ್ಷನ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಕರಗೊಳಿಸಿದರು" ಎಂದೂ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು "ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯದು" ಎಂದೂ ಹೇಳಿತು <ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/movie-reviews/james-movie-review-action-packed-entertainer-78708|title=James Movie Review: Action-packed entertainer|date=17 March 2022|website=[[The Hans India]]|access-date=18 March 2022|archive-date=18 ಮಾರ್ಚ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220318181615/https://www.thehansindia.com/movie-reviews/james-movie-review-action-packed-entertainer-78708|url-status=dead}}</ref>. ''[[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]'' "ಪುನೀತ್ ಅವರನ್ನು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ನೋಡುವುದು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯದ ಅರಿವಿನಿಂದ ಬರುವ ಬಲವಾದ ವಿಷಣ್ಣತೆಯ ಭಾವದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/james-movie-review-puneeth-rajkumar-one-last-ride-into-the-sunset-7824342/|title=James movie review: Puneeth Rajkumar's one last ride into the sunset|date=17 March 2022|website=The Indian Express}}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|tt11379988}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] nmzmmj99t26yi1yvx7bbzqkf91ttvdl 0 142843 1372520 1348734 2026-05-01T01:11:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372520 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಟಿವಿಎಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿ ನಿಯಮಿತ | logo = TVS Motor logo.svg | caption = | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಮಿತ ಸಂಸ್ಥೆ | traded_as = {{ubl|{{BSE|532343}}|{{NSE|TVSMOTOR}}}} | industry = ವಾಹನ ತಯಾರಿಕೆ | successor = | foundation = ೧೯೭೮ | founder = ತಿರುಕ್ಕುರುಂಗುಡಿ ವೆಂಗಾರಮ್ ಸುಂದರಂ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | defunct = | location_city = [[ಚೆನ್ನೈ]] | locations = ೪ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕ ಮತ್ತು ೧ ತ್ರಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕ | area_served = ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ | key_people = {{unbulleted list|ವೇಣು ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್(ಗೌರವಾಧ್ಯಕ್ಷ)<br/><ref>{{cite web | url=https://www.moneycontrol.com/news/technology/auto/tvs-appoints-ralf-speth-as-chairman-venu-srinivasan-to-continue-as-md-8053711.html | title=TVS appoints Ralf Speth as chairman; Venu Srinivasan to continue as MD }}</ref>|ಸುದರ್ಶನ್ ವೇಣು<br />(ನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ)<ref>{{cite web | url=https://www.businesstoday.in/latest/story/sudarshan-venu-elevated-as-new-managing-director-of-tvs-motor-332477-2022-05-05 | title=Sudarshan Venu elevated as new Managing Director of TVS Motor }}</ref>}} | products = {{ubl |ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ |ತ್ರಿಚಕ್ರ ವಾಹನ |ವಾಹನದ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು}} | services = {{ubl |[[Service (motor vehicle)|Vehicle service]] }} | revenue = {{increase}} {{INRConvert|24355|c}} (೨೦೨೨)<ref name="Financials">{{cite web|url=https://www.moneycontrol.com/india/stockpricequote/auto23wheelers/tvsmotorcompany/TVS|title=TVS Motor Company Ltd. Financial Statements |website=moneycontrol.com}}</ref> | operating_income = {{decrease}} {{INRConvert|829|c}} (2021)<ref name="Financials"/> | net_income = {{decrease}} {{INRConvert|615|c}} (2021)<ref name="Financials"/> | assets = {{increase}} {{INRConvert|21992|c}} (2021)<ref name="Financials"/> | equity = {{increase}} {{INRConvert|3826|c}} (2021)<ref name="Financials"/> | num_employees = 5,133 (2020)<ref name="Financials"/> | parent = ಸುಂದರಮ್ ಕ್ಲೇಟಾನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (57.40%) | divisions = | subsid = ನಾರ್ಟನ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ಕಂಪೆನಿ 100% | footnotes = | location_country = [[ಭಾರತ]] | homepage = {{url|https://www.tvsmotor.com/|tvsmotor.com}} }} '''ಟಿವಿಎಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿ ನಿಯಮಿತ''' (ಪುಟ್ಟದಾಗಿ '''ಟಿವಿಎಸ್''') [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ತಯಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ತಯಾರಕ ಕಂಪನಿ<ref name="tvsmotor.com">https://www.tvsmotor.com/en/About-Us/Overview</ref> ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿಶ್ವದ ೬೦ ದೇಶಗಳಿಗೆ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ರಫ್ತುದಾರ ಸಹ ಹೌದು<ref name="tvsmotor.com"/>. ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಟಿವಿಎಸ್ ಸಮೂಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ TVS ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿ, ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. == ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸ == ಟಿವಿಎಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು '''ತಿರುಕ್ಕುರುಂಗುಡಿ ವೆಂಗಾರಮ್ ಸುಂದರಂ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್'''. ಅವರು ಮಧುರೈನ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಟಿವಿ ಸುಂದರಮ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಮತ್ತು ಸನ್ಸ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 1911 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ TVS ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಮೂಲ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ===ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ=== ಅಟೋಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಸುಂದರಮ್, ಮೊದಲಿಗೆ ಸುಂದರಮ್-ಕ್ಲೇಟನ್ ನಿಯಮಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಮೂಲದ ಕ್ಲೇಟನ್ ದೇವಂಡ್ರೆ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ 1962 ಮೇ ೨೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ವಿವಿಧ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳು, ಎಕ್ಸಾಸ್ಟ್‌ಗಳು, ಕಂಪ್ರೆಸರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಯು ಮೊಪೆಡ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ 197೯ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. 1980 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಎರಡು ಆಸನಗಳ ಮೊಪೆಡ್ TVS 50, ಹೊಸೂರಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು. 1982 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಜಪಾನ್‌ನ ಸುಜುಕಿ ಮೋಟಾರ್ ಕೋ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, 1985 ರಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಭಾಗಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಕಂಪನಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆಟೋ ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಮೊಪೆಡ್ ವಿಭಾಗದ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸುಂದರಂ ಕ್ಲೇಟನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇಂಡೋ ಸುಜುಕಿ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಿಂದ ಟಿವಿಎಸ್ ಸುಜುಕಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಎಂದು ಮರುಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಂದರೆ ಟಿವಿಎಸ್ ಸುಝುಕಿ ಕಂಪನಿ Suzuki Supra, Suzuki Samurai, Suzuki Shogun ಮತ್ತು Suzuki Shaolin ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಮಾದರಿಯ ಬೈಕುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿವೆ. 1999-2000 ಸಮಯದಲ್ಲಿ TVS ಸುಜುಕಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸುಂದರಂ ಆಟೋ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌(ಇದನ್ನು 1992 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು)ನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 2001 ರಲ್ಲಿ, ಸುಜುಕಿಯೊಂದಿಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಟಿವಿಎಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಸುಜುಕಿ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿತು. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಜುಕಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ 30 ತಿಂಗಳ ನಿಷೇಧದ ಅವಧಿಯೂ ಇತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Apacherr310c.jpg|thumb|TVS ಅಪಾಚೆ RR 310 ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ 310 cc ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ಆಗಿದೆ]] [[ಚಿತ್ರ:TVS_Scooty_Streak.jpg|thumb|TVS ಸ್ಕೂಟಿ ಸ್ಟ್ರೀಕ್ - ಸ್ಕೂಟಿ ಸರಣಿಯ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಸ್ಕೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] [[ಚಿತ್ರ:TVS_tuktuk_in_Chennai.jpg|thumb|ಟಿವಿಎಸ್ 3 ವೀಲರ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ]] ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಾದರಿ TVS ಅಪಾಚೆ RR 310, TVS ಅಪಾಚೆ RTR 200, TVS ವಿಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು TVS XL 100 ಸೇರಿವೆ. TVS ಇತ್ತೀಚೆಗೆ JD ಪವರ್ ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2016 ರಲ್ಲಿ 4 ಉನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ, JD ಪವರ್ ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ 2015 ನಲ್ಲಿ 3 ಉನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು NDTV ಕಾರ್ & ಬೈಕ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ (2014-15) ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ತಯಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. 2015 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, TVS ರೇಸಿಂಗ್ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರ್ಯಾಲಿಯಾದ ಡಾಕರ್ ರ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಖಾನೆ ತಂಡವಾಯಿತು. ಟಿವಿಎಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ತಯಾರಕ ಶೆರ್ಕೊ ಜೊತೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿತು ಮತ್ತು ತಂಡಕ್ಕೆ ಶೆರ್ಕೊ ಟಿವಿಎಸ್ ರ್ಯಾಲಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ತಂಡ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು. TVS ರೇಸಿಂಗ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರೈಡ್ ಡಿ ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು FOX ಹಿಲ್ ಸೂಪರ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ತನ್ನ ರೇಸಿಂಗ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, TVS ರೇಸಿಂಗ್ ತಾನು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ರೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 90% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗೆದ್ದಿದೆ. 2016 ರಲ್ಲಿ, TVS BMW G310R ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ನಂತರ BMW Motorrad ನೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 ರಲ್ಲಿ, ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಹೊಸೂರು ಘಟಕವು ತನ್ನ 50,000 ನೇ G310R ಸರಣಿಯ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiacarnews.com/news/tvs-rolls-out-50000-unit-of-the-bmw-g310r-and-g310-gs-30752/|title=TVS Rolls Out 50,000 Unit of The BMW G310R and G310 GS|last=Sharma|first=Amit|date=13 December 2018|website=India Car News|language=en-US|access-date=2018-12-21}}</ref> 6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017 ರಂದು, TVS ತಮ್ಮ ಬಹು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ಅಪಾಚೆ RR 310 ಅನ್ನು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. BMW ನೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಎಂಜಿನ್‌ನೊಂದಿಗೆ 310 cc ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ TVS ಬೈಕ್, ಡ್ಯುಯಲ್-ಚಾನೆಲ್ ABS, EFI, KYB ಸಸ್ಪೆನ್ಷನ್ ಕಿಟ್‌ಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದ ನಂತರ KTM RC 390, ಕವಾಸಕಿ ನಿಂಜಾ 250SL, ಬಜಾಜ್ ಪಲ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಡೊಮಿನಾರ್ ಮತ್ತು ಹೋಂಡಾ CBR 250R ನಂತಹ ಬೈಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಅಪಾಚೆ RR 310 ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.tvsapache.com/rr310/|title=TVS Apache RR 310 BS-VI Price, Features, Specifications and Colours|access-date=2022-05-22|archive-date=2021-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223080904/https://www.tvsapache.com/rr310/|url-status=dead}}</ref> 17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2020 ರಂದು, ಟಿವಿಎಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿಯು ಎಲ್ಲಾ ನಗದು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ನಾರ್ಟನ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅದೇ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಡೊನಿಂಗ್ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorcyclenews.com/news/norton-motorcycles/|title=Norton Motorcycles SOLD to Indian giant TVS for £16million|date=17 April 2020}}</ref> == ಕಂಪನಿಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳು == 100 ಸಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕ ಪರಿವರ್ತಕವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮೊದಲನೆಯವರ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರಿವೆ: * ಭಾರತದ ಮೊದಲ 2-ಸೀಟರ್ ಮೊಪೆಡ್ - TVS 50 * ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಗ್ನಿಷನ್ - TVS ಚಾಂಪ್ * ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್ - TVS ವಿಕ್ಟರ್ * ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ABS ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿ - ಅಪಾಚೆ RTR ಸರಣಿ * ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಡ್ಯುಯಲ್-ಟೋನ್ ಎಕ್ಸಾಸ್ಟ್ ಶಬ್ದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ - TVS ಟಾರ್ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ * ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಸ್ಕೂಟರ್ ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬ್ಲೂಟೂತ್ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಸ್ಕೂಟರ್ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ್ ಅಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್, ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನ್ ಕಿಲ್ಸ್‌ವಿಚ್ - TVS NTORQ ನಂತಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ * 3 ವಾಲ್ವ್ ಎಂಜಿನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ 125cc ಬೈಕ್, ಗೇರ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಇಂಡಿಕೇಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತಲೆಕೆಳಗಾದ TFT ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ, ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ - TVS ರೈಡರ್ 125. == ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾದರಿಗಳು == * TVS NTORQ * ಟಿವಿಎಸ್ ಸ್ಕೂಟಿ * ಟಿವಿಎಸ್ ಜುಪಿಟರ್ * ಟಿವಿಎಸ್ ವೆಗೋ * ಅಪಾಚೆ RTR ಸರಣಿ * TVS RR 310 * ಟಿವಿಎಸ್ ರೇಡಿಯನ್ * ಟಿವಿಎಸ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸಿಟಿ ಪ್ಲಸ್ * TVS XL100 * ಟಿವಿಎಸ್ ಐಕ್ಯೂಬ್ * ಟಿವಿಎಸ್ ರೈಡರ್ 125 == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು == TVS ಮೋಟಾರ್ 2002 <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2002/11/03/stories/2002110301380200.htm|title=TVS Motor bags Deming award}}</ref> ಡೆಮಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, TVS ವಿಕ್ಟರ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ, [[ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ)|ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ]] ಸ್ಥಳೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯಶಸ್ವಿ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ TVS ಮೋಟಾರ್‌ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref> {{Cite web|url=http://www.sundayobserver.lk/2003/08/03/fea18.html|title=Mitsubishi, sole agents for Valvoline car care products|date=3 August 2003|publisher=Sunday Observer|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011095627/http://www.sundayobserver.lk/2003/08/03/fea18.html|archive-date=11 October 2012|access-date=2 August 2010}}</ref> 2004 ರಲ್ಲಿ, TVS ಸ್ಕೂಟಿ ಪೆಪ್ ''ಬಿಸಿನೆಸ್'' ವರ್ಲ್ಡ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು [[ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್|ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ]] ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈನ್‌ನಿಂದ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. 2008 ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮೆಂಟೆನೆನ್ಸ್ ನೀಡಿದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದಕತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವು TVS ಮೋಟರ್‌ಗೆ TPM ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಕಂಪನಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಮೆರಿಟಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/technology/auto/tvs-appoints-ralf-speth-as-chairman-venu-srinivasan-to-continue-as-md-8053711.html|title=TVS appoints Ralf Speth as chairman; Venu Srinivasan to continue as MD|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2022-05-06}}</ref>, ವೇಣು ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಅವರಿಗೆ 2004 ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ]] ವಾರ್ವಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು,<ref> {{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/world/indians-abroad/Warwicks-doctorate-to-Venu-Srinivasan/articleshow/780534.cms|title=Warwick's doctorate to Venu Srinivasan|last=Das|first=Swati|date=16 July 2004|access-date=2 August 2010|publisher=Times of India}}</ref> ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು]]. 2010 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು.<ref> {{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2010/01/26/stories/2010012652881900.htm|title=Padma Shri for Venu Srinivasan|date=25 January 2010|publisher=The Hindu BusinessLine|archive-url=https://web.archive.org/web/20100603213956/http://www.thehindubusinessline.com/2010/01/26/stories/2010012652881900.htm|archive-date=3 June 2010}}</ref> [[ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ]] ನವೀನ ಅನುಷ್ಠಾನವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ [[ಎಸ್ ಎ ಪಿ|SAP AG]] ನಿಂದ 2007 ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ನೆಟ್‌ವೀವರ್ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ TVS ಮೋಟಾರ್‌ಗೆ ಏಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು [[ಗಣಕ ನೆರವಿನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (CAE)|ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ಸಹಾಯದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಸಮಗ್ರ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಟೀಮ್ ಟೆಕ್ 2007 ರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯನ್ ಹೈಸ್, TVS ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಇಂಡಿಯಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಅನಮ್ ಹಶಿಮ್ ಅವರು 110 cc ಸ್ಕೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಮೋಟಾರು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಖಾರ್ದುಂಗ್ ಲಾಗೆ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟೂರ್ ಸವಾಲಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಿಚರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಮಂಡ್ ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ TVS Star HLS 100 cc "£800" ಕ್ಕೆ ಖರೀದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು "ಫೀಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್" ಸವಾಲನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಿದರು, ಮಾಪುಟೊದಿಂದ ಬಿಂಗೊಗೆ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದರು. ಸವಾಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೈಕು ನಿರೂಪಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೋಟಾರ್‌ಬೈಕ್-ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ಸನ್‌ರನ್ನು ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು, "ಆ ಇವಾನ್ ಮೆಕ್‌ಗ್ರೆಗರ್ BMW GS ನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು - ಅವರು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಏಕೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ?" == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] 65jfys6443puxik4z3pcar624o2hwej 0 144566 1372519 1348533 2026-05-01T00:14:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372519 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} {{short description|Indian food delivery platform}} {{Use Indian English|date=January 2020}} {{Use dmy dates|date=July 2020}} {{Infobox company | name = ಝೊಮ್ಯಾಟೊ | logo = Zomato Logo.svg | location = [[ಗುರ್ಗಾಂವ್]], [[ಹರಿಯಾಣ]], ಭಾರತ | founders = {{ubl|ದೀಪಿಂದರ್ ಗೋಯಲ್|ಪಂಕಜ್ ಚಡ್ಡಾ}} | traded_as = {{Unbulleted list|{{BSE|543320}}|{{NSE|ZOMATO}}}} | ISIN = INE758T01015 | industry = [[ಆನ್‌ಲೈನ್ ಫುಡ್ ಆರ್ಡರ್]] | products = | services = {{Unbulleted list|[[ಆಹಾರ ವಿತರಣೆ]]|[[ಟೇಬಲ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ]]}} | owner = [[ಇನ್‌ಫ಼ೊ ಎಡ್ಜ್]] (೧೮.೬%)<br />[[ಉಬರ್]] (೯.೧%)<br />[[Alipay|ಅಲಿಪೇ ಸಿಂಗಾಪುರ]] (8.3%)<br />[[Ant Group|ಆಂಟ್ಫಿನ್ ಸಿಂಗಾಪುರ]] (೮.೨%)<ref>{{cite news |title=Zomato Limited - DRHP |url=https://www.sebi.gov.in/filings/public-issues/apr-2021/zomato-limited-drhp_49956.html |access-date=28 April 2021 |work=sebi.gov.in}}</ref> | website = {{URL|https://www.zomato.com|zomato.com}} | footnotes = | type = [[Public limited company|ಸಾರ್ವಜನಿಕ]] | foundation = ೨೦೦೮ | area_served =ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ | key_people = {{ubl| ದೀಪಿಂದರ್ ಗೋಯಲ್ <small>(ಸಿ‌ಇಒ)</small>}} | num_employees = ೫,೦೦೦+ <ref>{{cite news |last1=Alawadhi |first1=Neha |title=Zomato lays off 500 employees, slashes salaries as CEO blames coronavirus |url=https://www.business-standard.com/article/companies/covid-19-impact-zomato-to-cut-13-jobs-asks-for-organisation-wide-paycuts-120051500765_1.html |work=Business Standard India |date=15 May 2020}}</ref> }} '''ಝೊಮ್ಯಾಟೊ''' ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ [[ಮಲ್ಟಿನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್|ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ದೀಪಿಂದರ್ ಗೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಪಂಕಜ್ ಚಡ್ಡಾ ಅವರು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/newsbuzz/zomato-co-founder-pankaj-chaddah-quits-as-it-shuffles-top-management/articleshow/63129470.cms|title=Zomato co-founder Pankaj Chaddah quits as it shuffles top management|publisher=[[The Economic Times|Economic Times]]|access-date=2020-04-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiainfoline.com/article/research-leader-speak/deepinder-goyal-founder-ceo-zomato-113111404451_1.html|title=Deepinder Goyal, Founder & CEO, Zomato|website=www.indiainfoline.com|language=en|access-date=2020-03-05}}</ref> ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಮಾಹಿತಿ, ಮೆನುಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆದಾರ-ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಯ್ದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾಲುದಾರ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://tech.economictimes.indiatimes.com/news/internet/zomato-forays-into-grocery-delivery-in-talks-to-partner-with-grofers-bigbasket/74719832|title=Zomato forays into grocery delivery, in talks to partner with Grofers & BigBasket - ETtech|last=www.ETtech.com|website=ETtech.com|language=en|access-date=2020-03-26|archive-date=25 ಏಪ್ರಿಲ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425213440/https://tech.economictimes.indiatimes.com/news/internet/zomato-forays-into-grocery-delivery-in-talks-to-partner-with-grofers-bigbasket/74719832|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಈ ಸೇವೆಯು ೨೪ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.zomato.com/about|title=About Zomato|website=zomato.com}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಝೊಮ್ಯಾಟೊವನ್ನು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಫುಡೀಬೇ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ದೀಪಿಂದರ್ ಗೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಪಂಕಜ್ ಚಡ್ಡಾ ಅವರು ಬೈನ್ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು "ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಯೇ" ಮತ್ತು ಇ ಬೇ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಹೆಸರಿಸುವ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅವರು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗೆ "ಝೊಮ್ಯಾಟೊ" ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/Companies/DCxQfRYn2f4sXlgbEAfFnI/Zomato-Indias-first-global-app.html|title=Zomato: India's first global app|last=Verma|first=Shrutika|date=6 February 2015|work=mint|access-date=17 June 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.businesstoday.in/current/corporate/foodiebay-zomato/story/184785.html|title=How Foodiebay became Zomato|website=Businesstoday.in|access-date=15 November 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/10-year-milestone-reached-but-zomato-gets-hungry-for-more/the-origin-story/slideshow/64942723.cms|title=Zomato: 10-year milestone reached but Zomato gets hungry for more|website=The Economic Times|access-date=2020-02-13}}</ref> ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ದೆಹಲಿ ಎನ್‌ಸಿಎರ್, [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಪುಣೆ]], [[ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್|ಅಹಮದಾಬಾದ್]] ಮತ್ತು [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗೆ]] ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.indiainfoline.com/article/news/zomato-launches-first-local-search-android-application-5073753685_1.html|title=Zomato launches first local-search android application|website=Indiainfoline.com|access-date=15 November 2016}}</ref> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಇದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]],<ref>{{Cite web|url=http://techcircle.vccircle.com/2012/11/05/after-uae-zomato-expands-into-sri-lanka-adds-a-colombo-section|title=After UAE, Zomato expands into Sri Lanka; adds a Colombo section|date=5 November 2012|website=Techcircle.vccircle.com|access-date=15 November 2016}}</ref> [[ಕಟಾರ್|ಕತಾರ್]],<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.medianama.com/2013/03/223-zomato-philippines/|title=Zomato Expands to Philippines; Dubai Operations Break Even & Future Expansion Plans|date=2013-03-21|website=MediaNama|language=en-US|access-date=2020-02-13}}</ref> [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]],<ref>{{Cite web|url=http://techcircle.vccircle.com/2013/01/09/after-uae-adds-a-london-section|title=After UAE & Sri Lanka, Zomato expands into Europe; adds a London section|date=9 January 2013|website=Techcircle.vccircle.com|access-date=15 November 2016}}</ref> [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್]],<ref name=":1" /> ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.nextbigwhat.com/zomato-launches-in-south-africa-297|title=Zomato launches in South Africa » NextBigWhat|website=Nextbigwhat.com|access-date=15 November 2016|archive-date=17 ನವೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161117064324/https://www.nextbigwhat.com/zomato-launches-in-south-africa-297/|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]],<ref>{{Cite web|url=http://www.medianama.com/2013/07/223-zomato-new-zealand|title=Update: Zomato Breaks Even In India; Expands To New Zealand|date=26 July 2013|website=MediaNama.com|access-date=12 August 2015}}</ref> [[ಟರ್ಕಿ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಕ್ಕೆ]] ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಶ್, [[ಪೋರ್ಚುಗೀಯ ಭಾಷೆ|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]], [[ಇಂಡೊನೇಷ್ಯ ಭಾಷೆ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.techinasia.com/india-zomato-launches-in-new-languages-in-jakarta-istanbul-sao-paolo|title=Zomato tackles new languages for first time, takes restaurant listings to Indonesia, Turkey|website=Techinasia.com|access-date=15 November 2016}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಇದು [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಅದರ ನಂತರ [[ಕೆನಡಾ]], [[ಲೆಬನನ್|ಲೆಬನಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ]] ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.medianama.com/2014/10/223-zomato-canada-launch/|title=Zomato launches in Canada|date=22 October 2014|website=MediaNama.com|access-date=12 August 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.exchange4media.com/marketing/zomato-launches-lebanon-section;-expands-into-middle-east_58028.html|title=Zomato launches Lebanon section; expands into Middle East|website=Exchange4media.com|access-date=12 August 2015|archive-date=24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924020541/http://www.exchange4media.com/marketing/zomato-launches-lebanon-section;-expands-into-middle-east_58028.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/business/economy/zomato-launches-in-ireland-opens-revenue-source-by-making-advertisement-live-on-its-app-1997875.html|title=Zomato launches in Ireland, opens revenue source by making advertisement live on its app|website=Firstpost.com|access-date=12 August 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://icmrindia.org/casestudies/catalogue/Marketing/MKTG418.htm|title=Zomato: Redefining Digital Marketing|last=Purkayastha, Debapratim and Chakraborty, Barnali|date=2020|website=icmrindia.org|access-date=2020-07-07}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಡೊಮೇನ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಅನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಆಹಾರ ಪೋರ್ನ್‌ಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸೈಟ್‌.<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/people-looking-for-food-porn-come-to-zomato-xxx-says-founder-deepinder-goyal/articleshow/44767826.cms|title=People looking for food porn come to Zomato.xxx, says founder Deepinder Goyal|last=Menon|first=Rashmi|date=10 October 2014|work=The Economic Times|access-date=15 November 2016}}</ref> ಮೇ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಿಟಿಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ "ಸಿಟಿಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೊಮಾಟೊ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಗೈಡ್" ಹೆಸರಿನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಮುದ್ರಣ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.medianama.com/2012/04/223-zomato-launches-printed-food-guide-monetization-international-expansion-wp7-app|title=Zomato Launches Printed Food Guide; Monetization, International Expansion, WP7 App|date=6 April 2012|website=Medianama.com|access-date=15 November 2016}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಸಿಯಾಟಲ್ ಮೂಲದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅರ್ಬನ್‌ಸ್ಪೂನ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name=":0" /> ಈ ಯುಎಸ್-ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಅನ್ನು ಯೆಲ್ಪ್ ಮತ್ತು ಫೋರ್ಸ್ಕ್ವೇರ್ ನಂತಹ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ತಂದಿತು.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://social.techcrunch.com/2015/01/12/restaurant-discovery-site-zomato-buys-iacs-urbanspoon-enters-the-u-s-market/|title=Restaurant Discovery Site Zomato Buys IAC's Urbanspoon, Enters The U.S.|website=TechCrunch|language=en-US|access-date=2019-10-09|archive-date=27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227021933/http://social.techcrunch.com/2015/01/12/restaurant-discovery-site-zomato-buys-iacs-urbanspoon-enters-the-u-s-market/|url-status=dead}}</ref> ಆ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಇದು ಟರ್ಕಿಶ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮೆಕಾನಿಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/zomato-acquires-turkey-based-mekanist-in-all-cash-deal/articleshow/46051937.cms|title=Zomato acquires Turkey-based Mekanist in all-cash deal|last=Fok|first=Evelyn|date=29 January 2015|work=The Economic Times|access-date=17 June 2022}}</ref> ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೫ <ref>{{Cite news|url=https://gadgets360.com/apps/news/zomato-rolls-out-cashless-restaurant-payments-in-dubai-656870|title=Zomato Rolls Out Cashless Restaurant Payments in Dubai|work=NDTV|access-date=17 June 2022|language=en|archive-date=17 ಜೂನ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617232732/https://gadgets360.com/apps/news/zomato-rolls-out-cashless-restaurant-payments-in-dubai-656870|url-status=dead}}</ref> ದುಬೈನಲ್ಲಿರುವ ಪಾಲುದಾರ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಕ್ಯಾಶ್‌ಲೆಸ್ ಎಂಬ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪಾವತಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಿತು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2015/10/18/zomato-closes-its-cashless-payments-service-following-a-trial-in-dubai/|title=Zomato Closes Its Cashless Payments Service Following A Trial In Dubai|work=TechCrunch|access-date=17 June 2022}}</ref> ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2015/02/11/zomato-food-delivery/|title=Restaurant Discovery Site Zomato To Launch Food Delivery Service, Starting In India|work=TechCrunch|access-date=17 June 2022}}</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ವಿತರಣೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಡೆಲ್ಲಿವರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಬ್‌ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/zomato-shuts-down-online-ordering-operations-in-4-cities/articleshow/50532588.cms|title=Zomato shuts down online ordering operations in 4 cities|last=Rai|first=Archana|date=12 January 2016|work=The Economic Times|access-date=17 June 2022}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮಾಟೊ ಅಮೇರಿಕನ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟೇಬಲ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ನೆಕ್ಸ್‌ಟೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಬುಕ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/zomato-acquires-us-based-nextable-to-rename-it-zomato-book/articleshow/47016681.cms|title=Zomato acquires US-based Nextable, to rename it Zomato book|last=Borpuzari|first=Pranbihanga|work=The Economic Times|access-date=17 June 2022}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಬುಕ್‌ನ ಟೇಬಲ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.techcircle.in/2016/01/14/zomato-enters-table-reservation-space-with-book|title=Zomato starts table reservations with Book|date=14 January 2016|work=Techcircle|access-date=17 June 2022}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ [[ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್|ಕ್ಲೌಡ್]] -ಆಧಾರಿತ ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಫ್ ಸೇಲ್ ಕಂಪನಿ ಮ್ಯಾಪಲ್ ಗ್ರಾಫ್ ಪರಿಹಾರಗಳು ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು <ref>{{Cite news|url=https://www.vccircle.com/zomato-buys-cloud-based-pos-system-help-restaurants-manage-inventory|title=Zomato buys cloud-based PoS system; to help restaurants manage inventory, payments|date=14 April 2015|work=VCCircle|access-date=5 July 2022}}</ref> ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಪಲ್ಪೋಸ್‍ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಬೇಸ್ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಎಂಬ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಫ್ ಸೇಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2016/04/04/zomato-launches-its-restaurant-point-of-sale-system/|title=Zomato launches its restaurant point-of-sale system|work=TechCrunch|access-date=5 July 2022}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Zomato.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Zomato.svg/150px-Zomato.svg.png|thumb|150x150px| ೨೦೧೬ ರಿಂದ ೨೦೧೮ ರವರೆಗಿನ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಲೋಗೋ.]] ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಯಾವುದೇ ನಿಶ್ಚಿತ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸದೆ ಪಾಲುದಾರ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಕ್ಲೌಡ್ ಕಿಚನ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.zeebiz.com/small-business/news-zomato-to-launch-kitchen-infrastructure-service-zis-in-march-to-provide-space-equipment-to-restaurant-brands-13004|title=Zomato to launch kitchen infrastructure service ZIS in March; to provide space, equipment to restaurant brands|date=2017-02-28|website=Zee Business|access-date=2020-07-31}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಇದು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಗೋಲ್ಡ್ ಎಂಬ ಪಾವತಿಸಿದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಂದಾದಾರರು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಪಾಲುದಾರ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.<ref>{{Cite news|url=https://gadgets360.com/apps/news/zomato-gold-membership-programme-launched-in-the-uae-coming-to-india-in-june-1670338|title=Zomato Gold Membership Programme Launched, Coming Soon to India|work=NDTV Gadgets 360|access-date=17 June 2022|language=en}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಆಗಿ ಆಂಟ್ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್‌ನಿಂದ US$ ೧.೧ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ US$ ೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/newsbuzz/zomato-raises-200-million-from-ant-financial/articleshow/62746355.cms|title=Zomato Raises $200 million from Ant Financial|last=Srinivasan|first=Supraja|date=1 February 2018|work=The Economic Times|access-date=17 June 2022}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷದ ನಂತರ ಇದು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://inc42.com/buzz/zomato-to-shut-down-its-own-cloud-kitchen-operations-under-zis-invests-15-mn-in-loyal-hospitality/|title=Zomato To Shut Down Its Own Cloud Kitchen Operations Under ZIS; Invests $15 Mn In Loyal Hospitality|date=14 June 2018|work=Inc42 Media|access-date=17 June 2022|language=en}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಡಬ್ಲ್ಯು ಒಟಿಯು ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಗೋದಾಮುಗಳಿಂದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಧಾನ್ಯಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಂತಹ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅದನ್ನು ಹೈಪರ್‌ಪ್ಯೂರ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/newsbuzz/zomatos-full-course-strategy-from-supply-to-delivery-and-more/articleshow/66645881.cms|title=Zomato's full-course strategy: From supply to delivery and more|last=Srinivasan|first=Supraja|work=The Economic Times|access-date=19 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://entrackr.com/2018/11/zomato-hyperpure-rs-35-cr-monthly-churn/|title=Zomato begins agri, poultry and dairy supplies for restaurants via HyperPure, claims Rs 35 Cr monthly churn|last=Vardhan|first=Jai|date=12 November 2018|work=Entrackr|access-date=19 June 2022}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಪಾಲುದಾರ ಬೆಂಬಲ ಕಾರ್ಯಗಳಂತಹ ಬ್ಯಾಕ್-ಎಂಡ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಒಲವು ತೋರುವ ಸುಮಾರು ೧೦% ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು (೫೪೦ ಜನರು) ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/companies/news/zomato-lays-off-540-employees-across-customer-support-teams-1567852078631.html|title=Zomato lays off 540 employees across customer support teams|last=Tandon|first=Suneera|date=2019-09-07|website=Live Mint|language=en|access-date=2019-09-07}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಮಧ್ಯೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ದಿನಸಿ ಆರ್ಡರ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ೮೦+ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಸೇವೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಸಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/industry/sme/zomato-launches-zomato-market-for-grocery-deliveries-compete-with-swiggy-amazon-bigbasket-grofers/1916952/|title=Zomato taps into grocery spurt amid Covid-19 lockdown; competes with BigBasket, Grofers, Swiggy, others|work=Financial Express|access-date=19 June 2022|language=en}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ತನ್ನ ಪಾಲುದಾರ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಊಟವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/newsbuzz/zomato-introduces-contactless-dining/articleshow/75219105.cms|title=Zomato introduces contactless dining|last=Bhushan|first=Ratna|date=2020-04-18|work=The Economic Times|access-date=2020-06-05}}</ref> ಮೇ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಜೊಮಾಟೊ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ]] ಮದ್ಯವನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/industry/sme/zomato-swiggy-launch-alcohol-delivery-service-in-odisha/1971433/|title=Zomato, Swiggy launch alcohol delivery service in Odisha|date=27 May 2020|work=The Financial Express}}</ref> ಮೇ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ೫೨೦ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://tech.economictimes.indiatimes.com/news/internet/zomato-to-lay-off-13-if-its-staff-as-covid-19-severely-impacts-food-ordering-business/7572425255416|title=Zomato to lay off 520 people as Covid-19 hurts business|last=www.ETtech.com|website=ETtech.com|language=en|access-date=2020-05-21}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆಹಾರ ವಿತರಣೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ದಿನಸಿ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಹಾರವು "ಸ್ಕೇಲೆಬಲ್ ಆಗಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://inc42.com/buzz/zomato-gives-up-grocery-plans-as-it-shifts-focus-entirely-to-food-delivery/|title=Zomato Gives Up Grocery Plans As It Shifts Focus Entirely To Food Delivery|date=5 June 2020|work=Inc42 Media|access-date=19 June 2022|language=en}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಯುನಿಟ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇಲೆಬಿಲಿಟಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://inc42.com/buzz/zomato-exits-alcohol-delivery-due-to-cashburn-even-as-swiggy-stays-put/|title=Zomato Exits Alcohol Delivery Due To Cashburn Even As Swiggy Stays Put|date=24 April 2021|work=Inc42 Media|access-date=19 June 2022|language=en}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ಅದರ [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ|ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು]] US$ ೮ ಶತಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/business/market/zomato-ipo-allotment-status-how-to-check-share-allotment-status-online-7413320|title=Zomato IPO allotment status: Here is how to check your shares|website=[[The Indian Express]]|access-date=2021-07-21}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉಡಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಕಿರಾಣಿ ವಿತರಣಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮರುಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾದರಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಆರ್ಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/technology/news/story/zomato-to-start-online-grocery-delivery-service-on-its-app-again-1825969-2021-07-09|title=Zomato to start online grocery delivery service on its app again|last=Chakravarti|first=Ankita|date=9 July 2021|work=India Today|access-date=19 June 2022|language=en}}</ref> ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindubusinessline.com/companies/zomato-shuts-down-its-grocery-delivery-pilot/article36412712.ece|title=Zomato shuts down its grocery delivery pilot|last=Soni|first=Yatti|date=12 September 2021|work=www.thehindubusinessline.com|access-date=19 June 2022|language=en}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ೧೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಆಹಾರ ವಿತರಣೆಯ ಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಗುರ್ಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಇನ್‌ಸ್ಟಂಟ್'' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/technology/zomatos-10-minute-food-delivery-goes-live-in-gurgaon-today/articleshow/90994725.cms|title=Zomato's 10-minute food delivery goes live in Gurgaon today|last=Mittal|first=Apoorva|date=22 April 2022|work=The Economic Times|access-date=19 June 2022}}</ref> == ಹೂಡಿಕೆಗಳು == ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦೧೩ ರ ನಡುವೆ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಇನ್ಫೋ ಎಡ್ಜ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು US$೧೬.೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. ಝೊಮಾಟೊದಲ್ಲಿ ಇನ್ಫೋ ಎಡ್ಜ್ ಇಂಡಿಯಾಗೆ ೫೭.೯% ಪಾಲನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.nuffoodsspectrum.in/news/27/1867/zomato-to-start-its-own-delivery.html|title=Zomato to start its own delivery|website=www.nuffoodsspectrum.in|language=en|access-date=2020-02-21|archive-date=23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211023024828/https://www.nuffoodsspectrum.in/news/27/1867/zomato-to-start-its-own-delivery.html|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಿಕ್ವೊಯಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಫೋ ಎಡ್ಜ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ US$ ೩೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.vccircle.com/news/technology/2013/11/06/sequoia-leads-37m-funding-round-zomato|title=Sequoia leads $37M funding round in Zomato|date=6 November 2013|website=Vccircle.com|access-date=15 November 2016|archive-date=2 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160302143912/http://www.vccircle.com/news/technology/2013/11/06/sequoia-leads-37m-funding-round-zomato|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ US$೬೬೦ ಮಿಲಿಯನ್ ನಂತರದ ಹಣದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ US$ ೬೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತಿನ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://e27.co/zomato-raises-us60m-from-vy-capital-info-edge-and-sequoia-20141119/|title=Zomato raises US$60M from Vy Capital, Info Edge and Sequoia|last=Shahi|first=Twishy|website=e27|language=en|access-date=2020-07-31}}</ref> ಸಿಕ್ವೊಯಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸುತ್ತಿನ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ಇನ್ಫೋ ಎಡ್ಜ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ವೈ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-11-19/news/56265854_1_pankaj-chaddah-zomato-deepinder-goyal|title=Zomato raises $60 million from Vy Capital, Info Edge & Sequoia - timesofindia-economictimes|date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305122754/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-11-19/news/56265854_1_pankaj-chaddah-zomato-deepinder-goyal|archive-date=2016-03-05|access-date=2020-02-21}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಇನ್ಫೋ ಎಡ್ಜ್ ಇಂಡಿಯಾ, ವೈ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ವೊಯಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತಿನ ಹಣವನ್ನು US$ ೫೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದವು.<ref>{{Cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-11/news/61041493_1_info-edge-300-crore-zomato-media|title=Zomato raises Rs 311 crore from existing investors - timesofindia-economictimes|date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208144742/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2015-04-11/news/61041493_1_info-edge-300-crore-zomato-media|archive-date=2015-12-08|access-date=2020-02-21}}</ref> ಇದರ ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಜೊತೆಗೆ [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪುರದ]] ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹೂಡಿಕೆ ಕಂಪನಿಯಾದ ಟೆಮಾಸೆಕ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು US$ ೬೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.business-standard.com/article/companies/zomato-raises-60-mn-in-fresh-round-of-funding-115090700966_1.html|title=Zomato raises $60 mn from Temasek and Vy Capital|date=8 September 2015|work=Business Standard India|access-date=18 March 2017}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಅಲಿಬಾಬಾದ ಪಾವತಿ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಆಂಟ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ನಿಂದ $೨೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸುತ್ತಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ೧೦% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಸುಮಾರು $೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ೨೦೧೮ <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/newsbuzz/ant-financial-puts-another-210-million-in-zomato/articleshow/66191992.cms|title=Ant Financial puts another $210 million in Zomato|date=2018-10-13|work=The Economic Times|access-date=2018-10-15}}</ref> ಆಂಟ್ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್‌ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ $೧೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಟೆಮಾಸೆಕ್ ನಿಂದ $೬೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಆಂಟ್ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಬದ್ಧವಾದ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಎಂದಿಗೂ ಬರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2020/09/02/indias-zomato-raises-62-million-from-temasek/|title=India's Zomato raises $62 million from Temasek|date=2020-09-03|work=TechCrunch|access-date=2020-09-03}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಸಿರೀಸ್ ಜೆ ಹಣದ ಸುತ್ತಿನ ಭಾಗವಾಗಿ, ಝೊಮಾಟೊ ಯುಎಸ್ ಮೂಲದ ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕೋರಾದಿಂದ $೫೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/companies/food-delivery-unicorn-zomato-raises-rs-379-cr-from-us-investor-kora-120101501744_1.html/|title=Food delivery unicorn Zomato raises Rs 379 cr from US investor Kora|date=2020-10-15|work=BusinessStandard|access-date=2020-10-15}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://entrackr.com/2020/10/exclusive-zomato-bags-52-mn-from-kora-investments/|title=Exclusive: Zomato bags $52 Mn from Kora Investments|last=Tyagi|first=Gaurav|date=14 October 2020|work=Entrackr|last2=Upadhyay|first2=Harsh}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಟೈಗರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ US$ ೨೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅನ್ನು US$ ೫.೪ ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/business/zomato-raises-250-million-in-funding-from-tiger-global-kora-and-others/article33910204.ece|title=Zomato raises $250 million in funding from Tiger Global, Kora and others|date=23 February 2021|work=The Hindu|access-date=14 March 2021|language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2021/07/23/zomato-ipo-indian-food-delivery-start-up.html|title=Shares of Indian food delivery start-up Zomato jump over 80% in market debut|last=Choudhury|first=Saheli Roy|date=2021-07-23|website=CNBC|language=en|access-date=2021-08-17}}</ref> == ಸ್ವಾಧೀನಗಳು == ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ೧೨ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://inc42.com/buzz/zomato-acquires-food-startup-tonguestun-for-18-mn/|title=Zomato Acquires Food Startup TongueStun for $18 Mn|last=Inc42|date=5 September 2018|website=Inc42.com}}</ref> * ಜುಲೈ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮೆನು-ಮೇನಿಯಾವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-07-01/news/51002805_1_deepinder-goyal-zomato-restaurant-discovery|title=Zomato buys New Zealand's MenuMania for Rs 5 crore - timesofindia-economictimes|date=2016-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160715183021/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-07-01/news/51002805_1_deepinder-goyal-zomato-restaurant-discovery|archive-date=2016-07-15|access-date=2020-02-21}}</ref> * ಕಂಪನಿಯು lunchtime.cz ಮತ್ತು obedovat.sk ಸೇರಿದಂತೆ US$ ೩.೨೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಇತರ ಸ್ವಾಧೀನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/zomato-acquires-lunchtime-obedovat-for-325-mn/article6341312.ece|title=Zomato acquires Lunchtime, Obedovat for $3.25 mn|last=Pani|first=Priyanka|website=Thehindubusiness.line.com|access-date=15 November 2016}}</ref> * ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಪೋಲೆಂಡ್ ಮೂಲದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಹುಡುಕಾಟ ಸೇವೆ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋನೌಸಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/zomato-acquires-polands-gastronauci-fourth-acquisition-in-three-months/articleshow/43221146.cms|title=Zomato acquires Poland's Gastronauci, fourth acquisition in three months|last=Borpuzari|first=Pranbihanga|date=23 September 2014|work=The Economic Times|access-date=12 August 2015}}</ref> * ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಇಟಾಲಿಯನ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಹುಡುಕಾಟ ಸೇವೆ ಸಿಬಾಂಡೋವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.livemint.com/Companies/TEMTtnEVWTKBdM2GfXsGLI/Zomato-buys-Italys-Cibando-to-enter-15-more-countries-in-2.html|title=Zomato buys Italy's Cibando, to enter 15 more countries in 2015|last=Verma|first=Shrutika|date=19 December 2014|work=Livemint.com|access-date=26 December 2016}}</ref> * ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ <ref>{{Cite news|url=http://www.news.com.au/technology/online/social/restaurant-discovery-service-zomato-buys-urbanspoon-for-60-million/news-story/0424ab73be6fede85b53c97de6e107d5|title=Restaurant discovery service Zomato buys Urbanspoon for $60 million|last=Dunn|first=Matthew|date=15 January 2015|work=News.com.au|access-date=21 September 2017}}</ref> ಅಂದಾಜು US$೬೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಸಿಯಾಟಲ್-ಆಧಾರಿತ ಆಹಾರ ಪೋರ್ಟಲ್, ಅರ್ಬನ್‌ಸ್ಪೂನ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. * ೨೦೧೫ ರ ಇತರ ಸ್ವಾಧೀನತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಕಾನಿಸ್ಟ್ ಆಲ್-ನಗದು ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite news|url=http://www.business-standard.com/article/companies/zomato-acquires-turkey-s-mekanist-115012900342_1.html|title=Zomato strikes 7th deal, buys Turkish firm|date=30 January 2015|work=Business Standard India|access-date=12 August 2015}}</ref> ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಮ್ಯಾಪಲ್ ಗ್ರಾಫ್ ಅನ್ನು ಮ್ಯಾಪಲ್ಪೋಸ್ (ಮರುನಾಮಕರಣ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಬೇಸ್) ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ <ref>{{Cite web|url=https://thenextweb.com/in/2015/04/14/restaurant-listings-app-zomato-acquires-maplepos-to-launch-reservations-and-payments|title=Zomato Buys MaplePOS to Offer Restaurant Reservations|last=Ghoshal|first=Abhimanyu|date=14 April 2015|website=Thenexthub.com|access-date=12 August 2015}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/internet/zomato-acquires-restaurant-pos-company-maplepos/46921585|title=Zomato acquires restaurant POS company MaplePOS - ETtech|last=www.ETtech.com|work=The Economic Times|access-date=2020-07-31|language=en|archive-date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307085523/http://tech.economictimes.indiatimes.com/news/internet/zomato-acquires-restaurant-pos-company-maplepos/46921585|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕೋಷ್ಟಕ ಯುಎಸ್-ಆಧಾರಿತ ಟೇಬಲ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ..<ref>{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2015/04/22/zomato-buys-nextable-to-rival-opentable-and-yelp-in-reservations|title=Zomato Buys NexTable To Rival OpenTable And Yelp In Reservations|last=Lunden|first=Ingrid|website=Techcrunch.com|access-date=12 August 2015}}</ref> * ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಇದು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಸ್ಪಾರ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/zomato-acquires-logistics-tech-startup-sparse-labs/articleshow/54521541.cms|title=Zomato acquires logistics tech startup Sparse Labs|last=Chanchani|first=Madhav|date=2016-09-27|work=The Economic Times|access-date=2018-08-26}}</ref> ಮತ್ತು ಫುಡ್ ಡೆಲಿವರಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ರನ್ನರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ (೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಟೈನಿಔಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ರೋಡ್ರನ್ನರ್ ನಿಂದ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು).<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/Companies/W8wu28THxovZpVYufEvrnL/Zomato-acquires-delivery-startup-Runnr.html|title=Zomato acquires food delivery start-up Runnr|last=Sen|first=Anirban|date=2017-09-13|work=Livemint.com|access-date=2018-08-29}}</ref> * ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇದು [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ಮೂಲದ ಆಹಾರ [[ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್|ಇ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಸ್ಥಳವಾದ ಟಂಗ್ ಸ್ಟನ್ ಫುಡ್ ಅನ್ನು ಸುಮಾರು US$೧೮ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ನಗದು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://inc42.com/buzz/zomato-acquires-food-startup-tonguestun-for-18-mn/|title=Zomato Acquires Food Startup TongueStun for $18 Mn|last=Inc42|date=5 September 2018|work=Inc42 Media}}</ref> * ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇದು [[ಲಕ್ನೋ]] ಮೂಲದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್, ಟೆಕ್ಈಗಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಅದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ <ref>{{Cite news|url=https://tech.economictimes.indiatimes.com/news/startups/zomato-buys-tech-eagle-innovations-to-work-on-drone-based-food-delivery/66951972|title=Zomato buys Tech Eagle Innovations to work on drone - based food delivery|work=The Economic Times|access-date=2019-02-11|language=en|archive-date=12 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190212011820/https://tech.economictimes.indiatimes.com/news/startups/zomato-buys-tech-eagle-innovations-to-work-on-drone-based-food-delivery/66951972|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸ್ವಾಧೀನವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ಆಧಾರಿತ ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಬ್-ಟು-ಹಬ್ ಡೆಲಿವರಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಝೊಮಾಟೊ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tech/zomato-acquires-techeagle-for-drone-based-food-delivery/story-pgWaYGMNi7n8RQNVrmEYeP.html|title=Zomato acquires Lucknow-based startup TechEagle for drone-based food delivery in India|date=2018-12-05|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2019-08-20}}</ref> * ೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ ರಂದು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಉಬರ್ ಈಟ್ಸ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಟಾಕ್ ಡೀಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಉಬರ್ ಈಟ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಯೋಜಿತ ವ್ಯವಹಾರದ ೧೦ % ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://tech.economictimes.indiatimes.com/amp/news/internet/zomato-buys-uber-eats-india-for-350m/73452228|title=Zomato buys Rival UberEats in India for 350m|website=Tech.economictimes.indiatimes.com|language=en|access-date=2020-01-21|archive-date=18 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618193837/https://tech.economictimes.indiatimes.com/amp/news/internet/zomato-buys-uber-eats-india-for-350m/73452228|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/business/zomato-acquires-uber-eats-business-in-india/article30612468.ece|title=Zomato acquires Uber Eats business in India in an all-stock deal|last=Bhargava|first=Yuthika|date=2020-01-21|work=The Hindu|access-date=2020-01-21|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> * ೨೯ ಜೂನ್ ೨೦೨೫೧ ರಂದು ಕಂಪನಿಯ ೯.೩% ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಿರಾಣಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು US$೧೨೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಗ್ರೋಫರ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/startup/zomato-seeks-cci-approval-to-acquire-9-3-stake-in-grofers-7112681.html|title=Zomato Seeks CCI Approval To Acquire 9.3% Stake In Grofers|website=Moneycontrol|access-date=2021-07-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.india.com/business/zomato-grofers-deal-zomato-grofers-news-grofers-zomato-gold-zomato-grofers-merger-4782845/|title=Zomato Grofers Deal: Details Inside|last=IANS|date=2021-07-02|website=India News, Breaking News {{!}} India.com|language=en|access-date=2021-07-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://entrackr.com/2021/07/zomato-set-to-acquire-9-3-stake-in-grofers-asks-cci-nod/|title=Zomato set to acquire 9.3% stake in Grofers, asks CCI nod|last=Barik|first=Soumyarendra|date=2021-07-01|website=Entrackr|language=en-US|access-date=2021-07-02}}</ref> * ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಝೊಮಾಟೊ ಬ್ಲಿಂಕಿಟ್ ಅನ್ನು US$೫೬೮ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಆಲ್-ಸ್ಟಾಕ್ ಡೀಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2022/06/24/zomato-blinkit/|title=Zomato acquires Blinkit for $568 million in instant-grocery delivery push|website=[[TechCrunch]]|language=en-US|access-date=2022-07-05}}</ref> == ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು == ೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೫ ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಶೋಧಕರು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೬೨.೫ಮಿಲಿಯನ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದರು. ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ತಮ್ಮ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಪ್ರವೇಶ ಟೋಕನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಖಾಸಗಿ ಫೋಟೋಗಳಂತಹ ಬಳಕೆದಾರರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದು ೪೮ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೊಮಾಟೊ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.techinasia.com/zomato-hacked-indian-online-startups-security-granted/|title=Tech in Asia - Connecting Asia's startup ecosystem|website=Techinasia.com|access-date=18 May 2017}}</ref> ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೫ ರಂದು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ವ್ಯಾಪಾರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ-ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿತು.ಇದರಿಂದ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ತನ್ನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ೧೦% ಅಥವಾ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಜನರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://blog.zomato.com/post/131277554406/shifting-focus-to-what-matters-and-what-works|title=Shifting focus to what matters and what works|website=Blog.zomato.com|access-date=1 November 2015|archive-date=30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151030071348/http://blog.zomato.com/post/131277554406/shifting-focus-to-what-matters-and-what-works|url-status=dead}}</ref> ೧೮ ಮೇ ೨೦೧೭ ರಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ರೀಡ್ ಎಂಬ ಭದ್ರತಾ ಬ್ಲಾಗ್ ೧೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. "ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಝೊಮಾಟೊ ಬಳಕೆದಾರರ ಇಮೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಶ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗೆ $1,೦೦೧.೪೩ (ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್‌ಗಳು ೦.೫೫೮೭) ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರಾಟಗಾರರು ಇದು ಅಸಲಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಮಾದರಿ ಡೇಟಾವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹ್ಯಾಕ್ರೆಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ೧೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಬಳಕೆದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಈ ಮಧ್ಯೆ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಸರುಗಳು, ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಝೊಮಾಟೊ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಪಾವತಿ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಪನಿಯು ಬಾಧಿತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ{{Fact|date=August 2019}}. ಕದ್ದ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಠ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾನು ಬಳಸುವ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಇತರ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಅದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೀಡಿತ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಿಂದ ಲಾಗ್ ಔಟ್ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ. "ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಇದು ಆಂತರಿಕ (ಮಾನವ) ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ - ಕೆಲವು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಖಾತೆಯು ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ" ಕಂಪನಿಯು ಬ್ಲಾಗ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ ಆದರೆ ನಂತರ ಝೊಮಾಟೊ ಹ್ಯಾಕರ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಪದೋಷವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಹ್ಯಾಕರ್ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬಗ್ ಬೌಂಟಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಿಂದ ಕದ್ದ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.  <ref>blog.zomato.com/post/160791675411/security-notice</ref> == ಹಣಕಾಸು == {| class="wikitable" ! style="background:#e33442; color:#eeeeef;" |ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ ! style="background:#e33442; color:#eeeeef;" | ಆದಾಯ (ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ) ! style="background:#e33442; color:#eeeeef;" | ಲಾಭ/ನಷ್ಟ (ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ) ! style="background:#e33442; color:#eeeeef;" | ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿ (ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ) ! style="background:#e33442; color:#eeeeef;" | ಮೂಲಗಳು |- | ೨೦೧೧ | 0 | -೧.೦೯ | rowspan="7" | ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಲ್ಲ | rowspan="5" | <ref>{{Cite web|url=https://www.tofler.in/blog/indian-start-up-financials-reports-revenue-loss/zomato-grew-more-than-2-5-times-in-fy-2014-15-indianstartupdata-tofler/|title=Zomato grew more than 2.5 times in FY 2014-15 #IndianStartupData|website=Tofler|language=en-US|access-date=2022-06-17}}</ref> |- | ೨೦೧೨ | ೨ | -೭.೬ |- | ೨೦೧೩ | ೧೨ | -೧೦ |- | ೨೦೧೪ | ೩೬ | -೩೭ |- | ೨೦೧೫ | ೯೬.೭ | -೧೩೬ |- | ೨೦೧೬ | ೧೮೫ | -೪೯೨ | <ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Companies/796IoaXQdsznKlMtF908qL/Zomatos-losses-mount-in-FY16-even-as-revenue-doubles.html|title=Zomato's losses mount in FY16, even as revenue doubles|last=Chakraborty|first=Sayan|date=2016-05-25|website=mint|language=en|access-date=2022-06-17}}</ref> |- | ೨೦೧೭ | ೩೩೨.೩ | -೩೮೯ | <ref>{{Cite web|url=https://www.zomato.com/blog/ar|title=}}</ref> |- | ೨೦೧೮ | ೪೬೬ | -೧೦೩.೬೮ | ೧,೩೭೪ | rowspan="5" | <ref>{{Cite web|url=https://www.screener.in/company/ZOMATO/consolidated/#profit-loss|title=Zomato Ltd financial results and price chart - Screener|website=www.screener.in|access-date=2022-06-17|archive-date=14 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814041551/https://www.screener.in/company/ZOMATO/consolidated/#profit-loss|url-status=dead}}</ref> |- | ೨೦೧೯ | ೧೩೧೩ | -೯೬೫.೨೩ | ೩,೪೧೩ |- | ೨೦೨೦ | ೨೬೦೫ | -೨೩೬೭.೧೬ | ೨,೯೦೦ |- | ೨೦೨೧ | ೧೯೯೪ | -೮೧೨.೮೨ | ೮,೭೦೪ |- | ೨೦೨೨ | ೪,೧೯೨ | -೧,೨೦೯ | ೧೭,೩೨೭ |} == ವಿವಾದಗಳು == === "ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ === ಜುಲೈ ೨೦೧೯ ರಂದು ಜಬಲ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಫುಡ್ ಆರ್ಡರ್‌ಗಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಅಲ್ಲದ ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ ಅನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಡೆಲಿವರಿ ಬಾಯ್ ಒದಗಿಸಲು ಜೊಮಾಟೊ ಕೇಳಿದೆ ಎಂದು ಝೊಮಾಟೊ ಗ್ರಾಹಕರ ದೂರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಜೊಮಾಟೊ ರೈಡರ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ನಂತರ ಅವರು ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು.<ref name="IT_Hate">{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/trending-news/story/Jabalpur-police-to-Jabalpur-zomato-customer-tweet-hate-go-to-jail-1576159-2019-08-01|title=Jabalpur police to Zomato customer: Tweet hate, go to jail|work=India Today}}</ref> ಗ್ರಾಹಕರು ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ,ತದನಂತರ ಝೊಮಾಟೊ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ: "ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅದೊಂದು ಧರ್ಮ." <ref name="IT_Hate" /><ref name="India today">{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/trending-news/story/uber-eats-tells-zomato-we-stand-by-you-on-Jabalpur-Muslim-delivery-boy-row-internet-loves-1575959-2019-08-01|title=Uber Eats tells Zomato we stand by you on Jabalpur Muslim delivery boy row. Internet loves|work=India Today|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/trending/trending-in-india/man-cancels-order-after-non-hindu-guy-picks-food-zomato-wins-hearts-taking-a-stand-5866103/|title=Man cancels order over delivery person's religion, Zomato wins hearts by taking stand|date=1 August 2019|work=The Indian Express|access-date=1 August 2019|language=en-IN}}</ref> ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಟ್ವೀಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು,<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/food-has-no-religion-zomato-tweets-savage-reply-to-customer-who-cancels-order-because-of-non-hindu-rider/articleshow/70463528.cms|title='Food has no religion': Zomato tweets savage reply to customer who cancels order because of non-Hindu rider|work=The Economic Times|access-date=2020-07-31}}</ref> ಆದರೆ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಹಕರು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ ಜೈನ ಆಹಾರ ಮತ್ತು [[ಹಲಾಲ್]] ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಂತಹ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಈ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲ.<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/trending/trending-in-india/zomato-controversy-desi-users-explain-difference-between-halal-and-jhatka-meat-with-funny-examples-5869924/|title=Zomato delivery row: People explain the difference between halal and jhatka meat with funny examples|date=1 August 2019|work=The Indian Express|access-date=1 August 2019|language=en-IN}}</ref> === ಲಾಗ್‌ಔಟ್ ಅಭಿಯಾನ === ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಡೈನ್-ಇನ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದಾಗಿ ೧,೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ನಿಂದ ಲಾಗ್ ಆಫ್ ಆಗಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/why-1200-restaurants-are-choosing-log-food-apps-zomato-and-dineout-107407|title=Why 1200 restaurants are choosing logging out from Zomato|date=18 August 2019|website=www.thenewsminute.com|access-date=2019-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/services/hotels-/-restaurants/1200-restaurants-delist-themselves-from-dine-in-programmes-across-india/articleshow/70709218.cms|title=1,200 restaurants delist themselves from dine-in programmes of Zomato, EazyDiner & others across India|date=2019-08-17|work=The Economic Times|access-date=2019-08-18}}</ref> ಪುಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ ೪೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಗೋಲ್ಡ್‌ಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/450-restaurants-in-pune-boycott-zomato-gold/articleshow/70719423.cms|title=450 restaurants in Pune boycott Zomato Gold {{!}} Pune News - Times of India|last=Aug 18|first=Neha Madaan {{!}} TNN {{!}} Updated|last2=2019|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-08-18|last3=Ist|first3=6:38}}</ref> ಇದರ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಡೈನಿಂಗ್ ಔಟ್ ಸೇವೆ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಗೋಲ್ಡ್ ೬,೫೦೦ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧.೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨,೫೦೦ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಗೋಲ್ಡ್ ಸೇವೆಯಿಂದ ಲಾಗ್ ಔಟ್ ಆಗಿವೆ. ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ನೂ ಯೋಜನೆಯ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು, ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು ಆಳವಾದ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.icmrindia.org/casestudies/catalogue/Marketing/MKTG409.htm|title=Can Zomato Continue its Deep Discounting Strategy?|last=Purkayastha, Debapratim and Qumer, Syeda Maseeha|date=2020|website=www.icmrindia.org|access-date=2020-07-07}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಗೋಯಲ್ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು, ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/business-news/zomato-extends-olive-branch-to-restaurant-owners-says-willing-to-rectify-mistakes/story-Eaa6sGVcAtbnPVcZ7lZHtI.html|title=Ready to rectify mistakes, Zomato extends olive branch to restaurant owners|date=2019-08-18|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2019-08-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/companies/founder-goyal-admits-to-mistakes-plans-to-alter-zomato-gold-scheme-119081800003_1.html|title=Founder Goyal admits to 'mistakes', plans to alter Zomato Gold scheme|last=Alawadhi|first=Karan Choudhury & Neha|date=2019-08-18|work=Business Standard India|access-date=2019-08-18}}</ref> ಲಾಗ್‌ಔಟ್ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಅವರು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/industry/sme/restaurants-delisting-a-wake-up-call-for-zomato-says-ceo-urges-restaurants-to-stop-logout-campaign/1678678/|title=Restaurants delisting a wake up call for Zomato, says CEO; urges restaurants to stop logout campaign|date=2019-08-18|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2019-08-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/info-tech/zomato-appeals-to-restaurant-owners-to-stop-logout-campaign/article29125288.ece|title=Zomato appeals to restaurant owners to stop #LogOut campaign|last=PTI|website=@businessline|language=en|access-date=2019-08-18}}</ref> === ೨೦೨೧ ವಿತರಣಾ ಪಾಲುದಾರರ ಮೇಲಿನ ಹಲ್ಲೆ ಆರೋಪ === ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ಮೂಲದ ಮಾಡೆಲ್ ಹಿತೇಶ ಚಂದ್ರಾನಿ ಅವರು ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಡೆಲಿವರಿ ಮಾಡುವವರು ಅವರು ವಿತರಿಸಿದ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ [[ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್|ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಆಹಾರವನ್ನು ತಡವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಿದನೆಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಜಗಳವಾಡಿ ಮಾತಿನ ಚಕಮಕಿ ನಡೆಸಿ ನಂತರ ಡೆಲಿವರಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ತನ್ನ ಮೂಗಿಗೆ ಹೊಡೆದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು ನಂತರ ಹಿತೇಶ ಮೂಗಿನಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುತ್ತಿರುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಇಡೀ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೯ ರಂದು [[ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್|ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್‌]] ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದರು. ಪೋಸ್ಟ್ ವೈರಲ್ ಆದ ನಂತರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಪೊಲೀಸರು ಕಾಮರಾಜ್ ಎಂಬ ಝೊಮಾಟೊ ಡೆಲಿವರಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಅನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಹಿತೇಶನ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಕಾಮರಾಜ್‌ನನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಹಿತೇಶನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಕಾಮರಾಜ್‌ಗೆ ಕಾನೂನು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದರು. ಕಾಮರಾಜ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ನಿಂದನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಹುಡುಗಿ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗಲಾಟೆಯ ನಡುವೆ ಅವಳ ಸ್ವಂತ ಉಂಗುರದಿಂದ ಅವಳ ಮೂಗಿಗೆ ಗಾಯವಾಯಿತು. ಕಾಮರಾಜ್ ಅವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಹಿತೇಶ ಅವರ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಸಂಗತತೆಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಜನರು ಕಾಮರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕಾಮರಾಜ್ ನಂತರ [[ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ನಗರ|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಹಿತೇಶ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅಕ್ರಮ ತಡೆ, ಹಲ್ಲೆ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆಯ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/police-book-model-for-framing-zomato-delivery-boy/articleshow/81516898.cms|title=Police book model for framing Zomato delivery boy|work=The Economic Times|access-date=2021-12-17}}</ref> ಹಿತೇಶ ಬೆಂಗಳೂರು ಬಿಟ್ಟು ಪೊಲೀಸರ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/india/report-zomato-case-hitesha-chandranee-who-alleged-delivery-boy-kamaraj-of-assault-leaves-bengaluru-2881700|title=Zomato case: Woman who alleged delivery boy of assault leaves Bengaluru, here's why|date=2021-03-17|website=DNA India|language=en-US|access-date=2021-07-24}}</ref> ಸದ್ಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಸಿಗದ ಕಾರಣ ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2021/mar/20/zomato-row-bengaluru-cops-to-drop-probeashitesha-chandranee-refuses-to-filestatement-2279296.html|title=Zomato row: Bengaluru cops to drop probe as Hitesha Chandranee refuses to file statement|date=2021-03-20|website=The New Indian Express|language=en-US|access-date=2021-07-24}}</ref> === "ಹಿಂದಿ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆ" ವಿವಾದ === ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, #ರಿಜೆಕ್ಟ_ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಝೊಮ್ಯಾಟೊ ಚಾಟ್ ಬೆಂಬಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಚೆನ್ನೈ]] ಮೂಲದ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು [[ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿಯನ್ನು]] ಕಲಿಯುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು, ಅದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/zomato-lands-in-a-row-after-customer-care-agent-says-hindi-is-our-national-language/article37068308.ece|title=Zomato lands in a row after customer care agent says 'Hindi is our national language'|last=The Hindu Net Desk|date=2021-10-19|work=The Hindu|access-date=2021-10-20|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/zomato-faces-twitter-backlash-after-employee-calls-hindi-as-national-language/articleshow/87131369.cms|title=Zomato Hindi Issue: Zomato faces Twitter backlash after employee calls Hindi national language {{!}} Chennai News - Times of India|last=Ram Sundaram|date=Oct 19, 2021|website=The Times of India|language=en|access-date=2021-10-20}}</ref> "ಹಿಂದಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಜನರು ಸುಳ್ಳುಗಾರರು" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕಾಣೆಯಾದ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕನ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/zomato-faces-twitter-backlash-after-employee-calls-hindi-as-national-language/articleshow/87131369.cms|title=Zomato faces Twitter backlash after employee calls Hindi national language|date=2021-10-19|website=The Times of India|language=en-US|access-date=2021-10-20}}</ref> ಕಂಪನಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ದೀಪಿಂದರ್ ಗೋಯಲ್ ಅವರು ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷಮೆಯಾಚನೆಯನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ನಂತರದ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ "ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ ಮಟ್ಟವು ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಇರಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ತಮಿಳಿನ ನೆಟಿಜನ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆರಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/zomato-reinstates-agent-in-customer-row-adds-tamil-nadu-we-love-you-2580469|title=As #Reject_Zomato Trends, Firm Backs Agent, Says "Ignorant Mistake"|website=NDTV.com|access-date=2021-10-20}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] f8vrtd9dkdhshixfh1l864ruh023rn0 0 144685 1372546 1350898 2026-05-01T10:12:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372546 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:GMRT antenna at sunset.jpg|450px|center|ದೈತ್ಯ ಮೀಟರ್‌ವೇವ್ ರೇಡಿಯೋ ದೂರದರ್ಶಕ]] ದೈತ್ಯ ಮೀಟರ್‌ವೇವ್ ರೇಡಿಯೋ ದೂರದರ್ಶಕ('''ಜೈಂಟ್ ಮೆಟ್ರೆವೇವ್ ರೇಡಿಯೊ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್'''('''GMRT'''))ವು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಖೋಡಾಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ನಾರಾಯಣಗಾಂವ್ ಬಳಿಯ, ಪುಣೆಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಜುನ್ನಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ೪೫ ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸದ ಮೂವತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಟೀರಬಲ್ ಪ್ಯಾರಾಬೋಲಿಕ್ ರೇಡಿಯೋ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್‌ಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮೀಟರ್ [[ತರಂಗ|ತರಂಗಾಂತರದಲ್ಲಿ]] ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ಮುಂಬಯಿ|ಮುಂಬೈನ]] ಟಾಟಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ರೇಡಿಯೋ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ (NCRA) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ದಿವಂಗತ ಪ್ರೊ. ಗೋವಿಂದ್ ಸ್ವರೂಪ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ೧೯೮೪ ರಿಂದ ೧೯೬೬ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.gmrt.ncra.tifr.res.in/news/gs.html Prof. Govind Swarup: The Father of Radio Astronomy in India]</ref> ಇದು ೨೫ಕಿ.ಮೀ.(೧೬ಮೀ) ಬೇಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯತಿಕರಣಮಾಪಕದ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="Ananthakrishnan1995">{{Cite journal|last=Ananthakrishnan|first=S.|title=The giant meterwave radio telescope.|journal=Journal of Astrophysics and Astronomy|date=1995|volume=16|page=433|url=http://repository.ias.ac.in/605/1/347.pdf|accessdate=27 June 2015}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1088/1009-9271/5/S1/87|last=Ishwara-Chandra|first=C H|last2=Rao|first2=A Pramesh|last3=Pandey|date=2005|first3=Mamta|last4=Manchanda|first4=R K|last5=Durouchoux|first5=Philippe|title=Low Frequency Radio Observations of GRS1915+105 with GMRT|journal=Chinese Journal of Astronomy and Astrophysics|volume=5|issue=S1|pages=87–92|bibcode=2005ChJAS...5...87I|arxiv=astro-ph/0512061}}</ref><ref>Swarup, G., Ananthkrishnan, S., Kapahi, V.K., Rao, A.P., Subrahamanya, C.R., and Kulkarni, V.K. (1991) "The Giant Metrewave Radio Telescope", Current Science, vol. 60, pages 90-105.</ref> ಇದನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೊಸ ರಿಸೀವರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಳಿಗೆ('''ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್)''' ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು '''ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಜೈಂಟ್ ಮೆಟ್ರೆವೇವ್ ರೇಡಿಯೋ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ (uGMRT)''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಸ್ಥಳ == ಜಿ.ಎಮ್.ಆರ್.ಟಿ(GMRT) ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವು [[ಪುಣೆ|ಪುಣೆಯ]] ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಖೋಡಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮೦ಕಿ.ಮೀಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನಾರಾಯಣಗಾಂವ್ ಪಟ್ಟಣವು [[ದೂರದರ್ಶಕ]] ತಾಣದಿಂದ ೯ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ(NCRA) ಕಚೇರಿಯು [[ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ. == ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು == [[ದೂರದರ್ಶಕ|ದೂರದರ್ಶಕವು]] ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದು, [[ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ|ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ]] [[ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ|ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ]] ರಚನೆಯ ಯುಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಆದಿಸ್ವರೂಪದ ತಟಸ್ಥ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಮೋಡಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು [[ಕೆಂಪು|ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ]] ೨೧-ಸೆಂ.ಮೀ. ರೇಡಿಯೇಶನ್ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು.<ref name="Kapahi1995">{{Cite journal|last=Kapahi|first=V. K.|last2=Ananthakrishnan|first2=S.|title=Astronomy with the giant metrewave radio telescope (GMRT).|journal=Bulletin of the Astronomical Society of India|date=1995|volume=23|page=267|url=http://repository.ias.ac.in/560/1/308.pdf|accessdate=27 June 2015|bibcode=1995BASI...23..265K|archive-date=30 ಜೂನ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630185129/http://repository.ias.ac.in/560/1/308.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Bharadwaj|first=Somnath|last2=Nath|first2=Biman B.|last3=Sethi|first3=Shiv K.|date=2001-03-01|title=Using HI to probe large scale structures at z~3|journal=Journal of Astrophysics and Astronomy|language=en|volume=22|issue=1|pages=21–34|doi=10.1007/BF02933588|issn=0250-6335|arxiv=astro-ph/0003200|bibcode=2001JApA...22...21B}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Bharadwaj|first=S.|last2=Nath|first2=B. B.|last3=Sethi|first3=S. K.|date=2002|title=Probing Large Scale Structures in HI with GMRT|journal=The Universe at Low Radio Frequencies|volume=199|pages=108|bibcode=2002IAUS..199..108B|doi=10.1017/s0074180900168640}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Bharadwaj|first=Somnath|last2=Sethi|first2=Shiv K.|date=2001-12-01|title=HI fluctuations at large redshifts: I-visibility correlation|journal=Journal of Astrophysics and Astronomy|language=en|volume=22|issue=4|pages=293–307|doi=10.1007/BF02702273|issn=0973-7758|url=http://cds.cern.ch/record/543188|bibcode=2001JApA...22..293B|arxiv=astro-ph/0203269}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Bharadwaj|first=Somnath|last2=Pandey|first2=Sanjay K.|date=2003-03-01|title=HI Fluctuations at Large Redshifts: II - the Signal Expected for the GMRT|journal=Journal of Astrophysics and Astronomy|volume=24|issue=1–2|pages=23–35|doi=10.1007/BF03012189|issn=0250-6335|arxiv=astro-ph/0307303|bibcode=2003JApA...24...23B}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Bharadwaj|first=Somnath|last2=Srikant|first2=P. S.|date=2004-03-01|title=HI Fluctuations at Large Redshifts: III - Simulating the Signal Expected at GMRT|journal=Journal of Astrophysics and Astronomy|volume=25|issue=1–2|pages=67–80|doi=10.1007/BF02702289|issn=0250-6335|bibcode=2004JApA...25...67B|arxiv=astro-ph/0402262}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pandey|first=Sanjay K.|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Saiyad Ali|first3=S. K.|date=2006-02-11|title=Probing the bispectrum at high redshifts using 21-cm H i observations|url=https://academic.oup.com/mnras/article/366/1/213/1060483|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=366|issue=1|pages=213–218|doi=10.1111/j.1365-2966.2005.09847.x|issn=0035-8711|arxiv=astro-ph/0510118}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Choudhury|first=T. Roy|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Datta|first3=Kanan K.|date=2007-12-01|title=Detecting ionized bubbles in redshifted 21-cm maps|url=https://academic.oup.com/mnras/article/382/2/809/1030023|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=382|issue=2|pages=809–818|doi=10.1111/j.1365-2966.2007.12421.x|issn=0035-8711|bibcode=2007MNRAS.382..809D|arxiv=astro-ph/0703677}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Chengalur|first=Jayaram N.|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Ali|first3=Sk Saiyad|date=2008-04-21|title=Foregrounds for redshifted 21-cm studies of reionization: Giant Meter Wave Radio Telescope 153-MHz observations|url=https://academic.oup.com/mnras/article/385/4/2166/1035667|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=385|issue=4|pages=2166–2174|doi=10.1111/j.1365-2966.2008.12984.x|issn=0035-8711|bibcode=2008MNRAS.385.2166A|arxiv=0801.2424}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Choudhury|first=T. Roy|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Majumdar|first3=Suman|last4=Datta|first4=Kanan K.|date=2008-12-21|title=Simulating the impact of H i fluctuations on matched filter search for ionized bubbles in redshifted 21-cm maps|url=https://academic.oup.com/mnras/article/391/4/1900/1747609|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=391|issue=4|pages=1900–1912|doi=10.1111/j.1365-2966.2008.14008.x|issn=0035-8711|bibcode=2008MNRAS.391.1900D|arxiv=0805.1734}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Choudhury|first=T. Roy|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Datta|first3=Kanan K.|date=2009-10-01|title=The optimal redshift for detecting ionized bubbles in Hi 21-cm maps|url=https://academic.oup.com/mnrasl/article/399/1/L132/1203102|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters|language=en|volume=399|issue=1|pages=L132–L136|doi=10.1111/j.1745-3933.2009.00739.x|issn=1745-3925|bibcode=2009MNRAS.399L.132D|arxiv=0906.0360}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Choudhury|first=T. Roy|last2=Datta|first2=Kanan K.|last3=Bharadwaj|first3=Somnath|last4=Majumdar|first4=Suman|date=2011-05-11|title=The impact of anisotropy from finite light traveltime on detecting ionized bubbles in redshifted 21-cm maps|url=https://academic.oup.com/mnras/article/413/2/1409/1070036|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=413|issue=2|pages=1409–1418|doi=10.1111/j.1365-2966.2011.18223.x|issn=0035-8711|bibcode=2011MNRAS.413.1409M|arxiv=1006.0430}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Ghosh|first=Abhik|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Ali|first3=Sk. Saiyad|last4=Chengalur|first4=Jayaram N.|date=2011-03-01|title=GMRT observation towards detecting the post-reionization 21-cm signal|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=411|issue=4|pages=2426–2438|doi=10.1111/j.1365-2966.2010.17853.x|issn=0035-8711|bibcode=2011MNRAS.411.2426G|arxiv=1010.4489}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Ghosh|first=Abhik|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Ali|first3=Sk. Saiyad|last4=Chengalur|first4=Jayaram N.|date=2011-12-01|title=Improved foreground removal in GMRT 610 MHz observations towards redshifted 21-cm tomography|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=418|issue=4|pages=2584–2589|doi=10.1111/j.1365-2966.2011.19649.x|issn=0035-8711|bibcode=2011MNRAS.418.2584G|arxiv=1108.3707}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Choudhury|first=T. Roy|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Majumdar|first3=Suman|date=2012-11-11|title=Constraining quasar and intergalactic medium properties through bubble detection in redshifted 21-cm maps|url=https://academic.oup.com/mnras/article/426/4/3178/1017077|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=426|issue=4|pages=3178–3194|doi=10.1111/j.1365-2966.2012.21914.x|issn=0035-8711|bibcode=2012MNRAS.426.3178M|arxiv=1111.6354}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Chengalur|first=Jayaram N.|last2=Ali|first2=Sk Saiyad|last3=Bharadwaj|first3=Somnath|last4=Prasad|first4=Jayanti|last5=Ghosh|first5=Abhik|date=2012-11-11|title=Characterizing foreground for redshifted 21 cm radiation: 150 MHz Giant Metrewave Radio Telescope observations|url=https://academic.oup.com/mnras/article/426/4/3295/1018108|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=426|issue=4|pages=3295–3314|doi=10.1111/j.1365-2966.2012.21889.x|issn=0035-8711|bibcode=2012MNRAS.426.3295G|arxiv=1208.1617}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Ghosh|first=A.|last2=Prasad|first2=J.|last3=Bharadwaj|first3=S.|last4=Ali|first4=Sk. S.|last5=Chengalur|first5=J. N.|date=2013-04-01|title=VizieR Online Data Catalog: Complete 150MHz GMRT source catalogue (Ghosh+, 2012)|journal=VizieR On-line Data Catalog|volume=742|bibcode=2013yCat..74263295G}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Ali|first=Sk Saiyad|last2=Ghosh|first2=Abhik|last3=Bharadwaj|first3=Somnath|last4=Choudhuri|first4=Samir|date=2014-12-21|title=Visibility-based angular power spectrum estimation in low-frequency radio interferometric observations|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=445|issue=4|pages=4351–4365|doi=10.1093/mnras/stu2027|issn=0035-8711|bibcode=2014MNRAS.445.4351C|arxiv=1409.7789}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Choudhuri|first=Samir|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Ali|first3=Sk. Saiyad|date=2014|title=Foreground simulation and power spectrum estimation for 610 MHz GMRT observations|journal=Astronomical Society of India Conference Series|volume=13|pages=315–317|bibcode=2014ASInC..13..315C}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Ghosh|first=Abhik|last2=Roy|first2=Nirupam|last3=Ali|first3=Sk Saiyad|last4=Chatterjee|first4=Suman|last5=Bharadwaj|first5=Somnath|last6=Choudhuri|first6=Samir|date=2016-12-21|title=The visibility-based tapered gridded estimator (TGE) for the redshifted 21-cm power spectrum|url=https://academic.oup.com/mnras/article/463/4/4093/2646498|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=463|issue=4|pages=4093–4107|doi=10.1093/mnras/stw2254|issn=0035-8711|arxiv=1609.01732|bibcode=2016MNRAS.463.4093C}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Ali|first=Sk. Saiyad|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|last3=Choudhuri|first3=Samir|last4=Ghosh|first4=Abhik|last5=Roy|first5=Nirupam|date=2016-11-28|title=Prospects of Measuring the Angular Power Spectrum of the Diffuse Galactic Synchrotron Emission with SKA1 Low|journal=Journal of Astrophysics and Astronomy|language=en|volume=37|issue=4|pages=35|doi=10.1007/s12036-016-9413-x|issn=0973-7758|url=https://pure.rug.nl/ws/files/65059717/Ali2016_Article_ProspectsOfMeasuringTheAngular.pdf|bibcode=2016JApA...37...35A|arxiv=1610.08184}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Ghosh|first=Abhik|last2=Intema|first2=Huib T.|last3=Roy|first3=Nirupam|last4=Ali|first4=Sk Saiyad|last5=Bharadwaj|first5=Somnath|last6=Choudhuri|first6=Samir|date=2017-09-01|title=The angular power spectrum measurement of the Galactic synchrotron emission in two fields of the TGSS survey|url=https://academic.oup.com/mnrasl/article/470/1/L11/3786417|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters|language=en|volume=470|issue=1|pages=L11–L15|doi=10.1093/mnrasl/slx066|issn=1745-3925|arxiv=1704.08642|bibcode=2017MNRAS.470L..11C}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Chatterjee|first=Suman|last2=Bharadwaj|first2=Somnath|date=2019-02-01|title=On the prospects of measuring the cosmic dawn 21-cm power spectrum using the upgraded Giant Metrewave Radio Telescope (uGMRT)|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=483|issue=2|pages=2269–2274|doi=10.1093/mnras/sty3242|issn=0035-8711|bibcode=2019MNRAS.483.2269C|arxiv=1804.00515}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Dutta|first=Prasun|last2=Choudhuri|first2=Samir|last3=Pal|first3=Srijita|last4=Bharadwaj|first4=Somnath|date=2019-03-11|title=A Tapered Gridded Estimator (TGE) for the multifrequency angular power spectrum (MAPS) and the cosmological H i 21-cm power spectrum|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|language=en|volume=483|issue=4|pages=5694–5700|doi=10.1093/mnras/sty3501|issn=0035-8711|arxiv=1812.08801|bibcode=2019MNRAS.483.5694B}}</ref> ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಈ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು [[ಎಚ್-II ಪ್ರದೇಶ|HII ಪ್ರದೇಶಗಳು]], [[ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟ|ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು]], ಪಲ್ಸರ್‌ಗಳು, ಸೂಪರ್ನೋವಾಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು [[ಸೌರ ಮಾರುತ|ಸೌರ]] ಮಾರುತಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಖಗೋಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Ananthakrishnan1995"/> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ೧೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವನ್ನು ದೈತ್ಯ ಮೀಟರ್‌ವೇವ್ ರೇಡಿಯೋ ದೂರದರ್ಶಕ(GMRT) ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/science/at-12-billion-light-years-telescope-in-pune-discovers-most-distant-radio-galaxy-ever-found-1897771|title=Telescope In Pune Discovers Most Distant Radio Galaxy Ever Found|website=NDTV.com|access-date=2019-06-13}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಫೋಟವಾದ ಒಫಿಯುಚಸ್ ಸೂಪರ್‌ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಸ್ಫೋಟದ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2020/02/200227114459.htm|title=Astronomers detect biggest explosion in the history of the Universe|website=ScienceDaily|language=en|access-date=2020-02-27}}</ref> == ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನಾಚರಣೆ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನದಂದು]] ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ [[ರೇಡಿಯೋ|ರೇಡಿಯೊ]] ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ರಿಸೀವರ್ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ]] ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಶಾಲೆಗಳು/ಕಾಲೇಜುಗಳು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ [[ವಿಜ್ಞಾನ]] ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ (ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು) ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ (೧೧೦೦ ಗಂಟೆಗಳು - ೧೩೦೦ ಗಂಟೆಗಳು) ಮತ್ತು ಸಂಜೆ (೧೫೦೦ ಗಂಟೆಗಳಿಂದ ೧೭೦೦ ಗಂಟೆಗಳು) ಈ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಜಿ.ಎಮ್.ಆರ್.ಟಿ(GMRT) ಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.gmrt.ncra.tifr.res.in/ GMRT ಮುಖಪುಟ] * [http://www.gmrt.ncra.tifr.res.in/gmrt_hpage/Images/Diagrams/yarray.gif Y-ಆಕಾರದ ಅರೇ] * [https://web.archive.org/web/20090807085328/http://ncra.tifr.res.in/~res/visittogmrt/VISIT_GMRT.htm GMRT ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ] * [http://www.10ccscienceclub.com/our-clubs-community/80-the-original-one/83-gmrt-visit/ GMRT ಭೇಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150225110931/http://www.10ccscienceclub.com/our-clubs-community/80-the-original-one/83-gmrt-visit/ |date=2015-02-25 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with infoboxes completely from Wikidata]] [[ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] inajl5xetp7vhmj7n2wzjchqo3wakp8 0 144885 1372555 1351441 2026-05-01T11:55:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372555 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ | honorific_prefix = | image = Naresh Chandra July 2012.jpg | office = ಅಮೇರಿಕಾದ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರಿ | order = | termstart = ೧೯೯೬ | termend = ೨೦೦೧ | president = [[ಶಂಕರ್ ದಯಾಳ್ ಶರ್ಮಾ]]<br>ಕೆ. ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್ | predecessor = ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಶಂಕರ್ ರೇ | successor = ಲಲಿತ್ ಮಾನ್ಸಿಂಗ್ | office1 = ೧೩ನೇ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಪಾಲ | termstart1 = ೧ ಜುಲೈ ೧೯೯೫ | termend1 = ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೬ | president1 = [[ಶಂಕರ್ ದಯಾಳ್ ಶರ್ಮಾ]] | predecessor1 = ಸರೂಪ್ ಸಿಂಗ್ | successor1 = ಕೃಷ್ಣ ಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ | office2 = ೨೦ನೇ ಭಾರತದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ | termstart2 = ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೦ | termend2 = ೩೧ ಜುಲೈ ೧೯೯೨ | president2 = ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ವೆಂಕಟರಾಮನ್ | predecessor2 = ವಿ.ಸಿ.ಪಾಂಡೆ | successor2 = ಎಸ್.ರಾಜಗೋಪಾಲ್ | alma_mater = ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ | awards = [[ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ]] (೨೦೦೭) | birth_date = {{birth date|df=yes|1934|08|01}} | birth_place = [[ಅಲಹಾಬಾದ್]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ | nationality = ಭಾರತೀಯ | death_date = {{death date and age|df=yes|2017|07|09|1934|08|01}} | death_place = [[ಪಣಜಿ]], [[ಗೋವಾ]], [[ಭಾರತ]] | death_cause = ಬಹು ಅಂಗಗಳ ವೈಫಲ್ಯ | spouse = | office3 = ಭಾರತದ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ | termstart3 = ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೦ | termend3 = ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೦ | termstart4 = ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೯ | termend4 = ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೦ | office4 = ೨೨ನೇ ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ | predecessor4 = ಟಿ.ಎನ್. ಶೇಷನ್ | successor4 = ಎನ್.ಎನ್. ವೋಹ್ರಾ | termstart5 = ೧ ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೭ | termend5 = ೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೯ | office5 = ಭಾರತದ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ | honorific_suffix = [[ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ| ಐಎಎಸ್]] }} '''ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ''' ಅವರು (೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೪ - ೯ ಜುಲೈ ೨೦೧೭) ರಾಜಸ್ಥಾನ ಕೇಡರ್‌ನ ೧೯೫೬ ತಂಡದ [[ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೇವೆಗಳು|ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು]], ಇವರು ಭಾರತದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಭಾರತದ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಭಾರತದ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. <ref name="ICG"/> ಇವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ|ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣವನ್ನು]] ಪಡೆದರು. <ref ">{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/padma-vibhushan-for-nariman-khushwant-nare/21800/|title=Padma Vibhushan for Nariman, Khushwant, Naresh Chandra|date=January 26, 2007|website=[[The Indian Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/Padma-Vibhushan-for-Khushwant-Nariman/article14711595.ece|title=Padma Vibhushan for Khushwant, Nariman|date=January 26, 2007|website=[[The Hindu]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-padma-vibhushan-for-fali-nariman-khushwant-singh-1076450|title=Padma Vibhushan for Fali Nariman, Khushwant Singh|date=January 26, 2007|website=[[Daily News and Analysis]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಚಂದ್ರ ಅವರು [[ಪ್ರಯಾಗ್ ರಾಜ್|ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತದಲ್ಲಿ]] ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು (ಎಂ.ಎಸ್‍ಸಿ) ಪಡೆದರು. <ref name="ICG"/> <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2"/> == ವೃತ್ತಿ == === ಐಎಎಸ್ ಆಗುವ ಮೊದಲು === ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೇವೆಗಳು|ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ]] ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. <ref name="ICG">{{Cite web|url=http://www.crisisgroup.org/home/index.cfm?id=4224|title=Naresh Chandra|publisher=[[International Crisis Group]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090912061451/http://www.crisisgroup.org/home/index.cfm?id=4224|archive-date=12 September 2009|access-date=23 January 2010}}</ref> === ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ === ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಅವರು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಎರಡಕ್ಕೂ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="ICG"/> <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2"/> ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಹಣಕಾಸು), ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು) ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ [[ಜೋಧಪುರ್|ಜೋಧ್‌ಪುರ]], [[ಝುಂಝುನು|ಜುಂಜುನು]] ಮತ್ತು ಭರತ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಕೇಂದ್ರ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, [[ವೇತನ ಆಯೋಗ|ಮೂರನೇ ಕೇಂದ್ರ ವೇತನ ಆಯೋಗದ]] ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಉಪ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ]] ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> <ref name=":3"/> ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಅವರು ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. <ref name="ICG"/> <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2"/> <ref name=":3"/> ಚಂದ್ರ ಅವರು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ]] [[ಕೊಲಂಬೊ|ಕೊಲಂಬೊದಲ್ಲಿರುವ]] ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯೇಟ್‌ಗೆ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ (ರಫ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ನೀತಿ) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> <ref name=":3" /> ಭಾರತದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2"/> ಚಂದ್ರ ಅವರನ್ನು [[ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ (ಭಾರತ)|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ]] (PMO), <ref name="ICG"/> <ref name=":0" /> ಹಿರಿಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೇವೆಗಳು|ಐಎಎಸ್]] ಗೆ ಮರು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> === ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ === ಚಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರಿಂದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="ICG"/> <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/the-man-with-the-clues/article19252946.ece|title=The man with the clues|last=Sood|first=Rakesh|authorlink=Rakesh Sood|date=July 11, 2017|website=[[The Hindu]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> ಇವರು ೧ ಜುಲೈ ೧೯೮೫ ರಂದು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು<ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> ಮತ್ತು ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೬ ರಂದು ಪದವಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> === ಭಾರತದ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ === ಚಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯಿಂದ (ಎಸಿಸಿ) ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="ICG"/> <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2"/> ಅವರು ೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೭ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೯ ರಂದು <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> === ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ === ಚಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿ (ಎಸಿಸಿ) ಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="ICG"/> <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2"/> ಅವರು ೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೯ ರಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> ಮತ್ತು ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೦ ರಂದು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> ==== ಭಾರತದ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ==== ಚಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿ (ACC) ಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="ICG"/> <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2"/> ಅವರು ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೦ ರಂದು ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> ಮತ್ತು ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೦ ರಂದು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> ==== ಭಾರತದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ==== ಚಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿಯಿಂದ (ಎಸಿಸಿ) ಕೇಂದ್ರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="ICG"/> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://supremo.nic.in/ERSheetHtml.aspx?OffIDErhtml=10072&PageId=|title=Naresh Chandra - Executive Record Sheet|website=Department of Personnel and Training, [[Government of India]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2"/> <ref name=":3"/> ಅವರು ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೦ ರಂದು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, <ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> <ref name=":3" /> ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೦ ರಂದು ಸೇವೆಯಿಂದ [[ಪಿಂಚಣಿ|ನಿವೃತ್ತರಾದರು]].<ref name="ICG" /> <ref name=":0" /> <ref name=":2" /> <ref name=":3" /> ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಚಂದ್ರ ಅವರು ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು. <ref name=":2"/> <ref name=":3"/> <ref name=":8">{{Cite web|url=http://www.business-standard.com/article/opinion/shekhar-gupta-keeper-of-india-s-family-silver-117071401211_1.html|title=Shekhar Gupta: Keeper of India's family silver|last=Gupta|first=Shekhar|authorlink=Shekhar Gupta|date=July 15, 2017|website=[[Business Standard]]|access-date=January 13, 2018}}</ref> <ref name=":9">{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/opinion/columns/a-patriot-and-a-gentleman-naresh-chandra-4744813/|title=A Patriot And A Gentleman|last=Sitapati|first=Vinay|date=July 11, 2017|website=[[The Indian Express]]|access-date=January 13, 2018}}</ref> <ref name=":10">{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/a-tribute-to-naresh-chandra-our-guiding-light/articleshow/59552861.cms|title=A tribute to Naresh Chandra: Our guiding light|last=Agarwal|first=Anil|authorlink=Anil Agarwal (industrialist)|date=July 12, 2017|website=[[The Economic Times]]|access-date=January 13, 2018}}</ref> ಶೇಖರ್ ಗುಪ್ತಾ ಅವರನ್ನು ''ಕೀಪರ್ ಆಫ಼್ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಫ಼್ಯಾಮಿಲಿ ಸಿಲ್ವರ್'' ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. <ref name=":2" /> <ref name=":3" /> <ref name=":8" /> <ref name=":9" /> <ref name=":10" /> === ಐಎಎಸ್‍ನ ಬಳಿಕ === ==== ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ==== [[ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ (ಭಾರತ)|ಪಿಎಂಓ]] ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯ ನಂತರ, <ref name=":3"/> ಚಂದ್ರ ಅವರನ್ನು [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು]] ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. <ref name=":3" /> <ref name=":3" /> ಅವರು ೧ ಜುಲೈ ೧೯೯೫ ರಂದು ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೬ ರಂದು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ==== ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾಗೆ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿ ==== [[ಚಿತ್ರ:Defense.gov_News_Photo_120723-D-TT977-017_-_Deputy_Secretary_of_Defense_Ashton_B._Carter_meets_with_former_Indian_Ambassador_to_the_U.S._Naresh_Chandra_in_Delhi_India_on_July_23_2012._India.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Defense.gov_News_Photo_120723-D-TT977-017_-_Deputy_Secretary_of_Defense_Ashton_B._Carter_meets_with_former_Indian_Ambassador_to_the_U.S._Naresh_Chandra_in_Delhi_India_on_July_23_2012._India.jpg/270px-thumbnail.jpg|left|thumb|270x270px| ೨೩ ಜುಲೈ ೨೦೧೨ ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ.]] ಚಂದ್ರ ಅವರನ್ನು ೧೯೯೬ [[ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ|ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು]] ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. <ref name="ICG"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref name=":2"/> <ref name=":3">{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/naresh-chandra-the-bureaucrat-who-spoke-the-right-words-and-not-a-word-more/articleshow/59534992.cms|title=Naresh Chandra: The bureaucrat who spoke the right words, and nothing more|last=Goswami|first=Omkar|authorlink=Omkar Goswami|date=July 11, 2017|website=[[The Economic Times]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> ಅವರನ್ನು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. <ref name="ICG" /> <ref name=":2" /> <ref name=":3" /> ಅವರು ೨೦೦೧ ರವರೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. <ref name="ICG" /> <ref name=":2" /> <ref name=":3" /> ೧೯೬೩-೬೪ರಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಚಂದ್ರ ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ಅಧಿಕೃತ ಒಡನಾಟವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. <ref name="ICG"/> <ref name=":3"/> <ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.the-south-asian.com/Dec2000/Naresh%20Chandra.htm|title=Naresh Chandra|website=The South Asian|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305100026/http://www.the-south-asian.com/dec2000/Naresh%20Chandra.htm|archive-date=5 March 2014|access-date=January 12, 2018}}</ref> ಅವರು ಯುಎಸ್-ಇಂಡಿಯಾ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಯುಎಸ್ ಆರ್ಥಿಕ ಉಪ-ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತ-ಯುಎಸ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಒಳನೋಟವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. <ref name="ICG" /> <ref name=":4" /> ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಂತರ, ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. <ref name="ICG" /> <ref name=":3" /> <ref name=":4" /> ವ್ಯಾಪಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಯುಎಸ್‍ನಲ್ಲಿ ತರುವಾಯ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಳವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. <ref name="ICG" /> <ref name=":3" /> <ref name=":4" /> ==== ರಾಯಭಾರಿ ಹುದ್ದೆಯ ನಂತರ ==== ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರವು ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೨ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನರೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯು ಮಾಡಿದ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ೯ ಜನವರಿ ೨೦೦೩ ರಂದು ಗಂಭೀರ ವಂಚನಾ ತನಿಖಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು (ಎಸ್‍ಎಫ಼್‍ಐಓ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. ಅವರು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾನ್ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ (ಸಿಐಐ) ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಅಳವಡಿಕೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.mca.gov.in/Ministry/latestnews/Draft_Report_NareshChandra_CII.pdf|title=Report of the Task Force on Corporate Governance|website=Ministry of Corporate Affairs, Government of India|access-date=17 November 2020}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸ == ''ಲಿವಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಅಂತ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಏನೋ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಯಾವಾಗಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಸಮಗ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ನಿಷೇಧ ಒಪ್ಪಂದದ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂವಾದಗಳು ನಡೆದವು. ೧೯೯೭ಒಂದು 'ಉತ್ತಮ ಅನುಭವಿಸುವ' ಸಮಯ - ನಾವು ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ - ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ಸರಣಿಗಳು ಇದ್ದವು - ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಾವು ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ಯುಎಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ. ಮೇ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲು ಬಂದಿತು - ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು. ಸೆನೆಟ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಸಭೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಟಿವಿ, ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸ್ - ಒಂದು ಸ್ಟುಡಿಯೋದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನಾನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗ ಮತ್ತು ಟಾಲ್ಬೋಟ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಎಸ್ ನಿಯೋಗದ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆಯ ಸುತ್ತುಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಪ್ರತಿ ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಾನು ಹಾಜರಿದ್ದೆ. ದೃಶ್ಯವು ಬಹಳ ಉದ್ವಿಗ್ನ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಸ್ನೇಹಪರ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ವಿನಿಮಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಯುಎಸ್‍ನೊಂದಿಗಿನ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತಂದಿತು.'' ''೧೯೯೮ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಭೇಟಿಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅವನ ಆಗಮನದ ಮೊದಲು ನಡೆದ ಭಾರತದ ರಾಕ್ಷಸೀಕರಣವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿತು. ಜನರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಹಜ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತು ಅಮೆರಿಕದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಡಿದಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಅವರ ಭಾರತ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಮರು ಭೇಟಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಿತು. ನಾನು ಭಾರತ-ಅಮೆರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ.'' ''ನನ್ನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿಯಲ್ಲಿನ ನಮ್ಮ ಚಾನ್ಸೆರಿ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ - ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ - ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಆಡ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ರೀತಿ. ೧೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೦ ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು - ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದಲೂ ನಾನು ಅನೇಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ - ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಯಭಾರಿ ನನ್ನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.'' <ref>{{Cite web|url=http://www.the-south-asian.com/Dec2000/Naresh%20Chandra.htm|title=Mr. Naresh Chandra|publisher=The South Asian|access-date=18 February 2013}}</ref> == ಮರಣ == ಚಂದ್ರ ಅವರು ೯ ಜುಲೈ ೨೦೧೭ರಂದು ೮೨ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಹು ಅಂಗಾಂಗ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಭಾರತದ [[ಪಣಜಿ]], [[ಗೋವ|ಗೋವಾದ]] ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/|title=Naresh Chandra dies: The ‘finest’ diplomat represented India during most difficult time; know about him|date=July 10, 2017|website=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.financialexpress.com/india-news/naresh-chandra-dies-the-finest-diplomat-represented-india-during-most-difficult-time-know-about-him/756649/ "Naresh Chandra dies: The 'finest' diplomat represented India during most difficult time; know about him"]. ''[[ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ (ಭಾರತ)|The Financial Express]]''. [[ನವ ದೆಹಲಿ|New Delhi]]. 10 July 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 January</span> 2018</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/former-indian-ambassador-to-us-naresh-chandra-passes-away-in-goa/article19249246.ece|title=Former Indian Ambassador to US Naresh Chandra passes away in Goa|last=Kamat|first=Prakash|date=July 10, 2017|website=[[The Hindu]]|publication-place=[[Panaji]]|access-date=January 12, 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/fomer-indian-ambassador-to-the-us-naresh-chandra-dies/1095226|title=Former Indian Ambassador to the US Naresh Chandra dies|date=9 July 2017|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=9 July 2017}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ == * ಚಂದ್ರ ಅವರಿಗೆ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳು|ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ]] ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ|ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣವನ್ನು]] ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/padma-vibhushan-for-nariman-khushwant-nare/21800/|title=Padma Vibhushan for Nariman, Khushwant, Naresh Chandra|date=January 26, 2007|website=[[The Indian Express]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://archive.indianexpress.com/news/padma-vibhushan-for-nariman-khushwant-nare/21800/ "Padma Vibhushan for Nariman, Khushwant, Naresh Chandra"]. ''[[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|The Indian Express]]''. [[ನವ ದೆಹಲಿ|New Delhi]]. 26 January 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 January</span> 2018</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/Padma-Vibhushan-for-Khushwant-Nariman/article14711595.ece|title=Padma Vibhushan for Khushwant, Nariman|date=January 26, 2007|website=[[The Hindu]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.thehindu.com/todays-paper/Padma-Vibhushan-for-Khushwant-Nariman/article14711595.ece "Padma Vibhushan for Khushwant, Nariman"]. ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ|The Hindu]]''. [[ನವ ದೆಹಲಿ|New Delhi]]. 26 January 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 January</span> 2018</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-padma-vibhushan-for-fali-nariman-khushwant-singh-1076450|title=Padma Vibhushan for Fali Nariman, Khushwant Singh|date=January 26, 2007|website=[[Daily News and Analysis]]|publication-place=[[New Delhi]]|access-date=January 12, 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.dnaindia.com/india/report-padma-vibhushan-for-fali-nariman-khushwant-singh-1076450 "Padma Vibhushan for Fali Nariman, Khushwant Singh"]. ''[[ದೈನಂದಿನ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ|Daily News and Analysis]]''. [[ನವ ದೆಹಲಿ|New Delhi]]. 26 January 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 January</span> 2018</span>.</cite></ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *[https://supremo.nic.in/ERSheetHtml.aspx?OffIDErhtml=10072&PageId= Executive Record Sheet as maintained by Department of Personnel and Training] *[http://investing.businessweek.com/businessweek/research/stocks/people/person.asp?personId=10051825&ric=VED.L&previousCapId=8403400&previousTitle=Vedanta%20Resources%20plc Executive Profile at Bloomberg] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಯಭಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 1ha3c8bxwwmqhzts7gm2uue79u1nlry 0 145368 1372517 1348507 2026-05-01T00:04:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372517 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian media conglomerate}} {{Use dmy dates|date=July 2016}} {{Use Indian English|date=July 2016}} {{Infobox company | name = ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | logo = Zee Entertainment 2025.svg | logo_size = 200px | logo_alt = Bd | type = ಪಬ್ಲಿಕ್ | traded_as = {{ubl|{{BSE|505537}}|{{NSE|ZEEL}}}} | industry = {{Plainlist| * ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ * ಮನರಂಜನೆ }} | products = ಪ್ರಸಾರ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಸಂಗೀತ, ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಮಾಧ್ಯಮ|ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್, ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು. | foundation = {{start date and age|df=yes|1991|12|15}} | founder = ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ | location = [[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] | hq_location_country = [[ಭಾರತ]] | key_people = {{ubl|ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ([[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]])|ಪುನಿತ್ ಗೋಯೆಂಕಾ ([[ಸಿ‌ಇಒ]])<ref>{{cite news|url=http://wap.business-standard.com/article/companies/we-want-to-transform-into-an-all-round-media-company-punit-goenka-116082300871_1.html|title=We want to Transform into an all round media company punit goenka|work=Business Standard|date=24 August 2016|access-date=22 July 2017|last1=Malvania|first1=Urvi|archive-date=26 ಆಗಸ್ಟ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826134313/http://wap.business-standard.com/article/companies/we-want-to-transform-into-an-all-round-media-company-punit-goenka-116082300871_1.html|url-status=dead}}</ref>}} | revenue = {{gain}} {{INRConvert|8310|c}} (೨೦೨೨)<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/india/stockpricequote/mediaentertainment/zeeentertainmententerprises/ZEE|title=Zee Entertain Share Price, Zee Entertain Stock Price, Zee Entertainment Enterprises Ltd. Stock Price, Share Price, Live BSE/NSE, Zee Entertainment Enterprises Ltd. Bids Offers. Buy/Sell Zee Entertainment Enterprises Ltd. news & tips, & F&O Quotes, NSE/BSE Forecast News and Live Quotes|website=www.moneycontrol.com}}</ref> | operating_income = {{gain}} {{INRConvert|1460|c}} (೨೦೨೨) | net_income = {{gain}} {{INRConvert|955|c}} (೨೦೨೨) | assets = {{gain}} {{INRConvert|13239|c}} (೨೦೨೨) | owner = {{Unbulleted list|ಎಸ್ಸೆಲ್ ಗ್ರೂಪ್ (೩.೯೯%)<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/business/2021/sep/15/investors-want-md-punit-goenka-out-ofzee-entertainment-enterprises-2358877.amp|title=Investors want MD Punit Goenka out of Zee Entertainment Enterprises|work=The New Indian Express}}</ref><br>{{small|(ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳಲು)}}<ref>{{cite web|url=https://assets.zee.com/wp-content/uploads/2022/07/21182938/Equity-Sahreholding-Pattern-June-30-2022.pdf|title=Shareholding pattern of June 2022 Equity}}</ref> }} | num_employees = ೩೪೨೯ (೨೦೨೧) | footnotes = <ref>{{Cite web|url=https://www.fortuneindia.com/enterprise/zees-fy19-earnings-may-aid-better-valuation/103259|title=Zee's FY19 earnings may aid better valuation|website=www.fortuneindia.com}}</ref> | homepage = {{URL|https://www.zee.com/|zee.com}} }} '''ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್''' (ಹಿಂದೆ '''ಝೀ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್''' ) ಇದು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು [[ದೂರದರ್ಶನ]], ಮುದ್ರಣ, [[ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಇತಿಹಾಸ|ಇಂಟರ್ನೆಟ್]], [[ಚಲನಚಿತ್ರ]], [[ಮೊಬೈಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ|ಮೊಬೈಲ್]] ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ೪೫ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == === ಸ್ವತಂತ್ರ ಯುಗ === ಕಂಪನಿಯು ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೧ ರಂದು ಝೀ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರು ೨೦೦೬ ರವರೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವಯಾಕಾಮ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮತ್ತು ಝೀ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಡುವಿನ ವಿತರಣಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಝೀ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಿಕೆಲೋಡಿಯನ್-ಬ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಟೂನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.indiantelevision.com/news_analysis/newsletter/111099/zee111099.htm|title=ZEE TV TO LAUNCH NICKELODEON|date=11 October 1999|access-date=21 June 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.indiantelevision.com/y2k2/aug/aug87.htm|title=Cartoon Network block replaces Nick on Zee TV|date=14 August 2002|access-date=19 September 2017}}</ref> ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಇಟಿಸಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಪಾಲನ್ನು (೫೧%) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸಬ್‌ಸ್ಕ್ರೈಬರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಹತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಮಾಲೀಕರಾದ [[ತಾಜ್ ಮಹಲ್|ತಾಜ್]] ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ೫೦% ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರವು ಹತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾಲನ್ನು (೯೫%) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಝೀ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಝೀ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಝೀ ಲೈಮ್‌ಲೈಟ್ (ಈಗ ಝೀ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ) ಅನ್ನು [[ಹಿಂದಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿ]] ಮತ್ತು [[ಮರಾಠಿ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ನಿರ್ಮಾಣ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://businessofcinema.com/bollywood-news/zee-group-launches-two-motion-picture-production-banners/22232|title=Zee Group launches two motion picture production banners|date=2008|publisher=Business of Cinema}}</ref> ಝೀ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್‌ನ ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಗದರ್: ಏಕ್ ಪ್ರೇಮ್ ಕಥಾ, ನಟಸಾಮ್ರಾಟ್, [[ಸೈರಾಟ್]] ಮತ್ತು ರುಸ್ತಂ ಸೇರಿವೆ. ಝೀ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಆಗಿ, ಕಂಪನಿಯು ೨೦೦೦ ರಿಂದ ೨೦೦೫ ರವರೆಗೆ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮನರಂಜನಾ ಚಾನೆಲ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಝೀ ನ್ಯೂಸ್ ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಮೇ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾರ್ ಡೆನ್ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಝೀಲ್ ಒಡೆತನದ ಎಲ್ಲಾ ಚಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಝೀ ಟರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ (ಝೀಲ್) ನೊಂದಿಗೆ ೫೦/೫೦ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. [[ನೇಪಾಳ]] ಮತ್ತು [[ಭೂತಾನ್]]. ಇದು ಝೀ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಂಪನಿ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಲೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಝೀ ಒಡಿಯಾ-ಭಾಷೆಯ ಪೇ-ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚಾನೆಲ್ ಸಾರ್ಥಕ್ ಟಿವಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/zee-entertainment-acquires-sarthak-entertainment-60810.html|title=Zee Entertainment acquires Sarthak Entertainment - Exchange4media|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media}}</ref> ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ೨೮ [[ಜುಲೈ]] ೨೦೧೬ ರಂದು, ಇದು ಜರ್ಮನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಝೀ ಒನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಚಾನಲ್‌ನ ಪೋಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಝೀ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಾನೆಲ್ ಝೀ ಮುಂಡೋ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ರಿಲಯನ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/zee-group-buys-into-anil-ambanis-tv-and-radio-businesses/article9378020.ece|title=Zee buys Anil Ambani's TV, radio biz for ₹1,900 cr &#124; Business Line|last=Bindu D Menon|publisher=Thehindubusinessline.com|access-date=2017-11-23}}</ref> ೨೦೧೭ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೬೦ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ೯ಎಕ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯು ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/zee-entertainment-fully-acquires-9x-media-and-inx-music/article9891227.ece|title=Zee to acquire 9X Media, its arms for ₹160 cr|date=2017-10-06|work=The Hindu Business Line|access-date=2017-11-18|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/zee-terminates-9x-media-acquisition/articleshow/63334878.cms?from=mdr|title=ZEE terminates 9X Media acquisition|language=en}}</ref> ಒಂದು ಭಾಗಶಃ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ, ಡಿಲಿಜೆಂಟ್ ಮೀಡಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್, ಭಾರತೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಾಶಕ. ಡಿಎಮ್‌ಸಿ ಝೀ ಮತ್ತು ದೈನಿಕ್ ಭಾಸ್ಕರ್ ಗ್ರೂಪ್ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.w3newspapers.com/india/|title=Indian Newspapers and News Sites|website=w3newspapers.com|access-date=18 October 2014}}</ref> === ಮಾರಾಟ ಮಾತುಕತೆಗಳು === [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸಾಲದಿಂದ ಉಳಿಸಲು ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್‌ನಿಂದ <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/media/comcast-atairos-sony-shortlisted-for-stake-sale-talks-by-zee-entertainment/articleshow/68056312.cms|title=Zee Entertainment: Comcast-Atairos, Sony shortlisted for stake sale talks by Zee Entertainment|last=Laghate|first=Gaurav|work=The Economic Times|last2=Barman|first2=Arijit}}</ref> ತಮ್ಮ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಎಸ್ಸೆಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. [[ಸೋನಿ]], ಕಾಮ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್-ಅಟೈರೋಸ್, ಅಮೆರಿಕದ ಕೇಬಲ್ ದೈತ್ಯ ಕಾಮ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಡ್‌ಗೆ ಶಾರ್ಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದೈತ್ಯ [[ಆ್ಯಪಲ್|ಆಪಲ್]] ಮತ್ತು ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮೈಕ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್,<ref>{{Cite news |last=Laghate |first=Gaurav |last2=Barman |first2=Arijit |title=Zee Entertainment: Comcast-Atairos, Sony shortlisted for stake sale talks by Zee Entertainment |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/media/comcast-atairos-sony-shortlisted-for-stake-sale-talks-by-zee-entertainment/articleshow/68056312.cms |work=The Economic Times}}</ref> ಮತ್ತು ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟೋನಿ ವಿನ್ಸಿಕ್ವೆರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಸೋನಿಯ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಝೀ ಯಲ್ಲಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರವರ್ತಕರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಚಂದ್ರು ಘೋಷಿಸಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಅವರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮಗಳು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨ ರಂದು <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/zee-entertainment-shares-wobble-after-share-sale-by-promoters/articleshow/68681842.cms|title=Zee Entertainment shares wobble after share sale by promoters|work=The Economic Times}}</ref> ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರವರ್ತಕರು <ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/stocks/zee-entertainment-down-3-after-promoters-sell-stake-3744761.html|title=Zee Entertainment Down 3% After Promoters Sell Stake|website=Moneycontrol}}</ref> ತಮ್ಮ ಷೇರುಗಳನ್ನು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೩೨ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.[[ಏಪ್ರಿಲ್]] ೩ ರಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಸೋನಿ ಮತ್ತು ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಡೀಲ್ ಆಫ್ <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/media/entertainment/sony-zee-deal-off-for-now-amid-valuation-differences/articleshow/68697156.cms|title=Sony Corporation: Sony, ZEE deal off for now amid valuation differences|last=Laghate|first=Gaurav|work=The Economic Times|last2=Barman|first2=Arijit}}</ref> ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಮ್‌ಕಾಸ್ಟ್-ಅಟೈರೋಸ್‌ಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧ ರಂದು ಝೀ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/companies/news/invesco-oppenheimer-fund-to-buy-11-in-zeel-for-rs-4-224-crore-1564577772129.html|title=Invesco Oppenheimer fund to buy 11% stake in Zee Entertainment for ₹4,224 cr|last=Thomas|first=Tanya|date=31 July 2019|website=www.livemint.com}}</ref> ನಲ್ಲಿ ೧೧% ಪಾಲನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ಒಪೆನ್ಹೈಮರ್ ಫಂಡ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ಡೆವಲಪಿಂಗ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒ‌ಎಫ್‌ಐ ಗ್ಲೋಬಲ್ [[ಚೀನಾ]] ಫಂಡ್ ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿ, ಜಂಟಿಯಾಗಿ ೧೭.೮೮% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪುನಿತ್ ಗೋಯೆಂಕಾ (ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ಮಗ) ಅವರು ಎಮ್‌ಡಿ ಮತ್ತು ಸಿ‌ಇಒ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಎಸ್ಸೆಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ೩.೯೯% ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/business/2021/sep/15/investors-want-md-punit-goenka-out-ofzee-entertainment-enterprises-2358877.amp|title=Investors want MD Punit Goenka out of Zee Entertainment Enterprises - the New Indian Express}}</ref> ==== ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನ ==== [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] ೨೨, ೨೦೨೧ ರಂದು, ಕಂಪನಿಯು ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/business/business-news/zee-to-merge-with-sony-pictures-india-1235018372|title=Sony Pictures India to Merge With Zee Entertainment|website=The Hollywood Reporter|language=en|access-date=2021-09-21}}</ref> ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ವಿಲೀನ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಝೀ ನ ಪುನಿತ್ ಗೋಯೆಂಕಾ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/zee-entertainment-signs-merger-deal-with-sony-pictures-india-7492871.html|title=Zee Entertainment Approves In-principle Merger With Sony Pictures India|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-21}}</ref> [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಲೀನವನ್ನು ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳ ಮಂಡಳಿಗಳು ಅನುಮೋದಿಸಿದವು. ಸೋನಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ೫೧% ನಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಉಳಿದ ಪಾಲನ್ನು ಝೀ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2021/global/news/sony-pictures-networks-zee-merger-complete-1235140626/|title=Sony Pictures Networks, Zee Complete Merger to Create Indian TV Giant|date=22 December 2021|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=22 December 2021}}</ref> == [[ವಿವಾದ]] == [[File:Zee entertainment enterprises logo.svg|thumb|ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಲೋಗೋವನ್ನು 2017 ರಿಂದ 2025 ರವರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.]] === ಪ್ರವರ್ತಕರ ನಡುವೆ ವಿವಾದ === ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ತನ್ನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಷೇರುದಾರರ "ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ" (ಇ‌ಜಿಎಮ್) ಅನ್ನು ಕರೆಯಲು ಝೀ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಕೇಳಿತು. ಝೀ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ಪುತ್ರ ಪುನಿತ್ ಗೋಯೆಂಕಾ ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/corporate-action/zees-largest-shareholders-calls-for-egm-seeking-removal-of-punit-goenka-from-board-7463111.html|title=Zee Entertainment's Largest Shareholders Call EGM Seeking Removal Of Punit Goenka From Board|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-21}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಝೀ ಮಂಡಳಿಯು ಇನ್ವೆಸ್ಕೊದ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಕರೆಯುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/zee-says-will-not-hold-egm-as-demanded-by-shareholder-invesco-7531081.html|title=Zee Says Will Not Hold EGM As Demanded By Shareholder Invesco|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-21}}</ref> ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ಡೆವಲಪಿಂಗ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು ಷೇರುದಾರರು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯನ್ನು (ಇಜಿಎಮ್) ಕರೆಯಲು ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ (ಝೀಇಎಲ್) ಕಡ್ಡಾಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಕೋರಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಂಪನಿ ಲಾ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ (ಎನ್‌ಸಿಎಲ್‌ಟಿ) ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/zee-invesco-nclt-hearing-not-concerned-about-outcome-of-egm-but-about-egm-being-called-says-invesco-7541121.html|title=Zee-Invesco NCLT Hearing: Invesco Says NCLT Must Make A Mandatory Order To Call EGM|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-21}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/companies/prolonged-battle-ahead-as-zee-entertainment-takes-invesco-to-court-121100400032_1.html|title=Prolonged battle ahead as ZEE Entertainment takes Invesco to court|last=Chatterjee|first=Sudipto Dey & Dev|date=2021-10-04|work=Business Standard India|access-date=2021-10-21}}</ref> ಒ‌ಎಫ್‌ಐ ಗ್ಲೋಬಲ್ [[ಚೀನಾ]] ಫಂಡ್, ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ಜೊತೆಗೆ ಎನ್‌ಸಿ‌ಎಲ್‌ಟಿ ಅನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ರಂದು ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ನಡೆಸಿದ ಸಭೆಯು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಔಪಚಾರಿಕತೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಫೋರಂ ಶಾಪಿಂಗ್‌ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೧, ೨೦೨೧ ರಂದು ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ <ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/disappointed-that-leadership-of-zee-has-resorted-to-reckless-public-relations-campaign-invesco-mf-to-shareholders-7569571.html|title=Invesco Shoots Letter To Zee Shareholders, Seeks Better Governance, Says Founding Family Benefiting At The Cost Of Others|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-21}}</ref> ಇತರ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದು, ಝೀ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಷೇರುದಾರರ ಅಗಾಧ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಝೀ ನಾಯಕತ್ವವು ಅಜಾಗರೂಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ ಎಂದು ನಿರಾಶೆಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ೨೦೨೧ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಝೀ ಅನ್ನು ಇತರ ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಝೀ ಬೋರ್ಡ್ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಝೀ ಬೋರ್ಡ್ ಅವರು ಕಂಪನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇನ್ವೆಸ್ಕೊದ ಮುಕ್ತ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/zee-hits-back-at-invescos-open-letter-rebuts-objections-on-sony-merger-deal-7579641.html|title=Zee Hits Back At Invesco's Open Letter, Rebuts Objections On Sony Merger Deal|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-21}}</ref> ಆದರೆ ಫೆಬ್ರವರಿ-ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/invesco-proposed-merger-with-large-indian-group-in-feb-2021-wanted-punit-goenka-to-lead-zee-7575661.html|title=Invesco Proposed Merger With Large Indian Group In Feb 2021, Wanted Punit Goenka To Lead: Zee|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-21}}</ref> ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಆರ್‌ಐಎಲ್) ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ಯುಎಸ್ ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಕಂಪನಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧ ರಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಷೇರುದಾರರಾದ ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯಂತೆ ಇ‌ಜಿಎಮ್ ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಲು ಝೀ ಬೋರ್ಡ್‌ಗೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪರವಾಗಿ ವಕೀಲರು ಕಂಪನಿಯು ಇಜಿಎಮ್ ದಿನಾಂಕವನ್ನು [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೨೨ ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/bombay-hc-asks-zee-to-call-egm-as-demanded-by-shareholder-invesco-7608931.html|title=Bombay HC Asks Zee To Call EGM As Demanded By Shareholder Invesco|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bloombergquint.com/law-and-policy/zee-vs-invesco-bombay-high-court-proposes-to-allow-egm-but|title=Zee Vs Invesco: Bombay High Court Proposes To Allow EGM, But...|last=Upadhyay|first=Payaswini|website=BloombergQuint|language=en|access-date=2021-10-21|archive-date=21 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021142602/https://www.bloombergquint.com/law-and-policy/zee-vs-invesco-bombay-high-court-proposes-to-allow-egm-but|url-status=dead}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ ರಂದು ಝೀ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಅದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಮಂಡಳಿಯು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/zee-invesco-row-zee-argues-holding-egm-is-illegal-bombay-hc-to-hear-the-matter-on-october-26-7612421.html|title=Zee-Invesco Row: Zee Argues Holding EGM Is Illegal, Bombay HC To Hear The Matter On October 26|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-23}}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಎಚ್‌ಸಿ ಝೀ-ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ವಿಷಯದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬ ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿತು. ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬ ರಲ್ಲಿ [[ಬಾಂಬೆ]] ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇನ್ವೆಸ್ಕೊಗೆ ತಮ್ಮ ರಿಕ್ವಿಸಿಷನ್ ನೋಟಿಸ್‌ನ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಇಜಿಎಮ್ ಅನ್ನು ಕರೆಯಲು) ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/zee-invesco-row-a-look-at-what-happens-next-after-bombay-hc-bars-invesco-from-calling-egm-7631441.html|title=Zee-Invesco Row: A Look At What Happens Next After Bombay HC Bars Invesco From Calling EGM|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2021-10-27}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭ ರಂದು ಇನ್ವೆಸ್ಕೊ ಸೋನಿ ಜೊತೆಗಿನ ವಿಲೀನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನಿರ್ಣಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಗೋಯೆಂಕಾ ಕುಟುಂಬವು ಯಾವುದೇ ಆದ್ಯತೆಯ ಇಕ್ವಿಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/companies/invesco-to-back-zee-sony-deal-as-long-as-punit-goenka-is-not-given-pe/article37854454.ece|title=Invesco to back Zee-Sony deal as long as Punit Goenka is not given PE|last=Kar|first=Ayushi|website=@businessline|language=en|access-date=2021-12-07}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೨ ರಂದು ಝೀ ಮಂಡಳಿಯು ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸೋನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/business/zee-sony-merger-deal-zee-entertainment-board-approves-merger-with-sony-unit-punit-goenka-to-continue-as-ceo-2664366|title=Zee-Sony Merger Approved, Punit Goenka Will Be CEO Of Merged Entity|website=NDTV.com|access-date=2021-12-23}}</ref> === ಝೀ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೋನು ನಿಗಮ್ === ರಾಜಕಾರಣಿ ಡಾ. ಕುಮಾರ್ ವಿಶ್ವಾಸ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಝೀ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ ಎಂದು [[ಸೋನು ನಿಗಮ್]] ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.abplive.in/movies/2015/04/29/article571728.ece/Zee-Network-bans-Sonu-Nigam-Twitter-stands-by-him|title=ABP Live - English News, Today's Latest Breaking News in English, Online English News|archive-url=https://web.archive.org/web/20150501010601/http://www.abplive.in/movies/2015/04/29/article571728.ece/Zee-Network-bans-Sonu-Nigam-Twitter-stands-by-him|archive-date=1 May 2015|access-date=29 April 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/sonu-nigam-earns-the-wrath-of-a-media-channel-after-he-tweets-in-support-of-aap-leader-kumar-vishwas/542728-45-75.html|title=News18.com: CNN News18 Latest News, Breaking News India, Current News Headlines|publisher=Ibnlive.in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20150501140323/http://ibnlive.in.com/news/sonu-nigam-earns-the-wrath-of-a-media-channel-after-he-tweets-in-support-of-aap-leader-kumar-vishwas/542728-45-75.html|archive-date=1 May 2015|access-date=16 July 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/sonu-nigam-zee-music-company-ban-singer-bollywood-new-films-250758-2015-04-29|title=Sonu Nigam accuses music company of announcing ban on him|date=29 April 2015|access-date=8 October 2018|publisher=India Today}}</ref> == ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು == === ಭಾರತ === {| class="wikitable sortable" !Channel !Launched !Language !Category !SD/HD availability !Notes |- |ಝೀ ಟಿವಿ |೧೯೯೨ | rowspan="13" |[[ಹಿಂದಿ]] | rowspan="5" |ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | rowspan="2" |ಎಸ್ ಡಿ+ಎಚ್ ಡಿ | |- |ಮತ್ತು ಟಿವಿ |೨೦೧೫ | |- |ಝೀ ಅನ್ಮೋಲ್ |೨೦೧೩ | rowspan="3" |ಎಸ್ ಡಿ | |- |ದೊಡ್ಡ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ |೨೦೧೧ | |- |ಝೀ ಝಿಂದಗಿ |೨೦೧೪ | |- |ಝೀ ಸಿನಿಮಾ |೧೯೯೫ | rowspan="7" |ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು |ಎಸ್ ಡಿ+ಎಚ್ ಡಿ | |- |ಝೀ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ |೨೦೦೫ | rowspan="4" |ಎಸ್ ಡಿ | |- |ಝೀ ಆಕ್ಷನ್ |೨೦೦೬ | |- |ಝೀ ಅನ್ಮೋಲ್ ಸಿನಿಮಾ |೨೦೧೬ | |- |ಝೀ ಬಾಲಿವುಡ್ |೨೦೧೮ | |- |&amp;amp;pictures |೨೦೧೩ |ಎಸ್ ಡಿ+ಎಚ್ ಡಿ | |- |&amp;amp;xplor HD |೨೦೧೯ |ಎಚ್ ಡಿ | |- |ಝಿಂಗ್ |೨೦೦೯ |ಸಂಗೀತ |ಎಸ್ ಡಿ |ಹಿಂದೆ ''ಝೀ ಮ್ಯೂಸಿಕ್'' |- |ಝೀ ಕೆಫೆ |೨೦೦೦ | rowspan="3" |[[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] |ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | rowspan="2" |ಎಸ್ ಡಿ+ಎಚ್ ಡಿ |ಹಿಂದೆ ''ಝೀ ಇಂಗ್ಲೀಷ್'' |- |&amp;amp;flix |೨೦೦೦ | rowspan="2" |ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು |ಹಿಂದೆ ''ಝೀ ಸ್ಟುಡಿಯೋ'' |- |&amp;amp;privé HD |೨೦೧೭ |ಎಚ್ ಡಿ | |- |ಝೀ ಜೆಸ್ಟ್ |೨೦೧೦ |[[ಹಿಂದಿ]], [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] |ಜೀವನಶೈಲಿ | rowspan="2" |ಎಸ್ ಡಿ+ಎಚ್ ಡಿ |ಹಿಂದೆ ''ಲಿವಿಂಗ್ ಫುಡ್ಜ್'' ಮತ್ತು ''ಝೀ ಖಾನಾ ಖಜಾನಾ'' |- |ಝೀ ಬಾಂಗ್ಲ |೧೯೯೯ | rowspan="2" |[[ಬಂಗಾಳಿ]] |ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | |- |ಝೀ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಸಿನಿಮಾ |೨೦೧೨ |ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | rowspan="3" |ಎಸ್ ಡಿ | |- |ಝೀ ಗಂಗಾ |೨೦೧೩ | rowspan="2" |[[ಭೋಜಪುರಿ]] |ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ |ಹಿಂದೆ ''ದೊಡ್ಡ ಗಂಗಾ'' |- |ಝೀ ಬಿಸ್ಕೋಪ್ |೨೦೨೦ |ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | |- |ಝೀ ಮರಾಠಿ |೧೯೯೯ | rowspan="4" |[[ಮರಾಠಿ]] | rowspan="2" |ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ |ಎಸ್ ಡಿ+ಎಚ್ ಡಿ | |- |ಝೀ ಯುವ |೨೦೧೬ |ಎಸ್ ಡಿ | |- |ಝೀ ಟಾಕೀಸ್ |೨೦೦೭ | rowspan="2" |ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು |ಎಸ್ ಡಿ+ಎಚ್ ಡಿ | |- |ಝೀ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ |೨೦೨೧ | rowspan="3" |ಎಸ್ ಡಿ | |- |ಝೀ ಸಾರ್ಥಕ್ |೨೦೧೦ |[[ಒರಿಯಾ]] | rowspan="3" |ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ |ಹಿಂದೆ ''ಸಾರ್ಥಕ್ ಟಿವಿ'' |- |ಝೀ ಪಂಜಾಬಿ |೨೦೨೦ |[[ಪಂಜಾಬಿ]] |ಹಿಂದೆ ''ಆಲ್ಫಾ ಟಿವಿ ಪಂಜಾಬಿ'' |- |ಝೀ ಕನ್ನಡ |೨೦೦೬ | rowspan="2" |[[ಕನ್ನಡ]] | rowspan="7" |ಎಸ್ ಡಿ+ಎಚ್ ಡಿ | |- |ಝೀ ಪಿಚ್ಚರ್ |೨೦೨೦ |ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | |- |ಝೀ ಕೇರಳಂ |೨೦೧೮ |[[ಮಲಯಾಳಂ]] | rowspan="2" |ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | |- |ಝೀ ತಮಿಳು |೨೦೦೮ | rowspan="2" |[[ತಮಿಳು]] | |- |ಜೀ ತಿರೈ |೨೦೨೦ |ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | |- |ಝೀ ತೆಲುಗು |೨೦೦೪ | rowspan="2" |[[ತೆಲುಗು]] |ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | |- |ಝೀ ಸಿನಿಮಾಲು |೨೦೧೬ |ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | |} === ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ === {| class="wikitable sortable" !ಚಾನಲ್ ! ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ! ಭಾಷೆ ! ವರ್ಗ ! SD/HD ಲಭ್ಯತೆ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ಝೀ ವರ್ಲ್ಡ್ | ೨೦೧೫ | rowspan="3" | [[ಆಂಗ್ಲ]] | rowspan="3" | ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | rowspan="10" | ಎಸ್ ಡಿ | |- | ಝೀ ಬೊಲಿನೋವಾ | ೨೦೧೭ | |- | ಝೀ ಒನ್ (ಆಫ್ರಿಕಾ) | ೨೦೨೧ | |- | ಝೀ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ | ೨೦೧೫ | [[ಫ್ರೆಂಚ್]] | rowspan="2" | ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | |- | ಝೀ ಬಯೋಸ್ಕೋಪ್ | ೨೦೧೩ | [[ಇಂಡೊನೇಷ್ಯ ಭಾಷೆ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್]] | |- | ಝೀ ಮುಂಡೋ | ೨೦೧೬ | [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]] | ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | |- | ಝೀ ಅಲ್ವಾನ್ | ೨೦೧೨ | rowspan="2" | [[ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ|ಅರೇಬಿಕ್]] | ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | |- | ಝೀ ಅಫ್ಲಾಮ್ | ೨೦೦೮ | ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | |- | ಝೀ ನಂಗ್ | ೨೦೧೪ | [[ಥಾಯ್ ಭಾಷೆ|ಥಾಯ್]] | ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | |- | ಝೀ ಫಿಮ್ | ೨೦೧೭ | [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ ಭಾಷೆ|ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್]] | ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | |} == ಹಿಂದಿನ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು == === ಭಾರತ === {| class="wikitable sortable" !ಚಾನಲ್ ! ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ! ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿದೆ ! ಭಾಷೆ ! ವರ್ಗ ! SD/HD ಲಭ್ಯತೆ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ಝೀ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ | ೨೦೦೭ | ೨೦೦೯ | rowspan="9" | [[ಹಿಂದಿ]] | rowspan="3" | ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | rowspan="12" | ಎಸ್ ಡಿ | |- | ಝೀ ಸ್ಮೈಲ್ | ೨೦೦೪ | ೨೦೧೬ | ಹಿಂದೆ ''ಸ್ಮೈಲ್ ಟಿವಿ'' |- | ೯ಎಕ್ಸ್ | ೨೦೦೭ | ೨೦೧೫ | ೯ಎಕ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ |- | ಝೀ ಜಾಗರಣ್ | ೨೦೦೫ | ೨೦೧೫ | ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ | |- | ಝೀ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ | ೨೦೦೬ | ೨೦೧೫ | ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | ಹಿಂದೆ ''ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಸಿನಿಮಾ'' |- | ಝೀಕ್ಯೂ | ೨೦೧೨ | ೨೦೧೭ | ಮಕ್ಕಳು | |- | ಝೀ ಮ್ಯೂಜಿಕ್ | ೧೯೯೭ | ೨೦೦೯ | rowspan="2" | ಸಂಗೀತ | ''ಝಿಂಗ್ ಟಿವಿಯನ್ನು'' ಬದಲಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಝೀ ಇಟಿ‌ಸಿ ಬಾಲಿವುಡ್ | ೧೯೯೯ | ೨೦೨೦ | ಹಿಂದೆ ''ಇಟಿಸಿ'' ಮತ್ತು ''ಇಟಿಸಿ ಬಾಲಿವುಡ್'' |- | ಝೀ ಖಾನಾ ಖಜಾನಾ | ೨೦೧೦ | ೨೦೧೫ | ಜೀವನಶೈಲಿ | ''ಲಿವಿಂಗ್ ಫುಡ್ಜ್'' ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಝೀ ಸ್ಟುಡಿಯೋ | ೨೦೦೫ | ೨೦೧೮ | rowspan="3" | [[ಆಂಗ್ಲ]] | ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | ಹಿಂದೆ ''ಝೀ ಎಮ್‌ಜಿ‌ಎಮ್'' ಮತ್ತು ''ಝೀ ಮೂವೀ ಜೋನ್'' |- | ಝೀ ಟ್ರೆಂಡ್ಜ್ | ೨೦೦೩ | ೨೦೧೪ | ಜೀವನಶೈಲಿ | ಹಿಂದೆ ''ಟ್ರೆಂಡ್ಜ್ ಟಿವಿ'' |- | ಝೀ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ | ೨೦೦೫ | ೨೦೧೦ | ಕ್ರೀಡೆ | |- | ಲಿವಿಂಗ್ ಫುಡ್ಜ್ | ೨೦೧೫ | ೨೦೨೦ | [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]], [[ಹಿಂದಿ]] | ಜೀವನಶೈಲಿ | ಎಸ್ ಡಿ+ಎಚ್ ಡಿ | ಝೀ ಝೆಸ್ಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಲಿವಿಂಗ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ಜ್ | ೨೦೧೭ | ೨೦೧೭ | [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]], [[ಹಿಂದಿ]] | ಜ್ಞಾನ | ಎಸ್ ಡಿ |- | ಝೀ ಗುಜರಾತಿ | ೨೦೦೦ | ೨೦೦೯ | [[ಗುಜರಾತಿ]] | ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | rowspan="3" | ಎಸ್ ಡಿ | ಹಿಂದೆ ''ಆಲ್ಫಾ ಟಿವಿ ಗುಜರಾತಿ'' |- | ಝೀ ವಾಜ್ವಾ | ೨೦೨೦ | ೨೦೨೨ | [[ಮರಾಠಿ]] | ಸಂಗೀತ | |- | ಝೀ ಇಟಿಸಿ ಪಂಜಾಬಿ | ೨೦೦೧ | ೨೦೧೪ | [[ಪಂಜಾಬಿ]] | ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | ಹಿಂದೆ ''ಇಟಿಸಿ ಪಂಜಾಬಿ'' |} === ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ === {| class="wikitable sortable" !ಚಾನಲ್ ! ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ! ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿದೆ ! ಭಾಷೆ ! ವರ್ಗ ! SD/HD ಲಭ್ಯತೆ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ಝೀ ಬೊಲ್ಲಿಮೂವೀಸ್ | ೨೦೧೭ | ೨೦೧೯ | [[ಆಂಗ್ಲ]] | ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು | rowspan="5" | ಎಸ್ ಡಿ | |- | ಝೀ ಒನ್ | ೨೦೧೬ | ೨೦೨೦ | [[ಜರ್ಮನ್]] | rowspan="4" | ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನೆ | ೨೦೨೧ ರಿಂದ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. |- | ಝೀ ಸೈನ್ | ೨೦೧೬ | ೨೦೨೦ | ಫಿಲಿಪಿನೋ | |- | ಝೀ ವರಿಯಾಸಿ | ೨೦೦೬ | ೨೦೧೬ | ಮಲಯ | ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ ರಂದು ತಾರಾ ಎಚ್‌ಡಿ ನಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. |- | ಝೀ ಹಿಬುರಾನ್ | ೨೦೧೫ | ೨೦೧೭ | ಇಂಡೊನೇಷಿಯನ್ | |} == ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಒಟಿಟಿ) ==   ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಝೀಲ್) ತನ್ನ ಒಟಿಟಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಒಝೀ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ವೀಡಿಯೊ-ಆನ್-ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.medianama.com/2016/02/223-zee-launches-ozee/|title=Zee Digital launches online streaming platform OZEE|last=Pai|first=Vivek|date=2016-02-26|website=MediaNama|language=en-US|access-date=2021-10-11}}</ref> ೧೪ [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೨೦೧೮ ರಂದು, ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಝೀ೫ ಎಂದು ಮರುಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Consumer/c7MymlBR4d5jIrLUeFWRkO/Zee-Entertainment-launches-new-video-streaming-platform-Zee5.html|title=Zee Entertainment launches new video streaming platform Zee5|last=Ahluwalia|first=Harveen|date=2018-02-14|website=mint|language=en|access-date=2021-10-11}}</ref> ಝೀ೫ ಆಗಿ ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ಇದು ತನ್ನ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲ ಸರಣಿಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಝೀ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ೫೬ [[ಮಿಲಿಯನ್]] ಮಾಸಿಕ ಸಕ್ರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಕ್ಲೇಮ್ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/iworld/over-the-top-services/zee5-maintains-momentum-with-563-mn-mau-in-third-quarter-190115|title=ZEE5 maintains momentum with 56.3 mn MAU in third quarter|date=2019-01-15|website=Indian Television Dot Com|language=en|access-date=2021-10-11}}</ref> == ಇತರ ಸ್ವತ್ತುಗಳು == === ಪ್ರಕಟಣೆ <ref>{{Cite web|url=https://www.zee.com/products-platforms-digital-media-domestic/|title=Platforms – Digital – ZEE Entertainment Corporate Website|website=www.zee.com|access-date=2021-10-11|archive-date=11 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211011041351/https://www.zee.com/products-platforms-digital-media-domestic/|url-status=dead}}</ref> === * ಬಿಜಿಆರ್ * [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಜೀವನ * [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] [[ದೇಶ]] * [[ಆರೋಗ್ಯ]] ಸೈಟ್ * ಭಾರತ. * [[ಸಕ್ಕರೆ]] ಪೆಟ್ಟಿಗೆ * ಝೀ೫ಎಕ್ಸ್ === ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣೆ <ref>{{Cite web|url=https://www.zee.com/products-platforms-live-events-theatre-supermoon/|title=Businesses – Live Entertainment – ZEE Entertainment Corporate Website|website=www.zee.com|access-date=2021-10-11|archive-date=11 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211011041350/https://www.zee.com/products-platforms-live-events-theatre-supermoon/|url-status=dead}}</ref> === * ಝೀ ಲೈವ್ * ಸೂಪರ್ ಮೂನ್, ಅರ್ಥ್, ಎಜು ಕೇರ್, ಇಟ್ಸ್ ಎ ಗರ್ಲ್ ಥಿಂಗ್ * ಝೀ ಥಿಯೇಟರ್ === [[ಚಲನಚಿತ್ರ]] ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತ]] === * ಝೀ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/zee-studios-sets-november-11-for-the-theatrical-release-of-their-next-punjabi-film-fuffad-ji/|title=ZEE Studios sets November 11 for the theatrical release of their next Punjabi film Fuffad Ji|date=2021-09-28|website=EasternEye|language=en-GB|access-date=2021-10-11}}</ref> * ಝೀ ಪ್ಲೆಕ್ಸ್ (ಸಿನಿಮಾ-ಆನ್-ಡಿಮಾಂಡ್ ಸೇವೆ) <ref>{{Cite web|url=https://helpcenter.zee5.com/portal/en/kb/articles/rent-movies-with-zee-plex#:~:text=ZEEPLEX%20is%20a%20premium%20movie,re%20marked%20with%20the%20icon.|title=POPUP|website=helpcenter.zee5.com|access-date=2021-10-11}}</ref> * ಝೀ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಂಪನಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.newslaundry.com/2021/01/22/how-cruise-business-landed-zees-subhash-chandra-in-uncharted-waters|title=How a cruise business landed Zee's Subhash Chandra in uncharted waters|last=Joseph|first=Anto T.|website=Newslaundry|access-date=2021-10-11}}</ref> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Official website|https://www.zee.com/}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 2vvrnnvwdyoj73e0hbr0log5r8fpvrj 0 145744 1372504 1345951 2026-04-30T15:56:28Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372504 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Ghatiyana Dvivarna Crab.jpg|right|thumb|ಘಾಟಿಯಾನ ದ್ವಿವರ್ಣ ಏಡಿ]] '''ಘಾಟಿಯಾನ ದ್ವಿವರ್ಣ''' ಎಂಬುದು ಸಿಹಿನೀರಿನ [[ಏಡಿ]] ಪ್ರಭೇದದ ಹೆಸರು. ಇವು ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ]] ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾಗಿವೆ. ೨೦೨೨ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಂದು ಇದರ ಪತ್ತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://vijaykarnataka.com/news/uttara-kannada/ghatiyana-dwivarna-crab-spices-found-in-western-ghat/videoshow/93850681.cms</ref> ಈ ಏಡಿಯ ದೇಹವು ಎರಡು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ದ್ವಿ (ಎರಡು) ವರ್ಣ(ಬಣ್ಣ) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಏಡಿಯ ಮೈ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಕಾಲುಗಳು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಏಡಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ೭೫ನೆಯದ್ದಾಗಿದೆ.<ref>https://www.etvbharat.com/kannada/karnataka/state/uttarkannada/ghatiana-dvivarna-species-of-crabs-found-in-uttara-kannada/ka20220818180315339339774 </ref> ==ವಾಸಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಆಹಾರ== ಈ ಏಡಿಗಳು ಸಿಹಿನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಣ್ಣ ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಚಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಇವು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಮತ್ತು ಮುಂಜಾವದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.<ref>https://vijaykarnataka.com/news/uttara-kannada/ghatiyana-dwivarna-crab-spices-found-in-western-ghat/videoshow/93850681.cms</ref><ref>http://novataxa.blogspot.com/2022/08/dvivarna.html</ref> ==ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ== ಈ ಏಡಿಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ನಿಸರ್ಗ ಉತ್ಸಾಹಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪರಶುರಾಮ ಪ್ರಭು ಭಜಂತ್ರಿಯವರು [[ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] [[ಯಲ್ಲಾಪುರ|ಯಲ್ಲಾಪುರದ]] ''ಬಾರೆ'' ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು.<ref>https://kannada.asianetnews.com/karnataka-districts/ghatiana-bicolor-crab-found-in-western-ghats-yallapur-in-uttarakannada-rav-rgsjmd</ref> ಅನಂತರ ಇದರ ಪ್ರಭೇದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಜೂಆಲಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಡಾ. ಸಮೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಪತಿ ಮತ್ತು ಠಾಕರೆ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ತೇಜಸ್ ಠಾಕರೆಯವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://www.natureinfocus.in/environment/the-babbler-issue-no-15{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Brazilian Crustacean Society (BCS) ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜರ್ನಲ್ Nauplius ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/karnataka-new-freshwater-crab-species-spotted-in-western-ghats/articleshow/93669550.cms</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು== *[https://thewire.in/environment/meet-the-western-ghats-wonderful-new-freshwater-crabs Meet the Western Ghats’ Wonderful New Freshwater Crabs], ರಿಚಾ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ, ದಿ ವೈರ್ *[https://www.downtoearth.org.in/news/wildlife-biodiversity/freshwater-crab-species-with-striking-colours-found-in-western-ghats-84610 Freshwater crab species with striking colours found in Western Ghats], ಡೌನ್ ಟು ಅರ್ಥ್ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಏಡಿಗಳು]] bcuivzesaao0cexr5ypr40epk3ct2ba 0 146166 1372534 1350034 2026-05-01T07:13:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372534 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|director=[[ವಿಜಯ ಪ್ರಸಾದ್]]|producer=ಕೆ.ಎ. ಸುರೇಶ್|starring=[[ಜಗ್ಗೇಶ್ ]]<br>[[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)]]<br> ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ <br>[[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್]]<br>[[ಎಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ]]<br> ವೀಣಾ ಸುಂದರ್<br>ಹೇಮಾ ದತ್ತಾ|cinematography=ನಿರಂಜನ್ ಪ್ರಭು|music=[[J. ಅನೂಪ್ ಸೀಳಿನ್]]|studio=Monyplex Studios<ref name=":1">{{Cite web |date=2022-09-30 |title=ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ 'ತೋತಾಪುರಿ' ತಿಂದು ಫ್ಯಾನ್ಸ್ ಫುಲ್ ಖುಷ್..! |url=https://zeenews.india.com/kannada/entertainment/totapuri-movie-review-navarasanayaka-jaggesh-aditi-prabhudev-95761 |access-date=2022-10-03 |website=Zee News Kannada |language=kn}}</ref>|released=30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022<ref>{{Cite web |title=Jaggesh-Vijaya Prasad's Totapuri gets a release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/sep/07/jaggesh-vijaya-prasads-totapuri-gets-a-release-date-34477.html |access-date=2022-10-03 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref>}} '''ತೋತಾಪುರಿ: ಚಾಪ್ಟರ್ 1''' 2022 ರ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ವಿಜಯ ಪ್ರಸಾದ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆ.ಎ. ಸುರೇಶ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಜಗ್ಗೇಶ್]], [[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ್]], [[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್|ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥನ್]] ಮತ್ತು ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/movieshow/74606015.cms|title=Thothapuri Chapter 1 Movie: Showtimes, Review, Trailer, Posters, News & Videos {{!}} eTimes|website=m.timesofindia.com|language=en|access-date=2022-10-03}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/jaggesh-comedy-film-totapuri-film-review-story-rvj-dvp-853815.html|title=Totapuri Film Review: ಎಂಥಹ ಕಲ್ಲು ಮನಸನ್ನೂ ನಗಿಸುತ್ತೆ ಈ ಸಿನಿಮಾ! ತೋತಾಪುರಿ ಹೆಂಗಿದೆ?|date=2022-09-30|website=News18 Kannada|language=kn|access-date=2022-10-03}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://kannada.asianetnews.com/movie-reviews/kannada-totapuri-film-review-jaggesh-aditi-prabhudeva-vcs-rj25qy|title=Totapuri Review: ಕಥೆ ಬಾಗ್ಲು ತೆಗಿ ಮೇರಿ ಜಾನ್‌!|last=vaishnavi|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=kn|access-date=2022-10-03}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/we-plan-on-releasing-the-part-1-of-totapuri-before-petromax-informs-director-vijaya-prasad/articleshow/83700542.cms|title="We plan on releasing the part 1 of 'Totapuri' before 'Petromax'," informs director Vijaya Prasad - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-10-03}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಈರೇಗೌಡನಾಗಿ [[ಜಗ್ಗೇಶ್]], ಟೈಲರ್ <ref name=":0"/> * [[ಧನಂಜಯ್ (ನಟ)|ಧನಂಜಯ್]] * [[ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥ್|ಸುಮನ್ ರಂಗನಾಥನ್]] * ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ * [[ಎಚ್. ಜಿ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ|ಎಚ್ ಜಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ]] * ರಂಗಮ್ಮನಾಗಿ ವೀಣಾ ಸುಂದರ್ * ನಂಜಮ್ಮ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಮಾ ದತ್ತಾ == ಬಿಡುಗಡೆ == ಚಲನಚಿತ್ರವು 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == ತೋತಾಪುರಿ: [[ಅಂತರಜಾಲ ಸಿನೆಮಾ ದತ್ತಸಂಚಯ|IMDb]] ನಲ್ಲಿ [https://m.imdb.com/title/tt11306952/ ಅಧ್ಯಾಯ 1] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] 0wwnvos0khodsp6ps7by99qu7hwfy1s 0 149838 1372523 1348986 2026-05-01T02:40:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372523 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ಡಾ ಜಿ ಶಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಅಜ್ಜರಕಾಡು ಉಡುಪಿ | native_name = ಸ ಮ ಪ್ರ ದ ಕಾ ಉಡುಪಿ | native_name_lang = | image = File:ಡಾ ಜಿ ಶಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಅಜ್ಜರಕಾಡು, ಉಡುಪಿ.jpg | image_size = | image_alt = | caption = | latin_name = | other_name = <!-- or: | other_names = --> | former_name = <!-- or: | former_names = --> | motto = 'ಜ್ಞಾನವೇ ಶಕ್ತಿ' | motto_lang = | mottoeng = 'Knowledge is power' | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ | established = ೨೦೦೩ <!-- {{start date|YYYY}} --> | closed = <!-- {{end date|YYYY}} --> | founder = ಡಾ.ಜಿ.ಶಂಕರ್ | parent = | affiliation = | religious_affiliation = | academic_affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chairperson = | chancellor = 'ಪ್ರೊ.ಪಿ.ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ.ಯಡಪಡಿತ್ತಾಯ | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor= | rector = | principal = ಡಾ. ಭಾಸ್ಕರ್ ಶೆಟ್ಟಿ | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = ಬಿ.ಎ, ಬಿ.ಕಾಂ, ಬಿ.ಬಿ.ಎ, ಬಿ.ಸಿ.ಎ, ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ | postgrad = ಎಂ.ಎ, ಎಂ.ಕಾಂ, ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ | doctoral = | other = | address = 'ಅಜ್ಜರಕಾಡು' | city = [[ಉಡುಪಿ]] | state = [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ]] | province = | country = | postcode = <!-- or: | postalcode = --><!-- or: | zipcode = --> | coor = | campus = ಗ್ರಾಮಾಂತರ | language = | free_label = | free = | colors = <!-- or: | colours = --> | athletics = | sports = | athletics_nickname = <!-- or: | athletics_nicknames = --><!-- or: | sports_nickname = --><!-- or: | sports_nicknames = --> | mascot = <!-- or: | mascots = --> | original_mascot = <!-- or: | original_mascots = --> | sporting_affiliations = | website = [https://gfgc.kar.nic.in/udupi-women] | logo = | logo_size = | logo_alt = | footnotes = }} '''ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ; ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.''' ಡಾ ಜಿ ಶಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಅಜ್ಜರಕಾಡು [[ಉಡುಪಿ]] - [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು]] "ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಇಚ್ಛೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ." ''ಜಿಲ್ಲೆಯ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು'' ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮುದ್ರೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಕಾಲೇಜು ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಗಣಕಯಂತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಎನ್‍ಸಿಸಿ, ಎನ್‍ಎಸ್‍ಎಸ್, ರೇಂಜರ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೋವರ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್‍ಕ್ರಾಸ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಸಕ್ರಿಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:ಡಾ ಜಿ ಶಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಅಜ್ಜರಕಾಡು, ಉಡುಪಿ.jpg|೬೦೦px|thumb|right|ಡಾ ಜಿ ಶಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ, ಅಜ್ಜರಕಾಡು, ಉಡುಪಿ]] ==ಹಿನ್ನಲೆ== ೨೦೦೩-೦೪ ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ೯೩ ರ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕಾಲೇಜು ೨೦೨೦-೨೧ ರಲ್ಲಿ ೨೩೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶದಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಸಾಧಾರಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಐದು ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಐದು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅದೇ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕಪೂರ್ವ ಪದವಿನಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ [http://www.ignou.ac.in/|ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಮತ್ತು [https://nptel.ac.in/ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಧಿತ ಕಲಿಕೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ(ಎನ್‍ಪಿಟಿಇಎಲ್)]-ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧ್ಯಾಯ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅವರ ಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉನ್ನತಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ ಸ್ಕಿಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಹೊಂದಿರುವವರು, ಅವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪೋರ್ಟಲ್ ಆಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ '''ಡಾ.ಜಿ.ಶಂಕರ್''' ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಕಾಲೇಜು [[ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ]] ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ==ಬೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳು== {| class="wikitable" |+ ಪದವಿ ಬೋಧನಾ ವಿಷಯ ! ಕ್ರ.ಸಂ !! ಬೋಧನಾ ವಿಷಯ !! ಪೂರಕ ವಿಷಯಗಳು |- | 1 || ಬಿ.ಎ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ || ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ |- | 2 || ಬಿ.ಎ. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ || ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ |- | 3 || ಬಿ.ಎ. ಇತಿಹಾಸ || ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಐಚ್ಛಿಕ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ |- | 4 || ಬಿ.ಎ. ಇತಿಹಾಸ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ |- | 5 || ಬಿ.ಎ. ಇತಿಹಾಸ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಐಚ್ಛಿಕ ಕನ್ನಡ |- | 6 || ಬಿ.ಬಿ.ಎ || ಸಹಕಾರ |- | 7 || ಬಿ.ಕಾಂ. || ಸಹಕಾರ |- | 8 || ಬಿ.ಸಿ.ಎ || ಸಹಕಾರ |- | 9 || ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ || ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ |- | 10 || ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ || ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ |- | 11 || ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ || ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ |} '''ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾಷೆಗಳು:''' ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ {| class="wikitable" |+ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೋಧನಾ ವಿಷಯ ! ಕ್ರ.ಸಂ !! ಬೋಧನಾ ವಿಷಯ |- | 1 || ಎಂ.ಎ. ಇತಿಹಾಸ |- | 2 || ಎಂ.ಎ. ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ |- | 3 || ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ. ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ |- | 4 || ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ. ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ |} ==ವಿಭಾಗಗಳು== # ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ # ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ # ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ # ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಭಾಗ # ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಭಾಗ # ಹಿಂದಿ ವಿಭಾಗ # ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗ # ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿಭಾಗ # ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ # ಗಣಿತ ವಿಭಾಗ # ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ # ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗ # ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== # [http://www.ignou.ac.in/|ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} # [https://nptel.ac.in/ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಧಿತ ಕಲಿಕೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ(ಎನ್‍ಪಿಟಿಇಎಲ್)] # [[ಉಡುಪಿ]] # [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]] ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== # [https://gfgc.kar.nic.in/udupi-women/| ಅಧೀಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] # [https://mangaloreuniversity.ac.in/| ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ] # https://www.gfgc.kar.nic.in/umbrella.aspx # https://www.shiksha.com/college/dr-g-shankar-government-womens-first-grade-college-and-pg-study-centre-udupi-71533/courses{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} s5lr58si9ajw3dhgal2unpv4o5i2a8w 0 149860 1372530 1349496 2026-05-01T05:05:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372530 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} '''''ಟಬೆಬುಯಾ ರೋಸಿಯಾ''''', ಇದನ್ನು '''ಗುಲಾಬಿ ಪೌಯಿ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು '''ರೋಸಿ ಟ್ರಂಪೆಟ್ ಟ್ರೀ''' {{Convert|30|m|ft|0|abbr=on}} ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ನಿಯೋಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ಮರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು {{Convert|100|cm|ft|0|abbr=on}} ವರೆಗಿನ ಎದೆಯ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]] ಹೆಸರು '''''ರೋಬಲ್ ಡಿ ಸಬಾನಾ''''', ಅಂದರೆ "ಸವನ್ನಾ ಓಕ್", [[ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕ|ಕೋಸ್ಟರಿಕಾದಲ್ಲಿ]] ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಬಹುಶಃ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯನಾಶದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಓಕ್ ಮರಗಳಿಗೆ ಅದರ ಮರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್|ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್‌ನ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು "ಮಾಕ್ವಿಲಿಶುಯಾಟ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಹೆಸರುಗಳು == [http://ಮಲೇಶಿಯ ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಮರವನ್ನು "ಟೆಕೋಮಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[[[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ]]]] ಮರವನ್ನು "ರೊಬರೋಸಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. == ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ == ಈ ಜಾತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಮತ್ತು ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌ಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೀಲೆವೆಲ್‌ನಿಂದ 1,200 ಮೀ (3,937 ಅಡಿ) ವರೆಗೆ, ಸರಾಸರಿ 20&nbsp;°C ನಿಂದ 30&nbsp;°C ವರೆಗಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ, 500&nbsp;mm ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ pH ಹೊಂದಿರುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಮರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಯೋಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ನೆರಳು ನೀಡುತ್ತದೆ [ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆ?] ಮತ್ತು, ಶುಷ್ಕ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ವಿಫಲಗೊಂಡ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಳವಾದ ಹೂವುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. == ವಿವರಣೆ == ಮರವು ಕಡಿಮೆ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅನಿಯಮಿತ, ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಕವಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ದಪ್ಪ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತೊಗಟೆಯು ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ವಿವಿಧ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲಂಬವಾಗಿ ಬಿರುಕು ಮಾಡಬಹುದು. ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ, ಅಂಕೀಯ ಮತ್ತು ಪತನಶೀಲವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲೆಯು ವೇರಿಯಬಲ್ ಗಾತ್ರದ ಐದು ಚಿಗುರೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮಧ್ಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಹೂಬಿಡುವಿಕೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಅವಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಆಗಸ್ಟ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೂವುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಟೋನ್ಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮರವು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಲವೇ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವು ಬಹುಶಃ ಕೀಟಗಳಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು, ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓರಿಯೊಲ್‌ಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಉದ್ದ ಮತ್ತು ತೆಳ್ಳಗಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್‌ಗಳು 35&nbsp;cm (14 ಇಂಚು) ವರೆಗೆ ಅಳೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಣಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಡಿಹಿಸ್ಸೆಸ್ ನಂತರ, ಅನಿಮೋಕೋರಸ್, ಹೈಲೀನ್-ಮೆಂಬರೇನ್-ರೆಕ್ಕೆಯ ಬೀಜಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿಗೆ ಸರಾಸರಿ 45,000 ಬೀಜಗಳು 13% ವರೆಗಿನ ನೀರಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವಿಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು 100% ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರವಾಗಿದೆ [ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ]. [[ಚಿತ್ರ:Tabebuia rosea at Green Square South Tower Constance St Fortitude Valley P1370610.jpg|thumb]] [[ಚಿತ್ರ:Tabebuia Aurea florecido.jpg|thumb]] [[ಚಿತ್ರ:Tabebuia aurea? (5592084425).jpg|thumb]] [[ಚಿತ್ರ:Guayacán rosado (Tabebuia rosea) (14787176071).jpg|thumb]] ಕರುಳಿನ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು, ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಾಶಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಮರದ ತೊಗಟೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯವನ್ನು ರಕ್ತಹೀನತೆ ಮತ್ತು ಮಲಬದ್ಧತೆಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳು, ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳ ಕಷಾಯವನ್ನು ಜ್ವರ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ಬೆವರುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು, ಟಾನ್ಸಿಲ್ ಉರಿಯೂತ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಸಕ್ರಿಯ ಫೈಟೊಕೆಮಿಕಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [http://ಲ್ಯಾಪಚೋಲ್ ಲ್ಯಾಪಚೋಲ್]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಇದು ವಿವಿಧ ಇತರ ''ಟಬೆಬುಯಾ'' ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ, ಇದು ವಿಟಮಿನ್ ಕೆ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಾಫ್ಥೋಕ್ವಿನೋನ್‌ನ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿಧದ [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್|ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ]] ಸಂಭವನೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೆ, ಲ್ಯಾಪಚೋಲ್ನ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು ಅದರ ವಿಷಕಾರಿ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾಪಾಚೋಲ್ ಆಂಟಿಮಲೇರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಆಂಟಿಟ್ರಿಪನೋಸೋಮಲ್ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20060228095029/http://darnis.inbio.ac.cr/ubis/FMPro?-DB=UBIpub.fp3&-lay=WebAll&-error=norec.html&-Format=detail.html&-Op=eq&id=175&-Find INBio−Atta: ''Tabebuia rosea''] * [http://www.rngr.net/Publications/ttsm/Folder.2003-07-11.4726/PDF.2004-03-16.4640/file RNGR.net: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮರದ ಬೀಜ ಕೈಪಿಡಿ - ''ಟಬೆಬುಯಾ ರೋಸಿಯಾ''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013024938/http://www.rngr.net/Publications/ttsm/Folder.2003-07-11.4726/PDF.2004-03-16.4640/file |date=2008-10-13 }} {{National Symbols of El Salvador}}{{Taxonbar|from=Q3695281}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with 'species' microformats]] m44wvfln6hzockf2jsh794k341sjxv0 0 151885 1372524 1348995 2026-05-01T02:44:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372524 wikitext text/x-wiki '''''ಗಗನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್''''', ಡಾ ಬ್ರೋ (Dr Bro) ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web |title=Dr Bro aka Gagan Srinivas's Monthly income |url=https://kannada.news18.com/news/business/the-story-of-famous-youtuber-dr-bro-and-what-s-his-monthly-income-vdd-782740.html |publisher=News18 Kannada |access-date=14 June 2022 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಇವರು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ದೇಶದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮೂಲದ [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌|ಯೂಟ್ಯೂಬರ್]] ಮತ್ತು ಟ್ರಾವೆಲ್ ವ್ಲಾಗರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web |title=ನಮ್ಮಸ್ಕಾರ ದ್ರೇವು ಎಂದ ಡಾ ಬ್ರೋ |url=https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/dr-bro-ht-interview-karnataka-s-leading-youtuber-dr-bro-alias-gagan-srinivas-exclusive-interview-181669969940445.html |publisher=ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಕನ್ನಡ |access-date=2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 |archive-date=2022-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221202123018/https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/dr-bro-ht-interview-karnataka-s-leading-youtuber-dr-bro-alias-gagan-srinivas-exclusive-interview-181669969940445.html |url-status=dead }}</ref>. {{Infobox YouTube personality |embed=|honorific prefix= |name= ಡಾ ಬ್ರೋ |logo=|logo_size= |image= |image size= |image caption= |birth_name= ಗಗನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ |birth_date= {{Birth date and age|2000|10|21|df=y}} |birth_place= |height= |nationality= [[ಭಾರತೀಯ]] | pseudonym = {{hlist|Dr Bro|ಗಗನ್}} |residence= |occupation= [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌|ಯೂಟ್ಯೂಬರ್]] |education= ಬಿಕಾಂ ಪದವಿ |religion=ಹಿಂದೂ |partner= |spouse= |signature= |website= |channel_name= |channel_url= |years active= 2018- ಪ್ರಸ್ತುತ |genre= |subscribers = {{Plainlist | 2.03 ಮಿಲಿಯನ್}} |views= 193,612,567 (ಡಾ ಬ್ರೋ) |network= |channel_name2= |channel_name3= |channels= [https://www.youtube.com/@DrBro ಡಾ ಬ್ರೋ], [https://www.youtube.com/@drbro_shorts ಡಾ ಬ್ರೋ ಶಾಟ್ಸ್], [https://www.youtube.com/@gagansrinivas2784 ಗಗನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್] |subscriber_date= |view_date= | stats_update = 25 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023 |silver_button= |gold_button= |diamond_button= |expand= |silver_year= |gold_year=2023 |diamond_year= |ruby_year= }} ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಗಗನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ (ಜನನ ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೦) ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು<ref>{{cite web |title=ಡಾ ಬ್ರೋ ಅಲಿಯಾಸ್ ಗಗನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಶ್ |url=https://masalachaimedia.com/dr-bro-kannada/ |publisher=ಮಸಲಾಚಾಹಿಮೀಡಿಯಾ |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023 |archive-date=2023-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209183825/https://masalachaimedia.com/dr-bro-kannada/ |url-status=dead }}</ref>. ಇವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರಾಗಿದ್ದರೆ, ತಾಯಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಗೃಹಿಣಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಗಗನ್‌ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇವರು ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕ, ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ===ಶಿಕ್ಷಣ=== ಇವರು 1 ರಿಂದ 10 ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಥಮ ಪಿಯು ವಿಜ್ಞಾನ ಅನುತ್ತೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಇವರು ನೆಲಮಂಗಲದ ಬಸವೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕೆ.ಆರ್.ಪುರದ [http://www.vcac.in/ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಪುರ ಕಾಲೇಜಿನ] ಬಿಕಾಂನಲ್ಲಿ 2021ರಲ್ಲಿ<ref>{{cite web |title=ಫಸ್ಟ್ ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೂ ಫೇಲಾದೆ, ನಂತರ ಕಾಮರ್ಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪಿಯುಸಿ ಪಾಸದೆ; ಡಾಬ್ರೊ |url=https://www.vijayavani.net/dr-bro-kannada-interview-continued-part-is-here |publisher=ವಿಜಯವಾಣಿ |access-date=28 ಜೂನ್ 2022}}</ref> ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ==ವೃತ್ತಿ== ಗಗನ್ ತಮ್ಮ 17 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಹ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ತೊರೆದು, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ===ಯೂಟ್ಯೂಬ್=== ಗಗನ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ 2018<ref>{{cite web |title=ಡಾಬ್ರೋ ಬಯೋಗ್ರಪಿ |url=https://asakthi.com/dr-bro-information-in-kannada/ |publisher=ಆಸಕ್ತಿ |access-date=29 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2022}}</ref> ರಲ್ಲಿ ಡಾ.ಬ್ರೋ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಮಾಡಿದರು. ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ನಂತರ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವ್ಲಾಗ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಲಾಗ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಕೇರಳ, ಅಸ್ಸಾಂ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಶೈಲಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಯಾವಾಗಲೂ '''''ನಮಸ್ಕಾರ ದೇವರು''''' <ref>{{cite web |title=ನಮಸ್ಕಾರ ದೇವ್ರು ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ನೆನಾಪಾಗುವುದೇ ಡಾಬ್ರೋ |url=https://www.vijayavani.net/dr-bro-gagan-srinivas-following-dr-rajs-life |publisher=ವಿಜಯವಾಣಿ |access-date=16 ಜನವರಿ 2023}}</ref>ಎನ್ನುತ್ತ ತಮ್ಮ ವ್ಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ವ್ಲಾಗ್ ಮಾಡಲು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಇವರು ದುಬೈ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ರಷ್ಯಾ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ<ref>{{cite web |title=ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಡ್ರಾಬ್ರೋ ಜೊತೆ ತಾಲಿಬಾನ್ |url=https://kannada.news18.com/news/business/how-and-why-kannada-vloggers-going-to-afghanistan-so-easily-vdd-888966.html |publisher=News18 Kannada |access-date=18 ನವೆಂಬರ್ 2022 |archive-date=2022-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221208231344/https://kannada.news18.com/news/business/how-and-why-kannada-vloggers-going-to-afghanistan-so-easily-vdd-888966.html |url-status=dead }}</ref>, ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾ<ref>{{cite web |title=ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಡಾಬ್ರೋ |url=https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/social-media-news-dr-bro-fame-youtuber-gagan-srinivas-honored-the-leopard-with-a-shawl-and-a-crown-in-somalia-mnk-181693628351546.html |publisher=ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಕನ್ನಡ |access-date=2 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023 |archive-date=2023-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230926131038/https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/social-media-news-dr-bro-fame-youtuber-gagan-srinivas-honored-the-leopard-with-a-shawl-and-a-crown-in-somalia-mnk-181693628351546.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |title=ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೀದಿಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್: ಡಾಬ್ರೋ |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/dr-bro-in-somalia-money-market-ach-1318456.html |publisher=News18 Kannada |access-date=1 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. '''ಡಾ.ಬ್ರೋ''' ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತಾಲಿಬಾನ್ ಜೊತೆ ವ್ಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ===ಸಿನಿಮಾ=== [[ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಾಫಾ]] <ref>{{cite web |title=ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ ಮುಸ್ತಫಾಗೆ ಕಂಠದಾನ ಮಾಡಿದ ಡಾಬ್ರೋ |url=https://kannada.filmibeat.com/news/dr-bro-serial-actor-chandan-kumar-praised-youtuber-dr-bro-via-instagram-069995.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=2 ಆಗಸ್ಟ್ 2022}}</ref> <ref>{{cite web |title=ಸಿನಿಮಾರಂಗಕ್ಕೆ ಎಂಟ್ರಿ ನೀಡಿದ ಡಾಬ್ರೋ |url=https://kannada.hindustantimes.com/photos/sandalwood-news-famous-kannada-youtuber-vlogger-dr-bro-gagan-srinivas-has-entered-kannada-film-industry-mnk-181683205323975.html |publisher=ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಕನ್ನಡ |access-date=4 ಮೇ 2023 |archive-date=2023-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230506132500/https://kannada.hindustantimes.com/photos/sandalwood-news-famous-kannada-youtuber-vlogger-dr-bro-gagan-srinivas-has-entered-kannada-film-industry-mnk-181683205323975.html |url-status=dead }}</ref>ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಟ್ರೈಲರ್‌ಗೆ ಕಂಠದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== *[[ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್|ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ [https://www.instagram.com/drbrokannada/ ಡ್ರಾ ಬ್ರೋ ಕನ್ನಡ] * [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ [https://twitter.com/DrBroKannada ಡಾಬ್ರೋ ಕನ್ನಡ] * [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ [https://www.facebook.com/drbroKannadaYoutuber ಡಾಬ್ರೋ ಕನ್ನಡ ಯೂಟ್ಯೂಬರ್] * ಡಾಬ್ರೋ [[ವಿಜಯವಾಣಿ|ವಿಜಯವಾಣಿಗೆ]] ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನ [https://www.youtube.com/watch?v=iiBnTO_ns4M ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌]ನಲ್ಲಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಯೂಟ್ಯೂಬರ್]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] cyef9c6j6cjy77wxilvn7p1dzeplvko 0 153058 1372531 1372360 2026-05-01T05:50:59Z GDHH 99240 /* */ Dialogue writer name was missed. As a reference you can cross check this on serial credit list on Zee channel or at Zee5. There you can find dialogue writer name 1372531 wikitext text/x-wiki {{for|ಚಲನಚಿತ್ರ|ಅಮೃತಧಾರೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)}} '''''ಅಮೃತಧಾರೆ''''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿದೆ<ref>{{cite web |title=ಜೀ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಲವ್‌ಸ್ಟೋರಿ ಅಮೃತಧಾರೆ |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/new-serial-amruthadhare-in-zee-kannada-rtegay |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date= 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023}}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು 2023ರ ಮೇ 29 ರಂದು [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು<ref>{{cite web |title=ಮೇ 29ರಿಂದ ಅಮೃತಧಾರೆ ಸೀರಿಯಲ್, ಛಾಯಾ ಸಿಂಗ್ ನಟನೆ ನೋಡಲು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕಾತುರ! |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-new-serial-amruthadhare-start-may-29th-heroine-is-chaya-singh-svl-akd-1124316.html |publisher=News18 Kannada |access-date=17 ಮೇ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ ಸಂಜೆ 7.00 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ <ref>{{cite web |title=New soap opera Amruthadhaare to premiere on monday |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-soap-opera-amruthadhaare-to-premiere-on-monday/articleshow/100544342.cms |publisher=The Times of India |access-date=27 ಮೇ 2023}}</ref> <ref>{{cite web |title=ಭೂಮಿಕಾ-ಗೌತಮ್ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ, 'ಅಮೃತಧಾರೆ'ಯಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮಮೋ ಸಂಭ್ರಮ |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/zee-kannada-amruthadhaare-serial-updates-ach-1326661.html |publisher=News18 Kannada |access-date=5 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು [[ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಯ '''[[:en:Bade Achhe Lagte Hain | ಬಡೇ ಅಚ್ಚೆ ಲಗ್ತೆ ಹೇ]]''' ಯ ಅಧಿಕೃತ ರೀಮೆಕ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ [[ಛಾಯಾ ಸಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಜೇಶ್‌ ನಟರಂಗ|ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ]] ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Amruthadhare.jpg|thumb|center|ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | story developer = ನವಿಲುಗರಿ ಸೋಮು, ಚೇತನ್ ಸೊಲಗಿ, ಸುಧೀಂದ್ರ ಭಾರದ್ವಾಜ್, | Dialogue writer = ಗೌತಮ್ ವಖಾರಿ | screenplay = ಮಹೇಶ್ ರಾವ್ | story = | director = ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಮುಡೇನಹಳ್ಳಿ | creative_director = | starring = | open_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ |ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | list_episodes = | executive_producer = | producer = ಕೀರ್ತಿಕಾ ಎಂ. ರಾವ್, ಪ್ರಕಾಶ್ ಅಗರ್ | Story develop = ನವಿಲುಗರಿ ಸೋಮು, ಚೇತನ್, ಅಭಿಜಿತ್ ಸುಧೀರ್, ಸುಧೀಂದ್ರ ಭಾರದ್ವಾಜ್, | runtime = | company = ಕೀರ್ತಿ ಅಕ್ಷಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ | distributor = | network = [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | audio_format = | first_aired = 29 ಮೇ 2023 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಇಬ್ಬರು ಅವಿವಾಹಿತರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಸು ನಲ್ವತ್ತೈದು ಆಗಿರುವ ಉದ್ಯಮಿ ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸು ಮೂವತ್ತೈದರಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ಭೂಮಿಕಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಸಾರಾಂಶಾ== 45 ವರ್ಷದ ಗೌತಮ್ ದಿವಾನ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಅವಿವಾಹಿತ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಸ್ಥಾಪಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ದಿವಾನ್ ಗ್ರೂಪ್ಸ್‌ನ ಒಡೆಯಾನಾಗಿದ್ದಾನೆ. 35 ವರ್ಷದ ಭೂಮಿಕಾ ಸದಾಶಿವ ಕಾಲೇಜು ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವಳು ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಗೌತಮ್‌ನ ಮಲತಾಯಿ ಶಕುಂತಲಾ ಅವನನ್ನು ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಗೌತಮ್ ಅವಿವಾಹಿತಳಾಗಲು ಕಾರಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಶಕುಂತಲಾಳ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಜೈದೇವ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರೂರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಶಕುಂತಲಾಳ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ದುರಾಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅವನು ಶಕುಂತಲಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೌತಮ್ ಅವಿವಾಹಿತಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗೌತಮ್‌ನ ಬಾಲ್ಯದ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯ ಆನಂದ್ ಚಿಂತೆಗೀಡಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಮತ್ತು ಗೌತಮ್ ಸಹೋದರರಂತೆ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆನಂದ್ ಅಪರ್ಣಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಆನಂದ್ ಮತ್ತು ಅಪರ್ಣಾ ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಧುವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭೂಮಿಕಾಳ ತಂದೆ ಸದಾಶಿವ ಭೂಮಿಕಾಗೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಬಲದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಗೌತಮ್‌ನ ಮಲಸಹೋದರಿ ಮಹಿಮಾ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾಳ ಸಹೋದರ ಜೀವನ್ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಸಮಾಜದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಕಾ ಇನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾಗದೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಜೀವನ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಮಾ ಅವರ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಕಾಯಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಕುಂತಲಾ ಭೂಮಿಕಾಳನ್ನು ಗೌತಮ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾ ಪರಸ್ಪರ ದುರಹಂಕಾರಿ ಮತ್ತು ಜಗಳವಾಡುವವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜೀವನ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಮಾ ಅವರ ಮದುವೆ ನಡೆಯಲು ಅವರಿಬ್ಬರು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಶಕುಂತಲಾ ಅತೃಪ್ತಲಗುತ್ತಾಳೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ತಿರುಳು ಸ್ನೇಹ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಗಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಕುಂತಲಾ, ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಜೈದೇವ್ ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಕಥೆ ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾಳ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಲಾಳ ದುಷ್ಟ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕಥೆ ಮುಂದುವರೆದು ಗೌತಮ್ ಹೆತ್ತಮ ಮತ್ತು ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ತಂಗಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗುವಿನ ಪ್ರವೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೌತಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಕಾಳಿಗೆ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಜೈದೇವ್ ನ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಕಾಗೆ ಈ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೆ ಈ ವಿಷ್ಯವನ್ನು ಶಕುಂತಲಾ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಅವಳಿ ಮಗನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಥೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.ಗೌತಮ್ ಈಗ ಡ್ರೈವರ್ ಆಗಿ ಭೂಮಿಕಾ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿಕಾ ತನ್ನ ಮಗ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಶೀಕ್ಷಕಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಳೆ. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ=== *'''[[ಛಾಯಾ ಸಿಂಗ್|ಛಾಯ ಸಿಂಗ್]]'''<ref>{{cite web |title=‘If you want to reach the audience, you have to take different measures’: Chaya Singh |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/jun/22/if-you-want-to-reach-the-audience-you-have-to-take-different-measures-chaya-singh-2587293.html |website= |publisher=The New Indian Express |access-date=22 ಜೂನ್ 2023}}</ref> : ಭೂಮಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ. * '''[[ರಾಜೇಶ್‌ ನಟರಂಗ|ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ್]]''' : ಗೌತಮ್ ದಿವಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಧಾರಾವಾಹಿ ನಾಯಕನಾಗಿ. ===ಇತರೆ=== * '''[[ವನಿತಾ ವಾಸು]]''' : ಶಕುಂತಳಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೌತಮ್ ಮಲತಾಯಿಯಾಗಿ. * '''[[ಸಿಹಿ ಕಹಿ ಚಂದ್ರು]]''': ಸದಾಶಿವನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಕಾ ಮತ್ತು ಜೀವನ್ ತಂದೆಯಾಗಿ. * '''ಚೈತ್ರ ಶೆಣೈ''': ಮಂದಾಕಿಣಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಸದಾಶಿವನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. ಭೂಮಿಕಾ ಮತ್ತು ಜೀವನ್ ತಾಯಿಯಾಗಿ. *'''ಅಮೃತ ನಾಯಕ್'''<ref>{{cite web |title=ರಾಜ್ ಬಿ ಶೆಟ್ಟಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಮೃತಧಾರೆ ಸೀರಿಯಲ್ ನಟಿ ಅಪೇಕ್ಷಾ! |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-amruthadhaare-serial-bhoomika-sister-apeksha-real-story-svl-1208306.html |publisher=News18 Kannada |access-date=29 ಜೂನ್ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> : ಅಪೇಕ್ಷಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಕಾ ತಂಗಿಯಾಗಿ. *'''ಸಾರಾ ಅಣ್ಣಯ್ಯ'''<ref>{{cite web |title=ಮಹಿಮಾ ಆಗಿ 'ಅಮೃತಧಾರೆ'ಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟ ಸಾರಾ, ಮತ್ತೆ ಮೋಡಿ ಮಾಡ್ತಾರಾ ವರು? |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/zee-kannada-amruthadhaare-serial-sara-annaiah-acting-as-a-mahima-svl-1147503.html |publisher=News18 Kannada |access-date=17 ಮೇ 2023 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: ಮಹಿಮಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೌತಮ್ ತಂಗಿಯಾಗಿ. ಶಕುಂತಳಾ ಮಗಳಾಗಿ, ಜೀವನ್ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. * '''ಶಶಿ ಹೆಗ್ಗಡೆ''' <ref>{{cite web |title=ಕೊರೊನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ ನೀಡಿದ್ದ ಭಾವಿ ಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಟಿ ಲಾವಣ್ಯ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-show-actor-shashi-hegde-actress-lavanya-bhardwaj-love-wedding-story/articleshow/103556212.cms |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref>: ಜೀವನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಕಾ ತಮ್ಮನಾಗಿ. ಮಂದಾಕಿನಿ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವನ ಮಗನಾಗಿ, ಮಹಿಮಾ ಗಂಡನಾಗಿ. *'''ರಣವ್''': ಜೈದೇವ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, *'''ಚಂದನ್''': ಅಶ್ವಿನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, *'''ಸ್ವಾತಿ''': ಅಪರ್ಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಆನಂದ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಆನಂದ್''' <ref>{{cite web |title=ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಬದುಕಿ ಇರೋದು ಮಿರಾಕಲ್; ಅಮೃತಧಾರೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ನಟ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-show-episode-amruthadhaare-serial-anand-and-chaithra-love-marriage-story/articleshow/103557906.cms?utm_source=nextstory&utm_medium=widget&utm_campaign=story-2 |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref> : ಆನಂದ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೌತಮ್ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ. ಅಪರ್ಣ ಗಂಡನಾಗಿ. ==ಸಂಗೀತ== ಅಮೃತಧಾರೆಯಲ್ಲಿನ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಗುಚ್ಚಗಳು ಈ [https://www.youtube.com/watch?v=jL3bjmJmqBc (JUKEBOX)] ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ<ref>{{cite web |title=ಅಮೃತಧಾರೆ ಮೆಚ್ಚಿದವರಿಗೆ ಹಾಡುಗಳ ಗುಚ್ಚ ಬಿಡುಗಡೆ, ಕಿರುತೆರೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗ |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/amruthadhare-serial-songs-jukebox-released-from-zee-kannada-gow-ryngew |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=31 ಜುಲೈ 2023}}</ref>. {{track listing | headline = Track list | extra_column = Singer(s) | total_length = 14ː46 | title1 = ನಾ ಭುವಿಯಂತೆ ಕಾದೆ | lyrics1 = | extra1 = | length1 = 02ː21 | title2 = ಏನೋ ನವಿರಾದ ಭಾವ | lyrics2 = | extra2 = | length2 = 02ː20 | title3 = ನಿನ್ನವರ ನಗುವಲಿ | lyrics3 = | extra3 = | length3 = 01ː09 | title4 = ಒಡನಾಡಿ ಬೇಕಿದೆ | lyrics4 = | extra4 = | length4 = 01ː09 | title5 = ಸನಿಹ ಸೆಳೆದಂತೆ | lyrics5 = | extra5 = | length5 = 02ː52 | title6= ಬೆಳಗುವ ದೀಪವು | lyrics6 = | extra 6= | length6= 01ː08 | title7= ಜೊತೆ ಸಾಗೋ ಕನಸಿದೆ | lyrics7 = | extra7 = | length7 =01ː08 | title8= ತನ್ನವರ ಬದುಕಲಿ | lyrics8 = | extra 8= | length8 =01ː09 | title9= ಯಾರೊ ಕರೆದಂತೆ ಹೆಸರಾ | lyrics9 = | extra9 = | length9= 02ː10 }} ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {|class="wikitable sortable " style="text-align:left;" !style="background:LightSteelBlue;"|ಬಾಷೆ !style="background:LightSteelBlue;"|ಶೀರ್ಷಿಕೆ !style="background:LightSteelBlue;"|ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ !style="background:LightSteelBlue;"|ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) !style="background:LightSteelBlue;"|ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ !style="background:LightSteelBlue;"|ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''[[:en:Bade Achhe Lagte Hain | ಬಡೇ ಅಚ್ಚೆ ಲಗ್ತೆ ಹೇ]]'' <br> बडे अच्छे लगते हैं | 30 May 2011 | [[:en:Sony Entertainment Television | ಸೋನಿ ಎಂಟಟೈನ್ ಮೆಂಟ್]] | 10 ಜುಲೈ 2014 | ಮೂಲ |- | [[ಮಲಯಾಳಂ]] | ''Anuraga Ganam Pole'' <br> അനുരാഗ ഗാനം പോൾ<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantvinfo.com/anuraga-ganam-pole-serial-zee-keralam/|title=Anuraga Ganam Pole Serial Zee Keralam Launching on 17 April at 09:00 PM Everyday|access-date=2023-05-24}}</ref> | 17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 | [[:en: Zee Keralam | ಝೀ ಕೇರಳಂ]] | rowspan="2"| ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | rowspan="2"| ರೀಮೇಕ್ |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Amruthadhare'' <br> ಅಮೃತಧಾರೆ<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantvinfo.com/amruthadhare-kannada-serial-cast/|title=Amruthadhare Kannada Serial Story, Star Cast, Telecast Time – Zee Kannada Launching The Show From 29 May|access-date=2023-05-24}}</ref> | 29 ಮೇ 2023 | [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] |} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.zee5.com/tv-shows/details/amruthadhaare/0-6-4z5364077 ಅಮೃತಧಾರೆ @ ] [[ಝೀ5]] ಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಝೀ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ]] [[ವರ್ಗ: ಕಿರುತೆರೆ]] lkuh59b75cgxj0xc23ef4x0myv29y96 0 153469 1372552 1351369 2026-05-01T11:40:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372552 wikitext text/x-wiki '''''ನಮ್ಮ ಲಚ್ಚಿ''''' [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ [[ಧಾರಾವಾಹಿ]] ಆಗಿದ್ದು, ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶನಿವಾರದವರೆಗೆ ರಾತ್ರಿ 8:00ಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು<ref>{{cite web |title=ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಬರ್ತಿದ್ದಾಳೆ 'ನಮ್ಮ ಲಚ್ಚಿ', ಫೆಬ್ರವರಿ 6 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 8ಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/namma-lachhi-new-serial-start-in-suvarna-channel-at-february-6th-at-8pm-svl-hhb-952080.html |publisher=News18 Kannada |access-date=29 ಜನವರಿ 2023 |archive-date=2023-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230402024509/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/namma-lachhi-new-serial-start-in-suvarna-channel-at-february-6th-at-8pm-svl-hhb-952080.html |url-status=dead }}</ref>. ಇದು 6 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಿಂದ <ref>{{cite web |title=New daily soap 'Namma Lacchi' to premiere today |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-daily-soap-namma-lacchi-to-premiere-today-heres-all-you-need-to-know-about-the-show/articleshow/97637072.cms |publisher=The Times of India |access-date=6 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023}}</ref> <ref>{{cite web |title=Daily soap 'Namma Lacchi' completes 100 episodes |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/daily-soap-namma-lacchi-completes-100-episodes-a-look-at-the-major-twists/articleshow/100694463.cms |publisher=The Times of India |access-date=2 ಜೂನ್ 2023}}</ref> 6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024ರವೆಗೆ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿತು<ref>{{cite web |title=ನಮ್ಮ ಲಚ್ಚಿ'ಯ ಗಿರಿಜಾ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನೇಹಾ ಗೌಡ ಭಾವುಕ ವಿದಾಯ; ನಟಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನು? |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/actress-neha-gowda-gave-an-emotional-farewell-to-her-role-girija-in-the-serial-namma-lacchi-081959.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024}}</ref> <ref>{{cite web |title=ವಿಜಯ್ ಸೂರ್ಯ- ನೇಹಾ ಗೌಡ ನಟನೆಯ 'ನಮ್ಮ ಲಚ್ಚಿ' ಧಾರಾವಾಹಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ದಿ ಎಂಡ್ |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/namma-lacchi-serial-which-started-last-year-is-coming-to-an-end-081795.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=5 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024}}</ref>. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] '''''[[:en:Potol Kumar Gaanwala |ಪೋಟಲ್ ಕುಮಾರ್ ಗಾನಾವಾಲ]]''''' ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಅಧಿಕೃತ ರೀಮೆಕ್ ಆಗಿದೆ. ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ [[ವಿಜಯ್ ಸೂರ್ಯ]], ನೇಹಾ ಗೌಡ ಮತ್ತು ವಾಣಿಶ್ರೀ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:ನಮ್ಮ ಲಚ್ಚಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ).webp|thumb|center|ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | based_on = | inspired_by = | writer = | screenplay = ರಘುಚರಣ್ | story = | director = ಸಂಪೃಥ್ವಿ | creative_director = | starring = | theme_music_composer = | open_theme = | end_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_episodes = 364 | list_episodes = | producer = ಜೆ.ಜಯಮ್ಮ | cinematography = | editor = ನಿತ್ಯಾ ಎನ್.ದೊಡ್ಡೇರಿ | runtime = | company = [[ಶ್ರೀ ಜೈಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್|ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್]] | network = [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = 6 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 | last_aired = 6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾ ಹಂದರ== ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಗಾಯಕ ಸಂಗಮ್ ಸಂಪಿಗೆಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಳ್ಳಿ ಹುಡುಗಿ ಗಿರಿಜಾ ಎಂಬವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಗಿರಿಜಾ ಮತ್ತು ಅವನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗಿರಿಜಾ ಗರ್ಭಿಣಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಅವಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವನು ಶ್ರೀಮಂತ ದೀಪಿಕಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ದೀಪಿಕಾ ತನ್ನ ಮಗಳು ರಿಯಾಳನ್ನು ಮುದ್ದಿನಿಂದ ಬೆಳಸಿರುತ್ತಾಳೆ. ಲಚ್ಚಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುವುದೆಂದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಪಂಚಪ್ರಾಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವಳ ತಾಯಿ ಗಿರಿಜಾಗೆ ಇದು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಲಚ್ಚಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಾಯಿ, ಸೋದರ ಮಾವ ಮತ್ತು ಅತ್ತೆಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಲಚ್ಚಿಗೆ ತನ್ನ ತಂದೆ ಯಾರೆಂದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಲಚ್ಚಿಗೆ ಹಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯವು ಅವಳ ತಂದೆಯಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ ಸಂಗಮ್ ತನ್ನ ತಂದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಅವರಂತೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಾಂತಾ (ಗಿರಿಜಾಳ ಅತ್ತಿಗೆ) ಲಚ್ಚಿಯನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಅವಳ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಗಿರಿಜಾಳಿಗೆ ದೀಪಿಕಾಳ ಕಾರು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾಳೆ. ಶಾಂತಾ ತನ್ನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಲಚ್ಚಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಲಚ್ಚಿಯ ತಾಯಿಯ ಅಣ್ಣ ಅವಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.ಲಚ್ಚಿಯು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹುಡುಗನ ವೇಷದಲ್ಲಿ, ಲಚ್ಚಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಂಗಮ್ ಮನೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾಳೆ. ರಿಯಾಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಗಾಯಕಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ದೀಪಿಕಾ ಲಚ್ಚಿ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಿಯಾಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಲಚ್ಚಿ ಎಂಬುಂದನ್ನು ಸಂಗಮ್ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ; ಲಚ್ಚಿ ಹುಡುಗ ಅಲ್ಲ ಹುಡುಗಿ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಸಂಗಮ್ ಮತ್ತು ಮನೆಯವರಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== === ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ಸಾಂಘವಿ ಕಾಂತೇಶ್''': ಲಚ್ಚಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಸಂಗಮ್ ಮತ್ತು ಗಿರಿಜಾ ಮಗಳಾಗಿ. *'''[[ವಿಜಯ್ ಸೂರ್ಯ]]''' : ಸಂಗಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಲಚ್ಚಿಯ ಹೆತ್ತತಂದೆಯಾಗಿ. *'''ಐಶ್ವರ್ಯ ಸಿಂಧೂಗಿ'''<ref>{{cite web |title=Aishwarya Shindogi replaces Sara Annaiah in Namma Lacchi |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/aishwarya-shindogi-replaces-sara-annaiah-in-namma-lacchi/articleshow/100094668.cms |publisher=The Times of India |access-date=9 ಮೇ 2023}}</ref> : ದೀಪಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಸಂಗಮ್ ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. ರಿಯಾ ಹೆತ್ತತಾಯಿಯಾಗಿ. **'''ಸಾರಾ ಅಣ್ಣಯ್ಯ'''<ref>{{cite web |title=Sara Annaiah plays a pivotal role in new show Namma Lacchi |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/sara-annaiah-plays-a-pivotal-role-in-new-show-namma-lacchi/articleshow/97792767.cms |publisher=The Times of India |access-date=10 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023}}</ref>: ಪಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ===ಇತರೆ ಪಾತ್ರಗಳು=== *'''ನೇಹಾ ಗೌಡ'''<ref>{{cite web |title=' ನಮ್ಮ ಲಚ್ಚಿ' ಧಾರಾವಾಹಿ ; ಕಿರುತೆರೆಗೆ ನೇಹಾ ಗೌಡ, ವಿಜಯ್ ಸೂರ್ಯ ಕಂಬ್ಯಾಕ್ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/neha-gowda-vijay-suriya-starrer-namma-lacchi-kannada-serial-to-start-on-february-6th/articleshow/97486692.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=31 ಜನವರಿ 2023}}</ref>: ಗಿರಿಜಾ ಮತ್ತು ಜಾಜಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಗಿರಿಜಾ ಲಚ್ಚಿ ಹೆತ್ತತಾಯಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಗಮ್ ಮೊದಲನೇಯ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. *'''ಶ್ರೀದಿಶಾ''': ರಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ದೀಪಿಕಾ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗಮ್ ಸಾಕು ಮಗಳು. *'''ವಾಣಿಶ್ರೀ'''<ref>{{cite web |title=Vanishri on playing JJ in Namma Lacchi: I purchase outfits weekly for my onscreen role and find great satisfaction in it |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/vanishri-on-playing-jj-in-namma-lacchi-i-purchase-outfits-weekly-for-my-onscreen-role-and-find-great-satisfaction-in-it/articleshow/104916888.cms |publisher=The Times of India |access-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2023}}</ref>: ಜೆಜೆ ಆಲಿಯಾಸ್ ಜ್ವಾಲಿ ಜಾನಕಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ದೀಪಿಕಾ ಹೆತ್ತತಾಯಿಯಾಗಿ, ರಿಯಾ ಅಜ್ಜಿಯಾಗಿ. ಸಂಗಮ್ ಅತ್ತೆಯಾಗಿ. *'''ಸುಶ್ಮೀತಾ'''<ref>{{cite web |title=ನಮ್ಮ ಲಚ್ಚಿ'ಯ ಶಾಂತವ್ವ ಆಲಿಯಾಸ್ ಸುಶ್ಮಿತಾ ಕ್ರಶ್, ವಿಜಯ್ ಸೂರ್ಯ! |url=https://kannada.filmibeat.com/interview/kannada-serial-namma-lacchi-fame-sushmitha-has-huge-crush-on-vijay-surya-069937.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2023}}</ref>: ಶಾಂತವ್ವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಲಚ್ಚಿ ಸೋದರ ಅತ್ತೆಯಾಗಿ *'''ವಿಕಾಸ್ ಕಾರ್‌ಗೋಡ್''': ಸಾಗರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಸಂಗಮ್ ಅಣ್ಣನಾಗಿ. *'''ಮಾನಸ ಭಟ್''': ಮಾನಸ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಾಗರ್ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ. ಸಂಗಮ್ ಅತ್ತಿಗೆಯಾಗಿ. *'''ದೀಪಾ ರವಿಶಂಕರ್''': ಶಾರದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಸಾಗರ್ ಮತ್ತು ಸಂಗಮ್ ಹೆತ್ತತಾಯಿಯಾಗಿ. ಮಾನಸ ಮತ್ತು ದೀಪಿಕಾ ಅತ್ತೆಯಾಗಿ. *'''ವಿನಯ್ ಗೌಡ''': ಭದ್ರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ದೀಪಿಕಾ ಹಳೆಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ, ರಿಯಾ ಸ್ವಂತ ತಂದೆಯಾಗಿ. ಖ್ಯಾತ ರಾಪರ್. *'''?''': ಗೋಪಾಲನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಲಚ್ಚಿ ಸೋದರ ಮಾವನಾಗಿ. ಶಾಂತಳಾ ಗಂಡನಾಗಿ. ಸುಗ್ಗಿ ತಂದೆಯಾಗಿ. *'''?''': ಸುಗ್ಗಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಗೋಪಾಲ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಳ ಮಗಳಾಗಿ. == ರೂಪಾಂತರಗಳು == {| class="wikitable" style="width:100%; margin-right:0;" |- style="color:white" ! style="background:#7b0c0c; width:20%;"| ಭಾಷೆ ! style="background:#7b0c0c; width:24%;"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! style="background:#7b0c0c; width:13%;"| ಮೂಲ ಬಿಡುಗಡೆ ! style="background:#7b0c0c; width:16%;"| ವಾಹಿನಿ(ಗಳು) ! style="background:#7b0c0c; width:13%;"| ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! style="background:#7b0c0c; width:16%;"| ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ಬಂಗಾಳಿ]] | ''Potol Kumar Gaanwala'' <br> পটল কুমার গানওয়ালা | 14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 | ಸ್ಟಾರ್ ಜಾಸ್ಲಾ | 10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2017 | ಮೂಲ |- | [[ತೆಲುಗು]] | ''Koilamma'' <br> కోయిలమ్మ | 5 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2016 | ಸ್ಟಾರ್ ಮಾ | rowspan="2"| 18 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2020 | rowspan="6"| ರೀಮೆಕ್ |- | [[ಮಲಯಾಳಂ]] | ''Vanambadi'' <br> വാനമ്പാടി | 30 ಜನವರಿ 2017 | ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ |- | [[ತಮಿಳು]] | ''Mouna Raagam'' <br> மௌன ராகம் | 24 ಏಪ್ರಿಲ್ 2017 | ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ | 17 ಮಾರ್ಚ್ 2023 |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''Kullfi Kumarr Bajewala'' <br> कुल्फ़ी कुमार बाजेवाला | 19 ಮಾರ್ಚ್ 2018 | ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ | 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 |- | [[ಮರಾಠಿ]] | ''Tuzech Mi Geet Gaat Aahe'' <br> तुझेच मी गीत गात आहे | 2 ಮೇ 2022 | ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಾವಹ್ | ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Namma Lacchi'' <br> ನಮ್ಮ ಲಚ್ಚಿ | 6 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 | [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] |6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ]] [[ವರ್ಗ:ಡಿಸ್ನಿ ಸ್ಟಾರ್ ಒಡೆತನದ ವಾಹಿನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್]] [[ವರ್ಗ: ಮನೋರಂಜನೆ]] [[ವರ್ಗ: ಕಿರುತೆರೆ]] [[ವರ್ಗ: ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] [[ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] m5dvfyo2jingqc1cydvypg1llf62ywj 0 157903 1372505 1346549 2026-04-30T17:41:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372505 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Archives_of_American_Art_-_Richard_H._Jansen_-_2178.jpg|thumb| ಒಬ್ಬ ಸಚಿತ್ರಕಾರ]] '''ಚಿತ್ರಕಾರ''' ಎಂದರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪಠ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ಬರವಣಿಗೆ|ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು]] ವರ್ಧಿಸುವ ಅಥವಾ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ [[ಕಲಾವಿದ]]. [[ದೃಷ್ಟಾಂತ|ವಿವರಣೆಯು]] ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಅಥವಾ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. <ref>{{Citation|last=Elster|first=Charles|last2=Simons|first2=Herbert|journal=The Reading Teacher|volume=39|number=2|year=1985|title=How important are illustrations in children's readers?|publisher=International Reading Association|pages=148–152|jstor=20199036}}</ref> [[ಜಾಹೀರಾತು|ಜಾಹೀರಾತುಗಳು]], ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ರೆಂಡರಿಂಗ್, ಶುಭಾಶಯ ಪತ್ರಗಳು, [[ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ|ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳು]], [[ಪುಸ್ತಕ|ಪುಸ್ತಕಗಳು]], ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಸ್ಟೋರಿಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, [[ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯವಹಾರ]], ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂವಹನಗಳು, [[ನಿಯತಕಾಲಿಕ|ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳು]], ಶರ್ಟ್‌ಗಳು, ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ಗಳು, [[ಟ್ಯುಟೊರಿಯಲ್|ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್‌ಗಳು]], <ref>{{Cite web |title=Part One: The Instructional Role of Illustrations |url=http://www.comet.ucar.edu/presentations/illustra/illustrations/illustrations_new.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919070238/https://www.comet.ucar.edu/presentations/illustra/illustrations/illustrations_new.htm |archive-date=2021-09-19 |access-date=2014-12-15 |website=ucar.edu}}</ref> ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರುಗಳು, ಕಾರ್ಟೂನುಗಳು|ಕಾರ್ಟೂನ್ ವಿವರಣೆಯು]] ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳು ಅಥವಾ [[ಪ್ರಬಂಧ|ಪ್ರಬಂಧಗಳಿಗೆ]] ಇವರು [[ಹಾಸ್ಯ|ಹಾಸ್ಯವನ್ನು]] ಸೇರಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite web |date=11 December 2014 |title=The first recorded cartoon illustration and animation |url=http://www.islandcartoons.com/the-first-recorded-cartoon-illustration-and-animation/ |website=Island Cartoons |access-date=22 ಜೂನ್ 2024 |archive-date=15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014 |archive-url=https://archive.today/20141215133919/http://www.islandcartoons.com/the-first-recorded-cartoon-illustration-and-animation/ |url-status=dead }}</ref> == ತಂತ್ರಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Simmons-Hermia_and_Lysander._A_Midsummer_Night's_Dream.jpg|thumb| ಎ ಮಿಡ್ಸಮ್ಮರ್ ನೈಟ್ಸ್ ಡ್ರೀಮ್ ''(1870)'' ''ನಿಂದ ಹರ್ಮಿಯಾ ಮತ್ತು ಲೈಸಾಂಡರ್ ಅನ್ನು'' ಚಿತ್ರಿಸುವ ಜಾನ್ ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್ ಅವರಿಂದ ಜಲವರ್ಣ]] ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಉಲ್ಲೇಖ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಣ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜಲವರ್ಣ, [[ಲೇಖನಿ|ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಶಾಯಿ]], ಏರ್ ಬ್ರಷ್ ಕಲೆ, [[ಎಣ್ಣೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ|ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ]], ನೀಲಿಬಣ್ಣ, ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಲಿನೋಲಿಯಮ್ ಕಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಜಾನ್ ಹೆಲ್ಡ್ ಜೂನಿಯರ್ ಅವರು ಲಿನೋಲಿಯಂ ಕಟ್ಗಳು, ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಇಂಕ್ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು, ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಕವರ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು, ಕಾಮಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಟ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಒಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಾಣಿ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವರ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಲಿತಕಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಸ್ಥಾಪಿತ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಕಲಾ ಶಾಲೆ ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ರೇಖಾಚಿತ್ರ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್, ಪಿಂಟ್‌ರೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‍‌ನಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿವರಣೆಗಳು ಎರಡೂ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾ ಶಾಲೆಗಳು ಚಿತ್ರಕಾರನ ಪದವಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೋರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ, ಬಿಎ (ಹಾನ್ಸ್ [[ಪದವಿ]]) ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶಕರು (ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಅಥವಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು) ಅಥವಾ ಜಾಹೀರಾತು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರು ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತರಬೇತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ೧೯೫೦ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ರ ದಶಕಗಳ ಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮವೆಂದರೆ ಕೇಸೈನ್, ಹಾಗೆಯೇ ಎಗ್ ಟೆಂಪೆರಾ. ಈ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ತಕ್ಷಣದ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆ ಚಿತ್ರದ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿತು. ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಮುದ್ರಕಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಡೆದವು. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಿತ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಅಥವಾ ಮೌಸ್ನಂತಹ ಪಾಯಿಂಟಿಂಗ್ ಸಾಧನದ ಮೂಲಕ ಕಲಾವಿದನ ನೇರ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಈ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದವು. ಇಂದು ಅನೇಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರರು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು, ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಡೋಬ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟರ್, ಅಡೋಬ್ ಫೋಟೋಶಾಪ್, ಜಿಐಎಂಪಿ, ಕೋರೆಲ್ ಪೇಂಟರ್ ಮತ್ತು ಅಫಿನಿಟಿ ಡಿಸೈನರ್ನಂತಹ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಈಗ ಆ ವೃತ್ತಿಪರರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Dmoz|en/Arts/Illustration/}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ]] qufamx5dyd4jirwdhnlg68s52jh77ep 0 158800 1372511 1347844 2026-04-30T21:37:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372511 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜಿಷ್ಣು | image = Jishnu Raghavan 1.png | image_size = | caption = 2002 ರಲ್ಲಿ ಜಿಷ್ಣು ರಾಘವನ್ | birthname = ಜಿಷ್ಣು ರಾಘವನ್ ಅಲಿಂಗಿಲ್ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1979|4|23}} | birth_place = ತಳಿಪರಂಬ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | death_date = {{death date and age|2016|3|25|1979|4|23|df=yes}} | death_place = ಕೊಚ್ಚಿ, ಕೇರಳ, ಭಾರತ | occupation = ನಟ | yearsactive = 1987; 2002–2016 | spouse = ಧನ್ಯ ರಾಜನ್ | parents = [[ರಾಘವನ್ (ನಟ)|ರಾಘವನ್]] <br> ರಾಘವನ್ ಶೋಭಾ | signature = Jishnu-Raghavan-Signature.png }} '''ಜಿಷ್ಣು ರಾಘವನ್ ಅಲಿಂಗಿಲ್''' (23 ಏಪ್ರಿಲ್ 1979 - 25 ಮಾರ್ಚ್ 2016),<ref>{{Cite web|url=https://www.ritzmagazine.in/actor-jishnu-raghavan-still-an-inspiration/|title=Actor Jishnu Raghavan still an inspiration|website=ritzmagazine.in|date=25 March 2016|language=en}}</ref> ''' ಜಿಷ್ಣು''' ಎಂದು ಏಕನಾಮದಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ಇವರು ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಅವರು ನಟ ರಾಘವನ್ ಅವರ ಮಗ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/did-you-know/did-you-know-shine-tom-chacko-has-appeared-in-nammal/articleshow/83770413.cms?from=mdr|title=Did you know Shine Tom Chacko has appeared in 'Nammal'?|website=The Times of India|date=23 June 2021|language=en}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ''ನಮ್ಮಲ್'' (2002)<ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/nammal-review-malayalam-pcluy2cdbfgbg.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512003335/https://www.sify.com/movies/nammal-review-malayalam-pcluy2cdbfgbg.html|url-status=dead|archive-date=12 May 2022|title=Nammal|work=[[Sify]]|date=24 April 2003}}</ref> ಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ,  ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿ ಕೇರಳ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ''ಟ್ರಾಫಿಕ್'' (2016).<ref>{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/traffic-review-tight-screenplay-stellar-performance-make-this-a-must-watch/story-MgoVinQ7aH079d4yOARlUJ.html |title=Traffic review: Tight script, stellar performances make it a must-watch |date=6 May 2016 |newspaper=[[Hindustan Times]] |accessdate=29 August 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/malayalam-film-actor-jishnu-raghavan-dies/articleshow/51546874.cms|title=Malayalam film actor Jishnu Raghavan dies|website=The Times of India|date=25 March 2016|language=en}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಜಿಷ್ಣು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ರಾಘವನ್  ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅವರ ಪುತ್ರ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/actor-raghavan-on-chakkarapanthal/articleshow/54866479.cms|title=Actor Raghavan on Chakkarapanthal|website=timesofindia.indiatimes.com|date=15 October 2015|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/how-veteran-malayalam-actor-raghavan-came-to-be-a-part-of-telugu-film-uma-maheshwara-ugra-roopasya/article32265318.ece|title=How veteran Malayalam actor Raghavan came to be a part of Telugu film 'Uma Maheshwara Ugra Roopasya'|website=The Hindu|date=4 August 2020|language=en}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾಭವನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಟೆಕ್ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/chalachithram-film/2021/sep/24/producer-jolly-joseph-about-jishnus-father-raghavan-and-other-old-artist-131461.html|title='വല്ലപ്പോഴും കിട്ടുന്ന അവസരങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് രാഘവേട്ടൻ ജീവിക്കുന്നത്, ജിഷ്ണു ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലോ?'; കുറിപ്പ്|website=samakalikamalayalam.com |language=ml}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/i-used-to-love-housework-jishnu-raghavan/articleshow/51310883.cms?from=mdr|title=I used to love housework: Jishnu Raghavan|website=The Times of India|date=24 January 2017 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/it-is-difficult-to-believe-jishnu-is-no-more-raghavan/articleshow/52007649.cms|title=It is difficult to believe Jishnu is no more: Raghavan|website=timesofindia.indiatimes.com|date=27 April 2016|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jishnu-gifts-a-cup-of-tea-to-his-parents/articleshow/49712472.cms|title=Jishnu gifts a cup of tea to his parents|website=timesofindia.indiatimes.com|date=8 November 2015|language=en}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಅವರು 2007 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಗೆಳತಿ ಧನ್ಯಾ ರಾಜನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು, ಅವರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/i-am-still-under-treatment-but-will-be-back-to-work-soon-jishnu/articleshow/45297132.cms |title=I am still under treatment but will be back to work soon: Jishnu|website=timesofindia.indiatimes.com|date=28 November 2014|language=en}}</ref><ref name="deccanherald.com">{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/malayalam-actor-loses-battle-to-cancer-517074.html|title=Malayalam actor loses battle to cancer|website=www.deccanherald.com|date=25 March 2016|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/morning-jishnu-will-text-me-that-i-am-there-dhanya/articleshow/55558699.cms|title=Every day Jishnu used to text me he is alive|website=The Times of India|date=22 November 2016 |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.kairalinewsonline.com/2016/03/26/42762.html|title=തകര്‍ത്ത് വാരിയ കൗമാരം; തളരാത്ത യൗവനം; ജിഷ്ണുവിന്റെ അപൂര്‍വചിത്രങ്ങള്‍ കാണാം|website=kairalinewsonline.com|date=21 November 2016|language=ml}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/actor-jishnu-raghavan-dies-celebs-offer-condolences-672075|title=Actor Jishnu Raghavan dies; celebs offer condolences|website=www.ibtimes.co.in|date=25 March 2023|language=en}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು == {| class="wikitable" !ವರ್ಷ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಪಾತ್ರ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು !Ref. |- |1987 |''ಕಿಲಿಪಟ್ಟು'' |ಮಗು |ಮಲಯಾಳಂ ಚೊಚ್ಚಲ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದೆ |<ref name="jishn">{{cite news|last1=Bureau |first1=Kerala |title=A promising career cut short by cancer |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malayalam-actor-jishnu-raghavan-a-promising-career-cut-short-by-cancer/article8401215.ece|work=The Hindu|date=27 Mar 2016}}</ref> |- |2002 |''ನಮ್ಮಲ್'' |ಶಿವನ್ |ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಲ |<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/jishnu-nammal-and-ordinary-films.html#|title=‘നമ്മളി’ലൊരാളായി, തികച്ചും ‘ഓർഡിനറി’യായി|website=www.manoramaonline.com|date=25 March 2016|language=ml}}</ref> |- | rowspan="2" |2003 |''ತೆಳುವಾದ'' |ಮುಂಭಾಗ | |<ref name="deccanherald.com"/> |- |''ವಳತೊಟ್ಟು ತಿರಿಂಜಲ್ ನಲಮತೆ ವೀಡು'' |ಅಜಿತ್ ಶೇಖರ್ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2022/12/21/actress-bhavana-posts-throwback-picture-debut-movie-nammal-jishnu-kamal.html|title='Couldn't have asked for a better debut'. Bhavana posts throwback pic from 20 years ago|website=www.onmanorama.com|date=21 December 2022|language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |2004 |''ಪಾರಾಯಮ್'' |ರಾಜು | |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/bhavana-menon-on-20-years-of-nammal-i-still-remember-the-way-i-sulked-when-they-finished-my-make-up-saying-no-one-is-gonna-recognize-me/articleshow/96361587.cms|title=Bhavana Menon on 20 years of ‘Nammal’: I still remember the remember the way I sulked when they finished my make-up, saying, ‘no one is gonna recognize me’|website=timesofindia.indiatimes.com|date=20 December 2022|language=en}}</ref> |- |''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ'' |ರಸ್ತೆ | | <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/freedom-on-mazhavil-manorama/articleshow/49748425.cms|title=Freedom on Mazhavil Manorama|website=The Times of India|date=18 November 2015 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |2005 |''ಪೌರನ್'' |ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕ | | <ref name="hindu 2">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/12/30/stories/2005123001380100.htm|title=Boom year for mollywood|work=[[The Hindu]]|date=30 December 2005| archive-date=6 December 2017|url-status=dead|archiveurl= https://web.archive.org/web/20171206095725/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/12/30/stories/2005123001380100.htm }}</ref> |- |''ನೆರರಿಯನ್ ಸಿಬಿಐ'' |ಸಾಯಿಕುಮಾರ್ | |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/follow-your-dream-and-money-will-follow-jishnu/articleshow/10325184.cms|title=Follow your dream and money will follow|website=timesofindia.indiatimes.com|date=12 October 2011|language=en}}</ref> |- |2006 |''ಚಕ್ಕರ ಮುತ್ತು'' |ಜೀವನ್ ಜಾರ್ಜ್ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/250316/malayalam-actor-jishnu-raghavan-passes-away-battling-cancer.html|title=Malayalam actor Jishnu Raghavan passes away battling cancer|website=www.deccanchronicle.com|date=25 March 2016|language=en}}</ref> |- |2008 |''ಂಜಾನ್'' |ಜಿಷ್ಣು |ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ |<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/jishnu-raghavan-actor-malayalam-film-mollywood-deaths.html|title=5 memorable faces of Jishnu|website=www.onmanorama.com|date=25 March 2016|language=en}}</ref> |- |2010 |''ಯುಗಪುರುಷ'' |ಅಯ್ಯಪ್ಪನ್ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/yugapurushan-review-malayalam-pclx1Iefihbeg.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20220325082014/https://www.sify.com/movies/yugapurushan-review-malayalam-pclx1Iefihbeg.html|url-status=dead|archive-date=25 March 2022|title=Yugapurushan|website=Sify.com|access-date=8 April 2022}}</ref> |- | rowspan="4" |2012 |''ನಿದ್ರಾ'' |ವಿಶ್ವನ್ | |<ref>Sanjith Sidhardhan (13 February 2012). [https://web.archive.org/web/20131109162805/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-13/news-interviews/31054320_1_siddharth-bharathan-flick-movies "Jishnu returns for meaningful cinema"]. ''[[The Times of India]]''. Retrieved 11 November 2012.</ref> |- |''ಸಾಮಾನ್ಯ'' |ಜೋಸ್ ಮ್ಯಾಶ್ | |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/movie-details/news-interviews/jishnu-returns-after-the-break/articleshow/10218747.cms|title=Jishnu returns, after the break|website=timesofindia.indiatimes.com|date=3 October 2011|language=en}}</ref> |- |''ಉಸ್ತಾದ್ ಹೋಟೆಲ್'' |ಮೆಹರೂಫ್ |ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |<ref>{{Cite web|title=Ustad Hotel&nbsp;–Super Opening|url=http://www.sify.com/movies/ustad-hotel-super-opening-news-malayalam-mhekURdcejcsi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316121311/http://www.sify.com/movies/ustad-hotel-super-opening-news-malayalam-mhekURdcejcsi.html|archive-date=16 March 2016|access-date=2016-03-09|website=[[Sify]]}}</ref> |- |''ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಮಯ 10 ರಿಂದ 4'' |ಅವಿನಾಶ್ ಶೇಖರ್ | |<ref name="Review 2">{{cite web|title=Movie Review: Banking Hours|url=http://www.sify.com/movies/banking-hours-10-4-review-malayalam-15009384.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20130327023253/http://www.sify.com/movies/banking-hours-10-4-review-malayalam-15009384.html|url-status=dead|archive-date=27 March 2013|author=Moviebuzz|website=[[Sify]]|date=6 October 2012|accessdate=7 October 2012}}</ref> |- | rowspan="3" |2013 |''ಆಟಗಾರರು'' |ಹರಿಕೃಷ್ಣನ್ | |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/rajesh-nairs-new-film-is-for-all-generations/articleshow/13409640.cms?from=mdr|title=Rajesh Nair's new film is for all generations|website=timesofindia.indiatimes.com|date=9 June 2012|language=en}}</ref> |- |''ಇನ್ನುಂ ಇನ್ನಂ ಎನ್ನಂ'' |ಶ್ರೀಧರ್ ಕೃಷ್ಣ | |<ref>{{cite web|url=https://www.malayalachalachithram.com/listsongs.php?m=3633|title=Players|publisher=malayalachalachithram.com}}</ref> |- |''ರೆಬೆಕಾ ಉತ್ತುಪ್ ಕಿಝಕ್ಕೆಮಲ'' |ಕುರುವಿಲ ಕಟ್ಟಿಂಗಲ್ | |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/rebecca-uthup-kizhakkemala-inspired-by-the-story-of-gold/articleshow/17900303.cms|title=Rebecca Uthup Kizhakkemala inspired by the story of Gold|website=timesofindia.indiatimes.com|date=6 January 2013|language=en}}</ref> |- |2015 |''ಕಲ್ಲಪ್ಪಡಂ'' |ರೋಗ |ತಮಿಳು ಚೊಚ್ಚಲ |<ref name="indiatimes">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/Kallappadam/movie-review/46646386.cms|publisher=timesofindia.indiatimes.com|title=Kallappadam Movie Review, Trailer, & Show timings at Times of India|newspaper=The Times of India |access-date=10 November 2016}}</ref> |- |2016 |''ಸಂಚಾರ'' |ಹೇಮಾನ್ |ಹಿಂದಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಮರಣೋತ್ತರ ಚಿತ್ರ |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jishnu-to-make-his-bollywood-debut/articleshow/25937809.cms|title=Jishnu to make his Bollywood debut|website=timesofindia.indiatimes.com|date=17 November 2013|language=en}}</ref> |} == ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು == {| class="wikitable" !ವರ್ಷ !ಶೀರ್ಷಿಕೆ !ಭಾಷೆ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು !Ref. |- |2017 |''ಕರ್ಮ ಆಟಗಳು'' |ಇಲ್ಲ |ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ |<ref>{{cite web |date=11 December 2017 |title=Karma Games is my tribute to Jishnu: Aadarsh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/karma-games-is-my-tribute-to-jishnu-aadarsh/articleshow/62025622.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *{{IMDb name|nm1517703}} {{Authority control}} {{Interwikineeded}} gfilt2a6tzqooloy27n55g3fxkda9ge 0 164628 1372525 1349091 2026-05-01T03:11:39Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372525 wikitext text/x-wiki {{Infobox chess player | name = ಡಿಂಗ್ ಲಿರೆನ್ | image = DingLiren24a.jpg | alt = | caption = 2024ರಲ್ಲಿ ಡಿಂಗ್ ಲಿರೆನ್ | birth_date = {{Birth date and age|1992|10|24|df=y}} | birth_place = [[ವೆನ್ಝೌ]], ಝೆಜಿಯಾಂಗ್, ಚೀನಾ | death_date = | death_place = | title = [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್]] (2009)<ref>{{Cite web |last=Administrator |title=FIDE Title Applications (GM, IM, WGM, WIM, IA, FA, IO) |url=http://ratings.fide.com/title_applications.phtml?details=1&id=8603677&title=GM&pb=24 |access-date=2024-12-14 |archive-date=2020-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201019130910/https://ratings.fide.com/title_applications.phtml?details=1&id=8603677&title=GM&pb=24 |url-status=dead }}</ref> | worldchampion = 2023–2024 | rating = | peakrating = 2816 (November 2018) <!-- FIDE ratings only, do not use live ratings from 2700chess.com --> | ranking = No. 1 (April 2023) | peakranking = No. 2 (November 2021) | FideID = 8603677 | module = {{Infobox Chinese|child=yes | c = 丁立人 | p = Dīng Lìrén | mi = {{IPAc-cmn|d|ing|1|-|l|i|4|r|en|2}} | wuu = {{tonesup|Tin1 Liq5 nyin3}} }} }} '''ಡಿಂಗ್ ಲಿರೆನ್''' (ಜನನ 24{{nbsp}}ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1992) ಒಬ್ಬ ಚೈನೀಸ್ ಚೆಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದು, 2023-2024 ರಿಂದ 17 ನೇ ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಚೈನೀಸ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 2019 ರ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು, ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ವಾಚಿಯರ್-ಲಾಗ್ರೇವ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಕ್ಯೂಫೀಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=9 December 2019 |title=Ding Liren Wins 2019 Grand Chess Tour |url=https://www.chess.com/news/view/ding-liren-wins-2019-grand-chess-tour#:~:text=Ding%20Liren%20won%20the%202019,up%20Vachier%2DLagrave%20earned%20%24100%2C000.}}</ref><ref>{{Cite web |last=Doggers (PeterDoggers) |first=Peter |date=30 August 2019 |title=Ding Beats Carlsen In Playoff To Win Sinquefield Cup |url=https://www.chess.com/news/view/ding-wins-2019-sinquefield-cup-grand-chess-tour |website=Chess.com}}</ref> ಡಿಂಗ್ ಅವರು ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ಫಿಡೆ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ 2800, '''ಎಲೊ''' ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಆಟಗಾರ. ಜುಲೈ 2016 ರಲ್ಲಿ, 2875 ರ '''ಫಾಸ್ಟ್ ಚೆಸ್ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್''' ರೇಟಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು-ಶ್ರೇಣಿಯ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="auto">{{Cite web |title=Search results: July 2016 |url=https://ratings.fide.com/download.phtml?period=2016-07-01 |access-date=1 December 2018 |publisher=[[FIDE]]}}</ref> ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ 2830 ರೇಟಿಂಗ್ನೊಂದಿಗೆ ನಂ.1 ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ರಾಪಿಡ್ ಆಟಗಾರರಾದರು.<ref>{{Cite web |title=Search results: July 2023 |url=https://ratings.fide.com/download.phtml?period=2023-07-01 |access-date=2 August 2023 |publisher=[[FIDE]]}}</ref> ಡಿಂಗ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2017 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2018 ರವರೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರಾಗಿದ್ದರು, 29 ಗೆಲುವುಗಳು ಮತ್ತು 71 ಡ್ರಾಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಈ 100 ಪಂದ್ಯಗಳ ಅಜೇಯ ಸರಣಿಯು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಚೆಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚೆಸ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ#ಅತಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಅಜೇಯಸರಣಿ ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |last=Peterson |first=Macauley |date=11 November 2018 |title=Ding defeated! Tiviakov celebrates! |url=https://en.chessbase.com/post/ding-defeated |publisher=ChessBase}}</ref> 2019 ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಕಾರ್ಲ್ಸನ್ ಇದನ್ನು ಮೀರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Overvik |first=Jostein |last2=Strøm |first2=Ole Kristian |date=21 October 2019 |title=Magnus Carlsen satte verdensrekord: 101 partier uten tap |url=https://www.vg.no/sport/i/AdW1Oq/magnus-carlsen-satte-verdensrekord-101-partier-uten-tap |website=Verdens Gang |language=no}}</ref> ಡಿಂಗ್ 2017 ಮತ್ತು 2019 ರಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಚೆಸ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ನ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 2022 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು: ಇದು ಕಾರ್ಲ್ಸನ್ ತನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಇಯಾನ್ ನೆಪೊಮ್ನಿಯಾಚ್ಚಿ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ 2023 ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿತು. ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಚೆಸ್ನಲ್ಲಿ 7–7 ಟೈ ವಿರಾಮದ ನಂತರ ನೆಪೊಮ್ನಿಯಾಚ್ಚಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ 2023, 21/2 ರಿಂದ 11/2 ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಗೆದ್ದರು. ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ 2024 ರ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು '''ಗುಕೇಶ್ ದೊಮ್ಮರಾಜು''' ವಿರುದ್ಧ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, 61/2 ರಿಂದ 71/2 ಸ್ಕೋರ್ ತಲುಪಿದರು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಡಿಂಗ್ ಚೀನಾದ ವೆನ್ಝೌನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ ಚೆಸ್ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Ding Liren makes history, becoming World Champion |url=https://www.fide.com/news/2365 |access-date=1 May 2023 |website=www.fide.com |language=en}}</ref> ಅವರು ವೆನ್ಝೌ ಝೌಯುವಾನ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web |title=温州市中通国际学校 |url=http://ztxx.lwedu.cn/xyxw/p/5260.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026232750/http://ztxx.lwedu.cn/xyxw/p/5260.html |archive-date=26 October 2020 |access-date=24 October 2020 |website=ztxx.lwedu.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=新闻中心 – 温州网 |url=http://news.66wz.com/system/2004/08/31/058682114.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027163051/http://news.66wz.com/system/2004/08/31/058682114.shtml |archive-date=27 October 2020 |access-date=24 October 2020 |website=news.66wz.com}}</ref> ಮತ್ತು ಝೆಜಿಯಾಂಗ್ ವೆನ್ಝೌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ನ.<ref>{{Cite web |title=浙江省温州中学 今日温中 我校高三学生丁立人与国际象棋特级大师卜祥志温州论剑 |url=http://wzms.wzer.net/art/2010/10/11/art_3017_103124.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027210511/http://wzms.wzer.net/art/2010/10/11/art_3017_103124.html |archive-date=27 October 2020 |access-date=24 October 2020 |website=wzms.wzer.net}}</ref> ಮತ್ತು ಪೀಕಿಂಗ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ <ref>{{Cite web |date=2 November 2017 |title=PKU alumnus Ding Liren becomes the Runner-Up in the Individual Events of 2017 Chess World Cup |url=http://newsen.pku.edu.cn/news_events/news/focus/6411.htm |access-date=27 April 2020 |publisher=Peking University}}</ref><ref name="FIDE news 2020 Candidates">{{Cite web |date=14 March 2020 |title=Introducing Candidates: Ding Liren |url=https://www.fide.com/news/444 |access-date=24 July 2020 |website=fide.com}}</ref> ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಚೆಸ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಡಿಂಗ್ ಮೂರು ಬಾರಿ ಚೈನೀಸ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ (2009,<ref>{{Cite web |date=9 June 2009 |title=Chinese Championship – decision by default |url=https://en.chessbase.com/post/chinese-championship-decision-by-default |access-date=24 June 2023 |website=Chess News |language=en}}</ref> 2011,<ref>{{Cite web |date=11 April 2011 |title=2011 Chinese Championship: Ding Liren and Zhang Xiaowen win! |url=https://en.chessbase.com/post/2011-chinese-championship-ding-liren-and-zhang-xiaowen-win- |access-date=24 June 2023 |website=Chess News |language=en}}</ref> 2012<ref>{{Cite web |title=Chinese Chess Championships 2012 {{!}} The Week in Chess |url=https://theweekinchess.com/chessnews/events/chinese-chess-championships-2012 |access-date=24 June 2023 |website=theweekinchess.com}}</ref>) ಮತ್ತು 2012 ರಿಂದ 2018 ರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಚೆಸ್ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ, 2014 ಮತ್ತು 2018 ರಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು 2014 ಮತ್ತು 2018 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಚಿನ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಟೀಮ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿ ತಂಡ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳ್ಳಿ ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=Ding Liren |url=https://gashimovchess.com/content/165 |access-date=1 May 2023 |website=gashimovchess.com |archive-date=1 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501205547/https://gashimovchess.com/content/165 |url-status=dead }}</ref> === 2015 === ವಾಂಗ್ ಯುಯೆ(ಚೆಸ್ ಆಟಗಾರ) FIDEಯ FIDE ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಅಗ್ರ ೧೦ ರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದರು.ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಾಂಗ್ ಯು ನಂತರದ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಆಟಗಾರರಾದರು. === 2016 === ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ವೇಗದ ಚೆಸ್ === 2017 === ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017 ರಲ್ಲಿ ಚೆಸ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆದ ನಂತರ, ಅವರು ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಾಯ === 2018 === ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ 2018 ರಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ 1 ಗೆಲುವು ಮತ್ತು 13 ಡ್ರಾಗಳೊಂದಿಗೆ 4 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು, ಈವೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಸೋಲದ ಏಕೈಕ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ಫಿಡೆ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ 2800 ಎಲೋ ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಆಟಗಾರರಾದರು, ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು 2816 ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ತಲುಪಿದರು, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ-ಹತ್ತನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಟಿಂಗ್. ಇದು ಅವರನ್ನು ಆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ 4 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.<ref>{{Cite web |title=Top 100 Players November 2018 FIDE Top players archive |url=https://ratings.fide.com/toparc.phtml?cod=521 |access-date=16 May 2024 |website=ratings.fide.com |archive-date=1 ನವೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181101060736/https://ratings.fide.com/toparc.phtml?cod=521 |url-status=dead }}</ref> === 2019 === ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ 61/2/11 (+2−0=9) ಸ್ಕೋರ್ ನೊಂದಿಗೆ 2845 ಪ್ರದರ್ಶನ ರೇಟಿಂಗ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಕ್ಯೂಫೀಲ್ಡ್ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಪ್ಲೇಆಫ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಕಾರ್ಲ್ ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಎರಡೂ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಬ್ಲಿಟ್ಜ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 2–0 ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=30 August 2019 |title=Ding Liren Wins 2019 Sinquefield Cup |url=https://new.uschess.org/news/ding-liren-wins-2019-sinquefield-cup |access-date=27 July 2023 |website=US Chess.org |language=en}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ಚೆಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ 2019 ರಲ್ಲಿ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ [[ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ 2020–21|2020–21 ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್]] ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು.ವಿಶ್ವಕಪ್]] ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ. ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಆಟಗಳನ್ನು (+1−1=2), ಕ್ಷಿಪ್ರ ಟೈಬ್ರೇಕ್ಗಳನ್ನು (+0−0=4) ಡ್ರಾ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವರು ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ [[ಟೆಮೌರ್ ರಾಡ್ಜಾಬೊವ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು, ನಂತರ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್ ಟೈಬ್ರೇಕ್ಗಳಲ್ಲಿ 2-0 ಅಂತರದಿಂದ ಸೋತರು.<ref>{{Cite web |last=Doggers (PeterDoggers) |first=Peter |date=4 October 2019 |title=Radjabov Wins FIDE Chess World Cup; Vachier-Lagrave Takes 3rd |url=https://www.chess.com/news/view/radjabov-wins-2019-fide-chess-world-cup-final-tiebreak |access-date=28 September 2024 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಕಾರ್ಲ್ಸನ್, [[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ವಾಚಿಯರ್-ಲಾಗ್ರೇವ್]] ಮತ್ತು [[ಲೆವೊನ್ ಅರೋನಿಯನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು 2019 ರ [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್]] ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಡಿಂಗ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್ ಫೈನಲ್ ಗೆದ್ದರು,<ref>{{Cite web |last=Doggers (PeterDoggers) |first=Peter |date=9 December 2019 |title=Ding Liren Wins 2019 Grand Chess Tour |url=https://www.chess.com/news/view/ding-liren-wins-2019-grand-chess-tour |access-date=27 July 2023 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> beating Aronian in the semi-finals and Vachier-Lagrave in the finals. === 2020–2021 === ಮಾರ್ಚ್ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ [[ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ 2020–2021|2020–21 ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ಅವರು ಕಳಪೆ ಆರಂಭವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು 7/14 (+4–4 = 6) ಸ್ಕೋರ್ ಮತ್ತು 2768 ಪ್ರದರ್ಶನ ರೇಟಿಂಗ್ನೊಂದಿಗೆ 5 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |title=Chess-Results Server Chess-results.com – 2020–2021 FIDE World Chess Candidates Tournament |url=https://archive.chess-results.com/tnr557461.aspx?lan=1&art=9&fed=CHN&snr=2 |access-date=28 September 2024 |website=archive.chess-results.com |archive-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214192745/https://archive.chess-results.com/tnr557461.aspx?snr=2&lan=1&art=9&fed=CHN |url-status=dead }}</ref> === 2022–2023 === [[ಸೆರ್ಗೆ ಕರ್ಜಾಕಿನ್]] ಅವರನ್ನು [[ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ 2022]] ನಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಡಿಂಗ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=Ding Liren world no. 2 on May 2022 FIDE rating list |url=https://chess24.com/en/read/news/ding-liren-world-no-2-on-may-2022-fide-rating-list |access-date=4 June 2022 |website=chess24.com |language=en}}</ref> ಕೋವಿಡ್ -19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಿಂಗ್ ಚೀನಾದ ಹೊರಗಿನ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಅರ್ಹತೆಗಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಆಟಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಕೊರತೆಯಿತ್ತು,<ref name="Chess24-SK-banned">[https://chess24.com/en/read/news/sergey-karjakin-banned-from-chess-for-6-months-over-ukraine-stance Russian grandmaster Sergey Karjakin banned from chess for 6 months over Ukraine stance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220416053310/https://chess24.com/en/read/news/sergey-karjakin-banned-from-chess-for-6-months-over-ukraine-stance |date=2022-04-16 }}, [[chess24]], 21 March 2022</ref><ref name="BardenMarch25">{{Cite web |last=Barden |first=Leonard |date=25 March 2022 |title=Chess: China's Ding Liren could make unlikely late bid for Candidates place |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/mar/25/chess-china-ding-liren-could-make-unlikely-late-bid-for-candidates-place-magnus-carlsen |access-date=29 March 2022 |website=The Guardian |language=en}}</ref> ಆದರೆ [[ಚೈನೀಸ್ ಚೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್]] ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ರೇಟಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು.<ref>[https://www.chess.com/news/view/ding-liren-world-number-two-candidates Ding Liren Back To World #2, Plans To Reach 30 Rated Games Needed For Candidates], [[chess.com]], 28 March 2022</ref> ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಆರಂಭದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 8/14 (+4−2=8) ನೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು, ಜುಲೈ 5 ರಂದು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅದೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ [[ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಕಾರ್ಲ್ಸನ್]] ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ಸ್ ವಿಜೇತ ಇಯಾನ್ ನೆಪೊಮ್ನಿಯಾಚ್ಚಿ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಡಿಂಗ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವು ಅವರನ್ನು ನೆಪೊಮ್ನಿಯಾಚ್ಚಿ ಆಡಲು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿತು [[ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ 2023]].<ref>{{Cite web |last=Doggers |first=Peter |date=20 July 2022 |title=BREAKING: Carlsen Not To Defend World Title |url=https://www.chess.com/news/view/magnus-carlsen-not-to-defend-chess-world-title |access-date=20 July 2022 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> ಜನವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್]], ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ [[ಗುಕೇಶ್ ಡಿ]] ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಆರ್ ಪ್ರಗ್ನಾನಂದ]], [[ರಿಚಾರ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಅನೀಶ್ ಗಿರಿ]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತರು ಮತ್ತು 51/2/13 (+1-3 = 10) ನೊಂದಿಗೆ 11 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |title=Tata Steel Chess 2023: Masters Results |url=https://www.chess.com/events/2023-tata-steel-chess-masters/results}}</ref> This result dropped his rating below 2800, leaving only Magnus Carlsen to retain a rating above 2800. === ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ (2023–2024) === {| class="wikitable" style="text-align:center; background:white; color:black" |+ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2023 |- ! rowspan="2" | ! rowspan="2" |ರೇಟಿಂಗ್ !! colspan="14" |ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಟಗಳು !! rowspan="2" |Points !! colspan="4" |Rapid games !! rowspan="2" | Total |- ! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! 15 !! 16 !! 17 !! 18 |- | align="left" | {{flagathlete|Ian Nepomniachtchi|FIDE}}|| 2795 |½|| style="background:black; color:white" |1 |½|| style="background:black; color:white" |0 |1|| style="background:black; color:white" |0 |1|| style="background:black; color:white" |½ |½|| style="background:black; color:white" |½ |½|| style="background:black; color:white" |0 |½|| style="background:black; color:white" |½ |'''7''' | style="background:black; color:white" | ½|| ½|| style="background:black; color:white" | ½||0 |'''8½''' |- | align="left" | {{flagathlete|Ding Liren|CHN}} || 2788 | style="background:black; color:white" |½ |0|| style="background:black; color:white" |½ |1|| style="background:black; color:white" |0 |1|| style="background:black; color:white" |0 |½|| style="background:black; color:white" |½ |½|| style="background:black; color:white" |½ |1|| style="background:black; color:white" |½ |½ |'''7''' | ½|| style="background:black; color:white" | ½|| ½|| style="background:black; color:white" |1 |'''9½''' |} ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನೆಪೊಮ್ನಿಯಾಚ್ಚಿ ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ 2023 ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಪಂದ್ಯ]] ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಗವು 7–7 ರಿಂದ ಸಮಬಲಗೊಂಡಿತು. ಡಿಂಗ್ ನಂತರ ಟೈಬ್ರೇಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನೆಪೊಮ್ನಿಯಾಚ್ಚಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು, ನಾಲ್ಕನೇ ಗೇಮ್ ಅನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite news |last=Graham |first=Bryan Armen |date=30 April 2023 |title=Ding Liren defeats Ian Nepomniachtchi to win World Chess Championship – live |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2023/apr/30/world-chess-championship-live-tiebreaks-ian-nepomniachtchi-ding-liren |access-date=30 April 2023 |work=the Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ಡಿಂಗ್ ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ಜಿಸಿಟಿ ಸೂಪರ್ಬೆಟ್ ಚೆಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ರೊಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, 4/9 (+1−2 = 6) ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ 8 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |title=Results & Standings – Grand Chess Tour: Superbet Chess Classic Romania 2023 |url=https://www.chess.com/events/2023-gct-superbet-chess-classic-romania/results |access-date=16 May 2024 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> ಇದರ ನಂತರ, ಡಿಂಗ್ ಖಿನ್ನತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |last=Svensen (TarjeiJS) |first=Tarjei J. |date=4 November 2023 |title=Ding Reveals Reason For Withdrawals, Expects Comeback In 2024 |url=https://www.chess.com/news/view/ding-reveals-reasons-for-absence-expects-2024-comeback |access-date=22 April 2024 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Metz |first=Hartmut |date=22 April 2024 |title=Schach-Weltmeister Ding Liren: "Ich möchte ein netter Mensch sein" |url=https://taz.de/!6003099/ |access-date=2 June 2024 |work=Die Tageszeitung: taz |language=de |issn=0931-9085 |quote=Ich hatte einige Probleme, das ist richtig. Ich war erschöpft, konnte aber trotzdem nicht besonders gut schlafen. Das führte zu einer Depression. |trans-quote=I had some problems, that's true. I was exhausted, but I still couldn't sleep very well. That led to depression.}}</ref> ==== 2024 ==== ಡಿಂಗ್ ಜನವರಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ವಿರಾಮವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು, ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ 2024]] ನಲ್ಲಿ 6/13 (+2−3 = 8) ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |title=Tata Steel Chess 2024: Masters Results |url=https://www.chess.com/events/2024-tata-steel-chess-masters/results}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ [[ವೇಗದ ಚೆಸ್|ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸಮಯ ನಿಯಂತ್ರಣ (45+10)]] [[ಗ್ರೆಂಕೆ ಚೆಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ಡಬಲ್ ರೌಂಡ್-ರಾಬಿನ್ ನಲ್ಲಿ 4/10 (+0−2=8) ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ, 4ನೇ ಸ್ಥಾನದ ಟೈಬ್ರೇಕರ್ ನಲ್ಲಿ [[ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಕೀಮರ್]] ಮತ್ತು [[ಡೇನಿಯಲ್ ಫ್ರಿಡ್ಮನ್]] (+1−2=1) ಅವರೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು 6 ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ 5 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಫ್ರಿಡ್ಮನ್ ಅವರನ್ನು 11/2–1/2 ರಿಂದ 5 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೋಲಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=McGourty (Colin_McGourty) |first=Colin |date=31 March 2024 |title=GRENKE Chess Day 5: Carlsen Wins Round-Robin As Ding Suffers |url=https://www.chess.com/news/view/2024-grenke-chess-classic-day-5 |access-date=28 September 2024 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> ಮೇ-ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ನಾರ್ವೆ ಚೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು, 7/30 ಸ್ಕೋರ್ ನೊಂದಿಗೆ 6 ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ಡಬಲ್ ರೌಂಡ್-ರಾಬಿನ್ ಆಗಿತ್ತು, [[ವೇಗದ ಚೆಸ್#ಅರ್ಮಗೆಡ್ಡನ್]]ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಡ್ರಾ ನಂತರ ಅರ್ಮಗೆಡ್ಡನ್ ಪ್ಲೇಆಫ್[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಒಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗೆಲುವನ್ನು ಮೂರು ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಡ್ರಾ ಮತ್ತು ಅರ್ಮಗೆಡ್ಡನ್ ಗೆಲುವನ್ನು ಒಂದೂವರೆ ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಡ್ರಾ ಮತ್ತು ಅರ್ಮಗೆಡ್ಡನ್ ಸೋಲನ್ನು ಒಂದು ಅಂಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸೋಲನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಂಗ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೆಲುವು, ನಾಲ್ಕು ಸೋಲು ಮತ್ತು ಆರು ಡ್ರಾಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |title=Ding, Liren CHN Individual Calculations Chess Ratings FIDE |url=https://ratings.fide.com/calculations.phtml?id_number=8603677&period=2024-07-01&rating=0 |access-date=28 September 2024 |website=ratings.fide.com}}</ref> ಅವರು 6 ಅರ್ಮಗೆದ್ದೋನ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ 2 ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು, [[ಆರ್ ಪ್ರಗ್ನಾನಂದ]] ಮತ್ತು [[ಹಿಕಾರು ನಕಮುರಾ]] ವಿರುದ್ಧ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ, ಚೀನಾವನ್ನು ಬೋರ್ಡ್ ಒನ್ ಆಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು [[45th_Chess_Olympiad]ಚೆಸ್ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್]] ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ವಿಫಲರಾದರು ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಫಿಡೆ ಅಗ್ರ 20 ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು.<ref>{{Cite web |date=October 2024 |title=October 2024 FIDE Ratings: Gukesh Joins Arjun In World Top-5 |url=https://www.chess.com/news/view/october-2024-fide-rating-list |access-date=1 October 2024 |publisher=chess.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 2024 |title=Arjun Erigaisi, Gukesh in top 5 rankings after historic Chess Olympiad; Ding Liren out of top 20 |url=https://indianexpress.com/article/sports/chess/arjun-erigaisi-d-gukesh-top-5-ranking-ding-liren-9598580/ |access-date=1 October 2024 |publisher=Indian Express}}</ref> ಅವರು 31/2/8 (+0−1=7) ಸ್ಕೋರ್ ನೊಂದಿಗೆ 2664 ರೇಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Chess-Results Server Chess-results.com – 45th Chess Olympiad Budapest 2024 |url=https://chess-results.com/tnr967173.aspx?lan=1&art=9&fed=CHN&flag=30&snr=215 |access-date=28 September 2024 |website=chess-results.com}}</ref> === ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ 2024 === ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲು, ಡಿಂಗ್ ವರ್ಷವಿಡೀ ಅವರ ಮಾನಸಿಕ ಹೋರಾಟಗಳಿಂದಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ [[ಅಂಡರ್‌ಡಾಗ್]] ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಸಿಂಗಾಪುರದ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ''[[ದಿ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಡಿಂಗ್, "ನಾನು ಮೊದಲಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ... ಮತ್ತು ಅವರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದರೆ."<ref>{{Cite web |date=3 October 2024 |title=Ding Liren opens up on mental struggles |url=https://en.chessbase.com/post/ding-liren-opens-up-on-mental-struggles}}</ref> ಆಡ್ಸ್‌ಮೇಕರ್‌ಗಳು ಡಿಂಗ್‌ಗೆ ಗೆಲ್ಲಲು 3 ರಿಂದ 1 ಆಡ್ಸ್ ನೀಡಿದರು, ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 25% ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Chess World Championship 2024 Betting Odds: Gukesh Dommaraju 'SHORTENS FURTHER' into 2/9 to win the upcoming Chess World Championship! |url=https://www.olbg.com/news/chess-world-championship-2024-betting-odds-gukesh-dommaraju-shortens-further-2-9-win-upcoming-chess-world-championship}}</ref> ಪಂದ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಡಿಂಗ್‌ನ ಮಾನಸಿಕ ಹೋರಾಟಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಪಂದ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ [[ಅನಿಶ್ ಗಿರಿ]], ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಟೈ ಮಾಡಲು 12 ನೇ ಗೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಂಗ್ ಅವರ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ, "[ಡಿಂಗ್] ನಿನ್ನೆ ತುಂಬಾ ಮುರಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಈಗ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗದ ಆಟವನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ!"<ref>{{Cite web |title=Ding Strikes Back to Beat Gukesh in Perfect World Chess Championship Game 12 |url=https://www.chess.com/news/view/fide-world-chess-championship-2024-game-12}}</ref> ಗುಕೇಶ್ 7½ ವಿರುದ್ಧ 6½ ಸ್ಕೋರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಡಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. 14 ನೇ ಆಟದಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ಯಾದೆಯ ಕೆಳಗೆ ಇರುವಾಗ ಎರಡು ತುಂಡುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅಂತಿಮ ಆಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ತಪ್ಪನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಡ್ರಾ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದನು.<ref>{{Cite web |title=Chess: D Gukesh becomes youngest world champion, outsmarts Ding Liren in Game 14 |url=https://www.indiatoday.in/sports/other-sports/story/chess-d-gukesh-vs-ding-liren-world-chess-championship-youngest-champion-2648943-2024-12-12}}</ref> == ಫಲಿತಾಂಶಗಳು == * ನವೆಂಬರ್ 2003: [[ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂತ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್|U-10 ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂತ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] [[ಹೆರಾಕ್ಲಿಯೊ]] ನಲ್ಲಿ, [[ಎಲ್ಟಾಜ್ ಸಫರ್ಲಿ]] ಜೊತೆಗೆ 9½/11 ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ 1ನೇ, ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ 2ನೇ<ref>{{Cite web |title=World Youth Chess Championships 2002 :: Chess.GR |url=http://www.chess.gr/tourn/2002/wycc02/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923202606/http://www.chess.gr/tourn/2002/wycc02/index.html |archive-date=23 September 2015 |access-date=20 June 2009}}</ref> * ಏಪ್ರಿಲ್ 2004: [[ಜಿನಾನ್]] ನಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಪುರುಷರ ಟೀಮ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, 1/4 ಸ್ಕೋರ್ * ನವೆಂಬರ್ 2004: [[ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂತ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್|U-12 ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂತ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] [[ಹೆರಾಕ್ಲಿಯೊ]] ನಲ್ಲಿ, 9½/11 ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ 1 ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನ<ref>{{Cite web |title=Chess.GR :: World Youth Chess Championships 2004 |url=http://www.chess.gr/tourn/2004/wycc04/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923202610/http://www.chess.gr/tourn/2004/wycc04/index.html |archive-date=23 September 2015 |access-date=20 June 2009}}</ref> * ಜುಲೈ 2005: [[ಚೈನೀಸ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್|ಚೀನೀ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] [[ಹೆಫೀ]] * ಏಪ್ರಿಲ್ 2007: [[ಝೋನಲ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್]] 3½ (ಚೀನಾ) [[ಡೆಝೌ]] ನಲ್ಲಿ, 6½/9 ಗಳಿಸಿದರು * ಜುಲೈ 2007: [[ಝುಹೈ]] ನಲ್ಲಿ ಚೈನೀಸ್ ಪುರುಷರ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುಂಪು B, 7/10 ಸ್ಕೋರ್ * ಮೇ 2008: [[ಚೀನೀ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್|ಚೀನೀ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ನಲ್ಲಿ, 5½/11 ಗಳಿಸಿ 6ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು * ಜೂನ್ 2008: [[ಚೆಸ್ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್|ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್‌ಗಾಗಿ ಪುರುಷರ ಆಯ್ದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]] [[ನಿಂಗ್ಬೋ]] ನಲ್ಲಿ, 4/10 ಸ್ಕೋರ್ * ಜುಲೈ 2008: ಜೆಕ್ ಓಪನ್ 2008 MS U14 U16 – [[ಪರ್ಡುಬಿಸ್]] ನಲ್ಲಿ M-ಸಿಲ್ನಿಸ್ ಓಪನ್, 5/5 ಸ್ಕೋರ್ * ಏಪ್ರಿಲ್ 2009: ಬೀಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ವಲಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ 3½ (ಚೀನಾ), ಸ್ಕೋರ್ 5/11 * ಮೇ 2009: ಸುಬಿಕ್ ಬೇ ಫ್ರೀಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 8ನೇ ಏಷ್ಯನ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಇಂಡಿವಿಜುವಲ್ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ಸ್ಕೋರ್ 6/11 (ಮೊದಲ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ರೂಢಿ) * ಮೇ 2009: [[ಚೀನೀ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್|ಚೈನೀಸ್ ಇಂಡಿವಿಜುವಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] [[ಕ್ಸಿಂಗುವಾ, ಜಿಯಾಂಗ್‌ಸು|ಕ್ಸಿಂಗುವಾ]], [[ಜಿಯಾಂಗ್ಸು]], 8½/11 ಮತ್ತು 2800+ TPR ನಲ್ಲಿ 1ನೇ<ref>{{Cite web |date=14 June 2009 |title=Chinese Championship – a pictorial review |url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5506}}</ref> (ಎರಡನೇ GM ರೂಢಿ) * ಆಗಸ್ಟ್ 2009: ಡಾಗೊಮಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ - ಚೀನಾ (ಪುರುಷರು), 2½/5 ಗಳಿಸಿದರು * ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009: [[ಜಿನ್‌ಝೌ]] ನಲ್ಲಿ ಚೈನೀಸ್ ಚೆಸ್ ಕಿಂಗ್, 3½/7 ಗಳಿಸಿದರು * ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009, ಅವರು ಚೀನಾದ [[ಚೆಸ್ ಇನ್ ಚೀನಾ#GM ಮತ್ತು WGM ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು|30ನೇ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್]].<ref>{{Cite web |date=19 October 2009 |title=Titles approved at the 80th FIDE Congress |url=https://www.fide.com/component/content/article/1-fide-news/4148--titles-approved-at-the-80th-fide-congress- |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331165242/https://www.fide.com/component/content/article/1-fide-news/4148--titles-approved-at-the-80th-fide-congress- |archive-date=31 March 2019 |access-date=10 July 2019 |publisher=FIDE}}</ref> * ಏಪ್ರಿಲ್ 2011: [[ಚೀನೀ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್|ಚೈನೀಸ್ ಇಂಡಿವಿಜುವಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] [[ಕ್ಸಿಂಗುವಾ, ಜಿಯಾಂಗ್ಸು|ಕ್ಸಿಂಗುವಾ]], [[ಜಿಯಾಂಗ್ಸು]], 9/11 ರೊಂದಿಗೆ 1ನೇ<ref>{{Cite web |title=Chinese Championship (2011) |url=https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=73374&crosstable=1 |website=www.chessgames.com}}</ref> * ಚೆಸ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ 2011: ವೆಸ್ಲಿ ಸೋ ಅವರಿಂದ ನಾಕೌಟ್<ref>{{Cite web |last=Crowther |first=Mark |date=21 September 2011 |title=The Week in Chess: FIDE World Cup Khanty-Mansiysk 2011 |url=http://theweekinchess.com/chessnews/events/fide-world-cup-khanty-mansiysk-2011/world-cup-round-1-playoffs-see-major-stars-go-through-in-a-day-of-blunders |access-date=14 November 2011 |publisher=London Chess Center |archive-date=17 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817200131/https://theweekinchess.com/chessnews/events/fide-world-cup-khanty-mansiysk-2011/world-cup-round-1-playoffs-see-major-stars-go-through-in-a-day-of-blunders |url-status=dead }}</ref> * ಏಪ್ರಿಲ್ 2012: [[ಚೀನೀ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್|ಚೈನೀಸ್ ಇಂಡಿವಿಜುವಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] [[ಕ್ಸಿಂಗುವಾ, ಜಿಯಾಂಗ್ಸು|ಕ್ಸಿಂಗುವಾ]], [[ಜಿಯಾಂಗ್ಸು]], 8/11 ರೊಂದಿಗೆ 1ನೇ<ref>{{Cite web |title=Chinese Chess Championship (2012) |url=https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=76976&crosstable=1 |website=www.chessgames.com}}</ref> * ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012: ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್‌ನಲ್ಲಿನ SPICE ಕಪ್, 5½/10 ರೊಂದಿಗೆ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮವಾಯಿತು<ref>{{Cite web |date=22 October 2012 |title=- Vachier-Lagrave tops SPICE Cup |url=https://chessdailynews.com/vachier-lagrave-tops-spice-cup/ |access-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 |archive-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214122934/https://chessdailynews.com/vachier-lagrave-tops-spice-cup/ |url-status=dead }}</ref> * 20 ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಮೇ 1 ರವರೆಗೆ ನಡೆದ 2013 [[ಅಲೆಖೈನ್ ಸ್ಮಾರಕ]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಲಿರೆನ್ +1−3=5 ನೊಂದಿಗೆ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |date=1 May 2013 |title=Aronian and Gelfand win Alekhine Memorial 2013 |url=http://www.chessbase.com/Home/TabId/211/PostId/4009694/aronian-and-gelfand-win-alekhine-memorial-2013-020513.aspx |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130615210831/http://www.chessbase.com/Home/TabId/211/PostId/4009694/aronian-and-gelfand-win-alekhine-memorial-2013-020513.aspx |archive-date=15 June 2013 |access-date=2 May 2013 |publisher=ChessBase News}}</ref> * ಜುಲೈ-2015: ಡಿಂಗ್ ಲಿರೆನ್ [https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=86056&crosstable=1 Ding Liren – Gelfand (2015)] ಪಂದ್ಯವನ್ನು 3–1 (+2 =2) ನಿಂದ ಗೆದ್ದರು. * ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ 2017: ಲಾಂಗ್‌ಗಾಂಗ್ ಶೆನ್‌ಜೆನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite news |last=(PeterDoggers) |first=Peter Doggers |title=Convincing Win For Ding Liren In Shenzhen - Chess.com |url=https://www.chess.com/news/view/ding-liren-wins-shezhen-masters-6977 |access-date=22 December 2017 |work=Chess.com |language=en-US}}</ref> * ಮೇ 2017: [[FIDE ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ 2017#ಮಾಸ್ಕೋ 2017|ಮಾಸ್ಕೋ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್]] ಅನ್ನು 6/9 ನೊಂದಿಗೆ ಗೆದ್ದರು<ref>{{Cite web |title=Ding Liren Wins Moscow Grand Prix |url=http://www.fide.com/component/content/article/1-fide-news/10192-fide-2017-moscow-grand-prix-r5-mamedyarov-ding-continue-to-lead-.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171014034730/http://www.fide.com/component/content/article/1-fide-news/10192-fide-2017-moscow-grand-prix-r5-mamedyarov-ding-continue-to-lead-.html |archive-date=14 October 2017 |access-date=13 October 2017 |website=FIDE}}</ref> * ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017: [[ಚೆಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ 2017|2017 ಚೆಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್]] ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದೆ. ಇದು [[ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]]ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಿತು, ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಆಟಗಾರ. [[ಲೆವೊನ್ ಅರೋನಿಯನ್]] ಗೆ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ತರುವಾಯ ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋತರು. * ಮಾರ್ಚ್ 2018: [[ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ 2018]], ಬರ್ಲಿನ್. +1−0=13 ರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ 4 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋಲದೆ ಇರುವ ಏಕೈಕ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ.<ref>{{Cite web |title=World Championship Candidates (2018) |url=http://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=92582 |access-date=28 March 2018}}</ref> * ಏಪ್ರಿಲ್ 2018: [[ಶಮ್ಕಿರ್ ಚೆಸ್#2018|ಶಮ್ಕಿರ್ ಚೆಸ್ 2018]], 5½/9 (+2–0=7) ರೊಂದಿಗೆ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |last=Staff writer(s) |date=28 April 2018 |title=Results: Cross Table |url=http://shamkirchess.com/content/5 |publisher=Shamkir Chess}}</ref> * ಆಗಸ್ಟ್ 2019: ಅವರು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ರಾಪಿಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಿಟ್ಜ್ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ 21½/36 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. [[ಯು ಯಾಂಗಿ]] ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ವಾಚಿಯರ್-ಲಾಗ್ರೇವ್]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು<ref>{{Cite web |title=St. Louis Rapid & Blitz Winners & Losers |url=https://chess24.com/en/read/news/st-louis-rapid-blitz-winners-losers |access-date=15 August 2019 |publisher=chess24}}</ref> * ಆಗಸ್ಟ್ 2019: ಎರಡೂ ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಟೈಬ್ರೇಕ್ ಗೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ಡ್ರಾ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಎರಡೂ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್ ಟೈಬ್ರೇಕ್ ಗೇಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಕಾರ್ಲ್‌ಸೆನ್]] ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡಿಂಗ್ [[ಸಿಂಕ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕಪ್|2019 ಸಿಂಕ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕಪ್]] ಗೆದ್ದರು; ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್‌ಸೆನ್ ಇಬ್ಬರೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ 6½/11 (+2–0=9) ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Results And Standings – 2019 Grand Chess Tour |url=https://grandchesstour.org/2019-grand-chess-tour/2019-sinquefield-cup/results-and-standings |access-date=29 August 2019 |publisher=[[Grand Chess Tour]] |archive-date=15 ಆಗಸ್ಟ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190815030129/https://grandchesstour.org/2019-grand-chess-tour/2019-sinquefield-cup/results-and-standings |url-status=dead }}</ref> * ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019: 2019 ರ ಚೆಸ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದರು, ವಿಶ್ವಕಪ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸತತ ಎರಡನೇ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೈಮರ್ ರಾಡ್ಜಬೊವ್‌ಗೆ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್ ಟೈಬ್ರೇಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋತರು.<ref>{{Cite web |last=Doggers (PeterDoggers) |first=Peter |date=5 October 2019 |title=Radjabov Wins FIDE Chess World Cup; Vachier-Lagrave Takes 3rd |url=https://www.chess.com/news/view/radjabov-wins-2019-fide-chess-world-cup-final-tiebreak |access-date=11 September 2023 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> * ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019: ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಲೆವೊನ್ ಅರೋನಿಯನ್]] ಮತ್ತು ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ವಾಚಿಯರ್-ಲಾಗ್ರೇವ್]] ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡಿಂಗ್ [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್]] ಫೈನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=2019 Tour Standings – 2019 Grand Chess Tour |url=https://grandchesstour.org/2019-grand-chess-tour/2019-tour-standings |access-date=8 December 2019 |publisher=[[Grand Chess Tour]] }}{{Dead link|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಮಾರ್ಚ್ 2020 ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ 2021: ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಕಾರ್ಲ್‌ಸೆನ್ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ [[ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ 2020–21|ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ]] ಡಿಂಗ್ ಆಡಿದರು. ಅವರು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಆರಂಭವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅವರ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೋತರು ಆದರೆ 5 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮುಗಿಸಲು ಮೂರು ನೇರ ಗೆಲುವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ವಿಜೇತ [[ಇಯಾನ್ ನೆಪೋಮ್ನಿಯಾಚ್ಚಿ]] ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ತುಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಗೆಲುವು.<ref>{{Cite web |title=World Championship Candidates 2020/21 |url=https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=98742 |access-date=16 November 2021 |website=chessgames.com}}</ref> * ಜೂನ್-ಜುಲೈ 2021: ಗೋಲ್ಡ್‌ಮನಿ ಏಷ್ಯನ್ ರಾಪಿಡ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 4 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ರೌಂಡ್-ರಾಬಿನ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ 3ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ ನಂತರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ನಾಕೌಟ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆದ ಎಂಟು ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್-ಕ್ರಿಸ್ಜ್ಟೋಫ್ ಡುಡಾ]] 1½–½ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವ್ಲಾಡಿಸ್ಲಾವ್ ಆರ್ಟೆಮಿಯೆವ್]] 2-1 ರಲ್ಲಿ ಸೋತರು. 3ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಕಾರ್ಲ್‌ಸೆನ್ ಎದುರು ಸೋತರು.<ref>{{Cite web |title=Goldmoney Asian Rapid (2021) |url=https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?tid=104257 |access-date=16 November 2021 |website=chessgames.com}}</ref> * ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021: [[Chess.com#ಸ್ಪೀಡ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್|2021 ಸ್ಪೀಡ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಡಿಂಗ್ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರು, ಟೈಬ್ರೇಕರ್ ಆಟವನ್ನು GM [[ಹಿಕಾರು ನಕಮುರಾ]] ಗೆ ನಾಲ್ಕು-ಗಂಟೆಗಳ ಹಿಂದೆ-ಮತ್ತು- ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋರಾಟ. * ಮೇ 2022: ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಕಾರ್ಲ್‌ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆರ್ ಪ್ರಗ್ನಾನಂದಾ]] ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಡಿಂಗ್ [[ಚಾಂಪಿಯನ್ ಚೆಸ್ ಟೂರ್ 2022#ಚೆಸ್ಸಬಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್|2022 ಚೆಸ್ಸಬಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್]] ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web |last=Doggers (PeterDoggers) |first=Peter |date=27 May 2022 |title=Ding Liren Wins 2022 Chessable Masters |url=https://www.chess.com/news/view/ding-liren-wins-2022-chessable-masters |access-date=25 July 2022 |website=Chess.com |language=en-US}}</ref> * ಜುಲೈ 2022: ಕೊನೆಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ GM [[ಹಿಕಾರು ನಕಮುರಾ]] ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ 8/14 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ 2022]] ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |title=FIDE Candidates Tournament 2022 |url=https://candidates.fide.com/ |access-date=27 May 2023 |website=candidates.fide.com}}</ref> * ಏಪ್ರಿಲ್ 2023: ಟೈ ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 2½ ರಿಂದ 1½ ಗೆ GM [[ಇಯಾನ್ ನೆಪೊಮ್ನಿಯಾಚಿ]] ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡಿಂಗ್ [[ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2023]] ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web |last=Rodgers |first=Jack |date=30 April 2023 |title=Ding Liren Wins 2023 FIDE World Chess Championship In Rapid Tiebreak |url=https://www.chess.com/news/view/fide-world-chess-championship-2023-tiebreak-ding-liren |access-date=30 April 2023 |website=Chess.com}}</ref> * ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024: ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2024 ರ ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ 6½ ರಿಂದ 7½ ರಿಂದ ಭಾರತದ ದೊಮ್ಮರಾಜು ಗುಕೇಶ್ ಅವರ ವಿಶ್ವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. == ಗಮನಾರ್ಹ ಆಟಗಳು == * ಬಾಯಿ ಜಿನ್ಶಿ ವಿರುದ್ಧ ಡಿಂಗ್ ಲಿರೆನ್, ಚೈನೀಸ್ ಲೀಗ್, ಚೀನಾ, 2017, ರೌಂಡ್ 18, ನಿಮ್ಜೋ-ಇಂಡಿಯನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್,ನಿಮ್ಜೊ-ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ#ಕಾಸ್ಪರೋವ್ ಬದಲಾವಣೆ (ಇ21), { {ಚೆಸ್‌ಎಎನ್|0-1}}.<ref>{{Cite web |title=Bai Jinshi vs Ding Liren, China 2017 |url=https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1891363 |website=[[Chessgames.com]]}}</ref> ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರವಾದ ತಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಡಿಂಗ್ ಅನೇಕ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದು [[ರಾಜ ಬೇಟೆ]] ಬಲವಂತದ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=14 December 2022 |title=The Best Chess Games Of All Time |url=https://www.chess.com/article/view/the-best-chess-games-of-all-time#Bai_Ding |publisher=[[Chess.com]] |quote=It's mind over matter in this, the most recent game on the list, as Ding Liren continually places his pieces en prise to achieve relentless pressure against the white king}}</ref> {{Chess diagram |tright |'''ಬಾಯಿ ಜಿನ್ಶಿ ವಿರುದ್ಧ ಡಿಂಗ್ ಲಿರೆನ್''', '''2017''' | | | | | | | |rd |pd|ql| | |bd|nl| |kd | | | | | | |bd| | | | | |nd| |bl| | | |pl| |nd| |kl| | | | | |pl| | |pl |pl| | | | |rd|pl| | | | | | |bl| |rl | 32ರ ನಂತರ ಸ್ಥಾನ...Ne5+ | multiline = y | reverse = true }} {{block indent |1=1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nc3 Bb4 4.Nf3 O-O 5.Bg5 c5 6.e3 cxd4 7.Qxd4 Nc6 8.Qd3 h6 9.Bh4 d5 10.Rd1 g5 11.Bg3 Ne4 12.Nd2 Nc5 13.Qc2 d4 14.Nf3 e5 15.Nxe5 dxc3 16.Rxd8 cxb2+ 17.Ke2 Rxd8 18.Qxb2 Na4 19.Qc2 Nc3+ 20.Kf3 Rd4 21.h3 h5 22.Bh2 g4+ 23.Kg3 Rd2 24.Qb3 Ne4+ 25.Kh4 Be7+ 26.Kxh5 Kg7 27.Bf4 Bf5 28.Bh6+ Kh7 29.Qxb7 Rxf2 30.Bg5 Rh8 31.Nxf7 Bg6+ 32.Kxg4 Ne5+ 0-1({{em|diagram}})}} ಆಟವು 33.Nxe5 Bf5+ 34.Kh5 Kg7+ 35.Bh6+ Rxh6# ಅಥವಾ 33.Kh4 Kg8+ 34.Nxh8 Bxg5#, ನಂತರದ ಸಾಲು ಶುದ್ಧ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಅವನ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ''[[ಡೈ ಝೀಟ್]]'' ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಡಿಸ್ಫೊರಿಕ್]] ಮತ್ತು ನಿದ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="zeit">{{Cite news |last=Stock |first=Ulrich |date=16 February 2024 |title=Schach: Was ist los mit Ding? |url=https://www.zeit.de/sport/2024-02/ding-liren-schach-krise/komplettansicht |access-date=21 November 2024 |work=Die Zeit |language=de-DE |issn=0044-2070}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆನಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |title=Besorgniserregendes Update von Schach-Weltmeister |url=https://www.sport.de/news/ne7241294/besorgniserregendes-update-von-schach-weltmeister--mir-geht-es-nicht-so-gut/ |access-date=21 November 2024 |language=de}}</ref> ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=21 November 2024 |title=Schach-Weltmeister Ding Liren leidet unter psychischen Problemen |url=https://www.faz.net/aktuell/sport/mehr-sport/schach-weltmeister-ding-liren-leidet-unter-psychischen-problemen-110110839.html |access-date=21 November 2024 |language=de}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==Further reading== * [http://www.chessninja.com/dailydirt/2009/06/16-year-old-ding-liren-wins-chinese-ch.htm 16-year-old Ding Liren Wins Chinese Ch] * [http://reports.chessdom.com/news-2009/ding-liren-chinese-chess-2009 Ding Liren wins the Chinese Chess Championship] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303231607/http://reports.chessdom.com/news-2009/ding-liren-chinese-chess-2009 |date=3 March 2016 }} (Chessdom) * [https://web.archive.org/web/20090614063335/http://www.chessvibes.com/reports/16-year-old-ding-liren-wins-chinese-championship/ Ding Liren (16) new Chinese Champion after surreal finish] (ChessVibes) * [http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5502 Chinese Championship – a closer look at Ding Liren] ([[ChessBase]]) * [http://chessmind.powerblogs.com/posts/1244309737.shtml The Chess Mind]{{Dead link|date=July 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Dennis Monokroussos) * [http://www.europe-echecs.com/actualites/actualites-ding-liren-champion-de-chine-1871.html Ding Liren champion de Chine!] ([[Europe Echecs]]) * [http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5503 Feedback and facts on FIDE's 'zero tolerance' rule] * [http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5499 Chinese Championship – decision by default] * [https://web.archive.org/web/20110724130530/http://www.wems.net/View.asp?id=443 Ding Liren won the 15th National Children's Chess Championship] (in Chinese) * [https://web.archive.org/web/20120214052848/http://www.wems.net/View.asp?id=1269%0D%0A Ding Liren: The First Chint Class of Character and Excellent Students] (in Chinese) ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category}} * {{Chess.com player}} * {{Chessgames.com player}} * {{FIDE}} * {{365Chess.com player}} {{s-start}} {{s-bef | before = [[Magnus Carlsen]] }} {{s-ttl | title = [[World Chess Championship|World Chess Champion]] | years = 2023–2024 }} {{s-aft | after = [[Gukesh Dommaraju]] }} {{s-bef | before = {{ubl | [[Ni Hua]] | [[Wang Hao (chess player)|Wang Hao]] }} }} {{s-ttl | title = [[Chinese Chess Championship|Chinese Chess Champion]] | years = 2009, 2010–2011 }} {{s-aft | after = [[Wei Yi]] }} {{s-end}} {{World Chess Championships}} {{Chess in China}} {{Xinhua News Agency's Top Ten Chinese Athletes of the Year}} {{Portal bar|Biography|China|Chess}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ding, Liren}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪]] [[ವರ್ಗ:೧೯೯೨ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:Chess Grandmasters]] [[ವರ್ಗ:Chess Olympiad competitors]] [[ವರ್ಗ:Chess players from Zhejiang]] [[ವರ್ಗ:Living people]] [[ವರ್ಗ:Peking University alumni]] [[ವರ್ಗ:Sportspeople from Wenzhou]] [[ವರ್ಗ:World chess champions]] [[ವರ್ಗ:Chinese chess players]] [[ವರ್ಗ:೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ಚೆಸ್ ಆಟಗಾರರು]] q4m0t90g3u9rapab8fwk6eum21fi2wd 0 174497 1372497 1345615 2026-04-30T14:27:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372497 wikitext text/x-wiki '''ಗೋಳತ್ರಿಕೋಣಮಿತಿ'''ಯು ಗೋಳ [[ತ್ರಿಕೋನ|ತ್ರಿಭುಜದ]] (spherical triangle) ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ [[:en:Trigonometry|ತ್ರಿಕೋಣಮಿತಿಯ]] ವಿಭಾಗ (ಸ್ಫೆರಿಕಲ್ ಟ್ರಿಗೊನೋಮೆಟ್ರಿ). [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ]] ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿರುವ ಶಾಸ್ತ್ರವಿದು. ಇದರ ಅನ್ವಯ [[ಮೋಜಣಿ|ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ]] (ಸರ್ವೇಯಿಂಗ್), [[ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ನೌಕಾಯಾನ]] (ನೇವಿಗೇಷನ್), [[ಗಣಿತ]] ಮುಂತಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟು. == ಗೋಳತ್ರಿಭುಜ == ಒಂದು ಗೋಳಕೇಂದ್ರದ (spherical centre) ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಮೂರು [[:en:Plane_(mathematics)|ಸಮತಲಗಳು]] ಆ [[ಗೋಳ|ಗೋಳವನ್ನು]] ಮೂರು [[:en:Great_circle|ಮಹಾವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ]] ಛೇದಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ [[:en:Circular_arc|ಕಂಸಗಳು]] ಗೋಳದ [[:en:Surface_(mathematics)|ಮೇಲ್ಮೈ]] ಮೇಲೆ ಸಂವೃತಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಗೋಳತ್ರಿಭುಜವೆಂದು ಹೆಸರು. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದ ಭುಜಗಳು ಮಹಾವೃತ್ತಗಳ ಕಂಸಗಳು. ಇಂಥ ಒಂದು ತ್ರಿಭುಜ [[:en:Three-dimensional_space|ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇದರ ಆರು ಧಾತುಗಳು, ಸಮತಲ ತ್ರಿಭುಜದಂತೆಯೇ ಮೂರು ಭುಜಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು [[ಕೋನ|ಕೋನಗಳು]]. ಆದರೆ ಈ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ರೀತಿ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Spherical_trigonometry_basic_triangle.svg|right|thumb|200x200px|ಚಿತ್ರ ೧: ಏಕಮಾನ ತ್ರಿಜ್ಯವಿರುವ ಗೋಳದ ಮೂಲಭೂತ ತ್ರಿಭುಜ.]] ಚಿತ್ರ ೧ ರಲ್ಲಿ ಏಕಮಾನ (1) [[:en:Radius|ತ್ರಿಜ್ಯವಿರುವ]] ಒಂದು ಗೋಳವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. '''''O''''' ಬಿಂದು ಇದರ ಕೇಂದ್ರ. '''''σ₁''''' ಒಂದು ಮಹಾವೃತ್ತ. '''''A, B''''' ಇದರ ಮೇಲಿನ ಎರಡು [[:en:Point_(geometry)|ಬಿಂದುಗಳು]]. '''''BC''''' ಕಂಸ '''''O''''' ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸುವ ಕೋನ '''''α''''' ಆಗಿರಲಿ. ಚಿತ್ರ ೧ ರಲ್ಲಿ '''''σ₁, σ₂, σ₃''''' ಎಂಬ ಮೂರು ಮಹಾವೃತ್ತಗಳು ಗೋಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಸಂವೃತಿಸುವ ಗೋಳತ್ರಿಭುಜ '''''ABC''''' ಯನ್ನು ನೆರಳು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಈಗ '''''∠BOC= α, ∠COA=β, ∠AOB=γ''''' ಆಗಿದ್ದರೆ ಆಗ '''''BC (=a), CA (=b), AB (=c)''''' ಕಂಸಗಳ (ಅಂದರೆ ಗೋಳತ್ರಿಭುಜ '''''ABC''''' ಯ ಭುಜಗಳ) ಮಾಪನಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ '''''α, β, γ''''' ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ '''''a=α, b=β, c=γ''''' ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. '''''σ₂''''' ನೆಲೆಸಿರುವ ಸಮತಲ ಮತ್ತು '''''σ₃''''' ನೆಲೆಸಿರುವ ಸಮತಲ ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿತಲ ಕೋನವನ್ನು (ಎಂದರೆ '''''A''''' ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಸಮತಲಗಳಲ್ಲಿ '''''CA''''' ಮತ್ತು '''''BA''''' ಕಂಸಗಳಿಗೆ ಎಳೆದ ಸ್ಪರ್ಶಕಗಳ ನಡುವಿನ ಕೋನ) ಶೃಂಗ '''''A''''' ಯಲ್ಲಿನ ಕೋನದ ಮಾಪನ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಇದನ್ನು '''''A''''' ಪ್ರತೀಕದಿಂದ ಸೂಚಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇದೇ ರೀತಿ '''''σ₃''''', '''''σ₁''''' ಸಮತಲಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿತಲ ಕೋನ '''''B''''' ಮತ್ತು '''''σ₁, σ₂''''' ಸಮತಲಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿತಲ ಕೋನ '''''C'''''. ಹೀಗೆ ಗೋಳತ್ರಿಭುಜ '''''ABC''''' ಯ ಆರು ಧಾತುಗಳು '''''a,b,c''''' ಮತ್ತು '''''A,B,C''''' ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೋನಗಳೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭುಜದ ಉದ್ದ [[:en:Semicircle|ಅರ್ಧವೃತ್ತಕ್ಕಿಂತ]] ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ರಿಭುಜದ ಯಾವುದೇ ಕೋನ ಎರಡು [[:en:Right_angle|ಲಂಬಕೋನಗಳಿಗಿಂತ]] ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕತೆಗೆ ಇದರಿಂದ ಏನೂ ಬಾಧಕವಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:Spherical_trigonometry_polar_triangle.svg|right|thumb|200x200px|ಧ್ರುವೀಯ ತ್ರಿಭುಜ {{math|△''A'B'C' ''}}]] ಒಂದು ಮಹಾವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಅದರ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಎಳೆದ ಲಂಬವು ಗೋಳವನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳು ಆ ಮಹಾವೃತ್ತದ ಧ್ರುವಗಳು (poles). ಇವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ [[ಸರಳರೇಖೆ|ರೇಖೆಗೆ]] (ಇದು ಗೋಳದ ಒಂದು [[ವ್ಯಾಸ (ಜ್ಯಾಮಿತಿ)|ವ್ಯಾಸ]]) ಮಹಾವೃತ್ತದ ಅಕ್ಷವೆಂದು (axis) ಹೆಸರು. ಗೋಳತ್ರಿಭುಜ '''''ABC''''' ಯನ್ನು ಸಂವೃತಿಸುವ '''''σ₁, σ₂, σ₃''''' ಎಂಬ ಮೂರು ಮಹಾವೃತ್ತಗಳ (ಅಂದರೆ '''''BC, CA, AB''''' ಕಂಸಗಳ) ಧ್ರುವಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ '''''A^I,A^II : B^I,B^II : C^I,C^II''''' ಆಗಿರಲಿ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ '''''A,B,C''''' ಶೃಂಗಗಳ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಧ್ರುವಗಳು '''''A^I, B^I, C^I''''' ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. ಈ ಮೂರು ಬಿಂದುಗಳು ರಚಿಸುವ ಗೋಳತ್ರಿಭುಜಕ್ಕೆ '''''△ABC''''' ಯ '''ಧ್ರುವೀಯ ತ್ರಿಭುಜ''' (ಪೋಲಾರ್ ಟ್ರ್ಯಾಂಗಲ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. '''''△A'B'C'''''' ಯ ಧ್ರುವೀಯ ತ್ರಿಭುಜ '''''△ABC''''' ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಇವೆರಡು ಪರಸ್ಪರ ಧ್ರುವೀಯ ತ್ರಿಭುಜಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ.<ref name="todhunter">{{cite book |last=Todhunter |first=I. |author-link=Isaac Todhunter |url=http://www.gutenberg.org/ebooks/19770 |title=Spherical Trigonometry |publisher=MacMillan |year=1886 |edition=5th |access-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200414233849/http://www.gutenberg.org/ebooks/19770 |archive-date=2020-04-14 |url-status=live}}</ref> '''''A' = π - a, a' = π - A''''' '''''B' = π - b, b' = π - B''''' '''''C' = π - c, c' = π - C''''' ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳಿವು. ಒಂದು ತ್ರಿಭುಜದ ಭುಜಗಳನ್ನೂ, ಕೋನಗಳನ್ನೂ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಭುಜ ಹಾಗೂ ಕೋನಗಳ ಬದಲು ಅವುಗಳ ಸರಳ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಹೊಸತೊಂದು ಸೂತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. == ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳು == ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದೆ: # ಎರಡು ಭುಜಗಳ ಮೊತ್ತ ಮೂರನೆಯ ಭೂಜಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ('''''a + b > c''''', ಇತ್ಯಾದಿ). # ಮೂರೂ ಭುಜಗಳ ಮೊತ್ತ ಮಹಾವೃತ್ತದ [[ಪರಿಧಿ|ಪರಿಧಿಗಿಂತ]] ಕಡಿಮೆ ('''''a+b+c < 2π'''''). # ಮೂರು ಕೋನಗಳ ಮೊತ್ತ ಎರಡು ಲಂಬಕೋನಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ, ಆದರೆ ಆರು ಲಂಬಕೋನಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ('''''π < A + B + C < 3π''''') ಮಹಾವೃತ್ತದ ಪರಿಧಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. # [[:en:Isosceles_triangle|ಸಮದ್ವಿಭುಜ ತ್ರಿಭುಜದ]] ಪಾದಕೋನಗಳು (ಬೇಸ್ ಅ್ಯಂಗಲ್ಸ್) ಸಮ; ಮತ್ತು ವಿಲೋಮವಾಗಿ ಕೂಡ. # '''''△ABC''''' ಯಲ್ಲಿ '''''B > C''''' ಆಗಿದ್ದರೆ '''''b > c''''' ಮತ್ತು ವಿಲೋಮವಾಗಿ ಕೂಡ. == ಗೋಳತ್ರಿಕೋಣಮಿತೀಯ ಸೂತ್ರಗಳು == === ಕೊಸೈನುಗಳ ನಿಯಮ === '''''a,b,c''''' ಒಂದು ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದ ಭುಜಗಳೂ, '''''A,B,C''''' ಈ ಭುಜಗಳ ಅನುಕ್ರಮ ಅಭಿಮುಖ ಕೋನಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರೆ ಆಗ<ref name="Ireneus">Romuald Ireneus 'Scibor-Marchocki, [https://web.archive.org/web/19991010004728/http://www.geocities.com/ResearchTriangle/2363/trig02.html Spherical trigonometry], ''Elementary-Geometry Trigonometry'' web page (1997).</ref><ref name="VNR">W. Gellert, S. Gottwald, M. Hellwich, H. Kästner, and H. Küstner, ''The VNR Concise Encyclopedia of Mathematics'', 2nd ed., ch. 12 (Van Nostrand Reinhold: New York, 1989).</ref> '''''cos a = cos b cos c+sin b sin c cos A''''' '''''cos b = cos c cos a+ sin c sin a cos B''''' '''''cos c = cos a cos b+ sin a sin b cos C''''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ '''''b''''' ಮತ್ತು '''''c''''' ಗಳು ಲಘುಕೋನಗಳೆಂದೂ (acute angles) (<math>< \frac{\pi}{2}</math>) '''''ABC''''' ಗೋಳ ತ್ರಿಭುಜ ಏಕಮಾನ ತ್ರಿಜ್ಯವಿರುವ ಗೋಳದ ಅಂಗವೆಂದೂ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. '''''AB''''' ಕಂಸಗಳಿಗೆ '''''A''''' ಯಲ್ಲಿ ಎಳೆದ [[:en:Tangent|ಸ್ಪರ್ಶಕಗಳು]] '''''OB''''' ಮತ್ತು '''''OC''''' ಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ '''''B'<nowiki/>''''' ಮತ್ತು '''''C'<nowiki/>''''' ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಛೇದಿಸಲಿ. ಆಗ '''''∆OB'C'''''' ಮತ್ತು  '''''∆AB'C'''''' ಗಳಿಂದ (ಇವು ಸಮತಲ ತ್ರಿಭುಜಗಳು.) '''''B'C'² = OC'² + OB'² - 2.OC'.OB'.cos a''''' '''''=''''' '''''AC'² + AB'² - 2.AC'.AB'.cos A''''' ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಲಂಬಕೋನ ತ್ರಿಭುಜಗಳಾದ '''''OAC'''''' ಮತ್ತು '''''OAB'''''' ಗಳಿಂದ '''''OC' = sec b, OB' = sec c,''''' '''''AC' = tan b, AB' = tan c''''' '''''∴ sec² b + sec² c - 2 sec b sec c cos a = tan² b + tan² c - 2 tan b tan c cos A''''' ಇದನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸಿದರೆ '''''cos a = cos b cos c + sin b sin c cos A''''' ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಉಳಿದ ಎರಡು ರೂಪಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ '''''b''''' ಮತ್ತು '''''c''''' ಗಳನ್ನು ಲಘುಕೋನಗಳೆಂದು ಆಯ್ದಿರುವುದು ಕೇವಲ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ. ಮೇಲಿನ ಸೂತ್ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸತ್ಯವೆಂದು ಸಾಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಗೋಳತ್ರಿಭುಜ '''''ABC''''' ಯ ಧ್ರುವೀಯ ತ್ರಿಭುಜ '''''A'B'C'''''' ಆಗಿದ್ದರೆ ಆಗ ಮೇಲಿನ ಸೂತ್ರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ: <math>\cos (\pi - A') = \cos (\pi - B')\cos (\pi - C') + \sin (\pi - B') \times \sin (\pi - C')\cos (\pi - a')</math> <math>\therefore \cos A' = -\cos B' \cos C' + \sin B' \sin C' \cos a'</math> ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ '''''ΔABC''''' ಯಲ್ಲಿ <math>\cos A = -\cos B \cos C + \sin B \sin C \cos a</math> <math>\cos B = -\cos C \cos A + \sin C \sin A \cos b</math> <math>\cos C = -\cos A \cos B + \sin A \sin B \cos c</math> ಎಂಬ ಸೂತ್ರಗಳು ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite book |last=Reiman |first=István |title=Geometria és határterületei |publisher=Szalay Könyvkiadó és Kereskedőház Kft. |year=1999 |page=83}}</ref> === ಸೈನುಗಳ ನಿಯಮ === ನಿರೂಪಣೆ ಹೀಗಿದೆ- <math>\frac{\sin A}{\sin a} = \frac{\sin B}{\sin b} = \frac{\sin C}{\sin c}</math> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ '''''CD''''' ಯನ್ನು '''''OAB''''' ಸಮತಲಕ್ಕೆ, '''''DP''''' ಯನ್ನು '''''OA''''' ಗೆ ಮತ್ತು '''''DQ''''' ವನ್ನು '''''OB''''' ಗೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಎಳೆದಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. '''''c, p; c, q''''' ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಬೇಕು. ಆಗ '''''OPC, PDC, OQC, QDC''''' ತ್ರಿಭುಜಗಳು [[:en:Right_triangle|ಲಂಬಕೋನ ತ್ರಿಭುಜಗಳು]]. ಚಿತ್ರದಿಂದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ: <math>\begin{align} & QC = \sin a \\ & \frac{DC}{QC} = \sin B \\ \therefore & DC = \sin a \sin B \end{align}</math>  ಇದೇ ಪ್ರಕಾರ <math>\begin{align} & DC = \sin b \sin A \\ \therefore & \sin a \sin B = \sin b \sin A \\ \therefore & \frac{\sin A}{\sin a} = \frac{\sin B}{\sin b} \end{align}</math> ಇದೇ ಪ್ರಕಾರ ಇವನ್ನು <math>\frac{\sin C}{\sin c}</math> ಗೆ ಕೂಡ ಸಮವೆಂದು ತೋರಿಸಬಹುದು. == ನಿಗಮನಗಳು == ಮೇಲೆ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ನಿಗಮನಗಳನ್ನು (deductions) ಪಡೆಯಬಹುದು. === ಮೊದಲ ನಿಗಮನ === ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ '''''a,b, B,C''''' ಧಾತುಗಳು ತಿಳಿದಿವೆ. ಅವನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸಲು '''''cos a cos C = sin a cot b - sin C cot B''''' ಎಂಬ ಸೂತ್ರ ಉಂಟು. ಇದರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. <math>\begin{align} \cos b &= \cos a \cos x + \sin a \sin x \cos B \\ \cos x &= \cos a \cos b + \sin a \sin b \cos C \\ \frac{\sin x}{\sin C} &= \frac{\sin b}{\sin B} \end{align}</math> ಎಂಬ ಮೂರು ಗೊತ್ತಿರುವ ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ '''''sin x''''' ಮತ್ತು '''''cos x''''' ಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ಸರಳೀಕರಿಸಿ ಪದಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಮೇಲಿನ ಸೂತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡುವ ಸೂತ್ರ ಹೀಗಿದೆ: '''''cos (ಒಳಭುಜ) X cos (ಒಳ ಕೋನ) = sin (ಒಳ ಭುಜ) X cot (ಬೇರೆ ಭುಜ) - sin (ಒಳ ಕೋನ) X cot (ಬೇರೆ ಕೋನ)''''' === ಗೋಳತ್ರಿಕೋಣಮಿತಿಯ ಅರ್ಧಕೋನ ಸೂತ್ರಗಳು === <math>\begin{align} \tan \frac{A}{2} &= \frac{r}{\sin (s - a)}, \sin \frac{A}{2} = \sqrt{\frac{\sin (s - b) \sin (s - c)}{\sin b \sin c}} \\ \tan \frac{B}{2} &= \frac{r}{\sin (s - b)}, \cos \frac{A}{2} = \sqrt{\frac{\sin s \sin (s - a)}{\sin b \sin c}} \\ \tan \frac{C}{2} &= \frac{r}{\sin (s - c)}, \tan \frac{A}{2} = \sqrt{\frac{\sin (s - b) \sin (s - c)}{\sin s \sin (s - a)}} \end{align}</math> <math>\sin A = \frac{2}{\sin b \sin c}[\sin s \sin (s - a) \sin (s - b) \sin (s - c)]^\frac{1}{2}</math> ಇಲ್ಲಿ <math>s = \frac{1}{2} (a + b + c)</math> ಮತ್ತು <math>r = [\sin (s - a) \sin (s - b) \sin (s - c) / \sin s]^{\frac{1}{2}}</math> ಈ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮತಲ ತ್ರಿಕೋಣಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುರೂಪ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದೇ ಪ್ರಕಾರ <math>S = \frac{1}{2} (A + B + C)</math>  ಮತ್ತು <math>R = [\cos (S - A) \cos (S - B) \cos (S - C) / (-\cos S)]^{\frac{1}{2}}</math> ಆಗಿರುವಾಗ <math>\begin{align} \cot \frac{a}{2} &= \frac{R}{S - A} \\ \cot \frac{b}{2} &= \frac{R}{S - B} \\ \cot \frac{c}{2} &= \frac{R}{S - C} \end{align}</math> ಸಮತಲ ತ್ರಿಕೋಣಮಿತಿಯಲ್ಲಿನ ಅನುರೂಪ ಸೂತ್ರಗಳೊಡನೆ ಮೇಲಿನ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಾದೃಶ್ಯ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. == ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದ ಬಿಡಿಸುವಿಕೆ == ಒಂದು ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದ ಮೂರು ಧಾತುಗಳು ದತ್ತವಾಗಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆ ತ್ರಿಭುಜವನ್ನು ಮೇಲೆ ನಿರೂಪಿಸಿರುವ ವಿವಿಧ ಸೂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಬಹುದು. # ಮೂರು ಭುಜಗಳು ದತ್ತ. # ಎರಡು ಭುಜಗಳೂ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಕೋನವೂ ದತ್ತ, # ಮೂರು ಕೋನಗಳು ದತ್ತ, # ಎರಡು ಕೋನಗಳೂ, ಅವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಭುಜವೂ ದತ್ತ, # ಎರಡು ಭುಜಗಳೂ, ಒಂದು ಅಭಿಮುಖ ಕೋನವೂ ದತ್ತ, # ಎರಡು ಕೋನಗಳೂ, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರ ಅಭಿಮುಖ ಬಾಹುವೂ ದತ್ತ. '''1. ''a,b,c'' ದತ್ತವಾದಾಗ''' '''''cos a = cos b cos c + sin b sin c cos A''''' ಸೂತ್ರ '''''A''''' ಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ '''''B,C''''' ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. '''2. ''a,b,c'' ದತ್ತವಾದಾಗ''' '''''cos c = cos a cos b + sin a sin b cos C''''' ಸೂತ್ರ '''''C''''' ಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ (1) ರ ಅನುಸಾರ '''''A,B''''' ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. '''3. ''A,B,C'' ದತ್ತವಾದಾಗ (ಧ್ರುವೀಯ ತ್ರಿಭುಜ)''' '''''cos A = - cos B cos C + sin B sin C cos a''''' ಸೂತ್ರ '''''a''''' ಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ '''''b,c''''' ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. '''4. ''B,C, a'' ದತ್ತವಾದಾಗ''' '''''cos A = - cos B cos C + sin B sin C cos a''''' ಸೂತ್ರ '''''A''''' ಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ <math>\frac{\sin a}{\sin A} = \frac{\sin b}{\sin B} = \frac{\sin c}{\sin C}</math> ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ '''''b,c''''' ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. '''5.  ''b,c, B'' ದತ್ತವಾದಾಗ''' <math>\frac{\sin b}{\sin B} = \frac{\sin c}{\sin C}</math> ಸೂತ್ರ '''''C''''' ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ '''''cos b = cos c cos a + sin c sin a cos B''''' ಸೂತ್ರದಿಂದ '''''a''''' ಯನ್ನೂ, <math>\frac{\sin a}{\sin A} = \frac{\sin b}{\sin B}</math> ಸೂತ್ರದಿಂದ '''''A''''' ಯನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು. '''6.  ''b,B,C'' ದತ್ತವಾದಾಗ''' <math>\frac{\sin b}{\sin B} = \frac{\sin c}{\sin C}</math> ಸೂತ್ರ '''''c''''' ಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಈ ಹಿಂದಿನಂತೆ '''''a''''' ಮತ್ತು '''''A''''' ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. === ನೇಪಿಯರನ ಸೂತ್ರವಿಧಿಗಳು === ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕೋನ ಲಂಬಕೋನವಾದಾಗ ಮೇಲಿನ ಸೂತ್ರಗಳು ಸರಳರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತವೆ. '''''ΔABC''''' ಯಲ್ಲಿ <math>C = \frac{\pi}{2}</math> ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. ಆಗ '''''cos C = cos a cos b, sin a = sin A sin C,''''' '''''tan a = cos B tan C, tan a = tan A sin b''''' ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಲಭ ಸೂತ್ರಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬರೆಯಲು ಎರಡು ಸೂತ್ರವಿಧಿಗಳು (ರೂಲ್ಸ್) ಇವೆ. ಅವನ್ನು ಅವುಗಳ ಅವಿಷ್ಕರ್ತೃ [[ಜಾನ್ ನೇಪಿಯರ್|ನೇಪಿಯರನ]]<ref>{{cite book |last=Napier |first=J |author-link=John Napier |url=https://books.google.com/books?id=VukHAQAAIAAJ |title=Mirifici Logarithmorum Canonis Constructio |year=1614 |page=50 |access-date=2016-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130430105056/http://books.google.com/books?id=VukHAQAAIAAJ |archive-date=2013-04-30 |url-status=live}} An 1889 translation ''The Construction of the Wonderful Canon of Logarithms'' is available as en e-book from [https://www.abebooks.co.uk/servlet/SearchResults?tn=Construction+Wonderful+Canon+Logarithms Abe Books] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200303190642/https://www.abebooks.co.uk/servlet/SearchResults%3Ftn%3DConstruction%2BWonderful%2BCanon%2BLogarithms|date=2020-03-03}}</ref> ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. '''''ΔABC''''' ಯಲ್ಲಿ <math>C = \frac{\pi}{2}</math>, ಇದನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕೋನವನ್ನು ರಚಿಸುವ '''''a,b''''' ಭುಜಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಇಡುತ್ತೇವೆ. ಉಳಿದ ಧಾತುಗಳ ('''''B, c, A''''') ಲಂಬಪೂರಕಗಳನ್ನು (ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್) ಗಣಿಸುತ್ತೇವೆ. (ಅವು <math>\frac{\pi}{2} - B, \frac{\pi}{2} - c, \frac{\pi}{2} -A</math>). ಈ ಐದು ಧಾತುಗಳನ್ನು, ಒಂದು [[ವೃತ್ತ|ವೃತ್ತವನ್ನು]] ಐದು ಖಂಡಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ ಒಂದೊಂದು ಖಂಡದೊಳಗೆ ಒಂದೊಂದರಂತೆ, ಅವು ತ್ರಿಭುಜದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತೇವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Spherical_trigonometry_Napier_right-angled.svg|center|thumb|300x300px]] ನೇಪಿಯರನ ಸೂತ್ರವಿಧಿಗಳ ನಿರೂಪಣೆ ಹೀಗಿದೆ ನಡುವಣ ಧಾತುವಿನ ಸೈನ್ = ಪಾರ್ಶ್ವ ಧಾತುಗಳ ಟ್ಯಾಂಜೆಂಟುಗಳ ಗುಣಲಬ್ಧ ನಡುವಣ ಧಾತುವಿನ ಸೈನ್ = ಅಭಿಮುಖ ಧಾತುಗಳ ಕೊಸೈನುಗಳ ಗುಣಲಬ್ಧ ಉದಾಹರಣೆಗೆ <math>\frac{\pi}{2} - C</math> ನಡುವಣ ಧಾತುವಾಗಿರಲಿ. ಆಗ <math>\frac{\pi}{2} - A</math>, <math>\frac{\pi}{2} - B</math> ಧಾತುಗಳು ಪಾರ್ಶ್ವಧಾತುಗಳೂ, '''''a,b''''' ಧಾತುಗಳು ಅಭಿಮುಖ ಧಾತುಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ನೇಪಿಯರನ ಸೂತ್ರವಿಧಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ <math>\sin \left ( \frac{\pi}{2} - C \right ) = \tan \left ( \frac{\pi}{2} - A \right )\tan \left ( \frac{\pi}{2} - B \right )</math> ಮತ್ತು <math>\sin \left ( \frac{\pi}{2} - C \right ) = \cos a \cos b</math> '''''∴'' ''cos C = cot A cot B''''' '''''= cos a cos b''''' ಒಂದು ಲಂಬಕೋನ ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಎರಡು ಧಾತುಗಳು ದತ್ತವಾಗಿರುವಾಗ ಆ ತ್ರಿಭುಜವನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. == ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದ ಇತರ ಗುಣಗಳು == '''''ABC''''' ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದಲ್ಲಿ '''''AD''''' ಮಹಾವೃತ್ತವನ್ನು '''''BC''''' ಗೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಎಳೆದಿರುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿ '''''BE,CF''''' ಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ '''''CA, AB''''' ಗಳಿಗೆ ಲಂಬಗಳಿಗೆ ಎಳೆಯಬಹುದು. ಇವು ಸಂಪಾತಿಸುತ್ತವೆ. (ಕನ್‌ಕರೆಂಟ್). '''''1.'''''  ಈಗ '''''sin a sin AD = sin b sin BE = sin c sin CF = 2n''''' '''''sin A sin AD = sin B sin BE = sin C sin CF = 2N''''' ಇಲ್ಲಿ '''''n=[sin s sin (s-a) sin (s-b) sin (s-c)]^½''''' '''''N=[-cos S cos (S-A) cos (S-B) cos (S-C)]^½''''' '''''2s = a+b+c''''', '''''2S = A + B + C''''' ಆದ್ದರಿಂದ  <math>\frac{\sin a}{\sin A} = \frac{\sin b}{\sin B} = \frac{\sin c}{\sin C} = \frac{n}{N}</math> '''''2.''''' '''''ABC''''' ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಎಳೆದ ಯಾವುದೇ ಮೂರು ಮಹಾವೃತ್ತಗಳು '''''AD, BE, CF''''' ಸಂಪಾತಿಸಿದರೆ ಆಗ <math>\frac{\sin BD \sin CE \sin AF}{\sin DC \sin EA \sin FB} = +1</math> ಮತ್ತು ವಿಲೋಮವಾಗಿ ಕೂಡ. ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಥವಾ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ [[ಪ್ರಮೇಯ|ಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನು]] ಸಾಧಿಸಬಹುದು: * ಗೋಳ ತ್ರಿಭುಜದ ಮೂರು ಲಂಬಗಳು ಸಂಪಾತಿಸುತ್ತವೆ. * ಗೋಳ ತ್ರಿಭುಜದ ಕೋನಗಳನ್ನು ಅರ್ಧಿಸುವ ಮಹಾವೃತ್ತಗಳು ಸಂಪಾತಿಸುತ್ತವೆ. * ಶೃಂಗಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಅಭಿಮುಖ ಬಾಹುವಿನ ಮಧ್ಯ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮಹಾವೃತ್ತಗಳು ಸಂಪಾತಿಸುತ್ತವೆ. '''''3.''''' ಗೋಳತ್ರಿಭುಜ '''''ABC''''' ಯ ಭುಜಗಳನ್ನು ಲಂಬೀಯವಾಗಿ ಅರ್ಧಿಸುವ ಮಹಾ ವೃತ್ತಗಳು '''''S''''' ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪಾತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದುಕೊಂಡರೆ, ಆಗ '''''SA = SB = SC'''''. ಆದ್ದರಿಂದ '''''S''''' ಬಿಂದು ಧ್ರುವವಾಗಿಯೂ, '''''SA = SB = SC = R''''' ತ್ರಿಜ್ಯವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಅಲ್ಪವೃತ್ತವನ್ನೆಳೆದರೆ (lesser circle) ಅದು '''''ΔABC''''' ಯ ಪರಿವೃತ್ತ ([[:en:Circumcircle|ಸರ್ಕಮ್ ಸರ್ಕಲ್]]) ಅಗುತ್ತದೆ. '''''ΔABC''''' ಕೋನಾರ್ಧಕಗಳು (angle bisector) ಕೂಡ ಸಂಪಾತಿಸುವುವಷ್ಟೇ. ಸಂಪಾತಬಿಂದು (intersection point) '''''I''''' ನಿಂದ '''''IL, IM, IN''''' ಕಂಸಗಳನ್ನು ಭುಜಗಳಿಗೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಎಳೆದರೆ '''''IL=IM=IN''''' ಆಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಬೆಲೆ '''''r''''' ಆಗಿರಲಿ. '''''I''''' ಧ್ರುವವಾಗಿ '''''r''''' ತ್ರಿಜ್ಯವಾಗಿ ಇರುವ ಲಘುವೃತ್ತ (small circle) ತ್ರಿಭುಜದ ಮೂರು ಭುಜಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು '''''ΔABC''''' [[:en:Incircle_and_excircles|ಒಳವೃತ್ತ]]. ಹೀಗೆಯೇ '''''BC''''' ಭುಜವನ್ನು ಒಳಗಡೆಯೂ, '''''AB, AC''''' ಭುಜಗಳನ್ನು ಹೊರಗಡೆಯೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಲಘುವೃತ್ತವನ್ನು ಕೂಡ ಎಳೆಯಬಹುದು. ಇದು ತ್ರಿಭುಜದ ಒಂದು ಹೊರವೃತ್ತ (excircle). ಇದೇ ತೆರನ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಹೊರವೃತ್ತಗಳಿವೆ. '''''AB, AC''''' ಭುಜಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಾಗ ಅವು '''''A''''' ಗೆ ವ್ಯಾಸಾಭಿಮುಖವಾದ '''''A'<nowiki/>''''' ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ. '''''ABA'<nowiki/>''''' ಮತ್ತು '''''ACA'''''' ಮಹಾವೃತ್ತಗಳು ಗೋಳದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಇಂದುಕವನ್ನು ([[:en:Lune_(geometry)|ಲ್ಯೂನ್]]) ರಚಿಸುತ್ತವೆ. '''''ABC''''' ಮತ್ತು '''''A'BC''''' ತ್ರಿಭುಜಗಳಿಗೆ ಸಹೇಂದುಕ ([[:en:Schwarz_triangle|ಕೋಲ್ಯುನಾರ್]]) ತ್ರಿಭುಜಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. '''''ΔA'BC''''' ಯ ಒಳವೃತ್ತ '''''ΔABC''''' ಗೆ ಹೊರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. '''''4.''''' ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದೆ. '''(a)''' ಒಂದು ಮಹಾವೃತ್ತದ ಮೇಲೆ '''''X, Y, Z''''' ಮೂರು ಬಿಂದುಗಳಾಗಿ ಗೋಳದ ಮೇಲೆ '''''P''''' ಬೇರೊಂದು ಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದರೆ ಆಗ '''''cos PX sin YZ + cos PY sin ZX + cos PZ sin XY = 0'''''. ಇಲ್ಲಿ '''''YZ, ZX, XY''''' ಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಧನ ಅಧವಾ ಋಣ ಚಿಹ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ '''''ZY=-YZ'''''. '''''(b)''''' '''''ABC''''' ತ್ರಿಭುಜದ ಭುಜಗಳನ್ನು ಒಂದು ಮಹಾವೃತ್ತ '''''L, M, N''''' ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿದರೆ <math>\frac{\sin BL \sin CM \sin AN}{\sin LC \sin MA \sin NB} = -1</math> (ಇದು [[:en:Menelaus's_theorem|ಮೆನೆಲಾಸನ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು]] ಹೋಲುತ್ತದೆ.) '''''(c)''''' '''''ABCD''''' ಗೋಳೀಯ ಚತುರ್ಭುಜದ (spherical quadrilateral) ಶೃಂಗಗಳು ಒಂದು ಲಘುವೃತ್ತದ ಮೇಲಿದ್ದರೆ ಆಗ '''''A + C = B + D'''''. '''''(d)''''' '''''A, B''''' ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಇರುವ ಎರಡು ಲಘುವೃತ್ತಗಳಿಗೆ ಗೋಳದ ಮೇಲಣ ಒಂದು ಬಿಂದು '''''P''''' ಯಿಂದ ಎಳೆದ ಸ್ಪರ್ಶವೃತ್ತಗಳು ಸಮವಾಗಿದ್ದರೆ '''''P''''' ಬಿಂದುವಿನ ಪಥ '''''AB''''' ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಮಹಾವೃತ್ತ. ಇದಕ್ಕೆ ಲಘುವೃತ್ತಗಳ ಮೂಲಾಕ್ಷವೃತ್ತವೆಂದು (ರ‍್ಯಾಡಿಕಲ್ ಸರ್ಕಲ್) ಹೆಸರು. ದತ್ತ ಲಘುವೃತ್ತಗಳು ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿದರೆ ಈ ಬಿಂದುಗಳು ಸೇರಿಸತಕ್ಕ ಮಹಾವೃತ್ತವೇ ಮೂಲಾಕ್ಷವೃತ್ತ. ಮೂಲಾಕ್ಷವೃತ್ತದ ಹಾಗೂ ಸಹಮೂಲಾಕ್ಷ (ಕೋಆ್ಯಕ್ಸಲ್) ವೃತ್ತ ಸಮುದಾಯದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಮತಳ ಗಣಿತದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನನುಸರಿಸಿ ಅನೇಕವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. '''''(e)''''' ಸಮತಳ ತ್ರಿಭುಜದಲ್ಲಿ ಒಳವೃತ್ತವನ್ನೂ, ಹೊರವೃತ್ತಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸತಕ್ಕ ಒಂದು ವೃತ್ತವಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ [[:en:Nine-point_circle|ನವಬಿಂದು ವೃತ್ತ]] ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಳತ್ರಿಭುಜದಲ್ಲಿ ಒಳವೃತ್ತವನ್ನೂ, ಹೊರವೃತ್ತಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸತಕ್ಕ ಒಂದು ಲಘುವೃತ್ತವಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ [[:en:Hart_circle|ಹಾರ್ಟನ ವೃತ್ತ]] ಎಂದು ಹೆಸರು.<ref>{{Cite book |last=Coolidge |first=Julian Lowell |url=https://www.worldcat.org/oclc/1017317 |title=A treatise on the circle and sphere |date=1916 |publisher=Clarendon Press |isbn=0-8284-0236-1 |location=Oxford |oclc=1017317}}</ref><ref>{{mathworld|title=Hart Circle|id=HartCircle}}</ref> ಹಾರ್ಟನ ವೃತ್ತದ ತ್ರಿಜ್ಯ '''''ρ''''' ಮತ್ತು ಪರಿವೃತ್ತದ ತ್ರಿಜ್ಯ '''''R''''' ಆಗಿದ್ದರೆ ಆಗ, '''''tan ρ = ½ tan R'''''. ('''''f)''''' ಗೋಳ ತ್ರಿಭುಜದ ಲಂಭಕೇಂದ್ರ '''''O''''', ಮಧ್ಯ ರೇಖೆಗಳ ([[:en:Median_(geometry)|ಮೀಡಿಯನ್ಸ್]]) ಸಂಪಾತಕೇಂದ್ರ '''''G''''', ಹಾರ್ಟನ ವೃತ್ತದ ಕೇಂದ್ರ '''''H''''', ಆಗಿದ್ದರೆ ಆಗ '''''O, H, G''''' ವೃತ್ತದ ಬಿಂದುಗಳು ಒಂದು ಮಹಾವೃತ್ತದ ಮೇಲಿರುವವು. '''''5.''''' '''ಗೋಳೀಯ ಹೆಚ್ಚಳ''': '''''ABC''''' ಗೋಳ ತ್ರಿಭುಜದ ಕೋನಗಳ ಮೊತ್ತ '''''π''''' ಗಿಂತ ಅಧಿಕವೆಂದು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ. '''''A + B + C - π''''' ಪರಿಮಾಣಕ್ಕೆ ತ್ರಿಭುಜದ ಗೋಳೀಯ ಹೆಚ್ಚಳ (ಸ್ಫೆರಿಕಲ್ ಎಕ್ಸೆಸ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಗೋಳದ ತ್ರಿಜ್ಯ '''''R''''' ಆಗಿದ್ದರೆ ಆಗ '''''ABC''''' ತ್ರಿಭುಜದ [[:en:Area|ಸಲೆ]] '''''(A + B + C - π) R²'''''. ಇದಕ್ಕೆ ಗಿರಾರ್ಡನ ಪ್ರಮೇಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ '''''n''''' ಭುಜಗಳಿರುವ ಗೋಳೀಯ ಬಹುಭುಜದ ಸಲೆ <math>\left [ \left(\sum_{n=1}^{N} A_{n}\right) - (N-2)\pi \right ] R^2</math> ಎಂದು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ '''''Σ''''' ಬಹುಭುಜದ ಕೋನಗಳ ಮೊತ್ತ. '''''ΔABC''''' ಯ ಗೋಳೀಯ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು '''''E''''' ಎಂದು ಕರೆದರೆ '''''E''''' ಯನ್ನು ಕುರಿತ ಕೆಲವು ಉಕ್ತಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. <math>\sin \frac{1}{2} E = \frac{[\sin s \sin (s-a) \sin (s-b) \sin (s-c)]^{\frac{1}{2}}}{2\cos \frac{a}{2} \cos \frac{b}{2} \cos \frac{c}{2}}</math> ಇದಕ್ಕೆ ಕಗ್ನೋಲಿಯ '''''ಸಮೀಕರಣ'''''ವೆಂದು ಹೆಸರು. <math>\tan \frac{1}{4} E = [\tan \frac{1}{2} s \tan \frac{1}{2} (s-a) \tan \frac{1}{2} (s-b) \tan \frac{1}{2} (s-c)]^{\frac{1}{2}}</math> ಇದಕ್ಕೆ [[:en:Simon_Antoine_Jean_L'Huilier|ಲ್ವಿಲಿಯರನ]] ಪ್ರಮೇಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ರಿಭುಜದ ಭುಜಗಳು ದತ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ ಗೋಳೀಯ ಹೆಚ್ಚಳ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.  <math>L = [\cot \frac{1}{2} s \tan \frac{1}{2} (s-a) \tan \frac{1}{2} (s-b) \tan \frac{1}{2} (s-c)]^{\frac{1}{2}}</math> ಆಗಿದ್ದರೆ ಆಗ ಮೇಲಣ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು <math>\tan \frac{1}{4}E = L / \cot \frac{s}{2}</math>  ಎಂದು ಬರೆಯಬಹುದು. ಹೀಗೆಯೇ <math>\tan \frac{1}{4} (2A - E) = L / \tan \frac{1}{2} (s-a)</math> ಇತ್ಯಾದಿ. ಆದ್ದರಿಂದ <math>L = \left [ \tan \frac{1}{2} E \tan \frac{1}{4} (2A-E) \tan \frac{1}{4} (2B-E) \tan \frac{1}{4} (2C-E) \right ] ^{\frac{1}{2}}</math> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}<references /> == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{MathWorld|title=Spherical Trigonometry|id=SphericalTrigonometry}} a more thorough list of identities, with some derivation * {{MathWorld|title=Spherical Triangle|id=SphericalTriangle}} a more thorough list of identities, with some derivation * [http://gnomonique.fr/trisph/index_en.htm TriSph] A free software to solve the spherical triangles, configurable to different practical applications and configured for gnomonic * [https://www.researchgate.net/publication/228849546_Revisiting_Spherical_Trigonometry_with_Orthogonal_Projectors "Revisiting Spherical Trigonometry with Orthogonal Projectors"] by Sudipto Banerjee. The paper derives the spherical law of cosines and law of sines using elementary linear algebra and projection matrices. * {{WolframDemonstrations|title=A Visual Proof of Girard's Theorem|urlname=AVisualProofOfGirardsTheorem}} by Okay Arik * [https://www.wdl.org/en/item/2856/ "The Book of Instruction on Deviant Planes and Simple Planes"]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, a manuscript in Arabic that dates back to 1740 and talks about spherical trigonometry, with diagrams * [https://trs.jpl.nasa.gov/handle/2014/41271 Some Algorithms for Polygons on a Sphere] Robert G. Chamberlain, William H. Duquette, Jet Propulsion Laboratory. The paper develops and explains many useful formulae, perhaps with a focus on navigation and cartography. * [http://www.in-dubio-pro-geo.de/?file=plasph/stri0&english=1 Online computation of spherical triangles] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತ್ರಿಕೋಣಮಿತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 5020wacfejlfxkj5zrtqmj3tannhtl8 0 175344 1372498 1345726 2026-04-30T14:50:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372498 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Rangoli Gardens, Jakkur, Bangalore (2024) 316.jpg|೫೫೦px|thumb|right|alt=ಗೌಳಿಗರ ಕುಣಿತಗಳು|ಗೌಳಿಗರ ಕುಣಿತ]] '''ಗೌಳಿಗರ ಕುಣಿತ''' ಅಂದರೆ [[ಹಾಲಕ್ಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಹಾಲಕ್ಕಿ]] ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಆಚರಿಸುವ ಒಂದು ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತವಾಗಿದೆ.<ref>https://caleidoscope.in/art-culture/suggi-kunitha-folk-dance-of-karnataka</ref> ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇವರು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ ಅಜ್ಮೀರ್, [[ಕೊಲ್ಲಾಪುರ]], [[ಗೋವಾ]] ಹೀಗೆ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ|ಉತ್ತರಕನ್ನಡ]], [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]], [[ಬೆಳಗಾವಿ]] ಮತ್ತು [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಶುಪಾಲನೆ ಇವರ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>ಗೊ.ರು.ಚಂದ್ರಬಸಪ್ಪ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು , ೧೯೭೭.</ref>.<ref>.ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ ,ಪ್ರಸರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬,</ref> ಇವರು ''ಶಿವಾಜಿ ವಂಶಸ್ಥರಿಗೆ'' ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.britannica.com/biography/Shivaji</ref> ಹಾಗಾಗಿ ಇವರು ಕಿವಿಗೆ ರಾಸ್ಗತ್ತಿ, ಕೊರಳಿಗೆ ಮಣಿಸರ ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿಸರ, ಕೈ ಬೆರಳಿಗೆ ತಾಮ್ರದ ಸಲಾ, ಬೆಳ್ಳಿ ಖಡ್ಗಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಸಾಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ತಲೆ ಬೋಳಿಸಿಕೊಂಡು ಜುಟ್ಟು ಬಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಜುಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಮಾದರಿಯ ಮುಂಡಾಸನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಮುಂಡಾಸು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ''ಪಾಗೋಟು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಹೆಂಗಸರು ಸೀರೆಯನ್ನು ಕಚ್ಚೆ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಉಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ''ಮರಾಠಿಯ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು'' ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ವಿಶೇಷ ನೃತ್ಯಗಳು== ===ಗಜ್ಜಾಗಲಾಚ=== ಕೊಳಲುವಾದನ ಮತ್ತು ಡೋಲುನುಡಿತಗಳು ಗಜ್ಜಾಕುಣಿತದ ಹಿಮ್ಮೇಳಗಳು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ [[ಪುಂಗಿ]] ನುಡಿಸಿ ''ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಧೆಯರ'' ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಗೌಳಿಗ ಗಂಡಸರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತವು ಗೌಳಿಗ ಗಂಡಸರ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.<ref>https://kannada.news18.com/news/uttara-kannada/this-dance-of-the-gouligas-has-a-history-of-thousands-of-years-abn-lkb-cgl-local18-1884929.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಜಗಾ ಕುಣಿತ=== ಇದು ಹೋಳಿಹುಣ್ಣಿಮೆ, [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿ]] ಮತ್ತು [[ದಸರಾ]] ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. '''ಜಗಾ''' ಧರಿಸಿ ಕುಣಿಯುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.<ref>https://kannada.news18.com/news/uttara-kannada/this-dance-of-the-gouligas-has-a-history-of-thousands-of-years-abn-lkb-cgl-local18-1884929.html{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬೆನ್ನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಾಕಾರದ [[ಕಸೂತಿ]] ಇರುವ ನೀಲಿ ವರ್ಣದ ನಿಲುವಂಗಿ, ಕಾಸೆ, ತಲೆಗೆ ಪಾಗೋಟು, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಲ್ವಾರ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜಗಾ ಕುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ಡೋಲು ಮತ್ತು [[ಜಾಗಟೆ]] ಈ ಕುಣಿತದ ಹಿಮ್ಮೇಳ ವಾದ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಸುಮಾರು ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ಮಂದಿ ಪುರುಷರು ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಣಿತದ ನಡುನಡುವಿನಲ್ಲಿ ''ಛಾಂಗ್ ಭಲಾ'' ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪುರುಷರ ಕುಣಿತವಾಗಿದೆ. ===ಜಿಮ್ಮಾ ಕುಣಿತ=== ಈ ಕುಣಿತವು ಗೌಳಿಗರ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಕುಣಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಎರಡು, ಆರು ಅಥವಾ ಎಂಟು ಮಂದಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆದುರು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ಕೊಡುತ್ತಾ ತಾಳಬದ್ಧವಾಗಿ ಸುತ್ತುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನಾಲ್ವರು ಆಡುವ ನೃತ್ಯಗಳು ಸಹ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇನೆಂದರೆ ಭುಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕೈಗಳನ್ನು ರೆಕ್ಕೆಯಂತೆ ಎತ್ತರಿಸಿ ಪರಸ್ಪರ ಏರಿ ಹೋಗಿ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುವುದು, ತೊಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೈ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ತೂಗುತ್ತಾ [[ಚಪ್ಪಾಳೆ]] ಕೊಡುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಣಿತದೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಹಾಡುಗಳಿದ್ದು, ಅದರ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಹೀಗಿದೆ- ಬನ್ನಿರಿ ಬನ್ನಿರಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಸುತ್ತೋಣು ಸುತ್ತೋಣು ಬನ್ನಿ ಹಸರು ಹಳದಿ ನೀಲಿ ಸೀರಿ ಕುಪ್ಪಸ ತನ್ನಿ ===ಫೇರ ಕುಣಿತ=== ಇದು ಜಿಮ್ಮಾ ಕುಣಿತದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸುತ್ತುವಾಗ ನೆಲಮುಟ್ಟಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವುದು ಈ ನೃತ್ಯದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ '''ಸೂಪ ನೃತ್ಯ''' ಎನ್ನುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಂದಿಬ್ಬರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊರ ಹಿಡಿದು ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ವರ್ತಲದ ಮಧ್ಯೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು]] 4qpuwvh97n2yuolvezpl16j8ibkhocn 0 176716 1372515 1357696 2026-04-30T23:10:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372515 wikitext text/x-wiki '''ಮರ್ಯಾದೆ ರಾಮಣ್ಣ''' [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಲಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ]]ಯ ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು 2025ರ ನವೆಂಬರ್ 17ರಿಂದ ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶನಿವಾರದವರೆಗೆ ರಾತ್ರಿ 9.00ಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು [[ನೀನಾದೆ ನಾ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ನೀನಾದೆ ನಾ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]]ಯ ಎರಡನೇ ಭಾಗ ಆಗಿದೆ<ref>{{cite web |title=ಕೊನೆಗೂ ಗುಡ್‌ನ್ಯೂಸ್‌ ಕೊಟ್ಟ 'ನೀನಾದೆ ನಾ' ಜೋಡಿ! ವೀಕ್ಷಕರಂತೂ ಫುಲ್‌ ಖುಷ್‌! |url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/neenade-naa-kannada-serial-with-a-new-chapter-of-love-in-star-suvarna-good-news-for-fans-akd-1839457.html |publisher=News18 Kannada |access-date=September 3, 2024 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240903124410/https://kannada.news18.com/news/entertainment/neenade-naa-kannada-serial-with-a-new-chapter-of-love-in-star-suvarna-good-news-for-fans-akd-1839457.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=ನೀನಾದೆ ನಾ ಧಾರಾವಾಹಿ ಮುಕ್ತಾಯ ಆದರೂ ಗುಡ್ ನ್ಯೂಸ್ ಇದೆ ಮರ್ರೆ; ಇದು ಕನ್ನಡ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲೇ ಅಪರೂಪ! |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/dileep-shetty-khushi-shivu-starrer-neenadhe-naa-serial-new-chapter-promo-release/articleshow/112885199.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=29 Aug 2024}}</ref>. '''[[ಕಾವೇರಿ ಕನ್ನಡ ಮೀಡಿಯಂ]]''' ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೀತಮ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು 'ಪಿಂಗಾರ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್' ಸಂಸ್ಥೆ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web |last1=S |first1=Muralidhar |title=ಹೊಸ ಕಥೆ, ಹೊಸ ಟೀಮ್, ಹೀರೋ-ಹೀರೋಯಿನ್ ಮಾತ್ರ ಅವರೇ; ಪ್ರೀತಿಯ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯದೊಂದಿಗೆ 'ನೀನಾದೆ ನಾ' |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/neenadhe-naa-serial-has-entered-kannadigas-homes-with-a-new-storyline-background-from-udupi-088489.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=3 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2024}}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ '''''ದಿಲೀಪ ಶೆಟ್ಟಿ''''''' ಮತ್ತು '''''ಖುಷಿ''''' ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. {{Infobox television | image = | name = | image_size = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | based_on = | inspired_by = | writer = | screenplay = | story = | director = ಪ್ರೀತಮ್ ಶೆಟ್ಟಿ | starring = ದಿಲೀಪ್ ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ, ಖುಷಿ ಶಿವು | open_theme = | end_theme = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | producer = | location = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]], [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] | cinematography = | editor = | camera = | runtime = | company = ಪಿಂಗಾರ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ | network = [[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = | last_aired = | preceded_by = | followed_by = | related = [[ನೀನಾದೆ ನಾ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)|ನೀನಾದೆ ನಾ]] }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಧಾರವಾಹಿ]] etm9vjl96exmyqsbc2l520zdvphjqrh 0 178566 1372496 1345475 2026-04-30T13:20:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372496 wikitext text/x-wiki '''ಗೊರೆಹಬ್ಬ''' (''ಸಗಣಿ ಹಬ್ಬ'') ಎಂಬುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ]] ಮಾತನಾಡುವ ಗುಮಟಾಪುರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=pVZuAAAAMAAJ&q=gore+habba |title=ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದಿ ಫೋಕ್ ಕಲ್ಚರ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ: ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳು |date=1991 |publisher=ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ |language=en}}</ref> ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಂದೂ [[ಜಾನಪದ|ಜಾನಪದ]] ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=7 ನವೆಂಬರ್ 2021 |title=ಕ್ಯಾಟಲ್ ರಾಯಲ್: ಸಗಣಿ ಕಾಳಗ ದೀಪಾವಳಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ |url=https://www.abc.net.au/news/2021-11-08/cattle-royale-dung-fight-marks-end-of-diwali/100601634 |access-date=16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |website=[[ಎಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ)|ಎಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್]]}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=ಮಾಧವ್ |first=ಪ್ರಮೋದ್ |date=4 ನವೆಂಬರ್ 2024 |title=ಈ ತಮಿಳುನಾಡು ಗ್ರಾಮವು ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಸಗಣಿ ಏಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತದೆ? |url=https://www.indiatoday.in/india/tamil-nadu/story/cow-dung-flinging-festival-chaniyadi-tamil-nadu-end-of-diwali-thalavadi-village-erode-2627614-2024-11-04 |accessdate=10 ಜನವರಿ 2025 |publisher=[[ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 ನವೆಂಬರ್ 2020 |title=ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಅನನ್ಯ ಸಗಣಿ ಎರಚುವ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Coimbatore/villagers-celebrate-unique-cow-dung-splashing-ritual/article33127584.ece |access-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |website=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]}}</ref> ಗುಮಟಾಪುರವನ್ನು ''ಗುಮಟಾಪುರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಿಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ|ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ]] ನಂತರ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|title=ಚಾಮರಾಜನಗರ: ಚಾಮರಾಜನಗರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗುಮಟಾಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗೊರೆ ಹಬ್ಬ ಆಚರಣೆ!|url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/state/dung-festival-gore-habba-celebrated-in-gumtapur-near-chamarajanagar-gvd-3ln1ruz|website=ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್|access-date=2026-01-31|language=kn|last=ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುದ್ದಿ|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಮ್ಮಟಾಪುರದ ಗೊರೆ ಹಬ್ಬ: ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆಚರಣೆ|url=https://tv9kannada.com/photo-gallery/chamarajnagar-gummatapuras-goore-habba-a-celebration-of-unity-and-tradition-kannada-news-vkb-928916.html|website=ಟಿವಿ9 ಕನ್ನಡ|date=2024-11-04|access-date=2026-01-31|language=kn|first=ಟಿವಿ9|last=ಕನ್ನಡ}}</ref><ref name="News18Gorehabba">{{cite news|title=ಗೊರೆ ಹಬ್ಬ|url=https://kannada.news18.com/news/chamarajanagar/dung-festival-gore-habba-celebrated-in-gumtapur-near-chamarajanagar-1445210.html|work=ನ್ಯೂಸ್18 ಕನ್ನಡ|publisher=ನ್ಯೂಸ್18|language=kn|access-date=31 ಜನವರಿ 2026}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಹಬ್ಬವು [[ಕುರುಬ|ಕುರುಬ]] ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ [[ಬೀರಪ್ಪ|ಬೀರಪ್ಪ]] ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯ]] [[ಬಲಿಪ್ರತಿಪದೆ|ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯಮಿ]] ಮರುದಿನ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ [[ಸಗಣಿ|ಸಗಣಿಯನ್ನು]] ಆಟವಾಗಿ ಎಸೆಯುವ ಅಥವಾ ಸವರುವ ಮೂಲಕ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=7 ನವೆಂಬರ್ 2021 |title=ಈ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಮವು ದೀಪಾವಳಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಸಗಣಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/this-indian-village-celebrates-cow-dung-festival-to-mark-end-of-diwali-101636307698144.html |access-date=6 ನವೆಂಬರ್ 2025 |website=[[ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |author=ಫಡ್ನಿಸ್ |first=ಶೇಖರ್ |date=16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 |title=ವಿಚಿತ್ರ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆ |url=http://www.navhindtimes.in/panorama/strange-diwali-celebration |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120128130221/http://www.navhindtimes.in/panorama/strange-diwali-celebration |archivedate=28 ಜನವರಿ 2012 |publisher=[[ದಿ ನವಹಿಂದ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |access-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013}}</ref> == ಹಿನ್ನೆಲೆ == {{ಮುಖ್ಯ|ಬೀರಪ್ಪ|ಕುರುಬ}} {{ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ|ಸಗಣಿ#ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ}} ಸ್ಥಳೀಯ ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, [[ಕುರುಬ|ಕುರುಬ]] ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ [[ಬೀರಪ್ಪ|ಬೀರಪ್ಪ]] ದೇವರು ಸಗಣಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ಸಗಣಿ ಎರಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="diwalifestival13">{{Cite web |last=ಸಿನ್ಹಾ |first=ಅನಾಮಿಕಾ |date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |title=ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ವೈಲ್ಡ್ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಯ ಒಳನೋಟ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಆಚರಣೆಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಸಗಣಿ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ |url=https://www.financialexpress.com/life/lifestyle-inside-indias-wildest-diwali-celebration-villagers-in-karnataka-throw-cow-dung-to-mark-end-of-festivities-watch-4021543/ |access-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |website=ದಿ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್}}</ref> ಸಗಣಿ ಎರಚುವ ಆಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಜನರ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ರೋಗಗಳು ಗುಣಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲು ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣ.<ref name="diwalifestival2">{{Cite web |title=ಗೊರೆಹಬ್ಬ |url=http://www.diwalifestival.org/gorehabba.html |accessdate=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 |publisher=ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಕಾನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಸ್ಸಿಎಫ್ಐ)}}</ref> [[ಸಗಣಿ|ಸಗಣಿಗೆ]] [[ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳು|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ]] ಆಚರಣೆಯ ಮಹತ್ವವಿದೆ, ಇದು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":0">{{cite journal |last1=ಡಾರಿಯಾ |first1=ಎಸ್. |last2=ಇಸ್ಲಾಂ |first2=ಎಂ. ಆರ್. |date=2021 |title=ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-19 ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಗಣಿ ಮತ್ತು ಗೋಮೂತ್ರದ ಬಳಕೆ: ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ |journal=[[ದಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್]] |volume=36 |issue=5 |pages=1950–1952 |doi=10.1002/hpm.3257 |pmc=8239506 |pmid=34037266}}</ref> ''[[ಶಿವ ಪುರಾಣ|ಶಿವ ಪುರಾಣದ]]'' ಪ್ರಕಾರ, [[ಲಿಂಗ|ಲಿಂಗದ]] ಮೇಲಿನ ಕೆಲವು [[ಆಚರಣಾ ಶುದ್ಧೀಕರಣ|ವಿಧಿವತ್ತ ಸ್ನಾನಗಳನ್ನು]] [[ಪಂಚಗವ್ಯ|ಪಂಚಗವ್ಯದೊಂದಿಗೆ]] ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಸುಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಐದು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ: [[ಗೋಮೂತ್ರ|ಗೋಮೂತ್ರ]] (''ಗೋಜಲ''), ಸಗಣಿ (''ಗೋಮಯ''), [[ಹಸುವಿನ ಹಾಲು|ಹಾಲು]] (''[[ಕ್ಷೀರ|ಕ್ಷೀರ]]''), [[ಮೊಸರು|ಮೊಸರು]] (''ದಧಿ'') ಮತ್ತು [[ತುಪ್ಪ|ತುಪ್ಪ]] (''ಆಜ್ಯ'').<ref>{{Cite book |last=ಶಾಸ್ತ್ರಿ |first=ಜೆ. ಎಲ್. |url=http://archive.org/details/dli.bengal.10689.20655 |title=ದಿ ಶಿವ-ಪುರಾಣ, ಭಾಗ 1 |date=1950 |publisher=[[ಮೋತಿಲಾಲ್ ಬನಾರ್ಸಿದಾಸ್]]}}</ref> == ಹಬ್ಬ == ಈ ಹಬ್ಬ ಸುಮಾರು 300 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು.<ref name=":1" /> ಸಮಾರಂಭವು ಮುಂಜಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಗ್ರಾಮದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸಗಣಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೀರಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಿಂದೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಹುಡುಗಿಯರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗರು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಲೂ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಬೀರಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕರಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="deccan">{{cite web|date=8 ನವೆಂಬರ್ 2010 |language=en |publisher=[[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]] |title=ಸಗಣಿ ಎಸೆಯುವವರ ಗುರಿ ಶಾಂತಿ |url=http://www.deccanherald.com/content/111150/dung-slingers-aim-peace.html}}<!-- auto-translated from Catalan by Module:CS1 translator --></ref> [[ಪೂಜೆ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)|ಪೂಜೆ]] ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿರುಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಚಡಿಕೋರ (ಕಳ್ಳನಂತೆ ಕದ್ದು ಮುಚ್ಚಿ ನೋಡುವವನು) ಎಂದು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೀಸೆ ಮತ್ತು ಗಡ್ಡವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅಂಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನು ಕತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.<ref name="deccan" /><ref name="diwalifestival">{{Cite web | url=http://www.diwalifestival.org/gorehabba.html | title=ಗೊರೆಹಬ್ಬ | publisher=ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಕಾನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಸ್ಸಿಎಫ್ಐ) | accessdate=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013}}</ref> ದೇವಸ್ಥಾನ ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಚಡಿಕೋರನ ಮೀಸೆ ಮತ್ತು ಗಡ್ಡವನ್ನು ತೆಗೆದು ಸಗಣಿ ರಾಶಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಸಗಣಿ ರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆಯ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಯೆಯೆಂದರೆ ಪುರೋಹಿತರ ಮೇಲೆ ಸಗಣಿ ಎರಚುವುದು, ಇದನ್ನು ಪರಸ್ಪರರ ಮೇಲೆ ಸಗಣಿ ಎಸೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುಂಡಿಗೆ ತಳ್ಳಿ ಸಗಣಿ ಸವರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. <ref name="diwalifestival" /><ref name="deccan" /> ನಂತರ, ಚಡಿಕೋರನ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಕೊಂಡಿಗೆಕರ ಗುಡ್ಡ ಎಂಬ ಹತ್ತಿರದ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೋಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಡಲು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಚಡಿಕೋರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="diwalifestival" /><ref name="deccan" /> ಗೊರೆಹಬ್ಬವನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ, [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ]] [[ಕರ್ನೂಲು ಜಿಲ್ಲೆ|ಕರ್ನೂಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ]] [[ಆಸ್ಪರಿ|ಆಸ್ಪರಿ]] ಬಳಿಯ ಕೈರುಪ್ಪಳ ಗ್ರಾಮದ ಜನರು [[ಪಿಡಕಳ ಯುದ್ಧ|ಪಿಡಕಳ ಯುದ್ಧವನ್ನು]] ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=7 ಏಪ್ರಿಲ್ 2017 |title=ಜನರು ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಸಗಣಿ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ |url=https://metro.co.uk/2017/04/07/people-are-throwing-cow-dung-at-each-other-for-good-health-6559947/ |access-date=11 ಜೂನ್ 2025 |website=ಮೆಟ್ರೋ |language=en}}</ref> 2025 ರಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಯೂಟ್ಯೂಬರ್ [[ಟೈಲರ್ ಒಲಿವೇರಾ|ಟೈಲರ್ ಒಲಿವೇರಾ]] ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |last=ಬಸಕ್ |first=ಅನುಜ್ |date=24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |title=ಗೊರೆಹಬ್ಬ ಎಂದರೇನು? ಯೂಟ್ಯೂಬರ್ ಟೈಲರ್ ಒಲಿವೇರಾ ಭಾರತದ ಸಗಣಿ ಎಸೆಯುವ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಾಗ "ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ |url=https://www.soapcentral.com/pop-culture/news-what-gorehabba-youtuber-tyler-oliveira-seen-screaming-they-going-kill-me-participates-india-s-cow-dung-throwing-festival |access-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |website=[[ಸೋಪ್ಸೆಂಟ್ರಲ್]]}}</ref><ref name="diwalifestival12">{{Cite web |last=ಸಿನ್ಹಾ |first=ಅನಾಮಿಕಾ |date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |title=ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ವೈಲ್ಡ್ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಯ ಒಳನೋಟ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಆಚರಣೆಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಸಗಣಿ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ |url=https://www.financialexpress.com/life/lifestyle-inside-indias-wildest-diwali-celebration-villagers-in-karnataka-throw-cow-dung-to-mark-end-of-festivities-watch-4021543/ |access-date=26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |website=[[ದಿ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ (ಭಾರತ)|ದಿ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್]]}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಪಿಡಕಳ ಯುದ್ಧ]] – ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಉಗಾದಿ|ಉಗಾದಿ]] ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಸಗಣಿ ಕಾಳಗ * [[ಕಾರ್ನಿವಲ್ ಆಫ್ ಇವ್ರಿಯಾ]] – ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣಿನ ಕಾಳಗ * ''[[ಲಾ ಟೊಮ್ಯಾಟಿನಾ]]'' – ಸ್ಪೇನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಕಾಳಗ * [[ಸಾಂಗ್ಕ್ರಾನ್ (ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್)|ಸಾಂಗ್ಕ್ರಾನ್]] – ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕಾಳಗಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ <!-- note: ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿಯೂ ನೀರಿನ ಕಾಳಗಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಂಗ್ಕ್ರಾನ್ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ --> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2025/10/24/indian-village-celebrates-end-of-diwali-with-cow-dung-fight ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಮವು ದೀಪಾವಳಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸಗಣಿ ಕಾಳಗದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ]. [[ಅಲ್ ಜಜೀರ|ಅಲ್ ಜಜೀರ]]. 24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025. * [https://archive.today/20130628175344/http://www.bbcmotiongallery.com/gallery/clip/1B012272_013.do ಗೊರೆಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಕಾರರು ಸಗಣಿ ರಾಶಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ]. [[ಬಿಬಿಸಿ ಮೋಷನ್ ಗ್ಯಾಲರಿ]]. * [http://www.deccanherald.com/content/111150/dung-slingers-aim-peace.html ಸಗಣಿ ಎಸೆಯುವವರ ಗುರಿ ಶಾಂತಿ]. ''[[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]''. {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ದೀಪಾವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ದನಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಗೊಬ್ಬರ]] [[ವರ್ಗ:ನಕಲಿ ಯುದ್ಧ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವರ್ಷ]] [[ವರ್ಗ:ಕುರುಬ]] [[ವರ್ಗ:ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ]] ffge21duox1rznebao1r4fw1iaaa4fx 0 178746 1372501 1370950 2026-04-30T15:20:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372501 wikitext text/x-wiki [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಂತೆ]] [[ಗ್ರೀಸ್]] ದೇಶವೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ನಾಗರೀಕತೆ|ನಾಗರಿಕತೆಯ]] ಉತ್ತುಂಗ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ಲಲಿತಕಲೆ]], [[ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ [[ಜ್ಞಾನ]] ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತ ಬಂತು. ಹಾಗೆಯೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರ [[ಶಿಕ್ಷಣ]] ಪದ್ಧತಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು [[:en:Western_education|ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು]] ಇಂದಿಗೂ ಪರಿಣಾಮಗೊಳಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಂಥ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರದಿದ್ದರೂ ಆ ದೇಶ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣರಂಗದ ಮೇಲೆ ಬೀರಿರುವ ಪ್ರಭಾವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲನಾರ್ಹವೆನಿಸುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ == ಯುವಜನರನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಪೌರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಧನವೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಸೇವಾವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಆಗಾಗ ಒದಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಹ್ಯ [[ಶತ್ರು|ಶತ್ರುಗಳ]] [[ದಾಳಿ|ದಾಳಿಯನ್ನೂ]], [[:en:City-state|ನಗರರಾಜ್ಯಗಳಿಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದ]] ಆಂತರಿಕ ದಾಳಿಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿ ಅವರು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಗುಲಾಮಗಿರಿ|ಗುಲಾಮರ]] ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವರಿಷ್ಠ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ, [[ಸೈನಿಕ]] ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಸದಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಬಲ್ಲ ದೃಢಕಾಯರಾದ ಯುವಕರನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಕೂಲಿಸುವಂತೆ ಅಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣಪದ್ಧತಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೂ, ಸಮರಸೇವೆಗೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಧಾನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತರು [[ವಾಣಿಜ್ಯ(ವ್ಯಾಪಾರ)|ವಾಣಿಜ್ಯ]], [[ಉದ್ಯೋಗ]] ಮುಂತಾದ ಕಸಬುಗಳು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಗೌರವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕವಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಜಿತ ಜನಾಂಗ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಯುವಕರನ್ನು ಸಮರಶೂರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಉದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಕಾರ [[ಸ್ಪಾರ್ಟಾ|ಸ್ಪಾರ್ಟದಂಥ]] ಕೆಲವು ನಗರರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ, [[ಮಗು|ಮಕ್ಕಳು]] ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕಾರ [[ಅಥೆನ್ಸ್|ಆಥೆನ್ಸಿನಂಥ]] ನಗರರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದುವು.<ref>https://athenslivingmuseum.com/ancient-greek-education-system/</ref> ಈ ಭಿನ್ನತೆಗೆ ಆಯಾ ನಗರರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಿನ್ನ [[ಜೀವನ]] ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನತೆ ತಳೆದಿದ್ದ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿಯೂ ಕಾರಣವೆನಿಸಿದ್ದುವು. ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿರುವ ಎರಡು ನಗರರಾಜ್ಯಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. === ಸ್ಪಾರ್ಟನ್ನರ ಶಿಕ್ಷಣ === ತಮ್ಮ ನಗರರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್ನರು ಅಲ್ಲಿಯ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಲಾಮರ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆಗಾಗ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ದಾಳಿಗಳಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯುವಕರನ್ನು ಸಮರಸೇವೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಖ್ಯೋದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.<ref>Plut. Lives. Lyc. 16</ref> ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ [[ಧೈರ್ಯ]]ಸ್ಥೈರ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಶೂರ ಯೋಧರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕನುಕೂಲಿಸುವಂತೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲ [[ನಿಸರ್ಗ|ನಿಸರ್ಗದ]] ಕರಾಳ [[ಪರೀಕ್ಷೆ|ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ]] ಒಡ್ಡಿ [[ಅಂಗವಿಕಲತೆ|ಅಂಗವಿಕಲರನ್ನೂ]], ನಿರ್ಬಲ [[ಶಿಶು|ಶಿಶುಗಳನ್ನೂ]] ಕೊಂದುಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>https://www.greece-is.com/disability-in-ancient-greece/</ref> ಹಾಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಮಕ್ಕಳನ್ನು 7 ನೆಯ ವರ್ಷದಿಂದ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Adkins, 2005">Adkins and Adkins, ''Handbook to Life in Ancient Greece'' (New York: Facts On File, Inc., 2005), 104.</ref> 14 ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಕಠಿಣ ರೀತಿಯ ಸೈನಿಕ [[ತರಬೇತಿ]] ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ತಂಡಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಅವರಲ್ಲೇ ಸಾಹಸಿ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಶಿಕ್ಷಣ ರಾಜ್ಯದ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಶಿಸ್ತಿನ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೇಹದಂಡನೆ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯ ರೂಪದಲ್ಲದೆ ಸಹನೆ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಾಗಲೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಾಚರಣೆಯ ಸಾಹಸಪೂರ್ಣ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು [[ಮುಷ್ಟಿಯುದ್ಧ]] ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>Mark, Joshua J.. "Agoge, the Spartan Education Program." ''World History Encyclopedia'', 15 Jun 2021, <nowiki>https://www.worldhistory.org/article/342/agoge-the-spartan-education-program/</nowiki>.</ref> ಹದಿನಾರನೆಯ ವರ್ಷದ ಪೂರ್ತ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಯುವಕರು ರಕ್ಷಕ [[ಸೈನ್ಯ|ಸೇನೆಯನ್ನು]] ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಶಿಸ್ತಿನ ತರೆಬೇತು ಹೊಂದಿ 30 ನೇ ವರ್ಷದಿಂದ [[ಪೌರತ್ವ|ಪೌರತ್ವವನ್ನು]] ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name=":02">{{Cite book |last=Ducat |first=Jean |title=Spartan education: youth and society in the classical period |date=2006 |publisher=Classical Press of Wales |others=Emma Stafford, Pamela-Jane Shaw, Anton Powell |isbn=1-905125-07-0 |location=Swansea |pages= |oclc=76892341}}</ref> ಆದರೂ ಅವರು ತೀರ ವಯಸ್ಸಾಗಿ ದುರ್ಬಲರಾಗುವವರೆಗೂ ಸಮರಸೇವೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸುವ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಟಾರ್ಟನ್ನರ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಓದುಬರೆಹ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂಬ ಅಂಶ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.<ref name=":03">Richer, Nicolas (2017). ''Spartan Education in the Classical Period.'' In ''A Companion to Sparta,'' eds. Anton Powell. John Wiley & Sons, Ltd. pp. 525-542</ref><ref>Plut. Lives. Lyc. 16.6</ref> ಅವರಿಗೆ [[:en:Ceramic|ಕುಂಭಕಲೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ]] ಲಲಿತವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ ಶೂರರ [[ಕವನ|ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೂ]], ರಣಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಕುಸ್ತಿ]], [[ಕವಾಯತು]] ಮುಂತಾದ ಶಿಸ್ತಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ [[ನೃತ್ಯ|ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲೂ]] ಅವರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು.<ref name=":0">Smith 1890, p. 594.</ref> ಗ್ರೀಸಿನ ಇತರ ನಗರರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಸ್ತ್ರೀ|ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ]] ತಾಯ್ತನದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್ನರು ಅವರಿಗೆ ಗಂಡಸರಂತೆ [[ವ್ಯಾಯಾಮ|ಅಂಗಸಾಧನೆಯಲ್ಲೂ]], ಹೊರಗಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಶಿಕ್ಷಣವೀಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>https://pressbooks.pub/anne1/chapter/ancient-spartan-sts/</ref> ಅಂಥ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಬಲಾಢ್ಯರೂ, ಶೂರರೂ ಆಗುವರೆಂಬ ಆಶೋತ್ತರವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟನ್ನರ ಶಿಕ್ಷಣ ಅವರ ಸಂಕುಚಿತ ಗುರಿಯ ಪರಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಯೇನೊ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. === ಆಥೀನಿಯನ್ನರ ಶಿಕ್ಷಣ === ಆಥೆನ್ಸ್ ನಗರರಾಜ್ಯದ ಜನತೆ ಸ್ಪಾರ್ಟನರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದುವು. ಯುವಕರು ಯುದ್ಧಕಾಲದ ಸೈನಿಕರಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಶಾಂತಿಕಾಲದ ಸತ್ಪೌರರಾಗಿಯೂ ಬಾಳಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಾಗಿ ಬಾಳಿ ತಮ್ಮ [[ಪ್ರತಿಭೆ|ಪ್ರತಿಭೆಯ]] ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]], ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ರಕ್ಷಕರೂ, ಪೋಷಕರೂ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸಿದ್ದರು. ಈ ದೃಷ್ಟಿ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಬೌದ್ಧಿಕ, ದೈಹಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ, ಸಮರಸವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಎಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ [[ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ|ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ]] ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು; ಯಾವುದನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಹೋಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ಅವರ ನಿತ್ಯ ಮಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇಂಥ ಸಮರಸ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ರೂಪಣೆಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. 7 ರಿಂದ 16 ನೆಯ ವರ್ಷದ ತನಕ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ;<ref name=":04">Joyal, MacDougall, and Yardley, ''Greek and Roman Education'', 59.</ref> 14 ರಿಂದ 18 ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ. ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ [[ಸರಕಾರ|ಸರ್ಕಾರದ]] ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಹದಿನೆಂಟು ತುಂಬಿದ ಯುವಕರು ಎರಡು ವರ್ಷಕಾಲ ಕಡ್ಡಾಯ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{Cite book |last=Plato |title=Republic |publisher=Harvard University Press |year=2013 |location=Cambridge |pages=186}}</ref> ಮುಂದೆ ಆ ನಗರ ರಾಜ್ಯ [[ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸೆಡೊನಿಯ|ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯದ]] ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ರಕ್ಷಣೆಯ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಕಡ್ಡಾಯ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಈ ಕಾಲವನ್ನು [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಮುಂತಾದ ಜ್ಞಾನಪ್ರದ ವಿಷಯಗಳ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ವಿನಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಾಪ್ರದ [[ಸಂಗೀತ|ಸಂಗೀತದ]] ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿತ್ತು. ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿದ್ದರೂ ದೇಹವರ್ಧನವೊಂದೇ ಅದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಡೆನಿಲವುಗಳನ್ನು ಸಿರಪಡಿಸಿ ಅಂಗಸೌಷ್ಠವಾದಿ ಸೌಂದರ್ಯಸಾಧನೆಯೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಓದು ಬರೆಹ, ಕಾವ್ಯವಾಚನ, [[ಅಂಕಗಣಿತ]], ಅಂಗಸಾಧನೆ, ಸಂಗೀತ-ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>Beck, ''Greek Education, 450–350 B.C.'', 114-126.</ref> ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಶಿಕ್ಷಣವೀಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬರುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯಾ ನಗರರಾಜ್ಯದ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಪ್ಪುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಜೀವನದೃಷ್ಟಿಗೂ, ಅವಶ್ಯಕತೆಗೂ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. === ಸಾಫಿಸ್ಟರ ಪ್ರಭಾವ === ಭಾರತದಂತೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಥೀನಿಯನರಲ್ಲೂ ಹಿಂದೆ, [[ಗುರು|ಗುರುಗಳು]] ಯಾವ ಪ್ರತಿಫಲವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ [[ವಿದ್ಯೆ]] ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಆಶೋತ್ತರ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. [[:en:Sophist|ಸಾಫಿಸ್ಟರೆಂಬ]] [[ಕೂಲಿ]] [[ಪಂಡಿತ|ಪಂಡಿತರು]] [[ಹಣ|ದುಡ್ಡಿಗೆ]] ಪಾಠ ಹೇಳುವ ವೃತ್ತಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಮಂತರು ಅವರಿಂದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, [[ಅಲಂಕಾರ]], ವಾಙ್ಮಯಕಲೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಹೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹಣ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಣಗಳಿಸಬಹುದಾದ ಈ ಕಸಬನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ, ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕೆಲವರು ಕುತರ್ಕದ ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಜನರನ್ನು ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಶಲರೆನಿಸಿದ್ದರು. ಅಂಥವರು ಇಡೀ ಗುರುಕುಲಕ್ಕೆ ಅಪಕೀರ್ತಿ ತಂದರು. '''ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ''' 18 ರಿಂದ 20 ವರ್ಷದವರೆಗೆ [[ಕಲೆ]], ಸಾಹಿತ್ಯ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮುಂತಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯುವಕರಿಗೆ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಫಿಸ್ಟರು ಕುಟಿಲ ಕೌಶಲದ ಕೂಲಿ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಾದರೂ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಉದ್ದಾಮ ಪಂಡಿತರೆನಿಸಿದ್ದರು; ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಆಳವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂಥವರ ಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಳಹದಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು (ಸ್ಕೂಲ್ಸ್) ಆರಂಭವಾದವು. [[ಭಾಷೆ]], ಅಲಂಕರಶಾಸ್ತ್ರ, [[ವ್ಯಾಕರಣ]], ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ,-ಇವುಗಳ ಆಳವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯಿತು. ಆ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು [[:en:Latin_literature|ರೋಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ]] ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದುವು. [[:en:Protagoras|ಪ್ರೊಟಾಗೋರಾಸನಂಥ]] ಪಂಡಿತರು ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.<ref name="stan">{{cite encyclopedia|url=http://plato.stanford.edu/entries/sophists/#Pro|title=The Sophists|encyclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>Aristotle 1407b [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0059%3Abekker%20page%3D1407b Greek from Tufts U., with decipherment tools], [http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekFeb2011&query=Arist.%20Rh.%201407b&getid=1 English and Greek from University of Chicago]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} both in the Perseus Digital Library. The page is from Rhetoric, Book III, Chapter 5.</ref> [[ಪ್ಲೇಟೊ]] ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲರಂಥ]] ಪಂಡಿತರು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದು ಜ್ಞಾನರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. '''ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣ''' ಸಾಫಿಸ್ಟರ ಯತ್ನದಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಳಹದಿ ದೊರೆತಂತೆ ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಶ್ರೀಮಂತರನೇಕರು ಆಜೀವವೂ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ವಿಲಾಸ ಜೀವನವೆನಿಸುತ್ತ ಬಂತು. ಹೇಗೇ ಆಗಲಿ, ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಪ್ರಚಾರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಅವಕಾಶವಾಯಿತು.<ref>https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc330707/</ref> === ಪ್ಲೇಟೊ ಮತ್ತು ಆರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ರ ಶಿಕ್ಷಣ ದೃಷ್ಟಿ === ಅಂದಿನ ಆಥೆನ್ಸಿನ ವಿದ್ವದ್ವಾತಾವರಣದ ಫಲವಾಗಿ ಜ್ಞಾನರಾಜ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಪ್ಲೇಟೊ ಮತ್ತು ಆರಿಸ್ಟಾಟಲರಂಥ ಮಹಾಪಂಡಿತರು ನಡೆಸಿದ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ಅವರ ಕಾಲದಂತೆ ಇಂದಿಗೂ ಮಾನ್ಯವೆನಿಸುವಂತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವರ ಯತ್ನ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ, [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ]], ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದು. ಪ್ಲೇಟೊ ತನ್ನ [[:en:Republic_(Plato)|ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] ಮತ್ತು [[:en:Laws_(dialogue)|ಲಾಸ್]] ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{Cite book |last=Plato |title=Republic |publisher=Harvard University Press |year=2013 |location=Cambridge |pages=186}}</ref> ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ [[ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಗ್ರಂಥವಿರಬಹುದೆಂದು ತೋರಿದರೂ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹಾಕೃತಿ. ಅದರ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಅರಿತಿದ್ದ [[ಜೀನ್-ಜಾಕ್ವೆಸ್ ರೂಸೋ|ರೂಸೊ]] `ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಪ್ಲೇಟೊವಿನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಓದು’ ಎಂದು ತನ್ನ [[:en:Emile,_or_On_Education|ಈಮೈಲ್]] [[ಕಾದಂಬರಿ|ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ]] ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಶಿಷ್ಯ ಆರಿಸ್ಟಾಟಲನೂ ತನ್ನ [[:en:Politics_(Aristotle)|ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್]] ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.{{r|Politics|at=VII.17–VIII.4}} ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೌರಶಿಕ್ಷಣ ಆಧಾರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಪ್ಲೇಟೊ ವ್ಯಕ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರೆ [[ಮನುಷ್ಯ]] ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾನವನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳವನೆಂಬುದು ಆತನ ವಾದ. ಅಂಥ ಶಿಕ್ಷಣ ಬರೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿರದೆ ಸಮಾಜದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯೂ ಆಗಬಲ್ಲುದೆಂದು ಆತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬಜೀವನದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು [[ಸಮಾಜ|ಸಮಾಜದ]] ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಆರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ತನ್ನ ಗುರುವಿನ ಅನೇಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿದ್ದರೂ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ರೂಸೋ ಆ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕಿಸುತ್ತ `ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಹತ್ತಿರದ ಬಂಧುವರ್ಗದವರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯದ ಬಾಂಧವ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟೀತು? ಒಳ್ಳೆಯ ತಂದೆಯಾಗಿರದೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮಗನಾಗಿರದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಿರದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಪೌರನಾಗಬಲ್ಲನೆ? ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ಲೇಟೋ ಶ್ರೀಮಂತ ಪಕ್ಷಪಾತಿ. ಅತನ ಶಿಕ್ಷಣ ದೃಷ್ಟಿ ಶ್ರೀಮಂತರ ವಿಲಾಸಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವಂತಿದ್ದು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವಿತ್ತು. ಸೈನ್ಯದ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನೇಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಮಿಕ್ಕ ಪ್ರಯೋಗಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವರಿಗೆ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವಿತ್ತು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೋಧರನ್ನಾಗಿಯೂ, ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೂ ನೇಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಿಗೆ 20 ನೆಯ ವರ್ಷದಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೊಳಗೊಂಡ]] ಶಿಸ್ತಿನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ, ಮೂವತ್ತನೆಯ ವರ್ಷದಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ಕೆಲವರಿಗೆ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು [[ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ|ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟು ಉನ್ನತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಐವತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ [[ಧ್ಯಾನ]] ಮತ್ತು ತತ್ವಚಿಂತನೆಯ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಆತ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಂಥ ಸುಸಂಸ್ಕೃತರು ಅವನ ಕನಸಿನ ರಾಜ್ಯದ ಸಂರಕ್ಷಕರೂ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಕರೂ ಆಗುವರೆಂದು ಆತನ ಭಾವನೆ.<ref>{{Cite book |last=Plato |title=Republic |pages=188}}</ref> ಪ್ಲೇಟೋವಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಈ ಪಕ್ಷಪಾತ ನೀತಿಯನ್ನು ಕೆಲವರು [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ|ಲೋಕಸತ್ತೆಗೆ]] ಒಪ್ಪದ ನೀತಿಯೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಅದು ಅವರವರಿಗೊಪ್ಪುವ ಶಿಕ್ಷಣವೀಯಬೇಕೆಂಬ ಆಧುನಿಕ ನೀತಿಯೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿದ್ದಾರೆ. == ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಗ್ರೀಕರ ಪ್ರಭಾವ == ಪ್ಲೇಟೊ ಮತ್ತು ಆರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರ ಶಿಕ್ಷಣದೃಷ್ಟಿ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದವರೆಗೂ [[:en:Western_education|ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ]] ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ [[ಪುರುಷ|ಗಂಡಸರಿಗೆ]] ಕೊಡುವ ಶಿಕ್ಞಣವನ್ನೇ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಂಥ]] ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>https://www.oxford-royale.com/articles/history-womens-education-uk</ref> ಅದರೆ ಈಚೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ಆದಿಯಾದ ಎಂಥ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಈಗ ಮಹಿಳೆಯರು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಅಂಶ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಯಸ್ಕರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉನ್ನತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಶಕ್ತಿಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗಮನ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಂಥ ವಿಷಯಗಳ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅನುಭವವನ್ನೂ, ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮ ಮುಂತಾದ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅವರು ಜನಕರೆನ್ನಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಒಳಿತನ್ನು ಬೆಳಸಬೇಕೆಂಬ ಪ್ಲೇಟೊವಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುರಿಯ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದೆ. ಆರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ತನ್ನ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವಾವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ರಾಜ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕೆಂದೂ, ಪೌರ ಶಿಕ್ಷಣ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಬೇಕೆಂದೂ ಮಾಡಿರುವ ಸಲಹೆ ಈಚೆಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಪೌರರನ್ನು ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಪಥಕ್ಕೊಪ್ಪುವಂತೆ ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅವನ ಸಲಹೆ [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ತುಂಬ ಪ್ರಿಯವೆನಿಸಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಸಲಹೆ 1926 ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ]] ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದ [[:en:William_Henry_Hadow|ಹ್ಯಾಡೊ]] ಸಮಿತಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆದಿರುವಂತಿದೆ.<ref>https://education-uk.org/documents/hadow1926/hadow1926.html</ref> ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಮಾಜವನ್ನೂ, ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನೂ ಸದ್ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕಾಣಬೇಕೆಂಬ ಅವನ ಸಲಹೆ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಳಹದಿಯೆನಿಸುವಂತಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಜೀವನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ, ತತ್ತ್ವದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಆಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜನತೆಯ ಆಶೋತ್ತರಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಂತೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ವಾದ ಗ್ರೀಕರ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಪಡೆದಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎರಡೂವರೆ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ರೀಸಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಗೊಳಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. == ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೀಸಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ == ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೀಸಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿದೆ. # 2 ವರ್ಷಗಳ [[ಶಿಶುವಿಹಾರ|ಕಿಂಡರ್‌ಗಾರ್ಟನ್]]<ref>{{cite web |title=Law 4521/2018, Article 33(3), Government Gazette 38/A/2-3-2018 |url=https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/bcc26661-143b-4f2d-8916-0e0e66ba4c50/i-uniwest-pap-olo.pdf#page=33 |website=Hellenic Parliament |language=el}}</ref> ಮತ್ತು 6 ವರ್ಷಗಳ [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ]] ಇವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ]]-ಒಟ್ಟು 8 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯದು;<ref>{{cite web |date=11 February 2019 |title=School Guide for Primary and Preschool Education |url=https://www.minedu.gov.gr/publications/docs2018/25_02_19sch_odigos.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531094728/https://www.minedu.gov.gr/publications/docs2018/25_02_19sch_odigos.pdf |archive-date=31 May 2022 |publisher=[[:el:Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων|Computer Technology Institute and Press (CTI) "Diophantus"]] |language=el |via=Ministry of Education}}</ref><ref name="ebooksedugr">{{cite web |title=School E-Books of Primary, Gymnasium, General Lyceum, EPAL Lyceum |url=http://ebooks.edu.gr/ebooks/v2/allcourses.jsp |website=ebooks.edu.gr |publisher=CTI "Diophantus" |language=el}}</ref><ref name="code55">{{cite news |title=Institute of Educational Policy (IEP) Book Collection |url=http://e-library.iep.edu.gr/iep/index.html |website=e-library.iep.edu.gr |publisher=Institute of Educational Policy (IEP). The digital historical collection of school textbooks}}</ref> # ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ 3 ವರ್ಷಗಳ ಕಿರಿಯ [[ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]] (Gymnasium) ಮತ್ತು 3 ವರ್ಷಗಳ ಹಿರಿಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ (Lyceum)-ಒಟ್ಟು 6 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯದು; # ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಿಂಡರ್‌ಗಾರ್ಟನ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ವೃತ್ತಿ ಒಂದು ವರ್ಷಗಳದೂ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮುಂತಾದ [[ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ]] 6 ವರ್ಷಗಳದೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅನ್ಯಭಾಷಾ ಬೋಧನೆಗೂ, [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ]] [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ|ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು]] ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಅವು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಶಿಕ್ಷಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲದೆ ([[:en:Gymnasium_(school)|ಜಿಮ್ನ್ಯಾಸಿಯಂ]]) ಶಿಕ್ಷಣಾನಂತರ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕದ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಲು ಅನುಮತಿ ದೊರಕುವುದು. ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. 1962 ರ [[ಜನಗಣತಿ (ಗಣತಿ)|ಜನಗಣತಿಯ]] ಪ್ರಕಾರ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಯೋಮಾನದ ಸೇ. 82.2 ರಷ್ಟು ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಿರುವರು. ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರ ಸೇ. ಪ್ರಮಾಣ 92.4, ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ 72. ಅವರಲ್ಲಿ ಸೇ. 1.8 ರಷ್ಟು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ, ಸೇ. 8.9ರಷ್ಟು ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ, ಸೇ. 43.3 ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಮುಗಿಸಿರುವರು. ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ 8 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೂ, 3 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗೂ ಸೇರುವರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 6 ವರ್ಷಕಾಲ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದನ್ನು 9 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈಗ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Greece Geodata Government Maps |url=http://geodata.gov.gr/maps/?locale=en |publisher=Information Management Systems Institute (IMSI). Research and Innovation Center "Athena" |language=el, en |access-date=2026-03-18 |archive-date=2020-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929225814/http://geodata.gov.gr/maps/?locale=en |url-status=dead }}</ref> 1832 ರಲ್ಲಿ [[:en:Kingdom_of_Bavaria|ಬವೇರಿಯದ]] [[:en:Otto_of_Greece|ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಟೊ]] ಅಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ [[ಅರಸ|ದೊರೆಯಾದಾಗ]] ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಸರ್ಕಾರದ [[ಶಾಲೆ|ಶಾಲೆಯ]] [[ಶಿಕ್ಷಕ|ಅಧ್ಯಾಪಕರೂ]], ಶಿಕ್ಷಣದ ಆಡಳಿತಗಾರರೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. 1967 ರ ತನಕ ಚುನಾಯಿತ ಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಅನಂತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಸಂಸತ್ತು|ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ]] ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ, ಪರೀಕ್ಷಾಪದ್ಧತಿ, [[ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ|ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ]] ಆಯ್ಕೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದರ ಮೂಲಕ ಆಯ್ದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಅನುಭವವುಳ್ಳ ಅಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ಮುಂದೆ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. === ಪಠ್ಯಕ್ರಮ === ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಿಂದ ಗ್ರೀಕ್ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. 1952 ರಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಘಟನೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರೀಕ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನನುಸರಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ಮೂಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. 1967 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸೈನ್ಯಾಡಳಿತ ಇದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತ ಬಂತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸೂಕ್ತರೀತಿಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೂ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ [[ತಾಯಿನಾಡು|ಮಾತೃಭೂಮಿಯ]] [[ಪ್ರೇಮ]], ಕ್ರೈಸ್ತಮತದವರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ, ನೈತಿಕ ಜೀವನ- ಇವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಯತ್ನಿಸುವರು. ಅದಕ್ಕನುಕೂಲಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ, ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿರುವರು. ಜೊತೆಗೆ, ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಠ್ಯವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಬೋಧಿಸುವರು. ಗ್ರೀಕ್ ಆರ್ತೊಡಾಕ್ಸ್ [[ಧರ್ಮ|ಧರ್ಮದವರಲ್ಲದವರು]] ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೋಧನೆಗೆ ಸೇರುವಂತಿಲ್ಲ. ವಯಸ್ಕರಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ರಾತ್ರಿ ಶಾಲೆಗಳೂ ಇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯದ, 12 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 20 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ವಯಸ್ಕರೆಲ್ಲ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಬೇಕು. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸುವರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯುವುದು. ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ [[:en:Culture_of_Greece|ಗ್ರೀಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ]] ಹಾಗೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು [[ಗಣಿತ]] ಮತ್ತು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ|ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ]] ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಲಾಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವುಂಟು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪಠ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, [[ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ]], ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, [[:en:Natural_science|ನಿಸರ್ಗ ವಿಜ್ಞಾನ]], ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರ, [[:en:Agricultural_science|ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ]], [[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಔಷಧಿ]] ನಿರ್ಮಾಣ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರ, [[ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ]], ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಿಂಡರ್‌ಗಾರ್ಟನ್ ಬೋಧನೆ-ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವೀಯುವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಮೂಹವೂ ಅನೇಕ [[ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ|ಕಾಲೇಜು]] ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಾವು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನೂ ವಿದ್ಯಾಲಯವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಓದಬೇಕೆಂದಿರುವವರೆಂಬುದನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಬೇಕು. ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಅದುತನಕ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣಾಭಿವ್ಥದ್ಧಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನೂ ಆಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡಲಾಗುವುದು. == ಸದ್ಯದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು == ಗ್ರೀಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಅಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುವ ವಿಷಯಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪಠ್ಯವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲ. [[ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳು|ಮಹಾಯುದ್ಧಾನಂತರ]] ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ]] ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿನ]] ಜನ ಬಂದು ನೆಲೆಸುತ್ತಿರುವರು. ಆದ್ದರಿಂದ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಗಳ]] ಬೋಧನೆಗೆ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೆಯೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರದ ವಿಷಯಗಳೂ ಸೇರುತ್ತಿವೆ. 1964 ರಿಂದ 15 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಐಚ್ಛಿಕ ವಿಷಯಗಳು ಸೇರುತ್ತಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ಯಭಾಷೆಗಳು ಆಕರ್ಷಣೀಯ ವಿಷಯಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗ್ರೀಕ್, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ-ಇವಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ಧಕ್ಕೆ ಬರುವುದೆಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದವು. 1967ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅನಂತರ ಬಂದ ಸೇನಾಪ್ರಭುತ್ವ ಆಚರಣೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮೊಟಕು ಮಾಡಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Plutarch. Lives. [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:2008.01.0047 Life of Lycurgus] * [[William Smith (lexicographer)|Smith, William]] (1890). [[iarchive:adictionarygree01smitgoog/page/594/mode/2up|"Saltatio"]]. In Smith, William; Wayte, William; Marindin, G. E. (eds.). ''[[A Dictionary of Greek and Roman Antiquities]]''. 3rd ed. London: John Murray. p. 594. {{PD-notice}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{URL|https://www.minedu.gov.gr|Ministry of Education}} * [https://maps.sch.gr/main.html Map of schools of the GSN] {{in lang|el}} * [https://www.sch.gr/English Greek School Network (GSN)] {{in lang|el}} * [https://www.sch.gr/sites/sch-units/sites Websites of schools of the GSN] {{in lang|el}} * {{URL|https://www.gov.gr/upourgeia/upourgeio-paideias-kai-threskeumaton|Ministry of Education - services via gov.gr}} {{in lang|el}} * {{URL|https://www.gov.gr/en/upourgeia/upourgeio-paideias-kai-threskeumaton|Ministry of Education - services via gov.gr}} {{in lang|en}} via eTranslation [[Digital Europe Programme]] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗ್ರೀಸಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 4xmowsqt4rfsca6rogt7zfbaqdw0g0y 2 179040 1372516 1372400 2026-04-30T23:44:53Z Xqbot 2569 Fixing double redirect from [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕುಡು ಒಕ್ಕಲಿಗ]] to [[ಕುಡು ಒಕ್ಕಲಿಗ]] 1372516 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಕುಡು ಒಕ್ಕಲಿಗ]] 0x5q2xjyo376kzkedbxgm9b2hze4p1m