ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 5074 1372896 1346102 2026-05-06T20:52:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372896 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name = ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ | image = | imagesize = | caption = | pseudonym = ಚಂಪಾ1939 | birth_date = ಜೂನ್ ೧೮, ೧೯೩೯ | birth_place = ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವಣೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹತ್ತೀಮತ್ತೂರು | death_date = ಜನವರಿ ೧೦, ೨೦೨೨ | death_place = | occupation = ಲೇಖಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಸಂಘಟನಕಾರರು, ಅಂಕಣಕಾರರು | nationality = ಭಾರತೀಯ | period = | genre = ಕಥೆ, ಕವನ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ಸಂಪಾದನೆ, ಅಂಕಣ | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ | movement = [[ಬಂಡಾಯ]], [[ನವೋದಯ]] | debut_works = | influences = | influenced = | signature = |website = http://www.chandrashekarpatil.com/ | footnotes = }} '''ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ''' (೧೮ ಜೂನ್ ೧೯೩೯ - ೧೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೨) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತಿ, ಕವಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ಸಂಘಟನಕಾರ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕ, ಕನ್ನಡ ಹೋರಾಟಗಾರ. ಇವರ ಕಾವ್ಯನಾಮ "ಚಂಪಾ".<ref>{{cite web|url=http://www.karnataka.com/personalities/chandrashekhar-patil-kannada-writer/|title=Chandrashekar Patil|website=Karnataka.com|publisher=Oneindia.com|accessdate=27 September 2015}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಇವರು [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]] ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ|ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಜೀವನ== ಕವಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ಸಂಘಟನಕಾರ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕ, ಆಡಳಿತಗಾರ, ಕನ್ನಡ ಹೋರಾಟಗಾರ ಹೀಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೆಲೆಗಳ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವಣೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹತ್ತೀಮತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೩೯ರ ಜೂನ್‌ ೧೮ರಂದು. ತಂದೆ ಬಸವರಾಜ ಹಿರೇಗೌಡರು, ತಾಯಿ ಮುರಿಗೆವ್ವ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಂಪಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರು. ಪಾಟೀಲರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿತು. ಅವರ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನವಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪಡೆದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಲೀಡ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಅಧ್ಯಯನದ ಡಿಪ್ಲೊಮ ಪಡೆದರು. ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ಆಗ್ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಗಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರದ್ದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/kalburgi-murder-kannada-writer-to-return-pampa-award/article7622303.ece|title=Kalburgi murder: Kannada writer to return Pampa award|date=September 7, 2015|work=The Hindu|accessdate=27 September 2015}}</ref> ==ಅಧ್ಯಾಪನದ ಜೊತೆಗೆ ಬರಹ== ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಬೋಧಕ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಲೇ ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾ ಬಂದರು. ಅವರು ಹಾವೇರಿಯ ಮುನಿಸಿಪಲ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಕವನ ಬರೆಯುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅರವಿಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಭಾವೋದ್ವೇಗದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಗಾಧರ ಸವದತ್ತಿ ಮಾಸ್ತರರು, ವ್ಯಂಗ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಹಾಗೂ ಭಾಷೆಯ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಆರ್.ವಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿ (ಪ್ರಬಂಧಕಾರರಾದ ರಾ.ಕು.) ಮತ್ತು ಗಣಿತದ ಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮುನ್ನ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಬರೆದಿದ್ದ ಕವನಗಳನ್ನೂ ವಾಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಿ.ಜಿ. ಬಿದರಿಮಠ ಮಾಸ್ತರು – ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಇವರ ಎಳೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದರು. ಧಾರವಾಡದ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕರು ನವ್ಯಕಾವ್ಯ ನಿರ್ಮಿತಿಯ ನೇತಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು, ಇವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಕವನಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯತೊಡಗಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕವನಗಳು ‘ಪ್ರಪಂಚ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ, ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖರು ಸೇರಿ ‘ಕಮಲ ಮಂಡಲ’ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. @ ಕಮಲ ಮಂಡಲ’ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಪ್ರಪಂಚ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ==ನಾಟಕ== ಕಾವ್ಯಕೃಷಿಯಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಚಂಪಾರವರು ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮಿಡಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಕಾವ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ ನಾಟಕಮಾಧ್ಯಮವನ್ನೂ ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡೆಗಳು, ಅಪ್ಪ, ಕುಂಟ ಕುಂಟ ಕುರುವತ್ತಿ, ಗುರ್ತಿನವರು, ಟಿಂಗರ ಬುಡ್ಡಣ್ಣ, ಕತ್ತಲರಾತ್ರಿ, ಗೋಕರ್ಣದ ಗೌಡಸಾನಿ, ಜಗದಂಬೆಯ ಬೀದಿನಾಟಕ, ಬುರಡಿ ಬಾಬನ ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣ ಪವಾಡ, ನಳ ಕವಿಯ ಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕ, ವಂದಿಮಾಗಧ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. ==ಸಂಪಾದನೆ== ಚಂಪಾ ಇವರ ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾವ್ಯ, ಗಾಂಧಿ ಗಾಂಧಿ, ಜೂನ್‌ ೭೫-ಮಾರ್ಚ್ ೭೭, ಬಂಡಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ, ನೆಲ್ಸನ್‌ಮಂಡೇಲಾ, ಕನ್ನಡನಾಡಿಗೊಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷ, ಸಂಕ್ರಮಣ ಸಾಹಿತ್ಯ (೩ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ), ಗಾಂಧಿ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಮುಂತಾದವುಗಳು. ಪಾಟೀಲರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ಬೇಂದ್ರೆ-ನಾ ಕಂಡಂತೆ, ನನಗೆ ಕಂಡಷ್ಟು, ೨೬ ದಿನ ೨೫ ರಾತ್ರಿ, ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡ ಬರ್ರಿ‍ ನಮ್ಮ ಸಂಗಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿ AT THE OTHER END ಮುಂತಾದವು. ==ಸಂಕ್ರಮಣ==1964 ಪೂರ್ಣರೂಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರು ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರೊಡನೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಗಿರಡ್ಡಿ ಗೋವಿಂದರಾಜ, ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಪಟ್ಟಣಶೆಟ್ಟಿ, ಇವರುಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿ ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ಸಂಕ್ರಮಣ’. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯು ನವ್ಯದ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದ ನಂತರ ದಲಿತ, ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಳವಳಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವಾರು ಯುವ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಐದು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಕನ್ನಡ ಹೋರಾಟ== ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಕನ್ನಡ ಪರ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ಪರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಬಂದವರು. ಹಲವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದವರು. ರಾಜ್ಯ ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಸಂಚಾಲಕರಾಗಿ, ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೇಂದ್ರ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಧಾರವಾಡ ನಾಟಕ ಕೂಟದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಮ್ಯಾಳ ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶ್ವಚೇತನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಯ ನಿಯೋಜಕರಾಗಿ-ಹೀಗೆ ಹಲವು ಹತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲೂ, ಗೋಕಾಕ ಚಳವಳಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಜನಪರ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲೂ ತಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡವರು. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ೨೬ದಿನ ೨೫ರಾತ್ರಿ ಜೈಲುವಾಸವನ್ನನುಭವಿಸಿದರು. ==ಜವಾಬ್ಧಾರಿಗಳು== ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು. ೧೯೯೬-೯೯ರ ಅವಧಿಗೆ ಈ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ೨೦೦೪-೦೮ ಅವಧಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಚುನಾಯಿತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಹೋರಾಟದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದು, ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕಾಶಕರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ‘ಪುಸ್ತಕ ಸಂತೆ’ಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಸಂಜೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಾಲೋಚನ ಸಭೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದು, ಗಡಿನಾಡ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪುಸ್ತಕ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರೆಯುವಂತಾಗಲು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌, ಅಂತರಜಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಗಣಕ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಯೋಜನೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಚಂಪಾರವರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಹಲವಾರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ (1960, 74, 76), ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೆ.ವಿ. ಶಂಕರಗೌಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸಂದೇಶ್‌ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕರುನಾಡ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಆಳ್ವಾಸ್‌ ನುಡಿಸಿರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.2017 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು 2018 ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಸವಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ ==ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು== ಚಂಪಾ ಅವರ ಅನೇಕ ಗೀತೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ no ವೈಭವಿಸಿವೆ. ಸಿ ಅಶ್ವತ್ಥರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವ "ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿ ನನ್ನ ಶಾಲ್ಮಲ"ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು. ==ವಿನೋದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ== ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರು 'ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಭೂತ ಭವಿಷ್ಯವ ಬಣ್ಣಿಸಿ ಹೇಳೋ ಗಾಂಪಾ; ನಮ್ಮ ಆದಿಕವಿ ಪಂಪಾ, ಗುರುವೇ ನಮ್ಮ ಅಂತ್ಯಕವಿ ಚಂಪಾ' ಅಂದು ತಮ್ಮನ್ನೇ ತಾವು ವಿನೋದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ==ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ== ಕಣಜ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ]] [[ವರ್ಗ:ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] [[ವರ್ಗ:ಬಸವಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೨೦೨೨ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೯ ಜನನ]] oxdx0kk5yv8koaqbfafhtcaf39yjkce 0 13851 1372916 1347705 2026-05-07T02:02:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372916 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ | image = File:A symposium on Kannada poet A.N.Krishna rao.jpg | alt = | caption = ಅ.ನ.ಕೃ.ರವರ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ, ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ. ಡಾ.ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ,ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ. | birth_name = ಗಣೇಶ ಉಪಾಧ್ಯ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಉಡುಪಿಯ ಬಳಿಯ ಕೋಟಾದಲ್ಲಿ | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ, ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ | alma_mater = ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಎಂ.ಎ | other_names = | occupation = ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, | known_for = ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಘಟಕ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಪರಿಚಾರಕ, ದಣಿವರಿಯದ ಸಂಶೋಧಕ. }} ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುವ '''ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯರವರು''', ಮುಂಬಯಿನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ' ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಕೆಲಕಾಲ ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಭವನ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಡಾ.ತಾಳ್ತಜೆ ವಸಂತ್ ಕುಮಾರ್, ನಿವೃತ್ತರಾದ ಬಳಿಕ, ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 'ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ', 'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಸೂಚಿ', 'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕನ್ನಡ ಸ್ಥಳನಾಮಗಳು', 'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ' ಮೊದಲಾದ ಸಂಶೋಧನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.'ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ, ಮುರುಘ ರಾಜೇಂದ್ರಮಠ,'ದ 'ಶಿಕ್ಷಣವಿಭೂಷಣ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ,'ಗಣೇಶ್ ಉಪಾಧ್ಯ'ರವರು,[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಾಗೂ ಉಚ್ಚ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಿಭಾಗದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಮಂಡಳಿಯ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]]," ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರ ಸಂಘ" ದ ರಾಜ್ಯಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ಪರಿಚಯ== ಉಪಾಧ್ಯರವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಉಡುಪಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ೭ ರ ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ನಾಗೇಂದ್ರ ಉಪಾಧ್ಯ ;ತಾಯಿ ಇಂದಿರಾ.ಈ ಪರಿವಾರದ ೪ ಹೆಣ್ಣು ೩ ಗಂಡು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯರವರೇ ಹಿರಿಯರು. ಕೇವಲ ೮-೧೦ ಮನೆಗಳಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಹಿಡುವಳಿಯ ಜಮೀನಿನ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬದ ರೈತಾಪಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರ ಅಜ್ಜನವರು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಂಡಿತರು. ಅವರ ಶಿಷ್ಯರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು, ಮತ್ತು ತಾಯಿ, ಇಂದಿರ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ತಾಯಿಯವರು ೫ ನೆಯ ಇಯತ್ತೆಯವರೆಗೆ ಓದಿದ್ದರು. ತಂದೆಯವರು ಕುಮಾರ ವ್ಯಾಸ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾರತದ ಕಥಾಮಂಜರಿ ವಾಚನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ತಾಯಿಯವರು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಅರ್ಥ ವಿವರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉಪಾಧ್ಯರವರು, ವಂಡಾರು ಸಮೀಪದ ಕಿರಾಡಿ ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸೀತಾನದಿಯ ಸಮೀಪದ ಅವರ್ಸೆ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ೭ ನೆಯ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ==ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಜೀವನ== ತಮ್ಮ ಸೋದರ ಮಾವನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಕೋಟಾದ 'ವಿವೇಕ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ'ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಗಳಿಸಿ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರ ತಂದೆಯವರ ಗೆಳೆಯನ ಹೋಟೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ೫ ವರ್ಷ ಸಪ್ಲೈಯರ್, ಕ್ಯಾಷಿಯರ್, ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಅನುಮತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಡೆಕ್ಕನ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಎದುರಿಗಿನ ಮರಾಠಿ ಗಲ್ಲಿಯ ಹೋಟೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ದಿನವಿಡಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ ೧೦ ರವರೆಗೆ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ ೧೦ ಗಂಟೆಯ ಬಳಿಕ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಕರಿಯಮ್ಮನವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಲೈಟ್ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿ.ಎ ಓದಲು ಅಂಜುಮಾನ್ ನೆಹರೂ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರವೇಶ, ಕನ್ನಡ ಮೇಜರ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು. ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಂದುವರೆಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಹೋಟೆಲ್ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು, ಗೆಳೆಯನೊಬ್ಬನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಬಂತು. ಆಗ ತಿಂಗಳ ಖರ್ಚಿಗೆಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ೬ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ, ವಂತಿಕೆ ಹಾಕಿ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ವರ್ಷದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ರ‍್ಯಾಂಕ್ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ==ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ== ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ.ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೃತಿಯ ರ‍್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿಸಿದ ಉಪಾಧ್ಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಮೆರಿಟ್ ಶಿಷ್ಯವೇತನ ಸಿಗದೆ ಮನನೊಂದ ಉಪಾಧ್ಯ, ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ, ಎಂಎ.ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಮುಂಬಯಿನಗರದಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಕನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, 'ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ'ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಎಂಎ. ಮುಗಿಸಿ 'ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವರದರಾಜ್ಯ ಆದ್ಯ ಸ್ವರ್ಣಪದಕ' ವಿಜೇತರಾದರು. ಕನ್ನಡ ಭವನ ಕಿರಿಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಾತ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸೇರಿದರು. 'ಯುಜಿಸಿ ನೆಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆ'ಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಆಗಿನ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ಡಾ.ತಾಳ್ತಜೆ ವಸಂತಕುಮಾರ ಅವರ ದಿವ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೊರೆಯಿತು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ 'ರೊಟೇಶನ್' ನಿಯಮದಂತೆ ಡಾ.ಉಪಾಧ್ಯರನ್ನು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ==ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ 'ಎ ಗ್ರೇಡ್ ಪಂಚತಾರಾ ದರ್ಜೆ' == ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು. 'ಯುಜಿಸಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ನ್ಯಾಕ್ ಸಮಿತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಾದರಿ ವಿಭಾಗ'ವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ 'ಎ ಗ್ರೇಡ್ ಪಂಚತಾರಾ ದರ್ಜೆ'ಯನ್ನು ಪ್ರದಾನಿಸಿತು. ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಕಟಣೆ ೩೮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ೧೨ ನೆಯ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೨ ಹೊಸಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ನೇಮಕಾತಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ೪ ಮಂದಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಿರುವ ಘಟಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಗುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಭಾಗದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಾಯಕಲ್ಪ ನೀಡಲು ಯುಜಿಸಿ ೫ ಲಕ್ಷ ಅನುದಾನ ನೀಡಿದೆ. ಮೊದಲು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಷ್ಯವೇತನ ಈಗ ೪ ಜನ ಅರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ : * ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಶಿಷ್ಯವೇತನ * ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ * ಕುಲಪತಿ ಶಿಷ್ಯವೇತನ * ಕಲಿಕಾ ಯೋಜನೆಗೆ ನೆರವು * ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಶಿಷ್ಯವೇತನ ಶ್ರೀ. ಉಪಾಧ್ಯ ಮಂಡಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ, " ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕನ್ನಡಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು -ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ".'ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನ', 'ಪತ್ರಿಕೊದ್ಯಮ', ಹಾಗೂ 'ವಿಮರ್ಶೆ', ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೩೩ ಉಪಾಧ್ಯರ ಕೃತಿಗಳು ಬೆಳಕು ಕಂಡಿವೆ. ==ಉಪಾಧ್ಯರ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣ == ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹುದುಗಿದ್ದ ಅವ್ಯಕ್ತ ಆಸೆ ಗರಿಗೆದರಿ ಹಾರಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಕೋಟದಲ್ಲಿನ ವಿವೇಕ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರವಿದ್ದ ವಾತಾವರಣ. ಅದೇ ಊರಿನ ನಿವಾಸಿ ಶಿವರಾಮಕಾರಂತರ ಜೊತೆಗಿನ ಒಡನಾಟ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರೊ. ಹೇಮಗಿರಿ ಮಠರವರು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪದೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೆ, ಡಾ. ಪಾಟೀಲ್ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಓದಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ==ಪರಿವಾರ== ಡಾ. ಉಪಾಧ್ಯರವರ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ದಿನಚರಿಗೆ ನಗುಮುಖದಿಂದ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾ, ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯ ಪತ್ನಿ ವಿದ್ಯಾ, ಮತ್ತು ಮಗ ಅಭಿಜಿತ್, ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು. ==’ಅಭಿಜಿತ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯ,’ ಸ್ಥಾಪನೆ== ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ’[[ಅಭಿಜಿತ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ]],’ ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಎಂ. ಫಿಲ್ ; ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ, ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಅವರೊಡನೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, ’[[ಅಭಿಜಿತ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯ]], ’ಕ್ಕೆ, ೨ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ’[[ಎ, ಗ್ರೇಡ್]],’ ಮಾನ್ಯತೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ’[[ಅಭಿಜಿತ್ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯ]],’ ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೊರನಾಡಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. ಡಾ ಉಪಾಧ್ಯ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎಂ.ಫಿಲ್ ; ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ, ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==’[[ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ]],’-ಮಕ್ಕಳ ಕೈಪಿಡಿ== 'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ, ಉಚ್ಚಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಿಭಾಗದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ', 'ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ', 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರ ಸಂಘದ ರಾಜ್ಯಪರಿಷದ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೫ ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗ, ಮುಂಬಯಿ ಚಿಣ್ಣರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಟ್ಟಿದೆ. ’[[ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ]],’ ಯೆಂಬ ಚಿಣ್ಣರ ಬಿಂಬದ ’[[ಮಕ್ಕಳ ಕೈಪಿಡಿ]],’ ಯು,ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== * '[[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ]]',-ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ, * '[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ [[ಕನ್ನಡ]], 'ಸ್ಥಳನಾಮಗಳು, * '[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ [[ಕನ್ನಡ]],' ಶಾಸನಗಳ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ-ಸೂಚಿ, * '[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]-[[ಕರ್ನಾಟಕ]], 'ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಾಂಧವ್ಯ. * '[[ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಶೋಧ ಮತ್ತು ಪ್ರೊ. ಹಂಪನಾ]],’ (ಈ ಕೃತಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ’ಸ್ವಪ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟನಾಲಯ,’ದ ಪ್ರಕಟಣೆ). ಕನ್ನಡಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಕೊಡುವ ೨೦೦೮ ರ ಸಾಲಿನ ’ [[ಪಿ. ಶಾಂತಿಲಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದತ್ತಿ ಬಹುಮಾನ]],’ ಡಾ. ಜಿ. ಎನ್. ಉಪಾದ್ಯ ಅವರಿಗೆ ದೊರಕಿದೆ. ಕೃತಿಯನ್ನು ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಜಿ. ಎನ್. ಉಪಾಧ್ಯಾ ಅವರು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈವರೆಗೆ ೨೫ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಕೃತಿರಚನೆಗಳು== * '[[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ [[ಕನ್ನಡ]]' ಶಾಸನ ಸಂಪುಟ, (ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) * '[[ಗೋದಾವರಿವರಂ ಇರ್ದ ಕನ್ನಡ ನಾಡು]]' * '[[ಸಿದ್ಧರಾಮನ ಸೊನ್ನಲಿಗೆ]]' (ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ, [[ಮುಂಬಯಿ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) * '[[ಕನ್ನಡ ಮನಸ್ಸುಗಳೊಂದಿಗೆ]]' * '[[ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಭಾಸ್ಕರ]]', [[ಮತ್ತೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] * '[[ಡಾ.ಬಿ.ಎಸ್.ಸನದಿ]]'- ಬದುಕು ಬರಹ, ವಿಚಾರದ ಬೆಳಕು, * '[[ಅವಲೋಕನ]],' * '[[ನಿಜದ ನಿಲುವು]],'<ref>[http://pvhome.yodasoft.com/article/%E0%B2%A8%E0%B2%B5-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B6%E0%B2%A8-50 'ನಿಜದ ನಿಲುವು'(ಡಾ ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ); ಸಂ: ಡಾ.ಭರತ್‌ಕುಮಾರ್ ಪೊಲಿಪು; ಪು:280 ಪ್ರ: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಘಟಕ, 'ಮನುಶ್ರುತಿ', ಸಿ-42/2/2, ಸೆಕ್ಟರ್- 29, ವಾಶಿ, ನವಿ ಮುಂಬಯಿ- 400 703]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '[[ಅನುಭಾವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನನ್ಯತೆ]],'<ref>{{Cite web |url=http://www.kannadaprabha.com/supplements/sapthahikaprabha/%E0%B2%B9%E0%B3%8A%E0%B2%B8-%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%95/93116.html |title='ಅನುಭಾವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನನ್ಯತೆ,' ಪು. ೧೩೬ ಲೇ: ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ |access-date=2014-08-05 |archive-date=2013-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921184507/http://www.kannadaprabha.com/supplements/sapthahikaprabha/%E0%B2%B9%E0%B3%8A%E0%B2%B8-%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%95/93116.html |url-status=dead }}</ref> ಮೊದಲಾದವುಗಳು.<ref>[http://www.udayavani.com/news/383187L15-%E0%B2%A1---%E0%B2%9C---%E0%B2%8E%E0%B2%A8----%E0%B2%89%E0%B2%AA-%E0%B2%A7-%E0%B2%AF-%E0%B2%85%E0%B2%B5%E0%B2%B0-%E0%B2%95-%E0%B2%A4--%E0%B2%AC-%E0%B2%A1-%E0%B2%97%E0%B2%A1-.html ಡಾ| ಜಿ. ಎನ್‌. ಉಪಾಧ್ಯ ಅವರ ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ, ಉದಯವಾಣಿi, ಅಕ್ಟೋಬರ್,೨೯, ೨೦೧೩]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರ್ಯ-ಸಂಯೋಜಕ, ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಾಹಕ== '[[ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ]]' ಪತ್ರಿಕೆಯ 'ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸೌರಭದ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶಕ,'ರಾಗಿಯೂ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬಯಿನ [[ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]] ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವ '[[ನೇಸರು]]',ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರು ನೇಸರು ಪತ್ರಿಕೆಯ ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. (೨೦೦೭). '[[ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ]]' ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲುಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಮುಂಬಯಿ]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ 'ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ,' ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಡಾ.ಉಪಾಧ್ಯ ಅವರು ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶತಮಾನದ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಮೊಗವೀರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಮಂಡಳಿ, ಅತಿಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಬಿಲ್ಲವರ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಬಂಟರ ಸಂಘ, ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ, ಮೊದಲಾದ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ, ಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಗತಿಪರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ== ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೈಲಾದ ಸಹಾಯಮಾಡುವ ಸ್ವಭಾವದರು, ಮುಂಬಯಿನಗರದ ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಸೇವೆಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮುಂಬಯಿವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡವಿಭಾಗದ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ, ’[[ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ]],’ ದಂತಹ, ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಚಾರ-ಸಂಕಿರಣಗಳನ್ನು ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡಪರ, ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಡು-ನುಡಿ-ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ==ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ== ಕೆಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (ನವದೆಹಲಿ) ವಿವಿಧ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಸನ್. ೦೯೧೩ -೧೭ ರ ಅವಧಿಗೆ ೧೦ ಮಂದಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು 'ಡಾ.ಎಂ.ಎಂ.ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ'ಯವರಲ್ಲದೆ ಮುಂಬಯಿನ 'ಡಾ. ಉಪಾಧ್ಯ', ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಕ ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 'ಡಾ. ನರಹಳ್ಳಿ ಬಾಲ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ,'ಸಮಿತಿಯ ಸಂಚಾಲಕರು. ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 'ಡಾ.ವಿಶ್ವನಾಥ ಪ್ರಸಾದ್ ತಿವಾರಿ', ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 'ಡಾ,ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ ಕಂಬಾರ',ಕನ್ನಡದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ 'ಡಾ.ಬಾಲ ಚಂದ್ರ ನೇಮಾಡೆ'ಯವರಲ್ಲದೆ ೨೮ ಜನ ನೇಮಕ ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Kammata.jpg|thumb|right|250px|ಡಾ.ಉಪಾಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಡಾ. ಪವನಜ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕಮ್ಮಟದಲ್ಲಿ']] ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು== # ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ-'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಿಂತನೆ(ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗ) ಕೃತಿ,'[[ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]'ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. # 'ಕಾಂತಾವರ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಣೆ, ಡಾ. ಜಿ.ಎಮ್.ಹೆಗಡೆ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ <ref>[https://www.prajavani.net/karnataka-news/kanthavara-kannada-sangha-charitable-endowment-award-announced-897942.html ಕಾಂತಾವರ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಣೆ, ಡಾ. ಜಿ.ಎಮ್.ಹೆಗಡೆ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಪ್ರಜಾವಾಣಿ,೧,ಜನವರಿ,೨೦೨೨]</ref> # ಡಾ.ನರಹಳ್ಳಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=924016/Dr Narahalli Prathistana award conferred on Dr.G N Upadhya-Rons Bantwal, Daijiworld Media Network,Mumbai, ೭,ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ,೨೦೨೨]</ref> # <ref>{{Cite web |url=https://www.karnatakamalla.com/imageview_26554_123046768_4_137_08-02-2022_2_i_1_sf.html |title=ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ಚವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯರಿಗೆ ನರಹಳ್ಳಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೮,ಫ಼ೆಬ್ರವರಿ,೨೦೨೨ |access-date=2022-02-08 |archive-date=2022-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220208065603/https://www.karnatakamalla.com/imageview_26554_123046768_4_137_08-02-2022_2_i_1_sf.html |url-status=dead }}</ref> ==ಕನ್ನಡ ವಿಕೀಪೀಡಿಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಜೊತೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ== ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸುವ ಕೈಂಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತಮ್ಮ ಅಪೂರ್ವ ಸಮಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಉಪಾಧ್ಯರು, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರೆಯಲು ಕೊಡಬೇಕಾದ ಗಮನದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ಏರ್ಪಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ.[[ಡಾ. ಪವನಜ]], ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಆಫೀಸರ್-ಇಂಡಿಕ್ (Indic),'ದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಅಂಡ್ ಸೊಸೈಟಿ' ಹಾಗೂ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ, ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಎರಡು ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ 'ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವಕೋಶ'ದಲ್ಲಿ, ಪ್ರದೇಶಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಸಂಗತಿ, ಸಾಧನೆಗಳು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಕನ್ನಡ ಲೇಖನಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಕಮ್ಮಟಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಸಾಕಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ===೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ=== ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ-ಒಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ, <ref>[http://karnatakamalla.com/ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, 'ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ-ಒಂದು ಪಕ್ಷಿನೋಟ', ಪು.೪, ೧೧,೦೪-೨೦೧೫, ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ]</ref> ==ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಘಟಿಕೋತ್ಸವ-೨೦೨೧== ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ೨೦೨೧ ರ ಘಟಿಕೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭವು ಡಿಸೆಂಬರ್,೨೭ ರಂದು 'ಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನ ಜಹಾಂಗೀರ್ ಹಾಲ್' ನಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿತು.<ref>[https://vishvadhwani.com/2021/12/30/mumbai-vishvavidyalya-ghatikotsav21 ಪಾರ್ವತಿ ಪೂಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಕಲಾ ಭಾಗ್ವತ್ ರವರಿಗೆ, 'ಎಮ್.ಬಿ.ಕುಕ್ಯಾನ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ'ವನ್ನು ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವಧ್ವನಿ,ಸುದ್ದಿಸಮಾಚಾರ,೩೦,ಡಿಸೆಂಬರ್,೨೦೨೧]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬಂಗಾರದ ಹಬ್ಬದ ದತ್ತಿ ಉಪನ್ಯಾಸ== ೨೦೨೩ ರ ದತ್ತಿ ಉಪನ್ಯಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿತ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ, ಡಾ. ಟಿ.ಎನ್.ಸತ್ಯವತಿಯವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಜಿ. ಎನ್. ಉಪಾಧ್ಯಾರವರು, ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು.<ref>[[File:Dr. G.N. Upadhya addressing the august gathering at Mysore association, Mumbai.jpg|thumb|ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯಾರವರು, ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು]]</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://attachment.fbsbx.com/file_download.php?id=972038206156681&eid=ASusw4PMnCu82naX01uoxa-MeTdutOB1C-Fd4EP9AGmXnNKOt9O5FZ4elVU6fdzrBME&inline=1&ext=1411220133&hash=ASuXv6NrWBtHu2ic 'ಅನೂನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೇತಾರ, ಕೋ. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ', 'ನೇಸರು'-ಪುಟ. ೫-೭, ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=8144&boxid=7409 ಕರ್ನಾಟಕಮಲ್ಲ, ೨೯,ಜೂನ್,೨೦೧೫, ಪು-೧೧, 'ಆಧುನಿಕ ಇ-ಬುಕ್', ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ 'ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯೋಣ ಬನ್ನಿ'-ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=15122&boxid=13645 ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ,೦೩-೦೮-೨೦೧೬, ಪು.೩, ವಿದುಷಿ ಸರೋಜಾ ಶ್ರೀನಾಥ್ ರ "ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಟಾಂಬೋರವರೆಗೆ" ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ.ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ನಿರಂತರವಿರಲಿ :ಡಾ.ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://mail.yahoo.com/d/22/groups/19/attachments/ACiXZXkAAD3aTp64SgPXpRfuLN8%3A2?fullscreen=1 ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಐ.ಎಂ.ವಿಠಲಮೂರ್ತಿ, ಡಾ. ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ,'ನೇಸರು ವಿಠಲಮೂರ್ತಿಯವರ ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆ,'ಪು.೭] * [http://kanaja.in/?tribe_events=%E0%B2%A1%E0%B2%BE-%E0%B2%9C%E0%B2%BF-%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D-%E0%B2%89%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF ಡಾ. ಜಿ.ಎನ್.ಉಪಾಧ್ಯ,ಕಣಜ, ಫೆಬ್ರವರಿ ೭,೨೦೧೮] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130022918/http://kanaja.in/?tribe_events=%E0%B2%A1%E0%B2%BE-%E0%B2%9C%E0%B2%BF-%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D-%E0%B2%89%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF |date=2020-11-30 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] 7px5jrsiqkdwdy5j3klmncqt5fj5zci 0 14618 1372900 1346896 2026-05-06T23:29:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372900 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museum |name = ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ <br/> <small> (formerly Prince of Wales Museum of Western India)<ref>The name is given in this form on the [http://www.csmvs.in museum's official site. (See under "MUSEUM ADDRESS")]</ref> </small>|native_name = छत्रपती शिवाजी महाराज वस्तुसंग्रहालय |image =[[File:CSMVS building of Mumbai.jpg|thumb|CSMVS building of Mumbai]] |imagesize = |caption = |map_type = India Mumbai |map_caption = ಮುಂಬಯಿ |latitude = 18.926667 |longitude = 72.832222 |established = ೧೦ ಜನವರಿ, ೧೯೨೨ |dissolved = |location = ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಮಾರ್ಗ್, [[ಕೋಟೆ (ಮುಂಬಯಿನಗರ)|ಕೋಟೆ]], [[ಮುಂಬಯಿ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] |type = |visitors = |director = ಸಬ್ಯಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ <ref name = "MM"/> |curator = |public transit = |collection = approx. 50,000 artefacts <ref name = "PIB">{{cite web|url = http://www.pibmumbai.gov.in/scripts/detail.asp? releaseId=E2008PR703|author = Press Information Bureau: Union Ministry of Culture|date = September 5, 2008|title = Union Ministry of Culture give Administrative approval for 124.3 million Rupees for Modernization of Chhatrapati Shivaji Maharaj vastu Sangrahalaya, Mumbai}}</ref> |website = [http://csmvs.in/ Chhatrapati Shivaji Maharaj, Vastu Sangrahalaya ;formerly prince of wales museum of western india] }} [[File:The Statue has got many inscriptions on it.JPG|thumb|right|300px|'ಪುಥಳಿಯ ಒಂದು ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪ (ಮುಂದೆ ಅವರು ೫ ನೇ ಜಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಾದರು']] [[File:Chatrapathi Shivaji maharaj Vastu sangrahalaya, Fort, Mumbai.JPG|thumb|right|300px|'ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಮುಂದೆ, ೫ ನೇ ಜಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಪುಥಳಿ'(ಆಗ ಅವರು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ಪದವಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು)]] [[File:Chatrapathi Shivaji museum, entrance.jpg|thumb|right|300px|'ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್ ನ ಮುಂಭಾಗ']] [[File:A view of CSMM.jpg|thumb|right|300px|'ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾರ್ಶ್ವ']] '''ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್''' <ref>[http://www.journeymart.com/de/india/maharashtra/mumbai/prince-of-wales-museum.aspx (The Prince of Wales Museum of Western India', Mumbai, India)]</ref> ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, '(The Prince of Wales Museum of Western India', Mumbai, India), ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮುಂಬಯಿನ ಪ್ರತಿಶ್ಠಿತವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಮುಂಬಯಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಾಯದಿಂದ, 'ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್' (Prince of Wales), ಭಾವಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅರಸ, '[[King George ೫]] of the United Kingdom', ರವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈದು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ ನ ಪ್ರಮುಖತಾಣಗಳಾದ, [[ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್, ಮುಂಬಯಿ]], [[ಡೇವಿಡ್ ಸಸೂನ್ ಲೈಬ್ರೆರಿ]], [[ರಿದಮ್ ಹೌಸ್]], [[ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಮುಂಬಯಿ]], [[ಪೋಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ]], [[ರೀಗಲ್ ಸಿನೆಮಾ]] ಹಾಗೂ "[[ಗೇಟ್ ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]," ಸ್ಮಾರಕದ ಬಳಿ ಇದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://ayebee.me/facts-about-chhatrapati-shivaji-museum-mumbai/ |title=AYEBEESEES, 31-07-2013, 'Facts about Chhatrapati Shivaji Maharaj Vastu Sangrahalaya,ertstwhile Prince of Wales Museum' |access-date=2014-03-03 |archive-date=2013-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131225152817/http://ayebee.me/facts-about-chhatrapati-shivaji-museum-mumbai/ |url-status=dead }}</ref> ==ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು== ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು, ಹಾಗೂ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು, ಸಲಹೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಭೆಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಮಿಕ್ಕವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮನವೊಲಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. '''ಜೂನ್ ೨೨, ೧೯೦೪ ರಂದು, ಕರೆಯಲಾದ ತುರ್ತು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕೆಲವು ತೀರ್ಮಾನಗಳ ವಿವಿರಗಳು ಹೀಗಿವೆ ''': ೧. ಕಟ್ಟಡವು ಒಳ್ಳೆಯ ಭವ್ಯ ಮುಖದ್ವಾರ, ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ನಿರ್ಮಾಣ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಈದು ಅತ್ಯಂತ ಬೆಲೆಬಾಳುವ 'ಅರ್ಥಚಂದ್ರಾಕೃತಿ,' ಯ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ೨. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯ ಪ್ರತಿಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ಸಮಿತಿ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಮಾರ್ಚ್ ೧, ೧೯೦೭, ರಂದು, ಆಗಿನ ಮುಂಬಯಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಕಮಿಟಿಗೆ, 'ಅರ್ಥಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಜಾಗ,' ವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. "[[:w:Crescent Site|Crescent Site]] ಇದು ದಕ್ಷಿಣಮುಂಬಯಿ ನ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಈಗಿನ 'ಮಹಾತ್ಮಾಗಾಂಧಿ ರಸ್ತೆ',ಯಲ್ಲಿದೆ. =='ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಗೋಲ್ ಗುಂಬಝ್' ಶೈಲಿಯ ಕಮಾನುಗಳು== ಈ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಸಭೆಯನ್ನು ಕರೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮವಾದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಕರೆನೀಡಲಾಯಿತು. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕ, '(George Wittet)' ಜಾರ್ಜ್ ವಿಟೆಟ್, ರವರಿಗೆ ಈ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://theculturetrip.com/asia/india/articles/gateway-to-india-five-museums-to-visit-in-mumbai/ 'gateway-to-india-five-museums-to-visit-in-mumbai']{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> =='ಜಾರ್ಜ್ ವಿಟೆಟ್ ಒಬ್ಬ ಕುಶಲ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕ'== 'ಜಾರ್ಜ್ ವಿಟೆಟ್' ರವರು, ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ, ಹಾಗೂ ಗೆಳೆಯ, '(John Begg)' ರವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ, 'ಜನರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಕಟ್ಟಡ,' ವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇವರು, 'ಟಾಟಾರವರ ಬಾಂಬೆ ಹೌಸ್,' 'ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಕಾಸೆಸ್, ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ' ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಇಮಾರತ್ ಗಳ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಸಹಿತ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ವಿದೇಶದ ವಸ್ತುಗಳೂ ಇವೆ. 'Indus Valley Civilization' ನ ಕುಶಲಕೆಲಸಗಾರಿಕೆ ನಮೂನೆಗಳು, 'ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳು (ರೆಲಿಕ್ಸ್),' ಪುರಾತನ ಭಾರತದ, ಗುಪ್ತರಕಾಲದ, ಮತ್ತು ಮೌರ್ಯರಕಾಲದ ಕಲಾಸಂಗ್ರಹಗಳು, ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ. ==೫ ನೇ ಜಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕನಸಿನ ಮಂದಿರ== '[[:w:Prince of Wales Museum of Western India|Prince of Wales Museum of Western India]],' ಕಟ್ಟಡದ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸವನ್ನು ಜಾರ್ಜ್ ೫ ನೆಯ ದೊರೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಮಾಡಿದರು. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸ ಕೂಡಲೇ ಶುರುವಾಯಿತು. ಪುರಾತನ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಕಾಲದ 'ಬಾಸಾಲ್ಟ್' ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದೆ. ಕಟ್ಟಡದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರ್ತುಲಾಕೃತಿ, '[[ಬಿಜಾಪುರ್ ನ ಗೋಲ್ ಗುಂಬಝ್]],' ನಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ, ಸಿಕ್ಕಿದೆ. 'ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕೋಟೆಯ ಮಾದರಿ'ಯನ್ನು ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ==ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಗೆ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು== ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅರ್ಥಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ-ಹೊಸ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದೆ. ಭಾರತದ ಕಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ,ನಡೆದುಬಂದ ರೀತಿ. ಭಾರತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆ ಬೆಳೆದುಬಂದ ರೂಪವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. * '೧೧-೧೨ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ತಾಳೆಯ ಗರಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಬರಹಗಳು', * '೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಕಾಲದ,'ಪಹಾರಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು', * '[[ಮೀನಿಯೇಚರ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆ]]' ಯ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ನಾವು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. * '[[ರಾಜ್ಕೋಟ್]]', '[[ಮುಘಲ್]]', '[[ಪಹಾರಿ]]', ಮತ್ತು '[[ಧಕ್ಕನಿ ಶೈಲಿ]]', ಪ್ರತಿ ಶೈಲಿಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲೂ ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. * 'ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಂ ಕಟ್ಟಡ', ಬೆಳೆದುಬಂದ ಬಗೆ.<ref>{{Cite web |url=http://csmvs.in/about-us/milestones.html |title=Milestones Time line |access-date=2015-04-14 |archive-date=2015-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150413002939/http://csmvs.in/about-us/milestones.html |url-status=dead }}</ref> =='ಸರ್ ರತನ್ ಟಾಟಾ'ರವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಭವ್ಯಕಲಾಕೃತಿಗಳು== '[[ಸರ್. ರತನ್ ಟಾಟಾ]]' ರವರ 'ಮುಘಲ್','ರಾಜಾಸ್ಥಾನಿ', ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳ ವಸ್ತುಗಳ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲಾಸಂಗ್ರಹಗಳು 'ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ'ದ ಘನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ೧೬-ರಿಂದ ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ, ಮುಘಲ್ ಹಾಗೂ ರಾಜಾಸ್ಥಾನಿ ಶೈಲಿಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅನಂದಿಸಬಹುದು. ಪುರಾತನ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವದೊಡನೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಹಾಗೂ ಪರ್ಶಿಯನ್, ಟರ್ಕಿಶ್, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಶಿಯಾದ ಕಲಾ-ವಸ್ತುಗಳ ಭಂಡಾರವಿದೆ. ==ಒಳಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುವ ಸೂರಿನ ಮನಮೋಹಕ ದೃಶ್ಯ== 'ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್,' ಒಳಗೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನೋಡಿದರೆ, 'ಭವ್ಯವಾದ ಗೋಳಾಕೃತಿಯ ಭಾರಿ-ಸೂರು,' ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.'ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್,' ನ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲೇ, ಬೃಹದಾಕಾರದ ಎರಡು ಗಡಿಯಾರಗಳು ಕಲಾರಸಿಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು '[[ಸರ್. ರತನ್ ಟಾಟಾ]]' ದಾನಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಗಡಿಯಾರಗಳ ನಮೂನೆ, ಅವುಗಳ ಘಂಟಾನಾದ, ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, 'ಟೀಕ್,' ಮರದ ಹೊರಕವಚದಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಕೆಲಸ ಎಲ್ಲರಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು 'ಮದ್ರಾಸ್,' ನಿಂದ ಅವರು ಕೊಂಡು ತಂದಿದ್ದರು. ಆರ್ಟ್ಸ್ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಕರ-ಕುಶಲಕಲೆಗಳ ಅಪಾರಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಮರದಕೆತ್ತನೆ, ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆ, ಶಾಸನಗಳು, ಉಡುಪುಗಳು, ಆನೆದಂತ, ಕಂಚು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತನೆಕೆಲಸಗಳು, ಪಿಂಗಾಣಿ ಮಣ್ಣಿನ ಭಾರಿ ಭರಣಿಗಳು, ಹೂಜಿಗಳು, ಚೈನ, ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. =='ವೀನಸ್ ಕನ್ಯೆಯ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿ'== ವಿವಿಧ ಆಕಾರಗಳ, ಅತಿಚಿಕ್ಕ, ಹಾಗೂ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿಂಗ್ ಹೂಜಿಗಳು, ಒಂದು ಕೊಠಡಿಯತುಂಬಾ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. 'ಮುಖ್ಯಹಾಲ್' ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ 'ನೀರಿನ ಕಾರಂಜಿ 'ಇದೆ. ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ '[[ವೀನಸ್ ಕನ್ಯೆ]]'ಯ, 'ಅಮೃತಶಿಲೆಯ, ನಗ್ನಪ್ರತಿಮೆ' ಯಿದೆ. ಈ ಕಲಾಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ, ನೇರವಾಗಿ, ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಮೇಲಿನಮಹಡಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಸಜಾವಟ್,' ಮಾಡಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಸಾಗಬಹುದು. =='[[ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗ]]'== ದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನಿಂದ, ಕಾಶ್ಮೀರದವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಭಾರತದ ಸೋಮನಾಥ್ ದೇವಾಲಯದಿಂದ, ಪೂರ್ವಭಾರತದ ಒರಿಸ್ಸ, ಬೆಂಗಾಲ್ ನ ಎಲ್ಲ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ನೇಪಾಳ್, ಭೂತಾನ್, ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪೂರ್ವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಭವ್ಯ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳು, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ರಾಜ-ಮಹಾರಾಜರ ಕತ್ತಿ, ಗುರಾಣಿ, ಈಟಿ, ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣ, ಕವಚಗಳು, ತಲೆಟೋಪಿಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು, ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ, ಬಾಂಬೆ ಗವರ್ನರ್ ಗಳ, ಪುಟ್ಟ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. =='[[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಭಾಗ]]'== ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ನೂರಾರು ನಮೂನೆಯ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ, ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡುನಾಯಿ, ತಿಮಿಂಗಿಲ, ಭಾರಿ ಸ್ಟಾರ್ ಮೀನುಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹಾವುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು, ಅತ್ಯಂತ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಓರಣಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. =='[[ಪಿಕ್ಚರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ]],' ವಿಭಾಗ == ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, '[[ರಾಜಾರವಿವರ್ಮ]]' ರ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು, ಹಾಗೂ 'ಸರ್. ರತನ್ ಟಾಟಾ', ರವರ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕಲಾಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳು ಅತಿಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಚಕ 'ಮುರಾಲ್' ತರಹದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ, ರಂಗುರಂಗಿನ ಕಟ್ಟು ಹಾಕಿ ಆಕರ್ಷಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಸಿಕರ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ 'ರತನ್', ಕಲಾರಾಧಕರು. ಧಾರಾಳಿಗಳು. ಇವರು, 'ಜಮ್ ಶೆಟ್ ಜಿ. ನುಝರ್ ವಾನ್ ಟಾಟ', ರವರ ಎರಡನೆಯ ಪುತ್ರರು. ರತನ್ ಟಾಟರವರ ವಸ್ತುಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸುತ್ತಿ, ಮುಂಬಯಿನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆಂದೇ ಚುನಾಯಿಸಿ, ಖರೀದಿಸಿ ತಂದು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಹಲವಾರು 'ವಿಶೇಷಸಂಗ್ರಹಗಳು,' ಮನಮೋಹಕವಾಗಿವೆ. =='ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್ ನ ಧೋರಣೆಗಳು'== ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಧೋರಣೆಯಮೇರೆಗೆ, ಈ ತಾಣವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯಕಲೆ,ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಹಾಗೂ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. * ೧. Art, (ಕಲೆ), * ೨. Archaeology, (ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ). * ೩. Natural history. (ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚರಿತ್ರೆ). * ೪.'Picture gallery' (ಪಿಕ್ಚರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ). ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮೊಘಲ್ ಮತ್ತು ರಾಜಾಸ್ಥಾನಿ, ಪೇಂಟಿಗ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು, 'ಮೀನಿಯೆಚರ್ ಚಿತ್ರಗಳು', 'ಯೂರೋಪಿಯನ್', ಹಾಗೂ ಸಮಕಾಲೀನ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಾರರು, ಅಮೋಘವಾದ, '[[ಅಜಂತ ಗುಹಾಂತರ್ದೇವಾಲಯ]]', ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಮ್ಯೂಸಿಯೆಂ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ== ಜನವರಿ, ೧೦, ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ, 'ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್,' ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಮುಂಬಯಿನ ಗವರ್ನರ್, ಲಾರ್ಡ್ ಲಾಯ್ಡ್ ರವರ ಪತ್ನಿ, ಲೇಡಿ ಲಾಯ್ಡ್ ರವರು, ಜನವರಿ, ೧೦, ೧೯೨೨ ರ ಸಾಯಂಕಾಲ ೫-೧೫ ಕ್ಕೆ, ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾನಗರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ==ಛತ್ರಪತಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ತಲುಪಲು== ಸಿ.ಎಸ್.ಟಿ.ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಬಸ್ ಇಲ್ಲವೇ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಕುದುರೆಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು. ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ರಿಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಹುಡುಕುವುದು ಅತಿ ಸುಲಭ. ಎದುರಿಗೆ '[[ಎಲ್ಫಿನ್ ಸ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್]]', '[[ಡೇವಿಡ್ ಸಸೂನ್ ಲೈಬ್ರರಿ, ಮುಂಬಯಿ]]',ಮತ್ತು '[[ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಹೋಟೆಲ್]]' ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. ಎಡ ಬದಿಯಲ್ಲಿ '[[ರಿದಮ್ ಹೌಸ್]]', ಮತ್ತು [[ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಮುಂಬಯಿ]]' ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ '[[ಪೋಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ]]', ಮತ್ತು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ '[[ರೀಗಲ್ ಸಿನೆಮಾ ಥಿಯೇಟರ್]]' ಇದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದ ನಡೆದು ಹೋದರೆ, '[[ಗೇಟ್‍ವೇ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ, ಮುಂಬಯಿ]]', ಮತ್ತು '[[ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಹೋಟೆಲ್, ಮುಂಬಯಿ]]' ಗಳನ್ನು (ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಹೋಟೆಲ್ ಗಳು)ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ==CSMVS ನ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆ== * ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. ವಿದುಷಿ.ಶುಭ ಮುಡ್ಗಲ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. [[File:Vidushi. Shubha mudgal is rendering Hindustani vocal music program.jpg|thumb|CSMVS, Mumbai, is celebrating its centenary year.]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references/> ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ== # [http://www.themuseummumbai.com/ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110627220539/http://www.themuseummumbai.com/ |date=2011-06-27 }} # [http://www.themuseummumbai.com/home.aspx ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624125417/http://themuseummumbai.com/home.aspx |date=2013-06-24 }} # [http://ayebee.me/facts-about-chhatrapati-shivaji-museum-mumbai/ facts-about-chhatrapati-shivaji-museum-mumba] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131225152817/http://ayebee.me/facts-about-chhatrapati-shivaji-museum-mumbai/ |date=2013-12-25 }} # [http://csmvs.in/ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ] # [http://theculturetrip.com/asia/india/articles/gateway-to-india-five-museums-to-visit-in-mumbai/ -museums visit]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು]] oang6r5i8pxocump0qcdjre111vm7ac 0 14771 1372914 1347652 2026-05-07T01:52:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372914 wikitext text/x-wiki '''ಜಾರ್ಜ್ ವಿಟೆಟ್''' (೧೮೪೭ - ೧೯೨೬, ಆಂಗ್ಲದಲ್ಲಿ: ''George Wittet'') [[ಮುಂಬಯಿ.|ಬಾಂಬೆ]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ]]ಯಾಗಿದ್ದರು. <ref>http://www.mid-day.com/articles/george-wittet-and-baroque-bombay/15141096{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ವಿಟೆಟ್ ರವರು ೨೬ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೪೭ರಂದು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್‍]] ದೇಶದ [[ಬ್ಲೇರ್ ಅಠೋಲ್]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪರ್ತ್ ನಗರದಲ್ಲಿ [[ಆಂಡ್ರೂ ಹೈಟನ್]] ರವರ ಬಳಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಮೊದಲಾಗಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್‍ನ [[ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌|ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್]] ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನ [[ಯಾರ್ಕ್]] ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆನಂತರ ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ (ಈಗಿನ ಮುಂಬೈ) ನಗರದ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಜಾನ್ ಬೆಗ್, ಮುಂಬಯಿ|ಜಾನ್ ಬೆಗ್]] ರವರ ಬಳಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರಿದರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಸೇರಿ ಬಾಂಬೇಯಿನಲ್ಲಿ [[ಇಂಡೋ-ಸರೆಸೆನಿಕ್ ಶೈಲಿ ಪದ್ಧತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಈಗ ಮುಂಬೈ ನಗರದ ವಿಶೇಷ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿವೆ. ವಿಟೆಟ್ ರವರು ತೀವ್ರವಾದ ಭೇದಿ ರೋಗದಿಂದ ನರಳಿ ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲೇ ೧೧ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೨೬ ರಂದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. ಅವರ ದೇಹವನ್ನು 'ಸಿವ್ರಿಯ ಸ್ಮಶಾನ'ದಲ್ಲಿ ದಫನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇಂಡೊ-ಸಾರ್ಸನಿಕ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಡಲು ಜಾನ್ ಬೆಗ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾದವರು.<ref>http://www.scottisharchitects.org.uk/architect_full.php?id=202059</ref> == ವಿಟೆಟ್ ರವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳು == ಬಾಂಬೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಟೆಟ್‍ರವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು: * [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್]] * [[ಗೇಟ್ ವೇ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]] * [[ದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್, ಮುಂಬಯಿ|ದಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್]] * [[ದ ಸ್ಮಾಲ್ ಕಾಸೆಸ್ ಕೋರ್ಟ್]] * [[ದ ವಾಡಿಯ ಮೆಟರ್ನಿಟಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್]] * [[ದ (ಕೆ.ಇ.ಎಮ್). ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್|ದ ಕೆ.ಇ.ಎಮ್. ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್]] * [[ಮುಂಬಯಿ ಹೌಸ್]], ಟಾಟಾ ಬೃಹತ್ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ. ಇವತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]ಲ್ಲಿರುವ [[ಕರಾಚಿ]] ನಗರದಲ್ಲಿ [[ಕರಾಚಿ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನೂ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>http://theory.tifr.res.in/bombay/persons/george-wittet.html</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ]] [[ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ಕಟ್ಟಡ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು]] dff58uavzonygdajfl4a5jvdth7fepc 0 20428 1372937 1349896 2026-05-07T10:34:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372937 wikitext text/x-wiki ತುಳು ನಾಡು ಅಥವಾ '''ತುಳುನಾಡ್,''' ತುಳು ಭಾಷೆ ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ತುಳುವರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾರತ ಜನರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯರು. ಹಳೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ [[ಕಾಸರಗೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ<ref>[https://books.google.co.in/books?id=Z0nZzbFDSAoC&printsec=frontcover&dq=Tulu+Nadu+Tuluva+South+Canara&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi9vrKfpYXnAhXGzTgGHesLBXcQ6AEIMzAC#v=snippet&q=Tulu%20country%20South%20Kanara&f=false 1–16]</ref>. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅಧಿಕೃತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಘಟಕವಲ್ಲ ಆದರೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ರಾಜ್ಯತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಳುವಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. [[ಮಂಗಳೂರು]], [[ಉಡುಪಿ]] ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |title=ನನ್ನ ತುಳುನಾಡು |url=https://sampada.net/%E0%B2%A8%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8-%E0%B2%A4%E0%B3%81%E0%B2%B3%E0%B3%81%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%81/50465 |website=ಸಂಪದ |access-date=13 September 2025 |language=en }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ತುಳು ನಾಡು - ತುಳುವ, ತುಳುವ ನಾಡು, ತುಳು ದೇಶ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತುಳು ನಾಡಿನ ಭಾಗ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಈಗಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೆಂಕಣ ಭಾಗ ಹಾಗೂ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಡಗಣ ಭಾಗ. ==ತುಳು ಶಬ್ಧ== [[ತುಳು]] ಶಬ್ದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇಧವಿದೆ. ತು¿ು ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ತುಳು ಬಂತೆಂದು ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾದರೆ, ತುಳುವೆ (ಮೃದು) ಶಬ್ದದಿಂದ (ಮೃದುನೆಲ) ಬಂತೆಂದು ಇನ್ನೊಂದು. ತುಳು ಎಂಬುದು ಪ್ರದೇಶವಾಚಕವೂ ಹೌದು. ಭಾಷಾವಾಚಕವೂ ಹೌದು. ತುಳು ನಾಡಿನ ಕಲ್ಯಾಣಪುರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಳು ಭಾಷೆ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ತುಳು ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಮೂಲತಃ ಪ್ರದೇಶವಾಚಕವೇ ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದ ಜನಾಂಗವೊಂದರ ಭಾಷೆಯೂ ತುಳು ಎಂಬ ಅಭಿಧಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ತುಳು ಭಾಷೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಇತರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕುರಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಭಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಮೇಲಿನ ಸಂದೇಹ ಬಲಪಡುತ್ತದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಬಾರಕೂರು, ಬಸರೂರು, ಹಾಡುವಳ್ಳಿ, ಗೇರುಸೊಪ್ಪಗಳು ತುಳು ನಾಡಿನ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ==ಇತಿಹಾಸ== *ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ತುಳು ನಾಡು ಹೈವ ಮತ್ತು ತುಳುವಾದ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ತುಳುನಾಡಿನ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜವಂಶವು ಅಲುಪರದಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಲ್ವಾಖೇಡಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜರು ತುಳುನಾಡಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾರಕೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತವಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ನಂತರ, ಇಕ್ಕೇರಿನ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರು ತುಳುನಾಡಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು..ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ, ಇತರೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದವು. ಗೋವಾದ ಕೊಂಕಣಿಗಳು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದರು, ಅರಬ್ಬರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೂ ಕೂಡಾ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಿದ್ದರೂ, ಜೈನರು ಕಾರ್ಕಳ, ವೇಣೂರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಏಕಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೂ, ಅನೇಕ ಬಸದಿಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. * *ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ತುಳು ನಾಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ತುಳು ನಾಡು ಪರಶುರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವೆಂಬ ಕತೆಯೂ ಇದೆ. *ಕ್ರಿ. ಪೂ. ಸುಮಾರು ೩೦೦-೪೦೦ ರ ವರೆಗೆ ತುಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ಒಂದು ಸಂಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಶೋಕನ ಶಿಲಾಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸತಿಯಪುತ ತುಳು ನಾಡಿರಬಹುದು. ಕ್ರಿ. ಶ. ೩ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಗೋಳದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿತವಾದ ಒಲೊಖೊಯ್ರಾ ತುಳು ನಾಡಿನ ನಾಮಾಂತರವಾದ ಆಳ್ವಖೇಡವಿರಬೇಕು. ಕ್ರಿ. ಶ. ೩-೪ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ತಮಿಳಿನ ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಳು ನಾಡಿನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಪಲ್ಲವ ಅರಸನಾದ ೨ನೆಯ ನಂದಿವರ್ಮನ ಕಾಲದ (೭೩೧ - ೭೯೫) ಪಟ್ಟಟ್ಟಾಲ್ ಮಂಗಲಮ್ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನದಲ್ಲೂ ೧೦೧೨ ರ ಕೊಂಗಾಳ್ವನ ಬಲ್ಮುರಿಯ ಶಾಸನದಲ್ಲೂ ತು¿ುವರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತು¿ುವರನ್ನು ಕುರಿತ ಮೊದಲ ಶಾಸನ. ೧೧ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬಂಕಿಯಾಳುಪೇಂದ್ರನ ಕಾಲದ ಬಾರಕೂರು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿ ತುಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ದೊರೆಕುತ್ತದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ತುಳು ನಾಡಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿಯ ಭರತೇಶವೈಭವ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿ ತುಳು ವಾಕ್ಯವೂ ತುಳುವ ಶಬ್ದವೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ. *ಕ್ರಿ,ಸ್ತಶಕೆಯ ಆರಂಭದಿಂದ ೧೫ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಆಳುಪರು (ಆಳಿವರು) ಇಲ್ಲಿ ಆಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರ್ವಭೌಮರ ಆಶ್ರಿತರಾಜರಾಗಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಇವರು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರು ಹಾಗೂ ಹೊಂಬುಚ್ಚದ ಸಾಂತರಸರ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳು. ಇವರು ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಮಂಡಲವನ್ನಾಳುತ್ತಿದ್ದರು. ೭ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಡ್ಡರ್ಸೆ ಶಾಸನ ಇವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಶಾಸನ. ಇವರದು ಮತ್ಸ್ಯಲಾಂಛನ (ಮತ್ಸ್ಯಲಾಂಛನೋಪೇತ). ಬಂಗಾರದ ನಾಣ್ಯಗಳ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೀನು, ಶಂಖ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ಣಕುಂಭ ಅಥವಾ ಕಾಲುದೀಪವೂ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಣ್ಡ್ಯಧನಂಜಯ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇವೆ. ಇವರು ಶೈವರಾದರೂ ಜೈನಮತಕ್ಕೂ ನಾಥಪಂಥಕ್ಕೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನಿತ್ತರು. *ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುಳು ನಾಡಿನ ಬಾರಕೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗವಾಯಿತು. ಅವರಿಂದ ನೇಮಿತರಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಇದನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತುಳುವ ವಂಶದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಪೂರ್ವಜರು ಮೂಲತಃ ತುಳು ನಾಡಿನ ಪಾಡುವಳ್ಳಿಯವರೆಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರಾಲಿನ ತೊಳಹರು (ಈಗಿನ ತೋಳಾರರು), ಬಂಗಾಡಿಯ ಬಂಗರು, ಪುತ್ತಿಗೆಯ ಚೌಟರು, ಕೇಣೂರಿನ ಅಜಿಲರು, ಸಿಮಂತೂರಿನ ಸಾವಂತರು, ಕಾರ್ಕಳದ ಬೈರರಸರು, ಹೊಸಂಗಡಿಯ ಹೊನ್ನೆಕಂಬಳಿಯವರು, ನಗಿರೆಯ ಅರಸರು, ಹಾಡುವಳ್ಳಿಯ ರಾಜರು, ಎಮಾಗಳಿನ ಮಾರಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಕಾಪುವಿನ ಮದ್ದಗ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಎಲ್ಲೂರಿನ ಕುಂದ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಪಡುಬಿದರೆಯ ಬಲ್ಲಾಳರು ಮೊದಲಾದವರು [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಿಜಯನಗರದ]] ಕಾಲದ ತುಳು ನಾಡಿನ ಜೈನ ಅರಸರು. *ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಕುಂಬಳ ಅರಸರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ತುಳು ನಾಡು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಬಳಿಕ ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರ ಅಧೀನವಾಯಿತು. ಆಗಾಗ ತುಳು ನಾಡಿನ ಅರಸರ ಪರಸ್ಪರ ಕಲಹದಿಂದ ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರು ಖೇದಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಕೆಳದಿಯ ಅರಸರ ಬಳಿಕ ತುಳು ನಾಡು ಹೈದರ್ ಅಲಿಯ ಅಧೀನವಾಯಿತು. ಅದು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೈಸೇರಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೂ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಬೊಂಬಾಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೂ ಸೇರಿದವು. ಭಾರತ ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯಾದಾಗ ಕಾಸರಗೋಡು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ತುಳು ನಾಡು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. *ತುಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊಗೇರ, ಮುಂಡಾಲ, ಬಿಲ್ಲವ ನಾಡವ ಬಂಟ ಜೈನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಕೊರಗ ಮೊದಲಾದ ಆದಿವಾಸಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಕೊರಗರ ಭಾಷೆ ಅವರದೇ ಆದ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡೆರ ಭಾಷೆ- ಕೊರಗರ ಭಾಷೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾತನಾಡುವ ತುಳು ಇತರರ ತುಳುವಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಗೋತ್ರವಿದ್ದಂತೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರಿಗೆ ಬಳಿ ಇದೆ. ಅಳಿಯ ಸಂತಾನ ಕಟ್ಟು ತುಳು ನಾಡಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಭೂತಾಳ ಪಾಂಡ್ಯನ ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿವರವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕತೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ೧೨ ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಅಳಿಯ ಸಂತಾನ ಕಟ್ಟು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರಬೇಕು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಂಡೊ-ಆರ್ಯನ್ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವ ಕುಡುಬಿ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತರೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಭೂತಾರಾಧನೆ ತುಳು ನಾಡಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಅಗೆಲು, ತಂಬಿಲ, ಕೋಲ, ನೇಮ ಮೊದಲಾದ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಬಬ್ಬುಸ್ವಾಮಿ, ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಪಂಜುರ್ಳಿ, ಕಲ್ಕುಡ, ಚಿಕ್ಕು, ಗುಳಿಗ, ಹಾಯ್ಗುಳಿ, ಕೋಟಿ-ಚೆನ್ನಯ, ಹಳೆಯಮ್ಮ, ಪಿಲಿಚಾಮುಂಡಿ, ಮಾಸ್ತಿ, ಜುಮಾದಿ ಮೊದಲಾದ ನೂರಾರು ದೈವಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಗ, ನಂದಿ ಕೋಣ, ಲೆಕ್ಕಸಿರಿ, ಬೆರ್ಮ, ಕ್ಷೇತಪಾಲ-ಇವು ಪಂಚದೈವಗಳು. ಇವನ್ನು ಆಲಡೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಹಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಬ್ಬಕ್ಕ ದಾರಕ್ಕ ದೈವಗಳನ್ನು ತುಳುನಾಡಿನ ಸಿರಿ ಎಂದು ಜನತೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಗ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯರನ್ನು ಅಭೇದವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಅದರ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನಾಗಮಂಡಲ, ಡಕ್ಕೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೂ ತುಳು ನಾಡಿಗೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ದು. ಆಗಮ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವ, ಶಕ್ತಿ, ವಿಷ್ಣು, ಆದಿತ್ಯ, ಗಣಪತಿ, ಶಂಕರ, ನಾರಾಯಣ, ಶಾಸ್ತಾರ ಆರಾಧನೆ ಇದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಆದಿಯಿಂದ ದೇಗುಲ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ, ದಾಖಲೆಯಿದೆ. ರಜತಪೀಠ (ಉಡುಪಿ), ಶಿವಾಲಯ, ಕುಮಾರಾದ್ರಿ (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ), ಕುಂಭಕಾಶಿ(ಕುಂಭಾಶಿ), ಧ್ವಜೇಶ್ವರ (ಕೋಟೇಶ್ವರ), ಕ್ರೋಢ (ಶಂಕರನಾರಾಯಣ), ಮೂಕಾಂಬಾ (ಕೊಲ್ಲೂರು) - ಇವು ತುಳುನಾಡಿನ ಸಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರಗಳು. ಮಣ್ಣು (ಪೊಳಲಿ), ಶಿಲೆ, ಪಂಚಲೋಹ ಹಾಗೂ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ (ಮೆಕ್ಕಿಕಟ್ಟೆಯ ಭೂತದ ಉರುಗಳು) ಚಾಳುಕ್ಯ, ಕದಂಬ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಕೆಳದಿಯ ಶಿಲ್ಪ ಮಾದರಿಗಳು ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಾದೇಶೀಕ ಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿವೆ. ಕದಿರೆಯ ಪಂಚಲೋಹದ ಲೋಕೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿ (ಕ್ರಿ. ಶ. ೯೬೮), ಕಾರ್ಕಳ ಹಾಗೂ ವೇಣೂರ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಪಂಚಲೋಹದ ಚಂದ್ರನಾಥ (೭೧/೨ ಅಡಿ ಮೂಡಬಿದರೆ), ಉಡುಪಿಯ ಮಠದ ಕಡಗೋಲು ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ತೈಲಕೃಷ್ಣಬಿಂಬಗಳು - ಇವು ತುಳು ನಾಡಿನ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ ಶಿಲ್ಪಗಳು. *ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನ (ಬೆಳ್ಮಣ್ಣು - ೮ ನೆಯ ಶತಮಾನ) ತುಳು ನಾಡಿನದು. ದ್ವೈತಮತಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿ, ಉಡುಪಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತತ್ತ್ವವಾದವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಿದರು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಮೊದಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದ ಭಾಗವತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಎಡನೀರು ಹಾಗೂ ಬಾಳೆ ಕುದುರು ಮಠಗಳಿವೆ. ಕದಿರೆಯಲ್ಲಿ ನಾಥಪಂಥದ ದೇಗುಲಗಳಿವೆ. ಮೂಡಬಿದರೆ ಜೈನಕಾಶಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧಮತ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಜಂಗಮರ ಮಠಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಗಮರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಡ್ದನಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ವಿಪುಲವಾದ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ಮತ್ತು ಕುಂದಾಪುರ ಎಂಬ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೇದವಿದೆ. ==ಚರಿತ್ರೆ == ಅಶೋಕನ ೨ನೆಯ ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಆತನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇರೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಸತಿಯಪುತವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮಂಡಿತವಾಗಿವೆಯಾದರೂ ಈಗ ಇದು ತುಳು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಪದವೆಂದು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ. ತುಳು ದೇಶದ ಬಹುಶ: ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದು. ಕ್ರಿ. ಶ. ಸುಮಾರು ೩ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಾಮೂಲನಾರ್ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಕವಿ ತನ್ನ ಒಂದು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಳು ನಾಡನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯ, ಕೋಶ, ಪಡುಗ, ಮೋಗೂರು ಮುಂತಾದ ಜನರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಇವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹಲವಾರು ಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಾನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದ, ಮೌರ್ಯ ಸಂತತಿಗೆ ಸೇರಿದವರೆನ್ನಲಾದ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ತುಳು ನಾಡಿನ ಕೋಶರ್ ಜನರ ನೆರವಿನಿಂದ ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಮೋಗೂರ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿದ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ಅನಂತರ ಕೋಶರ್ ಹಾಗೂ ಮೌರ್ಯರ ನಡುವೆ ಕಲಹ ಉಂಟಾಗಿ ಕೋಶರನ್ನು ಮೌರ್ಯರ ನನ್ನನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ. ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯಾಧಾರಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಗೋಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಲೊಖೊಯಿರಾ ಎಂಬುದು ಆಳ್ವಖೇಡವೆಂದೂ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವೆಂದೂ ರೈಸ್ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದಲ್ಲಿ ಆಳುಪರು ಆಳಿದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ರಿ. ಶ. ೨ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತೆನ್ನಬೇಕು. ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತನಾದ ಆಳಪಗಣ ಪಶುಪತಿಯು ಆಳುಪನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈತ ಕದಂಬ ಮಯೂರ ಶರ್ಮನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ ಭಟರಿಕುಲಜನೆಂದೂ ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾಳಗುಂದ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಟರಿವಂಶದ ಕಾಕುಸ್ಥನೆಂಬಾತ ಕದಂಬ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮಗನೆಂದು ಹೇಳಿರುವ ಕಾರಣ, ಈಕೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಪಶುಪತಿಯ ಪತ್ನಿ ಎಂದೂ ಇವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದಾತನೇ ಕಾಕುಸ್ಥನೆಂದೂ ಕದಂಬ ಕಾಕುಸ್ಥನ ಮಗಳೇ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದೂ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ೧ನೆಯ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮ ಆಳುಕ ದೇಶವನ್ನು ಗೆದ್ದ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂದಿನ ಹೆಸರು. ಅಲ್ಲಿ ಆಗ ಆಳುಪರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಚಾಳುಕ್ಯರ ಸಾಮಂತರಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ದಿಗ್ವಿಜಯ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ೧ನೆಯ ಆಳುವರಸ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಲೂರಿನ ವರೆಗೂ ಹೋದ. ಇವನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಂಗಲಪುರ - ಈಗಿನ ಮಂಗಳೂರು. ಈತನ ಮಗ ಚಿತ್ರವಾಹನ, ಮಹಾದೇವಿಯ ಮಗ, ಚಾಳುಕ್ಯ ವಿನಯಾದಿತ್ಯನ ಮಗಳಾದ ಕುಂಕುಮ ಮಹಾದೇವಿಯ ಗಂಡ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಅನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಆಳತೊಡಗಿದಾಗ ಆಳುವರು ಪಲ್ಲವರ ಸಾಮಂತರಾದರು. ಇಮ್ಮಡಿ ಆಳುವರಸ ಪಟ್ಟಿಯೊಡೆಯನ್ ಎಂದು ಬಿರುದಾಂಕಿತನಾಗಿದ್ದ. ಈ ವೇಳೆಗೆ ಕದಂಬ ಮಂಡಲ ಇವರ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿತ್ತು. ಪಟ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಪೊಂಬುಚ್ಚಪುರಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಾದ ಕಾರಣ ಇವರು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಾವರ ಇವನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಅನಂತರ ಇವನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಕಲಹಗಳಾದವು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೋಭೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇವನ ಮೊಮ್ಮಗ, ರಣಸಾಗರನಮಗ ಪೃಥ್ವೀಸಾಗರ ಮುಮ್ಮಡಿ ಶಳುವರಸನ ಅನಂತರ ತುಳು ನಾಡು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಚೋಳರ ಒಂದನೆಯ ರಾಜರಾಜ ತುಳು ನಾಡನ್ನು ವಶಪಡಿಕೊಂಡ. ಸು. ೧೦೧೦ ರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರ್ವಭೌಮರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಆದರೆ ೧ನೆಯ ಬಂಕಿದೇವ, ಪಟ್ಟೆಯೊಡೆಯ ಮುಂತಾದವರು ಈ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಹೋರಾಡಿದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಾಂತರ ಮನೆತನದವರ ಸಹಾಯ ಕೋರಿದರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿದರು. ೧ನೆಯ ಬಂಕಿದೇವ ಸಾಂತರ ಅಮ್ಮಣನ ಮಗಳಾದ ಬೀರಲ ದೇವಿಯನ್ನು ಲಗ್ನವಾಗಿದ್ದ. ಇವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಮಂಕಬ್ಬರಸಿ ಸೋದರ ಮಾವನಾದ ಅಮ್ಮಣನ ಮಗ ತೈಲಪನನ್ನುವರಿಸಿದಳು. ತೈಲಪನಮಗ ವೀರಶಾಂತರಸು ಬಂಕಿದೇವನ ಮಗ 5ನೆಯ ಆಳುವರಸನ ಮಗಳಾದ ಅಚಲ ದೇವಿಯನ್ನು ಲಗ್ನವಾದ. ಹೀಗೆ ಇವರ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ೧೨೨೦ ರಲ್ಲಿ ಒಂದನೆಯ ಕುಲಶೇಖರನ ಬಳಿಕ ಸಾಂತರ ಮನೆತನದ ತ್ರಿಭುವನ ರಾಜನ ಮಗ ಕುಂದಣ ತುಳು ನಾಡಿನ ಅರಸನಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದ. ಅನಂತರ ಕುಲಶೇಖರನ ಮಗ ವಲ್ಲಭದೇವ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ. ೧೨೭೫ ರಿಂದ ವೀರಪಾಂಡ್ಯನ ಪತ್ನಿ ಬಲ್ಲಮಹಾದೇವಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದಳು. ಈಕೆಯ ಅಳಿಯ ಬಂಕಿದೇವ ರಾಜ್ಯಲೋಭಿ. ಅದುವರೆಗೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಅಳಿಯ ಸಂತಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ತನ್ನದಾಗಬೇಕೆಂದು ಅವನು ಬಯಸಿದ. ರಾಣಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಇಬ್ಬಾಗ ಮಾಡಿದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧವನ್ನು ಬಂಕಿದೇವನಿಗಿತ್ತಳು. ಇವನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಂಗಳಪುರ. ರಾಣಿ ಬಾರಹಕನ್ಯಾಪುರದಿಂದ (ಬಾರಕೂರು) ಆಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಬಳಿಕ ಆಕೆಯ ಮಗನಾದ ನಾಗದೇವರಸ ತುಳು ನಾಡಿನ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ (೧೩೦೦). ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಳಿಯ ಬಂಕಿದೇವ ಇವನನ್ನು ಹೊರದೂಡಿ ತುಳುನಾಡನ್ನು ಆಳತೊಡಗಿದ. ಬಂಕಿದೇವನ ಮಗ ಸೋಯಿದೇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ 3ನೆಯ ಬಲ್ಲಾಳ ತುಳು ನಾಡಿನ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದ. ಶತ್ರುವನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾರದ ಅರಸ ಬಹುಶಃ ಅವನ ತಂಗಿಯಾಗಿದ್ದರಿರಬಹುದಾದ ಚಿಕ್ಕಾಯಿ (ಕಿಕ್ಕಾಯಿ) ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ. ಸೋಯಿ ದೇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬಾರಹಕನ್ಯಾಪುರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಇವರು ಹೊಯ್ಸಳರ ಸಾಮಂತರಾದರು. ಬಲ್ಲಾಳನ ಮರಣಾನಂತರ ಚಿಕ್ಕಾಯಿತಾಯಿ ಬಾರಕೂರಿನಿಂದ ಆಳತೊಡಗಿದಳು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಳಿಕ ತೀರಪ್ರದೇಶವಾದ ತುಳು ನಾಡು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಮುಸ್ಲಿಮರೊಡನೆ ಹೋರಾಡಲು ಹಿಂದೂ ಅರಸರಿಗೆ ಅಶ್ವಗಳ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಅತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಂತಲೇ ಅವರು ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತುಳು ನಾಡನ್ನು ಆಗ ಬಾರಕೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಸಾಮ್ರಾಟರು ತಮ್ಮ ನೇರವಾದ ಆಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ದಂಡನಾಯಕರನ್ನೂ ಮಹಾಪ್ರಧಾನರನ್ನೂ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸತೊಡಗಿದರು. ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಏಳುತ್ತಿದ್ದ ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಅಡಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚೌಟರು ದಂಗೆ ಎದ್ದಾಗ ಮಹಾಪ್ರಧಾನ ಮಂಗಪ್ಪರಸ ಅವರನ್ನು ಸದೆಬಡಿದ. ಆಕಾಲಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾಡುವಳ್ಳಿ ನಗಿರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾಮಂತ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಅಂತೆಯೇ ಕಳಸ ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಸಹ ತುಂಡರಸರು ತಲೆ ಎತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರಕಲಹಗಳು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಲೆಹಾಕಿ, ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೫೬೫ರ ತಾಳೀಕೋಟೆಯ ಕದನದ ಬಳಿಕ ಪರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ವರ್ತಕರ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ತುಳು ನಾಡು ಬಲಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ== ೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೩೦೦೫,೮೯೮ ಆಗಿತ್ತು. ತುಳುನಾಡಿನ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ತುಳುವಾಗಳು, ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು [[ಕನ್ನಡಿಗರು]], ಕೊಂಕಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಭಾಷೆ== ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ ತುಳು ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ದ್ರಾವಿಡ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಣಕಾರರನ್ನು ತುಳುವಾ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳು ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ಕೊಂಕಣಿ, ಕೋರಗಾ ಮತ್ತು ಬೀರಿ. ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ತುಳುವಾಸ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಿಖಿತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ತುಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಈ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== ಯಕ್ಷಗಾನವು ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರಾತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಪಿಲಿವೇಶಾ ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ [https://kannada.oneindia.com/news/bengaluru/photo-feature-karnataka-folk-dance-hulives ಜಾನಪದ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ನೃತ್ಯದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪವಾಗಿದೆ, ಇದು ಯುವ ಮತ್ತು ಹಳೆಯವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಕರಡಿ ವೇಶ (ಕರಡಿ ನೃತ್ಯ) ತುಳು ನಾಡಿನ ದಸರಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ. ಉಡುಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಡುಪಿ ಉಪಾಹಾರ ಮಂದಿರಗಳು, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೊರತಾಗಿ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಡುಪಿ ಉಪಾಹಾರ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ ==ಶಿಕ್ಷಣ== ತುಳು ನಾಡು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ.ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು]] heq3noi6rfmq3kut4fuxi774wi0z0zd 0 21322 1372902 1347115 2026-05-07T00:04:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372902 wikitext text/x-wiki {| class="sortable wikitable" |- !ಸ್ಥಾನ !ನಗರ !ಚಿತ್ರ !ಜನಸಂಖ್ಯೆ !ವ್ಯಾಖ್ಯೆ !ವಿಸ್ತ್ರೀರ್ಣ(ಚದರ ಕಿ.ಮೀ) !ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ(/km²) !ದೇಶ !ಖಂಡ |- |1 | [[ಶಾಂಘೈ]] | [[File:Shanghaiviewpic1.jpg|125px]] | {{nts|17836133}}<ref name=geohive>{{cite web | url=http://www.geohive.com/earth/cy_notagg.aspx | title=Cities: largest (without surrounding suburban areas) | publisher=Geohive | access-date=2013-12-25 | archive-date=2011-10-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111004065149/http://www.geohive.com/earth/cy_notagg.aspx | url-status=dead }}</ref> | [[List of administrative divisions of Shanghai|Core districts]]<ref>Based on the following districts: Huangpu, Luwan (merged into Huangpu in 2011), Xuhui, Changning, Jing'an, Putuo, Zhabei, Hongkou, Yangpu, Pudong, Baoshan, Minhang, and Jiading, considered "core districts" by Geohive.</ref> | {{nts|2605.8}} | {{nts|6845}} | {{CHN}} | Asia |- |2 | [[ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್]] | [[File:LeventView.jpg|125px]] | {{nts|13710512}}<ref name="turkey">http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_turkiye_il_koy_sehir.RDF&p_il1=34&p_kod=2&p_yil=2012&p_dil=1&desformat=html</ref> | [[Metropolitan municipality]] | {{nts|5343}} | {{nts|2567}} | {{TUR}} |ಯುರೋಪ್/ಏಷಿಯಾ |- |3 | [[ಕರಾಚಿ]] | | {{nts|12,991,000}}<ref name=geohive /> | [[City Districts of Pakistan|ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]] | {{nts|3527}} | {{nts|3683}} | {{PAK}} | ಏಷಿಯಾ |- |4 |[[ಮುಂಬಯಿ]] | | {{nts|12478447}}<ref name="india1">{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf|publisher=Census of India|title=Provisional Population Totals, Census of India 2011|accessdate=2011-10-18}}</ref> | [[ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]] | {{nts|603}} | {{nts|20694}} | {{IND}} | ಏಷಿಯಾ |- |5 | [[ಮಾಸ್ಕೋ]] | [[File:Москва-Сити 10 ноября 2013.JPG|125px]] | {{nts|11,977,988}}<ref name="RusCen2012">[http://www.citypopulation.de/Russia-Cities.html#Land RUSSIA: Major Cities 2013 January 12]</ref> | [[Federal subjects of Russia#Federal cities|Federal City]] | {{nts|2511}}<ref name="RusArea2009">{{Cite web |url=http://www.rosreestr.ru/upload/www/files/gos_doclad_2008.pdf |title=Ministry of Economic Development of the Russian Federation. Federal Registration, Cadastre&Cartograhy Service. Russia Landuse National Report 2008, p.187-188 ('''in Russian''') |access-date=2013-12-25 |archive-date=2014-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141010021939/https://rosreestr.ru/upload/www/files/gos_doclad_2008.pdf |url-status=dead }}</ref> | {{nts|4705}} | {{RUS}} | ಯುರೋಪ್ |- |6 | [[ಸಾವೋ ಪಾಲೋ]] | [[File:Jardim Paulistano2.jpg|125px]] | {{nts|11821876}}<ref>{{cite web|url=ftp://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2013/estimativa_2013_dou.pdf|title=ESTIMATIVAS DA POPULAÇÃO RESIDENTE NOS MUNICÍPIOS BRASILEIROS COM DATA DE REFERÊNCIA EM 1º DE JULHO DE 2013|publisher=[[Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística|IBGE]]|language=Portuguese|accessdate=31 August 2013}}</ref> | Municipality | {{nts|1523}} | {{nts|7762}} | {{BRA}} | ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ |- |7 | [[ಬೀಜಿಂಗ್]] | [[File:File-Beijing CBD 2008-6-996735.jpg|125px]] | {{nts|11716000}}<ref name=geohive /> | [[List of administrative divisions of Beijing|Core districts]]<ref>based on the districts of Dongcheng, Xicheng, Chaoyang, Fengtai, Shijingshan, and Haidian, considered "core districts" by Geohive.</ref> | {{nts|1368.32}} | {{nts|7400}} | {{CHN}} | ಏಷಿಯಾ |- |8 | [[ಗ್ವಾಂಗ್‍ಝೌ]] | [[File:Pearl River Night Cruise.jpg|125px]] | {{nts|11070654}}<ref name=geohive /> | [[List of administrative divisions of Guangzhou|All districts]]<ref>based on the following districts: Yuexiu, Liwan, Haizhu, Tianhe, Baiyun, Huangpu, Panyu, Huadu, Nansha, and Luogang.</ref> | {{nts|3843}} | {{nts|2881}} | {{CHN}} | ಏಷಿಯಾ |- |9 | [[ದೆಹಲಿ]] | [[File:Skyline at Rajiv Chowk.JPG|125px]] | {{nts|11007835}}<ref name="india1" /> | [[Municipal Corporation of Delhi|Municipal Corporation]] | {{nts|1397.29 }} | {{nts|7922.9}} | {{IND}} | ಏಷಿಯಾ |- |10 | [[ಸಿಯೋಲ್]] | | {{nts|10575447}}<ref name="seoul2">{{cite web|url=http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=418|title=Seoul Statistics (Population)|publisher=Seoul Metropolitan Government|accessdate=24 March 2010|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220844/http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=418|url-status=dead}}</ref> | [[Seoul#Administrative districts|Special City]] | {{nts|605.25}}<ref name="seoul1">{{cite web|url=http://stat.seoul.go.kr/Seoul_System5.jsp?stc_cd=412|title=Seoul Statistics (Land Area)|publisher=Seoul Metropolitan Government|accessdate=24 March 2010}}</ref> | {{nts|17473}} | {{KOR}} |ಏಷಿಯಾ |- |11 | [[ಶೆನ್‍ಝೆನ್]] | [[File:Shenzhen night street.JPG|125px]] | {{nts|10357938}}<ref name=geohive /> | [[Shenzhen#Administrative divisions|All districts]] | {{nts|1989}} | {{nts|5201}} | {{CHN}} |ಏಷಿಯಾ |- |12 | [[ಜಕಾರ್ತ]] | [[File:Jakarta Car Free Day.jpg|125px]] | {{nts|10187595}}<ref>{{Cite web |url=http://www.kependudukancapil.go.id/index.php?option=com_content&view=article&id=4&Itemid=63 |title=''Jumlah Penduduk Provinsi DKI Jakarta'' |work=Dinas Kependudukan dan Catatan Sipil |accessdate=19 April 2012 |archive-date=8 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120408101949/http://www.kependudukancapil.go.id/index.php?option=com_content&view=article&id=4&Itemid=63 |url-status=dead }}</ref> | [[Special capital district]] | {{nts|662.33}} | {{nts|15400}} | {{IDN}} |ಏಷಿಯಾ |- |13 | [[ಟೋಕ್ಯೊ]] | [[File:Skyscrapers of Shinjuku 2009 January (revised).jpg|125px]] | {{nts|8967665}}<ref name="StatJapMonthlyCityTokyo">[http://www.toukei.metro.tokyo.jp/juukim/2010/jm106a0000.xls Official monthly estimated de jure population by the Tokyo Metropolitan Government] (in Japanese). Population estimate on 2010-06-01.</ref> | [[Special wards of Tokyo|23 Special Wards]]<ref>Corresponds to the former City of Tokyo merged into the [[Tokyo|Tokyo Metropolis]] on July 1, 1943. The whole of 23 wards is now a [[Local Autonomy Law|special local public entity]] which provides limited public service, and is sometimes statistically treated as the city proper of Tokyo (e.g. Statistical Bureau of Japan, The [http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2007/Table08.pdf Population of capital cities and cities of 100 000 or more inhabitants. United Nations Statistics Division]).</ref> | {{nts|617.18}} | {{nts|14400}} | {{JPN}} | ಏಷಿಯಾ |- |14 | [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸಿಟಿ]] | [[File:Ciudad.de.Mexico.City.Distrito.Federal.DF.Paseo.Reforma.Skyline.jpg|125px]] | {{nts|8873017}}<ref name=Inegi2010prel>[http://www.inegi.org.mx/sistemas/TabuladosBasicos/preliminares2010.aspx Instituto Nacional de Estadística y Geografía, México; Censo de Población y Vivienda 2010, Resultados preliminares] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225034305/https://www.inegi.org.mx/400.html?aspxerrorpath=%2Fsistemas%2FTabuladosBasicos%2Fpreliminares2010.aspx |date=2018-12-25 }} Preliminary 2010 Census results. Retrieved on 2010-11-26.</ref> | [[Mexican Federal District|Federal District]] | {{nts|1485.49}}<ref name="ConapoZM">[http://www.conapo.gob.mx/index.php?option=com_content&view=article&id=133&Itemid=212 Consejo Nacional de Población, México; Delimitación de las zonas metropolitanas de México 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202063503/http://www.conapo.gob.mx/index.php?option=com_content&view=article&id=133&Itemid=212 |date=2010-12-02 }} Retrieved on 2010-11-26.</ref> | {{nts|5973}} | {{MEX}} | ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ |- |15 | [[ಕಿನ್ಶಾಸ]] | [[File:Kinshasa 2003.jpg|125px]] | {{nts|8754000}}<ref name=UN/> | City-Province<ref>Excluding the rural commune of Maluku</ref> | {{nts|2016}} | {{nts|4342}} | {{COD}} |ಆಫ್ರಿಕ |- |16 | [[ಬೆಂಗಳೂರು]] | [[File:Bagmane Tech Park, CV Raman Nagar, Bengaluru, India (2004) 1.jpg|125px]] | {{nts|8425970}}<ref name=india1/> | [[Municipal Corporation]] | {{nts|709.5}}<ref name="delimit">{{cite web|url=http://www.bbmpwards.org/bbmporg/Composition_of_BBMP.aspx|title=BBMP Delimitation 2009|publisher=Government of Karnataka|accessdate=2009-11-09|archive-date=2009-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091030032349/http://www.bbmpwards.org/bbmporg/Composition_of_BBMP.aspx|url-status=dead}}</ref> | {{nts|11876}} | {{IND}} | ಏಷಿಯಾ |- |17 | [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]] | [[File:Top of Rock Cropped.jpg|125px]] | {{nts|8336697}}<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/03/14/nyregion/more-people-moving-to-bronx-census-shows.html|title=https://www.nytimes.com/2013/03/14/nyregion/more-people-moving-to-bronx-census-shows.html|author=Sam Roberts|newspaper=The New York Times|date=March 14, 2013|accessdate=March 14, 2013}}</ref> | [[City proper]] | {{nts|783.7}} | {{nts|10637}} | {{USA}} | ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ |- |18 | [[ಲಂಡನ್]] | [[File:Canary Wharf Skyline 2, London UK - Oct 2012.jpg|125px]] | {{nts|8308369}}<ref name="2012 ONS Population">[http://www.ons.gov.uk/ons/rel/pop-estimate/population-estimates-for-england-and-wales/mid-2012/mid-2012-population-estimates-for-england-and-wales.html Annual Mid-year Population Estimates for England and Wales, 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151001024944/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/pop-estimate/population-estimates-for-england-and-wales/mid-2012/mid-2012-population-estimates-for-england-and-wales.html |date=2015-10-01 }} (press release). Ons.gov.uk (2013-06-26). Retrieved 2013-06-26.</ref> | [[Greater London]]<ref>Composed of the [[City of London]] and the 32 [[London boroughs]]</ref> | {{nts|1572}} | {{nts|5285}} | {{UK}} | ಯುರೋಪ್ |- |19 | [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್]] | [[File:Aerial view of Lumphini Park.jpg|125px]] | {{nts|8280925}}<ref name="2010 census 1">{{cite web|title=Table 1 Population by sex, household type and household by type, average size of private household by region and area: 2010 |url=http://service.nso.go.th/nso/nso_center/project/table/files/C-pop/2553/000/00_C-pop_2553_000_010000_00100.xls |publisher=National Statistics Office|work=Statistic tables, NSO website|accessdate=18 September 2012}}</ref> | Administrative area | {{nts|1568.74}} | {{nts|5280}} | {{THA}} | ಏಷಿಯಾ |- |20 | [[ತೆಹರಾನ್]] | | {{nts|8,244,535}}<ref name=UN>[http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2 UN world Urbanization Prospects estimate for 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131031010136/http://esa.un.org/wup2009/unup/index.asp?panel=2 |date=2013-10-31 }}. While the UN list is nominally a list of urban agglomerations, this particular city is listed as using the "city proper" statistical concept in the [http://esa.un.org/wup2009/wup/source/country.aspx sources section] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927055752/http://esa.un.org/wup2009/wup/source/country.aspx |date=2011-09-27 }} of the UN report.</ref> | [[City proper]] | {{nts|760}} | {{nts|10359}} | {{IRN}} | ಏಷಿಯಾ |- |21 | [[ಡೋಂಗ್ಗುವಾನ್]] | [[File:Dongguan Avenue (CBD) 2010.jpg|125px]] | {{nts|8220237}}<ref name=geohive /> | Prefecture-level city | {{nts|2465}} | {{nts|3335}} | {{CHN}} | ಏಷಿಯಾ |- |22 | [[ಲಾಗೋಸ್]] | | {{nts|7937932}}<ref name=Metropolitan_Lagos_population>Summing the 16 LGAs making up Metropolitan Lagos (Agege, Ajeromi-Ifelodun, Alimosho, Amuwo-Odofin, Apapa, Eti-Osa, Ifako-Ijaiye, Ikeja, Kosofe, Lagos Island, Lagos Mainland, Mushin, Ojo, Oshodi-Isolo, Shomolu, Surulere) as per:<br>{{cite web| url=http://www.nigerianstat.gov.ng/Connections/Pop2006.pdf| title=Legal Notice on Publication of the Details of the Breakdown of the National and State Provisional Totals 2006 Census| author=Federal Republic of Nigeria Official Gazette|date=15 May 2007|format=PDF|accessdate=2007-06-29 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070704042011/http://www.nigerianstat.gov.ng/Connections/Pop2006.pdf |archivedate = July 4, 2007}}</ref> | Statistical area | {{nts|999.6}} | {{nts|7938}} | {{NGR}} | ಆಫ್ರಿಕ |- |23 | [[ಲೀಮಾ]] | [[File:Lima Plaza Mayor1 cropped.jpg|125px]] | {{nts|7605742}}<ref>{{Cite web |url=http://censos.inei.gob.pe/censos2007/Documentos/Primresult_CPV2007.pdf |title=INEI 2007 Census Results |access-date=2013-12-25 |archive-date=2008-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010041120/http://censos.inei.gob.pe/censos2007/Documentos/Primresult_CPV2007.pdf |url-status=dead }}</ref> | Province<ref>Composed of 43 independent districts</ref> | {{nts|2670.4}} | {{nts|2848}} | {{PER}} | ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ |- |24 | [[ಹೊ ಚಿ ಮಿನ್ ನಗರ]] | [[File:Một khúc sông Sài Gòn.JPG|125px]] | {{nts|7521138}}<ref>[http://www.pso.hochiminhcity.gov.vn/web/guest/niengiamthongke-nam2011 Năm 2011 - Cục Thống Kê TP.HCM]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Pso.hochiminhcity.gov.vn. Retrieved on 2013-07-12.</ref> | Province-level municipality | {{nts|2095.01}} | {{nts|3590}} | {{VIE}} | ಏಷಿಯಾ |- |25 | [[ಬೊಗೊಟ]] | [[File:Bogotá de noche.jpg|125px]] | {{nts|7467804}}<ref>{{cite web|url=http://www.sdp.gov.co/resources/estadistica/Bogota_en_Cifras_junio_13_V17.xls|title=Bogotá population|publisher=Secretaría Distrital de Planeación|language=Spanish|accessdate=15 June 2011|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225201044/http://www.sdp.gov.co/resources/estadistica/Bogota_en_Cifras_junio_13_V17.xls|url-status=dead}}</ref> | [[Capital district]] | {{nts|1590}} | {{nts|4697}} | {{COL}} | ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ |- |26 | [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] | [[File:Hong Kong view from The Peak 01.jpg|125px]] | {{nts|7108100}}<ref name="HongKongPop">[http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&charsetID=1&displayMode=T Census and Statistics Department, Hong Kong; Population and Vital Events] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080519100835/http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&charsetID=1&displayMode=T |date=2008-05-19 }} Retrieved on 2011-10-18. Estimated population in mid-2011.</ref> | [[Special Administrative Region]] | {{nts|1108}}<ref>{{cite web|url=http://www.pland.gov.hk/pland_en/info_serv/statistic/landu.html|title=Hong Kong: Broad Land Usage Distribution|publisher=Planning Department: The Government of the Hong Kong Special Administration Region|accessdate=18 October 2011|archive-date=19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131019212830/http://www.pland.gov.hk/pland_en/info_serv/statistic/landu.html|url-status=dead}}</ref> | {{nts|6415}} | {{HK}} | ಏಷಿಯಾ |- |27 | [[ಡಾಕಾ]] | [[File:Dhaka city.jpg|125px]] | {{nts|7000940}}<ref name="BangladeshStatPock2008">[http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/SubjectMatterDataIndex/pk_book_09.pdf Bangladesh Bureau of Statistics, Statistical Pocket Book, 2008 ('''pdf-file''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226013215/http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/SubjectMatterDataIndex/pk_book_09.pdf |date=2018-12-26 }} 2008 Population Estimate. Retrieved 2009-08-05.</ref> | City Corporation | {{nts|360}}<ref name="dhaka1">{{cite web|url=http://www.dhakacity.org/Page/About_us/About/Category/2/About_us_info|title=Dhaka Area|publisher=Dhaka City Corporation|accessdate=6 February 2010|archive-date=11 ಮೇ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130511112639/http://www.dhakacity.org/Page/About_us/About/Category/2/About_us_info|url-status=dead}}</ref> | {{nts|19447}} | {{BAN}} | ಏಷಿಯಾ |- |28 | [[ಹೈದರಾಬಾದ್]] | [[File:MindSpace campus in Hyderabad, India.jpg|125px]] | {{nts|6809970}}<ref name=india1/> | [[Municipal Corporation]] | {{nts|621.48}}<ref name="Hyd1">{{cite web|url=http://www.ghmc.gov.in/greaterhyd.asp|title=Greater Hyderabad Municipal corporation 2010|publisher=GHMC|accessdate=12-04-2010|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225201010/https://www.ghmc.gov.in/greaterhyd.asp|url-status=dead}}</ref> | {{nts|10958}} | {{IND}} | ಏಷಿಯಾ |- |29 | [[ಕೈರೋ]] | [[File:Kairo 001.jpg|125px]] | {{nts|6758581}}<ref name="Capmas2006">[http://www.msrintranet.capmas.gov.eg/ows-img2/xls/rep1ne.xls Central Agency for Public Mobilisation and Statistics, Population and Housing Census 2006, Governorate level, Population distribution by sex ('''excel-file''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090124144207/http://www.msrintranet.capmas.gov.eg/ows-img2/xls/rep1ne.xls |date=2009-01-24 }} For Cairo, figure is an adjusted census result, as Helwan governorate was created on the 17th of April 2008 from a.o. parts of the Cairo governorate.</ref> | Governorate | {{nts|453}} | {{nts|17190}} | {{EGY}} | ಆಫ್ರಿಕ |- |30 | [[ಹನೋಯ್]] | [[File:Hanoi Skyline.JPG|125px]] | {{nts|6451909}}<ref name="Gso.gov.vn">{{cite web|url=http://www.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=462&idmid=2&idmid=2&ItemID=9789 |title=General Statistics Office Of Vietnam |publisher=Gso.gov.vn |date= |accessdate=2010-07-26}}</ref> | Province-level municipality | {{nts|3344.7}} | {{nts|1943.4}} | {{VIE}} | ಏಷಿಯಾ |- |31 | [[ಯುವಾನ್]] | [[File:Wuhan from Yellow Crane Tower.jpg|125px]] | {{nts|6434373}}<ref name="wuhan">{{cite web|title=武汉市2010年第六次全国人口普查主要数据公报 (Main Data from Wuhan 2010 Census)|url=http://www.whtj.gov.cn/Article/ShowArticle.aspx?id=6417|publisher=Wuhan Statistics Bureau|date=10 May 2011|accessdate=31 July 2011|archive-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111025103716/http://www.whtj.gov.cn/Article/ShowArticle.aspx?id=6417|url-status=dead}} Total population as of 2010-11-01 of the central districts: Jiang'an, Jianghan, Qiaokou, Hanyang, Wuchang, Qingshan, and Hongshan, as defined in Wuhan Statistical Yearbook 2010</ref> <br>{{Citation needed|reason=number not in source|date=August 2011}} | [[Wuhan#Administrative divisions|Central districts]]<ref name=nbsurban>Refers to fully urban districts, that is districts with a population density of over 1,500 per km².</ref> <br>{{Citation needed|reason= No reliable source provided.|date=August 2011}} | {{nts|888.42}}<ref>[https://web.archive.org/web/20111105213243/http://www.whtj.gov.cn/documents/tjnj2010.pdf Wuhan Statistical Yearbook 2010] p. 15</ref> | {{nts|7242}} | {{CHN}} | ಏಷಿಯಾ |- |32 | [[ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೋ]] | [[File:Rio de Janeiro night.jpg|125px]] | {{nts|6390290}}<ref name="brazil1">{{cite web|url=http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=2204&id_pagina=1|title=IBGE divulga as estimativas populacionais dos municípios em 2012|publisher=Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE)|language=Portuguese|accessdate=22 December 2012}}</ref> | Municipality | {{nts|1182}} | {{nts|5406}} | {{BRA}} | ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ |- |33 | [[ಲಾಹೋರ್]] | [[File:Minar -e Pakistan at Night.jpeg|125px]] | {{nts|6318745}}<ref name="GeoHivePunjabLahore">[http://www.geohive.com/cntry/pakistan.aspx?levels=Punjab GeoHive, Pakistan - The Punjab - Administrative units] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019172924/http://www.geohive.com/cntry/pakistan.aspx?levels=Punjab |date=2013-10-19 }} 1998 Census result for Lahore District. Accessed on 2008-09-28. The UN estimated the population of Lahore to be 6,577,000 in 2007. However, that estimate is based on now obsolete administrative boundaries for the Lahore Metropolitan Corporation. The administrative boundaries for Lahore was changed in 2001, when it was transformed from Metropolitan Corporation into a City District. The City District includes the old Metropolitan Corporation as well as the surrounding district. The District of Lahore had a total of 6,318,745 inhabitants in 1998, compared to 5,143,495 for the Metropolitan Corporation. Current, but vague, estimates puts the population of the district at somewhere between 7.5 and 10 million.</ref> | [[City Districts of Pakistan|City District]] | {{nts|1772}} | {{nts|3566}} | {{PAK}} | ಏಷಿಯಾ |- |34 | [[ಅಹಮದಾಬಾದ್]] | [[File:Amdavad Aerial.jpg|125px]] | {{nts|5570585}}<ref name=india1/> | [[Municipal Corporation]] | {{nts|475}} | {{nts|11727}} | {{IND}} | ಏಷಿಯಾ |- |35 | [[ಬಾಗ್ದಾದ್]] | [[File:Haifa street, as seen from the medical city hospital across the tigres.jpg|125px]] | {{nts|5402486}}<ref name="WG">{{cite web|url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan|title=World: largest cities and towns and statistics of their population|publisher=World Gazetteer|accessdate=30 March 2010|archive-date=10 ಜನವರಿ 2010|archive-url=https://www.webcitation.org/query?url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=%26men=gcis%26lng=en%26des=wg%26srt=npan%26col=abcdefghinoq%26msz=1500%26pt=c%26va=%26srt=pnan&date=2010-01-10+15:19:25|url-status=dead}}</ref> | [[City proper]] | {{nts|1134}} | {{nts|4064}} | {{IRQ}} | ಏಷಿಯಾ |- |36 | [[ರಿಯಾದ್]] | [[File:The king Abdullah Financial District..JPG|125px]] | {{nts|5188286}}<ref name="SaudiCensus2010">[http://www.cdsi.gov.sa/pdf/census31-prim-05.pdf Central Department of Statistics and Information, Saudi Arabia; Population of cities with at least 5,000 inhabitants, at the 2010 Population Census ('''pdf, in arabic''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120311140301/http://www.cdsi.gov.sa/pdf/census31-prim-05.pdf |date=2012-03-11 }} Retrieved on 2010-12-13.</ref> | [[City proper]] | {{nts|800}} | {{nts|6485}} | {{KSA}} | ಏಷಿಯಾ |- |37 | [[ಸಿಂಗಾಪೂರ್]] | [[File:Singapore Skyline at Night with Blue Sky.JPG|125px]] | {{nts|5183700}}<ref name="Mid-2010 Singapore population">[http://www.singstat.gov.sg/stats/keyind.html#popnarea Statistics Singapore, Population (Mid-Year Estimates)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221030353/http://www.singstat.gov.sg/stats/keyind.html#popnarea |date=2009-02-21 }} Retrieved on September 23, 2010. Estimated population on Mid-2010, including Singapore residents plus non-residents. Population of Singapore citizens and residents was 3,642,700 on 2008-06-30.</ref> | [[City-state#Singapore|City State]] | {{nts|712.4}} | {{nts|7276}} | {{SIN}} | ಏಷಿಯಾ |- |38 |[[ಜೆಡ್ಡಾ]] | |{{nts|5112018}}<ref name="SaudiCensus2010" /> | [[City proper]] |{{nts|1230}} |{{nts|2789}} |{{SAU}} | ಏಷಿಯಾ |- |39 | [[ಸ್ಯಾಂಟಿಯಾಗೋ]] | [[File:Santiago de Chile.jpg|125px]] | {{nts|5040028}}<ref name="ChileProjProv">[http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/proyecciones/DatProv/SalProvUsuarios-T13OK.xls Instituto Nacional de Estadística, Chile; Proyecciones de población al 30 de Junio 1990-2020, Region Metropolitana de Santiago; Provincias ('''excel-file''')] Retrieved on 2009-08-05. Projected population on 2009-06-30.</ref> | [[Province]]<ref>Composed of 32 independent municipalities</ref> | {{nts|2030}} | {{nts|2469}} | {{CHI}} | ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ |- |40 | [[ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್]] | [[File:St Petersburg Neva River004.jpg|125px]] | {{nts|5023313}}<ref>[http://www.gks.ru/bgd/free/b04_03/Isswww.exe/Stg/d01/65oz-shisl28.htm Federal State Statistics Service, Russia ('''xls, in Russian''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120315160426/http://www.gks.ru/bgd/free/b04_03/Isswww.exe/Stg/d01/65oz-shisl28.htm |date=2012-03-15 }} 2011-01-01 Estimation based on National Census 2010-10-14. Retrieved on 2011-03-30</ref> | [[Federal city]] | {{nts|1399}}<ref name="RusArea2009"/> | {{nts|3480}} | {{RUS}} | ಯುರೋಪ್ |- |41 | [[ಚೆಂಗ್ಡು]] | [[File:The entrance of Chunxi street Chengdu.jpg|125px]] | {{nts|4741929}}<ref name="2010census">{{cite web|url=http://www.chengdu.gov.cn/govAffairInfo/detail.jsp?id=425258|title=我市2010年第六次全国人口普查数据公报 |publisher=Government of Chengdu|date=2011-05-13|language=Chinese|accessdate=2011-08-04}}</ref> | City core | {{nts|421}}<ref name="2010census"/> | {{nts|11260}} | {{CHN}} | ಏಷಿಯಾ |- |42 | [[ಚೆನ್ನೈ]] | [[File:Southern Railway HQ.jpg|125px]] | {{nts|4681087}}<ref name="2011 official India Census">[http://www.census2011.co.in/census/district/21-chennai.html Chennai District Population Census 2011, Tamil Nadu literacy sex ratio and density]. Census2011.co.in. Retrieved on 2013-07-12.</ref> | [[Municipal Corporation]] | {{nts|426}}<ref name="2011 official India Census"/> | {{nts|10988}}<ref name="2011 official India Census"/> | {{IND}} | ಏಷಿಯಾ |- |43 | [[ಅಂಕಾರ]] | [[File:Ankara Kizilay square.JPG|125px]] | {{nts|4550662}}<ref name=turkey/> | [[Metropolitan Municipality]] | {{nts|2516}} | {{nts|1551}} | {{TUR}} | ಏಷಿಯಾ |- |44 | [[ಚೋಂಗ್‍ಕ್ವಿಂಗ್]] | [[File:Chongqing 005.jpg|125px]] | {{nts|4513100}}<ref name="chongqing">{{cite news|title=重庆市2010年第六次全国人口普查主要数据公报 (Main Data from Chongqing 2010 Census)|url=http://news.163.com/11/0503/01/733HTAIV00014AED.html|newspaper=NetEase|date=10 May 2011|accessdate=31 July 2011|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225201043/http://news.163.com/11/0503/01/733HTAIV00014AED.html|url-status=dead}} Total population as of 2010-11-01 of the following districts: Yuzhong, Dadukou, Jiangbei, Shapingba, Jiulongpo, and Nan'an</ref> <br>{{Citation needed|reason=number not in source|date=August 2011}} | [[List of administrative divisions of Chongqing|Core districts]]<ref name=nbsurban/><br> {{Citation needed|reason= No reliable source provided.|date=August 2011}} | {{nts|1435}} | {{nts|3145}} | {{CHN}} | ಏಷಿಯಾ |- |45 | [[ಕಲ್ಕತ್ತಾ]] | [[File:Victoria Memorial Hall, Kolkata.jpg|125px]] | {{nts|4486679}}<ref name="india1"/> | [[Municipal Corporation]] | {{nts|185}} | {{nts|24252}} | {{IND}} | ಏಷಿಯಾ |- |46 | [[ಸೂರತ್]] | [[File:GauravPath1.jpg|125px]] | {{nts|4462002}}<ref name=india1/> | [[Municipal Corporation]] | {{nts|326.515}}<ref>{{Cite web |url=http://www.suratmunicipal.gov.in/content/city/demographics.shtml |title=Demographics: Surat Municipal Corporation |access-date=2013-12-25 |archive-date=2009-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090404112933/http://www.suratmunicipal.gov.in/content/city/demographics.shtml |url-status=dead }}</ref> | {{nts|13666}} | {{IND}} | ಏಷಿಯಾ |- |47 | [[ಜೊಹಾನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್]] | [[File:South Africa-Johannesburg-Hillbrow001.jpg|125px]] | {{nts|4434827}}<ref>{{cite web|title=City of Johannesburg|url=http://beta2.statssa.gov.za/?page_id=1021&id=city-of-johannesburg-municipality|work=Statistics South Africa|publisher=beta2|accessdate=23 December 2013}}</ref> | [[Metropolitan Municipality (South Africa)|Metropolitan municipality]] | {{nts|1645}} | {{nts|2696}} | {{ZAF}} | ಆಫ್ರಿಕ |- |48 | [[ಯಾಂಗೋನ್]] | [[File:Yangoon-south.jpg|125px]] | {{nts|4350000}}<ref name=UN/> | [[City proper]] | {{nts|598.75}}<ref>[https://web.archive.org/web/20090226114154/http://www.uncrd.or.jp/env/3rd-regional-est-forum/doc/23_Myanmar.pdf Third Regional EST Forum, Presentation of Myanmar]. Retrieved 6 June 2009.</ref> | {{nts|6828}} | {{MYA}} | ಏಷಿಯಾ |- |49 | [[ತಿಯಾಂಜಿನ್]] | [[File:天津南京路滨江道交口.jpg|125px]] | {{nts|4343040}}<ref name="census2010">[http://news.enorth.com.cn/system/2011/04/29/006466166.shtml 天津市公报2010年第六次全国人口普查主要数据]</ref> | [[List of administrative divisions of Tianjin|City center]] | {{nts|174.91}} | {{nts|24830}} | {{CHN}} | ಏಷಿಯಾ |- |50 | [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯ]] | [[File:Alexandria,Egypt,Skyline.jpg|125px]] | {{nts|4110015}}<ref name="Capmas2006"/> | Governorate | {{nts|2680}} | {{nts|1611}} | {{EGY}} | ಆಫ್ರಿಕ |- |51 | [[ಶೆನ್ಯಾಂಗ್]] | [[File:Shenyang Zentrum.jpg|125px]] | {{nts|4101197}}<ref name=statfi>[http://pxweb2.stat.fi/Database/Kansainvalisen_tiedon_tietokanta/vrm/Kaupungit/hallintokaupungit_en.htm City and region database of Statistics Finland]</ref> <small>(2006-12-31)</small> | Core districts | {{nts|3495}} | {{nts|1173}} | {{CHN}} | ಏಷಿಯಾ |- |52 | [[ಸುಝ್‍ಹೌ]] | [[File:China Suzhou Jinjihu Lake.jpg|125px]] | {{nts|4074000}}<ref name=suzhou>{{cite web | url=http://xxw3441.blog.163.com/blog/static/7538362420114912715355 | title=苏州市2010年第六次全国人口普查主要数据公报 (Main Data from Suzhou 2010 Census) | publisher=Suzhou Statistics Bureau | date=3 May 2011 | accessdate=3 May 2011 | archive-date=19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131019235449/http://xxw3441.blog.163.com/blog/static/7538362420114912715355 | url-status=dead }}</ref> | Core districts<ref>Based on the following districts: Pingjiang,Canglang,Jinchang,Huqiu,Wuzhong,Xiangcheng,SND,SIP.</ref> | {{nts|1679.2}} | {{nts|2426}} | {{CHN}} | ಏಷಿಯಾ |- |53 | [[ನ್ಯೂ ತೈಪೆ ನಗರ]] | [[File:Taipei Rushhour birdseye.JPG|125px]] | {{nts|3910086}}<ref>{{cite web|url=http://www.ris.ntpc.gov.tw/_file/1392/SG/25351/D.html|title=New Taipei City|publisher=Household Registration Service, New Taipei City Government|language=Chinese|accessdate=18 October 2011|archive-date=25 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425075237/http://www.ris.ntpc.gov.tw/_file/1392/SG/25351/D.html|url-status=dead}}</ref> | [[Special municipality (Republic of China)|Special municipality]] | {{nts|2052.5667}}<ref>{{cite web|url=http://foreigner.ntpc.gov.tw/web/SG?command=display&pageID=36568&FP=D40000002968000000_5|title=New Taipei City|publisher=New Taipei City Government|accessdate=18 October 2011|archive-date=9 ಜುಲೈ 2012|archive-url=https://archive.is/20120709080120/http://foreigner.ntpc.gov.tw/web/SG?command=display&pageID=36568&FP=D40000002968000000_5|url-status=dead}}</ref> | {{nts|1905}} | {{ROC-TW}} | ಏಷಿಯಾ |- |54 | [[ಸಿಡ್ನಿ]] | [[File:Sydney Opera House - Dec 2008.jpg|125px]] | {{nts|3908642}}<ref>{{cite web|title=2011 Census QuickStats: All people - usual residents: Sydney|url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL101001?opendocument&navpos=220|work=http://www.censusdata.abs.gov.au/|publisher=Australian Bureau of Statistics|accessdate=18 December 2013|archive-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131222163315/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL101001?opendocument&navpos=220|url-status=dead}}</ref> | [[List of cities in Australia by population#50 largest urban centres by population|Urban area]] | {{nts|1788}}<ref name="abs_2016_0">{{Census 2006 AUS|id=105|name=Sydney (Statistical Division)|accessdate=2008-02-28}}</ref> | {{nts|2186}} | {{AUS}} | ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ |- |55 | [[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್]] | [[File:LosAngeles06.jpg|125px]] | {{nts|3819702}}<ref name=uscensus>{{cite web |url=http://2010.census.gov/2010census/popmap/ |title=Interactive Population Map |publisher=US Census Bureau |accessdate=2011-08-03 |archive-date=2013-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013222920/http://2010.census.gov/2010census/popmap/ |url-status=dead }}</ref> | [[City proper]] | {{nts|1290}} | {{nts|2940}} | {{USA}} | ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ |- |56 | [[ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್]] | [[File:Melbourne Docklands - Yarras Edge - marina panorama.jpg|125px]] | {{nts|3707530}}<ref>{{cite web|title=2011 Census QuickStats: All people - usual residents: Melbourne|url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL201001?opendocument&navpos=220|work=http://www.censusdata.abs.gov.au/|publisher=Australian Bureau of Statistics|accessdate=18 December 2013|archive-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131222161255/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/quickstat/UCL201001?opendocument&navpos=220|url-status=dead}}</ref> | [[List of cities in Australia by population#50 largest urban centres by population|Urban area]] | {{nts|2250}}<ref>{{cite web|title=How big is Melbourne?|url=http://blogs.crikey.com.au/theurbanist/2010/03/26/how-big-is-melbourne/|work=Crikey: Independent Media, Independent Minds|publisher=The Urbanist|accessdate=18 December 2013|archive-date=19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219003742/http://blogs.crikey.com.au/theurbanist/2010/03/26/how-big-is-melbourne/|url-status=dead}}</ref> | {{nts|1650}} | {{AUS}} | ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ |- |57 | [[Yokohama]] | [[File:Minato Mirai In Blue.jpg|125px]] | {{nts|3680267}}<ref name="StatJapMonthlyCityYokohama">[http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html Official monthly estimated de jure population by the Kanagawa Prefectural Government] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120424041142/http://www.pref.kanagawa.jp/tokei/tokei/204/jinko.html |date=2012-04-24 }} (in Japanese). Population estimate on 2010-06-01.</ref> | [[Cities of Japan|City proper]] | {{nts|437.38}} | {{nts|8414}} | {{JPN}} | Asia |- |58 | [[Abidjan]] | [[File:Abidjanpyramid.JPG|125px]] | {{nts|3660682}}<ref name=abidjan>{{Cite web |url=http://www.abidjan-da.ci/Accueil/Presentation/Abidjan/index.html |title=Abidjan District estimate for 2003 |access-date=2013-12-25 |archive-date=2010-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100419041332/http://www.abidjan-da.ci/Accueil/Presentation/Abidjan/index.html |url-status=dead }}</ref> | Department/District | {{nts|2119}} | {{nts|1728}} | {{CIV}} | Africa |- | 59 | [[Addis Ababa]] | [[File:Addis Ababa aerial approach 2009-08-27 15-26-13.jpg|125px]] | {{nts|3633154}}<ref>{{cite web|title=population of Addis Ababa 2011|url=http://www.evi.com/q/population_of_addis_ababa_2011|work=Evi|accessdate=25 December 2013}}</ref> | City proper | {{nts|527}} | {{nts|6894}} |{{ETH}} | Africa |- |60 | [[Busan]] | [[File:August Afternoon in Haeundae 2.jpg|125px]] | {{nts|3600381}}<ref name="busan1">{{cite web|url=http://english.busan.go.kr/01_about/03_02.jsp|title=Busan: Population and area of Administrative units|publisher=Busan Metropolitan City|accessdate=12 February 2011}}</ref> | Metropolitan City | {{nts|766.12}}<ref name="busan1"/> | {{nts|4666}} | {{KOR}} | Asia |- |61 | [[Hangzhou]] | [[File:Hangzhou-yellow-dragon-stad.jpg|125px]] | {{nts|3560391}}<ref name="stat">{{cite web |url=http://www.hzstats.gov.cn/web/ShowNews.aspx?id=DwGeRFDvlVg= |title=杭州市 2010年国民经济和社会发展统计公报 |accessdate=2011-09-15 |date=2011-02-24 |publisher=Hangzhou Municipal Statistic Bureau |language=Simplified Chinese |archive-date=2011-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903121404/http://www.hzstats.gov.cn/web/ShowNews.aspx?id=DwGeRFDvlVg%3D |url-status=dead }}</ref> | Core districts | {{nts|728.19}}<ref name="stat"/> | {{nts|4889}} | {{CHN}} | Asia |- |62 | [[Berlin]] | [[File:Über den Dächern von Berlin.jpg|125px]] | {{nts|3499879}}<ref>{{cite web|url=http://www.statistik-berlin-brandenburg.de//Publikationen/OTab/2012/OT_A01-01-00_124_201111_BE.pdf |title=Bevölkerungsstand in Berlin am 30. November 2011 nach Bezirken |work=Amt für Statistik Berlin-Brandenburg |accessdate=2012-04-23}}</ref> | [[City-state#Cities that are component states of federations|City state]] | {{nts|892}} | {{nts|3924}} | {{DEU}} | Europe |- |63 | [[Cape Town]] | [[File:Central Cape Town.jpg|125px]] | {{nts|3497097}}<ref name=ZA>[http://www.statssa.gov.za/Publications/P03011/P030112007.pdf Statistics South Africa, Community Survey, 2007, Basic Results Municipalities ('''pdf-file''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130825124835/http://www.statssa.gov.za/Publications/P03011/P030112007.pdf |date=2013-08-25 }} Retrieved on 2008-03-23.</ref> | [[Metropolitan Municipality (South Africa)|Metropolitan Municipality]] | {{nts|2454.72}} | {{nts|1424}} | {{ZAF}} | Africa |- |64 | [[Durban]] | [[File:Durban 21.08.2009 12-56-40.jpg|125px]] | {{nts|3468086}}<ref name=ZA/> | [[Metropolitan Municipality (South Africa)|Metropolitan Municipality]] | {{nts|2291.89}} | {{nts|1513}} | {{ZAF}} | Africa |- |65 | [[Casablanca]] | [[File:CasablancaFAR.jpg|125px]] | {{nts|3427000}}<ref>[http://www.wmaker.net/myhcp2011/file/112824/ HCP, Centre d’Etudes et de Recherches Démographiques (CERED)] (2009)</ref> | [[City proper]] | {{nts|386}} | {{nts|8878}} | {{MAR}} | Africa |- |66 | [[Algiers]] | [[File:Alger front de mer.jpg|125px]] | {{nts|3415811}}<ref name=citypop>{{Cite web|url=http://citypopulation.de/Algeria.html |title=Population of the city proper according to the 2008 census|publisher=Citypopulation.de |date= |accessdate=2010-06-27| archiveurl= https://web.archive.org/web/20100615060640/http://www.citypopulation.de/Algeria.html| archivedate= 15 June 2010 <!--DASHBot-->| deadurl= no}}</ref><ref name=wup>{{Cite web |url=http://esa.un.org/unup/index.asp?panel=2 |title=UN World Urbanization Prospects |publisher=Esa.un.org |date= |accessdate=2013-12-23 |archive-date=2009-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618091044/http://esa.un.org/unup/index.asp?panel=2 |url-status=dead }}</ref> | [[City proper]] | {{nts|363}} | {{nts|9400}} | {{ALG}} | Africa |- |67 | [[Pyongyang]] | [[File:0322 Pyongyang Turm der Juche Idee Aussicht.jpg|125px]] | {{nts|3255388}}<ref>[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/2008_North_Korea_Census.pdf United Nations Statistics Division; Preliminary results of the 2008 Census of Population of the Democratic People’s Republic of Korea conducted on 1-15 October 2008 ('''pdf-file''')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090325102712/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/2008_North_Korea_Census.pdf |date=25 ಮಾರ್ಚ್ 2009 }} Retrieved on 2009-03-01.</ref> | [[Direct-controlled municipality]] | {{nts|3194}} | {{nts|1019}} | {{PRK}} | Asia |- |68 | [[Madrid]] | [[File:Plaza de Colón (Madrid) 06.jpg|125px]] | {{nts|3213271}}<ref>[http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=%2Ft20%2Fe260&file=inebase&L= INE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131208094936/http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=%2Ft20%2Fe260&file=inebase&L= |date=2013-12-08 }} (2008)</ref> | Municipality | {{nts|698}} | {{nts|4604}} | {{ESP}} | Europe |- |69 | [[Ekurhuleni Metropolitan Municipality|Ekurhuleni]] | [[File:Germiston CBD.jpg|125px]] | {{nts|3178470}}<ref>{{cite web|title=Ekurhuleni|url=http://beta2.statssa.gov.za/?page_id=1021&id=ekurhuleni-municipality|work=Statistics South Africa|publisher=beta2|accessdate=23 December 2013}}</ref> | [[Metropolitan municipality (South Africa)|Metropolitan municipality]] | {{nts|1975}} | {{nts|1609}} | {{ZAF}} | Africa |- |70 |[[Nairobi]] | [[File:Nairobi showing KICC Times Tower and City Hall.jpg|125px]] |{{nts|3138369}}<ref name="Kenya2009">[https://web.archive.org/web/20101210081530/http://www.knbs.or.ke/Census%20Results/Presentation%20by%20Minister%20for%20Planning%20revised.pdf Minister of State for Planning, National Development and Vision 2030; 2009 Population and Housing Census Results ('''pdf''')] Retrieved on 2010-12-13.</ref> | [[City-county]] |{{nts|696}} |{{nts|4509}} |{{KEN}} | Africa |- |71 | [[Pune]] | [[File:AmonoraTownCentre.jpg|125px]] | {{nts|3115431}}<ref name=india1/> | [[Municipal Corporation]] | {{nts|450.69}} | {{nts|6913}} | {{IND}} | Asia |- |72 | [[Jaipur]] | [[File:Night view of Jaipur city from Nahargarh Fort 2011 DSCN1444.jpg|125px]] | {{nts|3073350}}<ref name=india1/> | [[Municipal Corporation]] | {{nts|485}} | {{nts|6337}} | {{IND}} | Asia |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿಜ್ಞಾನದನುಗುಣವಾಗಿ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] [[ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು]] oxl9p6iip2ldfmd697yynl5l57jztsw 0 22102 1372876 1344285 2026-05-06T14:10:28Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372876 wikitext text/x-wiki {{Financial market participants}} [[ಹಣಕಾಸು]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ '''ಖಾಸಗಿ ಷೇರು''' ಗಳೆಂದರೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ [[ಷೇರು]] [[ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳನ್ನು]], ಆ ಕಂಪನಿಯ [[ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ]] ಷೇರುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು [[ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ]]. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳೆಂದರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ದೈನಂದಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಷೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖ ಕಂಪನಿಯನ್ನು [[ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ]] ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ]] ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ರೀತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದಕ್ಕೆವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅರ್ಥ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿದೆ.<ref>ಹಲವು ಪದಗಳ ಅಮೆರಿಕಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವೆಂಚರ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್‌ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [http://www.bvca.co.uk/publications/guide/intro.html ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160105001859/http://www.bvca.co.uk/publications/guide/intro.html |date=2016-01-05 }} ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.</ref> [[ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ(ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ)]]ಗಳು, [[ಸಾಹಸೋದ್ಯಮದ ಬಂಡವಾಳ]], [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ಬಂಡವಾಳ]], [[ಆಪತ್ಕಾಲೀನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಮಧ್ಯಮಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳ]]ಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ವಿಶೇಷ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಹೂಡಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಂಡವಾಳದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಬಹುಪಾಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ. == ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು == ಈ ಕೆಳಗಿನ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: === ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ(ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ) === {{Main|Leveraged buyout}} [[ಚಿತ್ರ:Leveraged Buyout Diagram.png|thumb|right|350px|ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲ ರಚನೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] '''[[ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ]]''', [[LBO]] ಅಥವಾ ಷೇರು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದರೆ [[ಹಣಕಾಸಿನ ಹಲವು ವಿಧಾನ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿ, ವ್ಯಾಪಾರದ ಘಟಕ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಷೇರುದಾರರೇ ವ್ಯವಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಹಣದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref>[http://mba.tuck.dartmouth.edu/pecenter/research/Financial_Times.pdf ದಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌‌ ಬಿಟ್ವಿನ್‌ ಡೆಟ್‌ ಆಂಡ್‌ ಆಡೆಡ್‌ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120229190333/http://mba.tuck.dartmouth.edu/pecenter/research/Financial_Times.pdf |date=2012-02-29 }}. 2006ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 29ರ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್‌</ref> ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗದೇ ಕೇವಲ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುವ [[ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕ]]ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ, ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಧನದ ಪಾವತಿಗಾಗಿ, ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಲು ಸಾಲ ಪಡೆಯುವರು.<ref>[http://pages.stern.nyu.edu/~igiddy/LBO_Note.pdf ನೋಟ್‌ ಆನ್ ಲಿವರೇಜಡ್‌ ಬೈಔಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171215184551/http://pages.stern.nyu.edu/~igiddy/LBO_Note.pdf |date=2017-12-15 }}. ಟಕ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಯಸಿನೆಸ್‌ ಎಟ್‌ ಡ್ಯಾರ್‌ಮೌತ್‌: ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಆಂಡ್‌ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರಿನರ್‌ಶಿಪ್‌, 2002. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> LBOದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸಾಲವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಮರುಪಾವತಿಸದ]] ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಯೋಜಕರದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಂದ ಹೂಡಿದ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, LBO ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿತ ನಿಧಿಯುಳ್ಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಲಾಭದ ಮರುಪಾವತಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಹಣಕಾಸು ರಚನೆಯು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ LBOನ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡುತ್ತದೆ: (1) ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಬಂಡವಾಳದ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ(2) ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಆದಾಯ ಅಧಿಕವಾಗುವುದು ([[ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಆದಾಯ]]ವು ಸಾಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರೆಗೆ).<ref>ಉಲ್ಫ್‌ ಅಕ್ಸೆಲ್ಸನ್‌, ಟಿಮ್‌ ಜೆಂಕಿನ್ಸನ್‌, ಪರ್‌ ಸ್ಟ್ರೊಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಮೈಕಲ್‌ S. ವೆಯಿಸ್‌ಬ್ಯಾಚ್‌. [http://www.law.harvard.edu/programs/olin_center/corporate_governance/papers/2008fall-Speakers_11-13_Weisbach.pdf ಲಿವರೇಜ್ ಆಂಡ್‌ ಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ಇನ್ ಬೈಔಟ್ಸ್‌: ಎನ್‌ ಎಂಪೈರಿಕಲ್‌ ಎನಾಲಿಸಿಸ್‌]. ಆಗಸ್ಟ್‌ 28, 2006.</ref> ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು, ಸಾಲದ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ [[ಸಾಲದಾತ]]ರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳು ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.(LBOಯ [[ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕ]]ರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಎರಡನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು)ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ [[ಭರಿಸಲು]] ಕಂಪನಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತೆ.ಖರೀದಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಶತ ಮತ್ತು, ಬಂಡವಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ LBOಯ ಸಾಲ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯ 60%-90%ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಅನುಪಾತವು ಹಿಂದಿನ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿರಬಹುದು.<ref>ಸ್ಟೀವನ್‌ N. ಕಲ್ಪನ್‌ ಮತ್ತು ಪರ್‌ ಸ್ಟ್ರೋಮ್‌ಬರ್ಗ್‌. [http://leeds-faculty.colorado.edu/bhagat/LBO-VC.pdf ಲಿವರೇಜ್ ಬೈಔಟ್ಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170811075801/http://leeds-faculty.colorado.edu/bhagat/lbo-vc.pdf |date=2017-08-11 }}, ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌, ಜೂನ್‌ 2008</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 2000-2005ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ LBOಗಳ ಒಟ್ಟು ಖರೀದಿ ದರದ 59.4% ಮತ್ತು 67.9%ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಸಾಲವಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಟ್ರೆನ್ವಿತ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ "M&A ರಿವ್ಯೂ" (2006ರ ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ)</ref> === ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ === {{Main|Venture capital}} '''[[ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ]]''' <ref>ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಂತೆ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬದಲು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.</ref> ವು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಾಣದ, ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿರುವ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮೀರಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವೆಂದರೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರಲಿರುವ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆ, ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ತೊಡಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ.<ref name="whatisvc">ಜೋಸೆಫ್‌ W. ಬರ್ಟ್‌ಲೆಟ್‌. [http://vcexperts.com/vce/library/encyclopedia/documents_view.asp?document_id=15 "ವಾಟ್‌ ಇಸ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228221626/http://vcexperts.com/vce/library/encyclopedia/documents_view.asp?document_id=15 |date=2008-02-28 }} ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ವಿಶ್ವಕೋಶ. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref><ref>ಜೋಶು ಲರ್ನರ್‌. [http://hbswk.hbs.edu/item/1600.html ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್ ವೆಂಚರ್ಡ್‌, ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್ ಗೈನ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017041206/http://hbswk.hbs.edu/item/1600.html |date=2015-10-17 }}. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌, 2000ರ ಜುಲೈ 24. 2009-02-20 ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು [[ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು]] ಅಸ್ತಿತ್ವಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಹಂತದವರೆಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲದ ನೀರಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣದ ಹರಿವಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹೂಡಿದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳದ ವಿಸ್ತರಣಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು.<ref>[https://www.nytimes.com/2006/10/07/business/07venture.html ಎ ಕಿಂಕ್ ಇನ್‌ ವೆಂಚರ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ಸ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ ಚೈನ್‌]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 7</ref> ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಪೌಲ್‌ A. ಗೋಂಪರ್ಸ್‌. [http://coursesa.matrix.msu.edu/~business/bhcweb/publications/BEHprint/v023n2/p0001-p0026.pdf ದಿ ರೈಸ್‌ ಆಂಡ್ ಫಾಲ್‌ ಆಫ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927002550/http://coursesa.matrix.msu.edu/~business/bhcweb/publications/BEHprint/v023n2/p0001-p0026.pdf |date=2011-09-27 }}. ಗ್ರ್ಯಾಚುಯೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಚಿಕಾಗೊ. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಬಂಡವಾಳ ಮೂಲಗಳಿಂದ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಅಪಾಯ ತಡೆಯಲು ಉತ್ತಮ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಾಲದಂತಹ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಹಣಕಾಸು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಿಧಿ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವು ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೂಡಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.<ref name="whatisvc"/><ref>[http://www.nvca.org/pdf/Principles_of_VC.pdf ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಆಫ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801080539/http://www.nvca.org/pdf/Principles_of_VC.pdf |date=2013-08-01 }}. ನ್ಯಾಷನಲ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> === ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ === {{Main|Growth capital}} '''[[ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ]]''' ವೆಂದರೆ ಕಂಪನಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅಥವಾ ಪುನಾರಚನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ,ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸದೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.{{Fact|date=February 2009}} ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪ್ರಗತಿಯ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು [[ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ವವಾಗಿದ್ದು, ಲಾಭ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಸ್ವಾಧೀನತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಕಂಪನಿ ತನ್ನ [[ಆಯವ್ಯಯ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು (ಅಥವಾ ಸಾಲ)]] ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆಯವ್ಯಯಪಟ್ಟಿ (balance sheet) ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.privateequitycouncil.org/wordpress/wp-content/uploads/driving-growth-final.pdf ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಗ್ರೋಥ್‌: ಹೌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೆಂಥನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಂಪನೀಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151107021723/http://www.privateequitycouncil.org/wordpress/wp-content/uploads/driving-growth-final.pdf |date=2015-11-07 }}. ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಕೌಂಸಿಲ್‌. 2009-02-20ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ]] ಅಥವಾ [[PIPEs]] [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ]] ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. PIPE ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು [[ಪರಿವರ್ತನೀಯ]] ಅಥವಾ [[ಅರ್ಹ]] ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE1DB1031F936A35755C0A9629C8B63 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾದಾಗ; ಹಣಕಾಸು ನೀತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವುದು]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 2004 ಜೂನ್‌ 5</ref><ref>ಗ್ರೆಚ್ಛನ್‌ ಮೊರ್ಗನ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಿ ಅಂಡರ್ಸನ್‌. [https://www.nytimes.com/2006/08/13/business/yourmoney/13pipes.html ಸಿಕ್ರೇಟ್ ಇನ್‌ ದಿ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 2006 ಅಗಸ್ಟ್‌ 13</ref> === ಸಂಕಟದ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು === {{Main|Distressed securities}} '''[[ನಷ್ಟ,ಸಂಕಟದ]]''' ಅಥವಾ '''ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು''' ಅರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಷ್ಟಗೊಂಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಸಾಲಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.altassets.com/casefor/sectors/2001/nz2639.php ದಿ ಟರ್ನೆರೌಂಡ್‌ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612041440/http://www.altassets.com/casefor/sectors/2001/nz2639.php |date=2013-06-12 }}. AltAssets 2001ಅಗಸ್ಟ್‌ 24</ref><ref>[http://www.peimedia.com/productimages/Media/000/165/467/Sample-16.pdf ಗೈಡ್‌ ಟು ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್ಡ್‌ ಡೆಟ್‌]. ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌, 2007. 2009-02-20 ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು.</ref><ref>[http://www.reuters.com/article/reutersEdge/idUSN0844208020070809 ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಟೇಕ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಕೋಸ್‌]. ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌ 2007 ಅಗಸ್ಟ್‌ 9</ref> "ನಷ್ಟ" ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿ ವರ್ಗವು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: * "ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು " ಅಥವಾ "ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಲ" ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಡಿ [[ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಲಪತ್ರಗಳಬಗ್ಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮರು ಯೋಜನೆಗೆ ಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://knowledge.wharton.upenn.edu/article.cfm?articleid=1455&specialid=52 ಬ್ಯಾಡ್ ‌ನ್ಯೂಸ್‌ ಇಸ್‌ ಗೂಡ್ ನ್ಯೂಸ್‌: 'ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್ಡ್‌ ಫಾರ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌' ಇನ್‌ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌]. ವಾರ್ಟನ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌: ನಾಲೆಡ್ಜ್‌ @ ವಾರ್ಟನ್‌, 2006ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ 26. 2009-02-20 ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.</ref> * "ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು" ಅಥವಾ "ಪರಿಷ್ಕರಣೆ" ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿ ನಡೆಸುವ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಕಂಪನಿಗೆ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಷೇರು ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ "ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ".<ref>[http://hbswk.hbs.edu/archive/3914.html ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್ಡ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌: ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್‌ ಹೇ ಗೋಲ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171016174713/http://hbswk.hbs.edu/archive/3914.html |date=2017-10-16 }}. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌: ವರ್ಕಿಂಗ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್‌, 2004 ಫೆಬ್ರುವರಿ 16. 2009-02-20 ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.</ref> ಈ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲದೆ, ಕಂಪನಿಯು [[ಭಧ್ರತಾ ನಿಧಿಗಳು]] ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವ ಕಂಪನಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಸಾಲಪತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಂಡ್‌ಗಳ ಸಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯವಹಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯ ಬಂಡವಾಳ === {{Main|Mezzanine capital}} '''[[ಮಧ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ]]''' ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಂಪನಿಯ [[ಬಂಡವಾಳ ರಚನೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ]]ದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ [[ಅಧೀನ ಸಾಲ]] ಅಥವಾ [[ಆದ್ಯತಾ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ]]ವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಣಕಾಸು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದ ಮೊತ್ತ ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು [[ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ತರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಲಗಾರರು ನೀಡಬಹುದಾದ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಲ ಮಾಡಲು ಇಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುವುದು.<ref>ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌, ಕೆನ್ನತ್‌ H. ಮತ್ತು ರಾಬಿನ್ಸ್‌, ಲಾರ್ರಿ E. [https://books.google.com/books?id=whnjCj-qERQC&pg ದಿ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಫೈನಾನ್ಸಿಂಗ್ ಗ್ರೋಥ್‌: ಸ್ಟ್ರೇಟಜೀಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌]. 2005</ref> ಮಧ್ಯಮ ಅವಧಿಯ ಸಾಲಪತ್ರ ಹೊಂದಿರುವವವರು ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಹಿರಿಯ ಸಾಲಗಾರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.buyoutsnews.com/story.asp?storycode=31137 ಮೆಸ್‌ ಲುಕಿಂಗ್‌ ಅಪ್‌; ಇಟ್ಸ್‌ ನಾಟ್‌ ಎ ಲಾಂಗ್ ವೇ ಡೌನ್‌]. ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌ ಬೈಔಟ್ಸ್‌, 2006 ಮೇ 11, [https://web.archive.org/web/20080123122008/http://www.buyoutsnews.com/story.asp ಕ್ಯಾಶ್ಡ್‌]</ref><ref>[http://www.sbnonline.com/Local/Article/17958/73/156/A_higher_yield.aspx ಎ ಹೈಯರ್ ಯೀಲ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101112060143/http://www.sbnonline.com/Local/Article/17958/73/156/A_higher_yield.aspx |date=2010-11-12 }}. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್‌, ಅಗಸ್ಟ್‌ 2009</ref> === ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು === {{Main|Private equity secondaries}} '''[[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ]]''' ಗಳೆಂದರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ. ಈ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರ]]ರು ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿಯವರ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]]ಯ ಬಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="2008PEMarket">[http://www.peimedia.com/productimages/Media/000/171/054/Sample_ContentsExtract_Secondaries.pdf ದಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ ಸೆಕಂಡರಿಸ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌, ಎ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಗೈಡ್ ಟು ಇಟ್ಸ್‌ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌, ಆಪರೇಶನ್‌ ಆಂಡ್‌ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌] ದಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ ಸೆಕಂಡರಿಸ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌, 2008</ref> ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ಅವುಗಳು ಕೂಡಲೇ ನಗದೀಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸಬರಾದ ಈ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಆ ಅವಧಿಯನ್ನು ನವೀಕರೀಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯ [[ಜೆ-ಕುವ್‌]] ಪ್ರಭಾವವು ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದು.<ref>ಗ್ರ್ಯಾಬನ್ವಾರ್ಟರ್‌, ಅಲ್ರಿಚ್‌. [https://books.google.com/books?hl=en&id=AxgjxW4ij6EC&dq ಎಕ್ಸ್‌ಪೋಸ್ಡ್‌ ಟು ದಿ ಜೆ-ಕರ್ವ್‌: ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ ಫಂಡ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌], 2005</ref><ref>[http://www.altassets.com/features/arc/2006/nz8397.php ಎ ಡಿಸ್ಕಶನ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಜೆ-ಕರ್ವ್‌ ಇನ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612054840/http://www.altassets.com/features/arc/2006/nz8397.php |date=2013-06-12 }}. [[AltAssets]], 2006</ref> ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಇತರರ ನಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ [[ನಿಧಿಗಳ ನಿಧಿ]]ಗೆ ಸಮಾನ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[http://www.thestandard.com/article/0,1902,28821,00.html ಎ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇಸ್ ಬೋರ್ನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090529000451/http://www.thestandard.com/article/0,1902,28821,00.html |date=2009-05-29 }}, ದಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌, 28 ಅಗಸ್ಟ್‌ 2001</ref> ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಕೇವಲ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಷ್ಟೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದೆ, ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. === ಇತರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನತಂತ್ರಗಳು === ಇತರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: * '''[[ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ]]''' : ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ತುಂಬಾ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ]]ದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಿಂತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುವ ಬಂಡವಾಳ "ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ" ಮತ್ತು ಲಾಭವಕಾಶದ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವರ್ಗದ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರದಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. * '''[[ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ]]''' : ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ., ಸೇತುವೆಗಳು, ಸುರಂಗಮಾರ್ಗಗಳು, ಸುಂಕದ ರಸ್ತೆಗಳು, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆಲಸಗಳು) ಹೂಡಿಕೆಯು ಸರಕಾರಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗೀಕರಣದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.efinancialnews.com/privateequity/index/content/2449714858/ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಂಬಲ್‌ ಫಾರ್‌ ಇನ್‌ಪ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌] (ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ನ್ಯೂಸ್‌, 2008)</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2006/12/31/business/yourmoney/31infra.html?_r=1&scp=2&sq=infrastructure+private+equity&st=nyt&oref=slogin ಇಸ್‌ ಇಟ್‌ ಟೈಮ್‌ ಟು ಅಡ್‌ ಎ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಲಾಟ್ ಟು ಯುವರ್‌ ಪೋರ್ಟ್‌ಪೋಲಿಯೊ?] (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 2006</ref><ref>[ಬೈಔಟ್‌ ಫರ್ಮ್ಸ್‌ ಪುಟ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ ಇನ್‌ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌] (MSN ಮನಿ, 2008)</ref> * '''[[ಇಂಧನ]]''' ಮತ್ತು '''[[ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು]]''' : ಇಂಧನ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ (ಇಂಧನ) ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ (ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ)ಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರವಾನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಕಂಪನಿಗಳು (ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ) ಮಾಡುವ ಹೂಡಿಕೆ ಇದಾಗಿದೆ. * '''[[ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌]]''' : ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ನೋಂದಾವಣಿಯಾಗದ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಡುವ ಹೂಡಿಕೆಯು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ರೂಪದ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.fdic.gov/bank/analytical/banking/2001sep/article2.html |title=ಮರ್ಜೆಂಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌: ಪಾಸ್ಟ್‌ ಆಂಡ್ ಪ್ರಸೆಂಟ್‌ |access-date=2009-12-29 |archive-date=2017-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207045329/https://www.fdic.gov/bank/analytical/banking/2001sep/article2.html |url-status=dead }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಅಭಿವೃದ್ದಿ == {{history of private equity and venture capital}} {{Main|History of private equity and venture capital}} === ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ === {{Main|History of private equity and venture capital|Early history of private equity}} [[ಅಮೆರಿಕನ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಆಂಡ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌]] (ARDC) ಮತ್ತು [[J.H. ವಿಟ್ನಿ & ಕಂಪನಿ]] ಎಂಬ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಉಗಮದಿಂದ, 1946ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>ವಿಲ್ಸನ್‌, ಜಾನ್‌. ''ದಿ ನ್ಯೂ ವೆಂಚರ್ಸ್‌, ಇನ್‌ಸೈಡ್ ದಿ ಹೈ ಸ್ಟಾಕ್ಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಫ್ ವೆಂಚರ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌.''</ref> [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಮೊದಲು, ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು (ಮೊದಲು "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರ ಬಂಡವಾಳ" ಎನ್ನುವ) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. "ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಿತಾಮಹ"<ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/wgbh/theymadeamerica/whomade/doriot_hi.html/ |title=WGBH ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಸರ್ವೀಸ್‌, “ವೊ ಮೇಡ್ ಅಮೆರಿಕ?"-ಜಾರ್ಜಿಸ್‌ ಡೊರಿಯಟ್‌” |access-date=2009-12-29 |archive-date=2016-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160602085757/http://www.pbs.org/wgbh/theymadeamerica/whomade/doriot_hi.html |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು [[INSEAD]] ಸ್ಥಾಪಕ [[ಜಾರ್ಜಿಸ್‌ ಡೊರಿಯಟ್‌]] IIನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಸೈನಿಕರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಿಸಿ, ARDCನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1957ರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಇಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ (DEC) $70,000ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದರು. 1968ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ's ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಂತರ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ $355 ದಶಲಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು.ಹೀಗಾಗಿ ARDC ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು (ಹೂಡಿಕೆಯ 500 ಪಟ್ಟುಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಮತ್ತು 101%ರಷ್ಟು [[ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ಆದಾಯ ದರ]]ವಾಗಿತ್ತು).<ref>{{Cite web |url=http://vcexperts.com/vce/library/encyclopedia/documents_view.asp?document_id=15 |title=ಜೋಸೆಫ್‌ W. ಬರ್ಟ್‌ಲೆಟ್‌, "ವಾಟ್‌ ಇಸ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌?" |access-date=2009-12-29 |archive-date=2008-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080228221626/http://vcexperts.com/vce/library/encyclopedia/documents_view.asp?document_id=15 |url-status=dead }}</ref> 1959ರಲ್ಲಿ [[ಫೇರ್‌ಚೈಲ್ಡ್‌ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌]]ಗೆ (ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದ ಅಂತರ್ಗತ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲ) ಮೊದಲ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಯು ನಂತರ [[ವೆನ್‌ರಾಕ್‌ ಎಸೋಸಿಯೆಟ್ಸ್‌]] ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.<ref>U.S. ಷೇರು ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಆಯೋಗದ ಜನರಲ್‌ ಕೌಂಸೆಲ್ ಆಗಿರುವ ಬ್ರೈನ್‌ G. ಕಾರ್ಟ್‌ರೈಟ್‌ರ ಭಾಷಣ [http://www.sec.gov/news/speech/2007/spch102407bgc.htm ದಿ ಫ್ಯುಚರ್‌ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಸ್‌ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್‌]. ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವನಿಯಾ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಫಾರ್ ಲಾ ಆಂಡ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಫಿಲಾದೆಲ್ಫಿಯಾ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವನಿಯಾ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 24, 2003.</ref> === ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯ ಉಗಮ === {{Main|History of private equity and venture capital|Early history of private equity}} ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಸಾಲದ ಮೂಲಕ $42 ದಶಲಕ್ಷ ಮತ್ತು [[ಆದ್ಯತಾ ಷೇರುಗಳ]] ವಿತರಿಸುವ ಮೂಲಕ $7 ದಶಲಕ್ಷ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. 1955ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ [[ಪಾಸ್‌-ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಂಪನಿ]] ಮತ್ತು ಮೇ ನಲ್ಲಿ<ref>1955 ಜನವರಿ 21ರಲ್ಲಿ ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ಯಿಂದ ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌, Inc. ಪಾನ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶೀಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‍‌ ಆಂಡ್ ಗಲ್ಫ್‌ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಕಂಪನಿ, Inc. ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೇಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌, Inc. ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ರ ಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಷೇರುದಾರರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರುಗಳ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.</ref> (0}ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ನ್ನು [[ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌, Inc.]] ಮೊದಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವ್ಯವಹಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ $20 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಣ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನುಅಷ್ಟೇ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>ಮಾರ್ಕ್‌ ಲೆವಿನ್ಸನ್‌, ''ದಿ ಬಾಕ್ಸ್‌, ಹೌ ದಿ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕಂಟೈನರ್ ಮೇಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಮಾಲರ್ ಆಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಇಕಾನಮಿ ಬಿಗ್ಗರ್‌'', ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ. 44-47 (ಪ್ರೈಸ್‌ಟನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌ 2006). ICC ಪ್ರಕರಣ ಸಂ. MC-F-5976ರಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಹಾರದ ವಿವರ, ''ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಟ್ರಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಆಂಡ್‌ ಪ್ಯಾನ್‌-ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌--ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌'', ಜುಲೈ 8, 1957.</ref> ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಂತೆ, ಉದ್ಯಮದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂಡವಾಳದಂತೆ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಹಿವಾಟಾಗುವ]] ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಹೊಸ ವಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು. [[ವಾರನ್‌ ಬಫೆಟ್‌]] ([[ಬೆರ್ಕ್‌ಶೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ]]) ಮತ್ತು [[ವಿಕ್ಟರ್‌ ಪೊಸ್ನರ್‌]]ರ ([[DWG ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]]) ಬಳಕೆಯಿಂದ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ನಂತರ [[ನೆಲ್ಸನ್‌ ಪೆಲ್ಟ್ಸ್‌]] ([[ಟ್ರೀರ್ಕ್‌]]),[[ಸೌಲ್‌ ಸ್ಟೈನ್‌ಬರ್ಗ್‌]] (ರಿಲಯನ್ಸ್‌ ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್‌) ಮತ್ತು [[ಗೆರ್ರಿ ಶ್ವರ್ಟ್ಸ್‌]] ([[ಒನೆಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]]) ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಬಳಸಿ, ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇವುಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುನ್ನಡೆಸುವವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು. ಪೊಸ್ನರ್‌ ಅವರು "[[ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ]]" ಅಥವಾ "LBO" ಎಂಬ ಪದ ಬಳಸಿದರು<ref>ಟ್ರೆಹಾನ್‌, R. ((2006) ''[http://www.4hoteliers.com/4hots_fshw.php?mwi=1757 ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಲಿವರೇಜಡ್‌ ಬೈಔಟ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209114339/http://www.4hoteliers.com/4hots_fshw.php?mwi=1757 |date=2012-02-09 }}''. 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2 2008 ಮೇ 22ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು</ref> 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯು ಏರಿಕೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಹಲವು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವವರನ್ನು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದವರು [[ಜೆರೋಮ್‌ ಕೋಹ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌, Jr.]] ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರದ ಹಿತೈಷಿ [[ಹೆನ್ರಿ ಕ್ರಾವಿಸ್‌]]. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೋಹ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ರಾವಿಸ್‌ರು ತನ್ನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ [[ಜಾರ್ಜ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ [[ಬಿಯರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್‌]]ಗಾಗಿ "ಬೂಟ್‌ಸ್ಟ್ರಾಪ್‌" ಹೂಡಿಕೆ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುವ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಸಾಧು ಅಥವಾ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕರು ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ಎದುರಾಳಿಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮಾರುವುದು ಸಹ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ [[ಹಣಕಾಸಿನ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ{/00}]](ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಂಡವಾಳದಾರರಿಗೆ) ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ ಎನಿಸಬಹುದು. 1964ರಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಕಿನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಟರ್ಮೈನೇಟಿಂಗ್‌ ಕಂಪನಿ]]ಯು ಸ್ವಾಧೀನ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೊದಲ [[ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ]]ಯ ವ್ಯವಹಾರ ಎನಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.investmentu.com/research/private-equity-history.html ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌] (ಇನ್ವಿಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ U, ದಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಕ್ಲಬ್‌</ref>. ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂರು [[ಬಿಯರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್‌]] ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳು ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ ಮೆಟಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿ ಥೋಂಪ್ಸನ್‌ ವೈರ್‌, ಈಗಲ್‌ ಮೋಟರ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೊವ್ಸ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ ಮೆಟಲ್ಸ್‌ (1965), ಇನ್‌ಕಾಮ್‌ (ರಾಕ್‌ವುಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಒಂದು ವಿಭಾಗ, 1971), ಕೋಬಲರ್ಸ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ (1971), ಮತ್ತು ಬೋರೆನ್‌ ಕ್ಲೇ (1973)ಯ ಖರೀದಿಯ ಸರಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>ಬರೋಫ್‌, ಬ್ರೆನ್‌. ''[[ಬರ್ಬಾರಿಯನ್ಸ್‌ ಎಟ್‌ ದಿ ಗೇಟ್‌]].'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ಹಾರ್ಪರ್‌ & ರೋವ್‌, 1990, ಪು. 133-136</ref> 1976ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕ್ರಾವಿಸ್‌ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದ[[ಬಿಯರ್‌ ಸ್ಟೆರ್ನ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು ಕೋಹ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ರ ನಡುವೆ ಆ ವರ್ಷ [[ಕೋಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಕ್ರಾವಿಸ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌]]ಕಂಪನಿಯ ಹುಟ್ಟು ಆತಂಕ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. === 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು === {{Main|History of private equity and venture capital|Private equity in the 1980s}} 1982ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಖಜಾನೆ ಖಾತೆ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ]] ವಿಲಿಯಂ ಸಿಮೊನ್‌ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸಮೂಹವು ಶುಭಾಶಯ ಪತ್ರಗಳ ತಯಾರಕರಾದ ಗಿಬ್ಸನ್‌ ಗ್ರೀಟಿಂಗ್ಸ್‌ನ್ನು $80 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು. ಒಂದು ವದಂತಿ ಪ್ರಕಾರ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪಾಲು $1 ದಶಲಕ್ಷ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. 1983ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯುವ ಹದಿನಾರು ತಿಂಗಳ ಮೊದಲು, ಗಿಬ್ಸನ IPO ಮೂಲಕ $290, ಮತ್ತು ಸಿಮೊನ್‌ $66 ದಶಲಕ್ಷ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಟೇಲರ್, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ L. "[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,951242,00.html ಬೈಔಟ್ ಬಿಂಗ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130822160507/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,951242,00.html |date=2013-08-22 }}". [[TIME ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ|''TIME'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]], 1984 ಜುಲೈ 16.</ref> ಗಿಬ್ಸನ್‌ ಗ್ರೀಟಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ದೊರೆತ ಯಶಸ್ಸು, ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಾದ ಏರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. 1979 ಮತ್ತು 1989ರ ನಡುವೆ $250 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ 2,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗಳು ವರದಿಯಾದವು.ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ<ref>ಒಲ್ಪರ್‌, T. ಮತ್ತು ಟಿಟ್ಮಾನ್‌, S. "ದಿ ಡಿಟರ್ಮೈಂಡ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಲೆವೆರೇಜ್ಡ್‌ ಬೈಔಟ್‌ ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ: ಫ್ರೀ ಕ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲೋ vs. ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರೇಸ್‌ ಕಾಸ್ಟ್ಸ್‌." [[ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್‌]], 1993.</ref> 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು [[ಎದುರಾಳಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ]], [[ಆಸ್ತಿ ವಿಂಗಡಣೆ]], ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಗಿತ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮದ ಆರಂಭದಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಹಲವು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದ್ಯಮಗಳಿಗೆ "[[ಉದ್ಯಮ ದಾಳಿ]]" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. [[ಕಾರ್ಲ್‌ ಇಕಾಹ್ನ್‌]], [[ವಿಕ್ಟರ್‌ ಪೊಸ್ನರ್‌]], [[ನೆಲ್ಸನ್‌ ಪೆಲ್ಟ್ಸ್‌]], [[ರಾಬರ್ಟ್‌ M. ಬಾಸ್‌]], [[T. ಬೂನ್‌ ಪಿಕನ್ಸ್‌]], [[ಹರೋಲ್ಡ್‌ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ ಸಿಮೊನ್ಸ್‌]], [[ಕಿರ್ಕ್‌ ಕೆರ್ಕೊರಿಯನ್‌]], [[ಸರ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಮಿತ್‌]], [[ಸೌಲ್‌ ಸ್ಟೈನ್‌ಬರ್ಗ್‌]] ಮತ್ತು [[ಅಶರ್‌ ಈಡಲ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]] 1980ನೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯದ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯಮ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1985ರಲ್ಲಿ [[TWA]]ಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ [[ಕಾರ್ಲ್‌ ಇಕಾಹ್ನ್‌]] ನಿರ್ದಯಿ [[ಉದ್ಯಮ ಆಕ್ರಮಣ]]ಕಾರನಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದನು.<ref name="IcahnTWA">ಬರ್ಬರಾ ಕಿವಿಯಟ್‌ರವರ [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1590446,00.html 10 ಕ್ವೇಶನ್ಸ್‌ ಫಾರ್ ಕಾರ್ಲ್‌ ಇಕಾಹ್ನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130529042945/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1590446,00.html |date=2013-05-29 }} [[TIME ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]], 2007ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 15</ref><ref>ಎಲೈನ್‌ X. ಗ್ರಾಂಟ್‌ರ [http://www.stlmag.com/media/St-Louis-Magazine/October-2005/TWA-Death-Of-A-Legend/ TWA - ಡೆತ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಲೆಜಂಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121150300/http://www.stlmag.com/media/St-Louis-Magazine/October-2005/TWA-Death-Of-A-Legend/ |date=2008-11-21 }} St ಲೂಯಿಸ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2005</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯಮ ಸ್ವಾಧೀನದಾರರು[[ಮೈಕಲ್‌ ಮಿಲ್ಕನ್‌]]ರ ಬಂಡವಾಳ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದವರು. ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು [[ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲ]] ಒದಗಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರ ಆ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ [[ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್‌ ಬರ್ನ್‌ಹಾಮ್‌ ಲಂಬರ್ಟ್‌]] ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವರು. 1980ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಖರೀದಿಯು ತನ್ನ ಮಹತ್ತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು. ವ್ಯವಹಾರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿ, ಹಿಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಂತ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ [[RJR ನಬಿಸ್ಕೊ]]ವನ್ನು $31.1 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ KKR ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು. ಸುಮಾರು 17 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ಇದಾಗಿದೆ. ''[[ಬರ್ಬಾರಿಯನ್ಸ್‌ ಎಟ್‌ ದಿ ಗೇಟ್‌]]: ದಿ ಫಾಲ್‌ ಆಫ್‌ RJR ನಬಿಸ್ಕೊ'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ (ನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $75 ನೀಡಿ RJR ನಬಿಸ್ಕೊ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಶೀರ್ಸೊನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ ಹಟ್ಟನ್‌(/0), ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $109ರಷ್ಟನ್ನು ನೀಡಿ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ್ನು KKR ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತ್ವರಿತ ಸಂಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರವು [[ಶೀರ್ಸೊನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ ಹಟ್ಟನ್‌]] ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಫೋರ್ಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಲಿಟಲ್‌ ಆಂಡ್‌ ಕಂ.]] ವಿರುದ್ಧ [[KKR]] ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವಾಯಿತು.ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ [[ಮೊರ್ಗನ್‌ ಸ್ಟಾನ್ಲೀ]], [[ಗೋಲ್ಡ್‌ ಸಾಚ್ಸ್‌]], [[ಸೋಲೊಮನ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮೆರಿಲ್‌ ಲಿಂಚ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವವರಾಗಿದ್ದರು. [[ಶೀರ್ಸನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌]]ನ ಮೂಲ ಬಿಡ್‌ (ಬೆಲೆ) ನಂತರ RJR ನಬಿಸ್ಕೊಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಅನೂಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ KKR ತ್ವರಿತವಾಗಿ, RJR ನಬಿಸ್ಕೊ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $90 ದರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. ಶೀರ್ಸನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ ಮತ್ತು ಸೋಲೊಮನ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ಇರುವ RJRನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಕ್ರಾವಿಸ್‌ನಿಂದ ಎದುರಾಗುವ ಪೈಪೋಟಿ ಎದುರಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $112ರಷ್ಟು ಬಿಡ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಡಾಲರ್‌ನ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಾಗ, KKRರ $109ರ ಅಂತಿಮ ಬಿಡ್‌ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/0,9263,7601881205,00.html ಗೇಮ್ ಆಫ್ ಗ್ರೀಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050313123621/http://www.time.com/time/magazine/0,9263,7601881205,00.html |date=2005-03-13 }} ([[TIME ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]], 1988)</ref> RJR ನಬಿಸ್ಕೊ $31.1 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಈ ವ್ಯವಹಾರವು, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯಾಗಿದೆ. 2006 ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ಗುರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, 2006–2007 ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಾದ ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗಳು RJR ನಬಿಸ್ಕೊನನ್ನು ಮೀರಿಸಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕಾಂಪ್ಯೂ]]ನ, 1988ರಲ್ಲಿ [[ಫೆಡರೇಟೆಡ್‌ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌]]ನ ಖರೀದಿ, 1986ರಲ್ಲಿ [[ರೆವ್ಕೊ]] ಡ್ರಗ್‌ ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌, ವಾಲ್ಟರ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌, FEB ಟ್ರಕ್ಕಿಂಗ್‌ ಆಂಡ್‌ ಈಟನ್‌ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್‌ನ ಖರೀದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಖರೀದಿಗಳಿಂದಾದ [[ದಿವಾಳಿತನ]]ದಿಂದ ಖರೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, 1990ರಲ್ಲಿ KKR ಮರುಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಷೇರುಗಳ ಮೂಲಕ $1.7 ಶತಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದಾದ ತೊಂದರೆಯ ವಿಷಯ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿತು.<ref>ವೇಲಸ್‌, ಅನಿಸ್ C. "[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE2D91E31F935A25754C0A966958260 ನಬಿಸ್ಕೊ ರಿಫೈನೆನ್ಸ್‌ ಪ್ಲಾನ್‌ ಸೆಟ್‌]." [[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 1990 ಜುಲೈ 16.</ref> [[ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್‌ ಬರ್ನ್‌ಹಾಮ್‌ ಲಂಬರ್ಟ್‌]] ಒಂದು [[ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]] ಆಗಿದ್ದು, [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲ]]ದ ಖಾತ್ರಿಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಆದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೂರು ಮತ್ತು [[ಸ್ಟಾಕ್‌ ಪರಿವರ್ತನೆ]]ಯ ಮೂರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಆರು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ''[[ನೊಲೊ ಕೆಂಟೆಂಡರ್‌]]'' (ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇಲ್ಲ) ವಿಷಯವನ್ನು ಸರಕಾರ ಸಮರ್ಥಿಸಿ, ಡ್ರೆಕ್ಸಲ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="April Fools">{{cite book |last=Stone |first=Dan G. |title=April Fools: An Insider's Account of the Rise and Collapse of Drexel Burnham |year=1990 |publisher=Donald I. Fine |location=New York City |isbn= 1556112289}}</ref> ಡ್ರೆಕ್ಸಲ್‌ ಕಂಪನಿಯು $650 ದಶಲಕ್ಷ ದಂಡ ಪಾವತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾನೂನುಗಳಡಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದಂಡದ ಮೊತ್ತವಾಗಿತ್ತು. [[1989ರ ಮಾರ್ಚ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಕನ್‌ ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯ ನಂತರ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರನಡೆದರು.<ref name="DoT"/><ref name="RefBiz">[http://www.referenceforbusiness.com/history2/5/New-Street-Capital-Inc.html ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ Inc.] - ReferenceForBusiness.comನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ Incಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಕಂಪನಿ ಪರಿಚಯ, ಮಾಹಿತಿ, ವ್ಯವಹಾರ ವಿವರ, ಇತಿಹಾಸ, ಹಿನ್ನಲೆ ಮಾಹಿತಿ</ref> [[1990]]ರ [[ಫೆಬ್ರವರಿ 13]]ರಂದು [[U.S. ಷೇರು ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಆಯೋಗ]] (SEC), [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌]], [[ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್‌ ಬರ್ನ್‌ಹಾಮ್‌ ಲಂಬರ್ಟ್‌]]ಗೆ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆ ಸಚಿವ]] [[ನಿಕೋಲಸ್‌ F. ಬ್ರ್ಯಾಡಿ]] ಸಲಹೆಮಾಡಿದ ನಂತರ [[ಅಧ್ಯಾಯ 11]]ರಲ್ಲಿ ದಿವಾಳಿತನದ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="DoT">''[[ಡೆನ್ ಆಫ್ ಥೀವ್ಸ್‌]]''. [[ಸ್ಟಿವರ್ಟ್‌, J. B.]] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ಸಿಮನ್‌ ಆಂಡ್ ಶುಸ್ಟರ್, 1991. ISBN 0-671-63802-5.</ref> === 2005-2007 ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ ಕಾಲ === {{Main|History of private equity and venture capital|Private equity in the 21st century}} ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ, ಸಾಲದ ಮಾನದಂಡ ಸಡಿಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಸರ್ಬನಸ್‌-ಆಕ್ಸ್‌ಲಿ ಕಾಯಿದೆ]]) ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏರಿಕೆ ಕಾಣುವಂತಾಯಿತು. 2002ರಲ್ಲಿ [[ಡೆಕ್ಸ್‌ ಮೀಡಿಯಾ]]ದ ಖರೀದಿಯು ಬಹು-ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ನ U.S. ಖರೀದಿಯಿಂದ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯವಹಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 2005ರಲ್ಲಿ [[ಟಾಯ್ಸ್‌ "R" ಅಸ್‌]]<ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೊ ರೋಸ್‌ ಮತ್ತು ರೋಜೋನ್‌, ಟ್ರ್ಯಾಸಿ. "[https://www.nytimes.com/2005/03/17/business/17toys.html ತ್ರಿ ಫರ್ಮ್ಸ್‌ ಆರ್ ಸೇಡ್ ಟು ಬೈ ಟಾಯ್ಸ್‌ 'R' ಅಸ್ ಫಾರ್‌ $6 ಬಿಲಿಯನ್‌ ]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2005 ಮಾರ್ಚ್‌ 17.</ref>, [[ದಿ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]] <ref>ಅಂಡ್ರೊ ರೋಸ್‌, ಸೊರ್ಕಿನ್‌, ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನಿ ಹಕೀಮ್‌. "[https://www.nytimes.com/2005/09/08/business/08ford.html ಫೋರ್ಡ್ ಸೇಡ್ ಟು ಬಿ ರೇಡಿ ಟು ಪರ್ಸ್ಯು ಎ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ ಸೇಲ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2005 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 8</ref><ref>ಪೀಟರ್ಸ್‌, ಜರಮಿ W. "[https://www.nytimes.com/2005/09/13/business/13hertz.html ಫೋರ್ಡ್ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ಸ್‌ ಸೇಲ್‌ ಆಫ್ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ ಟು 3 ಫರ್ಮ್ಸ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2005 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 13</ref>, [[ಮೆಟ್ರೊ-ಗೋಲ್ಡ್‌ವಿನ್‌-ಮೇಯರ್‌]]<ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೋವ್ ರೋಸ್‌."[https://www.nytimes.com/2004/09/14/business/media/14studio.html ಸೋನಿ-ಲೆಡ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮೇಕ್ಸ್ ಎ ಲೇಟ್ ಬಿಡ್ ಟು ವ್ರೆಸ್ಟ್ MGM ಫ್ರಮ್ ಟೈಮ್ ವಾರ್ನರ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2004 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 14</ref> ಮತ್ತು [[ಸನ್‌ಗಾರ್ಡ್‌]]<ref>"[https://www.nytimes.com/2005/03/29/business/29sungard.html ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಫರ್ಮ್ಸ್‌ ಎಗ್ರಿ ಟು ಬೈ ಸನ್‌ಗಾರ್ಡ್‌ ಡಾಟಾ ಇನ್ ಕ್ಯಾಶ್‌ ಡೀಲ್‌]." [[ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ L.P.]], 2005 ಮಾರ್ಚ್‌ 29</ref> ನ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ, 2004 ಮತ್ತು 2005ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳ ಖರೀದಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. 2005 ಕೊನೆ ಮತ್ತು 2006 ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ "ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ" ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಇಸವಿ 2006ರ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ 2007 ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ 18 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ, 2007 ಕೊನೆಯೊಳಗೆ ಹತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಖರೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಖರೀದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು. 2006ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು $375 ಶತಕೋಟಿಗೆ 654 U.S. ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದವು. ಇದು 2003ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ವ್ಯವಹಾರಗಳ 18 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.<ref>ಸ್ಯಾಮುಲ್ಸನ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ J. "[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/14/AR2007031402177.html ದಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಬೂಮ್‌]". ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌, 2007 ಮಾರ್ಚ್‌ 15.</ref> ಅದಲ್ಲದೆ U.S. ಮೂಲದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 322 ಬಂಡವಾಳ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಬದ್ಧತೆ ಹಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ $215.4 ಶತಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವು. ಇದು 2000ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ 22%ನ್ನು ಮೀರಿ, 2005ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಿಂತ 33%ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.<ref>ಡೌ ಜೋನ್ಸ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಎನಾಲಿಸ್ಟ್‌ ಆಸ್ ರೆಫರೆನ್ಸಡ್‌ ಇನ್‌ [http://www.boston.com/business/articles/2007/01/11/us_private_equity_funds_break_record/ U.S. ಪ್ರೈವೇಟ್-ಇಕ್ವಿಟಿ ಫಂಡ್ಸ್‌ ಬ್ರೇಕ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌] ಅಸೋಸಿಯೆಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 2007ರ ಜನವರಿ 11.</ref> ನಂತರದ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಏರು-ಪೇರು ಮೀರಿ, 415 ಬಂಡವಾಳ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ $302 ಶತಕೋಟಿ ಖರೀದಿಯು ಹೊಸ ದಾಖಲೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು.<ref>ಡೌ ಡೌ ಜೋನ್ಸ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಎನಾಲಿಸ್ಟ್‌ ಆಸ್ ರೆಫರೆನ್ಸಡ್‌ ಇನ್‌ [http://www.reuters.com/article/idUSBNG14655120080108 ಪ್ರೈವೇಟ್-ಇಕ್ವಿಟಿ ಫಂಡ್‌ ರೈಸಿಂಗ್ ಅಪ್‌ ಇನ್‌ 2007: ರಿಪೋರ್ಟ್‌], ರಾಯಿಟರ್ಸ್‌, 2008 ಜನವರಿ 8.</ref> 2006ಯಿಂದ 2007ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಖರೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ: [[ಇಕ್ವಿಟಿ ಆಫೀಸ್‌ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್‌]], [[HCA]]<ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೋವ್ ರೋಸ್‌."[https://www.nytimes.com/2006/07/25/business/25buyout.html HCA ಬೈಔಟ್ ಹೈಲೈಟ್ಸ್ ಎರಾ ಆಫ್ ಗೋಯಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2006 ಜುಲೈ 25.</ref>, [[ಅಲಿಯನ್ಸ್‌ ಬೂಟ್ಸ್‌]]<ref>ವರ್ಡಿಜಿಯರ್‌, ಜುಲಿಯಾ. "[https://www.nytimes.com/2007/04/25/business/worldbusiness/25boots.html ಇಕ್ವಿಟಿ ಫರ್ಮ್ಸ್ ವಿನ್ಸ್ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಎ ರಿಟೈಲರ್‌, ಅಲಿಯನ್ಸ್‌ ಬೂಟ್ಸ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2007 ಎಪ್ರಿಲ್‌ 25</ref> ಮತ್ತು [[TXU]]<ref>ಲೊಂಕೆವಿಚ್‌, ಡ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಂಪ್‌, ಎಡ್ವರ್ಡ್‌. [https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=ardubKH_t2ic&refer=home KKR, ಟೆಕ್ಸಸ್‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ವಿಲ್‌ ಎಕ್ವಾರ್‌ TXU ಫಾರ್‌ $45 ಬಿಲಿಯನ್‌] ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್‌, 2007 ಫೆಬ್ರುವರಿ 26.</ref>. 2007ರ ಜುಲೈಯಲ್ಲಿ [[ಅಡಮಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಗೊಂದಲವು [[ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಣಕಾಸು]] ಮತ್ತು [[ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿದರದ ಸಾಲ]]ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.<ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೋವ್ ರೋಸ್‌ ಮತ್ತು ಡೆ ಲಾ ಮೆರ್ಸೆಡ್‌, ಮೈಕಲ್‌ J. "[https://www.nytimes.com/2007/06/26/business/26place.html ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಹಿಂಟ್ ಎಟ್ ಕೂಲ್‌ ಡೌನ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2007 ಜೂನ್‌ 26</ref><ref>ಸೋರ್ಕಿನ್‌, ಅಂಡ್ರೋವ್ ರೋಸ್‌. "[https://www.nytimes.com/2007/08/12/business/yourmoney/12deal.html ಸಾರ್ಟಿಂಗ್‌ ತ್ರೂ ದಿ ಬೌಔಟ್ ಫ್ರಿಜ್‌ಔಟ್‌]." [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]], 2007 ಅಗಸ್ಟ್‌ 12.</ref> ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ [[PIK ಮತ್ತು PIK ಟಾಗಲ್‌]] (ಬಡ್ಡಿ "''P'' ayable ''I'' n ''K'' ind") ಮತ್ತು [[ಕರಾರಿನ ಮೇಲೆ]] ಸಾಲ ಸೇರಿದಂತೆ, 2007ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿತರಕರ ಸ್ನೇಹಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚುರುಕಾದವು. 2007ರ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಕೆಲವು ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ವಿತರಕರ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಢಿದರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಹಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸಾಲ ವಿತರಿಸುವ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಆಗಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವೇ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದರೂ 2007ರ [[ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನ]]ದ ನಂತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆಯು ಖರೀದಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಯನ್ನು ತಡೆದವು. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ [[ಸಿಟಿಗ್ರೂಪ್‌]] ಮತ್ತು [[UBS AG]] ಸಾಲದಿಂದ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದವು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಲ ಬಂಡವಾಳ ವಲಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕುಸಿತಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರವು ನಿಂತುಹೋಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿತು.<ref>[http://www.economist.com/finance/displaystory.cfm?story_id=9566005 ಟರ್ಮೊಯಿಲ್‌ ಇನ್ ದಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್‌][[ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್‌]] 2007 ಜುಲೈ 27</ref> 2007ರ ಕೊನೆ ಮತ್ತು 2008 ಪ್ರಾರಂಭ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾಲದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ"ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ"ಯ ಕಾಲವು ಕೊನೆಯ ಹಂತ ತಲುಪಿತ್ತು. ನಂತರ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಆಸ್ತಿ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬದ್ಧರಾದ ಬಂಡವಾಳದ ನೂರಾರು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊಸ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿವೆ. == ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ == [[ಚಿತ್ರ:Private Equity Fund Diagram.png|450px|thumb|right|ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯ ರಚನೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, 1970ನೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿಯ ಒಂದು ಶಾಖೆಯನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] ಬಂಡವಾಳ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಸ್ತಿ (ಉದಾ. [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಬಾಂಡ್‌ಗಳು]]) ಮತ್ತು ಇತರ [[ಬದಲಿ ಆಸ್ತಿಗಳ]]ನ್ನು (ಉದಾ., [[ಭಧ್ರತಾ ನಿಧಿಗಳು]], [[ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ]], [[ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕುಗಳು]]) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಅನುಭವ, ಅಗತ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು [[ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲು, [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]] ಮೂಲಕ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] ಪರೋಕ್ಷ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ನಿಧಿ]]ಗಳ ಪೋರ್ಟ್‌ಪೋಲಿಯೊದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇತರರು ಒಂದೇ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಕಿಂತ [[ನಿಧಿಗಳ ನಿಧಿ]]ನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ, ಪೋರ್ಟ್‌ಪೋಲಿಯೊದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬರುವ ಆದಾಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಒಂದು ಅಥವಾ ಮೂರು ಅಂಶಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ: ಕಾರ್ಯಚರಣೆಯಿಂದ ಹಣದ ಹರಿವಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಅಥವಾ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಚರಣೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಪಾವತಿಸಿದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯಕ್ಕಾಗಿ [[ಬಹುವಿಭಾಗ ವಿಸ್ತರಣೆ]], ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾರಾಟ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗದಂತೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಮುಖಾಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ನಗದಾಗುವುದು. ಇದು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಗದಾಗುವುದು: * ''[[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಂಚಿಕೆ]]'' (''[[IPO]]'' ) - ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತೆ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಭಾಗಶಃ ನಗದರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದಾಗಿದೆ; * ''[[ವಿಲೀನ]]'' ಅಥವಾ ''[[ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ]]'' - ಒಂದು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಕಂಪನಿಯ ನಗದು ಅಥವಾ ಷೇರುಗಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ; * ''ಮತ್ತೆಬಂಡವಾಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಿಕೆ'' - ಷೇರುದಾರರು ಮತ್ತು ಅದರ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]]ಗಳಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಹಣದಿಂದ ಅಥವಾ [[ಸಾಲ]]ವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಥವಾ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಇತರ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಗದನ್ನು ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ (ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕ). == ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವತೆ == [[ಚಿತ್ರ:SecondaryDiagram.png|thumb|right|400px|ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸರಳ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಸ್ತಾಂತರದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ. ಖರೀದಿದಾರರ ವಿನಿಮಯವು ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ನಿಧಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸದ ಬದ್ಧತೆಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟಗಾರನಿಗೆ ನೀಡುವ ನಗದು ಪಾವತಿಯಾಗಿದೆ.]] {{Main|Private equity secondary market}} [[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು]] (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬದಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಕೇವಲ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಷ್ಟೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದೆ, ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಮೂಲತಃ ಅವುಗಳು ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗವು ದ್ರವತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಚುರುಕಿನ, ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿದ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು. ಏರಿಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ [[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳಗಳು]] ಇತರ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿರದ ಹಣದ ಹರಿವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಭಿನ್ನ ಆಸ್ತಿಯ ವರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿತರಿಸಲು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು [[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳ]] ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕೊರತೆ, ಅನಿಯಮಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ, ನಗದೀಕರಣವಾಗದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬಯಸುವ ನಿಧಿಗಳು ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಗದೀಕರಣರಹಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: * '''ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮಾರಾಟ''' - ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿದೆ. ನಿಧಿ(ಗಳು)ಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನಿಯಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಷೇರು ಮಾರಾಟವನ್ನು ಈ ವರ್ಗವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು (ಉದಾ., ಖರೀದಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಷೇರುಗಳು, ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ, ಮಧ್ಯಮ, ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ) ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುಗಾರಿಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಹೂಡಿದ ಬಂಡವಾಳ ನಗದೀಕರಿಸಲು, ಹಾಗೆಯೇ ನಿಧಿಗೆ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತದ ಬಿಡುಗಡೆ ವೇಳೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದು. * '''ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮಾರಾಟ''' – ದ್ವೀತಿಯ ಹಂತದ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ದ್ವೀತಿಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳವು ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುಗಾರಿಕೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಈಗಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮಾರಾಟ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಉದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. == ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು == {{Main|Private equity firm|List of private equity firms}} ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌<ref>[[ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌]]ಯಿಂದ [http://www.peimedia.com/pei300 ಟಾಪ್‌ 300 PE ಫಂಡ್ಸ್‌]</ref> ಎಂಬ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಂತೆಯ 2009 ಕ್ರಮಾಂಕದ ಪ್ರಕಾರ ([[PEI ಮೀಡಿಯಾ]]ದಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ PEI 300), ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ TPG ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. PEI 300ಕ್ರಮಾಂಕದಂತೆ, ವಿಶ್ವದ 10 ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: # [[TPG]] # [[ಗೋಲ್ಡ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಯಾಚ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್‌]] # [[ದಿ ಕಾರ್ಲಿಲ್‌ ಗ್ರೂಪ್]] # [[ಕೋಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಕ್ರಾವಿಸ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌]] # [[ಅಪೋಲೊ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌]] # [[ಬೇನ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌]] # [[CVC ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್‌]] # [[ದಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌]] # [[ವಾರ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಪಿನ್ಸಸ್‌]] # [[ಅಪ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್‌]] [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಮುಂದುವರಿಸುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ನಿಧಿ]]ಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಮಾನದಂಡ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಗಳು ಖರೀದಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಮಾನದಂಡಗಳೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಬಂಡವಾಳದ ಅಂದಾಜು ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಿಸಲಾಗುವುದು. ಪ್ರಮಾಣದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪಟ್ಟಿಯು ಈ ನಿಧಿಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ವಾಹಣಾ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, [[ಪ್ರೆಕಿನ್‌]]ಯು (ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂಕಿಅಂಶ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ [[25ನೇ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ನಿರ್ವಾಹಣಾ]] ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕ್ರಮಾಂಕವು [[ಅಲ್ಫಿನ್ವೆಸ್ಟ್‌ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್‌]], [[AXA ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು]], [[AIG ಇನ್ವೆಷ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌]], [[ಗೋಲ್ಡ್‌ ಸಾಚ್ಸ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪಂಥೋನ್‌ ವೆಂಚರ್ಸ್‌]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. == ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳು == {{Main|Private equity fund}} {{refimprove|section|date=August 2009}} ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ನಿಧಿಗಳಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಬಯಸುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಾಗಿಲ್ಲದೆ, ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಪಾಲುದಾರರಾಗುವ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ, ಸಂಸ್ಥೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಧಿಯಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭ ಮಾತ್ರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. * ನಿಧಿಗಳ ನಿಧಿಗಳು. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿಧಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗಮನದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯ ಬಯಸುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಒದಗಿಸದೆ ಇತರ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. [[ಪ್ರೆಕಿನ್‌]] ಲಿ.ನ (ಹಿಂದೆ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ‌) ಅಂಕಿಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ 2006ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು 14%ರಷ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. * ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಳಿತಾಯ ಮೂಲದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಳಿತಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆಗಿನಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಮ್ಯುಚುವಲ್‌ ಫಂಡ್‌]]ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ USನಲ್ಲಿ [[ಅನುಮೋದಿತ ಹೂಡಿಕೆದಾರ]]ರಾಗಲು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಧಿ ಠೇವಣಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಅದೆಂದರೆ ಎರಡು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ $1 ದಶಲಕ್ಷ ಉಳಿತಾಯ, $200,000ರಷ್ಟು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯ, ಅಥವಾ $300,000ರ ಜಂಟಿ ಆದಾಯ (ಗಂಡ ಯಾ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ) ಮತ್ತು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆದಾಯ ಮುಂದುವರಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆ ವಿಧಾನವು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿವಿಧ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸರಾಸರಿ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿದ್ದಾರೆ. 2004ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಸರಾಸರಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ 26 ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿದ್ದರು. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶವು [[ಪ್ರೆಕಿನ್‌]] ಲಿ.ನ (ಹಿಂದೆ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ)ಅಧ್ಯಯನದ ಅಂಕಿಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ 42ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಮೊತ್ತದ ಪ್ರಭಂಧಕರು ಒಟ್ಟು 1–5%ರೊಳಗಿನ ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ನಿಧಿ ಉಸ್ತುವರಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ (ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ) ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಬದಲು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ನೇಮಿಸಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನೇಮಕಗೊಂಡ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಏರಿಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. [[ಪ್ರೆಕಿನ್‌]] ಲಿ.ನ (ಹಿಂದೆ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಷೇರ್ಸ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ) 2006ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 40%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. ನೇಮಕಗೊಂಡ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ನಿಧಿ ಪ್ರಬಂಧಕರ ಪರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುವರು. ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವರು ಸುಮಾರು 1%ದಷ್ಟು ಶುಲ್ಕ ಪಡೆಯುವರು. ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಖರೀದಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವ್ಯಯಿಸುವ ಸಮಯವು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉದ್ದೇಶಿತ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಪ್ರಮಾಣ ತಲುಪಲು ಕಡಿಮೆ ಎಂದರೂ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದು. ಇತರ ಬಂಡವಾಳ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಜಟಿಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಸದ್ಯ ಐರೋಪ್ಯ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ನಿಧಿ ನಿರ್ವಾಹಕರಿದ್ದಂತೆ). ಕಾಮಗಾರಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ದಾರಿ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕಾಯಿತು, ಎನ್ನುವುದು ನೀವು ಕೇಳದ ವಿಷಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಧಿ ಪ್ರಬಂಧಕರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಒಂಬತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿ ತಲುಪಿದಾಗ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದ ನಂತರ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆದಾರು ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸದ ಹೊರತು, ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. === ಉದ್ಯಮದ ಗಾತ್ರ - ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆ === ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, 2007ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಗಮನಿಸಿದರೆ $686 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತ ದಾಟಿತ್ತು. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, 2005ರಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಯ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. 2007ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು 2006ರ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ 10% ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, $494 ಶತಕೋಟಿಗೇರಿತು. ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗೊಂದಲ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವರ್ಷದ ಮೊದಲಾರ್ಧ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದವು. ಖರೀದಿಯಿಂದಾಗಿ ಬಂಡವಾಳದಾರರ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ 89%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು, ಇದು 2000ಗಿಂತ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. 2007ರ ಮೊದಲಾರ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ 2008ರಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿರುಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತವು ಷೇರು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಕುಸಿತಕ್ಕೂ (sub-prime crisis) ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹಣಕಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಖರೀದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. 2008ರ ಹಣಕಾಸಿನ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ದಿಢೀರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 2008ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು $190 ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು 40%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಬಂಡವಾಳ ನಗದೀಕರಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ವರ್ಷದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮಂದಗತಿಯಾಯಿತು. ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕುಸಿತದಿಂದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಯ ಒಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ 41%ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 89%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ 2009ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಈ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟ ತಲುಪಿ, 2009ರ ಮೊದಲಾರ್ಧ $24 ಶತಕೋಟಿಗೆ ಕುಸಿದಿತ್ತು. 2008ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಯಿತು. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯು 71%ರಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ (2000ರಲ್ಲಿ 66%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ). 2000 ಮತ್ತು 2007ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು 20%ರಿಂದ 15%ಕ್ಕೆ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಇದು ಯುರೋಪ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು, USನ ಖರೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. 2000 ಮತ್ತು 2007ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ-ಫೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಸಹ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವವದೊಂದಿಗೆ ಸಮನಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಭಾಗವು ಬದಲಾಗದೆ, ಸುಮಾರು 12%ರಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.ifsl.org.uk/upload/CBS_Private_Equity_2008.pdf |title=Private Equity 2008.pdf |access-date=2009-12-29 |archive-date=2011-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112142143/http://www.ifsl.org.uk/upload/CBS_Private_Equity_2008.pdf |url-status=dead }}</ref> === ಉದ್ಯಮದ ಗಾತ್ರ - ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ === 2008ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಆಡಳಿತದಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳು $2.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವೆ (ನಕ್ಷೆ 3). ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಚಿಸದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದಾಗಿ, 2008ರ ಮೊದಲಾರ್ಧ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ 15%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಗದುಗೊಳಿಸದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತದಡಿ ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿಯ 40%ರಷ್ಟು ಅಥವಾ $1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ನಿಧಿಯು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮ 2006 ಮತ್ತು 2008ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಧಿಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.<ref>[http://www.ifsl.org.uk/upload/PrivateEquity2009.pdf ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ವರದಿ, 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200314130742/http://www.ifsl.org.uk/ |date=2020-03-14 }} ([[PDF]]). IFSL.</ref> ಹಣಕಾಸು ಚಟುವಟಿಕೆ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಇಳಿಕೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 8%ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಒಟ್ಟು $450 ಶತಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2009ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡು ಬಂದು, $100 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತು. 2008ರ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತ್ತು. ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಗಾತ್ರದ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹಿಡುವಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಪರಿಣಾಮ, ಇದು ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ತೋರಿತು. ಭೌಗೋಳಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಗಮನಿಸಿದರೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ 65%ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. (68%ರಿಂದ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ). 2000 ಮತ್ತು 2007 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್‌ನ ನಿಧಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯು 25%ರಿಂದ 22%ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಇದು ಯುರೋಪ್‌ಗಿಂತ USನ ಬಂಡವಾಳ ಖರೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. 2000 ಮತ್ತು 2007ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ-ಫೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಚೀನಾ, ಸಿಂಗಪೂರ್, ಸೌತ್ ಕೊರಿಯಾ, ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ-ಫೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆಯ ಪಾಲು 6%ಯಿಂದ 10%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು.<ref>[http://www.ifsl.org.uk/upload/CBS_Private_Equity_2008.pdf ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ವರದಿ, 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110112142143/http://www.ifsl.org.uk/upload/CBS_Private_Equity_2008.pdf |date=2011-01-12 }} ([[PDF]]). IFSL.</ref> === ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ === ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಷೇರು ಖರೀದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹೂಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜ್ಞಾನವಿರುವ ಸಮೂಹಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (CEPRES ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ರಿಸರ್ಚ್‌) ತಮ್ಮನ್ನು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾನದಂಡಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಕಠಿಣ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮಾಹಿತಿ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು (FOIA)]] ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮೇಲೆ ನಿಗಾವಹಿಸಲು ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, [[FOIA]]ವು ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, [[FOIA]]ವು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ [[CalPERS]], [[CalSTRS]] and [[ಪೆನ್ನಸಿಲ್ವಾನಿಯಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಎಂಪ್ಲೋಯಿಸ್ ರಿಟೈರ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಒಹಿಯೊ ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್‌ ವರ್ಕರ್ಸ್‌ ಕಾಂಪೆಂಸೇಶನ್‌]]</ref> 2007ರಲ್ಲಿ [[ಡೇವಿಡ್ ವಾಲ್ಕರ್‌]]ರ ಗೈಡ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ ಫಾರ್ ಡಿಸ್‌ಕ್ಲೋಸರ್‌ ಆಂಡ್ ಟ್ರಾನ್‌ಸ್ಪರೆಂನ್ಸಿ ಇನ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದತ್ತಾಂಶ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=http://walkerworkinggroup.com/sites/10051/files/wwg_report_final.pdf |title=ಗೈಡ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡಿಸ್‌ಕ್ಲೋಸರ್ ಆಂಡ್ ಟ್ರಾನ್‌ಸ್ಪರೆನ್ಸಿ ಇನ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಇಕ್ವಿಟಿ |access-date=2009-12-29 |archive-date=2008-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080704132213/http://walkerworkinggroup.com/sites/10051/files/wwg_report_final.pdf |url-status=dead }}</ref> ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಉದ್ಯಮದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನಿಧಿಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳಂತಹ ಇತರ ಆಸ್ತಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ. 2003-2007) ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಿಧಿಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ಇತರ ನಿಧಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲೂ [[ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ]]ವು ಅಷ್ಟೇನು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಆಯ್ಕೆಯು (ಉದಾ., ಸರಾಸರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು) ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ). ಹಿಂದಿನ ಅಥವಾ ಮೊದಲಿನ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಕ್ವಾರ್ಟೈಲ್‌ [[ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ]] ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]]ಯ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಸಾಧಿಸುವ ಬದಲು [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] ವ್ಯವಹಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವರು. [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಹಿಂಪಡೆದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಮತ್ತೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ಕ್ರಮೇಣ ನಗದುಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದು ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ. 1994ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಾಂಗ್‌ ಮತ್ತು ನಿಕಲ್ಸ್‌ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಹೋಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು (ICM) ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನದಿಂದ ಗಳಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಲಾಭಾಂಶ ಸೂಚ್ಯಂಕದಂತೆ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆಯು [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]] ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಲಾಭದಾಯಕತೆ ಸೂಚಿಕೆಯ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಫಲಿಪೌ ಮತ್ತು ಗೋಟ್ಟ್‌ಚಾಲ್ಗ್‌ಸ್‌ರ 2007 ಪತ್ರಿಕೆ, [http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=473221 ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ] ನೋಡಿ</ref> ಡ್ರೇಸನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಅಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಬೀಟಾಗೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅಂದಾಜುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ವಿಧಾನ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. <span class="plainlinks">[http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=965917 ಎ ನ್ಯೂ ಮೆಥೆಡ್ ಟು ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್ ರಿಸ್ಕ್ ಆಂಡ್ ರಿಟರ್ನ್ ಆಫ್ ನಾನ್-ಟ್ರೇಡೆಡ್‌ ಮೆತಡ್‌ ಟೂ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌ ರಿಸ್ಕ್‌ ಆಂಡ್‌ ರಿಟರ್ನ್‌ ಆಫ್‌ ನಾನ್‌-ಟ್ರೇಡೆಡ್‌ ಅಸೆಟ್ಸ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಕ್ಯಾಶ್‌ ಫ್ಲೋವ್ಸ್‌: ದಿ ಕೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಷೇರ್ಸ್‌ ಫಂಡ್ಸ್‌]</span>ನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಪದ್ದತಿಯು ಅಂದಾಜುಗಳ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಲಭ್ಯವಿರದ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ == * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ]] / [[ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕ]] * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ]] * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ([[ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ]]ಗಳು) * [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ]] * [[ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು]] * [http://vcpeindex.iese.us/ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ದೇಶದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಸೂಚಿಕೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100311153108/http://vcpeindex.iese.us/ |date=2010-03-11 }} === ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === * [[ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮಂಡಳಿ]] - ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಉದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ವಕೀಲರ ಸಂಸ್ಥೆ * [[ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯುಶನಲ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್‌]] - ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ವಕೀಲರ ಸಂಸ್ಥೆ == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|2}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{refbegin}} * {{cite book | author1=Cendrowski, Harry | author2=Martin, James P. | author3=Petro, Louis W. | title=Private Equity: History, Governance, and Operations | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=Hoboken| year=2008 | isbn=0-470-17846-9}} * {{cite book | author=Maxwell, Ray | title=Private Equity Funds: A Practical Guide for Investors | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=New York | year=2007 | isbn=0-470-02818-6}} * {{cite book | last=Leleux | first=Benoit | coauthors=Hans van Swaay | title=Growth at All Costs: Private Equity as Capitalism on Steroids | publisher=[[Palgrave Macmillan]] | location=Basingstoke | year=2006 | isbn=1-403-98634-7}} * {{cite book | author=Fraser-Sampson, Guy | title=Private Equity as an Asset Class | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=Hoboken, NJ | year=2007 | isbn=0-470-06645-8}} * {{cite book | last=Bassi | first=Iggy | coauthors=Jeremy Grant | title=Structuring European Private Equity | publisher=Euromoney Books | location=London | year=2006 | isbn=1-843-74262-4}} * {{cite book | author=Thorsten, Gröne | title=Private Equity in Germany — Evaluation of the Value Creation Potential for German Mid-Cap Companies | publisher=Ibidem-Verl | location=Stuttgart | year=2005 | isbn=3-898-21620-9}} * {{cite book | author=Rosenbaum, Joshua | coauthors=Joshua Pearl | title=Investment Banking: Valuation, Leveraged Buyouts, and Mergers & Acquisitions | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=Hoboken, NJ | year=2009 | isbn=0-470-44220-4}} * {{cite book | author=Lerner, Joshua | title=Venture Capital and Private Equity: A Casebook | publisher=[[John Wiley & Sons]] | location=New York | year=2000 | isbn=0-471-32286-5}} * {{cite book | author=Grabenwarter, Ulrich; Tom Weidig | title=Exposed to the [[J Curve]]: Understanding and Managing Private Equity Fund Investments | publisher=Euromoney Institutional Investor | location=London | year=2005 | isbn=1-84374-149-0}} {{refend}} {{Private equity and venture capital}} {{Corporate finance and investment banking |state=collapsed}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಷೇರುಪೇಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೂಡಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ ಹಣಕಾಸು]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು ಪರಿಭಾಷೆ]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು]] 3mybcpfvaoj762xqtrtu1iv55hy99ml 0 22335 1372894 1345872 2026-05-06T20:01:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372894 wikitext text/x-wiki {{Infobox VG | title = ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ಼್ಟ್ ಆಟೋ IV | image = | caption = | developer = ರಾಕ್‍ಸ್ಟಾರ್ ನಾರ್ತ್<br />ರಾಕ್‍ಸ್ಟಾರ್ ಟೊರೊಂಟೊ (ಪಿಸಿ)<ref name="gta4pchan-IGNUK"/> | resolution = 720 ಪಿಕ್ಸೆಲ್ | publisher = ರಾಕ್‍ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್ | distributor = ಟೇಕ್-ಟೂ ಇಂಟರ‍್ಯಾಕ್ಟಿವ್ <small>(ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ)</small><br />ಸ್ಟೀಮ್ <small>(ಮಿನ್ನೇರ)</small><ref>{{cite web| title = Grand Theft Auto IV on Steam |publisher = [[Valve Corporation|Valve]] | date = 2008-11-19| url = http://store.steampowered.com/app/12210/| accessdate = 2008-11-21}}</ref> | designer = ಸೈಮನ್ ಲ್ಯಾಷ್‍ಲೀ<br />ಕೀತ್ ಮೆಕ್‍ಲೆಮಾನ್<ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0802999/fullcredits| title=Full Cast and Crew for GTA IV}}</ref> | writers = ಡ್ಯಾನ್ ಹೌಸರ್<br />ಸ್ಯಾಮ್ ಹೌಸರ್ | series = ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ಼್ಟ್ ಆಟೋ'' | engine = ರೇಜ್<br />ಯೂಫ಼ೋರಿಯಾ<ref name="RAGE Euphoria" /> |version = 1.04 (ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್ 3)<br /> 1.06 (ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360)<br /> 1.0.0.4 (ವಿಂಡೋಸ್) | released = '''ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್ 3, ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360'''<br />29 ಎಪ್ರಿಲ್ 2008<br /> '''ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ಼್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್'''<br /> {{vgrelease|NA=2 December 2008<ref name="gta4pcrdsysre-ign"/>}} {{vgrelease|EU=3 December 2008<ref name="gta4pchandson-eurog"/>}} | genre = ಸ್ಯಾಂಡ್‍ಬಾಕ್ಸ್, ಥರ್ಡ್-ಪರ್ಸನ್ ಶೂಟರ್, ಸಾಹಸಮಯ-ಶೌರ್ಯಮಯ | modes = ಒಂಟಿ ಆಟಗಾರ, ಬಹು ಆಟಗಾರ | ratings = {{vgratings|BBFC=18<ref>{{cite web| title = Grand Theft Auto IV| work = BBFC| publisher = | date = 2008-04-01| url = http://www.bbfc.co.uk/website/Classified.nsf/0/95CD81B1994B33258025741E004C8438?OpenDocument| accessdate = 2008-04-04| archive-date = 2008-10-12| archive-url = https://web.archive.org/web/20081012003044/http://www.bbfc.co.uk/website/Classified.nsf/0/95CD81B1994B33258025741E004C8438?OpenDocument| url-status = dead}}</ref><ref name="EGBBFC">{{cite web| title = BBFC removes GTA IV info from site| publisher = [[Eurogamer]]| date = 2008-03-31| url = http://www.eurogamer.net/article.php?article_id=129691| accessdate = 2008-04-01| archive-date = 2012-04-30| archive-url = https://web.archive.org/web/20120430081353/http://www.eurogamer.net/articles/bbfc-removes-gta-iv-info-from-site| url-status = dead}}</ref> |ESRB=M |OFLCA=MA15+ (cut and uncut versions)<ref name="OFLC_rating">{{cite web| title =Grand Theft Auto IV Game (Multi Platform)| date =2007-12-13| url =http://www.classification.gov.au/special.html?n=46&p=156&record=224873| accessdate =2008-12-26| archive-date =2009-02-11| archive-url =https://web.archive.org/web/20090211020630/http://www.classification.gov.au/special.html?n=46&p=156&record=224873| url-status =dead}}</ref><ref name="OFLC_ratingPC">{{cite web| title =Grand Theft Auto IV – PC Game (PC)| date =2008-11-04| url =http://www.classification.gov.au/special.html?n=46&p=156&record=230811| accessdate =2008-12-26| archive-date =2009-02-11| archive-url =https://web.archive.org/web/20090211015948/http://www.classification.gov.au/special.html?n=46&p=156&record=230811| url-status =dead}}</ref> |OFLCZ=R18<ref name="NZ rating">{{cite web|title=Decisions Database Summary – Grand Theft Auto IV|work=OFLC (NZ)|date=2008-02-27|url=http://www.censorship.govt.nz/oflcdd/DocProps.asp?PubNum=800191|accessdate=2008-04-15|archive-date=2008-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20081217153834/http://www.censorship.govt.nz/oflcdd/DocProps.asp?PubNum=800191|url-status=dead}}</ref> |PEGI=18+<ref name = "PEGI_rating">{{Cite web |url=http://www.xbox.com/en-GB/games/g/grandtheftautoiv/ |title=Xbox.com {{!}} Official Xbox 360 UK {{!}} Grand Theft Auto IV<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-01-21 |archive-date=2010-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100623073559/http://www.xbox.com/en-GB/games/g/grandtheftautoiv |url-status=dead }}</ref>}} | platforms = ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್ 3<br />ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360<br />ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ಼್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್<ref name="PCRelease-Take2"/> | media = ಬ್ಲೂ-ರೇ ತಟ್ಟೆ, ಡಿವಿಡಿ ಡಿಎಲ್, 2× ಡಿವಿಡಿ ಡಿಎಲ್, ಡೌನ್‍ಲೋಡ್ | requirements = ಅಗತ್ಯ ಮಾತೃಕೆಗಾಗಿ ''ಅಭಿವೃದ್ಧಿ'' ವಿಭಾಗ ನೋಡಿ | input = ಗೇಮ್‍ಪ್ಯಾಡ್; ಕೀಲಿಮಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಸ್ }} '''''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ''', ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''''GTA 4'' ''' ಅಥವಾ '''''GTA IV'' ''' ಎಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಕ್ಸ್-ಮಾದರಿ]]ಯ [[ಆಕ್ಷನ್‌-ಸಾಹಸಿ]] [[ವಿಡಿಯೋ ಆಟ]]. ಇದನ್ನು [[ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ನಾರ್ತ್‌]]ರವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ,[1] [[ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್‌ 3]] ಮತ್ತು [[ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360]]ಕ್ಕಾಗಿ ಒಷ್ಯಾನಿಯಾ, ಯೂರೋಪ್‌, ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ 29 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2008,[3] ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.[5] ಆಟದ ಒಂದು [[ವಿಂಡೋಸ್‌]] ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ 3 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.[7][9][11] ಇದು [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ ಸರಣಿ|''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ'' ಸರಣಿ]]ಯ ಆರನೇ ಆಟ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360ಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು [[ಪ್ರಸಂಗಗಳ]]ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,''[[Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned|ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡ್ಯಾಮ್ಡ್‌]]'' ಎನ್ನುವ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು 17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ''[[Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony|ದ ಬ್ಯಾಲಡ್‌ ಆಫ್‌ ಗೇ ಟೋನಿ ಎನ್ನುವ]]'' ಎರಡನೆಯ ಆಟವನ್ನು 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="zelnick-ep-delay">{{cite web |url = http://gamespot.com/pc/action/grandtheftauto4/news.html?sid=6201044 |title = Chinatown Wars gets temporary cease-fire |accessdate = 2008-11-15 |author = Sinclair, Brendan |date = 2008-11-13 |publisher = [[GameSpot]] }}</ref><ref name="gta4dlc" />[[ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಿಟಿ]]ಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ಈ ಆಟವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆಧುನಿಕ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ]] ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರಿತವಾದ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಗರ. ಇದು [[ನಿಕೋ ಬೆಲಿಕ್‌ನನ್ನು]] ಅರಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈತ [[ಈಶಾನ್ಯ ಯೂರೋಪ್‌]]ನ ಯವುದೋ ಒಂದು ದೇಶದ ಯುದ್ಧರಂಗದ ಹಿರಿಯ. ಈತ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ, [[’ಅಮೆರಿಕದ ಕನಸನ್ನು’]] ಅರಸಿ ಬರುತ್ತಾನೆ,<ref name="Origin">{{cite web| title = 'Grand Theft Auto IV' will blow you away| date = 2008-04-28| url = http://www.msnbc.msn.com/id/24356918/| accessdate = 2008-04-30| archive-date = 2012-10-23| archive-url = https://web.archive.org/web/20121023100529/http://www.msnbc.msn.com/id/24356918/| url-status = dead}}</ref> ಆದರೆ ಬಹುಬೇಗ ಗ್ಯಾಂಗ್‌, ಕ್ರೈಂ, ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗಳ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಸರಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆ ಆಟಗಳಂತೆಯೇ, ''ಜಿಟಿಎ IV'' ರಲ್ಲಿ, [[ಡ್ರೈವಿಂಗ್‌ ಆಟಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಥರ್ಡ್‌ ಪರ್ಸನ್‌ ಶೂಟರ್‌]] ಆಟಗಳ ಹಲವಾರು ಮೂಲತತ್ವಗಳು ಇವೆ, ಮತ್ತು "ಓಪನ್‌-ವರ್ಲ್ಡ್‌" ಆಟದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ. ಓಪನ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಟವು ಆಟಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆಟದ ಅನುಭವದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ [[ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ (ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಟಗಾರರು ಆಡಬಹುದಾದ ಆಟ)]] ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕನ್‌ಸೋಲ್ ಆಟ.[[ಏಳನೆ ತಲೆಮಾರಿನ ಕನ್‌ಸೋಲ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಳ್ಳುವ, ವಿಮರ್ಶಕರು ಮೆಚ್ಚಿದ, ಸರಣಿಯ ಮೊದಲನೆ ಆಟವಾಗಿ, ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ಬಹಳಷ್ಟು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತ್ತು. ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದಲೂ ಹಣಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ಆಟವು, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿನವೇ 3.7 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಉದ್ಯಮದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಿತು ಮತ್ತು ಮೊದಲನೇ ವಾರವೇ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 6 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮಾರಿ $ 500 ಮಿಲಿಯನ್‌ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite news |url = http://www.boston.com/business/articles/2008/05/07/take_twos_grand_theft_auto_iv_tops_500m_in_1st_week_sales/ |title = Take-Two's 'Grand Theft Auto IV' tops $500M in week 1 sales |accessdate = 2008-05-08 |author = Ortutay, Barbara |date = 2008-05-08 |agency = Associated Press }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.mtv.com/news/articles/1586971/20080507/id_0.jhtml |title='Grand Theft Auto IV' Posts Record First-Week Sales |accessdate=2008-05-08 |author=Stephen Totilo |date=2008-05-07 |publisher=[[MTV News]] |archive-date=2010-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100305012403/http://www.mtv.com/news/articles/1586971/20080507/id_0.jhtml |url-status=dead }}</ref> 11 ಮಾರ್ಚ್ 2009ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಟದ 13 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳು ಬಿಕರಿಯಾಗಿದ್ದವು.<ref name="salesfigure" /> ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ಆಟ ಅತಿಶಯವಾದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, [[ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌]] ಮತ್ತು [[ಗೇಮ್‌ರೇಂಕಿಂಗ್ಸ್]]ನಂತಹ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿರುವ ಆಟವಾಯಿತು.<ref name="gta4360rev-Metac">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/xbox360/grandtheftauto4?q=Grand%20Theft%20Auto%20IV|title=Grand Theft Auto 4 (X360) Review|publisher=Metacritic|accessdate=2008-10-13|archive-date=2010-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20100716100026/http://www.metacritic.com/games/platforms/xbox360/grandtheftauto4?q=grand%20theft%20auto%20iv|url-status=dead}}</ref><ref name="GameRankings Top-Ranked Games">{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/itemrankings/simpleratings.asp?rankings=y|title=Top-Ranked Games|publisher=[[GameRankings]]|accessdate=2009-01-23|archive-date=2009-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090113104911/http://www.gamerankings.com/itemrankings/simpleratings.asp?rankings=y|url-status=dead}}</ref> ==ಆಟದ ರೀತಿ== ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಳಂತೆಯೇ, ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ‌ IV'' ಕೂಡ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ [[ತೆರೆದ ಪ್ರಪಂಚ]]ದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟಗಾರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಬಹುದು, ಓಡಬಹುದು, ಎಗರಬಹುದು, ಅಡೆತಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಬಹುದು ಮತ್ತು ಈಜಬಹುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೈ-ಜಗಳವನ್ನೂ ಆಡಬಹುದು. ಆಟಗಾರರು ಆಟೊಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು, ದೋಣಿಗಳು, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಮೋಟಾರುವಾಹನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ಓಡಿಸಬಹುದು. ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ‌ IV'' ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಮೋಷನ್‌ನ ''[[ಯುಫೋರಿಯಾ]]'' ಎಂಜಿನ್‌ನ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, [[ಎನ್‌ಪಿಸಿ (NPC)]]ಯ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಚಲನವಲನಗಳು ನೈಜವಾಗಿ ಬರಲು, ಇದು ನಕಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಜೈವಿಕ-ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ತೆರೆದ, ನೇರವಲ್ಲದ ವಾತಾವರಣವು ಆಟಗಾರರಿಗೆ ತಾವು ಹೇಗೆ ಆಟವಾಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದುಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿಷಯ ಮತ್ತು ನಗರದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾದರೂ, ಆಟಗಾರರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಡೆ ಗಮನ ಕೊಡದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಆಟಗಾರರು ಆರಾಮವಾಗಿ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆಕ್ಟಿವ್‌ ಮಾಡಿಟ್ಟಿರಬಹುದು, ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹಲವು ದಿನಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಟಗಾರರು ಮುಂದಿನ ಸೂಚನೆ ಅಥವಾ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಟಗಾರರು ಹಲವು ಐಚ್ಛಿಕ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ನಲ್ಲಿ "[[ನೈತಿಕ]] ಆಯ್ಕೆಗಳು" ಎನ್ನಲಾಗುವ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಆಟದ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ, ಇದು ಆಟಗಾರನ ಆಯ್ಕೆಗೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಕಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟದ ಎರಡು ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಂತ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ==ಜಗಳ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ== ''ಜಿಟಿಎ IV'' ರಲ್ಲಿ [[ತೃತೀಯ-ಪುರುಷ]] ವ್ಯವಸ್ಠೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಗನ್‌ಜಗಳಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಮಾರ್ಬಲ್ಸ್, ಮಿ. "ವಾಂಟೆಡ್" ಗೇಮ್‌ಪ್ರೊ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಲ್ಲಿ p. 52 (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007)</ref> ಆಟಗಾರನು [[ಮರೆಗೆ]] ಸರಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಗುರಿಯಿಡಬಹುದು, [[ಬ್ಲೈಂಡ್‌ಫೈರ್‌]] (blind fire) ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಗುರಿಯಿಡಬಹುದು. ದೇಹದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಹ ಗುರಿಯಿಡಬಹುದು.<ref name="IGNprev">{{cite web|url=http://xbox360.ign.com/articles/855/855555p2.html|title=IGN: Grand Theft Auto IV hands-on preview|author=[[Greg Miller|Miller, Greg]]; Goldstein, Hilary|date=2008-03-01|publisher=IGN}}</ref> ಜೊತೆಗೆ, ನಿಕೊ "ಸಿನಿಮೀಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಕೊಡಬಹುದು ", ಇದು ಕೇವಲ ಪಿಸ್ತೂಲಿನಿಂದ, ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳು/ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ, ಗುರಿಯ ವೃತ್ತ ಕೆಂಪಗೆ ಮಿಣುಕಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ನಿಕೊ’ನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಎಡಗಡೆಯ ಮಿನಿ-ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಬಲಗಡೆಯ ಅರ್ಧವೃತ್ತವು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಗುರಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು (ಅನ್ವಯಿಸಿದಲ್ಲಿ) ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೈ-ಕೈ ಜಗಳಗಳು ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇವೆ. ಹೆಸರಿಸಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, ಪಂಚ್‌ ಮಾಡುವುದು, ಕಿಕ್‌ ಮಾಡುವುದು, "ಬದಲಿ" ಪಂಚ್‌ ಮಾಡುವುದು, ಡಾಡ್ಜ್‌ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಗಟ್ಟುವುದು, ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ನಿಶಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಾಳಿ ಮಾಡುವುದು. ನಿಕೊಗೆ ಗಾಯವಾದಲ್ಲಿ, ಅವನು ತಿಂದು, ಸೋಡ ಕುಡಿದು, ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿ, ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಕಿಟ್‌ ಬಳಸಿ, ತನ್ನ ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಸಿ ಯುದ್ಧವೈದ್ಯನನ್ನು ಕರೆ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಕರೆಮಾಡಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಥವಾ [[ಜಾರೆ]]ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ವಾಸಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ದೈಹಿಕ ಗಾಯಗಳು, ಎಂದರೆ ನಡೆಯುವಾಗ ವಾಹನಗಳು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಾಗ ವಾಹನದ ಗಾಜಿನ ಮೂಲಕ ಎಸೆದು, ಮತ್ತು ಗುಂಡೇಟು ಅಥವಾ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಮತ್ತು ತಿವಿತದಿಂದಾದ ಗಾಯಗಳು. ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಗುಂಡೇಟು ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಗಳಿಂದ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | last = Robinson | first = Martin | title = Grand Theft Auto IV UK Hands-On | publisher = IGN | date = 2008-02-28 | url = http://uk.xbox360.ign.com/articles/855/855605p3.html | accessdate = 2008-03-04 | archive-date = 2008-03-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080302202057/http://uk.xbox360.ign.com/articles/855/855605p3.html | url-status = dead }}</ref> ನಿಕೋನ ಆರೋಗ್ಯಮಟ್ಟವು ಸೊನ್ನೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ, ಆಟವು ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ಹತ್ತಿರದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪುನಃಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಸಂಪತ್ತಿನ ಶೇಕಡಾ ಹತ್ತರಷ್ಟನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ ($ 10,000ದವರೆಗೆ). ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ನಿಕೊ ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಈ ಮೊದಲು [[Grand Theft Auto: Vice City Stories]] ಮತ್ತು [[Grand Theft Auto: San Andreas]] ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಘಟಿಸಿತ್ತು.'ವಾಂಟೆಡ್’ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಿಂದಿನ ''ಜಿಟಿಎ'' ಆಟಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಅವರ ತಾರಾಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ (ಇದು ಆ ಆಟಗಾರನು ಮಾಡುವ ಅಪರಾಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ತಾನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ), ಆಟಗಾರನನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು, ಹೆಚ್ಚು ನೈಜವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ''ಜಿಟಿಎ'' ಆಟಗಳಲ್ಲಿ, ಆಟಗಾರನ 'ವಾಂಟೆಡ್' ಮಟ್ಟವು ಹೆಕ್ಚಾದ ಹಾಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿರುವ ಉಗ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ’ವಾಂಟೆಡ್‌’ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ. ಜಿಟಿಎ 4ರಲ್ಲಿ, ಪೋಲಿಸರಿಗೆ ನೂಸ್‌ (NOOSE) ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಜಾರಿ ಕಚೇರಿ (National Office of Security Enforcement) ([[ಡಿಎಚ್‌ಎಸ್‌(DHS)]]<ref>{{cite web|url=http://www.gamespot.com/xbox360/action/grandtheftauto4/answers.html?qid=130398|title=What does N.O.O.S.E stand for?|publisher=CBS Interactive Inc|accessdate=2009-12-04|archive-date=2011-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511100108/http://www.gamespot.com/xbox360/action/grandtheftauto4/answers.html?qid=130398|url-status=dead}}</ref> ಗಳ ವಿಡಂಬನೆ) ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಮೂರು-ತಾರಾ ವಾಂಟೆಡ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಇವರಿಗೆ ಪಂಚ-ತಾರಾ ವಾಂಟೆಡ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೂಸ್‌ನ ಕುಶಲತಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಘಟಕವು (ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕಲ್‌ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್‌ ಯೂನಿಟ್) (ಎನ್‌ವೈಪಿಡಿ ಇಎಸ್‌ಯು ನ ವಿಡಂಬನೆ) ಅಥವಾ ಎಫ್‌ಐ‌ಬಿ (FIB - Federal Investigation Bureau) ([[ಎಫ್‌ಬಿ‌ಐ(FBI)ನ ವಿಡಂಬನೆ]]) ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಜಿಟಿಎ ಆಟಗಳಂತೆಯೇ, ಮೂರು-ತಾರ‍ಾ ವಾಂಟೆಡ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೊಲೀಸ್ [[ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌]] ಆಟಗಾರರನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ, ಶಾರ್ಪ್ ಶೂಟರ್ಸ್‍‌ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಆರೂಢ ಗ್ಯಾಟಲಿಂಗ್‌ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ ಸಹ ಪಂಚ-ತಾರಾ ವಾಂಟೆಡ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು [[ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ಗನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಇರುತ್ತದೆ.ಪೊಲೀಸರು ನಿಕೋನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ, ಒಂದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪ್ರದೇಶವು ಭೂಪಟದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಪೋಲಿಸರು ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಂಟೆಡ್‌ ಮಟ್ಟವು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಆ ಪ್ರದೇಶವೂ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ, ಪೊಲೀಸರು ನಿಕೊನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರೆ ಆ ಪ್ರದೇಶವು ನಿಕೊನ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆಟಗಾರನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಘಟಕದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಪೇ ಎನ್‌ ಸ್ಪ್ರೇ" ("Pay 'N' Spray") ಒಳಗೆ ವಾಹನವನ್ನು ಓಡಿಸಿಬಿಡುವುದರಿಂದ (ಒಳಗೆ ಬರುವುದನ್ನು ಪೊಲೀಸ್‌ ನೋಡದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ) ಅಥವಾ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್‌ ಗ್ಯಾರೇಜ್‌ನಂತಹ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಿಂದ, ವಾಂಟೆಡ್‌ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಆಟಗಾರನು [[ಕೈಗೋಳ]]ವನ್ನು ತೊಡಿಸುವ ಮೊದಲು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವನ ವಾಂಟೆಡ್‌ ಮಟ್ಟ ಒಂದು ತಾರೆಯಷ್ಟು ಏರುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರ.<ref name="IGNprev" /> ಜೊತೆಗೆ, ಪಾದಾಚಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ತಾವು ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು.<ref name="GamesTM">ಗೇಮ್ಸ್‌ಟಿಎಮ್, ಜುಲೈ 2007, p34</ref><ref name="cundy">{{cite web|url=http://www.gamesradar.com/xbox360/f/how-gta-iv-will-reshape-the-series/a-20070726111341909083/g-2006051014323586065|title=Six things in the demo that will change GTA forever|accessdate=2007-07-26|author=Cundy, Matt|last=Cundy|first=Matt|date=2007-07-26|publisher=GamesRadar|archive-date=2011-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511105648/http://www.gamesradar.com/xbox360/f/how-gta-iv-will-reshape-the-series/a-20070726111341909083/g-2006051014323586065|url-status=dead}}</ref> ==ವಾಹನಗಳು== ಸರಣಿಯ ಇತರ ಆಟಗಳಂತೆ, ''ಜಿಟಿಎ IV'' ರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚಾರ ಮಾಧ್ಯಮ ವಾಹನಗಳೇ. ಆಟದಲ್ಲಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಹನವೂ [[ಮಿನಿಭೂಪಟ]]ವನ್ನು ತನ್ನ [[ಜಿಪಿಎಸ್‌ (GPS) ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ]]. ನಿಕೊ ಮತ್ತು ಮಿನಿಭೂಪಟದ ಮೇಲಿನ ತಲುಪಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳದ ನಡುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಸಕ್ರಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಭೂಪಟದ ಮೇಲೆ "ಮಾರ್ಗನಕ್ಷೆ"ಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಟಗಾರನು [[ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ]]ಯನ್ನು ಸಹ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದು ಡ್ರೈವ್‌ ಮಾಡದೆಯೇ ಸ್ಥಳಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಲು ಉಪಕಾರಿ. ಆಟಗಾರನು ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಆ ಸ್ಠಳವನ್ನು ತಲುಪಲು ’ಪ್ರಯಾಣ’ವನ್ನು ಸ್ಕಿಪ್‌ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. ಕಾರ್‌ ಚೇಸ್‌ಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಟಗಾರನು ತಾನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟ ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಿನಿಮ್ಯಾಟಿಕ್‌ ಕ್ಯಾಮರಾ ಬಟನ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಗುರಿಯಿಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಂದುಕೈ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಾಹನದಿಂದ ಗುಂಡುಹಾರಿಸಬಹುದು. ಆಟಗಾರನು [[ಗ್ರೆನೇಡ್‍]]ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ [[ಮೊಲೊಟೊವ್‍ ಕಾಕ್‍ಟೇಲ್‌]]ಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಬಹುದು.<ref>PSM3 ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ –ಇಶ್ಯೂ #98 (ಫೆಬ್ರುವರಿ 2008)</ref> ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಳಲ್ಲಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ [[ಫಿಕ್ಸೆಡ್‌ ವಿಂಗ್‌ (fixed-wing) ವಿಮಾನಗಳನ್ನು]] ಆಟಗಾರರು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು [[ಬುಲೆಟ್‌]] ಭೌತಿಕ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು [[ಯುಫೋರಿಯಾ]] ಅನಿಮೇಷನ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿ ನಿಕೊ, ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಬದಲಿಗೆ, ಬೈಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="bullet">{{cite web | url = http://www.bulletphysics.com/Bullet/phpBB3/viewtopic.php?p=11971#p11971 | title = AAA Titles using Bullet | accessdate = 2009-01-05 | first = Frik85 | date = 2009-01-05 | work = [[Bullet (software)|Bullet physics engine]] | publisher = Erwin Coumans | quote = We are allowed to mention that some parts of Bullet have been co-developed and optimized with Rockstar and merged into their Rage game engine, used on XBox 360, PC and PlayStation 3 in ''Midnight_Club:_Los_Angeles | 9 = Midnight Club: Los Angeles'' and ''Grand Theft Auto 4''. | archive-date = 2009-09-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090907184400/http://www.bulletphysics.com/Bullet/phpBB3/viewtopic.php?p=11971#p11971 | url-status = dead }}</ref> ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಳಂತೆ, ವಾಹನಗಳು ಮಗುಚಿಕೊಂಡರೆ ಸ್ಫೋಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್‌ ಡಿಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಖಂ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸ್ಫೋಟಿಸಬಹುದು. ಕಾರ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಶುರುಮಾಡಲು ಆಗದಂತೆ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಬಹುದು, ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಓಡಿಸಲು ಆಗದಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಪಟ್ಟ ಆಗಬಹುದು.ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಕೊ ಜಾರೆಯರ ಮುಂದೆ ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹಾರ್ನ್‌ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.pocket-lint.co.uk/news/news.phtml/13777/14801/BBFC-warning-over-GTA-IV.phtml|title=Prostitutes and masturbation in GTA IV|work=Pocket-lint|accessdate=2008-05-06|archive-date=2008-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430022409/http://www.pocket-lint.co.uk/news/news.phtml/13777/14801/BBFC-warning-over-GTA-IV.phtml|url-status=dead}}</ref> ==ಸಂವಹನ== ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ, ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಮಿಷನ್‌ಗಳನ್ನು ರಿಲೇ ಮಾಡಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರವಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ''ಜಿಟಿಎ IV'' ರಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಮೊಬೈಲ್‌]] ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ, [[ಪಠ್ಯಸಂದೇಶ]]ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗೊತ್ತಾದ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತರ ಕೂಟವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ವಿಫಲವಾದ ಮಿಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಮರುಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಆಟಗಾರನು ಕೆಲವು ಮಿಷನ್‌ಗಳ ಫೋಟೋಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಮತ್ತು [[911]]ಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ತುರ್ತುಸೇವೆಯನ್ನು ಕರೆಯಬಹುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.edmunds.com/insideline/do/News/articleId=125248|title=Grand Theft Auto IV and Gran Turismo 5 Look To Redefine Virtual Racing – and Felonies|last=Tassi|first=Paul |date=2008-03-19 |publisher=Edmunds Insideline|accessdate=2008-10-13}}</ref> ಪೊಲೀಸರು ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧವೈದ್ಯರು ನಿಕೊನನ್ನು ಆರೋಗ್ಯವಂತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೂರವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ಆಟದ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್ ಪ್ರಕಾರವನ್ನೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಉಚಿತ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ‍ಆಗಿ. ಆಟಗಾರನು ಬೇರೆ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅವರು ಕೊಡಬಹುದಾದ ಸೇವೆ ಅಂದರೆ ಸಾರಿಗೆ ಅಥವಾ ವಾಂಟೆಡ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ, ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಅವರಿಂದ ಕೇಳಬಹುದು.ನಿಕೊ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಹಲವಾರು ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಆಟದೊಳಗೆಯೇ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ನಗರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ [[ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಕೆಫೆ]] ಸರಣಿ, "ಟಿಡಬ್ಲ್ಯೂಅಟ್ (TW@)", ಅಥವಾ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮೂಲಕ ಆಟದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಆಟದೊಳಗೆಯೇ ನಿಕೊ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಸುಮಾರು 100 ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ನಿಕೊ ಈಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು (ಜಂಕ್‌ಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ) ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ III'' ರಲ್ಲಿ, ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಕೆಫೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಅಂತರ್ಜಾಲವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|date=2008-01-30|url= http://www.bostonherald.com/business/general/view.bg?articleid=1070140|title='Grand Theft Auto IV' Preview: Rockstar Games' latest adds drunk driving, strip clubs| accessdate=2008-01-30}}</ref> ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಅಪರಾಧಗಳ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನೋಡವುದಕ್ಕೆ, ವಿವಿಧ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಅವರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ನಿಕೊ ಪೊಲೀಸ್‌ ವಾಹನದಲ್ಲಿನ [[ಇನ್‌-ಕಾರ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]]ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.<ref>{{cite web| last = Roper| first = Chris| title = Grand Theft Auto IV Update| publisher = IGN| date = 2008-01-23| url = http://uk.ps3.ign.com/articles/847/847029p1.html| accessdate = 2008-02-23| archive-date = 2012-06-10| archive-url = https://web.archive.org/web/20120610151235/http://uk.ps3.ign.com/articles/847/847029p1.html| url-status = dead}}</ref> ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ವಾಹಿನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇನ್-ಗೇಮ್‌ ‌ದೂರದರ್ಶನ-ಕ್ರಮವಿಧಿಯನ್ನೂ ಈ ಆಟ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನಲ್, ರಿಯಾಲಿಟಿ ಷೋ‌ಗಳು, ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು [[ಕಾರ್ಟೂನ್‌]]ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದೂರದರ್ಶನವು ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ (ಹಲವು ಆಟಗಾರರರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆಟ)== ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'', ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 15 ಪ್ರಕಾರಗಳ ಆಟಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref name="gta4multi-grad">{{cite web|url=http://www.gamesradar.com/xbox360/grand-theft-auto-iv/preview/grand-theft-auto-iv-multiplayer-hands-on/a-200804085550713049/g-2006051014323586065|title=Grand Theft Auto IV – Multiplayer Hands-On |last=Reparaz|first=Mikel |date=2008-04-08|publisher[[GamesRadar]]|pages=6|accessdate=2008-09-25}}</ref> ಇದು 16 ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ (ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 32 ಆಟಗಾರರು<ref name="gta4pcinfo-beefjack" />) ಮತ್ತು ಆಟಗಾರರು ಇಡಿಯ ನಗರವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Citation|title=Coverage of the PlayStation Holiday Preview Event|year=2007|date=2007-10-12|url=http://www.gamingexcellence.com/ps3/news/1636.shtml|access-date=2010-01-21|archive-date=2011-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711071907/http://www.gamingexcellence.com/ps3/news/1636.shtml|url-status=dead}}</ref> ಆಟದ ಆತಿಥೇಯರು ಪೊಲೀಸರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ, ಟ್ರಾಫಿಕ್‌, ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಟದ ಕನ್‌ಸೋಲ್‌ ಪ್ರತಿಗಳು [[ಅರ್ಧ ತೆರೆ]] (split screen-ಸ್ಪ್ಲಿಟ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌) ಅಥವಾ [[ಲ್ಯಾನ್‌]] (LAN) ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ<ref>{{cite web|url=http://multiplayerblog.mtv.com/2008/04/22/%E2%80%98grand-theft-auto-iv%E2%80%99-does-not-have-lan-or-single-screen-multiplayer-either-public-service-announcement-2/|title='Grand Theft Auto IV' Does Not Have LAN Or Single-Screen Multiplayer Either (Public Service Announcement #2)|last=Totilo|first=Stephen|date=2008-04-22|publisher=MTV Multiplayer|accessdate=2008-10-13|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203534/http://multiplayerblog.mtv.com/2008/04/22/%e2%80%98grand-theft-auto-iv%e2%80%99-does-not-have-lan-or-single-screen-multiplayer-either-public-service-announcement-2/|url-status=dead}}</ref>, ಆದರೆ, ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾನ್ (LAN) ಇದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಆಟಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸದ ಆಟಗಳು ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವೆಂದರೆ ಹಣ, ಇದು ಅವರ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Grand Theft Auto IV Multiplayer Hands-On (PS3, Xbox 360) |publisher=[[GameTap]] |date=2008-04-08 |accessdate=2008-05-15 |url=http://psp3d.com/games/15078-grand-theft-auto-iv-multiplayer-hands-playstation-3-xbox-360-gametap.html}}</ref> ಆಟಗಾರರು ಕಸ್ಟಮೈಸ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾದ (ಬೇಕಾದ ಹಾಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ)ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಹಣವು ಹೆಚ್ಚು ಕಸ್ಟಮೈಸ್‌ ಆಯ್ಕೆಗಳು ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=January 2009}}ಆಟದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ತಂಡದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಟಗಳು ಸೇರಿವೆ,<ref name="gtaiv" /> ಟೀಮ್‌ ಡೆತ್‌ಮ್ಯಾಚ್‌, ಇಲ್ಲಿ 2–8 ತಂಡಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಡೆತ್‌ಮ್ಯಾಚ್‌]] ಆಟದಂತೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ಪೇರಿಸಲು ಸೆಣಸಾಡುತ್ತಾರೆ; ಟೀಮ್‌ ಮಾಫಿಯಾ ವರ್ಕ್‌, ಇದರಲ್ಲಿ 2–8 ತಂಡಗಳು "ಮಾಫಿಯಾ"ಗಾಗಿ, ಮೈಗಾವಲು/ಕೊಲೆ ಅಥವಾ ಕಾರುಗಳ ಕಳ್ಳತನ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಟೀಮ್‌ ಕಾರ್‌ ಜ್ಯಾಕ್‌ ಸಿಟಿ ಆಟದಲ್ಲಿ 2–8 ತಂಡಗಳು ಕಾರು ಕದ್ದು ಅವುಗಳಿಗೆ ಜಖಂ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಹಣಸಂಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸೆಣಸುತ್ತಾರೆ; ಕಾಪ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕ್ರೂಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಒಂದು ತಂಡವು ಕಳ್ಳರ ಒಂದು ತಂಡದ ಮೇಲೆ ಸೆಣಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಇಲ್ಲಿ, "ಆಲ್‌ ಫಾರ್‌ ಒನ್‌" ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಯದ ಪ್ರಕಾರ – ಪೊಲೀಸರು ಕಳ್ಳರ ನಾಯಕನನ್ನು, ಕಳ್ಳರು ಅವನನ್ನು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಸಾಯಿಸಬೇಕು – ಮತ್ತು "ಒನ್‌ ಫಾರ್‌ ಆಲ್" ವ್ಯತ್ಯಯದ ಪ್ರಕಾರ – ಪೊಲೀಸರು ಎಲ್ಲ ಕಳ್ಳರನ್ನು, ಅವರು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ತಲುಪುವ ಮುನ್ನ ಸಾಯಿಸಬೇಕು ); ಮತ್ತು ಟರ್ಫ್‌ ವಾರ್‌, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೇಸ್‌ಮಾಡುವ ಮತ್ತು [[ಸಹಕರಿಸುವ]] ಪ್ರಕಾರಗಳು ಇವೆ, ರೇಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೋಟಾರುಗಾಡಿ ಓಟದಂತೆ ಚೆಕ್‌ಪಾಯಿಂಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದುಹೋಗುತ್ತ ಓಟ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ; ಬದಲಾವಣೆಯಾದ ಜಿಟಿಎ ಓಟದಲ್ಲಿ, ಆಟಗಾರರು ಚೆಕ್‌ಪಾಯಿಂಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದುಹೋಗುತ್ತ ಓಟ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಇರಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ; ಹ್ಯಾಂಗ್‍ಮನ್‌ನ ನೂಸ್ (N.O.O.S.E.)ನಲ್ಲಿ, ’ಸಹಕಾರ’ದ ಪ್ರಕಾರವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆತರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮೊದಲು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‍ಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಡೀಲ್‌ ಬ್ರೇಕರ್‌ ಒಂದು ಸಹಕಾರ ಮಿಷನ್‌, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು ವೈರಿಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ಆ ವೈರಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂದು ಹೋಗದಂತೆ ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು; ಮತ್ತು ಬಾಂಬ್‌ ಡಾ ಬೇಸ್‌ II, ಎನ್ನುವ ಸಹಕಾರ ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು ಒಂದು ಹಡಗನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸ್ಫೋಟಕಗಳಿಂದ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಬೇಕು, ಇದಕ್ಕೆ ಆಕರ [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ 3]]ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಹಡಗನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ''ಬಾಂಬ್‌ ಡಾ ಬೇಸ್‌: ಆಕ್ಟ್‌ II'' ಆಟ. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಫ್ರೀ (ಸ್ವತಂತ್ರ) ಪ್ರಕಾರ ಕೂಡ ಇದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರ ಬಳಿ ಪೂರ್ತಿ ಭೂಪಟ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಗುರಿ ಅಥವಾ ಮಿಷನ್‌ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿಂಗಲ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌(ಒಬ್ಬನೇ ಆಟಗಾರ ಆಡುವ ಆಟ)ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಉಪಾಧಿಗಳು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೆಂಡೆಸೆತ, ಡಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಪೂಲ್‌ ಮಿನಿ ಗೇಮ್‌. ಚೀಟ್ಸ್‌, ಕ್ಲಬ್‌ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಕೆಫೆಗಳು ಸಹ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಟದ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== {{Grand Theft Auto chronology}} ===ಕಥಾವಸ್ತು=== [[File:GTAIV Niko and SoH.jpg|thumb|left|230px|ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಕೊ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಪ್ರತಿಮೆ]] ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ IV'' ಇದು [[ನಿಕೊ ಬೆಲ್ಲಿಕ್]] ಎನ್ನುವ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ವಲಸೆಗಾರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಬೊಸ್ನಿಯಾದ ಸಮರ]]ವನ್ನು ಹೋಲುವ, ಹೆಸರಿಸದ ಪೂರ್ವದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮರದ ಯುದ್ಧನಿಪುಣಗಾರರನ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲಿನ ವರುಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಿಂದ ವಲಸೆಬಂದ ಆತನ ಕಸೀನ್ [[ರೋಮನ್‌]]ನ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ತನ್ನ ಸಾಲಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಲು, ನಿಕೊ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ]]ನ್ನು<ref name="egmmarch" /> ಬಿಟ್ಟು ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಿಟಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಮರೆತು [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಡ್ರೀಮ್]] ಕಾಣಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆಗಮನದ ನಂತರ ಬಹುಬೇಗ ನಿಕ್‌ಗೆ, ರೋಮನ್‍ನ ಸಿರಿವಂತ ಮತ್ತು ಐಷಾರಾಮ ಬದುಕಿನ ಕತೆಗಳು ಸುಳ್ಳಾಗಿದ್ದು ಆತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಾಲತೀರಿಸಲು ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೊಸ ಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಆಶಯದಿಂದ ನಿಕೊ ರೋಮನ್‍ನ ತೊಂದರೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.[[ಫ್ಲೋರಿಯನ್ ಕ್ರಾವಿಕ್]] ಎಂಬ ಆತನ ಹಳೆಯ ಆರ್ಮಿಯ ಯುನಿಟ್ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ ಎಸಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕೃರ್ತ ಎಂದು ನಿಕೊ ಆರೋಪಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಆತ ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಿಟಿಗೆ ಬಂದ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದು ತದನಂತರ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ರೊಮನ್‌ನ ಲೋನ್ ಶಾರ್ಕ್ ಆದ [[ವ್ಲಾಡಿಮರ್ ಗ್ಲೆಬೊವ್]] ಮೂಲಕ ಲೆಬರ್ಟಿ ನಗರದ [[ಬ್ರಾಟ್ವಾ]]ನ ಜೊತೆ ನಿಕೊ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ರೋಮನ್‌ನ ಗೆಳತಿಯ ಜೊತೆ ವ್ಲಾಡ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. [[ಜಾಕೋಬ್ "ಲಿಟಲ್ ಜಾಕೊಬ್" ಹ್ಯೂಜಸ್]] ಎನ್ನುವ ಜಮೇಶಿಯನ್ ಡ್ರಗ್ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿ ವಿತರಕನ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದರ "ರಿಯಲ್ ಬಾಡ್‌ಮ್ಯಾನ್" ಜೊತೆಗೆ ನಿಕೊ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಬ್ರಾಟ್ವಾದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ [[ಮೈಖೆಲ್ ಫಸ್ಟಿನ್]] ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹಾಯಕ [[ದಿಮಿತ್ರಿ ರಾಸ್ಕೊಲ್ವ್]] ಜೊತೆ ಪರಿಚಯ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ. ಫಸ್ಟಿನ್‌ಗಾಗಿ ನಿಕೊ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಹುಬೇಗ ಫಸ್ಟಿನ್‌ನು ನಿಕೊಗೆ ಬ್ರಾಟ್ವಾದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯಜಮಾನನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದು ಗ್ಯಾಂಗ್ ವಾರ್ ಆಗಲು ಪ್ರಚೋದಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ದಿಮಿತ್ರಿ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಕೊನೆಗೆ ಫಸ್ಟಿನ್‌ನನ್ನು ಪರೆಸ್ಟ್ರೋಕಿಯಾ ಕ್ಲಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕೊಂದುಹಾಕಲು ನಿಕೊಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ದಿಮಿತ್ರಿಯು ನಿಕೊನನ್ನು ತನ್ನ ಜನರಿಗೆ ಸಾಯಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿರುವ ಆತನ ಹಳೆಯ ಉದ್ಯೋಗದಾತನಾಗಿದ್ದ ರೇ ಬಲ್ಗಾರಿನ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ [[ರಹಸ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ]] ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ನಿಕೊಗೆ ದ್ರೋಹವೆಸಗುತ್ತಾನೆ. ಲಿಟಲ್ ಜಾಕೋಬ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿಕೊ ಈ ಹಠಾರ್ ಧಾಳಿಯಿಂದ ಪಾರಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ ದಿಮಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಬಲ್ಗಾರಿನ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆವರನ್ನು ನಂತರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳೊಣ ಎಂದು ಜಾಕೋಬ್ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.ಅದಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರ ಹೊವ್ ಬೀಚ್ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಟಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿ ಬೆಂಕಿಯ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಅವರು ಬೊಹ್ನ್‌ಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಲ್ಲದೇ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ತಾನು ತನ್ನ ಗೆಳತಿ ಮಾಲ್ಲೊರಿಗೆ ಪ್ರಪೋಸ್ ಮಾಡೂವ ತನ್ನ ಯೋಜನೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೊಹ್ನ್‌ದಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೊ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಬೊಹ್ನ್‌ನ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಬೇಕೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡಿರುವ ಮೊದಲಿನ ರ್‍ಯಾಪರ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಮನ್ನಿ ಎಸ್ಕ್ಯುಲಾ]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಡ್ರಗ್ ಡೀಲರ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಎಲಿಜಬೆತ ಟೊರೆಜ್]], ಐರೀಷ್ ಮಾಫಿಯಾದ ಸದಸ್ಯನಾದ ಪಾಟ್ರಿಕ್ "ಪ್ಯಾಕಿ" ಮ್ಯಾಕ್‌ರಿಯರಿ ಜೊತೆ, ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಡ್ರಗ್ ವಿತರಕ ಪ್ಲೇಬೊಯ್ ಎಕ್ಸ್ ಜೊತೆ.ಹಾಗಿದ್ದೂ ಬೊಹ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗತಿಗಳು ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್‌ಸಿಪಿಡಿಯು ಎಲಿಜಬೆತ್‌ಳ ಡ್ರಗ್ ಡೀಲ್ ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಚಿತ್ತಭ್ರಮಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ತನ್ನ ಕೋಕೆನ್ ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನನ್ನು ಡ್ರಗ್ ಡೀಲರ್ ಎಂದು ಎದುರುಹಾಕಿಕೊಂಡ ಮನ್ನಿ ಎಸ್ಕ್ಯುಲಾ ಮತ್ತು ಆತನ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮ್ಯಾನ್‌ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ತದನಂತರ ನಿಕೊ ಅವರ ಶರೀರಗಳನ್ನು ಅಂಗಾಂಗ ಕರಿಯುವ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಮಾರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಲಿಜಬೆಟ್‌ಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ತನ್ನ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಮೊಬ್ ಬಾಸ್ ರೇ ಬೊಸಿನೊ ನೀಡಿದ ಅಲ್ಗೊನ್‌ಕ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಹೊಸ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ನಿಕೊ ಮನೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಯನ್ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿ ಆತ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಬೆರ್ನಿ ಕ್ರೇನ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನಿಕೊ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೂ ಬಹುಬೇಗ ಆತನ ಯುನಿಟ್‌ನ ನಂಬಿಕೆದ್ರೋಹಕ್ಕೆ ಬೆರ್ನಿ ಮಾತ್ರ ಜವಾಬ್ದಾರನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಉಳಿದದ್ದು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಶಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ [[ಡಾರ್ಕೊ ಬ್ರೇವಿಕ್]] ಒಬ್ಬನೇ.ಅಲ್ಗೊನ್‌ಕ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಕೊ ಮ್ಯಾಕ್‌ರಿಯರಿ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ, ಪ್ಯಾಕಿಯ ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಗೆರಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಡೆರಿಕ್ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರಿ ಕೇಟ್ ಸೇರಿಸಿ. ಕೇಟ್ ಜೊತೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಸಹ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನಿಕೊ, ಪ್ಯಾಕಿ, ಡೆರಿಕ್ ಮ್ಯಾಕ್ರೆಯರಿ ಜೊತೆ ಕೂಡಿ ಮೈಕಲ್ "ಸೇಂಟ್ ಮೈಕಲ್" ಕಿಯಾನೆ ಸಂಗಡ ಲಿಬರ್ಟಿ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ಲೂಟಿಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆ ಪ್ಲೇಬೊಯ್ ಎಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಗತಿಗಳು ಹೇಗೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ಹೊರತಾತ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಕ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಡ್ವಾಯನ್ ಫೊರ್ಜ್ ಇವರಿಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ನಿಕೊ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ನಿಕೊ ಫೊರ್ಜ್‌ನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಆತನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತನ್ನ ಛಾಯೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂದು ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಬೊಯ್ ಸೊಕ್ಕಿನ ಮತ್ತು ಸ್ವ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಆಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಬೊಯ್ ಮತ್ತು ಫೊರ್ಜ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ವೀಪರಿತ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಕೊಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡು, ನಿಕೊ ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಕಸ್ಮಾತ್ ನಿಕೊ ಪ್ಲೇಬೊಯ್ ಅನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದರೆ ಆತನಿಗೆ ಮುಂದೆ ಹಣ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಪ್ಲೇಬೊಯ್‌ನ ಲೊಫ್ಟ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆಯಾಗಿದ್ದು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರವೆಂದು ಆತ ನಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಕಸ್ಮಾತ್ ನಿಕೊ ಡ್ವಾಯನ್ ಅನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದರೆ ಆತನಿಗೆ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ಲೇಬೊಯ್ ಆತನನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದ ಬಾಡಿಗೆ ಕೋವಿಯೆಂದು ಎಂದು ಕೀಳಾಗಿ ಕಂಡು ಆತನ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕತೆಯ ಸಮಾಪ್ತಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೊಬ್‌ಸ್ಟರ್ [[ಜೊನ್ ಗ್ರಾವೆಲ್ಲಿ]]ಯ ವಿರುದ್ಧದ ಒಳಸಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಕೊವಿನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ರಹಸ್ಯವಾಗಿರುವ ಸರಕಾರದ ಎಜೆನ್ಸಿಯೊಂದು( "[[ಯು.ಎಲ್.ಪೇಪರ್]]" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿರುವ) ನಿಕೊಗೆ ಅಂತಿಮ ಪ್ರತಿಫಲವೆಂದು, ಡಾರ್ಕೊನನ್ನು [[ಬುಚಾರೆಸ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಆತನನ್ನು ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಿಟಿಗೆ ತರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತದನಂತರ ಡ್ರಗ್ ವ್ಯಸನಿ,ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಮನೋಭಾವನೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಡಾರ್ಕೊನನ್ನು ನಿಕೊ ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಡಾರ್ಕೊನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಅಥವಾ ಜೀವಧಾನ ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂತಕಾಲದ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿ ಆದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಿಕೊನನ್ನು ಮೊಬ್ ಬಾಸ್ [[ಜಿಮ್ಮಿ ಪೆಗೊರಿನೊ]] ಬಾರ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಅಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಸಹಾಯವಾಗಿ, ಖರೀದಿಗಾರ ದಿಮಿತ್ರಿ ರಾಸ್ಕೊಲ್ವನಿಗೆ ಮಾರಲು ಬೇಕಾಗಿರುವ ಹೆರೊಯಿನ್ ಶಿಪ್‌ಮೆಂಟನ್ನು ಪಡೆದು ತರಲು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref name="gtaiv" /> ====ಸಮಾಪ್ತಿ==== ಆಟದ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರನ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಎರಡು ಮುಕ್ತಾಯಗಳನ್ನು ಈ ಕತೆಯು ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ. ಎರಡೂ ಮುಕ್ತಾಯಗಳಲ್ಲಿ,ಪೆಗೊರಿನೊ ದಿಮಿತ್ರಿಯ ಜೊತೆ ಹತ್ತಿರದ ಮೈತ್ರಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆತನನ್ನು ವೈರಿಯನ್ನಾಗಿ ನಿಕೊ ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಎದುರಾಳಿಗಳು ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ ಕಾದಾಟದಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ರೊಮನ್ ಬೆಲ್ಲಿಕ್ ಅಥವಾ ಕೇಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ರಿಯರಿ ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಆಕಸ್ಮಾತ್ ಆಟಗಾರ '''ಸೇಡು''' ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದರೆ, ಹೆರೊಯಿನ್ ಶಿಪ್‍ಮೆಂಟ್‌ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಿಕೊ ದಿಮಿತ್ರಿಯ ಟ್ಯಾಂಕರಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ಮೇಲೆ ಹಟಾತ್ ಧಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಟ್ಯಾಂಕರಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಗನ್ ಕಾದಾಟದಲ್ಲಿ ದಿಮಿತ್ರಿಯನ್ನು ನಿಕೊ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅದಾದಮೇಲೆ, ರೋಮನ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೊರಿಯ ಮದುವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹದಿಂದ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ಜಿಮ್ಮಿ ಪೆಗೊರಿನೊ ಚರ್ಚಿನ ಹೊರಗೆ ಗಾಡಿ ಓಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದು ನಿಕೊನ ಪ್ರೀತಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಕೆಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ರಿಯರಿ]]ಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ನಿಕೊ, ರೋಮನ್ ಮತ್ತು ಲಿಟಲ್ ಜಾಕೊಬ್ ಪೆಗರಿನೊವಿನ ಕೆಲವು ಜನರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತ ಬಂದು ಅಲ್ಡೆರ್ಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೊರೆದು ಖಾಲಿಬಿಟ್ಟಿರುವ ಕ್ಯಾಸಿನೊಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪೆಗೊರಿನೊವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿಕೊ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಆತ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬೋಟಿನ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ನಿಕೊ, ರೊಮನ್ ಮತ್ತು ಜಾಕೊಬ್ ಆತನನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿಕೊ ಪೆಗರಿನೊನನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ರೊಮನ್ ಮತ್ತು ಜಾಕೊಬ್ ಬಳಿ ತನ್ನಗಿದ್ದಿದ್ದ "ಅಮೇರಿಕನ್ ಡ್ರಿಮ್" ಬಗ್ಗೆ ರೋಧಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದ ಕ್ರೆಡಿಟಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರೊಮನ್‌ನು ನಿಕೊಗೆ ಫೋನಾಯಿಸಿ ತಾನು ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೊರಿ ಹುಟ್ಟಲಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ನೀರಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಟೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಕಸ್ಮಾತ್ ಆಟಗಾರ '''ಒಪ್ಪಂದ''' ದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರೆ, ಬಂದರಿನ ಬಳಿ[[ಫಿಲ್ ಬೆಲ್]] ಎನ್ನುವವನನ್ನು ನಿಕೊ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ತನ್ನ ಪಾಲಿನದ್ದನ್ನು ದಿಮಿತ್ರಿಯು ಬೇಕೆಂದೆ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಿಕೊ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ ಡ್ರಗ್ ಹಣವನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗಷ್ಟೇ ದಿಮಿತ್ರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪೆಗೊರಿನೊವಿನಿಂದ ಶುಭಾಶಯ ಕೋರಿ ನಿಕೊಗೆ ಫೋನು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿರುದ್ಧವಿದ್ದ ಕೆಟೆ, ನಿಕೊವಿನಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡು ರೊಮನ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೊರಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಬರಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮದುವೆ ಸಾಂಗವಾಗಿ ನೇರವೇರುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿಕೊವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ದಿಮಿತ್ರಿಯಿಂದ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಂತಕ ವಿವೇಚಿಸದೇ ಗುಂಡಿಡಲು ತೊಡಗಿ, ಆ ಕಾದಾಟದಲ್ಲಿ ರೊಮನ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ನಾಶವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರ ತುಂಬಿದ ನಿಕೊವು ಲಿಟಲ್ ಜಾಕೊಬ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ದಿಮಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪೆಗರಿನೊವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅಲ್ಡೆರ್ಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೊರೆದು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವ ಕ್ಯಾಸಿನೊಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.ಆ ಕ್ಯಾಸಿನೊದಲ್ಲಿ, ದಿಮಿತ್ರಿಯು ಪೆಗರಿನೊಗೆ ಮೋಸಮಾಡಿ ಆತನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ, ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೆಲೆಕಾಪ್ಟರ್ ಮುಖಾಂತರ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಿಕೊ ಮತ್ತು ಲಿಟಲ್ ಜಾಕೊಬ್ ಆತನ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಹೋಗಿ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ದಿಮಿತ್ರಿಯನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಇಬ್ಬಾಗವಾಗುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ, ಜೊತೆಗೆ ನಿಕೊ ತನ್ನ ಆತ್ಮದ ಸಾಚಾತನದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿರುವಾಗ ಕತೆಯು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಕ್ರೇಡಿಟ್ಟಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮಲ್ಲೊರಿ ನಿಕೊಗೆ ಫೋನಾಯಿಸಿ ತಾನು ರೊಮನ್ನಿನ ಮಗುವಿಗೆ ತಾಯಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.<ref name="gtaiv">{{cite video game | title = Grand Theft Auto IV | developer = [[Rockstar North]] | publisher = [[Rockstar Games]] | date = 2008-04-29 }}</ref> ===ಸನ್ನಿವೇಶ=== {{Main|Liberty City (Grand Theft Auto)}} [[File:Liberty City GTAIV.jpg|thumb|left|230px|ಜಿಟಿಎ IV ಆಟವು ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಮೊದಲಿನ ಜಿಟಿಎ ಆಟಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.<ref>[69]</ref>]] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಪುನರ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ IV'' ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ''ಬ್ರೋಕರ್'' ಇದು [[ಬ್ರೋಕ್ಲೀನ್‌]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ; [[ಕ್ವೀನ್ಸ್]] ಇದು ''ಡ್ಯೂಕ್‌'' ಗೆ; [[ದ ಬ್ರೋಂಕ್ಸ್]] ಇದು ''ಬೊಹ್ನ್‌'' ಗೆ ಮತ್ತು [[ಮಾನ್‌ಹಟನ್]] ಇದು ''ಅಲ್ಗೊನ್‌ಕ್ವಿನ್‍ಗೆ'' ಸಮನಾಗಿದೆ.ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡ ನಗರವು'' ಅಲ್ಡೆರ್ನಿಯ'' ಎಂಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಉತ್ತದ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ]]ಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿದೆ; ಹಾಗೂ ಒಂದು [[ಚಾನೆಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ತಯಾರಕರು [[ಸ್ಟೇಟನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್]] ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿನ ಆಟ ಅಷ್ಟು ಮೋಜಿನದಾಗದಿರಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದರು.<ref name="OPM UK June 2007" /> ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ; ಚಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪ( [[ರಾಂಡಲ್ ದ್ವೀಪ]]ದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ)ಮತ್ತು ಕೊಲೊನಿ ದ್ವೀಪ([[ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್ ದ್ವೀಪ]]ದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ). ಮೊದಲು, ನಗರದ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಭೀತಿಯಿಂದ ಬಂದು ಮಾಡಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಆಟಗಾರನನ್ನು ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಹೋಗುವಾಗ ಈತ ಇವುಗಳನ್ನು ದಾಟಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಈತನನ್ನು ಪೋಲಿಸರು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಈ ತಡೆಗಲನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಾಗಿ, ಆಟಗಾರ ನಗರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ [[ಬ್ರೋಕರ್]], [[ಅಲ್ಗೊನ್‌ಕ್ವಿನ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ಥ್‌ವುಡ್ ಹೈಟ್ಸ್]] ಇವುಗಳ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ದಾಟಬಲ್ಲನಂತೆ ಮಾಡಿದರು. "ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್" ಇದು ಅನೇಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ ನಗರದ ಏರ್‌ಪೂರ್ಟ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾಗಿದೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಲಾಗೌರ್ಡಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಜೆ‌ಎಫ್‌ಕೆ]] ಬಗೆಯಲ್ಲಿ. ===ಪಾತ್ರಗಳು=== {{Main|List of characters in Grand Theft Auto IV|List of gangs in the Grand Theft Auto series}} [[File:GTAIV Niko and Dimitri.jpg|thumb|right|230px|ಸೀಸೈಡ್ ಅಮ್ಯೂಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಮಿಟ್ರಿ ರಾಸ್ಕಾಲೊವ್‌ ನೊಂದಿಗೆ ನಿಕೊ ಬೆಲಿಕ್]] ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV'' ದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಹಾಗೂ ಎತ್ನಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಆಟಗಾರನು ಪೂರ್ವದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮರದ ಯುದ್ಧನಿಪುಣಗಾರನಾದ [[ನಿಕೊ ಬೆಲ್ಲಿಕ್‌]] ಎಂಬವನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref name="egmmarch" /> ಡಾನ್ ಹೌಸರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಹಳೆಯ ಆಟದ ಯಾವುದೇ[[ಪಾತ್ರಗಳು]] ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ "ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮೃತಪಟ್ಟಿವೆ"<ref name="OPM UK June 2007" />. ಮುಂದೆ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಗ್ರಾಫಿಟಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಆ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="gtaiv" /> ಈ ಸರಣಿಯ ಹಳೆಯ ಆಟಗಳಲ್ಲಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV'' ದ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಗಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದೇ, ಕಡಿಮೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ನಟರಾದ ಮೈಕಲ್ ಹೊಲಿಕ್, ಜಾಸೊನ್ ಜುಮ್ವಲ್ಟ್, [[ಟಿಮೊತಿ ಆಡಮ್ಸ್]] ಮತ್ತು[[ಕೂಲಿ ರಾಂಕ್ಸ್‌]] ನಂತವರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಡಿಜೆಗಳು ಆಟದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ರೇಡಿಯೂ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ [[ಇಗ್ಗಿ ಪೊಪ್]], [[ಜುಲಿಯಟ್ ಲೆವಿಸ್]], [[ಕಾರ್ಲ್ ಲಾಗರ್‌ಫೆಲ್ಡ್]], [[ಡಿಜೆ ಪ್ರಿಮಿಯರ್]], [[ಫೆಜ್ ವಾಟ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಲಾಜ್ಲೊವ್ ಜೋನ್ಸ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ''[[ಸಾಟರ್ಡೆ ನೈಟ್ ಲೈವ್]]'' ಇದರ ನಟರಾದ [[ಬಿಲ್ ಹೇಡರ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾಸನ್ ಸುಡೈಕಿಸ್]] ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಲಿಬರಲ್ ಮತ್ತು ಕನ್ಸ್‌ರ್ವೇಟಿವ್ ರೇಡಿಯೋ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ [[ಫ್ರೇಡ್ ಅರ್ಮಿಸೆನ್‌]]ನು [[ಲಾಜ್ಲೊವ್‌]]ನ "ಇಂಟಿಗ್ರಿಟಿ 2.0" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅತಿಥಿಗಳಂತೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ [[ಕ್ಯಾಟ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ರಿಕಿ ಗೆರವಾಯಿಸ್]]ಇವರ ಇಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ತಮಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಟದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಮೆಡಿ ಕ್ಲಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಲಾಗಿದೆ.<ref name="gtaiv" /> [[ಜಿಮ್ ನೊರ್ಟನ್]], [[ಪಾಟ್ರಿಸ್ ಒನಿಯಲ್]], [[ರಿಕ್ ಶಪಿರೊ]] ಮತ್ತು [[ರೊಬರ್ಟ್ ಕೆಲ್ಲಿ]] ಇವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಅಸಂಖ್ಯ ಹಲವು ವಿನೋದಕಾರರು ಆಟದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಥವಾ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ =ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ== {{Main|Grand Theft Auto IV soundtrack|The Music of Grand Theft Auto IV}} ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ'' ಸರಣಿಯ ಹಳೆಯ ಆಟಗಳಂತೆ, ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV'' ಸಹ ಆಟಗಾರ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಲಿಬರ್ಟ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೂ 18 ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೇವಲ [[ಮಾತುಕತೆಯ ರೇಡಿಯೊ]] ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಉಳಿದ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನೇಕ ವರ್ಗ ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆಟದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸತಕ್ಕಂತಹ ಹಾಡುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಜೆನಿಸಿಸ್]], [[ಡೆವಿಡ್ ಬೊಯಿ]], [[ಸ್ಮಾಶಿಂಗ್ ಪಂಪ್‍ಕಿನ್ಸ್]], [[ದ ಸಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಮರ್ಸಿ]], [[ಸರ್ಗೊಯ]], [[ಬೊಬ್ ಮರ್ಲಿ]], [[ಡೊನ್ ಓಮರ್]], [[ದ ಹು]], [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಲೈಟ್ ಓರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]], [[ಕ್ವೀನ್]], [[ಬ್ಲಾಕ್ ಸಬತ್]], [[ಫಿಲಿಪ್ ಗ್ಲಾಸ್]], [[ಸಿಮಯನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಡಿಸ್ಕೊ ]], [[ನ್ಯಾಸ್]], [[ಕೆನ್ಯೆ ವೆಸ್ಟ್]], [[ಆರ್. ಕೆಲ್ಲಿ]], [[ಲೊಯ್ಡ್]], [[ಮೈಲ್ಸ್ ಡೆವಿಸ್]], [[ಲೂಸ್ ಎಂಡ್ಸ್]], [[ಎಲ್ಟೊನ್ ಜಾನ್]], [[ಜೀ ಶೊಪ್]], [[ಆರ್.ಈ.ಎಮ್]], [[ಎಂಸಿ ಲೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಬೆರಿ ವೈಟ್]]. ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV ಇದರ ನಿರೂಪಣಾ ಸಂಗೀತವು (ಇಂಟ್ರೋ ಸಂಗೀತ) ಸೊವಿಯತ್ ಕನೆಕ್ಷನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು ಮೈಕಲ್ ಹಂಟರ್. ಈತ ''[[Grand Theft Auto: San Andreas]]'' ಗಾಗಿಯೂ ಸಹಾ ಥೀಮ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ. ಈ ಆಟವು ''[[Grand Theft Auto: San Andreas]]'' ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸರಣಿಯ ಉಳಿದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರವೂ ಒಂದೇ ಲೂಪ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಸೌಂಡ್ ಫೈಲ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಒಂದೇ ತರಹದ ಹಾಡುಗಳು,ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV'' ಇದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಸೌಂಡ್ ಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ರಾಂಡಮ್ ಆಗಿ ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ, ಹಾಡುಗಳು ಅನೇಕ ಕ್ರಮಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡಿನ ಪ್ರಕಟನೆಯು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಬೇರೆಯದಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಕತೆಗೆ ಸಂಭದಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="gtaiv" /> ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿತ ಲಿನರ್ಟಿ ನಗರದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="musicman">{{cite web |url = http://www.mtv.com/news/articles/1586708/20080501/id_0.jhtml |title = 'Grand Theft Auto IV' Music Man Explains How Those 214 Songs Made The Soundtrack |accessdate = 2008-05-18 |author = Totilo, Stephen |date = 2008-05-02 |publisher = MTV News |archive-date = 2010-03-16 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100316155416/http://www.mtv.com/news/articles/1586708/20080501/id_0.jhtml |url-status = dead }}</ref> ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ ಮತ್ತು[[Amazon.com]] ಜೊತೆಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಪಡೆದ ಮೇಲಾಗಿನಿಂದ, ''ಜಿಟಿಎ IV'' ನ ಆಟದಲ್ಲಿನ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮುಖಾಂತರ ಆಟಗಾರರು ವಾಸ್ತವದ [[ಎಂಪಿ3]]ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite web|date=2008-04-10|url=https://videogames.yahoo.com/events/grand-theft-auto-iv/gta-iv-unveils-new-music-download-model/1199430|title=GTA IV Unveils New Music Download Model|publisher=[[Yahoo!]]|accessdate=2008-04-10|archive-date=2008-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080401004050/http://videogames.yahoo.com/events/grand-theft-auto-iv/gta-iv-unveils-new-music-download-model/1199430|url-status=dead}}</ref> ನಿಕೊನ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ZIT-555-0100ಗೆ ಡಯಲ್ ಮಾಡಿ ರೇಡಿಯೊ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಗದ್ಯದ ಮೇಸೇಜೊಂದು ಬಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಆ ಹಾಡಿನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದನ ಹೆಸರಿರುತ್ತದೆ. ಆಕಸ್ಮಾತ್ ಆಟಗಾರ ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಸೊಶಿಯಲ್ ಕ್ಲಬ್ಬಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಆತನಿಗೆ/ಆಕೆಗೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಮೇಜೊನ್.ಕಾಂ ನ ಪ್ಲೇಲಿಸ್ಟಿನ ಈಮೇಲೊಂದು ಬಂದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರ ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಹಾಡುಗಳ ಖರೀದಿ ಪಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=https://videogames.yahoo.com/events/grand-theft-auto-iv/gta-iv-unveils-new-music-download-model/1199430 |title=GTA IV Unveils New Music Download Model |publisher=Yahoo! Games |date=2008-03-27 |access-date=2021-07-20 |archive-date=2008-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080401004050/http://videogames.yahoo.com/events/grand-theft-auto-iv/gta-iv-unveils-new-music-download-model/1199430 |url-status=dead }}</ref> ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== {{See also|Marketing for Grand Theft Auto IV}} [[File:Mural ad GTA IV NYC.jpg|thumb|ಜುಲೈ 2007ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯ ಗೋಡೆ ಮೇಲೆ ಆಟದ ಮುರಾಲ್ ಜಾಹೀರಾತು]] ''ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ದ ಕೆಲಸವು ನವ೦ಬರ್ 2004 ರಂದು ಇದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊ೦ಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಆರ೦ಭಗೊ೦ಡಿತು.''[[Grand Theft Auto: San Andreas]]'' <ref name="OPM UK June 2007">{{cite journal | title = GTA Gets Real | journal = [[PlayStation Official Magazine (UK)]] | issue = 6 | pages = 54–67 | publisher = [[Future Publishing]] | location = United Kingdom |month=June | year=2007}}</ref> ''[[ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ III]]'' ಟೀಮ್‌ನ ಸುಮಾರು 150 ಜನ ಗೇಮ್ ಡೆವಲಪ್‌ರ್‌ಗಳು <ref name="fritz">{{cite web |url = http://weblogs.variety.com/the_cut_scene/2008/04/dan-housers-ver.html |title = Dan Houser's very extended interview about everything "Grand Theft Auto IV" and Rockstar |accessdate = 2008-04-28 |author = Fritz, Ben |date = 2008-04-19 |publisher = ''[[Variety (magazine)|Variety]]'' |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080421173255/http://weblogs.variety.com/the_cut_scene/2008/04/dan-housers-ver.html |archivedate = 2008-04-21 |url-status = dead }}</ref>''ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಗೇಮ್ ನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ರೇಜ್ ಗೇಮ್ ಎನಿಮೇಷನ್ ಎ೦ಜಿನ್‌ನನ್ನೇ ಗೇಮ್ ಎನಿಮೇಷನ್ ಎ೦ಜಿನ್ ಯುಪೋರಿಯಾ ಜೊತೆ ಸ೦ಯೋಜಿಸಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲೇ ಬರೆದಿಟ್ಟ ಎನಿಮೇಷನ್‌ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಯುಫೋರಿಯಾವು [[ಪ್ರೊಸೀಜರಲ್ ಎನಿಮೇಷನ್]]ನನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು, ಆಟಗಾರನ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಯ೦ತ್ರಿಸಲು, ಪಾತ್ರದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಸಮರ್ಥಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ನೈಜತೆಯಿ೦ದ ಕೂಡಿದೆ.<ref name="euphoria">{{cite web|url=http://www.gta4.net/news/3897/grand-theft-auto-iv-trailer-2-launched/|title=Grand Theft Auto Trailer 2 Launched!|work=GTA4.net|date=28 June 2007}}</ref> ಯುಪೋರಿಯಾ ಎ೦ಜಿನ್, ಆಟಗಾರನ ಚಲನೆಯನ್ನು ನೈಜವಾಗಿಸಲು [[ಎನ್‌ಪಿಸಿಎಸ್]] ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅಸಮರ್ಥಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪೂರ್ವಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರನೊಬ್ಬ ಎನ್‌ಪಿಸಿಯನ್ನು ಕಿಟಕಿಯಾಚೆಯಿ೦ದ ತಟ್ಟಿದಾಗ ಅದು ಅವನನ್ನು ಬೀಳದ೦ತೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.<ref name="teamxbox">{{cite web|url=http://previews.teamxbox.com/xbox-360/1887/Grand-Theft-Auto-IV/p3/|title=Grand Theft Auto IV Hands-On Preview (Xbox 360)|author=Eddy, Andy|date=2008-02-28|access-date=2010-01-21|archive-date=2008-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20080302204120/http://previews.teamxbox.com/xbox-360/1887/Grand-Theft-Auto-IV/p3/|url-status=dead}}</ref> ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟದ ಮುಖಭಾವಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ತುಟಿ ಚಲನೆಯ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ [[ಇಮೇಜ್ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌]]ನ ಮಿಡಲ್‌ವೇರ್ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="makingof">{{cite web |url = http://www.next-gen.biz/index.php?option=com_content&task=view&id=9570&Itemid=51&pop=1 |title = The Making of Grand Theft Auto IV |accessdate = 2008-04-13 |date = 2008-03-17 |publisher = ''[[Edge (magazine)|Edge]]'' }}</ref> ಆಟದಲ್ಲಿನ ಎಲೆಗೊಂಚಲುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು [[ಸ್ಪೀಡ್‌ಟ್ರೀ]] ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.wistv.com/Global/story.asp?S=8246690|title=Trees in latest Grand Theft Auto game were "grown" in Lexington|last=Smith|first=Logan|coauthors=Taylor Kearns|date=2008-04-30|publisher=Wis News|accessdate=2008-08-09|archive-date=2008-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430175548/http://www.wistv.com/Global/story.asp?S=8246690|url-status=dead}}</ref> ''ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ಹಳೆಯ ಗೇಮ್‌ಗಳ೦ತಿರದೇ ಹೆಚ್ಚು ನೈಜವೂ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳಿ೦ದ ಕೂಡಿದೆ<ref name="OPM UK June 2007" />. ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣ [[ಹೈ-ಡೆಫಿನೇಶನ್]] ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೊಸತಾದ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಕನ್ಸೋಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿದೆ.<ref name="fritz" /> ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ನಿರ್ಮಾತೃ [[ಡ್ಯಾನ್ ಹೌಸರ್]],"''ಜಿಟಿಎ IV'' ಎ೦ದರೆ ಹೈ ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಎ೦ಬ೦ತೆ ನಾವು ಮಾಡುವವರಿದ್ದೇವೆ. ಕೇವಲ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲೂ ನಾವು ಸಾಧನೆಗೈಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. [...] ಉಳಿದ ಗೇಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ೦ತೆ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಇದು ಹೊ೦ದಿದ್ದರೂ ಇನ್ನೂ‍ಹೆಚ್ಚು ನೈಜವಾಗಿ, ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ೦ತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎ೦ದಿದ್ದರು.<ref name="OPM UK June 2007" /> ಗೇಮ್‌ನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ೦ತೆ ರಚಿಸಲು ಒಂದು ಕಾರಣ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಎಷ್ಟು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ, ವಿಭಿನ್ನ, ರೋಮಾಂಚಕ ಹಾಗೂ ಸಿನಿಮೀಯ ನಗರ ಎ೦ಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ[...] ಎಂದು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರೋನ್ ಗಾರ್ಬಟ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. [...] ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ನಾವು ಆಟದ ಪ್ರತಿಯೊ೦ದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿವರಣೆಗಳು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊ೦ದಿಕೆಯಾಗುವ೦ತೆ ರೂಪಿಸಿಸಲು ಬಯಸಿದೆವು",<ref name="ign">{{cite web |url = http://xbox360.ign.com/articles/863/863028p1.html |title = GTA IV: Building a Brave New World |accessdate = 2008-04-28 |author = Goldstein, Hilary |date = 2008-03-28 |publisher = IGN }}</ref> ಎನ್ನುವ ಅವರು, "ನಾವು ಹೈ ಡೆಫಿನಿಷನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿ೦ದ, ಸ೦ಶೋಧನೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆನಿಲ್ಲಬೇಕಿತ್ತು", ಎಂದು ಡ್ಯಾನ್ ಹೌಸರ್ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಯಥಾನಕಲು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರಲ್ಲದೇ, ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನೈಜವಾಗಿ, ಹಾಗೂ ನೈಜ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊ೦ದಿಕೆಯಾಗುವ೦ತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆವು ಎನ್ನುವ ಡ್ಯಾನ್ ಹೌಸರ್, ಗೇಮ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿ೦ದ ಇದು ಸ೦ತೋಷವನ್ನೂ ನೀಡಿತು ಎ೦ದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="OPM UK June 2007" /> ''ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ದಲ್ಲಿನ ರೆ೦ಡಿಶನ್ ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರವು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೃತ ವಿವರಗಳನ್ನೊಳಗೊ೦ಡಿದ್ದು,''ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ'' ಸರಣಿಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಗರವೆನಿಸಿಕೊ೦ಡಿದೆ.<ref name="slab">{{cite web|url=http://games.kikizo.com/news/200705/101_p1.asp|title=Welcome to Grand Theft Auto IV| author=Doree, Adam|work=[[Kikizo]]|date=2007-05-25}}</ref> ಸ್ಯಾನ್ ಆ೦ಡ್ರ್ಯೆಸ್ ಕ್ಕಿ೦ತ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ, ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರವು ’ಲ೦ಬತ್ವತದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಾಗೂ ಅದರ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿಸಿದ ವಿವರಗಳು ಮು೦ತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹೋಲುವ೦ತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="slab" /> ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಗುರಿಯೆ೦ದರೆ,ಸ್ಯಾನ್ ಆ೦ಡ್ರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ೦ತೆ ದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿಯ೦ತಹ ಖಾಲಿ ಹಾಗೂ ಅನಗತ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಲ್ಲದಿರುವ೦ತೆ ಮಾಡುವುದು.<ref name="OPM UK June 2007" /> ನೈಜ ಪರಿಸರವನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲಾ೦ಡ್‌ನ [[ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌]]ಲ್ಲಿರುವ ದಿ ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ನಾರ್ಥ್ ಟೀಮ್,ಸ೦ಶೋಧನೆಗಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆದು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪ್ರಾರ೦ಭಿಸಲು(ಇದು ಪ್ರತಿ ''ಜಿಟಿಎ'' ಗೇಮ್‌ನಲ್ಲಿದ,ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ,ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ.<ref name="ign" /> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಸ೦ಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಒಂದು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತತೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್‌ಗಳ ವೀಡಿಯೋವರೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.<ref name="fritz" /> ''ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ದ ಕಥೆಯನ್ನು [[ಡ್ಯಾನ್ ಹೌಸರ್]]ಹಾಗೂ ರೂಪರ್ಟ್ ಹ೦ಪ್ರೀಸ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="gtaiv" /> ಮೊದಲಿನ ''ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ'' ಗೇಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ೦ತೆ ಪ್ರಭಲ ಸಾ೦ಸ್ಕೃತಿಕ ಅಥವಾ ಸಿನಿಮೀಯ ಪ್ರಭಾವ ''ಜಿಟಿಎ IV'' ನಲ್ಲಿಲ್ಲ"<ref name="OPM UK June 2007" />, ಎಂದು ಡ್ಯಾನ್ ಹೌಸರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರಲ್ಲದೇ, "ನಾವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಒಂದು ವೇಳೆ ವೀಡಿಯೋಗೇಮ್‌ಗಳು ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ ಹೀಗೆ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಾರದು. ಜೊತೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಳದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿಸಬೇಕು."<ref name="fritz" /> ಹೌಸರ್ ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದರು, "ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಾವು ತಾಜಾ ಆದುದೊಂದನ್ನು, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ತಂದುದನ್ನು ಬಳಸದೇ ಹೊಸದನ್ನು ಬಳಸಲು ಬಯಸಿದ್ದೆವು. [...] ಸಿನೆಮಾದ ಜೊತೆಗೇ ನಿಲ್ಲುವಂತಹ ಏನನ್ನಾದರೂ ನಾವು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದೆವು.’<ref name="fritz" /> ಸ೦ಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಇವಾನ್ ಪಾಲೊವಿಚ್, "ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರವು ಇ೦ದು ಹೇಗಿದೆ ಎ೦ಬ೦ತಹ ಹಾಡನ್ನು ನಾವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತಾದರೂ, ಗೇಮ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೊ೦ಡಾಗ ಅದು ಹಳೆಯದೆನ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಕುರಿತೂ ನಾವು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು"<ref>{{cite web |url = http://www.variety.com/article/VR1117984286.html?categoryid=1079&cs=1 |title = 'Grand Theft' music a phone call away |accessdate = 2008-05-18 |author = Fritz, Ben |date = 2008-04-18 |publisher = ''[[Variety (magazine)|Variety]]'' }}</ref> ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಟಣಾ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಲು 2,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಸ೦ಪರ್ಕಿಸಿದರು.<ref name="musicman" /> ಅವರು ಬ್ಯಾ೦ಡ್‌ನ ವಾಕ್ ದಿ ನೈಟ್ ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆಯಲು ಸ್ಕ್ಯಾಟ್ ಬ್ರೋಸ್ ಸದಸ್ಯ [[ಸೀನ್ ಡೆಲೆನಿ]]ಯ ಸ೦ಬ೦ಧಿಕರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಒಬ್ಬ ಖಾಸಗಿ ತನಿಖೆದಾರನನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url = http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSN0430077120080505 |title = "Grand Theft Auto" simplifies song purchasing |accessdate = 2008-05-18 |author = Bruno, Antony |date = 2008-05-05 |publisher = ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' }}</ref> ಈ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ''[[ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್]]'' ವೆಬ್‌ಸೈಟ್, ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರತೀ ಸಂಯೋಜನೆಗೂ ಸುಮಾರು $5,000 ಹಣ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ನ ಪ್ರತೀ ಮಾಸ್ಟರ್ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗೆ $5,000 ಹಣ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref name="crimepays">{{cite web |url = http://www.reuters.com/article/musicNews/idUSN2540948020080426 |title = Crime pays for music biz with new Grand Theft Auto |accessdate = 2008-05-18 |author = Bruno, Antony |date = 2008-04-26 |publisher = ''[[Billboard (magazine)|Billboard]]'' }}</ref> ಅಭಿವರ್ಧಕರು ಮೊದಲು ಆಟಗಾರರು ಈ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಇನ್-ಗೇಮ್ [[ರೆಕಾರ್ಡ್ ಶಾಪ್‌]]ಗೆ ಹೋಗಿ ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು Niko ಒಂದು [[MP3 ಪ್ಲೇಯರ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="musicman" /> ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV ನ ಥೀಮ್ ಹಾಡು ಮೈಕೆಲ್ ಹಂಟರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ '''"ಸೋವಿಯತ್ ಕನೆಕ್ಷನ್" ಆಗಿತ್ತು. ಆತ''' '' ''''''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ: ಸ್ಯಾನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರಿಯಾಸ್‌'''' ''' ಗಾಗಿ ಸಹಾ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ.<ref name="musicman" />''' ''''' ರೇಡಿಯೋ DJಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ [[ಕಾರ್ಲ್ ಲ್ಯಾಗರ್‌ಫೀಲ್ಡ್]], ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ [[ಇಗ್ಗಿ ಪಾಪ್]],<ref name="schiesel">{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2008/04/28/arts/28auto.html?ref=arts | title=Grand Theft Auto Takes On New York | author=Schiesel, Seth| date=2008-04-28 | publisher=New York Times }}</ref> [[ಫೆಮಿ ಕ್ಯುಟಿ]],<ref name="IF99">{{cite web | url = http://www.rockstargames.com/IV/#?page=if99&content=interactive0 | title = IF99 official website |publisher = [[Rockstar Games]] | accessdate = 2008-04-28}}</ref> [[ಜಿಮ್ಮಿ ಗೆಸ್ಟಾಪೊ]]<ref name="LCHC">{{cite web | url = http://www.rockstargames.com/IV/#?page=lchc&content=interactive0 | title = L.C.H.C. official website |publisher = [[Rockstar Games]]| accessdate = 2008-04-28}}</ref> ಮತ್ತು [[ರುಸ್ಲಾನಾ]],<ref name="Vladivostok">{{cite web | url = http://www.rockstargames.com/IV/#?page=vladivostok&content=interactive0 | title = Vladivostok FM official website |publisher = [[Rockstar Games]]| accessdate = 2008-04-28}}</ref> ಮತ್ತು ನಿಜ-ಜೀವನದ ರೇಡಿಯೋ ಟಾಕ್ ಶೋ ನಿರೂಪಕ [[ಲಾಜ್‌ಲೋ ಜೋನ್ಸ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="OPM Review">{{cite journal | last = Clark | first = Tim | title = Grand Theft Auto IV Review | journal = [[PlayStation Official Magazine (UK)]] | issue = 17 | pages = 88–96 | publisher = [[Future Publishing]] | location = United Kingdom |month=April | year=2008}}</ref> '' ''' '''''[[DJ ಗ್ರೀನ್ ಲ್ಯಾಂಟರ್ನ್]] ಈ ಆಟದ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಶನ್ ಆದ ದ ಬೀಟ್ 102.7. ಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ<ref name="crimepays" />. '' ''' ''''' ರೆಕಾರ್ಡ್ ಲೇಬಲ್ ಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬಾಬ್ಬಿ ಕೆಂಡರ್ಸ್, ಈತ ಇನ್-ಗೇಮ್ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಶನ್ ಮ್ಯಾಸಿವ್ ಬಿ ಸೌಂಡ್‌ಸಿಸ್ಟಮ್ 96.9ದ ನಿರೂಪಕನೂ ಹೌದು, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ [[ಜಮೈಕಾ]]ಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ [[ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ಹಾಲ್]] ಕಲಾವಿದರ ಮೂಲಕ ಆ ಗೀತವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ಮರು-ಮುದ್ರಣಗೊಳಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಿಟಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಸಹಾ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.<ref name="crimepays" />'' ''' ಮೈಕ್ರೊಸೊಫ್ಟ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಮೆಂಟ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ವಿಭಾಗದ ಆಗೀನ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ [[ಪೀಟರ್ ಮೂರ್]], E3 2006ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತೋಳವನ್ನು ಮಡಚಿ ''ಜಿಟಿಎIV'' ನ ಹಂಗಾಮಿ ಟಾಟೊ ತೋರಿಸುತ್ತ, ಈ ಆಟವು [[ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360]]ಯಲ್ಲಿ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://planetgrandtheftauto.gamespy.com/gta4/ |title=Planet Grand Theft Auto – Grand Theft Auto IV |accessdate=2008-05-26 |publisher=[[GameSpy]] |archive-date=2008-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080413085721/http://planetgrandtheftauto.gamespy.com/gta4/ |url-status=dead }}</ref> ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಆಟವು ಮೊದಲು ಅಸಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2007ಕ್ಕೆ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು; ಆದಾಗ್ಯೂ ವೆಬ್‌ಬುಶ್ ಮೊರ್ಗನ್ ಅನಲಿಸ್ಟ್ ಮೈಕೆಲ್ ಪ್ಯಾಚರ್ ಟೇಕ್ ಟು ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ತಡವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಸಲಹೆ ಇತ್ತ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಿಂದ ಇದರ 2008ರ ಹಣಕಾಸಿನ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಜಾಸ್ತಿ ಒತ್ತು ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಹೆಚ್ಚು ನೀರಿಕ್ಷೆಯಿಟ್ಟಿರುವ ಟೈಟಲ್‍ಗಳಾದ ''[[ಹಾಲೊ3]]'' ಇವುಗಳ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆಯೆಂದು.<ref>{{cite web|last=Gibson|first=Ellie|date=2007-06-04|url=http://www.gamesindustry.biz/content_page.php?aid=25493|title=Pachter predicts delay for GTA IV|publisher=[[Gamesindustry.biz]]|accessdate=2007-04-05|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930181159/http://www.gamesindustry.biz/content_page.php?aid=25493|url-status=dead}}</ref> ರಾಕ್‌‍ಸ್ಟಾರ್ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV'' ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ತಾನು ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು "ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕೊನೆಗೆ" ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite web|title=Rockstar Dismisses Talk of GTA IV Delay|url= http://games.kikizo.com/news/200706/004.asp|work=Kikizo|author=Wollenschlaeger, Alex|date=2007-06-04|accessdate=2007-06-07 }}</ref> ಅಗಸ್ಟ್ 2, 2007ರಲ್ಲಿ ಟೇಕ್-ಟು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕಟನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV'' ಇದು ತನ್ನ ಅಸಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದ್ದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2007 ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, 2008ರ ಎರಡನೆಯ ಹಣಕಾಸಿನ ತ್ರಿಮಾಸದ ವರೆಗೆ ವಿಳಂಬವಾಗಲಿದೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="ttpress">{{cite press release|title=Launch of Grand Theft Auto IV Now Planned for Fiscal 2008|publisher=[[Take-Two Interactive]]|date=2007-08-02|url=http://ir.take2games.com/ReleaseDetail.cfm?ReleaseID=258238|accessdate=2007-08-02|archive-date=2007-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20070902182437/http://ir.take2games.com/ReleaseDetail.cfm?ReleaseID=258238|url-status=dead}}</ref> ಆಮೇಲೆ ಕರೆದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ, ಟೇಕ್-ಟುವಿನ ಸ್ಟ್ರೇಯಸ್ ಜೆಲಿಂಕ್ ಈ ವಿಳಂಬವನ್ನು " ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲ ಟೆಕ್ನೊಲೊಜಿಕಲ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು...... ಏನೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|last=McWhertor|first=Michael|title=Take-Two Execs Explain GTA IV Delay|publisher=Kotaku|date=2007-08-02|url=http://kotaku.com/gaming/take_two-interactive/take+two-execs-explain-gta-iv-delay-285526.php|accessdate=2007-08-02|archiveurl=https://archive.is/20120629104132/http://kotaku.com/285526/take+two-execs-explain-gta-iv-delay?tag=gamingtaketwointeractive|archivedate=2012-06-29|url-status=live}}</ref> [[ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್]] 3 ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಧಿಸಿದ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ತೊಂದರೆಗಳು ಈ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆಯೆಂದು, ಜೊತೆಗೆ [[ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360]]ಯ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂತು.<ref name="MTV">{{cite press release|title=Grand Theft Auto IV Developer Announces Release Date, Says Whether There Will Be Another Hot Coffee|publisher=Stephen Totilo|date=2008-01-24|url=http://www.mtv.com/news/articles/1580161/20080123/index.jhtml|access-date=2010-01-21|archive-date=2010-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20100421170156/http://www.mtv.com/news/articles/1580161/20080123/index.jhtml|url-status=dead}}</ref> 24 ಜನವರಿ 2008ಯಲ್ಲಿ, ಟೆಕ್-ಟು ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ IV'' ಇದು 29 ಎಪ್ರಿಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref name="ReleaseDate" /> ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ರಾಕ್‍ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೇಕ್-ಟು ಇಬ್ಬರೂ ಈ ಆಟವನ್ನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಅಂತರಜಾಲದ ವಿಡಿಯೋ, ಬಿಲ್‌ಬೊರ್ಡ್ಸ್, ವೈರಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪುನರ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಈ [[ಆಟದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿದರು]]. ಈ ಆಟದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್ 3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360 ಇವೆರಡುಗಳಿಗೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|date=2007-05-21|url=http://ir.take2games.com/ReleaseDetail.cfm?ReleaseID=244729|title=Take-Two Games – Investor Relations General Information|accessdate=2007-05-21|archive-date=2007-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20070524032018/http://ir.take2games.com/ReleaseDetail.cfm?ReleaseID=244729|url-status=dead}}</ref> 18 ಎಪ್ರಿಲ್ 2008ರ ಟೇಕ್-ಟು ಶೇರುದಾರರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಟೇಕ್-ಟು ಸಿಇಓ ಬೆನ್ ಫೆಡರ್ ಈತನು ''ಜಿಟಿಎ IV'' ಇದು ಈಗಾಗಲೇ "[[ಬಂಗಾರವಾಗಿದೆ]]" ಹಾಗೂ "ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮತ್ತು ರಿಟೇಲರುಗಳತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಟ್ರಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ" ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.<ref name="gold">{{cite web|url=http://www.gamespot.com/news/6189477.html?part=rss&tag=gs_all_games&subj=6189477|title=Grand Theft Auto IV golden, already in transit |author=Tom Magrino |date=2008-04-18}}</ref> ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV'' ಇದನ್ನು ಮುಗಿಸಲು 1000 ಜನ ಮತ್ತು ಮೂರುವರೆ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟೂ ವೆಚ್ಚ ತಗುಲಿದ್ದು ಅಂದಾಜು 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈವರೆಗಿನ ತಯಾರಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ ಆಟವಾಗಿದೆ.<ref name="cost">{{cite web|url=http://www.gamesindustry.biz/articles/gta-iv-most-expensive-game-ever-developed|title=GTA IV: Most Expensive Game Ever Developed?|author=Mark Androvich|accessdate=2008-05-01|publisher=[[GamesIndustry.biz]]}}</ref> ==={{anchor|Episodic content|Downloadable content}} ಉಪಕಥೆಗಳ ಪರಿವಿಡಿ === [[File:Grand Theft Auto IV Episodes From Liberty City.jpg|thumb|right|ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೊಗೆ ಕವರ್ ಕಲೆ: ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಕಂತುಗಳು]] {{Main|Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned}} [[ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360]] ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ''ಜಿಟಿಎ IV'' ನ [[ಉಪಕತೆಗಳ ಪರಿವಿಡಿ]]ಯನ್ನು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದೆ. ಮೊದಲ[[Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned|'' ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಎಂಡ್ ದ ಡಾಮ್ನ್'']] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಉಪಕತೆಯು [[ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ ಲೈವ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ 17, 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿತು.<ref>{{cite web| last = Bramwell| first = Tom| title = Rockstar prices GTAIV: Lost and Damned | work = [[Eurogamer]]| publisher = | date = 2009-01-22| url = http://www.eurogamer.net/articles/rockstar-prices-gtaiv-the-lost-and-damned| accessdate = 2009-01-22 }}</ref> ಈ ಉಪಕತೆಯು [[ಜೊನಿ ಕ್ಲೆಬಿಟ್ಸ್]] ಎಂಬ ಹೊಸದಾದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ''ಜಿಟಿಎIV'' ‌ನ ಮಿಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬಣ್ಣಿಸಿತುವ ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಬೈಕರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟಿನ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಡ್ಯಾನ್ ಹೌಸರ್, "ಲೆಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="gta4dlc">{{cite web |url = http://www.usatoday.com/tech/gaming/2008-11-19-gta-damned_N.htm |title = 'Grand Theft Auto' yields road to the 'Lost and Damned' |accessdate = 2008-11-20 |date = 2008-11-20 |publisher = [[USA Today]] }}</ref> ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟಿನ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಜೆರೊನಿಮಾ ಬರ್ರಿಯಾ ಹೇಳಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360ಯ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಪಡೆದಿರಲಾರರು ಎಂಬ ಸಂಶಯವಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಉಪಕತೆಗಳು ಬರೀ ಪ್ರಯೋಗಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web|date=2008-02-11|url=http://kotaku.com/354716/rockstar-experimenting-with-episodic-content|title=Grand Theft Auto IV: Rockstar Experimenting with Episodic Content|publisher=Kotaku|accessdate=2008-02-12|archive-date=2008-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080213202300/http://kotaku.com/354716/rockstar-experimenting-with-episodic-content|url-status=dead}}</ref> ಮೈಕ್ರೊಸೊಫ್ಟ್ ಒಟ್ಟು 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೊದಲ ಎರಡು ಉಪಕತೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಟೇಕ್ ಟು ಇಂಟರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್‌ನ [[ಮುಖ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿ]]ಯಾಗಿರುವ ಲೆನಿ ಗೊಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೆನ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|date=2007-06-11|url= http://seekingalpha.com/article/38017|title=Take-Two F2Q07 (Qtr End 4/30/07) Earnings Call Transcript|publisher=SeekingAlpha|accessdate=2007-06-17}}</ref> ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮೇ 9,2006ರ [[ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟಿ]]ನ 2006 [[E3]] ಪ್ರೆಸ್ ಮಾತುಕತೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|last=Gibson|first=Ellie |date= 2007-07-11|url=http://www.gamesindustry.biz/articles/e3-microsofts-conference|title =E3: Microsoft'sConference|publisher=[[Gamesindustry.biz]]|accessdate = 2008-04-08}}</ref> ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್‌ ಎಂಟರ್‌ನೇಮೆಂಟ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ವಿಭಾಗದ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ [[ಪೀಟರ್ ಮೂರ್]], ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎಪಿಕ್ ಎಪಿಸೊಡ್ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿ ಮತ್ತು ಇದು ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರು ಅಥವಾ ಪಾತ್ರವಲ್ಲ ಅಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಮಾವೇಶದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ಈ ಆಟಕ್ಕೆ "ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಕಾಲದ ಹೊಸ ಆಟವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Surette|first=Tim|date=2006-09-27|url=http://uk.gamespot.com/news/6158823.html?sid=6158823|title=X06: Duo of XBL GTA4 packs confirmed for 360|publisher=[[GameSpot]]|accessdate=2007-04-01|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930191621/http://uk.gamespot.com/news/6158823.html?sid=6158823|url-status=dead}}</ref> {{Main|Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony}} ಎರಡನೆಯ ಉಪಕತೆಯಾದ,'' ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ: ದ ಬ್ಯಾಲಡ್ ಆಫ್ ಗೇ ಟೋನಿ'', ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29,2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|author=Ellie Gibson |url=http://www.eurogamer.net/articles/new-gtaiv-dlc-gets-release-date |title=New GTAIV DLC gets release date News // Xbox 360 /// Eurogamer – Games Reviews, News and More |publisher=Eurogamer.net |date=2009-07-23 |accessdate=2009-08-06}}</ref> ಈ ಉಪಕತೆಯು, ಲುಯಿಸ್ ಲೊಪೆಜ್ ಎನ್ನುವವನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಈತ ಟೊನಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಅಕ್ಕಾ "ಗೇ ಟೋನಿ" ಎಂಬ ನೈಟ್‌ಕ್ಲಬ್ ಮಾಲೀಕನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿದ್ದು, ದಗಾಕೋರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ಇರುವ ಸಂಘರ್ಷದ ಕುರಿತು ಅದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="announce gay tony">{{Cite web | url = http://www.shacknews.com/onearticle.x/58785 | title = Second GTA 4 Expansion Tells 'The Ballad of Gay Tony' | first = Nick | last = Breckon | date = 2009-05-26 | accessdate = 2009-05-26 | publisher = [[Shacknews]]}}</ref> ಎರಡೂ ಉಪಕತೆಗಳು ಸ್ಟಾಂಡ್ ಅಲೋನ್ ಆಟವಾದ ''[[Grand Theft Auto: Episodes From Liberty City]]'' ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವು. ಅದನ್ನು ಆಡಲು ಮೂಲ ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV'' ಮೀಡಿಯಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref name="announce gay tony" /> ===ನವೀಕರಣಗಳು=== ಆಟದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ, ಹಲವಾರು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ 360ರ ಮಾಲೀಕರು ಆಟವು ಮೊದಲ ಕಟ್‌ಸೀನಿನಲ್ಲಿ [[ನಿಂತುಹೋಗು]]ತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಟವನ್ನು ಆಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರಿದ್ದಾರೆಂದು [[ಕೊಟಕು]] ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿನ ಬಹುತೇಕ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 3ರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಕೊಟಕು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://kotaku.com/385452/gta-iv-multiplayer-down-for-some-ps3-players |title=GTA IV Multiplayer Down For Some PS3 Players |accessdate=2008-04-30 |date=2008-04-29 |publisher=Kotaku |archive-date=2008-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080501155458/http://kotaku.com/385452/gta-iv-multiplayer-down-for-some-ps3-players |url-status=dead }}</ref> 7 ಮೇ 2008ರಂದು, [[ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌]] ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ಆಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 3 ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ತೇಪೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url = http://playstation.custhelp.com/cgi-bin/playstation.cfg/php/enduser/std_adp.php?p_faqid=1040 |title = Grand Theft Auto IV patch released |accessdate = 2008-11-12 |date = 2008-07-24 |publisher = [[Sony Computer Entertainment]] }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಗೇಮ್‌ಸ್ಪೈ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಓವರ್‌ಲೋಡ್‌ ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಆಟ ನಿಂತುಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತೋ ಅದಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಆಘಾತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.eurogamer.net/article.php?article_id=137406 |title=GTA IV PS3 patch due today |accessdate=2008-05-07 |date=2008-05-07 |publisher=[[Eurogamer]] |archive-date=2008-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217090500/http://www.eurogamer.net/article.php?article_id=137406 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.shacknews.com/onearticle.x/52556 |title=GTA IV PS3 Patch Released |accessdate=2008-05-07 |date=2008-05-07 |publisher=[[Shacknews]]}}</ref> ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ರಿಪೇರಿಗಳನ್ನು 23 ಜೂನ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://socialclub.rockstargames.com/patches/|title=Grand Theft Auto IV Patch|accessdate=2008-06-23|date=23 June 2008|archive-date=2008-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080626035328/http://socialclub.rockstargames.com/patches/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.joystiq.com/2008/06/23/grand-theft-auto-4-patch-multiplayer-and-freezing-fixes-promise/|title=Grand Theft Auto 4 patch: multiplayer and freezing fixes promised|date=23 June 2008|publisher=Joystiq}}</ref> 27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಂದು, ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಮತ್ತೊಂದು ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 3 ಆವೃತ್ತಿಗೆ [[ಟ್ರೋಫಿ]] ಸಪೋರ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |url = http://gamespot.com/news/show_blog_entry.php?topic_id=26647303 |title = PS3 GTAIV snatching trophies Oct. 27 |accessdate = 2008-11-12 |author = TomM_GScom |date = 2008-10-24 |publisher = [[GameSpot]] |archive-date = 2008-12-01 |archive-url = https://web.archive.org/web/20081201090732/http://www.gamespot.com/news/show_blog_entry.php?topic_id=26647303 |url-status = dead }}</ref> ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360ರ ’ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್’ಗಳಂತೆ, ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಟ್ರೋಫಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.15 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು, ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಮೂರು ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತೇಪೆ (1.04)ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 12 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು, ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ತೇಪೆ(1.0.1.0)ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ತೇಪೆಯು ’ಡೈರೆಕ್ಟ್‌ಇನ್‌ಪುಟ್’ ಸಪೋರ್ಟ್‌ಅನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ಅಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲೂ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.rockstargames.com/support/IV/PC/patch/version/1.0.1.0/index.html|title=Grand Theft Auto IV Title Update for Games for Windows – LIVE|publisher=Rockstar|date=12 December 2009|accessdate=28 March 2009}}</ref> 24 ಜನವರಿ 2009ರಂದು, ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತೇಪೆ (1.0.2.0)ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮೊದಲನೇ ತೇಪೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಗೆಯೇ ಸರಿಪಡಿಸುವ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.rockstargames.com/support/IV/PC/patch/version/1.0.2.0/index.html|title=Grand Theft Auto IV Title Update for Games for Windows – LIVE|publisher=Rockstar|date=24 January 2009|accessdate=28 March 2009}}</ref> 20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಂದು, ಐರೋಪ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ತೇಪೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಹಿಂದಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದಾದ ತಪ್ಪನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿತು. ಅದು ''ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಮ್ಡ್‌ '' ನಲ್ಲಿ ಆಟದ ಐರೋಪ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಕಾನೂನನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.<ref>http://www.eurogamer.net/articles/rockstar-de-censors-euro-gtaiv</ref> 21 ಮಾರ್ಚ್‌ 2009ರಂದು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಅವೃತ್ತಿಗೆ ಮೂರನೇ(1.0.3.0) ತೇಪೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.rockstargames.com/support/IV/PC/patch/index.html|title=Grand Theft Auto IV Title Update for Games for Windows – LIVE|publisher=Rockstar|date=21 March 2009|accessdate=28 March 2009}}</ref> ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ತೊಂದರೆಗಳು, ಅಂದರೆ ಆಟಗಾರನ ಕಾರಿನ ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಜಿಪಿಯು (GPU) ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡುವುದು ಮುಂತಾದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು. 19 ಜೂನ್‌ 2009ರಂದು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ತೇಪೆಯನ್ನು (1.0.4.0) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಟೊರೋಂಟೊ ಇದನ್ನು ’ಮೇನ್‌ಟನನ್ಸ್‌ ಸೇರ್ಪಡೆ’ ಎಂದು ಕರೆದರು ಮತ್ತು ಅದು ಮುಂದಿನ ತೇಪೆಯ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.gtaforums.com/index.php?showtopic=415183|title=Maintenance Update 1.0.4.0|publisher=Rockstar|date=19 June 2009|accessdate=19 June 2009}}</ref> ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ "ಇದು ಆಟದ ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಗಳು ’ಗೋಲ್ಡ್‌ ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಬಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರೆಸಿಂಗ್‌’ಗೆ (gold master build pressing) ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂದಿದೆ.4 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2009ರಂದು, [[ಎಕ್ಸ್‌ ಬಾಕ್ಸ್‌ 360]]ರ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತೇಪೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. [[ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ ಲೈವ್‌]]ನ ಚೀಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲಾಯ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>http://www.rockstargames.com/newswire/2009/09/04/501/grand_theft_auto_iv_title_update_for_xbox_360{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 10 ನವೆಂಬರ್ 2009ರಂದು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಐದನೇ ತೇಪೆ(1.0.0.4)ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು, ಕೀಲಿಮಣೆ ಸರಿಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮೋಸವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೆಲವು ತಡೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು." <ref>http://www.rockstargames.com/support/IV/PC/patch/index.html</ref> ===ಸಮುದಾಯ ಉಪಾಧಿಗಳು=== [[ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಗೇಮ್ಸ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಕ್ಲಬ್‌]] (ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಟಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘ) ಎನ್ನುವುದು ನೋಂದಾಯಿತ ಆಟಗಾರರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಜಾಲತಾಣ.<ref>{{cite web| last = Androvich| first = Mark| title = Rockstar to launch Social Club with GTA IV | work = [[Gamesindustry.biz]]| publisher = | date = 2008-03-27| url = http://www.gamesindustry.biz/articles/rockstar-to-launch-social-club-with-gta-iv| accessdate =2008-03-28 }}</ref> ಈ [http://socialclub.rockstargames.com ಸೋಷಿಯಲ್ ಕ್ಲಬ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214172728/http://socialclub.rockstargames.com/ |date=2014-02-14 }} ಜಾಲತಾಣವನ್ನು 27 ಮಾರ್ಚ್‌ 2008ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 17 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2008ರಂದು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಆಟವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿನಾಂಕ 29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 ರಂದೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸೋಷಿಯಲ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ಆಟ ''ಮಿಡ್‌ನೈಟ್‌ ಕ್ಲಬ್‌'' ಗೆ ಕೂಡ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಉಪಾಧಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ''[[Midnight Club: Los Angeles]]'' ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಮೊದಲಿಗೆ ಎಲ್‌ಪಿಸಿಡಿ ಪೊಲೀಸ್‌ ಬ್ಲಾಟರ್‌, ದ ಸ್ಟೋರಿ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ (The Story Gang), ದ 100% ಕ್ಲಬ್ (The 100% Club), ದ ಹಾಲ್‌ ಆಫ್ ಫೇಮ, ದ ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಿಟಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್‌ ಮತ್ತು ದ ಜಿಟ್‌ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ''[[ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ತಾವು, [[ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]]ಗೆ ಸಮುದಾಯಾಧಾರಿತ ಸೇವೆಯಾದ [[ಸೋನಿ]]ಯ [[ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ಹೋಮ್‌]] ಅನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌, ತಮ್ಮ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ಹೋಮ್‌ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡುವವರಿಗೆ, ([[’ಅವತಾರ್‌’]]ನ ಉಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ಹೋಮ್‌ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಿದರು.<ref name="psw">{{cite journal |author = Dean, Ian |title = |work = [[PlayStation World]] |publisher = [[Future plc]] |issue = May 2008 |accessdate = 2008-11-09 |page = 67 }}</ref> ===ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿ=== [[File:Replay editor.jpg|thumb|225px|left|ಮರುಆಟ ಸಂಪಾದಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಿಟಿಎ IVನ ವಿಂಡೋಸ್ ವರ್ಷನ್ಈ ದೃಶ್ಯವು ಗೇಮ್ ಪುಟೇಜ್ ಅನ್ನು ಚಿತ್ರೀರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] {{VG Requirements |useminandrec=yes |caption=System requirements |platform1=Windows<ref name="gta4pcrdsysre-ign"/> |os1= Windows Vista Service Pack 1 / Windows XP Service Pack 3 |cpu1=Intel Core 2 Duo 1.8 GHz, AMD Athlon X2 64 2.4 GHz |cpu1rec=Intel Core 2 Quad 2.4 GHz, AMD Phenom X3 2.1 GHz |memory1=1.0 GB (Windows XP) 1.5 GB (Windows Vista) |memory1rec= 2.0 GB (Windows XP) 2.5 GB (Windows Vista) |gpu1=256 MB Nvidia 7900 / 256 MB ATI X1900 |gpu1rec=512 MB Nvidia 8600 / 512 MB ATI 3870 |hdspace1=16&nbsp;GB of free space |hdspace1rec=18&nbsp;GB of free space |network1=Internet connection required for activation and multiplayer |sound1=100% DirectX 9.0c compliant card }} 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಂದು, [[ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಉತ್ತರ]] ಮತ್ತು [[ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಟೊರೊಂಟೋಗಳು ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌|ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಟೊರೊಂಟೋಗಳು <ref name="gta4pchan-IGNUK">{{cite web|url=http://pc.ign.com/articles/925/925457p1.html|title=Grand Theft Auto IV UK Hands-on|last=Robinson|first=Martin |date=2008-10-30 |publisher=IGN (UK) |accessdate=2008-10-30}}</ref><ref name="PCRelease-Take2" /> [[ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌]]]] ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಆಟವನ್ನು ಯೂರೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ 18 ನವೆಂಬರ್ 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ಪ್ರಕಟನೆಯಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಆನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2 ಮತ್ತು 3ನೇ ತಾರೀಖಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು.<ref name="gta4pcrdsysre-ign" /><ref name="gta4pchandson-eurog" /><ref name="PCRelease-Take2" /> ಅದು,<ref name="PCRelease-Take2" /> ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, [[ಅಂತರ-ಸೃಷ್ಟಿ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ರಿಪ್ಲೇ ಸಂಪಾದಕ ಮುಂತಾದ ಉಪಾಧಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://pc.ign.com/articles/925/925457p1.html|title=Grand Theft Auto IV UK Hands-on|last=Robinson|first=Martin |date=2008-10-30 |publisher=IGN (UK)|pages=2|accessdate=2008-11-04}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gamesradar.com/pc/grand-theft-auto-iv/preview/grand-theft-auto-iv-is-the-pc-version-the-best/a-200810301323482004/g-2008080416222952067|title=Grand Theft Auto IV: Is the PC version the best?|last=Nagata|first=Tyler|date=2008-10-30|publisher=[[GamesRadar]]|accessdate=2008-11-04|archive-date=2011-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728013706/http://www.gamesradar.com/pc/grand-theft-auto-iv/preview/grand-theft-auto-iv-is-the-pc-version-the-best/a-200810301323482004/g-2008080416222952067|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gamespot.com/pc/action/grandtheftauto4/news.html?sid=6200321&om_act=convert&om_clk=picks&tag=picks;title;4|title= GTAIV PC Hands-On: Video Editor and More |last=Coby|first=Alex Sassoon |date=2008-10-30|publisher=[[GameSpot]]|accessdate=2008-11-04}}</ref><ref name="ign-pc">{{cite web|url=http://pc.ign.com/articles/925/925105p1.html|title=Grand Theft Auto IV Hands-on|last=Onyett|first=Charles|date=2008-10-30|publisher=IGN|pages=2|accessdate=2008-11-04|archive-date=2008-11-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20081102175609/http://pc.ign.com/articles/925/925105p1.html|url-status=dead}}</ref> ರಿಪ್ಲೇ ಸಂಪಾದಕವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಆಟಗಾರರು, ಆಟದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಬಹುದು, ಆಮೇಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಸೋಶಿಯಲ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಬಹುದು.<ref name="ign-pc" /> ಜಾಲತಾಣವು [[ಗೇಮ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ - ನೇರಪ್ರಸಾರ]]ವನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಆಟಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ನಲ್ಲಿ 32 ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref name="gta4pcinfo-beefjack">{{cite web|url=http://www.beefjack.com/blog/fran/gta/gta-iv-pc-rockstar-announces-social-club-tv-and-official-site-updated/|title=GTA IV PC: Rockstar Announces Social Club TV and Official Site Updated|last=Stanyon|first=Matt|date=November 19, 2008|publisher=BeefJack|accessdate=2008-11-19|archive-date=2008-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20081219192949/http://www.beefjack.com/blog/fran/gta/gta-iv-pc-rockstar-announces-social-club-tv-and-official-site-updated/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pc.ign.com/articles/912/912071p1.html|title=Games for Windows Celebrates Two-Year Anniversary Like a Rockstar|date=2008-09-22|publisher=IGN|accessdate=2008-09-22}}</ref> [[ಸೆಕ್ಯೂರಾಮ್‌ (SecuROM)]] ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಟವಾಡಲು ಒಂದುಸಾರಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಆಕ್ಟಿವೇಷನ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://pc.ign.com/articles/934/934268p2.html|title=Rockstar Talks GTA IV PC DRM|date=2008-11-28|publisher=IGN|accessdate=2008-11-30|archive-date=2008-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20081201084923/http://pc.ign.com/articles/934/934268p2.html|url-status=dead}}</ref> ಆಟದ ವಿಂಡೊಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯು ಕನ್‌ಸೋಲ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ [[ಏಟಿಐ (ATi)]] ರೇಡಿಯಾನ್‌ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಅಡಾಪ್ಟರ್‌ ಒಡಂಬಡಲಿಲ್ಲ, ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಐ (SLI) ಇರಲಿಲ್ಲ, ಎಎ (AA) ಸಪೋರ್ಟ್, ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ, ಡಿಆರ್‌ಎಮ್‌ (DRM) ತೊಂದರೆಗಳು, ವಿಂಡೋಸ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿ (Windows XP) ಸರ್ವಿಸ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌ 3/ವಿಂಡೋಸ್‌ ವಿಸ್ತಾ ಸರ್ವಿಸ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌ 1 ಮುಂತಾದವುಗಳ ಅಗತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಗಮನಿಸದೆ ಹೋದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಹಲವು ಗ್ರಾಹಕರು ದೂರು ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.pcgameshardware.com/aid,669170/News/GTA_4_PC_Radeon_graphics_cards_cause_crashes_-_patch_en-route/|publisher=PC Games Hardware|title=GTA 4 (PC): Radeon graphics cards cause crashes – patch en-route?|date=3 December 2008|accessdate=6 December 2008|archive-date=6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081206045119/http://www.pcgameshardware.com/aid,669170/News/GTA_4_PC_Radeon_graphics_cards_cause_crashes_-_patch_en-route/|url-status=dead}}</ref> ಆಟವನ್ನು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವು ಆಟಗಾರರು ದೂರಿದರು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವಿಸ್ತಾ ಎಸ್‌ಪಿ 1 (Vista SP1) ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದೇ ಇದ್ದದ್ದು. ಹಲವಾರು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.1up.com/do/newsStory?cId=3171648|publisher=1UP.com|title=Grand Theft Auto 4 PC Suffering From Numerous Issues|date=4 December 2008|accessdate=6 December 2008}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಬಿಟ್‌-ಟೆಕ್]] ಕಂಪೆನಿಯು ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿ ನಾಲ್ಕು - "2008ರ ಅತ್ಯಂತ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಆಟ" ಎಂದು ಹೇಳುವವರೆಗೂ ಹೋಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.bit-tech.net/gaming/2008/12/30/top-five-worst-games-of-2008/2|title=Top Five Most Disappointing Games of 2008|date=30 December 2008|accessdate=31 December 2008}}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಜಿಟಿಎ 4 ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಯು ಕನ್‌ಸೋಲ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯಂತಿರದೆ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು. {{clear}} ==ಸ್ವೀಕಾರ== ===ವಿಮರ್ಶಾ ಸ್ವೀಕಾರ=== {{VG Reviews |MC = X360: 98/100<ref name="gta4360rev-Metac"/><br />PS3: 98/100<ref name="gta4ps3rev-Metac">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/games/platforms/ps3/grandtheftauto4?q=Grand%20Theft%20Auto%20IV|title=Grand Theft Auto 4 (PS3) Review|publisher=Metacritic|accessdate=2008-10-13|archive-date=2012-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120120192905/http://www.metacritic.com/game/playstation-3/grand-theft-auto-iv|url-status=dead}}</ref><br />PC: 90/100<ref>{{cite web |url=http://www.metacritic.com/games/platforms/pc/grandtheftauto4 |title=Grand Theft Auto IV (pc: 2008): Reviews |publisher=Metacritic.com |date=2008-12-02 |accessdate=2009-01-18 |archive-date=2012-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106212405/http://www.metacritic.com/game/pc/grand-theft-auto-iv |url-status=dead }}</ref> |GR = X360: 96.31%<ref>{{cite web |accessdate=2009-06-12 |url=http://www.gamerankings.com/xbox360/933037-grand-theft-auto-iv/index.html |title=Grand Theft Auto IV |publisher=[[Gamerankings]] |archive-date=2014-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911084911/http://www.gamerankings.com/xbox360/933037-grand-theft-auto-iv/index.html |url-status=dead }}</ref><br />PS3: 97.31% <ref>{{cite web|accessdate=2009-06-12|url=http://www.gamerankings.com/ps3/933036-grand-theft-auto-iv/index.html|title=Grand Theft Auto IV|publisher=[[Gamerankings]]|archive-date=2014-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019002823/http://www.gamerankings.com/ps3/933036-grand-theft-auto-iv/index.html|url-status=dead}}</ref> |PSM3 = 20/20 |OPM = 10/10 |OXMUK = 10/10<ref name="oxmuk"/> |OXM = 9.5/10 <!-- This score is for the official US Xbox Magazine. Unless you have a source that says it gave GTA a 10, don't change it --> |IGN = 10.0/10<ref name="ign review" /><!-- Conveys accuracy of review --> |1UP = A+<ref name="1up" /> |Edge = 10/10<ref name="EdgeReview">{{cite journal|author=Edge staff|journal=[[Edge (magazine)|Edge]]|month=June|year=2008|title=Grand Theft Auto IV review|issue=189}}</ref> |Gametrailers = 9.8/10<ref name="Gametrailers" /> |EuroG = 10/10<ref name="eurogamer" /> |GSpot = 10.0/10<ref name="calvert"/> |GI = 10/10<ref name="gameinformer">{{cite web |url=http://www.gameinformer.com/Games/Review/200806/R08.0425.1548.19614.htm |title=PERFECTION |accessdate=2008-04-29 |author=Andrew Reiner |year=2008 |month=April |publisher=[[Game Informer]] |archive-date=2008-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080429143518/http://www.gameinformer.com/Games/Review/200806/R08.0425.1548.19614.htm |url-status=dead }}</ref> }} ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಶ್ಲಾಘನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಮೊಬಿ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟಾಪ್‌ ಟೆನ್‌ ರಿವ್ಯೂಸ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಆಟ. ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಗೇಮ್‌ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಪಿಸಿ 3(PS3) ಆವೃತ್ತಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಹಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆಟದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ವಿಮರ್ಶಕರು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಬೇಕಿತ್ತು. 0/}''[[ಅಫಿಷಿಯಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ (Official Xbox Magazine)]]'' (ಯುಕೆ) ತನ್ನ ಮೇ 2008ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ರ ಮೇಲಿನ ಮೊದಲ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು, ಅದು ಆಟಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 10/10 ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಆಟವು "ಅದ್ಭುತ ಎನಿಸುವ ನೈಜ ಪ್ರಪಂಚ; ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ ಆಕ್ಷನ್‌-ಸಹಿತ ಘಟಕಗಳು; ಅಪ್ಪಟ ತನ್ಮಯಗೊಳಿಸುವ ಕಥೆ; ಭಾರಿ ರಂಜಿಸುವ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌;" ಮತ್ತು ಅದು "ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಸಹ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ಹೇಳಿತು.<ref name="oxmuk">{{cite web |url = http://www.oxm.co.uk/article.php?id=3993 |title = Xbox Review: Grand Theft Auto IV |accessdate = 2008-05-24 |author = Hicks, Jon |date = 2008-04-28 |publisher = ''[[Official Xbox Magazine#UK Edition|Xbox 360: The Official Magazine]]'' }}</ref> ''[[ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಅಫಿಷಿಯಲ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ (ಯುಕೆ)]]'' ಕೂಡ ತನ್ನ ಮೇ 2008ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಟಕ್ಕೆ 10/10 ಅಂಕ ನೀಡಿತು, ಆಟವನ್ನು "ಜಿಟಿಎಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತುಣುಕುಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸುವ ಮೇರುಕೃತಿ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿತು.<ref name="OPM Review" /> ''[[ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ ವರ್ಲ್ದ್ 360]]'' ಆಟಕ್ಕೆ 98% ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು, ಅದು ಯಾವುದೇ ಆಟಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕ ಇದಾಗಿತ್ತು. "ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಇದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹೇಗೋ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೂ ಇದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite|title=GTA IV review|author=Xbox World 360|publisher=Future Publishing|month=April | year=2008}}</ref> [[ಗೇಮ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ 10 ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು,<ref name="calvert">{{cite web|url=http://www.gamespot.com/xbox360/action/grandtheftauto4/review.html |title=Grand Theft Auto IV for Xbox 360 Review |accessdate=2008-04-29 |author=Justin Calvert |date=2008-04-29 |publisher=[[GameSpot]] |pages=2}}</ref><ref>{{cite web|url=http://uk.gamespot.com/users/RicardoT/show_blog_entry.php?topic_id=m-100-25399424|title=The scoop on the GTA IV score|date=2008-04-30|publisher=[[GameSpot]]|accessdate=2008-10-13|archive-date=2008-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20081217124238/http://uk.gamespot.com/users/RicardoT/show_blog_entry.php?topic_id=m-100-25399424|url-status=dead}}</ref> 2001ರಿಂದ ಗೇಮ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ ’ಪರಿಪೂರ್ಣ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲಾಯಿತು ವಿಮರ್ಶೆಯು ಆಟವನ್ನು,"ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ಉಪಾಧಿ"ಗಳೊಂದಿಗೆ "ಆಗ್ರಹಿಸುವ" ಆಟ ಎಂದು ಕರೆಯಿತು ಮತ್ತು ''ಜಿಟಿಎ IV'' "''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ'' ದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು."<ref name="calvert" />[[ಐಜಿಎನ್‌]]ನ ಹಿಲೆರಿ ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ ಆಟಕ್ಕೆ 10/10 ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು, ಆಟವು ಪ್ರಸ್ತುತಿ, ಶಬ್ದ, ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್‌, ಆಡುವ ರೀತಿ, ಮತ್ತು ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಭಾವ ಎಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ 10/10 ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ನೇರ-10 ಉಪಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಆಟ ಇದು. ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ ಆಟವನ್ನು "''[[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ III]]'' ರರಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ರೀತಿಯ ನೆಗೆತ", ಎಂದು ಕರೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು "ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ದೌರ್ಬಲ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ ತೆರೆದ ಪ್ರಪಂಚದ ಆಟಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಒರೆಗಲ್ಲನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ ಮಾಡಿದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಟೀಕೆ ಎಂದರೆ "ಕವರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣುವ ದೋಷಗಳು", ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಹೀಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು "ನಾವು ಸುಲಭವಾಗಿ 10 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ-ಅಂಕಗಳಿಗೇ ಶೋಭೆ ತರುವ ಆಟಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ."<ref name="ign review">{{cite web |url = http://xbox360.ign.com/articles/869/869381p1.html |title = Grand Theft Auto IV Review |accessdate = 2008-04-26 |author = Goldstein, Hilary |date = 2008-04-25 |publisher = IGN }}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ''[[ಡೈಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌]]'' ಆಟವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ ತನ್ನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು: "ಇದು ಕನ್‌ಸೋಲ್‌ಅನ್ನೇ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಆಟ, ವರುಷಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಬರುವಂಥದ್ದು ಮತ್ತು ಜನರು ಆ ಕಾಲದ ವಿಭಿನ್ನ ಆಟ ಎಂದು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಆಟ."<ref>{{cite web|url=http://www.dailystar.co.uk/gameon/view/35544/Joy-Ride-Grand-Theft-Auto-IV/| title = Daily Star Review|accessdate=2008-04-20}}</ref> ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ಕೂಡ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನೇ ನೀಡಿತು, "ಉಗ್ರ, ಚತುರ, ಧರ್ಮಾತೀತ, ಆಕರ್ಷಣೀಯ, ಬೀಭತ್ಸ, ಕುಶಲತಂತ್ರದ, ವೈಭವಪೂರ್ಣ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಗ್ರಹಿಸುವ ಮನರಂಜನೆಯ ಮಾರುವೇಷ ಧರಿಸಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಡಂಬನೆ."<ref name="schiesel" /> ''[[ಎಂಪೈರ್‌]]'' ಸಿನಿಮಾ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಆಟವನ್ನು "ಪರಿಪೂರ್ಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಾದದ್ದು" ಎಂದು ಕರೆದು 5/5 ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="empire">{{cite web|url=http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?GID=522|title=Empire Reviews Central – Review of Grand Theft Auto IV|accessdate=2008-04-21|archive-date=2014-09-14|archive-url=https://www.webcitation.org/6SZTnfaDQ?url=http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?GID=522|url-status=dead}}</ref>''ಜಿಟಿಎ IV'', ಬಹುತೇಕ ಒಕ್ಕೊರಲಿನ ಹೊಗಳಿಕೆಯನ್ನೇ ಗಳಿಸಿದರೂ, ಕೆಲವು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತನ್ನ [[ವಿಂಡೋಸ್‌]] ಪೋರ್ಟ್‌ನ ಬಗೆಗೆ.<ref name="criticism">{{cite web|url=http://www.joystiq.com/2008/04/29/nega-review-grand-theft-auto-iv/|title=Nega-review: Grand Theft Auto IV|accessdate=2008-04-29}}</ref> [[ಆರ್ಸ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಾ]]ದ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಆಟವು "...ಪರಿಪೂರ್ಣ[ವಾಗಿ] ಇಲ್ಲ ಅದು ಪ್ರಶ್ನಿಸದ, ಹಸನಾದ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ವಿಧದಲ್ಲಿ, ''[[Grand Theft Auto: San Andreas|ಸ್ಯಾನ್‌ ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್‌‌]]'' ನಿಂದ ಉಪೇಕ್ಷಿತ ಪ್ರತ್ಯಾವರ್ತನೆ (slight regression) ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ: ವಾಹನಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಕಥಾ ಮಿಷನ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ನಗರದ ಗಾತ್ರವೇ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ." ಎನ್ನುತ್ತದೆ.<ref name="arstechnica">{{cite web|url=https://arstechnica.com/reviews/games/gta-4-review.ars|title=The streets hit back: a review of Grand Theft Auto IV|accessdate=2008-05-01}}</ref> ಗೇಮ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ ಸ್ನೇಹಪರ ಎಐನಲ್ಲಿ(AI) ತೊಂದರೆಗಳಿರುವುದನ್ನೂ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಕಣ್ಣು ತಪ್ಪಿಸುವುದು "ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿಯೇ ಸುಲಭ" ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿತು.<ref name="calvert" /> ಆಟದ ಕವರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಗುರುತಿಸಿದ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ದೂರುಗಳಿದ್ದವು, ’ಬಾಕ್ಸ್‌-ಫಿಲ್ಡ್‌’ (box-filled) ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಎಡವುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕವರ್‌ ಪಾಯಿಂಟುಗಳ ಜಿಡ್ಡುತನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಯಿತು.0/}<ref name="oxmuk" /><ref name="ign review" /><ref name="eurogamer">{{cite web |url=http://www.eurogamer.net/article.php?article_id=134493 |title=Grand Theft Auto IV Review // Xbox 360 /// Eurogamer |accessdate=2008-04-29 |author=Tom Bramwell |date=2008-04-27 |publisher=[[Eurogamer]] |pages=3 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112024534/http://www.eurogamer.net/articles/grand-theft-auto-iv-review |url-status=dead }}</ref> ಆಗಾಗ್ಗೆ,ಕಾಣುವ ಹಾಗೆ ಪಾಪ್‌-ಇನ್‌ಗಳ ಇರುವುದನ್ನೂ ಟೀಕಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="oxmuk" /><ref name="1up">{{cite web|url=http://www.1up.com/do/reviewPage?cId=3167589|title=Grand Theft Auto IV review|accessdate=2008-04-27|author=Crispin Boyer|date=2008-04-27|publisher=[[1UP.com]]|archive-date=2012-02-15|archive-url=https://www.webcitation.org/65SnjQaxl?url=http://www.1up.com/reviews/grand-theft-auto-iv|url-status=dead}}</ref><ref name="eurogamer" /> ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ‌'' ಸಮುದಾಯಗಳು, [[ಗೇಮ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌]] ಮತ್ತು ಇತರೆ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆಟದ ಅತಿರೇಕ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿದ್ದಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ತನ್ನ ಪರಾವಲಂಬಿತನಕ್ಕೂ ಆಟವನ್ನು ಟೀಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ [[ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಕ್ಲಬ್‌]], [[ಸೆಕ್ಯೂರಾಮ್‌]], ಮತ್ತು [[ಗೇಮ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ - ನೇರಪ್ರಸಾರ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಂಗಲ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿಂಡೋಸ್‌-ನೇರಪ್ರಸಾರವಿಲ್ಲದೆ ಸೇವ್‌ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರಂದು, ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಒಂದು ತೇಪೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ===ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು=== ಆಟದ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಟೇಕ್‌-ಟು ಇಂಟರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್‌]] ನ ಶೇರು 3.4%ದಷ್ಟು ಗಳಿಕೆ ಕಂಡಿತು.[278] [[ರಾಯಿಟರ್ಸ್]] ನ ಸ್ಕಾಟ್‌ ಹಿಲ್ಲಿಸ್‍ ಮೊದಲ ವಾರದ ವ್ಯಾಪಾರ $400 ಮಿಲಿಯನ್‌ ದಾಟಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="shares rise" /> ಕೆಲವು ನಿರೀಕ್ಷಕರು ''ಜಿಟಿಎ IVರ ಯಶಸ್ಸು 2 ಮೇ 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾಣುವ '' '''[[ಐರನ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌]]'' ಸಿನಿಮಾದ ಬಾಕ್ಸ್‌ ಆಫೀಸ್‌ ಅನ್ನೇ ಕುಗ್ಗಿಸಿಬಿಡಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು, ಯಾವುದೇ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ವಿಡಿಯೋ-ಆಟಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ತಾರೀಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ನಿದರ್ಶನವಾಯಿತು.'' ''' <ref>{{cite web |url=http://www.canada.com/topics/technology/games/story.html?id=00fb5015-0575-4889-817c-c79f4f4cf176&k=64752 |title=Grand Theft Auto could be Hollywood's biggest summer competition |accessdate=2008-04-28 |author=Nick Lewis |date=2008-04-28 |publisher=Canada.com |archive-date=2008-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080501092757/http://www.canada.com/topics/technology/games/story.html?id=00fb5015-0575-4889-817c-c79f4f4cf176&k=64752 |url-status=dead }}</ref>'''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈ‌ಮ್ಸ್‌]]ನ ''ಮ್ಯಾಟ್‌ ರಿಚೆಲ್‌'' ''ಅವರು "ಈ ಆಟದ ಬಿಡುಗಡೆ, ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳ ಈವರೆಗಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಲಿದೆ" ಎಂದರು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ 5 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳು ಬಿಕರಿಯಾಗಲಿವೆ ಎಂದರು.'' <ref name="richtel">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/04/29/technology/29game.html |title=For Gamers, the Craving Won't Quit |accessdate=2008-04-29 |author=Matt Richtel |date=2008-04-29 |work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]}}</ref>''' '''''ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಮೈಕೇಲ್‌ ಪ್ಯಾಚರ್‌ 2008ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 11 ರಿಂದ 13 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಘಟಕಗಳು ಬಿಕರಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದರು. '' ''' ''' ಯುಎಸ್‌ ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ತಂತ್ರಾಂಶ ವ್ಯಾಪಾರದ 3.2% ಅಷ್ಟನ್ನು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ, ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ 16 ರಿಂದ 19 ಮಿಲಿಯನ್‌ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುವುದೆಂದದೂ ''ಪ್ಯಾಚರ್'' ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದರು.'' <ref name="big or huge" />''' '''''ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಈವನ್‌ ವಿಲ್ಸನ್‌'' ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ‌ IV''ರ ಪ್ರಾರಂಭದ ವಾರದಲ್ಲಿ $550 ಮಿಲಿಯನ್‌ ವ್ಯಾಪಾರ ಆಗಬಹುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದರು.'' <ref name="big or huge">{{cite web |url=http://www.gamespot.com/news/6190011.html |title=GTAIV: Big or huge? |accessdate=2008-04-28 |author=Tom Magrino |date=2008-04-28 |publisher=[[GameSpot]]}}</ref>''' ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ‌ IV'' ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮದ ಎರಡು ವ್ಯಾಪಾರ-ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಒಂದು-ದಿನದ ಮತ್ತು ಏಳು-ದಿನದ ಬಿಕರಿ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರಕಾರ.<ref>{{cite web|url=http://www.vnunet.com/vnunet/news/2216243/gta-hijacks-sales-crown |title=GTA IV smashes sales records |accessdate=2008-05-26 |author=Shaun Nichols |date=2008-05-09 |publisher=vnunet.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080514211404/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2216243/gta-hijacks-sales-crown|archivedate=2008-05-14}}</ref> ಲಭ್ಯವಾದ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು 3.6 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಯಿತು, ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ 6 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳೂ ಬಿಕರಿಯಾದವು ($500 ಮಿಲಿಯನ್‌ ವ್ಯಾಪಾರವಾಯಿತು).<ref>{{cite news |url = https://www.nytimes.com/2008/05/07/technology/07game.html | title = A $500 Million Week for Grand Theft Auto | publisher = New York Times | first = Mike | last = Richtel | date = 2008-05-07 | accessdate = 2008-05-07}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/hotStocksNews/idUSWNAS233520080507 |title=Take-Two's Grand Theft Auto 4 sales top $500 million |accessdate=2008-05-08 |author=Franklin Paul |date=2008-05-07 |publisher=Reuters}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಆಟದ 631,000 ಪ್ರತಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು,<ref>{{cite web |url=http://www.mcvuk.com/news/30473/UK-CHARTS-All-conquering-GTA-IV-hits-No1 |author=Tim Ingham |title=UK CHARTS: All-conquering GTA IV hits No.1 |date=2008-05-06 |publisher=[[Market for Home Computing and Video Games]] |accessdate=2008-05-16 |archive-date=2011-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511080813/http://www.mcvuk.com/news/30473/UK-CHARTS-All-conquering-GTA-IV-hits-No1 |url-status=dead }}</ref><ref name="UKfirstweeksales" />[[ಚಾರ್ಟ್‌-ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌]]ನ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಆಟವಾಯಿತು.<ref name="UKfirstdaysales">{{cite web |title=GTA IV smashes day one sales record |author=Tim Ingham |publisher=[[Market for Home Computing and Video Games]] |url=http://www.mcvuk.com/news/30423/GTA-IV-smashes-one-day-sales-record |date=2008-04-30 |accessdate=2008-05-16 |archive-date=2011-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612074737/http://www.mcvuk.com/news/30423/GTA-IV-smashes-one-day-sales-record |url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಹಿಂದೆ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದವರು''[[Grand Theft Auto: San Andreas]]'', 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ 501,000 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="UKfirstweeksales" /><ref name="UKfirstdaysales" /><ref>{{cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/news/1915219/Grand-Theft-Auto-IV-becomes-UKandrsquos-fastest-selling-game.html |title=Grand Theft Auto IV is fastest-selling game |accessdate=2008-05-01 |author=Claudine Beaumont |date=2008-05-01 |work=[[The Daily Telegraph]] |archive-date=2008-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081219192918/http://www.telegraph.co.uk/news/1915219/Grand-Theft-Auto-IV-becomes-UKandrsquos-fastest-selling-game.html |url-status=dead }}</ref> [[ಎನ್‌ಪಿ‌ಡಿ ಗ್ರೂಪ್‌ (NPD Group)]]ನ ಪ್ರಕಾರ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ಐದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ 360ರ ಮೇಲೆ 1.85 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 3ರ ಮೇಲೆ 1 ಮಿಲಿಯನ್ ಘಟಕಗಳು ಬಿಕರಿಯಾದವು;<ref>{{cite web |url=http://www.gamespot.com/news/6191066.html |author=Brendan Sinclair |title=NPD: US game revs spike on 2.85M GTAIVs |date=2008-05-15 |publisher=[[GameSpot]] |accessdate=2008-05-16}}</ref> ಚಾರ್ಟ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ 360 ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 514,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 3 ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 413,000, ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು.<ref name="UKfirstweeksales">{{cite web |url=http://www.gamesindustry.biz/articles/gta-iv-926-000-copies-sold-in-five-days |author=Mark Androvich |title=GTA IV: 926,000 copies sold in five days |date=2008-05-06 |publisher=[[GamesIndustry.biz]] |accessdate=2008-05-16}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.mcvuk.com/news/30468/360-outselling-PS3-in-GTA-software-battle |author=Tim Ingham |title=360 outselling PS3 in GTA software 'battle' |date=2008-05-06 |publisher=[[Market for Home Computing and Video Games]] |accessdate=2008-05-16}}</ref> ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ರ ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ 360 ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 3 ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ 2008ನೇ ಸಾಲಿನ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಐದು ಮತ್ತು ಎಂಟನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇವೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಆವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿ 3.29 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರೆ, ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 3 ಆವೃತ್ತಿ 1.89 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು, ಒಟ್ಟಾರೆ 5.18 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.<ref name="gamedaily">{{cite web |title=NPD: Nintendo Drives '08 Industry Sales Past $21 Billion |url=http://www.gamedaily.com/articles/news/npd-nintendo-drives-08-industry-sales-past-21-billion-/?biz=1 |publisher=[[Game Daily]] |accessdate=2009-01-15 |date=2009-01-15 |archive-date=2009-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090117013042/http://www.gamedaily.com/articles/news/npd-nintendo-drives-08-industry-sales-past-21-billion-/?biz=1 |url-status=dead }}</ref> [[ಪ್ಯೂರ್ಟೊ ರಿಕೊ]] ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾದಿರಿಸುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆನಂತರದ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮುಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತ [[ಗೇಮ್‌ಸ್ಟಾಪ್‌]] ಮತ್ತು [[ಇಬಿ ಗೇಮ್ಸ್‌]]ಗಳು, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲನೇ ವಾರದ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟವೇ ಮುಂದಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web| url=http://www.primerahora.com/noticia/otras_panorama/noticias/boricuas_atraidos_a_violento_videojuego/188798| title=Boricuas atraídos a violento videojuego| author=Francisco Rodríguez-Burns| publisher=Primera Hora| language=Spanish| date=2008-05-10| accessdate=2008-05-13| archive-date=2009-02-12| archive-url=https://web.archive.org/web/20090212225121/http://www.primerahora.com/noticia/otras_panorama/noticias/boricuas_atraidos_a_violento_videojuego/188798| url-status=dead}}</ref> [[ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 3]] ಆವೃತ್ತಿಗಿಂತ [[ಗೇಮ್‌ಸ್ಟಾಪ್‌]] ಮತ್ತು [[ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ 360]] ಆವೃತ್ತಿಗಳು 2:1 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಬಿಕರಿಯಾದವು.<ref>{{cite web |url=http://blog.newsweek.com/blogs/levelup/archive/2008/05/12/scoop-gamestop-says-360-has-a-2-1-advantage-over-ps3-in-gta-iv-sales.aspx |title=Scoop: GameStop Reveals That When It Comes to Grand Theft Auto IV, Xbox 360 Has a 2–1 Advantage Over Playstation 3 In First Week Sales |author=N'Gai Croal |accessdate=2008-05-14 |date=2008-05-12 |publisher=[[Newsweek]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080514051840/http://blog.newsweek.com/blogs/levelup/archive/2008/05/12/scoop-gamestop-says-360-has-a-2-1-advantage-over-ps3-in-gta-iv-sales.aspx |archivedate=2008-05-14 |url-status=live }}</ref> 3 ಮೇ 2008ರಲ್ಲಿ, ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' "24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿದ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್" ಮತ್ತು "24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್" ಎನ್ನುವ ಎರಡು [[ಗಿನ್ನಿಸ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು]] ಮುರಿಯಿತು. ಇದು ಮೊದಲ ದಿನ 3.6 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿತು, ಸರಿಸುಮಾರು $310 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಇದು ಸಮವಾಗಿತ್ತು. ''[[ಹ್ಯಾಲೊ 3]]'', $170 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ "24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌" ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ದಿನದ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿಯೇವ್ ಮುರಿಯಿತು,<ref>{{cite web |url=http://gamers.guinnessworldrecords.com/news/130508_GTA_IV_break_record.aspx |title=Confirmed: Grand Theft Auto IV Breaks Guinness World Records With Biggest Entertainment Release Of All-Time |accessdate=2008-05-13 |date=2008-05-13 |publisher=[[Guinness World Records]] |archive-date=2010-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101223211049/http://gamers.guinnessworldrecords.com/news/130508_GTA_IV_break_record.aspx |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ ಇದರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ''[[Call of Duty: Modern Warfare 2]]'' ಮುರಿಯಿತು.ಟೇಕ್‌-ಟು ಇಂಟರ್‌ಆಕ್ಟಿವ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, 31 ಮೇ 2008ರ ವೇಳೆಗೆ 11 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ 8.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite press release |url=http://ir.take2games.com/ReleaseDetail.cfm?ReleaseID=314411 |title=Take-Two Interactive Software, Inc. Reports Strong Second Quarter Fiscal 2008 Financial Results |publisher=[[Take-Two Interactive]] |date=2008-06-05 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=2008-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080913213453/http://ir.take2games.com/ReleaseDetail.cfm?ReleaseID=314411 |url-status=dead }}</ref> ಎನ್‌ಪಿ‌ಡಿ ಗ್ರೂಪ್‌ ಮತ್ತು [[ಜಿಎಫ್‌ಕೆ]] ಚಾರ್ಟ್‌-ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, 1 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2008ರ ವೇಳೆಗೆ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ 4.711ಮಿಲಿಯನ್‍ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯುಕೆನಲ್ಲಿ 1.582 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಘಟಕಗಳನ್ನು, ಒಟ್ಟಾರೆ 6.293 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref>{{cite press release |title=Leading Market Research Firms Join Forces to Provide First Multi-Continent View Of Video Game Software Sales |url=http://www.npd.com/press/releases/press_080821.html |date=2008-08-21 |accessdate=2008-08-23 |publisher=[[NPD Group]], [[GfK]] [[Chart-Track]], [[Enterbrain]] |archive-date=2018-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919083303/https://www.npd.com/press/releases/press_080821.html |url-status=dead }}</ref> ಟೇಕ್‌‌-ಟು ಇಂಟರ್‌ಆಕ್ಟಿವ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ 16 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2008ರ ವೇಳೆಗೆ, 10 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="salesfigure">{{cite press release |url=http://www.eurogamer.net/articles/grand-theft-auto-iv-ships-13-million-units |title=Grand Theft Auto IV ships 13 million units |publisher=[[Take-Two Interactive]] |date=2008-09-04 |accessdate=2008-09-08}}</ref> [[ಮೀಡಿಯಾ ಕ್ರಿಯೇಟ್‌]]ನ ಪ್ರಕಾರ, ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾದ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಿಗೇ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ಮೂರರ ಮೇಲೆ 133,000 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ 360ರ ಮೇಲೆ 34,000 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://kotaku.com/5078486/grand-theft-auto-iv-1-with-a-bullet-in-japan |title=Grand Theft Auto IV #1 With A Bullet In Japan |author=Michael McWhertor |date=2008-11-06 |publisher=Kotaku |accessdate=2008-11-07}}</ref> ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯ ಆಟವು ತುಲನೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಎನ್‌ಪಿ‍ಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಟವು ತನ್ನ ವಾರದ ಟಾಪ್‌ ಟೆನ್‌ನಲ್ಲಿ #7ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.shacknews.com/onearticle.x/56384|title=Weekly PC Sales: A Slow Start for GTA 4|publisher=[[Shacknews]]|date=15 December 2008|accessdate=24 December, 2008}}</ref> ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಎನ್‌ಪಿಡಿ ಗ್ರೂಪ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಟಾಪ್‌ ಟೆನ್‌ನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರೆಯಾಗಿ ಹೋಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.shacknews.com/onearticle.x/56495|title=Weekly PC Sales: Grand Theft Auto 4 PC Disappears; Left 4 Dead, Call of Duty Gain Ground|publisher=[[Shacknews]]|date=22 December 2008|accessdate=24 December, 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gamecyte.com/grand-theft-auto-4-pc-drops-out-of-npds-top-10-pc-list-in-second-week|title=Grand Theft Auto 4 PC Drops Out of NPD’s Top 10 PC List in Second Week|publisher=GameCyte|date=23 December 2008|accessdate=24 December, 2008|archive-date=9 ಮಾರ್ಚ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090309205050/http://www.gamecyte.com/grand-theft-auto-4-pc-drops-out-of-npds-top-10-pc-list-in-second-week|url-status=dead}}</ref> 31 ಜನವರಿ 2009ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಗೇಮ್ಸ್‌ನ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IVರ 13 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಘಟಕಗಳನ್ನು ರಫ್ಟು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://ir.take2games.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=370041 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-21 |archive-date=2010-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100310111308/http://ir.take2games.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=370041 |url-status=dead }}</ref> ===ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== [[File:MichaelHollickCC08.jpg|thumb|right|ನಿಕೊ ಬೆಲಿಕ್‌ನ ಧ್ವನಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಮೈಕೆಲ್ ಹೊಲಿಕ್, "ಬೆಸ್ಟ್ ಪರ್ಫಾಮೆನ್ಸ್ ಬೈ ಹ್ಯೂಮನ್ ಮೇಲ್" ಗೆ ಸ್ಪೈಕ್ ಟಿವಿ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಗಳಿಸಿದರು.]] ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಸಿಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶನಾ ಶ್ಲಾಘನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV'' ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶನದವರಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಆಟವು ಆ ವರ್ಷದ ಉಳಿದ ಆಟಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಲವತ್ತು ಗೇಮ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಂದ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್ 3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360 ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ [[ಗೇಮ್ ರ್‍‍ಯಾಂಕಿಗಿ]]ನ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡನೇಯ ಮತ್ತು ಆರನೇಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಳೆಂದು ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.gamerankings.com/browse.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-01-21 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624170414/http://www.gamerankings.com/browse.html |url-status=dead }}</ref> ಕೆಳಗಿನವು ಅದು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾಗಿದೆ( ಎಲ್ಲವೂ 2008ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ): *[[ಐಜಿಎನ್]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಅದರ "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ [[ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360 ]]‍ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಆಟ", "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಪಿಸಿ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಆಟ", "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಟೆಕ್ನೊಲೊಜಿ(ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360)", "ಬೆಸ್ಟ್ ವೊಯ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿಂಗ್ (ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360/ಪಿಎಸ್3/ಪಿಸಿ)" ಮತ್ತು "ಬೆಸ್ಟ್ ಸ್ಟೋರಿ(ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360/ಪಿಎಸ್3) " ಎಂಬಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. *[[ಗೇಮ್‌ಟ್ರೇಲರ್ಸ್]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ "ವರ್ಷದ ಆಟ", "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಎಡ್ವೆಂಚರ್ ಆಟ", "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಕತೆ", "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360 ಆಟ", "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಶನ್ 3 ಆಟ" ಮತ್ತು ಆಟದ ಟ್ರೇಲರಿಗೆ " ವರ್ಷದ ಟ್ರೇಲರ್" ಎಂಬಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. *[[ಸ್ಪೈಕ್ ಟಿವಿ]]ಯು ತನ್ನ ''[[ವಿಡಿಯೊ ಆಟಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]'' ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ " ವರ್ಷದ ಆಟ" ಮತ್ತು " ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಆ‌ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಎಡ್ವೆಂಚರ್ ಆಟ" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅವರು ಮೈಕಲ್ ಹೊಲ್ಲಿಕ‌ನಿಗೆ ಆತ [[ನಿಕೊ ಬೆಲ್ಲಿಕ್]] ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಶ್ರಾವ್ಯ ನಟನೆಗಾಗಿ "ಮಾನವ ಪುರುಷನಿಂದ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ " ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://biz.yahoo.com/prnews/081214/ny52178.html?.v=1 |title=Spike TV Announces 2008 'Video Game Awards' Winners |accessdate = 2008-12-15 |date=2008-12-14}}</ref> *[[ಗೇಮ್‍ಸ್ಪೈ]] ತನ್ನ ''ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ " ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಕತೆ" ಮತ್ತು "ವರ್ಷದ ಪಾತ್ರ" ([[ಬ್ರುಸ್ ಕಿಬ್ಬುಟ್ಜ್]] ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ )ಎಂಬಂತಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. *[[ಗೇಮ್‌‍ಸ್ಪೊಟ್]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ " ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟ" ಮತ್ತು " ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360 ಆಟ" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಬ್ರುಸ್ "ಬ್ರುಸಿ" ಕಿಬ್ಬುಟ್ಜ್ " ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಪಾತ್ರ" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. *[[ಜಾಯಿಂಟ್‌ಬೊಂಬ್]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ " ವರ್ಷದ ಆಟ" ಮತ್ತು "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಮಲ್ಟಿ-ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರಂ ಆಟ" ಎಂಬ ಪ್ರಷಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *[[ಕೊಟಕು]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಮತ್ತು "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಬರವಣಿಗೆ" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. *[[ಗೇಮ್ ಇನ್‌ಫೋರ್ಮರ್]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *[[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋನಿಕ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಮಾಸಿಕ]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *[[ಐಜಿಎನ್]] ಎಯು ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *ಕನ್ಸೋಲ್ ಮೊನಸ್ಟರ್ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *ಗೇಮರ್‌ವಿಶನ್ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಮತ್ತು "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಎಡ್ವೆಂಚರ್ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *ಥಂಡರ್‌ಬೊಲ್ಟ್ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಂ ಗೇಮರ್ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಮತ್ತು "ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಎಡ್ವೆಂಚರ್ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *[[ಲೊಸ್ ಎಂಜಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *[[ಟೈಮ್ (ಮ್ಯಾಗಜೀನ್)]] ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. *ಆಟೊಮಿಕ್ ಗೇಮರ್ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ತನ್ನ 2008ರ "ವರ್ಷದ ಆಟ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. {{start box}} {{succession box | before = [[Bioshock]]| title = [[Spike TV Video Game Awards]]' Game of the Year| years = [[೨೦೦೮]] | after = [[Uncharted 2: Among Thieves]]}} {{end box}} ===ವಿವಾದಗಳು=== {{Main|Grand Theft Auto IV controversies}} ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೂ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರವೂ, ಬಹಳಷ್ಟು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗಿದೆ. [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಗ್ಯಾಲೊವೇ]], [[ಜ್ಯಾಕ್‌ ಥಾಮ್ಸನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಹಿಲೆರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್‌]] ರಂತಹ ಪ್ರಖ್ಯಾತರೂ, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಅಫಿಷಿಯಲ್ಸ್‌ ಮತ್ತು [[ಮದರ್ಸ್ ಎಗೇನ್‌ಸ್ಟ್ ಡ್ರಂಕ್‌ ಡ್ರೈವಿಂಗ್‌]] (MADD - Mothers Against Drunk driving) ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಈ ಆಟವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.gamespot.com/news/6190213.html?action=convert&om_clk=latestnews&tag=latestnews;title;3|title=Mothers against GTAIV's drunk driving|last=Sinclair|first=Brendan |date=2008-04-30|publisher=[[GameSpot]]|accessdate=2008-10-13}}</ref> ಆಟಗಾರಾರ ’[[ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿ ವಾಹನ ಓಡಿಸುವ]] ಸಾಮರ್ಥ್ಯ’ದ ಕಾರಣ ಆಟವನ್ನು ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನ ಆಟಗಾರರಿಗೆ "ಎಮ್‌" (M ) ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಏರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕ ಆಟಗಾರರಿಗೆ "ಏಒ," (AO) ವರೆಗೆ ಏರಿಸಬೇಕೆಂದು ಮ್ಯಾಡ್‌ (MADD) ಇಎಸ್‌ಆರ್‌ಬಿ (ESRB)ಯನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡಿತು..ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಜಿಟಿಎ IV'' ಆಟವನ್ನು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿಂಗಡಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="smh-censor">{{cite web |url=http://blogs.smh.com.au/screenplay/archives/017808.html |title=GTA IV edited for Australia |accessdate=2008-04-05 |last=Hill |first=Jason |date=2008-04-04 |work=The Sydney Morning Herald |archive-date=2015-05-16 |archive-url=https://www.webcitation.org/6YZOtVtE9?url=http://blogs.smh.com.au/screenplay/archives/017808.html |url-status=dead }}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಕಾನೂನಿನ ಕಾರಣ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಸಂಕಲಿತ ಆಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದದ್ದಕ್ಕೆ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫ್‌ ಎನ್ನುವ 21 ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ಆಟವನ್ನು ನ್ಯೂಜಿಲಾಂಡ್‌ನ [[ಒಫ್‌ಎಲ್‌ಸಿ]](OFLC)ಗೆ ಪುನಃ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಆನಂತರ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸಂಕಲಿತ ಆಟಕ್ಕೆ R18 (ಆರ್‌18) ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.stuff.co.nz/4557930a10.html|title=GTA IV unedited in New Zealand|last=Cardy|first=Tom|date=2008-05-23|publisher=Stuff.co.nz|accessdate=2008-08-09|archive-date=2008-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080701234824/http://www.stuff.co.nz/4557930a10.html|url-status=dead}}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ರ ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಯು ಅಸಂಕಲಿತ ಎಂದು ವರದಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಅನ್ಯದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಂತೆ MA15+ (ಎಮ್‌ಎ15+) ಶ್ರೇಣಿಯದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://au.gamespot.com/pc/action/grandtheftauto4/news.html?sid=6201744&om_act=convert&om_clk=newsfeatures&tag=newsfeatures;title;1|title=Uncut GTAIV PC coming to Australia|last=Chiappini|first=Dan|date=2008-11-30|publisher=Gamespot|accessdate=2008-12-01|archive-date=2008-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20081217124031/http://au.gamespot.com/pc/action/grandtheftauto4/news.html?sid=6201744&om_act=convert&om_clk=newsfeatures&tag=newsfeatures;title;1|url-status=dead}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಆಟವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಂಗಡಿಗಳ ಕೆಲಸಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧ ಎಸಗಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳೂ ಬಂದಿದ್ದವು.<ref>{{cite news |url=http://www.reghardware.co.uk/2008/04/30/gta_gamer_stabbed/ |title=Grand Theft Auto 4 queue man stabbed in head |first=James |last=Sherwood |publisher=[[The Register]] |date=2008-04-30}}</ref><ref name="UK violence">{{cite news |url=http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/article3839991.ece |title=Man stabbed while waiting to buy Grand Theft Auto IV |date=2008-04-29 |first=Holden |last=Frith |publisher=[[The Times]] |access-date=2010-01-21 |archive-date=2008-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517012339/http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/article3839991.ece |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.chesterchronicle.co.uk/chester-news/chester-breaking-news/2008/05/01/chester-boys-attacked-by-grand-theft-auto-snatchers-59067-20847718/ |title = Chester boys attacked by Grand Theft Auto snatchers |accessdate = 2008-11-09 |author = Mannion, Paul |date = 2008-05-01 |publisher = [[Chester Chronicle]] |archive-date = 2012-06-29 |archive-url = https://archive.today/20120629104630/http://www.chesterchronicle.co.uk/chester-news/chester-breaking-news/2008/05/01/chester-boys-attacked-by-grand-theft-auto-snatchers-59067-20847718/ |url-status = dead }}</ref> [[ಕ್ರೊಯ್‌ಡೊನ್‌‌]]ನ [[ಗೇಮ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಲ್ಲೆ ಇಂತಹ ಒಂದು ಘಟನೆ. ಇದನ್ನು ಆಮೇಲೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲವೆಂದೂ, ಪಬ್‌ನಿಂದ<ref>{{cite web|url=http://www.mcvuk.com/news/30421/Croydon-stabbing-had-nothing-to-do-with-GTA|title=Croydon stabbing 'had nothing to do with GTA’|last=Ingham|first=Tim |date=April 30, 2008|publisher=[[Market for Home Computing and Video Games]]|accessdate=2008-11-21}}</ref> ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರ ನಡುವಿನ ವಾದವಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು "[[ಮ್ಯಾಧ್ಯಮದ ವಿಭ್ರಾಂತಿ]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.vnunet.com/vnunet/news/2215574/grand-theft-auto-stabbing |title=Grand Theft Auto stabbing disputed |author=Iain Thomson |publisher=[[Yahoo! News]] |date=2008-04-30 |accessdate=2008-05-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080725041929/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2215574/grand-theft-auto-stabbing|archivedate=2008-07-25}}</ref> ಜೂನ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ, [[ನ್ಯೂ ಹೈಡ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಹಲವು ಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಿ ದರೋಡೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು [[ಕಾರ್‌ಜ್ಯಾಕಿಂಗ್‌]] ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಆರು ಜನ ಯುವಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಪೊಲೀಸರ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಯುವಕರು ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತರಾದೆವೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web |url = http://www.nypost.com/seven/06272008/news/regionalnews/game_boy_havoc_on_li_117455.htm?CMP=EMC-email_edition&DATE=06272008 |title = 'Game Boy' Havoc on LI |accessdate = 2009-02-07 |author = Crowley, Kieran |date = 2008-06-27 |publisher = [[New York Post]] }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮೊದಲ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಭಾಗ - ''[[Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned|ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡ್ಯಾಮ್ಡ್‌]]'', ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಳ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಗಂಡು ದೇಹದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ನಗ್ನವಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ದೃಶ್ಯವೊಂದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.joystiq.com/2009/02/17/hot-flask-gta-ivs-lost-damned-and-unexpectedly-naked/|title=Hot flask: GTA IV's Lost, Damned and Unexpectedly Naked|date=2009-02-17|accessdate=2009-02-17|publisher=Joystiq}}</ref> ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಎರಡನೇ ಭಾಗವು ’ವೈಸ್‌ ಸಿಟಿ ಎಫ್‌ಎಮ್‌’ (ಫರ್ನಾಂಡೋ ನಡೆಸಿಕೊಡುವ) ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಅನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ಲಾಡಿವೊಸ್ಟೊಕ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ ಲೈವ್‌ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಕೆ109(K109) ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಚೋಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲವೆಂದು ಕೆಲವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು.''[[Grand Theft Auto IV: The Ballad of Gay Tony]]'' 'ಎಪಿಸೋಡ್ಸ್ ಫ್ರಂ‌ ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಿಟಿ'ಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದ ಇದನ್ನು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ‍ತಮ್ಮ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2009ರ ನ್ಯೂಸ್‌ವಯರ್‌ ಸಂಚಿಕೆಯ 21ನೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>http://www.rockstargames.com/2009REDESIGN/1.15/newswire/2009/10/21/1651/the_ballad_of_gay_tony_exclusive_features_music{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ವಾರ್ತೆಯಿಂದ ಟಿಎಲ್‌ಎಡಿಯನ್ನು (TLAD) ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಲವರು ಪೂರ್ತಿ ಟಿಬಿಒಜಿಟಿ(TBOGT)ಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಟಿಎಲ್‌ಎಡಿ(TLAD)ಗೆಯೇ ಮತ್ತೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಂದು ದೂರಿದರು.<ref>http://boards.ign.com/grand_theft_auto/b5257/186302056/p1/?7{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://boards.ign.com/grand_theft_auto/b5257/186218309/p1/?15{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|colwidth=30em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{wikiquote|Grand Theft Auto IV}} * [http://www.rockstargames.com/IV/ ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV'' ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.rockstargames.com/IV/#?page=pc&amp;content=information ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ‌ IV'' ಪಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] *{{Wikia|gta|Grand Theft Wiki|Grand Theft Auto IV}} * {{StrategyWiki}} * {{dmoz|Games/Video_Games/Driving_and_Racing/Combat/Grand_Theft_Auto_Series/Grand_Theft_Auto_IV|Grand Theft Auto IV}} * [https://shappyhappy06.medium.com/how-rockstars-will-take-gta-vi-to-next-level-352460c77a64 How Rockstars Will Take GTA VI To Next Level - GTA VI NEW UPDATES] {{Grand Theft Auto}} {{Euphoria Engine games}} {{active editnotice}} {{DEFAULTSORT:Grand Theft Auto 04}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2008 ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಧಾರಾವಾಹಿ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುಫೋರಿಯಾ ಎಂಜಿನ್‌ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಂಡೋಸ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV]] [[ವರ್ಗ:ನಾನ್‌ಲೀನಿಯರ್‌ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತೆರೆದ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಪರಾಧ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 3 ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಸ್ಟಮ್‌ ಶಬ್ದಗ್ರಹಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಸ್ತರಣಾ ಅನುಕೂಲ ಇರುವ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ 360 ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] 07t7iyd1ojjix0gt3l7ncmbmaq9c4yv 0 22724 1372925 1349309 2026-05-07T08:43:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372925 wikitext text/x-wiki {{Infobox Wrestler |name=Dave Batista |names='''Batista'''<ref name="wwebio"/><br />Dave Batista<br />Deacon Bautista<ref name=officialsite/><br />Leviathan<ref name=officialsite/><br />Kahn / Khan<ref name=officialsite/> |image=Batista-closeup.jpg |img_capt=Batista at an autograph signing in 2005 |height={{height|ft=6|in=6}}<ref name="wwebio">{{cite web|url=http://www.wwe.com/superstars/smackdown/batista/bio/|title=Batista Bio|accessdate=2009-09-21|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2009-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090923192606/http://www.wwe.com/superstars/smackdown/batista/bio/|url-status=dead}}</ref><!-- Official WWE.com stats --> |weight={{convert|290|lb|kg|abbr=on}}<ref name="wwebio"/><!-- Official WWE.com stats --> |birth_date ={{Birth date and age|mf=yes|1969|01|18}}<ref name="official"/> |death_date= |birth_place =[[Washington, D.C.]]<ref name=officialsite>{{cite web|url=http://www.demon-wrestling.com/pages/faq.php|title=The Demon FAQ (Frequently Asked Questions)|publisher=Demon Wrestling|accessdate=2007-11-13|archive-date=2007-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20071016045743/http://www.demon-wrestling.com/pages/faq.php|url-status=dead}}</ref> |resides=[[Tampa, Florida]]<ref name=officialsite/> |billed=[[Washington, D.C.]]<ref name="wwebio"/> |trainer=[[Afa Anoa'i]]<ref name=officialsite/><ref name=OWOW>{{citeweb|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/b/batista.html|accessdate=2008-07-15|title=Batista's Online World of Wrestling profile|work=Online World of Wrestling|publisher=Black Pants}}</ref> |debut=1997<ref name=OWOW/> |retired= |website=[http://www.demon-wrestling.com/ Official website] }} '''ಡೇವಿಡ್‌ ಮೈಕಲ್ ಬಟಿಸ್ಟಾ, ಜ್ಯೂ.''' <ref name="batista6">{{cite book|title=Batista Unleashed|first=Dave|last=Batista|coauthors=Roberts, Jeremy|isbn=1-4165-4410-4|publisher=[[Simon & Schuster]]|origmonth=October|origyear=2007|pages=6}}</ref> (ಜನನ: 1969ರ ಜನವರಿ 18),<ref name="official">{{cite web|url=http://www.demon-wrestling.com/pages/about.php|title=About Dave|accessdate=2008-08-03|publisher=Demon Wrestling|archive-date=2008-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080703194706/http://www.demon-wrestling.com/pages/about.php|url-status=dead}}</ref> ತನ್ನ '''ಬಟಿಸ್ಟಾ''' ಎಂಬ [[ಅಖಾಡದ ಹೆಸರಿನಿಂದ]] ಜನಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವನೊಬ್ಬ ಅಮೆರಿಕಾದ [[ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟು]] ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌]]ನ [[ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌]] [[ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಲು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಐದು ಬಾರಿ [[ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌]], ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ [[ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಾರಿ [[WWE ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲದೆ, ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ವಿಶ್ವ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಅನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ([[ರಿಕ್‌ ಪ್ಲೇರ್‌]]ಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮತ್ತು [[ಜಾನ್‌ ಸೆನಾ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಬಾರಿ) ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ [[WWE ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಅನ್ನು ([[ರೇ ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊ]]ನೊಂದಿಗೆ) ಗೆದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ಅದಲ್ಲದೆ, ಬಟಿಸ್ಟಾ 2005ರ [[ರಾಯಲ್‌ ರಂಬಲ್‌ ಪಂದ್ಯ]]ದ ವಿಜೇತನಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="wwebio"/> [[WCW ಪವರ್‌ ಪ್ಲಾಂಟ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಂತರ, 2000ರಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ (WWF) ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು WWF ತನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ [[ಒಹಿಯೊ ವ್ಯಾಲಿ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌]]ಗೆ (OVW) ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ [[OVW ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಗೆದ್ದನು. == ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ == [[ಗ್ರೀಕ್‌]] ಮೂಲದ [[ಫಿಲಿಪೈನೊ]] ಮತ್ತು ಡಾನ್ನಾ ರಾಯೆ ಬಟಿಸ್ಟಾರ ಮಗನಾಗಿ ಡೇವಿಡ್‌ ಮೈಕಲ್‌ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಹುಟ್ಟಿದನು.<ref name="batista6"/> ಅವನ ತಾಯಿ [[ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ]] ಎನ್ನುವುದು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡರು(ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ [[ವಿಚ್ಛೇದನ]] ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು).<ref>http://www.advocate.com/exclusive_detail_ektid50106.asp</ref> ಅವನ ತಂದೆಯ ಹೆತ್ತವರು ಸಹ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ ಮೂಲದವರು. ಅವನ ಅಜ್ಜ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಿಲಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಚಾಲಕ, ಕ್ಷೌರಿಕ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. [[ಬಡತನ]]ದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದವನು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ತನಗೆ ಸಂಕೋಚವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಟಿಸ್ಟಾ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web |first=Ed|last=Richelle|url=http://www.manilatimes.net/national/2006/sept/16/yehey/life/20060916lif5.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071021053955/http://www.manilatimes.net/national/2006/sept/16/yehey/life/20060916lif5.html|archivedate =2007-10-21|date=2006-09-16|title=Pinoy hospitality tames ‘The Animal’|accessdate=2008-08-05|work=[[The Manila Times]] |publisher=Manila Times Publishing Corporation (via Web Archive)}}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಮುಂಚೆಯೇ, ಅವನ ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಹುಲ್ಲುಹಾಸಿನಲ್ಲಿ ಮ‌ೂರು ಹತ್ಯೆಗಳಾಗಿದ್ದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಕಷ್ಟದ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.<ref>{{cite book |title = Batista Unleashed |first=Dave |last=Batista |coauthors=Roberts, Jeremy |isbn=1-4165-4410-4 |publisher=[[Simon & Schuster]] |origmonth=October |origyear=2007 |pages=16–17}}</ref> ಅವನು 13 ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ, [[ವಾಹನಗಳನ್ನು ಕದಿಯುತ್ತಿದ್ದನು]].<ref name="Manilla">{{cite web | url = http://www.manilastandardtoday.com/?page=goodLife02_sept23_2006 | title = Who's afraid of Batista? | date = 2006-09-23 | accessdate = 2008-08-04 | first = NRJ | last = Ramos | work = [[Manila Standard Today]] | publisher = Kamahalan Publishing Corporation | archive-date = 2017-10-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171004084810/http://www.manilastandardtoday.com/?page=goodLife02_sept23_2006 | url-status = dead }}</ref> ಅವನು 17 ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ, ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಜೀವನ ಮಾಡಿದ.<ref name="WWESS1">{{cite web | url = http://www.wwe.com/inside/news/archive/batista1 |title=Batista's SummerSlam homecoming | first = David | last = Agostino | date = 2005-08-17 | accessdate = 2008-06-04 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> ಆದರೂ, "ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಮಗನಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ನಂತರ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವರು ಉತ್ತಮ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿಯುವ ಜನರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿಮೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳುವನು.<ref name="Manilla"/> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಕ್ಲಬ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಬೌನ್ಸರ್‌ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಜಗಳವೊಂದರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಗ್ರಾಹಕರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಒಬ್ಬನು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. [[ವಿಚಾರಣೆ]]ಯ ನಂತರ, ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ [[ಪರೀಕ್ಷಣಾವಧಿ]]ಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="WWESS1"/> ಅವನು [[ದೇಹವರ್ಧನೆ]]ಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, [[ಜೀವರಕ್ಷಕ]]ನಾಗಿ<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 50–51}}</ref> ಸಹ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.<ref name="WWESS1"/> ದೇಹವರ್ಧನೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಅವನು ಭರವಸೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದನು<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors=Roberts, Jeremy |isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October |origyear=2007 |pages=42}}</ref> == ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟು ವೃತ್ತಿಜೀವನ == [[WCW ಪವರ್‌ ಪ್ಲಾಂಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ, ಆದರೆ ಅವನು ಕುಸ್ತಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸಲಾರ ಎಂದು [[ಸಾರ್ಜಂಟ್ ಬಡ್ಡಿ ಲೀ ಪಾರ್ಕರ್‌]] ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 61–62}}</ref> ನಂತರ ಅವನು [[ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ]]ತೆರಳಿದನು. ಅವನನ್ನು ವೈಲ್ಡ್‌ ಸಮೋನ್‌ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ[[ಅಫಾ ಅನೊಯಿ]]ಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 72–93}}</ref> === ಒಹಿಯೊ ವ್ಯಾಲಿ ಕುಸ್ತಿ (2000–2002) === 2000ರಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅಖಾಡದ ಹೆಸರು ಲೆವಿಯಾಥನ್‌‌ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ [[ಒಹಿಯೊ ವ್ಯಾಲಿ ಕುಸ್ತಿ‌]]ಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿನ್‌ನ ಶಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿದನು‌.<ref name="OWOW"/> ''ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ ಚಾಯೊಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೋನ್‌ ಕೋಲ್ಡ್‌ ಸ್ಟೀವ್‌ ಆಸ್ಟಿನ್‌]]ನ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ [[ಕೇನ್‌]] ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವವರೆಗೆ ಡಿಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸಿನ್‌ [[ತಂಡದ]] ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅಜೇಯನಾಗಿ ಉಳಿದ. ನಂತರ ಅವನು [[OVW ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಅನ್ನು "ದಿ ಮೆಶಿನ್‌" [[ದೌಗ್‌ ಬಾಷಮ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಿ ಗೆದ್ದನು. ಆಮೇಲೆ ಆ ಬೆಲ್ಟನ್ನು [[ದಿ ಪ್ರೋಟೊಟೈಪ್‌]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಬಡ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ಬಟಿಸ್ಟಾ OVW ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದನು.<ref name="SLAM! Profile">{{cite web|first=John|last=Milner|coauthors=Kamchen, Richard|title=Dave Bautista - Slam! Sports profile|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/Bios/batista.html|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|work=Slam! Sports|accessdate=2007-09-11}}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ (2002–ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ) === ==== ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ==== ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ WWE ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ''[[ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!]]'' ರ 2002ರ ಮೇ 9ರ ಸಂಚಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಮೊದಲು [[ರೆವರಂಡ್‌ D-ವೋನ್‌]]ಗಾಗಿ ದುಷ್ಟ ಅಂಗರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ. ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಮೊದಲ WWE ಅಖಾಡದೊಳಗಿನ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು [[ಫಾರೂಕ್‌]] ಮತ್ತು [[ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಆರ್ಟನ್‌]] ವಿರುದ್ಧ D-ವೋನ್‌ನೊಂದಿಗೆ [[ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌]](ಜೋಡಿ ಕುಸ್ತಿ ತಂಡ) ಪಂದ್ಯ ಆಡಿದನು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಆರ್ಟನ್‌ [[ಭುಜವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅದುಮಿ ಹಿಡಿದು]] ಸೋಲಿಸಿದನು. ಹಲವು ವಾರಗಳ ತನಕ, D-ವೋನ್‌ ಮತ್ತು ಬಟಿಸ್ಟಾರನ್ನು ಆರ್ಟನ್‌ ಹಲವು ಸಹ ಆಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೋಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಸೋಲಪ್ಪಿದ.<ref>{{cite book|first=Michael|last=McAvennie|title=WWE The Yearbook: 2003 Edition|publisher=[[Simon & Schuster]]|origyear=2003|origmonth=April|isbn=0-7434-6373-0|pages=170|year=2003}}</ref> [[ರಿಕಿಶಿ]] ವಿರುದ್ಧ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, D-ವೋನ್‌ ಬಟಿಸ್ಟಾಗೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಗುದ್ದಿದ, ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಿಕಿಶಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಭುಜವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅದುಮಿಹಿಡಿದು ಸೋಲಿಸಿದ. ಇದು ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಮೊದಲ ಸೋಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕುರಿತು ಮುಂಬರುವ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು D-ವೋನ್‌ರು ಮಾತಿನ ಚಕಮಕಿಗೆ ಇಳಿದರು. ಕಟ್ಟಕಡೆಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ D-ವೋನ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡನು.<ref>{{cite book|first=Michael|last=McAvennie|title=WWE The Yearbook: 2003 Edition|publisher=[[Simon & Schuster]]|origyear=2003|origmonth=April|isbn=0-7434-6373-0|pages=203|year=2003}}</ref> D-ವೋನ್‌ನಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ನಂತರ, ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ರಾ]]ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಡೇವ್‌ ಬಟಿಸ್ಟಾ (ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಬಟಿಸ್ಟಾ) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡ. ಬಟಿಸ್ಟಾ ತಾನಾಗಿಯೇ [[ರಿಕ್‌ ಪ್ಲೇರ್‌]]<ref>{{cite book|first=Michael|last=McAvennie|title=WWE The Yearbook: 2003 Edition|publisher=[[Simon & Schuster]]|origyear=2003|origmonth=April|isbn=0-7434-6373-0|pages=334|year=2003}}</ref> ಜೊತೆಸೇರಿದನು ಮತ್ತು [[ಕೇನ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ [[ವೃತ್ತಿಕಾಳಗ]] ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡನು. ಅವನನ್ನು ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ಆರ್ಮಗೆಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದನು.<ref>{{cite book|first=Michael|last=McAvennie| title=WWE The Yearbook: 2003 Edition|publisher=[[Simon & Schuster]]|origyear=2003|origmonth=April|isbn=0-7434-6373-0|pages=328–330|year=2003}}</ref> ==== ಎವಲ್ಯೂಷನ್(2003–2005) ==== {{Main|Evolution (professional wrestling)|l1=Evolution}} 2003 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನೀಚತನ ಬಿಂಬಿಸುವ ತಂಡ ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ಟ್ರಿಪಲ್‌ H]], ರಿಕ್‌ ಪ್ಲೇರ್‌ ಮತ್ತು ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಆರ್ಟನ್‌ರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡನು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 138}}</ref> ''ರಾ'' [[ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]ದ[[ಡಡ್ಲಿ ಬಾಯ್ಸ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಬಲಗಡೆಯ [[ಟ್ರಿಸೆಪ್ಸ್‌ ಸ್ನಾಯು]] ಬಿರುಕುಗೊಂಡ ನಂತರ, 2003ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಅಖಾಡದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಉಳಿದಿದ್ದ. ಗಾಯದ ನಂತರ ತರಬೇತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಟ್ರಿಸೆಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರುಬಿರುಕು ಉಂಟಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಅವನು ಅಖಾಡದಿಂದ ಹೊರಗಿರಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 140–142}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 20ರ ''ರಾ'' ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟಿಸ್ಟಾ ವಾಪಸಾದನು.[[ಬಿಲ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ಬರ್ಗ್‌]] ಮತ್ತು [[ಶಾನ್ ಮೈಕಲ್ಸ್‌]] ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕುರ್ಚಿಯಿಂದ ಗೋಲ್ಡ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಕಣಕಾಲನ್ನು "ನಜ್ಜುಗುಜ್ಜು" ಮಾಡಿದ. ಈ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದ ನಂತರ, ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ತಂಡವು ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆಗ ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ಬಟಿಸ್ಟಾಗೆ $100,000 ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದನು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 143–144}}</ref> ನವೆಂಬರ್‌ 10ರ ''ರಾ'' ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಅನರ್ಹತೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗೋಲ್ಡ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್ H ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದ.<ref>{{cite web | url = http://raw.wwe.com/results/111003/results.html | title = The legend lives on... will Stone Cold? | date = 2003-11-10 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] (via Web Archive) | archive-date = 2004-06-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20040610083904/http://raw.wwe.com/results/111003/results.html | url-status = bot: unknown }}</ref> [[ಆರ್ಮಗೆಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ; ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾನ್ ಮೈಕಲ್ಸ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತನು<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2003/12/15/288020.html | title = WWE Armageddon a flop | date = 2003-12-15 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Nick | last = Tylwalk | coauthors = Plummer, Dale | archive-date = 2012-06-29 | archive-url = https://archive.today/20120629043112/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2003/12/15/288020.html | url-status = dead }}</ref> ಮತ್ತು ರಿಕ್‌ ಪ್ಲೇರ್‌‌ನೊಂದಿಗೆ [[ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಟರ್ಮಾಯಿಲ್‌ ಪಂದ್ಯ]](ಸರಣಿ ಪಂದ್ಯ)ವನ್ನು ಗೆದ್ದು ವಿಶ್ವ [[ಟ್ಯಾಗ್ ತಂಡ ಚಾಂಪಿಯನ್ನರ]] ಅರ್ಧ ಭಾಗವೆನಿಸಿದ.<ref name="WT1">{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/3044541321151|title=Batista and Ric Flair's World Tag Team Title reign|accessdate=2007-09-19|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2012-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120216115655/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/3044541321151|url-status=dead}}</ref> ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಟ್ರಿಪಲ್‌ H [[ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಅನ್ನು ಮತ್ತು ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಆರ್ಟನ್‌ [[WWE ಇಂಟರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ಅನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದರ ಮ‌ೂಲಕ ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಸದಸ್ಯರು ರಾದಲ್ಲಿನ ಪುರುಷರ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರತಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 139–140}}</ref> 2004 ಫೆಬ್ರುವರಿ 16ರ ''ರಾ'' ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಬೂಕರ್‌ T]] ಮತ್ತು [[ರಾಬ್‌ ವ್ಯಾನ್‌ ಡ್ಯಾಮ್‌]]ರಿಂದ ಸೋಲುವವರೆಗೆ, ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | url = http://raw.wwe.com/results/021604/results.html | title = Triple Threat at WrestleMania XX... 'cause Stone Cold said so | date = 2004-02-16 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] (via Web Archive) | archive-date = 2004-06-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20040610091854/http://raw.wwe.com/results/021604/results.html | url-status = bot: unknown }}</ref> ಇದಾದ ನಂತರ, ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="WT2">{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/304454132142|title=Batista and Ric Flair's 2nd World Tag Team title reign|accessdate=2007-09-19|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2007-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20071103034818/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/304454132142|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2004/03/23/392732.html | title = Raw: Draft day an unpredictable night | date = 2004-03-23 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Nick | last = Tylwalk }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಸರ್ವೈವರ್‌ ಸರಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಾವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಎಂಟು ಮಂದಿಯ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್‌ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮಾವೆನ್‌]], [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಜೆರಿಕೊ]], ಕ್ರಿಸ್‌ ಬೆನೊಯಿಟ್‌, ಮತ್ತು ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಆರ್ಟನ್‌ರವರಿಂದ ಟ್ರಿಪಲ್‌ H, ಬಟಿಸ್ಟಾ, [[ಜೇನ್‌ಸ್ನಿಟ್‌ಸ್ಕೈ]], ಮತ್ತು [[ಎಡ್ಜ್‌]] ಸೋತರು;<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2004/11/15/715092.html | title = Orton survives at Series | date = 2004-11-15 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Chris | last = Sokol }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಗೆದ್ದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಒಂದು ವಾರದ ಅವಧಿಗೆ ರಾ [[ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ]]ರಾಗಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಹಾಳಾಗತೊಡಗಿತು. ಕ್ರಿಸ್‌ ಜೆರಿಕೊ ಎದುರು ಸೋತ ನಂತರ, ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೀಡಾದ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಆ ರಾತ್ರಿಯೇ ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದನು. ಆದರೆ ನಂತರ ನಾನು ಇಂದಿಗೂ ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 156}}</ref> ಈ ಸಂಚಿನ ನಡುವೆಯೂ, ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ನ ದುಷ್ಟ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವಾರಗಳು[[ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನವನಂತೆ]] ವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ [[ಜಿಮ್ ರೋಸ್‌]], [[ಡ್ಯಾನಿ ಹಾಡ್ಜ್‌]], ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೇಸಿ ಕೀಬ್ಲರ್‌]]ರನ್ನು ತಾವು ಹೇಗೆ ಭಯಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸೋಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು ಎಂದು ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ಮತ್ತು ರಿಕ್‌ ಪ್ಲೇರ್‌ ಜಂಬಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅತೃಪ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ. ಇದೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆಯೂ, ಅವನು ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ಮತ್ತು ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ಗೆ ತನ್ನ ನಿಷ್ಠತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. 2005 ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ತನ್ನ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅಪಾಯ ತಂದೊಡ್ಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡನು. ಅವನಿಗೆ ಟ್ರಿಪಲ್‌ H [[ರಾಯಲ್‌ ರಂಬಲ್‌]]ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ಸೂಚಿಸಿ, ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥವೆನಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿದ. ಟ್ರಿಪಲ್ H ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸು ಎಂದು ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದ. ಆದರೂ ಬಟಿಸ್ಟಾ ರಾಯಲ್‌ ರಂಬಲ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ರಂಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದನು. ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಶ್ವಚಾಂಪಿಯನ್ ವಿರುದ್ಧ [[ವ್ರೆಸಲ್‌ಮ್ಯಾನಿಯ 21]] ಮುಖ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗಳಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url= http://www.wwe.com/shows/royalrumble/history/198811/mainevent/|title=Royal Rumble 2005 Main Event|publisher=[[World Wrestling Entertainment]] |accessdate=2008-08-05}}</ref> ತನ್ನ ಬದಲಿಗೆ [[WWE ಚಾಂಪಿಯನ್‌]] [[ಜಾನ್‌ "ಬ್ರ್ಯಾಡ್‌ಶಾ" ಲೇಫೀಲ್ಡ್‌‌]]ಗೆ ಸವಾಲನ್ನು ಹಾಕುವಂತೆ ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಮನವೊಲಿಸಲು ಟ್ರಿಪಲ್ H ಲೇಫೀಲ್ಡ್ ಬಳಸುವ ವಾಹನವನ್ನು ಹೋಲುವ ಲಿಮೋಸಿನ್‌ ಬಟಿಸ್ಟಾಗೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಯುವ ಸಂಚನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡೇವ್‌ ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌‌ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು JBLನನ್ನು ಸ್ವತಃ ಎದುರಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ಅದಕ್ಕೆ ಟ್ರಿಪಲ್‌ H, ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಇರುವುದೆಂದು ಹೇಳಿ, ಡೇವ್ ಜತೆಗೂಡಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾಗೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆಯಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಾಹನದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಿದ.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/02/15/931709.html | title = Raw: Love is in the air | date = 2005-02-15 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Nick | last = Tylwalk }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸಹ ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ಸದಸ್ಯರು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕದ್ದು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂಚು ನಡೆಸಿದ್ದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ. ನಂತರ ರೆಸಲ್‌ಮೆನಿಯಾ 21ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಟ್ರಿಪಲ್‌ Hನೊಂದಿಗಿನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದನು. ಹಾಗಾಗಿ ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ಅನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಆದನು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮೊದಲು ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌! ಜತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ನಟನೆ ಮಾಡಿದ. ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ಮತ್ತು ಫ್ಲೇರ್‌ "ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಸಂಕೇತ"ವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಜೋಡಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲೇ "ಅಸಮ್ಮತಿಯ ಸಂಕೇತ"ಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿದನು. ಅವರು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಮೇಜಿನ ಮೂಲಕ ಟ್ರಿಪಲ್‌ Hನನ್ನು [[ಪವರ್‌ಬಾಂಬ್]] ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವನ ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/02/22/938787.html | title = Raw: Batista makes his choice | date = 2005-02-22 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Nick | last = Tylwalk }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==== ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!ನ ಕಡೆಗೆ (2005–2008) ==== [[ಚಿತ್ರ:DBatista.jpg|left|thumb|150px|2005 ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆಗಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ.]] ಏಪ್ರಿಲ್‌ 3ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರೆಸಲ್‌ಮೆನಿಯಾ 21ರಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದನು.<ref name="wwebio"/><ref>{{cite web|url= http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/history/wm21/mainevent/|title=Batista vs. Triple H - World Heavyweight Championship|publisher=[[World Wrestling Entertainment]] |accessdate=2008-08-05}}</ref> [[ಬ್ಯಾಕ್‌ಲ್ಯಾಷ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಟ್ರಿಪಲ್‌ Hನೊಂದಿಗಿನ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಇದ್ದ ಮರುಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web|url= http://www.wwe.com/shows/backlash/history/backlash2005/mainevent/|title=World Heavyweight Champion Batista def. Triple H to retain|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|accessdate=2008-08-05}}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಎಡ್ಜ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅವನು ರಿಕ್‌ ಪ್ಲೇರ್‌ನಿಂದ ಮೋಸಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.ಟ್ರಿಪಲ್ H [[ವೆಂಜನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಹೆಲ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಸೆಲ್‌]] ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಟಿಸ್ಟಾನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ರಿಕ್‌ ಪ್ಲೇರ್‌ ಟ್ರಿಪಲ್‌ Hಗೆ ದುಷ್ಟರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/raw/archive/3442301/ | title = Tainted victory | date = 2005-05-23 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ವೆಂಜನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಅವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಗೆಲುವಿನೊಂದಿಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಹೆಲ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಸೆಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್‌ Hನನ್ನು ಮಣಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಎನಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/vengeance/history/vengeance2005/mainevent/|title=World Heavyweight Champion Batista def. Triple H in a Hell in a Cell Match to retain|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|accessdate=2007-11-13|archive-date=2007-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20071020120141/http://www.wwe.com/shows/vengeance/history/vengeance2005/mainevent/|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Batistalive.jpg|right|thumb|175px|ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾಒಹಿಯೊನ ಸಿನ್ಸಿನಟಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.]] ಜೂನ್‌ 30ರಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ [[2005 WWE ಡ್ರ್ಯಾಫ್ಟ್‌ ಲಾಟರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಆಯ್ಕೆಯೆಂದು ಬಹಿರಂಗಮಾಡಲಾಯಿತು; JBL ಆರು ಜನರ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಜಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಈ ಪಂದ್ಯವು ಹೊಸ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್! ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಗೆಲುವಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/smackdown/archive/06302005/ | title = Jackpot! | date = 2005-06-30 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> [[ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬ್ಯಾಷ್‌]]ನಲ್ಲಿ JBL ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು ಅನರ್ಹತೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೋಲಿಸಿದ.ಬಟಿಸ್ಟಾ ಉಕ್ಕಿನ ಕುರ್ಚಿ ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ತೀರ್ಪುಗಾರರು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/thegreatamericanbash/history/2005/mainevent/|title=Batista vs. JBL for the World Heavyweight Championship|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|accessdate=2007-11-13|archive-date=2007-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20071227200214/http://www.wwe.com/shows/thegreatamericanbash/history/2005/mainevent/|url-status=dead}}</ref> [[ಸಮ್ಮರ್‌ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ನೋ ಹೋಲ್ಡ್ಸ್ ಬಾರ್‍‌ಡ್ ಪಂದ್ಯ]](ಅನರ್ಹತೆ ಗೊಳಿಸದ ಪಂದ್ಯ)ದಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಮರುಪಂದ್ಯ ನಡೆಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ JBLನನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅದುಮಿಹಿಡಿದು ಮಣಿಸಿ ಸೋಲಿಸಿದನು.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/08/22/1183436.html | title = Hogan-HBK steal SummerSlam | date = 2005-08-22 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Nick | last = Tylwalk | coauthors = Plummer, Dale }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಂತರ ನಡೆದ [[ಬುಲ್‌ ರೋಪ್‌ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ವೃತ್ತಿಕಾಳಗ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/smackdown/archive/08042006/articles/returnofnti | title = Changing Friday nights | date = 2005-09-09 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> [[ಎಡ್ಡಿ ಗೆರೆರೊ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಳಗದ ನಡುವೆ,ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ,<ref name="NoMercy">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/nomercy/history/2005/mainevent/|title=Batista vs. Eddie Guerrero for the World Heavyweight Championship|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|accessdate=2007-11-13|archive-date=2007-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20071114192032/http://www.wwe.com/shows/nomercy/history/2005/mainevent/|url-status=dead}}</ref> ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!'' ನವೆಂಬರ್ 11 ಆವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾಗೆ ಬೆನ್ನಿನ ಸ್ನಾಯು ಬಿರುಕು ಸಂಭವಿಸಿದೆಯೆಂದು WWE.com ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಬಿಗ್ ಶೋ ಮತ್ತು ಕೇನ್ ಅವರಿಂದ ಅವಳಿ ಚೋಕ್‌ಸ್ಲಾಮ್‌ (ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಕುಕ್ಕುವುದು) ಕಾರಣದಿಂದ ಸ್ನಾಯುಬಿರುಕು ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ನವೆಂಬರ್‌ 18ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪಲ್‌ ತ್ರೀಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಟಿಸ್ಟಾಗಾಗಿ ಎಡ್ಡಿ ಗೆರೆರೊ ಮತ್ತು ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಆರ್ಟನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ದಿನವಾದ ನವೆಂಬರ್‌ 13ರಂದು ಗೆರೆರೊ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮರಣಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಪಂದ್ಯವು ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!'' ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಗೆರೆರೊಗೆ ಶೃದ್ಧಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಗೆರೆರೊಯ ನೆನಪಿಗೆ ಮುಡುಪಿಡಲಾದ ''ರಾ'' ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 215–219}}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್! ತಂಡದ ಸಾರಥ್ಯ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. [[ಸರ್ವೈವರ್‌ ಸರಣಿ]] ಮೊದಲು ಅಂತರ-ಬ್ರಾಂಡ್ ಕಾಳಗದಿಂದ ರಾ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಸಾರಥ್ಯ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಈ ಕಾಳಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಷೋ ಮತ್ತು ಕೇನ್ ತರುವಾಯದ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಚೋಕ್‌ಸ್ಲಾಮಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸರ್ವೈವರ್ ಸರಣಿಯು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಎದುರು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿತು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ತಂಡಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡಿದ.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/11/28/1327500.html | title = Smackdown wins, but Undertaker the real survivor | date = 2005-11-28 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Dale | last = Plummer | coauthors = Tylwalk, Nick }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಬಿಗ್‌ ಶೋ ಮತ್ತು ಕೇನ್‌ರಿಂದ [[ರೇ ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊ]]ನನ್ನು ಉಳಿಸಿದ ನಂತರ‌,<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/12/03/1335038.html | title = Smackdown: Hey babe, you wanna boogey? | date = 2005-12-03 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Jon | last = Waldman }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಆರ್ಮಗೆಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊಯೊಂದಿಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಬಿಗ್‌ ಶೋ ಮತ್ತು ಕೇನ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 16ರಂದು ನಡೆದ ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!'' ನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊ [[WWE ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌]]<ref name="WWEtag">{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwetag/1806054|title=Batista and Rey Mysterio's WWE Tag Team Title reign|accessdate=2007-09-19|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2005-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20051219154008/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwetag/1806054|url-status=dead}}</ref> ಆದ [[MNM]]ರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಅದನ್ನು ಅವರು ಎಡ್ಡಿ ಗೆರೆರೊಗೆ ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟರು.ಹೀಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅವಳಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಎನಿಸಿದ. ಆರ್ಮೆಗೆಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಗ್‌ ಶೋ ಮತ್ತು ಕೇನ್‌ ಎದುರಿನ ಪಂದ್ಯವು ಚಾಂಪಿಯನ್ನರ ವಿರುದ್ಧ ಚಾಂಪಿಯನ್ನರ ಪಂದ್ಯವಾಗಿ ತಿರುಗಿತ್ತು. ಆರ್ಮಗೆಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊ ಕೇನ್‌ ಮತ್ತು ಬಿಗ್‌ ಶೋರಿಗೆ ಸೋಲಪ್ಪಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/12/19/1359743.html | title = Taker-Orton rises above Armageddon | date = 2005-12-19 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Chris | last = Sokol | archive-date = 2014-12-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141216091103/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2005/12/19/1359743.html | url-status = dead }}</ref> ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!'' ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ,MNM ಹಿಂದಿರುಗಿದ [[ಮಾರ್ಕ್‌ ಹೆನ್ರಿ]]ಯ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, WWE ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ. ಹೆನ್ರಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಅವನ ''[[ವಿಶ್ವದ ಬಲಿಷ್ಠ ಪೆಟ್ಟು]]'' ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/smackdown/archive/12302005/ | title = A shocking return leads to new Champs | date = 2005-12-30 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> ಉಕ್ಕಿನ ಬೋನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಭೇಟಿಯಾದವು. ಹೆನ್ರಿ ಕೂಡ ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದನು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ರೇ ಮತ್ತೆ ಸೋತರು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/smackdown/archive/01062006/ | title = Making statements | date = 2006-01-06 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> ಜನವರಿ 6ರಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕ್‌ ಹೆನ್ರಿ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಬಲ ಟ್ರಿಸೆಪ್ಸ್‌ ಬಿರುಕುಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಜನವರಿ 9ರಂದು WWE.comನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಗಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!'' ನ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌‌ನಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ಸುದೀರ್ಘ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆ 280 ದಿನಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಜನವರಿ 13ರಂದು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ''ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅನ್‌ಲೀಷಡ್‌'' ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಹೆನ್ರಿ ಪಂದ್ಯ ನಡೆಯುವಾಗ "ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಿದ್ದ". ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಹೊಡೆತವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಜನವರಿ 12ರಂದು ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಭುಜಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡನು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 224–228}}</ref> ==== ಗಾಯದಿಂದ ವಾಪಸಾತಿ (2006) ==== [[ಚಿತ್ರ:Batista-SD-houseshow.jpg|thumb|left|ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.]] [[ನೋ ವೇ ಔಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ತೋಳು ಗುಣಮುಖವಾದರೆ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಗೆಲ್ಲುವೆನು ಎಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/02/20/1452718.html | title = Main events salvage No Way Out | date = 2006-02-20 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Chris | last = Sokol | archive-date = 2014-10-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141026152707/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/02/20/1452718.html | url-status = dead }}</ref> [[ರೆಸಲ್‌ಮೆನಿಯಾ 22]]ನಲ್ಲಿ ಅವನು ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಆರ್ಟನ್‌ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌! ಗಮನಸೆಳೆದ. ನೋಟೀಸಿನಲ್ಲಿರಿಸಿದ;[[ರೆಸಲ್‌ಮೆನಿಯಾ 23]]ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‍‌ ಅವನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ 7ರ ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!'' ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೂಡಲೇ ಮಾರ್ಕ್‌ ಹೆನ್ರಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕರೆದು, ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ''[[ಸಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್‌'ಸ್‌ ಮೈನ್‌ ಈವೆಂಟ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ರೇ ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊ ಮತ್ತು [[ಬಾಬಿ ಲೇಶ್ಲಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ [[ಕಿಂಗ್‌ ಬೂಕರ್‌]], [[ಫಿನ್ಲೆ]] ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್‌ ಹೆನ್ರಿ ಎದುರು ಆರು ಜನ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದನು.<ref>{{cite web | first = Brett | last = Hoffman | url = http://www.wwe.com/shows/snme/history/july152006/matches/25815983/results/ | title = Animal unleashed on NBC | date = 2006-07-15 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2023-02-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230222214551/https://www.wwe.com/shows/snme/history/july152006/matches/25815983/results/ | url-status = dead }}</ref> ಹೆನ್ರಿ ತೀವ್ರ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ [[ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಅಮೆರಿಕ ಬ್ಯಾಷ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು. ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಆರಂಭದ ಗಾಯದ ನಂತರ ವಿಳಂಬವಾಗಿದ್ದ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಮರ್ಥ ಕಾಳಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಳಂಬವಾಯಿತು.<ref name="henry-pg246"/> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಗಾಯಗೊಂಡ ಹೆನ್ರಿಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ [[ಮಿಸ್ಟರ್‌ ಕೆನಡಿ]]ಯು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/07/20/1694912.html | title = Smackdown: Rey drops the dime on the King | date = 2006-07-20 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Andy | last = McNamara }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಬೂಟಿನಿಂದ ಕೆನಡಿಯನ್ನು ಟರ್ನ್‌ಬಕಲ್‌ನೆಡೆಗೆ ತಳ್ಳಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದೇ, ಕೆನಡಿ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಸಿಗಿದ ಗಾಯಗಳಾದವು. ಹಾಗಾಗಿ ಗಾಯವು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಅವನ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಭಾಗವು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆ ಗಾಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಕನಿಷ್ಠ 20 ಹೊಲಿಗೆಗಳು ಬೇಕಾದವು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅನರ್ಹತೆ ಮೂಲಕ ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/07/23/1758530.html | title = Booker reigns after the Bash | date = 2006-07-23 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Brian | last = Elliot }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.wrestleview.com/news2006/1153769870.shtml | title = Mr. Kennedy gets stitches, Chavo turns on Mysterio, King Booker video | date = 2006-07-24 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = WrestleView.com | first = Adam | last = Martin}}</ref> ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್! ನ ಮರುಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಕೆನಡಿ ಜತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಕೌಂಟ್‌ಔಟ್ ಮೂಲಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್! ಆಗಸ್ಟ್ 4 ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನಡಿಯನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿ ಮಣಿಸಿ ಸೋಲಿಸಿದ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ''[[ECW]]'' ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ [[ECW ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]ಗಾಗಿ ಬಿಗ್‌ ಶೋನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ<ref>{{cite web | url = http://www.wrestleview.com/news2006/1154488172.shtml | title = ECW on Sci Fi Results - 8/1/06 - New York City, NY (Big Show/Batista) | date = 2006-08-01 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = WrestleView.com | first = Adam | last = Martin}}</ref> ಮತ್ತು [[ಸಮ್ಮರ್‌ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌]] ಮತ್ತು ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!'' ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಾಗಿ [[ಕಿಂಗ್‌ ಬೂಕರ್‌]]ನನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಬಟಿಸ್ಟಾ ಸಮ್ಮರ್‌ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದನು. ಆದರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಅನರ್ಹತೆಯ ಮೂಲಕ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2006/08/21/1768011.html | title = Boston crowd basks in SummerSlam | date = 2006-08-21 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Amy | last = Lawson }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!'' ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಬೂಕರ್‌ ತನ್ನ [[ಕೋರ್ಟ್]] ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.<ref>{{cite web | first = Brett | last = Hoffman | url = http://www.wwe.com/shows/smackdown/archive/09082006/ | title = All the King's men | date = 2006-09-08 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> ಫಿನ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಳಗ ಮಾಡುವಾಗ,<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/smackdown/archive/11102006/ | title = Batista bites back | first = Noah | last = Starr | date = 2006-11-10 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್‌ ಬೂಕರ್‌ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಕೊನೆಗೆ [[ಸರ್ವೈವರ್‌ ಸರಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬೂಕರ್‌ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ.<ref name="wwebio"/> ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂದರೆ ಅವನು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿಯೇ, ಈ ವಿಜಯವು ಲಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/survivorseries/history/2006/matches/3332480111/results/ | title = Kingdom conquered | first = Louie | last = Dee | date = 2006-11-26 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2017-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170326000038/http://www.wwe.com/shows/survivorseries/history/2006/matches/3332480111/results | url-status = dead }}</ref> ==== ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾಳಗಗಳು (2007) ==== [[ಚಿತ್ರ:Batista PR.jpeg|right|thumb|230px|ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆಗಿ ಪುಯೆರ್ಟೊ ರಿಕನ್ ಹೌಸ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ.]] [[ರೆಸಲ್‌ಮೆನಿಯಾ 23]]ನಲ್ಲಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ರಾಯಲ್‌ ರಂಬಲ್‌ ಪಂದ್ಯದ ವಿಜೇತ [[ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌]] ಎದುರು ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸೋಲುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2007/04/01/3895847.html | title = Undertaker the champ, McMahon bald | date = 2007-04-01 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Dale | last = Plummer | coauthors = Tylwalk, Nick }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಬ್ಯಾಕ್‌ಲ್ಯಾಶ್]] [[ಲಾಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಗ್ ಪಂದ್ಯ]]<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/backlash/history/2007/matches/396065217/results/ | title = Stalemate | first = Lennie | last = DiFino | date = 2007-04-29 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2016-10-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161010091755/http://www.wwe.com/shows/backlash/history/2007/matches/396065217/results | url-status = dead }}</ref> ಮತ್ತು ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್!'' ಮೇ 11 ಸಂಚಿಕೆಯ [[ಸ್ಟೀಲ್ ಕೇಜ್ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಅವರು ಕಾಳಗ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಸಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಅದರ ನಂತರ, [[ಎಡ್ಜ್‌]] ಈ ಸಂದರ್ಭದ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದು, ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌ನಿಂದ [[ಮನಿ ಇನ್ ದಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]] ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡನು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/smackdown/archive/05112007/ | title = In with the new | first = Noah | last = Starr | date = 2007-05-11 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> ಇದಾದ ನಂತರ, [[ಜಡ್ಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಡೇ]]ಯ [[ಒನ್‌ ನೈಟ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌]] (ಉಕ್ಕಿನ ಬೋನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು [[ವ್ವೆVengeance]] ([[ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ) ಬಟಿಸ್ಟಾ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಎಡ್ಜ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ ವಿಫಲನಾದನು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/judgmentday/history/2007/matches/41244024/results/ | title = The gold standard | first = Lennie | last = DiFino | date = 2007-05-20 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2017-02-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170225225417/http://www.wwe.com/shows/judgmentday/history/2007/matches/41244024/results/ | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/onenightstand/history/2007/matches/4362508111/results/ | title = Edge wins by two feet | first = Mike | last = McAvennie | date = 2007-06-03 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2017-02-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170226003610/http://www.wwe.com/shows/onenightstand/history/2007/matches/4362508111/results/ | url-status = dead }}</ref> ವೆಂಜನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಸೋತ ನಂತರ, ಎಡ್ಜ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆಗಿರುವವರೆಗೆ, ಬಟಿಸ್ಟಾಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಬಾರಿ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಆಗುವ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/vengeance/matches/40811641/results/ | title = Batista's last stand falls | first = Mike | last = McAvennie | date = 2007-06-24 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2008-03-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080329070522/http://www.wwe.com/shows/vengeance/matches/40811641/results/ | url-status = dead }}</ref> [[ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬ್ಯಾಷ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಕಾಲಿ]]ಯಿಂದ ಬಹಿರಂಗ ಸವಾಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕಾಳಗಕ್ಕಿಳಿದನು. ಪೇ-ಪರ್‌-ವೀವ್‌ನ ಒಂದು ವಾರದ ಮೊದಲು ಎಡ್ಜ್‌ ಗಾಯಗೊಂಡದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟನು. ಆದರೆ [[ಬ್ಯಾಟಲ್‌ ರಾಯಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾಲಿ ಹೊಸ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಪಟ್ಟ ಗಳಿಸಿದನು. ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಎಡ್ಜ್‌ನ ಎದುರಾಳಿಗಳಾದ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು [[ಕೇನ್‌]] ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಬ್ಯಾಷ್‌ನ [[ಟ್ರಿಪಲ್‌ ತ್ರೆಟ್‌ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕಾಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಫಲನಾದನು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/thegreatamericanbash/history/2007/matches/408116411/results/ | title = The Great Khali wins the big one | first = Mike | last = McAvennie | date = 2007-07-22 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2008-07-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080731143656/http://www.wwe.com/shows/thegreatamericanbash/history/2007/matches/408116411/results/ | url-status = dead }}</ref> [[ಸಮ್ಮರ್‌ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಾಲಿ ಉಕ್ಕಿನ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಅನರ್ಹಗೊಂಡು, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಅನರ್ಹತೆಯಿಂದ ಗೆದ್ದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡನು.<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/history/2007/matches/39000883/results/|title=Punjabi robbery|first=Louie|last=Dee|accessdate=2007-09-19|date=2007-08-26|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2008-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20080721071953/http://www.wwe.com/shows/summerslam/history/2007/matches/39000883/results/|url-status=dead}}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಕಾಲಿ ವಿರುದ್ದ ನಿರಂತರ ಎಂಟು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರ, ಕೊನೆಗೂ [[ಅನ್‌ಫರ್ಗೀವನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ರೇ ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊಯೊಂದಿಗೆ, ಕಾಲಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ತನ್ನ ಮ‌ೂರನೇ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡನು.<ref name="wwebio"/><ref name="Un07">{{cite web|url=http://pwtorch.com/artman2/publish/PPV_Reports_5/article_22841.shtml|accessdate=2009-10-25|date=2007-09-17|last=Schwimmer|first=Ryan J.|title=9/16 WWE Unforgiven PPV Review: Schwimmer's "alt perspective" report on event|publisher=PWTorch}}</ref> [[ನೋ ಮರ್ಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಕಾಲಿ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯ [[ಪಂಜಾಬಿ ಪ್ರಿಸನ್‌ ಮ್ಯಾಚ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾದನು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ಒಳಗಿನ ಬಿದಿರಿನ ರಚನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಬಿದಿರಿನ ರಚನೆಗೆ ನೆಗೆಯುವುದರಿಂದ, ಕಾಲಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ನಂತರ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಯನ್ನು ಬೀಳಿಸಿ, ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದನು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/nomercy/history/2007/matches/52672881/results/ | title = Batista's Punjabi Prison break | first = Mike | last = McAvennie | date = 2007-10-07 | accessdate = 2008-08-04 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2023-02-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230222215855/https://www.wwe.com/shows/nomercy/history/2007/matches/52672881/results/ | url-status = dead }}</ref> [[ಅನ್‌ಫರ್ಗೀವನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌ ವಾಪಸಾದ ನಂತರ, ಇವರಿಬ್ಬರು ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಇಳಿದರು. [[ಸೈಬರ್‌ ಸಂಡೇ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು [[ಸ್ಟೋನ್‌ ಕೋಲ್ಡ್‌ ಸ್ಟೀವ್‌ ಆಸ್ಟಿನ್‌]]ನನ್ನು [[ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ ತೀರ್ಪುಗಾರ]]ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ್ದರು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ಎರಡು ಬಾರಿ "ಬಟಿಸ್ಟಾ ಬಾಂಬ್‌" ಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ನಂತರ ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌ನನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿ ಸೋಲಿಸಿದನು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/cybersunday/history/2007/matches/5267610/results/ | title = Batista conquers his Phenom-enal demons | first = Mike | last = McAvennie | date = 2007-10-28 | accessdate = 2008-08-04 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2017-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170326093122/http://www.wwe.com/shows/cybersunday/history/2007/matches/5267610/results | url-status = dead }}</ref> [[ಸರ್ವೈವರ್‌ ಸರಣಿ]]ಯ ಹೆಲ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಸೆಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಕಾಳಗ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಪಂದ್ಯವು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಎಡ್ಜ್‌ ಹಿಂತಿರುಗಿ ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌ಗೆ [[ಕಾನ್‌-ಚೇರ್‌-ಟು]] ಹೊಡೆತವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ನಂತರ ಅವನು ಪ್ರಜ್ಞೆತಪ್ಪಿದ ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌ ಮೈಮೇಲೆ ಎಳೆದು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡನು.<ref>{{cite web|first=Louie|last=Dee|url=http://www.wwe.com/shows/survivorseries/matches/4334964/results/|title=On the Edge of Hell|accessdate=2007-11-19|date=2007-11-18|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2007-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20071120165525/http://www.wwe.com/shows/survivorseries/matches/4334964/results/|url-status=dead}}</ref> [[ಆರ್ಮಗೆಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಾಗಿ ನಡೆದ ಟ್ರಿಪಲ್‌ ತ್ರೆಟ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಎಡ್ಜ್‌ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಗೆದ್ದನು.<ref>{{cite web|first=Mike|last=McAvennie|url=http://www.wwe.com/shows/armageddon/matches/554660422/results/|title=Edge's "three-meditated" attack to perfection|date=2007-12-17|accessdate=2008-08-04|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2008-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20080331154056/http://www.wwe.com/shows/armageddon/matches/554660422/results/|url-status=dead}}</ref> ==== ಮರಳಿ "ರಾ"ಗೆ (2008-2009) ==== ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ರಾಯಲ್‌ ರಂಬಲ್‌ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, ಟ್ರಿಪಲ್ Hನಿಂದ ಸೋಲಪ್ಪಿದ. [[ನೋ ವೇ ಔಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್ [[ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ಚೇಂಬರ್]] ಪಂದ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು [[ಬಿಗ್‌ ಡ್ಯಾಡಿ V]]ಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌ನಿಂದ ಸೋಲಪ್ಪಿದ. [[ರೆಸಲ್‌ಮೆನಿಯಾ XXIV]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಮೋಷನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ಉಮಗ]]ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಅದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ [[ಶಾನ್ ಮೈಕಲ್ಸ್‌]] ರಿಕ್‌ ಪ್ಲೇರ್‌ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ,<ref>{{cite web|first=Bryan|last=Robinson|url=http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/matches/6464438/results/|title=The End|accessdate=2008-06-25|date=2008-03-30|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2008-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20080402210202/http://www.wwe.com/shows/wrestlemania/matches/6464438/results/|url-status=dead}}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮೈಕಲ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಳಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರಿ ಎಂದು ಕರೆದನು. ಇವರಿಬ್ಬರು [[ಬ್ಯಾಕ್‌ಲ್ಯಾಷ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದರು. ಆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಜೆರಿಕೊ]] ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ ತೀರ್ಪುಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಮೈಕಲ್ಸ್‌ ಮಂಡಿ ಗಾಯವಾದಂತೆ ನಟನೆ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು [[ಸ್ವೀಟ್‌ ಚಿನ್‌ ಮ್ಯುಸಿಕ್‌]] ಹೊಡೆತವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/04/28/5407546.html | title = HHH reigns again after Backlash | date = 2008-04-28 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Dave | last = Hillhouse | archive-date = 2015-04-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150419050733/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/PPVReports/2008/04/28/5407546.html | url-status = dead }}</ref> [[ಸ್ಟ್ರೇಚರ್‌ ಪಂದ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಒನ್‌ ನೈಟ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮೈಕಲ್ಸ್‌ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಕಾಳಗ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web | url = http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/05/30/5744466.html | title = One Night Stand WWE's best this year | date = 2008-06-01 | accessdate = 2008-08-05 | publisher = [[Canadian Online Explorer]] | work = Slam! Sports | first = Matt | last = MacKinder }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜೂನ್‌ 23ರಂದು [[2008 WWE ಡ್ರ್ಯಾಫ್ಟ್‌]]ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು [[ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌]]ನಿಂದ [[ರಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌]]ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/06232008/|title=A Draft Disaster|last=Sitterson|first=Aubrey|date=2008-06-23|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|accessdate=2008-06-25}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್‌ 4ರ ರಾ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ಜಾನ್‌ ಸೆನಾ]] ಜೊತೆಗೂಡಿ [[ಕ್ಯಾಂಡಿ ರೋಡ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಟೆಡ್‌ ಡಿಬೀಸ್‌]]ರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮ‌ೂರನೇ ಬಾರಿ [[ವಿಶ್ವ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌]] ಎನಿಸಿಕೊಂಡ.<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/2008/08/05/6353831.html|title=Raw: Rivalry grows between new tag champs|date=2008-08-05|accessdate=2008-08-06|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|work=Slam! Sports|first=Dale|last=Plummer}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{citeweb|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/08042008/|accessdate=2008-08-05|date=2008-08-05|last=Sitterson|first=Aubrey|title=Championship scramble|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> ಆದರೆ ಅವರು ''ರಾ'' ದ ಮುಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳ ಜತೆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/results/|accessdate=2008-08-12|date=2008-08-11|last=Sitterson|first=Aubrey|title=Bracing for a SummerSlam|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2008-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20080916150049/http://www.wwe.com/shows/raw/results/|url-status=dead}}</ref> [[ಸಮ್ಮರ್‌ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಸೆನಾನನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪದರದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದನು.<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/summerslam/matches/7719954/results/|accessdate=2008-08-25|date=2008-08-17|last=Tello|first=Craig|title=Batista's blockbuster triumph|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2008-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080822055035/http://www.wwe.com/shows/summerslam/matches/7719954/results/|url-status=dead}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 26ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಸೈಬರ್‌ ಸಂಡೇ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಕ್ರಿಸ್‌ ಜೆರಿಕೊನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ತನ್ನ ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಗೆದ್ದನು. ಆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋನ್‌ ಕೋಲ್ಡ್‌ ಸ್ಟೀವ್‌ ಆಸ್ಟಿನ್‌ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ ತೀರ್ಪುಗಾರನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದನು.<ref name="WHCTitleMatch">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/cybersunday/matches/7880726/results/|title="Stunning" new champion|last=Tello|first=Craig|date=2008-10-26|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|accessdate=2008-10-27|archive-date=2016-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920114305/http://www.wwe.com/shows/cybersunday/matches/7880726/results|url-status=dead}}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ನಂತರ ನಡೆದ ''ರಾ'' ದ [[ಮೂರು ಗಂಟೆಯ ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿನ ಬೋನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೆರಿಕೊ ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದನು.<ref name="Y2JBatistaCage">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/results/7823610/|title=Ch-ch-ch-ch-changes|date=2008-11-04|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|accessdate=2008-11-04|archive-date=2008-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20081107023125/http://www.wwe.com/shows/raw/results/7823610/|url-status=dead}}</ref> [[ಸರ್ವೈವರ್‌ ಸರಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮಾಜಿ ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ ಸಹ ಆಟಗಾರನಾದ ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಆರ್ಟನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. [[CM ಪಂಕ್‌]], [[ಕೋಫಿ ಕಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌]], [[ಮ್ಯಾಟ್‌ ಹಾರ್ಡಿ]], R-ಟ್ರೂಥ್ ಒಳಗೊಂಡ ಬಟಿಸ್ಟಾ ನಾಯಕತ್ವದ ತಂಡವು[[ಶೆಲ್ಟನ್‌ ಬೆಂಜಾಮಿನ್‌]], [[ವಿಲಿಯಂ ರಿಗಲ್‌]], ಕ್ಯಾಂಡಿ ರೋಡ್ಸ್‌, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್‌ ಹೆನ್ರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಆರ್ಟನ್‌ ತಂಡವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು ಆರ್ಟನ್‌ ನೆಲಕ್ಕೆ ಅದುಮಿಹಿಡಿದು,ತನ್ನ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸಿದನು. ಆರ್ಟನ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಅವನ ಕಾಳಗವು, [[ಆರ್ಮಗೆಡನ್‌]]ವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿದು ಅಲ್ಲಿ ಆರ್ಟನ್‌ನನ್ನು ಬಟಿಸ್ಟಾ ಸೋಲಿಸಿದ. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 15ರ ''ರಾ'' ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಜಾನ್‌ ಸೆನಾ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನನ್ನು [[ದಿ ಲೆಗಸಿ]] ವಿರುದ್ಧ ಹ್ಯಾಂಡಿಕ್ಯಾಪ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿಸಲಾಯಿತು. ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ, ಆರ್ಟನ್‌ ಬಟಿಸ್ಟಾನ ತಲೆಗೆ ಪಂಟ್‌ ಮಾಡಿ ಹೊಡೆದನು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ಮತ್ತು (ಕೇಫಬೆ) ತಲೆ ಗಾಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿವರೆಗೆ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ [[ಮಂಡಿರಜ್ಜು]] ಬಿರುಕನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು WWE.com ವರದಿಮಾಡಿತು.<ref name="BatistaHamstring">{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/12222008/articles/batistahamsurgery|title=Batista undergoes hamstring surgery|date=2008-12-27|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|accessdate=2008-12-27}}</ref> ಸಮ್ಮರ್‌ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮಂಡಿರಜ್ಜಿಗೆ ಗಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಜಾನ್‌ ಸೆನಾ ಕುತ್ತಿಗೆ ಗಾಯದೊಂದಿಗೆ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ. ಅವನು ಆರರಿಂದ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ಕುಸ್ತಿಯಿಂದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯನಾಗಬಹುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 6ರಂದು ''ರಾ'' ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದಿ ಲೆಗಸಿಯಿಂದ ಟ್ರಿಪಲ್‌ H, [[ಶೇನ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಹೊನ್‌]], ಮತ್ತು [[ವಿನ್ಸ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಹೊನ್‌]]ರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಟಿಸ್ಟಾ ವಾಪಸಾದನು. ನಂತರ ಬ್ಯಾಕ್‌ಲ್ಯಾಷ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿ ಲೆಗಸಿ ಎದುರಿಸಲು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಟಿಸ್ಟಾ ತುಂಬಲಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ WWE ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಟ್ರಿಪಲ್‌ H, ಮತ್ತು ಶೇನ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಹೊನ್‌ರ ಜೊತೆ ಸೇರಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವಿನ್ಸ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಹೊನ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಪಂದ್ಯ ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಕುರ್ಚಿಯೊಂದನ್ನು ತಂದನು. ಆದರೆ ಅವರು ಅನರ್ಹತೆಗೆ ಒಳಗಾಗದಂತೆ ಟ್ರಿಪಲ್ H ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಈ ಚಿತ್ತಭಂಗದಿಂದಾಗಿ, ನಂತರ ಆರ್ಟನ್‌ಗೆ ಸೋಲುವ ಮೂಲಕ ಟ್ರಿಪಲ್‌ H ತನ್ನ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬೆಲೆ ತೆತ್ತ. ಅದರ ನಂತರದ ದಿನದ ರಾತ್ರಿಯ ''ರಾ'' ನಲ್ಲಿ, ಜಾನ್‌ ಸೆನಾ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ತಭಂಗದಿಂದಾಗಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಬಿಗ್‌ ಶೋ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದನು ಮತ್ತು ಜಡ್ಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಡೇನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ WWE ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನ ಮೊದಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದನು.<ref>{{cite web | url = http://www.wwe.com/shows/raw/results/8909094/ | title = Raw Results, Bringing in the Big Guns | first = Aubrey | last = Sitterson | date = 2009-04-06 | accessdate = 2009-04-07 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | archive-date = 2009-04-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090413155235/http://www.wwe.com/shows/raw/results/8909094/ | url-status = dead }}</ref> [[ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಮ್‌ ರೂಲ್ಸ್‌]]ನ ಉಕ್ಕಿನ ಬೋನು ಪಂದ್ಯದ ಮರುಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[WWE ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಆರ್ಟನ್‌ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/extremerules/matches/10253106/results/?cid=2009EP-00|accessdate=2009-06-07|date=2009-06-07|last=Tello|first=Craig|title=Steel of fortune|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2009-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090611184342/http://www.wwe.com/shows/extremerules/matches/10253106/results/?cid=2009EP-00|url-status=dead}}</ref> ಆದರೂ, ಜೂನ್‌ 8ರ ''ರಾ'' ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಟನ್‌ ಮತ್ತು ದಿ ಲೆಗಸಿಯಿಂದ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಪಾಶವೀ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಎಡ ತೋಳಿನ ಸ್ನಾಯು ಬಿರುಕುಗೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ನಂತರ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿತು. ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಲೆಗಸಿಯನ್ನು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾರಣಕರ್ತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/06082009/articles/woundedanimal | title = Raw Results, Wounded Animal | first = | last = |date = 2009-10-06 | accessdate = 2009-10-07 | publisher = [[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> [[ಟ್ರಿಶ್‌ ಸ್ಟ್ರಾಟಸ್‌]] ಆಯೊಜಿಸಿದ ರಾ ವೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವನೆಂದು ಹಲವು ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 14ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೋಳು ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ವಾಪಸಾದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳುವನು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, [[ರ‌್ಯಾಂಡಿ ಆರ್ಟನ್‌]] ಹೊರಬಂದು, ಬಟಿಸ್ಟಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಕೊನೆಯಾಗಲು ತಾನೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಬಟಿಸ್ಟಾ ಆರ್ಟನ್‌ನನ್ನು ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ದೂರವಿಡಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಕಲಿ ತೋಳಿನ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾ,ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಬಟಿಸ್ಟಾ ನಾನು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರ ಬದಲು [[ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌]]ಗೆ ಮರಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಅನರ್ಹತೆ ನಿಷೇಧ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆರ್ಟನ್‌ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಇದು ರಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅವನ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/results/10533560/|title=Results: Live Raw Results|last=Adkins|first=Greg|date=2009-09-14|accessdate=2009-09-14|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2019-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190914075430/https://www.wwe.com/shows/raw/results/10533560/|url-status=dead}}</ref> ==== ಮರಳಿ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌ಗೆ (2009-ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ) ==== ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 18ರ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ವಾಪಸಾಗುವುರೊಂದಿಗೆ, ಕ್ರಿಸ್‌ ಜೆರಿಕೊ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದನು. ನಂತರ ಜೆರಿಕೊನ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಪಾಲುದಾರ ದಿ ಬಿಗ್‌ ಶೋ ಮುಂದಿನ ವಾರ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಬಟಿಸ್ಟಾನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ, ಶೋ ಮತ್ತು ಜೆರಿಕೊ ಇಬ್ಬರನ್ನು ತನ್ನ ಕಣಕಾಲನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಹೊಸ ಪಟ್ಟನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಸಹಭಾಗಿ ರೇ ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಲ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಸೆಲ್‌ ಪೇ ಪರ್‌ ವೀವ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಜೆರಿಕೊ ಮತ್ತು ಶೋಗೆ ಸವಾಲನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಶೋ ರೇಯನ್ನು ನಾಕ್‌ಔಟ್ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಟ್ಯಾಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ರೇ ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ [[ಬ್ರಾಗಿಂಗ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ನಾಲ್ವರು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌ನನ್ನು ಬಟಿಸ್ಟಾ ಭುಜ ಅದುಮಿಹಿಡಿದು ಮಣಿಸುವುದರಿಂದ ಮಿಸ್ಟೀರಿಯೊ ತಪ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮಿಸ್ಟಿರಿಯೊಗೆ ಖಳನಾಯಕ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ. [[ಸರ್ವೈವರ್‌ ಸರಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದನು. ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನ ನವೆಂಬರ್‌ 27ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ಕೇನ್‌]]ನನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, [[WWE TLC: Tables, Ladders & Chairs|TLC: ಟೇಬಲ್ಸ್‌, ಲೇಡರ್ಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಚೇರ್ಸ್‌]]ನ ಚೇರ್ಸ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್‌ನನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ನಂಬರ್ ಒನ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾದ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. == ಮಾಧ್ಯಮ == ಕುಸ್ತಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಹಲವು ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಮುಖಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. 2004ರಲ್ಲಿ [[WWE ಸಮ್ಮರ್‌ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌]] ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ಬ್ರೇಕ್‌ ಡಾನ್ಸ್‌]] ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ "ವಾಡಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ" ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು [[ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಗೇಮ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ ವಾಡಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಿವಾದಾತೀತವಾಗಿ ಅಣಕಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite video |date=2004-08-15 |title=[[SummerSlam (2004)|WWE SummerSlam 2004]] |medium=[[DVD]] |publisher=[[World Wrestling Entertainment]] |location=[[Stamford, Connecticut]] |time=Extras}}</ref> 2005ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನ [[ಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ|''ಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ]]<ref>{{cite web |url=http://www.getbig.com/magazine/flex/flex0504.htm |title=Flex Magazine - April 2005 |work=GetBig.com |publisher=[[Flex (magazine)|Flex magazine]] |accessdate= 2008-08-06}}</ref> ಮತ್ತು 2008ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನ ''[[ಮಸಲ್‌ ಆಂಡ್‌ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್‌]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಮುಖಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.lordsofpain.net/news/2008/articles/1214323781.php |title=WWE ನ್ಯೂಸ್‌: ಬಟಿಸ್ಟಾ ಆನ್ ದಿ ಕವರ್ ಆಫ್ ಮಸಲ್ಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್‌, WWE ಲಾಂಚಸ್‌ ನ್ಯೂ ಕ್ಲೋತಿಂಗ್ಸ್‌ ಲೈನ್‌ |access-date=2010-03-03 |archive-date=2008-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080627025951/http://www.lordsofpain.net/news/2008/articles/1214323781.php |url-status=dead }}</ref> ಅದಲ್ಲದೇ,ಬಟಿಸ್ಟಾ ಸ್ವಂತ ಮತ್ತು ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಒಳ-ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಅನೇಕ ಕಿರುತೆರೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ [[ನಾಟಕ]], [[ಆಕ್ಷನ್]]/[[ಸಾಹಸ]] ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿ ''[[ಸ್ಮಾಲ್‌ವಿಲ್ಲೆ]]'' ದ [[ಸೀಸನ್ 6]]ರ ಎಂಟನೇ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾನೆ; [[ಫ್ಯಾಂಟಮ್‌ ಜೋನ್‌]]ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಅಲ್ಡಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅನ್ಯಗ್ರಹದ ಜೀವಿಯು ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ಜನರ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref name="Smallville1">[http://www.wwe.com/inside/news/archive/batistasmallville2 ''ದಿ ಎನಿಮಲ್‌ ಟೇಮ್ಸ್‌ ಸ್ಮಾಲ್‌ವಿಲ್ಲೆ'' ]</ref> 2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್‌ ಸೆನಾ]] ಮತ್ತು [[ಆಶ್ಲೇ ಮಸ್ಸರೊ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಜನವರಿ 2007ರ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಮ್ ಮೇಕ್‌ಓವರ್:ಹೋಮ್ ಎಡಿಷನ್‌''[[Extreme Makeover: Home Edition]]'' ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ WWEಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ನವೀಕರಿಸಿದ ಮನೆಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ WWE ಸರಕು ಮತ್ತು [[ವ್ರೆಸಲ್‌ಮಾನಿಯ 23]]ಕ್ಕೆ 8 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ.<ref>{{cite video |title= John Cena, Batista, and Ashley on Extreme Makeover: Home Edition |url= http://www.wwe.com/content/media/video/specialty_clips/wwehomemakeover |medium= WMV |publisher= [[World Wrestling Entertainment]] |accessdate= 2007-08-01 |archive-date= 2007-06-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20070626131807/http://www.wwe.com/content/media/video/specialty_clips/wwehomemakeover |url-status= dead }}</ref> 2007 ನವೆಂಬರ್‌ 5ರಂದು ಬಟಿಸ್ಟಾ ಇತರ WWE ಸುಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಫ್ಯೂಡ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/inside/overtheropes/news/familyfeudpreview |first=Kara A. |last=Medalis |publisher=[[World Wrestling Entertainment]] |title=Tune in to WWE week on 'Family Feud' |accessdate=2007-11-04 |date=October 30, 2007}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 7, 2008ರಂದು ನಡೆದ ''[[ಐರನ್‌ ಚೆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ]]'' ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಸವನಹುಳುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ತೀರ್ಪುಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದ್ದಾನೆ<ref>{{cite web |url=http://www.wwe.com/superstars/raw/batista/photos01/ironchef/ |title=Batista on Food Network's "Iron Chef America," September 2008 |publisher=[[World Wrestling Entertainment]] |access-date=2010-03-03 |archive-date=2010-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100429171236/http://www.wwe.com/superstars/raw/batista/photos01/ironchef/ |url-status=dead }}</ref>.2008ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ದಾಖಲಿಸುವಂತೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಮನವೊಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ[[ಕ್ಯಾಂಡೈಸ್‌ ಮಿಚೆಲೆ]], [[ಶೆಲ್ಟನ್‌ ಬೆಂಜಾಮಿನ್‌]], ಮತ್ತು [[ಜೋಶ್‌ ಮ್ಯಾಥೀವ್ಸ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ 2008ರ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ WWEಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕಾರುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ''[[MTV ಕ್ರಿಬ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.<ref>{{cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/wrestling/article1167975.ece |date=2008-05-15 |work=[[The Sun (newspaper)|The Sun]] |title=Batista on "Cribs"}}</ref> ಮೇ 2, 2009ರಂದು ಬಟಿಸ್ಟಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬಾಕ್ಸರ್ [[ರಿಕಿ ಹಾಟ್ಟನ್]] ವಿರುದ್ಧ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪೈನ್ ಬಾಕ್ಸರ್ [[ಮಾನಿ ಪಾಕ್ವಿಯೊ]] ಜತೆಗೂಡಿದ್ದನ್ನು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಪಾಕ್ವಿಯೊ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ. UK ಸನ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ, ತಾನು ಹ್ಯಾಟನ್‌ನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಮನ್ನಿ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಮನ್ನಿಯ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.<ref>{{cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/boxing/article2407236.ece |date=2009-05-01 |work=[[The Sun (newspaper)|The Sun]] |title=WWE star Batista will lead Manny Pacquiao to the ring on Saturday night}}</ref> 2009ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ [[ಸೋಪ್‌ ಒಫೆರಾ]] ''[[ನೈಬರ್ಸ್‌]]'' ನ ಸಂಚಿಕೆಯ ಕಿರುದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://neighbours.com.au/Batista-Wrestles-With-Neighbours.htm |date=2009-03-11 |publisher=[[Neighbours]] |title=Batista Wrestles With Neighbours|accessdate=2009-06-28}}</ref> ''[[ರಿಲೇಟಿವ್ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್ಸ್‌]]'' ನ ಕಿರುದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Manilla"/> ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ರಾಬ್‌ ವ್ಯಾನ್‌ ಡ್ಯಾಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜಾ ರುಲ್‌]]ರ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಬರುವ ಚಿತ್ರ ''[[ರಾಂಗ್‌ ಸೈಡ್ ಆಫ್ ಟೌನ್‌]]'' ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.movieset.com/wrongsideoftown |publisher=MovieSet |title=Wrong Side of Town}}</ref> ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ಮನ್ನಿ ಪ್ಯಾಕ್ವಿಯೊ]] ಮತ್ತು [[ನಿಕೊಲ್‌ ಸ್ಕೆರಿಂಜರ್]]ರೊಂದಿಗೆ ''ವಾಪಕ್‌ಮ್ಯಾನ್‌'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಲಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಖಳನಟನಾಗಿ ನಟಿಸುವುದು ಖಚಿತಪಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.gmanews.tv/video/43906/QTV-Pacquiao%27s-Wapakman-begins-shooting-in-July |date=2009-06-24 |publisher=[[GMA News and Public Affairs]] |title=QTV: Pacquiao's Wapakman begins shooting in July|accessdate=2009-06-28}}</ref><ref>{{Tl icon}} {{cite web |url=http://www.gmanews.tv/story/165760/Pacquiao-to-fight-Batista-%E2%80%93-but-only-in-a-movie |date=2009-06-24 |publisher=[[GMA News and Public Affairs]] |title=Pacquiao to fight Batista – but only in a movie|accessdate=2009-06-28}}</ref> ಡೇವ್‌ ಬಟಿಸ್ಟಾ "ಬಟಿಸ್ಟಾ: ಐ ವಾಕ್ ಎಲೋನ್‌" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ DVDಯನ್ನು WWE ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 20 2009ರಂದು ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.wweshop.com/product_detail.asp?CAT=FEATURED6&productId=50-05523 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2012-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120313134725/http://www.wweshop.com/product_detail.asp?CAT=FEATURED6&productId=50-05523 |url-status=dead }}</ref> == ವಿವಾದ == === WWE ಮತ್ತು TNA ಟೀಕೆ === 2005ರಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ ''[[ದಿ ಸನ್‌]]'' ಎಂಬ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌]] [[ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್]] [[ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ]] '' [[ದಿ ಸನ್‌]]'' ಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದನು. WWEಯ ರಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಯಾಡುವಾಗ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌! ಕುರಿತು ಟೀಕಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು, "ನಾನು ಅವರ ನೇರ ವಿಡಿಯೊ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಜಾಗರೂಕತೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಸೋಮಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠತೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ."<ref name="Sun1">{{cite web|author=The Lilsboys|url=http://www.thesun.co.uk/article/0,,2003560001-2005031802,00.html|title=Batista's bombshells|accessdate=2008-06-25|date=2005-01-21|work=[[The Sun (newspaper)|The Sun]]}}</ref> ಎರಡನೇ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್!ಸದಸ್ಯರಿಂದ ವೇದಿಕೆಯ ಹಿಂದೆ ಗಣನೀಯ [[ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ]]ಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆಯೆಂದು ಬಟಿಸ್ಟಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಾಂಡ್ ಮತ್ತು [[ವಿನ್ಸ್‌ಮೆಕ್‌ಮೋಹನ್‌]]ರಿಂದ ಕೂಡ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ. {{cquote|Oh yes... tons of heat! I got lectured by Vince McMahon, [[The Undertaker]] and all the way down. I had good friends who just turned on me. Well, I thought they were good friends. Some of them are not with the company now. But I spoke from my heart then and I still feel that today. Maybe I chose the wrong forum to voice that opinion but I was speaking from the heart. When we were having that discussion we were talking about the competition between Raw and Smackdown. I didn't mention anybody on Raw, but there were guys on Raw I had the same sentiment about - who were absolutely lazy, had no passion and I thought should not be there. The same goes now. I'm putting my foot in my mouth again, but I still think there are guys on both shows who are lazy, couldn't care less and show no dedication. But we're slowly weeding those guys out. I want everybody in this company to work as hard as me, [[Triple H]] and The Undertaker do. I want them to sack the guys who lack the passion for this business and this company. I don't want them to be part of my show. Some of the guys who I think should be on their way out the door are still being given opportunities to shine, and it's up to them to take the bull by the horns and show that they really want to be out there. Then there are some guys, like [[Jason Reso|Christian]], who are dying for that chance and aren't being given that opportunity. I'm a huge fan of Christian. I enjoy every aspect of his work, the fans love and appreciate him, he has a great attitude, awesome work ethic, is always in shape and is very smart about the business. I feel very strongly that he's underutilized.<ref>{{Cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/wrestling/article226357.ece |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-03-03 |archive-date=2009-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091112203542/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/wrestling/article226357.ece |url-status=dead }}</ref>}} ಬಟಿಸ್ಟಾ ಎದುರಾಳಿ ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರವರ್ತನೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ಟೋಟಲ್ ನಾನ್‌ಸ್ಟಾಪ್ ಆಕ್ಷನ್‌ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌]] ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕಿಸುತ್ತಾ, ಹೀಗೆ ಹೇಳುವನು, "[[A.J. ಸ್ಟೈಲ್ಸ್‌]] ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾರುಗಳು ನಾಶವಾಗುವ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲ. ಕುಸ್ತಿಯು ಕಥೆಹೇಳುವುದಾಗಿದೆ."<ref name="Sun2">{{cite web|author=The Lilsboys|url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/wrestling/article226357.ece|title=Audience with The Animal|accessdate=2008-06-25|date=2005-10-14|work=[[The Sun (newspaper)|The Sun]]|archive-date=2009-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20090208220534/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/sport/wrestling/article226357.ece|url-status=dead}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ 2006 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಟೈಲ್ಸ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು, "[[ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು]] ಬೆನ್ನನ್ನು ಹರಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನನಗೆ ಕುಸ್ತಿಯಾಡುವುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ"<ref>{{cite web|author=Jerzy|url=http://prowrestlingdaily.com/modules.php?name=News&file=article&sid=3471|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061119034145/http://prowrestlingdaily.com/modules.php?name=News&file=article&sid=3471|archivedate=2006-11-19|date=2006-04-17|title=A.J. Styles Speaks Out|accessdate=2008-08-05|publisher=Pro Wrestling Daily}}</ref> === ತೆರೆಮರೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು === [[ಸಮ್ಮರ್‌ಸ್ಲ್ಯಾಮ್‌]] ಪೇ-ಪರ್‌-ವೀವ್‌ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾನ ತೆರೆಮರೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ಬೂಕರ್‌ T]]ಯೊಂದಿಗೆ ನಿಜ-ಜೀವನದ ಮುಷ್ಠಿಕಾಳಗ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅವರ ಪರವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಘಟನೆಯು WWE.comನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾಧನೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದವರಿಗಿಂತ ತಾನು ಉತ್ತಮನೆಂಬ ಪರಿಗಣನೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಈ ಕಾಳಗ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಬಟಿಸ್ಟಾ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹಫ್‌ಮನ್ ಮೇಲುಗೈ ಪಡೆದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ ವಿವಿಧ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಳೆದರು. ಹಫ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರೂ ಅದನ್ನು ಮರೆತಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.wrestleview.com/news2006/1147287803.shtml | title = Huge correction on Booker T/Batista - WWE sources say fight was legit | date = 2006-05-10 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = WrestleView.com | first = Adam | last = Martin}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.wrestleview.com/news2006/1147288158.shtml | title = Batista comments on Booker T: "It had been brewing for a long time..." | date = 2006-05-10 | accessdate = 2008-08-06 | publisher = WrestleView.com | first = Adam | last = Martin}}</ref><ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 249}}</ref> === ಸ್ಟೆರಾಯ್ಡ್‌ ಆರೋಪಗಳು === ಬಟಿಸ್ಟಾ [[ಅನಬಾಲಿಕ್‌ ಸ್ಟೆರಾಯ್ಡ್‌]] ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದು ಆಗಸ್ಟ್ 2007ರಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಯಿತು.[[ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಒರ್ಲಾಂಡೊ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಔಷಧಾಲಯದ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿರುವ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು [[ESPN]] ಲೇಖನವು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಆರೋಪವು ಕೇಳಿಬಂತು. ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತನಿಖೆಗೊಳಪಟ್ಟ ಔಷಧಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಬಟಿಸ್ಟಾ ESPNನ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆ ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದನೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ಎಂದೂ ಸಿಗ್ನೇಚರ್‌ನ ಗ್ರಾಹಕನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು "WWE ನನ್ನನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ನಾನು [[WWE ಕ್ಷೇಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ]] ವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.<ref>{{cite web | url = http://www.wrestleview.com/news2006/1188864566.shtml | publisher = WrestleView.com | first = Adam | last = Martin | date = 2007-09-03 | accessdate = 2008-08-05 | title = Batista issues statement on official website denying ties to ESPN story}}</ref> ಈ ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ಹತ್ತು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳನ್ನು ಅಮಾನತ್ತುಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು WWE ವರದಿಮಾಡಿದೆ. ಆದರೂ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="espn1"/> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಬಟಿಸ್ಟಾ 1990 ದಶಕದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆಂಡಾ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡುವ ಮೊದಲು, ಕೀಲನಿ (1990ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು) ಮತ್ತು ಅಥೆನಾ (1992ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 43–44}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 13ರ 1988ರಂದು ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಎಂಜಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು. ಅವರು 2006ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ 40 ವರ್ಷದ ಮೊದಲೇ ಎರಡು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಜ್ಜನಾಗಿದ್ದ. ಅವನ ಮೊದಲ ಮಗಳು ಕೀಲನಿಗೆ ಜಾಕೊಬ್‌ ಮತ್ತು ಏಡನ್‌ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು.<ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 212}}</ref><ref>{{cite book | title = Batista Unleashed | first = Dave | last = Batista | coauthors = Roberts, Jeremy | isbn = 1-4165-4410-4 | publisher = [[Simon & Schuster]] | origmonth = October | origyear = 2007 | pages = 235–238}}</ref> ಎಂಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗುವಾಗ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಉತ್ತಮ ಲೋಹದ [[ಊಟದ ಡಬ್ಬಗಳ]] ಸಂಗ್ರಾಹಕನಾಗಿದ್ದನು. 1967ರ [[ಗ್ರೀನ್‌ ಹಾರ್ನೆಟ್‌]] ಊಟದ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೂಸ್‌ ಲೀ]]ಯ ಚಿತ್ರವಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಅವನ ನೆಚ್ಚಿನ ಊಟದ ಡಬ್ಬವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಎಂಜಿಗಾಗಿ [[ET]] ಊಟದ ಡಬ್ಬವನ್ನು ತಂದಾಗಿನಿಂದ, ಅದರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆ ಊಟದ ಡಬ್ಬವನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಅವಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಅವನು ಇನ್ನೊಂದು ಡಬ್ಬವನ್ನು ತಂದನು.<ref name="lunchbox">{{cite web | first = Jon | last = Robinson | url = http://sports.ign.com/articles/635/635699p3.html | title = Batista: Animal Unleashed | work = [[IGN|IGN.com]] | publisher = [[IGN|IGN Entertainment]] | date = 2005-07-21 | accessdate = 2008-08-05 | archive-date = 2007-11-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071101021808/http://sports.ign.com/articles/635/635699p3.html | url-status = dead }}</ref> ''[[WWE ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌]]'' ನ 2006 ಆಗಸ್ಟ್‌ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಮತ್ತು ಎಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal | journal = [[WWE Magazine]] | publisher = [[World Wrestling Entertainment]] | month = August | year = 2006 | title = Animal's House | pages = 54–58}}</ref> ನಂತರ ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ WWE ಡಿವಾ [[ಮಲಿನಾ ಫೆರೆಜ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ''ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೌನ್‌!'' ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಚಕಮಕಿಗೆ [[MNM]]ಯೊಂದಿಗಿನ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. 2007 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ''ಬಟಿಸ್ಟಾ ಅನ್‌ಲಿಷಡ್‌'' ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.<ref name="SLAM! Profile"/> ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ "ನನ್ನ ಕಥೆಯು ಸತ್ಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಅದನ್ನು ಹೇಳಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ," ಮತ್ತು ಮುಂದುರಿಸುತ್ತಾ, "ನೀವು ಮೂರು ವಕೀಲರ ತಂಡದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಬೇಕು: ಸಿಮನ್‌ ಆಂಡ್‌ ಶುಸ್ಟರ್‌ ವಕೀಲರು, WWE ವಕೀಲರು, ನನ್ನ ವಕೀಲರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುವಂತೆ, ಸರಳವಾದ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.<ref name="Bookinterview">{{citeweb|url=http://www.miamiherald.com/675/v-print/story/290473.html|title=Batista's Book Speaks Volumes 10/31/2007|publisher=Miami Herald}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref> [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಬೆನೊಯಿಟ್‌ ಅವಳಿ ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ]] ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಬೆನೊಯಿಟ್‌]]ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿವಾದದ ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಬಟಿಸ್ಟಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ "ನಾನು ಆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಇದು ನನ್ನ ಜೀವನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋರಾಡಿದೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು" ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದನು.<ref name="Bookinterview"/> ಬಟಿಸ್ಟಾನ ಹಿಂದಿನ ಪತ್ನಿ ಎಂಜಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, "[ನಾವು] ಮತ್ತೆ ಆಪ್ತರಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅವಳ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ತುಂಬಾ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದ್ದರಿಂದ ಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವಾಸ್ತವಾಗಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಗುಣವುಳ್ಳದ್ದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.<ref name="Bookinterview"/> ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ನ ಹಚ್ಚೆ, ಅವನ ಹಿಂದಿನ ಪತ್ನಿ ಎಂಜಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅವನ ಎಡ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು [[ಕಾಂಜಿ]] ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಕೂಡಿದ "ಎಂಜೆಲ್‌‌" ಎನ್ನುವ ಹಚ್ಚೆ, ಅವನ ಬಲ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಅಂಕಿತದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೂಕ್ಕಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕ ಸೂರ್ಯನ ಗುರುತಿನ ಹಚ್ಚೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.angelfire.com/me4/wrestlertattoos/wwf.html#DB Tattoos of Wrestlers (under Deacon Batista)|title=Tattoos|publisher=angelfire.com}}</ref> ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್‌ ಬಾವುಟಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿದ ಬಾವುಟಗಳ ಹಚ್ಚೆಯಿದೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಬಿಡುವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಬಟಿಸ್ಟಾ ತನ್ನ ಬಲ ಭುಜದ ಮೇಲೆ "ಸೋಲ್ಜರ್‌" ಎಂದು ಬರೆದ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಶೈಲಿಯ ಹಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಭುಜದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. == ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ == {{Image stack |align=right |image_size=200 |image1=BatistaBomb.jpg |image1_cap=Batista delivering his finishing move, the ''[[Powerbomb#Sitout powerbomb|Batista Bomb]]'', to [[Dave Finlay|Finlay]]. |image2=Dave Batista - Spinebuster.jpg |image2_cap=Batista delivering a [[Professional wrestling throws#Spinebuster|Spinebuster]] to [[Adam Copeland|Edge]]. }} * '''ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಪಟ್ಟುಗಳು''' * ** '''ಬಟಿಸ್ಟಾನಾಗಿ''' *** ''ಬಟಿಸ್ಟಾ ಬಾಂಬ್‌'' <ref name="wwebio"/> ([[ಸಿಟ್‌ಔಟ್‌ ಪವರ್‌ಬಾಂಬ್‌]], ಅವನು ಲೆವಿಯಾಥನ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ''ಡೆಮನ್‌ ಬಾಂಬ್‌'' ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು) * '''ವಿಶಿಷ್ಠ ಪಟ್ಟುಗಳು''' * ** *** [[ಸ್ಪಿಯರ್‌]]<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/smackdown/archive/06132008/articles/survivalinstincts|accessdate=2008-08-05|date=2008-06-13|last=Passero|first=Mitch|title=Survival instincts|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/shows/raw/archive/07072008/articles/7600820|accessdate=2008-08-04|date=2008-07-04|last=Adkins|first=Greg|title=Four on the Floor|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]}}</ref> *** [[ಸ್ಪಿನ್‌ಬಸ್ಟರ್‌]]<ref name="officialsite"/><ref name="NoMercy"/><ref name="Un07"/> * '''ಉಪನಾಮಗಳು''' ** '''ದಿ ಎನಿಮಲ್‌''' <ref name="wwebio"/> * '''[[ಪ್ರಬಂಧಕರು]]''' ** ಸಿನ್‌<ref name="OWOW"/> ** [[ರೆವರಂಡ್‌ D-ವೋನ್‌]]<ref name="OWOW"/> ** [[ರಿಕ್‌ ಪ್ಲೇರ್‌]]<ref name="OWOW"/> ** [[ಟ್ರಿಪಲ್‌ H]]<ref name="OWOW"/> * '''[[ಪ್ರವೇಶದ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ]]''' ** [[ಗೊಡ್‌ಸ್ಮ್ಯಾಕ್‌]]ನ "[[ವೂಡೂ]]"; ([[ಒಹಿಯೊ ವ್ಯಾಲಿ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌]] ದಿ ಡಿಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸಿನ್ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾಗ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ‌){1/ ** [[ಜಿಮ್ ಜಾನ್‌ಸ್ಟನ್‌]]ರ "[[ಐಸ್‌ ಆಫ್‌ ರಿಚಸ್‌ನೆಸ್‌]]" ([[ರೆವರಂಡ್‌ D-ವೋನ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾಗ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ) ** [[ಮೋಟರ್‌ಹೆಡ್‌]]ರ "[[WWE ThemeAddict: The Music, Vol. 6#Track listing|ಲೈನ್‌ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಯಾಂಡ್‌]]" ([[ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌]] ತಂಡದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಳಸಲಾಗುವುದು) ** [[ಸಲಿವಾ]]ರ '''"[[ಐ ವಾಕ್ ಎಲೋನ್‌]]"''' <ref name="officialsite"/> (2005-ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ) == ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಧನೆಗಳು == {{Image stack |align=right |image_size=150 |image1=David-Michael-Bautista-denis-apel-edited.jpg |image1_cap=Batista as [[World Heavyweight Championship (WWE)|World Heavyweight Champion]] in 2005. |image2=Batista with World Heavyweight Championship.jpg |image2_cap=Batista during his second World Heavyweight Championship reign. }} * '''[[ಒಹಿಯೊ ವ್ಯಾಲಿ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌]]''' ** [[OVW ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ([[1 ಬಾರಿ]])<ref name="OVWchamp">{{cite web|url=http://www.wrestling-titles.com/us/ky/ovw/ovw-h.html#last|title=O.V.W. Heavyweight Title|accessdate=2007-07-19|publisher=Wrestling-Titles.com}}</ref> * '''[[ಪ್ರೋ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌]]''' ** [[PWI ವರ್ಷದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿಸಿದ ಕುಸ್ತಿಪಟು]] (2005)<ref>{{cite web|url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwiimp.htm|title=Wrestling Information Archive - Pro Wrestling Illustrated Award Winners - Most Improved Wrestler of the Year|accessdate=2007-07-19|publisher=Pro Wrestling Illustrated|archive-date=2011-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110921094752/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwiimp.htm|url-status=dead}}</ref> ** [[PWI ವರ್ಷದ ಕುಸ್ತಿಪಟು]] (2005)<ref>{{cite web|url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwiwoty.htm|title=Wrestling Information Archive - Pro Wrestling Illustrated Award Winners - Wrestler of the Year|accessdate=2007-07-19|publisher=Pro Wrestling Illustrated}}</ref> ** 2005ರಲ್ಲಿ [[PWI 500]]ರಲ್ಲಿ 500 ಉತ್ತಮ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಲ್ಲಿ PWIಯು ಬಟಿಸ್ಟಾನಿಗೆ #'''1''' ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿರಿಸಿದೆ<ref>{{cite web|url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi50005.htm|title=Wrestling Information Archive - Pro Wrestling Illustrated Top 500 - 2005|accessdate=2007-09-19|publisher=Pro Wrestling Illustrated|archive-date=2011-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110919163334/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi50005.htm|url-status=dead}}</ref> * '''[[ವಿಶ್ವ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್]]''' ** [[ವಿಶ್ವ ಹೆವಿವೇಟ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ([[4 ಬಾರಿ]])<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/304454142|title=Batista's first World Heavyweight title reign|accessdate=2007-09-19|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2007-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011022818/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/304454142|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/243931811|title=Batista's second World Heavyweight Title reign|accessdate=2007-09-19|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2007-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011022818/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/243931811|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/50797501|title=Batista's third World Heavyweight title reign|accessdate=2007-09-19|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2007-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071123141313/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/50797501|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/20081026Batista|accessdate=2008-10-28|title=Batista's fourth reign|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2012-02-19|archive-url=https://www.webcitation.org/65ZEOPEIW?url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/20081026Batista|url-status=dead}}</ref> ** [[ರಿಕ್‌ ಫ್ಲೇರ್‌]] (2) ಮತ್ತು [[ಜಾನ್‌ ಸೆನಾ]] (1) ರೊಂದಿಗೆ [[ವಿಶ್ವ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ([[3 ಬಾರಿ]])<ref name="WT1"/><ref name="WT2"/><ref name="WT3">{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/09082007111|accessdate=2008-08-05|title=Batista and John Cena's first reign|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2012-02-19|archive-url=https://www.webcitation.org/65ZEPwNNH?url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldtagteam/09082007111|url-status=dead}}</ref> ** [[WWE ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ([[1 ಬಾರಿ]])<ref>{{cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/10437632|accessdate=2009-01-26|title=Batista's first WWE Championship reign|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-date=2009-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090611184303/http://www.wwe.com/inside/titlehistory/wwechampionship/10437632|url-status=dead}}</ref> ** [[ರೇ ಮಿಸ್ಟೆರಿಯೊ]]ಯೊಂದಿಗೆ [[WWE ಟ್ಯಾಗ್‌ ಟೀಮ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] ([[1 ಬಾರಿ]])<ref name="WWEtag"/> ** [[ರಾಯಲ್‌ ರಂಬಲ್‌]] ([[2005]])<ref name="wwebio"/> * '''[[ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ನ್ಯೂಸ್‌ಲೆಟರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]]''' ** [[ಫ್ಯೂಡ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್‌]] (2005) <small>vs.[[ಟ್ರಿಪಲ್‌ H]]</small> ** ಫ್ಯೂಡ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್‌ (2007),<small>vs. [[ದಿ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕರ್]]</small> ** ಅತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು (2006) == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Portal|Professional wrestling|break=yes}} {{Commons category|David Bautista|Batista}} * [http://www.demon-wrestling.com/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090615174517/http://www.demon-wrestling.com/ |date=2009-06-15 }} * [http://www.wwe.com/superstars/smackdown/batista/ WWE.com ವ್ಯಕ್ತಿಪರಿಚಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014190723/http://www.wwe.com/superstars/smackdown/batista/ |date=2012-10-14 }} * [http://www.genickbruch.com/dandy/exklusiv.php?&amp;interview=193&amp;version=original Genickbruch.comನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ/ಲೆವಿಯಾಥನ್‌ ಸಂದರ್ಶನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090107093312/http://www.genickbruch.com/dandy/exklusiv.php?&interview=193&version=original |date=2009-01-07 }} * [http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/b/batista.html ಆನ್‌ಲೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಫ್ ರೆಸ್ಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ] * [http://fans.wwe.com/batista WWE ಯುನಿವರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಟಿಸ್ಟಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090624223200/http://fans.wwe.com/batista/ |date=2009-06-24 }} {{Navboxes| |list1= {{World Wrestling Entertainment employees}} {{World Heavyweight Championship (WWE)}} {{WWE Championship}} {{WWE Tag Team Championship}} {{World Tag Team Championship (WWE)}} {{Royal Rumble winners}} {{Evolution (professional wrestling)}} {{List of WWE Raw Guest Hosts}} }} {{DEFAULTSORT:Bautista, Dave}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೬೯ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕದ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫಿಲಿಪೈನೊ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫಿಲಿಪಿನೋ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗ್ರಾಹಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಈಗಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್‌ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫಿಲಿಪೈನೊ ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, D.Cಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಟಂಪಾದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ D.Cಯ ನಟರು.]] se129hewh4524hx5l941rv3ygievjmt 0 24020 1372866 1343824 2026-05-06T12:04:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372866 wikitext text/x-wiki {{Infobox diamond | name = Koh-i-Noor | image = Koh-i-Noor old version copy.jpg | caption = Glass replica of the Koh-i-Noor Diamond after its first cut. From the [[Reich der Kristalle]] museum in [[Munich]]. | weight = {{convert|105.602|carat|g}} | colour = finest white | cut = | mine = [[Kollur Mine]], [[Guntur District]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]]<ref>http://www.minelinks.com/alluvial/diamonds_1.html</ref> | country = India | cutter = Hortenso Borgia | found = | original_owner = [[Kakatiya dynasty]] | owner = Part of the [[British Crown Jewels]] | value = }} [[File:Koh-i-Noor new version copy.jpg|thumb|200px|ಕೋಹಿನೂರ್‌ನ ಹೊಸ ರೂಪದ ನಕಲು]] [[File:AlexandraKohinoor.jpg|thumb|upright|[[Queen Alexandra]] wearing the Koh-i-Noor in her coronation crown]] [[File:Kohinoor.jpg|thumb|The Koh-i-Noor in its original setting (1851)]] [[File:Croquis du Koh-i-Noor d'après Tavernier.jpg|left|thumb|250px|ವಿವಿಧ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಹಿನೂರ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ ಟ್ಯಾವರ್ನೀರ್‌ನ ಉದಾಹರಣೆ]] [[File:Maharaja Ranjit singh's treasure.jpg|thumb|ಎಮಿಲಿ ಎಡೆನ್‌ನ ಶಿಲಾಮುದ್ರಣವು ಮಹಾರಾಜ ರಣಜಿತ್ ಸಿಂಗ್‌ನ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆತನ ಕುದುರೆ ಲಾಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆಭರಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] '''ಕೋಹಿನೂರ್‌''' ({{lang-hi|कोहिनूर}}, [[ಪರ್ಷಿಯನ್]]/[[ಉರ್ದು]]: کوہ نور, {{lang-te|కోహినూరు}}) ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ [[ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಜ್ರ]]ವಾಗಿದ್ದ 105 [[ಕ್ಯಾರಟ್]] (21.6 ಗ್ರಾಂ) [[ವಜ್ರ]]ವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ [[ಪರ್ಷಿ ಯನ್]]‌ನಲ್ಲಿ "ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟು ಬೆಳಕು" ಎಂಬರ್ಥವಿದೆ. ಇದನ್ನು '''Kohinoor''', '''Koh-e Noor''' ಅಥವಾ '''Koh-i-Nur''' ಎಂದೂ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಹಿನೂರ್‌ [[ಭಾರತ]]ದ [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]ದ [[ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಮೊದಲು ಕಂಡು ಬಂದಿತು. ಈ ವಜ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ [[ಹಿಂದು]], [[ಮೊಘಲ್]], ಪರ್ಷಿಯನ್, ಅಫ್ಘನ್, ಸಿಖ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಗಾರರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾದಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ]]ಯಿಂದ ಸೂರೆಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ [[ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]]ಳು [[1877]]ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಣಿ]] ಎಂಬುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಭರಣಗಳ]] ಭಾಗವಾಯಿತು. ==ಮ‌ೂಲ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ== ===ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು=== *ಈ ವಜ್ರದ ಮ‌ೂಲವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಅನೇಕ ವದಂತಿಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಕೆಲವು ಮ‌ೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಮ‌ೂಲತಃ 5000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ಪುರಾತನ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]]ದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ [[ಶಮಂತಕ]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು [[ಹಿಂದು ಪುರಾಣ]] ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ,<ref name="hindus-claim">{{cite web |url=http://www.dancewithshadows.com/society/kohinoor-diamond-india.asp |title=Koh-i-noor, a Mountain of Light |publisher=Dancewithshadows.com |date= |accessdate=2009-08-10 |archive-date=2007-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013043539/http://www.dancewithshadows.com/society/kohinoor-diamond-india.asp |url-status=dead }}</ref> [[ಕೃಷ್ಣ]]ನು ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನು [[ಜಾಂಬವಂತ]]ನಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಆತನ ಪುತ್ರಿ [[ಜಾಂಬವತಿ]]ಯು ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಸಿಂಹದಿಂದ (ನಂತರ ಅದನ್ನು ಜಾಂಬವಂತನು ಕೊಂದನು) ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಸತ್ರಾರ್ಜಿತ ನ ಸಹೋದರನಿಂದ ವಜ್ರವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಿದ ಆಪಾದನೆಗೊಳಗೊದನು.<ref>ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಪುರಾಣಕಥೆಗಳು: http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A730801 ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರ</ref> *ಸತ್ರಾರ್ಜಿತ ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಕೊಂದಿದುದಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದೂಷಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವಜ್ರವನ್ನು ಸತ್ರಾಜಿತ್‌ನಿಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕೊಡಲು ಜಾಂಬವನನೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದನು. ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ ಸತ್ರಾರ್ಜಿತ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು. ಕೃಷ್ಣನು, ಆತನ ಪುತ್ರಿ ಸತ್ಯಭಾಮಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿದನು, ಆದರೆ ಶಮಂತಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು.<ref>{{cite web |url=http://srimadbhagavatam.com/sb/10/56/en |title=Srimad Bhagavatam Canto 10 Chapter 56 |publisher=Srimadbhagavatam.com |date= |accessdate=2009-08-10 |archive-date=2011-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928211736/http://srimadbhagavatam.com/sb/10/56/en |url-status=dead }}</ref> ===ಇತಿಹಾಸ=== *ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಬಹು ಹಿಂದಿನ ವಜ್ರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಭಾರತ]]ದ [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]ದ [[ಕಾಕತೀಯ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ [[ಗುಂಟೂರು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ; ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಜ್ರಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವವರೆಗೆ 1730ರವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವೊಂದೇ ವಜ್ರಗಳ ಮ‌ೂಲವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.essortment.com/all/kohinoordiamond_rlps.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-07-21 |archive-date=2010-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100404082506/http://www.essortment.com/all/kohinoordiamond_rlps.htm |url-status=dead }}</ref> *"ಗೋಲ್ಕೊಂಡ" ವಜ್ರ ಎಂಬ ಪದವು ಅಪ್ಪಟ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ, ಶುಭ್ರ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಅವು ಅತಿ ವಿರಳ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವಜ್ರವನ್ನು [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]ದ ಇಂದಿನ [[ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಪರಿತಲ]] ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಹತ್ತಿರ [[ಕೊಲ್ಲೂರು ಗಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನೆಲದಿಂದ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="andhra-pradesh">{{cite web|url=http://www.minelinks.com/alluvial/diamonds_1.html |title=Large And Famous Diamonds |publisher=Minelinks.com |date= |accessdate=2009-08-10}}</ref><ref>ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಿಟೇಜ್, H. K. ಗುಪ್ತ, A. ಪರಾಶರ್ ಮತ್ತು D. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯನ್, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, 2000, ಪುಟ 144, ಓರಿಯಂಟ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾನ್, ISBN 8173712859</ref> ಆ ವಜ್ರವು [[ಕಾಕತಿಯ]] ರಾಜನ ಸ್ವತ್ತಾಯಿತು. * [[ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಖಿಲ್ಜಿ ರಾಜಸಂತತಿಯು ಕ್ರಿ.ಶ. 1320ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ, [[ಘಿಯಾಸ್ ಉದ್ ದಿನ್ ತುಘ್ಲಕ್ ಶಾಹ್ I]] [[ದೆಹಲಿ]]ಯ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನು ಏರಿದನು. [[ತುಘ್ಲಕ್]] ಅವನ ಕಮಾಂಡರ್ ಉದ್ಗಲ್ ಖಾನ್‌ನನ್ನು 1323ರಲ್ಲಿ [[ಕಾಕತಿಯ]] ರಾಜ ಪ್ರತಾಪರುದ್ರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಉದ್ಗಲ್ ಖಾನ್‌ನ ಆ ದಾಳಿಯು ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಅವನು ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗಾಗಿ ಭಾರಿ ಮತ್ತು ಸನ್ನದ್ದ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು. ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿರದ ಕಾಕತಿಯ ಸೇನೆಯು ಸೋತಿತು. *[[ಕಾಕತಿಯ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಒರುಗಲ್ಲಿನ (ಈಗಿನ [[ವರಾಂಗಲ್]]) ಲೂಟಿ, ಸುಲಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಶವು ತಿಂಗಳಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು, ಚಿನ್ನ, ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಆನೆಯ ದಂತಗಳನ್ನು, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಒಂಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ದೆಹಲಿಗೆ ಸಾಗಿಸಿದರು. ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವು ಭಾರಿ ಸಂಪತ್ತಿನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಬಿಫೋರ್ ಯುರೋಪ್, C.E.B. ಆಶರ್ ಮತ್ತು C. ಟ್ಯಾಲ್ಬಟ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2006, ISBN 0521809045, ಪುಟ 40</ref><ref>ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಪ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಹರ್ಮ್ಯಾನ್ ಕುಲ್ಕೆ ಮತ್ತು ಡಯಟ್ಮರ್ ರೊದರ್ಮಂಡ್, ಆವೃತ್ತಿ: 3, ರೂಟ್ಲೆಡ್ಜ್, 1998, ಪುಟ 160; ISBN 0415154820</ref> *ಆ ನಂತರ, ಈ ವಜ್ರವು [[ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಅನುಕ್ರಮ ಆಡಳಿತಗಾರರಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1526ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ [[ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] [[ಬಾಬರ್]]‌ನ ಕೈ ಸೇರಿತು. ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು ಒಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ಹೆಸರಿನಿಂದ 1526ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. [[ಬಾಬರ್‌]] ತನ್ನ ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ ''[[ಬಾಬರ್ನಾಮಾ]]'' ದಲ್ಲಿ, ಈ ವಜ್ರವು [[1294]]ರ [[ಮಾಳ್ವ]]ದ ಅನಾಮಿಕ ರಾಜನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. *ಬಾಬರ್‌ ಆ ವಜ್ರಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಮಾಳ್ವದ ರಾಜನ ಈ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು [[ಅಲ್ಲಾವುದ್ದಿನ್ ಖಿಲ್ಜಿ]]ಗೆ ನೀಡಲು ಅವನ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಬಲಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು [[ಬಾಬರ್ನಾಮಾ]]ವು ಸವಿವರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅದನ್ನು [[ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಆಳಿದ ರಾಜಸಂತತಿಯವರು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆದರು. *ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[1526]]ರಲ್ಲಿ ಆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಬಾಬರ್‌ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. [[ಬಾಬರ್ನಾಮಾ]]ವು ಸುಮಾರು 1526-30ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಬಾಬರ್‌ನ ಈ ಮಾಹಿತಿಗೆ ದೊರೆತ ಮ‌ೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಬಾಬ ರ್ನಾಮಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ವದಂತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡು; [[ವರಾಂಗಲ್]]‌ನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಳ್ವ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿಸಿರಬಹುದು. ಆತ ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ಈಗಿರುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. *ಆದರೆ 'ಬಾಬರನ ವಜ್ರ'ದ ಬಗೆಗಿನ ಕೆಲವು ವಾದವು<ref name="hindus-claim" />, ಅದು ನಂತರ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಎಂದಾದ ವಜ್ರವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಬಾಬರ್‌ ಮತ್ತು [[ಹ್ಯುಮಾಯ‌ೂನ್]] ಇಬ್ಬರೂ ಅವರ ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಬಾಬರನ ವಜ್ರ' ದ ಮ‌ೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಜ್ರವು [[ಗ್ವಾಲಿಯರ್]]‌ನ [[ಕಚ್ವಾಹ]] ಆಡಳಿತಗಾರರಲ್ಲಿತ್ತು. ನಂತರ [[ತೋಮರ]] ರಾಜಸಂತತಿಯವರ ಕೈಗೆ ಬಂದಿತು. *ತೋಮರ ಸಂತತಿಯ ಕೊನೆಯವನಾದ [[ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ]]ನು ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನ [[ಸಿಕಂದರ್ ಲೋದಿ]]ಯಿಂದ ಸೋಲಲ್ಪಟ್ಟು, ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪಿಂಚಣಿದಾರನಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ಜೀವನ ಕಳೆಯಲು ಉಳಿದುಕೊಂಡನು. ಲೋದಿಯರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದ [[ಮೊಘಲರು]] ಅವನ ಮನೆಯನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದರು. ರಾಜ ಹ್ಯೂಮಾಯ‌ೂನ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅವನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಆತನಿಗೆ ದೆಹಲಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟನು. *ಅಲ್ಲದೇ [[ಚಿತ್ತಾವರ್]]‌ನ [[ಮೇವರ್]]ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಹ್ಯೂಮಾಯ‌ೂನ್‌ನ ಉಪಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ರಾಜ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನು ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ವಜ್ರವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು. ಹ್ಯೂಮಾಯ‌ೂನ್‌ ತನ್ನ ಜೀವನ ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುರದೃಷ್ಟಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಹ್ಯೂಮಾಯ‌ೂನ್‌ನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ [[ಶೇರ್ ಶಾಹ್ ಸುರಿ]]ಯು ಬಾಂಬುತೋಪು ಸಿಡಿದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು. *ಆತನ ಪುತ್ರ [[ಜಲಲ್ ಖಾನ್]] ಮಂತ್ರಿ ಪದವಿಯಿಂದ ಪದಚ್ಯುತಿಗೊಂಡ ಅವನ ಸೋದರಳಿಯನಿಂದ ಕೊಲ್ಲ ಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆತ ನಂತರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗೆಲುವು ಗಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ದುರಾಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಖಂಡ ಭಾರತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು. ಹ್ಯೂಮಾಯ‌ೂನ್‌ನ ಮಗ [[ಅಕ್ಬರ್]] ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಇಲ್ಲ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಶಾ ಜಹಾನ್ ತನ್ನ ಖಜಾನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದನು. ಅಕ್ಬರನ ಮೊಮ್ಮಗ [[ಶಾ ಜಹಾನ್]] ಆತನ ಪುತ್ರ, ಮ‌ೂವರು ಸಹೋದರರ ಕೊಲೆಗೆ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ [[ಔರಂಗಜೇಬ್]]‌ನಿಂದ ಪದಚ್ಯುತಿಗೊಂಡನು. ==ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಹರಳುಗಳು== *[[ತಾಜ್ ಮಹಲ್‌]]ನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಶಾ ಜಹಾನ್]] ಈ ಹರಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಲಂಕೃತ [[ನವಿಲಿನ ಸಿಂಹಾಸನ]]ದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಆತನ ಪುತ್ರ,[[ಔರಂಗಜೇಬ್‌]] ಕಾಯಿಲೆಯ ತಂದೆಯನ್ನು [[ಆಗ್ರ ಕೋಟೆ]]ಯ ಹತ್ತಿರದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನು. ಅವನು ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನು ಕಿಟಕಿಯ ಹತ್ತಿರ ಇರಿಸಿದ್ದನು. ಅದರಿಂದ ಶಾ ಜಹಾನ್ ತಾಜ್ ಮಹಲ್‌ಅನ್ನು ಆ ವಜ್ರದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಅದರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಮ‌ೂಲಕ ನೋಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು; ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. *ನಂತರ ಔರಂಗಜೇಬ್‌ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ [[ಲಾಹೋರ್‌ಗೆ]] ತಂದು, ವೈಯಕ್ತಿಕ [[ಬಾದ್‌ಶಾಹಿ ಮಸೀದಿ]]ಯಲ್ಲಿರಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅದು [[ನಾದರ್ ಶಾ]] [[1739]]ರಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, [[ಆಗ್ರಾ]] ಮತ್ತು [[ದೆಹಲಿ]]ಯನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವವರೆಗೂ ಇತ್ತು. ನವಿಲಿನ ಸಿಂಹಾಸನದೊಂದಿಗೆ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನೂ [[1739]]ರಲ್ಲಿ ಆತ [[ಪರ್ಷಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಹೋದನು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಜ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪೂರೈಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ [[ನಾದರ್ ಶಾ]] ಅದನ್ನು ''ಕೋಹಿನೂರ್‌!'' ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದನು. *ಆ ‌ಮ‌ೂಲಕ ವಜ್ರವು ಈಗಿರುವ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಹೆಸರಿಗೆ 1739ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಲ್ಲ. ಪುರಾಣ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಹಿನೂರ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಬೆಲೆಯ ಬಗೆಗಿನ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಾದರ್ ಶಾನ ಜತೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ - "ಒಬ್ಬ ಬಲಿಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಐದು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಒಂದನ್ನು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಒಂದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಒಂದನ್ನು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಒಂದನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಸೆದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ರತ್ನಮಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಬೆಲೆಯು ಕೋಹಿ ನೂರ್‌ಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ‌". ಆಗ 1747ರಲ್ಲಿ [[ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಅಬ್ದಾಲಿ]]ಯ ಕೊಲೆಯ ನಂತರ, ಆ ವಜ್ರವು [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಅಬ್ದಾಲಿಯ ಕೈಗೆ ಬಂದಿತು. *ಸುಮಾರು 1830ರಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪದಚ್ಯುತಗೊಂಡ ಆಡಳಿತಗಾರ [[ಶಾ ಶುಜ]]ನು ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರದೊಂದಿಗೆ ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋದನು. ಆತ ನಂತರ ಲಾಹೋರ್‌ಗೆ ಬಂದು, ಅದನ್ನು [[ಪಂಜಾಬ್‌]]ನ ಸಿಖ್ [[ಮಹಾರಾಜ]] [[ರಣಜಿತ್ ಸಿಂಗ್]]‌ಗೆ ನೀಡಿದನು; ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಹಾರಾಜ ರಣಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅಫ್ಘನ್ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಶಾಜಹಾನ್ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದನು. ==ಭಾರತದಿಂದ ಸಾಗಣೆ== *ರಣಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು [[ಪಂಜಾಬ್‌]]‌ನ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಅಲ್ಲದೇ ಆತನ ಅಂತ್ಯಕಾಲದ [[1839]]ರಲ್ಲಿ ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು [[ಒರಿಸ್ಸಾ]]ದ [[ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಈ ಕೊನೆಯ-ಗಳಿಗೆಯ ಉಯಿಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದವಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೇ ಅದು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಇಸವಿ 1849ರ ಮಾರ್ಚ್ 29ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರು [[ಲಾಹೋರ್‌]]‌ನ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಿ; ಪಂಜಾಬ್‌ಅನ್ನು [[ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಭಾಗವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. *ಇದರ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುವ [[ಲಾಹೋರ್ ಒಪ್ಪಂದ‌]]ದ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು ಹೀಗಿದೆ: :''ಮಹಾರಾಜ ರಣಜಿತ್ ಸಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಶಾ ಶುಜ-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್‌ ಪಡೆದ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಎಂಬ ಹರಳನ್ನು ಲಾಹೋರ್‌ನ ಮಹಾರಾಜನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಣಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು.'' ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿದ್ದ [[ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್]] ಎಂದರೆ [[ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿ]]. ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿಯು ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ, ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು. *ಅಲ್ಲದೇ ಇತರ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆತನ ವಜ್ರದ ಗಳಿಕೆಯು ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಟೀಕಾಗಾರರಿಂದ ದೂಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೆಲವರು ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ರಾಣಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಬಹುದಿತ್ತು, ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರೂ, ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿಯು ವಜ್ರವು ಯುದ್ಧರಹಿತವಾಗಿ ಬಂದ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಆ ರೀತಿಯೇ ಪರಿಭಾವಿಸಿದನು. ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತ ಸರ್ [[ಜಾರ್ಜ್ ಕೂಪರ್]]‌‌ಗೆ [[1849]]ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ: :''ನಾನು ಮಹಾರಾಜನಿಗೆ ಕೋಹಿನೂರ್ಅನ್ನು ರಾಣಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದುದರಿಂದ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯ ಆಸ್ಥಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕದಡಿಹೋಗಿದೆ; ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನು ರಾಣಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸದಿದ್ದುದರಿಂದ 'ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್' ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಲೆನ್‌ಬರಫ್ (ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್, 1841-44) ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. '' ''ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಇದಾಗಿತ್ತು: ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು ಅಧೀನ ರಾಜನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ರಾಣಿಗೆ ನೀಡುವುದು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಆಕೆಯ ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೂಡು-ಬಂಡವಾಳದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅದನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಗೌರವಯುತವಾದುದೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸಿದೆ. '' ''ಆದ್ದರಿಂದ ಆಸ್ಥಾನವು ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.'' <ref>ಬ್ಯಾಲ್ಫರ್, ಅಯನ್. ''ಫೇಮಸ್ ಡೈಮಂಡ್ಸ್''. 1987, ಪುಟ 24.</ref> *ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿಯು ವಜ್ರವನ್ನು ಮಹಾರಾಜ ರಣಜಿತ್ ಸಿಂಗ್‌ನ ಕಿರಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ [[ದುಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್]] [[ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]]ಳಿಗೆ [[1850]]ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದನು<ref name="The Koh-i-noor Diamond; BBC" />. ಮಹಾರಾಜ ದುಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಮಹಾರಾಜ ರಣಜಿತ್ ಸಿಂಗ್‌ನ ಮತ್ತು ಆತನ ಐದನೇ ಪತ್ನಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಜಿಂದ್ ಕಾರ್ ದಂಪತಿಗಳ ಕಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. 13 ವರ್ಷದ ದುಲೀಪ್ ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ಗೆ ಹೋದನು. *ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಅನ್ನು [[ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]]ಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದುದು, ಯುದ್ಧ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪವಾಗಿ ನೀಡುವ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಹೊಸದಾಗಿತ್ತು. ದುಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್‌ ಡಾ. ಜಾನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಲಾಗಿನ್‌ನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಆರ್ಕ್ನಿ ದ್ವೀಪದ ಸ್ಟ್ರೋಮ್ನೆಸ್‌ನ ಸೌತೆಂಡ್‌ನ ಮ‌ೂಲನಿವಾಸಿಯಾದ ಲಾಗಿನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ವೈದ್ಯನಾಗಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದನು. *ಆತನ ಕುಟುಂಬವು ಸ್ಟ್ರೋಮ್ನೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1800ರಿಂದ ಲಾಗಿನ್ಸ್ ಇನ್ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಡಾ. ಲಾಗಿನ್, ಆತನ ಪತ್ನಿ ಲೀನ ಮತ್ತು ಯುವ ದುಲೀಪ್ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನು ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳಿಗೆ ನೀಡವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಾಹೋರ್‌ನ ಭಾರಿ ಕೋಟೆ ಸಿಟಾಡೆಲ್‌‌‌ನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ 1848ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 6ರಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿ H.M ಲಾರೆನ್ಸ್, C.C. ಮ್ಯಾನ್ಸೆಲ್, ಜಾನ್ ಲಾರೆನ್ಸ್, H.M ಲಾರೆನ್ಸ್‌ನ ತಮ್ಮ ಮೊದಲಾದ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ನ ಸದಸ್ಯರ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸರ್ ಹೆನ್ರಿ ಎಲಿಯಾಟ್‌ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಲಾಗಿನ್‌ನಿಂದ, ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಲಾಗಿನ್‌ ಸುಮಾರು £1,000,000 ({{CURRENTYEAR}}ರ ಪ್ರಕಾರ £{{Formatprice|{{Inflation|UK|1000000|1849|{{CURRENTYEAR}} |r=-1}}}}){{Inflation-fn|UK}} ಬೆಲೆಕಟ್ಟಿದ್ದ ತೋಶ್ಖಾನ ಅಥವಾ ಭಾರಿ ಖಜಾನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. *ಆತ ಅದಕ್ಕೆ 1849ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7ರ ದಿನಾಂಕ ನಮೂದಿಸಿದ ಒಂದು ರಶೀದಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ನಂತರ ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲು ಜಾನ್ ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು C.C. ಮ್ಯಾನ್ಸೆಲ್‌ರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆಯಿಂದ H.M.S. ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಭದ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಹಡಗು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿತು. ಹಡಗಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಕಾಲರಾ ರೋಗವು ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತು. ಅದು ಮಾರಿಶಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೊರಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. *ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಡಗಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಾಕಿ ನಾಶಮಾಡುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಗವರ್ನರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. ಆನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಡಗು ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೀಸಿದ ಭಾರಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದಾಗ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂಚೆಚೀಲಗಳನ್ನು ಪ್ಲೈ ಮೌತ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಹಡಗು ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್‌ಗೆ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಇತ್ತು. *ಅಲ್ಲಿಂದ ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಸೆಲ್ ಲಂಡನ್ ನಗರದ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹೌಸ್‌ಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, HEICಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. 1850ರ ಜುಲೈ 3ರಂದು ಸಿಖ್ ಯುದ್ಧದ ನಿರ್ಣಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ರಾಣಿಗೆ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರದ ಒಪ್ಪಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು HEICಯ 250ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಡಾ. ಲಾಗಿನ್ 1854ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳಿಂದ ನೈಟ್‌ಹುಡ್ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದು, ಸರ್ ಜಾನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಲಾಗಿನ್ ಎಂದಾದನು. (ಅವನ ಮಧ್ಯ ಹೆಸರು ಸೆನ್ಸ್ಅನ್ನು ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ 'r'ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿದನು). *ಈಗ ಆ ವಜ್ರವು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ರಾಜ]]ನ ಪತ್ನಿ ಧರಿಸುವ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅದು [[ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್‌ಳ ಕಿರೀಟ]]ದಲ್ಲಿದೆ (ದಿವಂಗತ ರಾಣಿಯ ತಾಯಿ).1853ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ಆದರೆ 1888ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಿರ್ತನೆಯಾದ ದುಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ 1854ರಲ್ಲಿ ಲಾಗಿನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರದ ರಿಯಾಯಿತಿಯಿಂದ ಸುಖಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಆತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಂಡ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಬರ್ನ್‌ಗೆ ರಾಜಮನೆತನದವರೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. *ಅವನು ರಾಣಿ ಮತ್ತು ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ. ರಾಜಮನೆತನದ ನಂತರದ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದನು. ರಾಜ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಅವನಿಗೆ ರಾಜಘೋಷಕ ಮೇಲುಡುಪನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅದು ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್‍‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆತನಿಗೆ 1861ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೌರತ್ವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ರಾಣಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ 1861ರ ಜೂನ್ 25ರಂದು ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿತ ದ ಮೋಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸಾಲ್ಟೆಡ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಮೊದಲ ನೈಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡನು: :“ರಾಣಿಯು ಭಾರತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ, ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದು, ಆಕೆಯ ಗೌರವದ ಪ್ರತೀಕ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ, ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ನೈಟ್‌ಹುಡ್‌ನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮ‌ೂಲಕ, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ನಿರ್ಣಯವು ಜಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ರಾಣಿಯು ಪ್ರಮುಖ ಘನತೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠಾವಂತಿಕೆ ಪಡೆಯಬಹುದು. *ಇದು ಲೆಟರ್ಸ್ ಪೇಟೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಮತ್ತು ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಮಹಾ-ಮುದ್ರೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ದ ಮೋಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸಾಲ್ಟೆಡ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ದ ಹೆಸರು, ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ನೈಟ್‌ ಹುಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ನಿಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ರಚಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.” ಆತ 1866ರಲ್ಲಿ ನೈಟ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಫ್ ದ ಆರ್ಡರ್‌ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. *ಸರ್ ಜಾನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಲಾಗಿನ್ 1863ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 18ರಂದು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದಾಗ ರಾಜನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಃಖ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು. ಆತನನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸಫಾಕ್‌ನ ಫೆಲಿಕ್ಸ್‌ಸ್ಟೋವೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. :"ಕಿರಿಯ ಸಿಖ್ ರಾಜನ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು; ಆತನ ಸ್ನೇಹಪರತೆ, ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಪೂರ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು ಎನಿಸಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ವಿಧೇಯ ಗುಲಾಮತನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಆ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಅನುಕಂಪ ತೋರಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ; ಆತನ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಅವನಿಗೆ ಶಿಸ್ತು, ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ನನ್ನ ಪತಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆತನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. ಆದರೂ ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಲವು ಪೈಪೋಟಿಗಳಿದ್ದವು. *ಆತನ ಪೋಷಕರ ಕಡೆಯಿಂದ ಶಿಸ್ತಿನ ಮೊದಲ ಪಾಠವು ಬಂದಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಸಮಾನತೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಒಂದು ಬಾರಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದುಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಹೊರಗೆ ಓಡಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆನೆದನು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಲಾಗಿನ ಆತನಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಹೇಳಿದ. ಆದರೆ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಹುಡುಗನು ಅದನ್ನು ತಾನು ಮಾಮ‌ೂಲಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದನು. ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಅವನು ಹಠತೋರಿದನು. *ನನ್ನ ಪತಿ ಆತನಲ್ಲಿರುವ ಆಡಳಿತಗಾರನ, ಗವರ್ನರ್‌ನ ಸಹಜ ಗುಣದಿಂದಾಗಿ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಸಮಯಾವಕಾಶ ನೀಡಿದ. ಆತ ಮತ್ತೂ ಮುಂದುವರಿಸಿದಾಗ, ಅವನನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಲು ತಾನೆಷ್ಟು ಕೊರಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಅಲ್ಲದೇ ಒತ್ತಾಯ ಪಡಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ವರ್ತನೆ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಬುದ್ಧಿಮಾತು ಹೇಳಿದನು. ಪಾಪದ ಹುಡುಗ ! ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಅಳುತ್ತಾ ಪೋಷಕರ ಕೊಠಡಿಗೆ ಬಂದು, ‘ಆತ ಬಯಸಿದಂತೆ ತನಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸಿದ. * ಲಾಹೋರ್‌ನ ಒಪ್ಪಂದದ ಕಾರಣ ಹೇಳಿದನು!" - ಲೇಡಿ ಲಾಗಿನ್ಸ್ ರಿಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್, ಎಡಿತ್ ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿ ಲಾಗಿನ್.<ref>ಲೇಡಿ ಲಾಗಿನ್ಸ್ ರಿಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ - ಸರ್ ಜಾನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಲಾಗಿನ್ ಮತ್ತು ಲೇಡಿ ಲೀನ ಲಾಗಿನ್‌ರ ಪುತ್ರಿ ಎಡಿತ್ ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿ ಲಾಗಿನ್ ಬರೆದದ್ದು. ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಸ್ ಮಹಾರಾಜ್, ದುಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್ - 1838-93, ಮೈಕೆಲ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮತ್ತು ಸುಶಿಲಾ ಆನಂದ್ ಬರೆದದ್ದು. 1980. ISBN 1842122320, ISBN 9781842122327</ref> ===ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆ=== *ನಂತರ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನು ಮಹಾರಾಜ ರಣಜಿತ್ ಸಿಂಗ್‌ನ ಉತ್ತಾರಾಧಿಕಾರಿ ದುಲಿಪ್ ಸಿಂಗ್ (ಇದು ಆತನ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿತ್ತು)ಅದನ್ನು ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳಿಗೆ ನೀಡಿದಾಗ ರಾಜ ದಿಲಿಪ್ ಅಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕನಾಗಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲದೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಲಹೆಗಾರರ ಒತ್ತಾಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆತ ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/727231.stm ಇಂಡಿಯನ್ MPಸ್ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಕೋಹಿನೂರ್ಸ್ ರಿಟರ್ನ್]; ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸತಿಶ್ ಜ್ಯಾಕಬ್; 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2000; [[BBC ನ್ಯೂಸ್]]</ref> *ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ವಜ್ರವನ್ನು ರಾಣಿಗೆ ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿಯು [[1850]]ರಲ್ಲಿ ತಾಯ್ನಾಡಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕಿರಿಯ ರಾಜನ ಮ‌ೂಲಕ ನೀಡಿದನು; ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳೂ ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref name="The Koh-i-noor Diamond; BBC"> [http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A730801 ದ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಡೈಮಂಡ್]; ರಚಿಸಲಾಗಿರುವುದು: 6ನೇ ಜೂನ್ 2002; BBC</ref> ==ಕೋಹಿನೂರ್‌ನ ಶಾಪ== *ಕೋಹಿನೂರ್‌ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನೂ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಮಹಿಳೆಯು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಶಾಪ ತಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಅಥವಾ ಇತರ ದುರಾದೃಷ್ಟಕರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈ ಶಾಪದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತೆ ವಹಿಸಿದರು. ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ II ಮಾತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ರಾಜನು ಆಡಳಿತ-ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ಆತನ ಪತ್ನಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗು ತ್ತದೆ. ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಶಾಪ]]ದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. 1306ರಲ್ಲಿನ ಈ ವಜ್ರದ ಮೊದಲ ನಿಖರವಾದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ [[ಹಿಂದು]] ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಮ‌ೂಲಗ್ರಂಥವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುವಾತ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಜೊತೆಗೆ ದುರದೃಷ್ಟಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕೇವಲ ದೇವರು ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯು ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಭಯದಿಂದ ಧರಿಸಬಹುದು."<ref>{{cite web |url=http://www.diamonds-are-forever.org.uk/kohinoor-diamond.htm |title=The Curse of the Kohinoor Diamond |publisher=Diamonds-are-forever.org.uk |date=2007-01-19 |accessdate=2009-08-10 }}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಬೃಹತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ== *[[ಲಂಡನ್‌ನ ಹೈಡ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[1851]]ರಲ್ಲಿ [[ವಿಶೇಷ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ]]ವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ''[[ದ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ಹೀಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ: :''ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. '' ''ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ರಹಸ್ಯಪೂರ್ಣ ಆಸಕ್ತಿಯೊಂದು ಕಂಡುಬಂದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. *ಇದರ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ, ಜನಸಮ‌ೂಹವು ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಕಾವಲಿರುವ ಪೋಲೀಸರು; ಪ್ರಯಾಸಪಡುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಆತುರಪಡುತ್ತಿರುವ ಜನಸ್ತೋಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. '' ''ನಿನ್ನೆ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ವಜ್ರದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಾದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೂ ಅವರ ಆಸೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಲಿಲ್ಲ. '' ''ಅಪೂರ್ಣ ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಇರಿಸುವಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ಹರಳಿನ ನಿಶ್ಚಲತೆ ಯಿಂದಾಗಿ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೆಲವು ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೆಲವರು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.'' ==ರಾಣಿಯ ಆಭರಣಗಳು== ಈ ವಜ್ರದ ಗೋಚರಿಸುವಿಕೆಯ ನಂತರದ ಆಶ್ಚರ್ಯದಾಯಕ ನಿರಾಶೆಯು ಸಹಜವಾದುದಾಗಿದೆ.(ಅಂದುಕೊಂಡಷ್ಟು ಅಗಾಧತೆ ಕಾಣದು) [[1852]]ರಲ್ಲಿ [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್‌]]<ref name="world & people">{{cite book |last = Dunton |first = Larkin |authorlink = |title = The World and Its People |publisher = Silver, Burdett |series = |year = 1896 |page = 144}}</ref> ನಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳ ಸಂಗಾತಿ [[ರಾಜ ಆಲ್ಬರ್ಟ್]]‌ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಟೆನ್ನಾಂಟ್]]‌ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದೇಶನದಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಜ್ರದ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅದನ್ನು 186 1/16 ಕ್ಯಾರಟ್‌ಗಳಿಂದ (37.21 ಗ್ರಾಂ) ಈಗಿನ 105.602 ಕ್ಯಾರಟ್‌ಗಳಿಗೆ (21.61 ಗ್ರಾಂ) ಕತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. *ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ,ಅಗಾಧ ಶ್ರಮವಹಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲದೇ ಅದಕ್ಕಾಗಿ £8,000ರಷ್ಟು ಹಣ ಖರ್ಚುಮಾಡಿದನು. ಅದು ವಜ್ರದ ಭಾರವನ್ನು 42%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಆದರೂ ಆರ್ಬರ್ಟ್ ಅದರ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳು ಧರಿಸುವ ಬ್ರೂಚಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು [[ಟವರ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್]]‌ನಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯ ಆಭರಣದೊಂದಿಗೆ ಇರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ [[ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕ್ಯಾಸಲ್‌]]‌ನಲ್ಲಿರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="world and its people">{{cite book |last = Dunton |first = Larkin |authorlink = |title = The World and Its People |publisher = Silver, Burdett |series = |year = 1896 |page = 27}}</ref> ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳ ಮರಣದ ನಂತರ ಅದನ್ನು, [[ರಾಣಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ]]ಳ ಪತಿ ರಾಜ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIIನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆ ಹೊಸ ವಜ್ರದ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಣಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾಳು ತನ್ನ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ವಜ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಣಿಯಾಗಿ ದ್ದಾಳೆ. ಆ ನಂತರ [[ರಾಣಿ ಮೇರಿ]] ಮತ್ತು ರಾಣಿಯ ತಾಯಿ, ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅದನ್ನು ಧರಿಸಿದರು. [[2002]]ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಶವವನ್ನು ಗೌರವ ಮರ್ಯಾದೆಗಳಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಆಕೆಯ [[ಶವದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ]]ಯ ಮೇಲೆ ಆ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ==ಕೋಹಿನೂರ್‌ನ ವಾರಸುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ರಾಜಕಾರಣ== ಈ ವಜ್ರದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇದನ್ನು ತನ್ನದೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಾದಗಳಿಗೆ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ವಾರಸುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="india-claim">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/ hi/south_asia/727231.stm |title=Indian MPs demand Kohinoor's return |publisher=BBC News |date=2000-04-26 |accessdate=2009-08-10}}</ref> ಈಗ ಆ ವಜ್ರವು [[ಟವರ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌]]‌ನಲ್ಲಿದೆ. ==ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೋಹಿನೂರ್‌== * 1879ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ''[[ಡಾಕ್ಟರ್ ಹು]]'' ನ [[2006ರ ಸರಣಿ]] "[[ಟೂತ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಾ]]"ದಲ್ಲಿ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನು, ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳನ್ನು [[ವೃಕಮಾನವ]]ನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು [[ಡಾಕ್ಟರ್]]‌(ಸೂಕ್ತ ಸಲಕರಣೆ) ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ವೃಕಮಾನವ ನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಬೆಳಕಿನ ಕೊಠಡಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಪ್ರಿಸಮ್ ಆಗಿ ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಆ ವಜ್ರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಎಪಿಸೋಡ್ ಮೊದಲು UKಯಲ್ಲಿ 2006ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 22ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. * ಟರ್ಕಿ ಚಲನಚಿತ್ರ "ಹ್ಯಾಕಿವ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾರಗೋಜ್ ನೀಡನ್ ಆಲ್ಡುರುಲ್ಡು?"ನಲ್ಲಿ (2006) ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾದವರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದುರಾಶೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅದು ಅದರ ಉದ್ದೇಶಿತ ತಾಣವನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. * ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಅನ್ನು ಲಿಂಡ ಲಾ ಪ್ಲಾಂಟೆಳ "ರಾಯಲ್ ಫ್ಲಶ್"‌ನಲ್ಲಿ (2002) ದರೋಡೆಯ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಜಾರ್ಜ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಫ್ರೇಸರ್]]‌ನ "[[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಮ್ಯಾನ್]]" ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಆಂಡ್ ದ ಮೌಂಟೇನ್ ಆಫ್ ಲೈಟ್]]'' ‌ನಲ್ಲಿ ([[1990]]ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ), ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನು [[1845]]ರಿಂದ [[1846]]ರವರೆಗಿನ [[ಮೊದಲ ಆಂಗ್ಲೊ-ಸಿಖ್ ಕದನ]]ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಹೆನ್ರಿ ಡೇವಿಡ್ ತೋರಿಯಾ]]ನ ಪುಸ್ತಕ ''[[ವಾಲ್ಡನ್]]'' ‌ನಲ್ಲಿ, ವಸ್ತುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಾನವನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿಸಲು 137ನೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಲಾಗಿದೆ. * ಹಫ್ ಆಂಟೋಯ್ನಿ ಡಿಆರ್ಕಿಯ [[1887]]ರ ಪದ್ಯ "[[ದ ಫೇಸ್ ಆನ್ ದ ಬರೂಮ್ ಫ್ಲೋರ್]]"ನಲ್ಲಿ, ಅಲೆಮಾರಿಯು ತನ್ನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಮಹಿಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ - "...ಕೋಹಿನೂರ್ಅನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿದ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಡು ಕೆಂಗಂದು ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲ ರಾಶಿ..." * ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸೆನ "[[ಉಲಿಸ್ಸೆಸ್]]"ನಲ್ಲಿ, "ಅವನು ಬಲ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಅಗತಾ ಕ್ರೈಸ್ಟಿ]]ಯ ''[[ದ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಆಫ್ ಚಿಮ್ನೀಸ್]]'' ‌ನ ಕಥಾವಸ್ತುವು ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಬಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕದ್ದು, ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟು, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಬೇರೆಯದನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * [[ಪಾಲ್ ಸ್ಕಾಟ್]] ಬರೆದ ನಾಲ್ಕು-ಸಂಪುಟದ ಕಾದಂಬರಿ [[,ದ ರಾಜ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್]] ಆಧಾರಿತ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನ ಕಿರು-ಸರಣಿ ''[[;ದ ಜ್ಯುವೆಲ್ ಇನ್ ದ ಕ್ರೌನ್]]'' ‌ನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು, [[ದುಲೀಪ್ ಸಿಂಗ್]] ಕೋಹಿನೂರ್‌ಅನ್ನು [[ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]]ಳಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ [[ಶಿಲಾಮುದ್ರಣ]]ವನ್ನು ಹಾಗೂ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿನ ನೈಜ ಆಭರಣವಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು (ಭಾರತ್-ವರ್ಷ್) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. * [[ಗುರಿಂದರ್ ಚಾಢಾ]] ನ ಚಲನಚಿತ್ರ [[ಬ್ರೈಡ್ ಆಂಡ್ ಪ್ರೆಜುಡಿಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ "ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇಂಟು ಟೌವ್ನ್" ಎಂಬ ಒಂದು ಹಾಡು, ಲಲಿತಾಳ ([[ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ]]) ಸ್ನೇಹಿತೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮದುವೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಇತರ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರು ಅವರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆಭರಣದ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕನೊಬ್ಬನು ಹೀಗೆಂದು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ - "ಕಟ್, ಕಲರ್, ಕ್ಲಾರಿಟಿ ! ದ ಬೆಸ್ಟ್ ಯು ವಿಲ್ ಎವರ್ ಸೀ (ನೀನು ಇದುವರೆಗೆ ನೋಡಿದುದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು)!" ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ]] ಹೀಗೆಂದು ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ - "ಓನ್ಲಿ ದ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಈಸ್ ಬೆಟ್ಟರ್ (ಕೇವಲ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು)!" * [[ದ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್]] ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಗುರುವಿನ ಏಕಾಲಾಪವು, ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವು ಹೇಗೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ದರೋಡೆ ಆಯಿತು; ಈಗ ಅದು ರಾಣಿ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ತೇಜೋಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. *[[ಗ್ಯಾಸ್‌ಲೈಟ್]]‌ನಲ್ಲಿ (1944), ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬಾಯರ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬರ್ಗ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ದಂಪತಿಗಳು ಆಭರಣದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವಳಿಗೆ ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ದೃಶ್ಯವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಥಾವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ==ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== *[[ದಾರ್ಯ-ಯಿ ನೂರ್ ವಜ್ರ]] (ಬೆಳಕಿನ ನದಿ) *[[ನೂರ್-ಉಲ್-ಐನ್ ವಜ್ರ]] (ಕಣ್ಣಿನ ಬೆಳಕು) * [[ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಜ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಮ‌ೂಲಗಳು== * ''ದ ಗ್ರೇಟ್ ಡೈಮಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್'' - ಎಡ್ವಿನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟರ್ - {{cite web |url=http://www.farlang.com/diamonds/streeter_great_diamonds/page_109 |title=Famous Diamonds: Koh-I-Nur, Great Diamond of History & Romance Page 109 |publisher=Farlang.com |date= |accessdate=2009-08-10 |archive-date=2008-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080515220251/http://www.farlang.com/diamonds/streeter_great_diamonds/page_109 |url-status=dead }} * ''ದ ಬಾಬರ್ನಾಮಾ'' - ಬಾಬರ್, 1922ರಲ್ಲಿ ಆನೆಟ್ ಬೆವೆರಿಡ್ಜ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದನು. * [http://www.farlang.com/diamonds/beveridge-baburnama/page_535/view?searchterm=diamond "ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಜ್ರ"ದ (ಕೋಹಿನೂರ್‌ ?) ಬೆವೆರಿಡ್ಜ್‌ನ ವಿವರಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080310231348/http://www.farlang.com/diamonds/beveridge-baburnama/page_535/view?searchterm=diamond |date=2008-03-10 }} * ಅಬುಲ್ ಫಜಾಲ್‌ನ ''ಅಕ್ಬರ್ನಾಮಾ '' ವನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಬೆವೆರಿಡ್ಜ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದನು. * ಜೀನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟೆ ಟ್ಯಾವರ್ನಿಯರ್‌ನ ''ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ವನ್ನು ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನ್ ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಕ್ರೂಕ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. * [http://www.farlang.com/diamonds/tavernier-travels-india-2/page_347 ವಜ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ಅಪೆಂಡಿಕ್ಸ್ Iರಲ್ಲಿನ ಟ್ಯಾವರ್ನಿಯರ್‌ನ ವಿವರಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080925110733/http://www.farlang.com/diamonds/tavernier-travels-india-2/page_347 |date=2008-09-25 }} * ''ದ ಟೈಮ್ಸ್'' ‌ನ ದಾಖಲೆಗಳು. * http://www.royal.gov.uk/output/page3202.asp ಕೋಹಿನೂರ್‌ ವಜ್ರದ ಫೋಟೊಗಳು * {{cite book | last = Rushby | first = Kevin | title = Chasing the mountain of light : across India on the trail of the Koh-i-Noor diamond | publisher = Robinson | year = 2004 | location = London | isbn = 184119882X}} * Malecka, Anna (2017). " Naming of the Koh-i-Noor and the origin of Mughal-Cut Diamonds", The Journal of Gemmology, ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://famousdiamonds.tripod.com/koh-i-noordiamond.html ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಜ್ರಗಳ ಪ್ರಪಂಚ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081106160051/http://famousdiamonds.tripod.com/koh-i-noordiamond.html |date=2008-11-06 }} *[http://nc.essortment.com/kohinoordiamond_rlps.htm ಕೋಹಿನೂರ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080905145430/http://nc.essortment.com/kohinoordiamond_rlps.htm |date=2008-09-05 }} {{Crown Jewels of the United Kingdom}} {{DEFAULTSORT:Koh-I-Noor}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ವಜ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೆಸರಿಸಿದ ವಜ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಇರಾನ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಆಗ್ರಾ]] [[ವರ್ಗ:ಸಿಖ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಿಖ್ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ರಾಜರ ಆಭರಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಆಭರಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] qg8esla98uj8aaaq7ui3cwt9x2rrifq 0 24631 1372880 1348316 2026-05-06T15:17:50Z Shiva Tej Patil 75545 Shiva Tej Patil [[ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1348316 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಚಲನಚಿತ್ರ | ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು = ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ | ಚಿತ್ರ = | caption = | ನಿರ್ದೇಶನ = [[ದಿನಕರ್ ತೂಗುದೀಪ್]] | ಕಥೆ = [[ದಿನಕರ್ ತೂಗುದೀಪ್]] | ನಿರ್ಮಾಪಕರು = [[ಮೀನ ತೂಗುದೀಪ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್]] | ನಾಯಕ(ರು) = [[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಪ್ರೇಮ್]], [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್]] | ನಾಯಕಿ(ಯರು) = [[ರಮ್ಯ]] | ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ = [[ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] | ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ = ವೀನಸ್ ಮೂರ್ತಿ | ಸಂಕಲನ = ಟಿ. ಶಶಿಕುಮಾರ್ | released = | runtime = | ಸಂಭಾಷಣೆ = ಚಿಂತನ್ | language = Kannada | ಚಿತ್ರಗೀತೆ ರಚನೆ = ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | Photography = Jaidev | country = India }} '''ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ''' ನಿರ್ದೇಶಕ ದಿನಕರ್ ತೂಗುದೀಪ್ ಹಾಗು ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಮೀನಾ ತೂಗುದೀಪ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ರವರಿಂದ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ]]. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ್ ಹಾಗು [[ರಮ್ಯ]] ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದಾರೆ, ಅತಿಥಿನಟನಾಗಿ ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್ ಅವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರಕೆ ಸಂಗೀತ [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]]<ref>[http://www.nowrunning.com/movie/3050/kannada/jothe-jotheyalli/review.htm ]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== *ಪ್ರೇಮ್‌ *'''[[ರಮ್ಯ]]'''...ದಿವ್ಯ *ದರ್ಶನ್''' ತೂಗುದೀಪ್'''...ಅತಿಥಿನಟ *'''ಶರಣ್'''...ಪ್ರೇಮ್ ನ ಗೆಳಯ 1 *'''ತರುಣ್ ಸುಧೀರ್'''...ಪ್ರೇಮ್ ನ ಗೆಳಯ 2 *'''ದ್ವಾರಕೀಶ್'''...ದಿವ್ಯಳ ತಂದೆ *'''ತುಳಸಿ ಶಿವಮಣಿ'''...ದಿವ್ಯಳ ತಾಯಿ *'''ಅವಿನಾಶ್'''...ಪ್ರೇಮ್ ನ ತಂದೆ *'''ಮಾಲತಿ ಸರ್ದೆಷ್ಪನ್ದೆ'''...ಪ್ರೇಮ್ ನ ತಾಯಿ ==ಜನರ ಸ್ವೀಕೃತಿ== ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೦೦ ದಿನಕ್ಕೂ ಎಚು ನಡೆಯಿತು ==ಸಂಗೀತ== ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ಹಾಡು ! Singer(s) ! ಅವಧಿ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ''ಓ ಗುಣವಂತ '' | ಸೋನು ನಿಗಮ್, [[ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್|ಶ್ರೇಯ ಘೋಶಾಲ್]] | ೦೪:೪೩ | ಚಲನಚಿತ್ರ |- | ''ಸೂರ್ಯ ಕಣ್ಣು ಹೊಡೆದ'' | ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್ | ೦೪:೪೦ | |- | ''ಪುಣ್ಯ ಕಣೆ'' | ಎಸ. ಪಿ. ಬಳಸುಬ್ರಮನಿಂ | ೦೫:೪೩ | |- | ''ಸುಮ್ಮನೆ ಸುಮ್ಮನೆ'' | ಬಾಂಬೆ ಜಯಶ್ರೀ | ೦೪:೧೭ | |- | ''ಸಿಕ್ತಾರೆ ಸಿಕ್ತಾರೆ'' | ಕಾರ್ತಿಕ್ | ೦೪:೦೮ | |- | ''ಕೊಲಿನೆ ಕೂಗೋದಿಲ್ಲ'' | ಚೈತ್ರ ಎಚ್. ಜಿ. | ೦೪:೪೫ | |} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == {{Reflist}} * http://ತೂಗುದೀಪproductions.com/jothejotheyali/mainFrmSet.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.ಕನ್ನಡaudio.com/Songs/ಚಲನಚಿತ್ರwise/home/JotheJotheyali.php{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೨೦೦೬ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] pk1m9fzw31hko9birqygeph09tly3tt 1372882 1372880 2026-05-06T15:30:32Z Shiva Tej Patil 75545 ಕಾಗುಣಿತ ತಿದ್ದಿದೆ 1372882 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಚಲನಚಿತ್ರ | ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು = ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ | ಚಿತ್ರ = | caption = | ನಿರ್ದೇಶನ = [[ದಿನಕರ್ ತೂಗುದೀಪ್]] | ಕಥೆ = [[ದಿನಕರ್ ತೂಗುದೀಪ್]] | ನಿರ್ಮಾಪಕರು = ಮೀನಾ ತೂಗುದೀಪ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ | ನಾಯಕ(ರು) = [[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಪ್ರೇಮ್]], [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್]] | ನಾಯಕಿ(ಯರು) = [[ರಮ್ಯ]] | ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ = [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] | ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ = ವೀನಸ್ ಮೂರ್ತಿ | ಸಂಕಲನ = ಟಿ. ಶಶಿಕುಮಾರ್ | released = | runtime = | ಸಂಭಾಷಣೆ = ಚಿಂತನ್ | language = ಕನ್ನಡ | ಚಿತ್ರಗೀತೆ ರಚನೆ = ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | Photography = ಜೈದೇವ್ | country = ಭಾರತ }} '''ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ''' ನಿರ್ದೇಶಕ ದಿನಕರ್ ತೂಗುದೀಪ್ ಹಾಗು ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಮೀನಾ ತೂಗುದೀಪ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ರವರಿಂದ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ]]. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಪ್ರೇಮ್]] ಹಾಗು [[ರಮ್ಯ]] ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದಾರೆ, ಅತಿಥಿನಟನಾಗಿ [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್]] ಅವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.nowrunning.com/movie/3050/kannada/jothe-jotheyalli/review.htm ]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==ಪಾತ್ರವರ್ಗ== *'''[[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಪ್ರೇಮ್‌]]''' *'''[[ರಮ್ಯ]]'''...ದಿವ್ಯ *'''[[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್]]'''...ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *'''[[ಶರಣ್ (ನಟ)|ಶರಣ್]]'''...ಪ್ರೇಮ್ ನ ಗೆಳಯ 1 *'''[[ತರುಣ್ ಸುಧೀರ್]]'''...ಪ್ರೇಮ್ ನ ಗೆಳಯ 2 *'''[[ದ್ವಾರಕೀಶ್]]'''...ದಿವ್ಯಳ ತಂದೆ *'''ತುಳಸಿ ಶಿವಮಣಿ'''...ದಿವ್ಯಳ ತಾಯಿ *'''[[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]]'''...ಪ್ರೇಮ್ ನ ತಂದೆ *'''ಮಾಲತಿ ಸರದೇಶಪಾಂಡೆ'''...ಪ್ರೇಮ್ ನ ತಾಯಿ ==ಜನರ ಸ್ವೀಕೃತಿ== ಚಲನಚಿತ್ರ ೧೦೦ ದಿನಕ್ಕೂ ಎಚು ನಡೆಯಿತು ==ಸಂಗೀತ== [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] ಹೆಸರುವಾಸಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin:1em 1em 1em 0;background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse;font-size:95%" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ಹಾಡು ! Singer(s) ! ಅವಧಿ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ''ಓ ಗುಣವಂತ '' | [[ಸೋನು ನಿಗಮ್]], [[ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್|ಶ್ರೇಯ ಘೋಶಾಲ್]] | ೦೪:೪೩ | ಚಲನಚಿತ್ರ |- | ''ಸೂರ್ಯ ಕಣ್ಣು ಹೊಡೆದ'' | [[ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್]] | ೦೪:೪೦ | |- | ''ಪುಣ್ಯ ಕಣೇ'' | [[ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ]] | ೦೫:೪೩ | |- | ''ಸುಮ್ಮನೆ ಸುಮ್ಮನೆ'' | [[ಬಾಂಬೆ ಜಯಶ್ರೀ]] | ೦೪:೧೭ | |- | ''ಸಿಕ್ತಾರೆ ಸಿಕ್ತಾರೆ'' | ಕಾರ್ತಿಕ್ | ೦೪:೦೮ | |- | ''ಕೋಳಿನೆ ಕೂಗೋದಿಲ್ಲ'' | [[ಚೈತ್ರಾ ಎಚ್. ಜಿ.]] | ೦೪:೪೫ | |} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == {{Reflist}} * http://ತೂಗುದೀಪproductions.com/jothejotheyali/mainFrmSet.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.ಕನ್ನಡaudio.com/Songs/ಚಲನಚಿತ್ರwise/home/JotheJotheyali.php{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೨೦೦೬ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] salz8f97tsccur74kxovdtb8zqnj3dw 0 27365 1372923 1349218 2026-05-07T08:02:13Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372923 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Deepwater Horizon'' oil spill}} {{Infobox oil spill | spill_name = ''Deepwater Horizon'' oil spill | spill_date = Spill date: 20 April – 15 July 2010<br />Well officially sealed: 19 September 2010 | location = [[ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ನದಿ ಮುಖಜದ]] ಬಳಿಯ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಕೊಲ್ಲಿ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕ]] | coordinates = {{Coord|28.736628|-88.365997|region:US-LA_type:event_scale:700000|display=inline,title}} | image = Deepwater Horizon oil spill - May ೨೪, ೨೦೧೦ - with locator.jpg | image_caption = The oil slick as seen from space by [[ನಾಸಾ]]'s [[Terra (satellite)|Terra]] satellite on May ೨೪, ೨೦೧೦. | cause = [[Wellhead]] [[Blowout (well drilling)|blowout]] | operator = [[Transocean]] under contract for [[BP]]<ref>{{cite news |url= http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703302604575294670738866384.html |title=Staffing Levels on Deepwater Horizon Are Questioned |last1=Power |first1=Stephen |last2 = Gold |first2 = Russell |last3=King |first3=Neil Jr. |date=2010-06-08 |newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company |accessdate=2010-06-08}}: BP had contracted the rig from Transocean, which both owned and ''operated'' the rig.</ref> | casualties = ೧೩ ಸಾವು(<small>೧೧ killed on [[Deepwater Horizon]], ೨ additional oil-related deaths</small>)<ref>Whitney, Michael (೨೦೧೦-೦೬-೨೩). [http://workinprogress.firedoglake.com/2010/06/23/two-workers-dead-in-bp-oil-disaster-recovery-effort/ Two Workers Dead in BP Oil Disaster Recovery Effort] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120151355/http://workinprogress.firedoglake.com/2010/06/23/two-workers-dead-in-bp-oil-disaster-recovery-effort/ |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} FireDogLake.com. Retrieved ೨೦೧೦-೦೭-೦೩.</ref><ref>{{cite news|author=June 23, 2010&nbsp;|&nbsp;11:51 am |url=http://latimesblogs.latimes.com/greenspace/2010/06/gulf-oil-spill-boat-captain-despondent-over-spill-commits-suicide.html |title=Gulf oil spill: Boat captain, despondent over spill, commits suicide &#124; Greenspace &#124; Los Angeles Times |publisher=Latimesblogs.latimes.com |date=2010-06-23 |accessdate=2010-07-14}}</ref> <br />೧೭ injured | volume = up to {{convert|4900000|oilbbl|USgal m3|abbr=none|lk=in|sp=us}}<ref name=hoch>{{cite news |first=Maureen |last=Hoch |url=http://www.pbs.org/newshour/rundown/2010/08/new-estimate-puts-oil-leak-at-49-million-barrels.html |title=New Estimate Puts Gulf Oil Leak at 205 Million Gallons |publisher=MacNeil/Lehrer Productions |work=PBS NewsHour |date=2010-08-02 |accessdate=2010-12-19 |archive-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426210307/http://www.pbs.org/newshour/rundown/2010/08/new-estimate-puts-oil-leak-at-49-million-barrels.html |url-status=dead }}</ref> | area = {{convert|2500|to|68000|mi2|km2|abbr=on}}<ref name="area of spill">{{cite news |last1=Burdeau |first1=Cain |last2=Holbrook |first2=Mohr |title=Expert: bp-gulf-oil-spill-68000-square-miles-of.html |agency=Associated Press |newspaper=SkyTruth |date=2010-07-27 |url=http://blog.skytruth.org/2010/07/bp-gulf-oil-spill-68000-square-miles-of.html |accessdate=2010-05-13 |archive-date=11 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811031036/http://blog.skytruth.org/2010/07/bp-gulf-oil-spill-68000-square-miles-of.html |url-status=dead }}</ref> }} ಇದನ್ನು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ನ ಸೋರಿಕೆ,'''''ಆಳ ನೀರಿನಡಿಯ ಪರಿಧಿ'' ಯಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ''' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.(ಅದನ್ನು '''BP ಕಂಪನಿಯ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ನಷ್ಟ''' ವೂ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.'''ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್''', ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿ ತಳದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ BP ತೈಲ ದುರಂತ ಅಥವಾ '''ಮಾಕೊಂಡೊ ಬ್ಲೊಔಟ್''' <ref name="whitehouse.gov 2010-05-05">{{cite web|title=The Ongoing Administration-Wide Response to the Deepwater BP Oil Spill|publisher=[[Whitehouse.gov]]|date=2010-05-05|url=https://www.whitehouse.gov/blog/2010/05/05/ongoing-administration-wide-response-deepwater-bp-oil-spill|accessdate=2010-05-08|archive-date=8 ಜನವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170108195627/https://www.whitehouse.gov/blog/2010/05/05/ongoing-administration-wide-response-deepwater-bp-oil-spill|url-status=dead}}</ref><ref name="ens 2010-05-13">{{cite news|last1=White |first1-Stephen|title = BP's oil slickers; Bosses who earn millions claimed they could handle rig explosions|work=Daily Mirror|date=2010-05-03|page = 14|url=http://www.mirror.co.uk/news/top-stories/2010/05/03/bp-under-fire-for-louisiana-oil-slick-as-obama-demands-they-pay-up-115875-22229895/|accessdate = 2010-05-13}}</ref><ref name="upstream100510">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article214684.ece|title = BP 'army' battles Macondo flow|author=Guegel, A.; Wright, A.P.B.; Brenner, N.|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-05-10|accessdate = 2010-05-21}}</ref> ಅಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ''' ''' ಯಿಂದ ಆದ ಅನಾಹುತ,ನಷ್ಟ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸೋರಿ ಹರಿದು ಚೆಲ್ಲಾ ಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ನಾಶಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವು ಈ ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚಳ ಹಾಕಿದ್ದರೂ ಅದರ ಸೋರಿಕೆ ನಷ್ಟ ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಉದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಇಂಧನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ನಷ್ಟ, ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತವೆನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7924009/BP-leak-the-worlds-worst-accidental-oil-spill.html |title=BP leak the world's worst accidental oil spill |publisher=Telegraph |date=2010-08-03 |accessdate=2010-08-15|location=London}}</ref><ref name="largest in US hist">{{cite news |url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-05-27-oil-spill-news_N.htm?csp=34news |title=Obama, in Gulf, pledges to push on stopping leak |author=Staff| agency=Wire services |newspaper=USA Today |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-27}}</ref><ref name="nyt020810" /> ಈ ಸೋರಿಕೆಯು ಸಮುದ್ರ-ಮಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ನ ತೈಲ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಆಳವಾದ ಪರಿಧಿಯ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦,೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆತಂಕಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಪೋಟವು ಅದರ ಸಮಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ೧೧ ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೇ ೧೭ ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು.<ref>{{cite news |title=Memorial Services Honors 11 Dead Oil Rig Workers |date=2010-05-25 |accessdate=2010-05-26 |url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-05-25-oil-spill-victims-memorial_N.htm |first1=William |last1=Welch |first2=Chris |last2=Joyner |newspaper=USA Today}}</ref> ಆಗ ಜುಲೈ ೧೫ ರಂದು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಉಕ್ಕೇರುತ್ತಿದ್ದ ಬಾವಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ<ref name="Yahoo7-20100715">{{cite news|url=http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/|title=BP begins pressure test on well cap|publisher=[[Yahoo!|Yahoo! 7 News]]|accessdate=2010-07-15|date=2010-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100719013511/http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/|archivedate=19 ಜುಲೈ 2010|url-status=live}}</ref> ವನ್ನು ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|4.9|Moilbbl|lk=in}}ರಷ್ಟು ಅಥವಾ ೨೦೫.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref name="hoch" /> ಅದನ್ನು ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ {{convert|53000|oilbbl/d}}ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಬಾವಿಯಿಂದ ರಭಸದಿಂದ ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬಿರಡೆ ಕೂರಿಸಲು ಹೋದಾಗ ಈ ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋರಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="nyt020810" /> ಆದರೆ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅನಿಲ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸೋರಿಕೆಯ ಪೋಲಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಯಾವಾಗ ಬುಗ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬೊರೇಟ್ ಇಳಿಮುಖತೆ ಕಂಡಿತೋ ಆಗ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿತು.<ref name="nyt020810">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/08/03/us/03spill.html?_r=1&fta=y |title=Gulf Spill Is the Largest of Its Kind, Scientists Say |first1= Campbell |last1=Robertson |first2= Clifford |last2=Krauss |publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-08-02 |accessdate=2010-08-12}}</ref> ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವು ಬಾವಿಯ ತೆರೆದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಬಂದು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲ"ವಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.wwltv.com/news/Blown-out-BP-oil-well-finally-killed--103237684.html|title=Blown Out BP Well Finally Killed|work=[[WWL-TV]]|date=2010-09-19|accessdate=2010-09-19|archive-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100921211946/http://www.wwltv.com/news/Blown-out-BP-oil-well-finally-killed--103237684.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ನೌಕಾವಲಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಯಿತಲ್ಲದೇ,ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಗಳಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು..ಅದಲ್ಲದೇ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು[[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]]ಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ ಬಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.nwf.org/News-and-Magazines/National-Wildlife/Birds/Archives/2010/Oil-Spill-Birds.aspx|title=Bird Habitats Threatened by Oil Spill|work=National Wildlife|last= Tangley|first = Laura|publisher=National Wildlife Federation|date=2010-04-30|accessdate=2010-05-03}}</ref><ref name="cbs300410">{{cite video| url = http://wcco.com/video/?id=78277| title = Gulf Oil Slick Endangering Ecology| publisher = CBS Broadcasting| medium = Flash streaming| date = 2010-04-30| accessdate = 2010-05-01| archive-date = 9 ಜೂನ್ 2010| archive-url = https://web.archive.org/web/20100609120434/http://wcco.com/video/?id=78277| url-status = dead}}</ref> ಕಳೆದ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ{{convert|4200|sqmi|km2}} ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರರ ಬಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ನಂತಹ ವಸ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಕಡಲಿನಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೆಲಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/noaa-closes-4200-square-miles-to-royal-red-shrimping1/1202852/Nov-24-2010_7-08-pm/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144416/http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/noaa-closes-4200-square-miles-to-royal-red-shrimping1/1202852/Nov-24-2010_7-08-pm/ |url-status=dead }}</ref> ಲೂಸಿಯಾನಾ ಕಡಲತೀರದ ಈ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ೨೮೭ರಿಂದ {{convert|320|mi|km}}ನವೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ತನ್ನ ಏರಿಕೆ ಪಡೆದಿತ್ತು.<ref name="gadling.com">http://www.gadling.com/2010/11/29/bowermasters-adventures-measuring-the-extent-of-oil-spillage/</ref> ತಮ್ಮ ಸಾಮಗ್ರಿ ಹೊತ್ತ ಸಾಗಣೆಯ ಈ ಹಗುರ ಹಡಗುಗಳು ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಡತಡೆಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಆತಂಕಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ನೂರಾರು ಮೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಈ ಚೆದುರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಜವಳು ಭೂಮಿ ಎಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಹಲವು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನಾಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಈ ತೈಲವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ <ref name="plumsundergulf">{{cite news|first1=Justin |last1=Gillis|title = Giant Plumes of Oil Forming Under the Gulf|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date = 2010-05-18|url = https://www.nytimes.com/2010/05/16/us/16oil.html|accessdate = 2010-05-18}}</ref> ಗೋಚರಿಸಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣವು{{convert|80|sqmi|km2|adj=on}} "ಸಾವಿನ ವಲಯ"ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತಳದಲ್ಲಿನ ಬಿಪಿ ತೈಲ ಭಾವಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧಕ ಸಾಮಂತಾ ಜೊಯೆ ಅವರೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref>http://abcnews.go.com/US/exclusive-submarine-dive-finds-oil-dead-sea-life/story?id=12305709</ref> ಆಗ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರ|U.S. ಸರ್ಕಾರ]]ವು, BPಕಂಪನಿ ಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕರ್ತನಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಹಾನಿಯ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಅದು ಭರಿಸುವಂತೆ ಅದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite news |author=Staff |url=http://www.politico.com/politico44/perm/0410/cabinetlevel_oil_spill_meet_bcb87e48-b21e-4b72-8716-3d3a87ac7ffa.html |title=Guard mobilized, BP will foot bill |date=2010-05-01 |newspaper=Politico Blog |publisher=Capitol News Company LLC |accessdate=2010-05-01 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913115743/http://www.politico.com/politico44/perm/0410/cabinetlevel_oil_spill_meet_bcb87e48-b21e-4b72-8716-3d3a87ac7ffa.html |url-status=dead }}</ref> ನಂತರ BP ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನದೇ ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆ-ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ ತಾನೇ ಎಸಗಿದ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅನಾಹುತವಾಯಿತು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="dailymail1">{{cite news|author=Daniel Bates |url=http://www.dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1307439/BP-accepts-blame-Gulf-Mexico-spill-leaked-memo-reveals-engineer-misread-pressure-reading.html |title=BP accepts blame for Gulf of Mexico spill after leaked memo reveals engineer misread pressure reading &#124; Mail Online |publisher=Dailymail.co.uk |date= 30 August 2010|accessdate=2010-09-05 | location=London}}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ===''ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್'', ನೀರಿನ ಆಳದ ಪರಿಧಿನಲ್ಲಿ ತೈಲಬಾವಿ ತೋಡುವ ಯಂತ್ರ ಸಾಧನ=== {{Main|Deepwater Horizon}} [[File:Deepwater Horizon.jpg|thumb|left|ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಪ್ರಾಯರ್ ಟು ಎಕ್ಸೊಪ್ಲೊಜನ್. ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಗ್ ಪ್ರೊವೈಡಿಂಗ್ ಬ್ಯುಯಾನ್ಸಿ ಆರ್ ಇನ್ವಿಜೇಬಲ್ ಬಿಲೊ ದಿ ವಾಟರ್ ಲೈನ್ ಇನ್ ದಿಸ್ ಪಿಕ್ಚರ್.]] {{Location map|USA |width=250|float=right | caption=ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦, ೨೦೧೦ರಂದು "ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಹರೈಸಾನ್"ನ ನೆಲೆ| alt=Origin of oil spill| label= | position=bottom|mark=<!--dot-->Red pog.svg | lat_deg=28.73667|lon_deg= -88.38716 }} ಈ ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ '' ಎಂಬದು ಅರೆ ಮುಳುಗಿದ ಸಂಚಾರಿ ತೈಲ ತೆಗೆಯುವ, ದಂಡೆಯಲ್ಲಿಡುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣದ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.[[ಬೃಹತ್]] ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಈ ತೈಲ ಬಾವಿ ತೋಡುವ ಯಂತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ {{convert|8000|ft}}ಸ್ವಯಂ ಕಾರ್ಯ ಸಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ತೈಲ ಬಾವಿ ತೋಡುವ,ಹುಡುಕುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.{{convert|30000|ft}}<ref name="specification">{{cite web |url=http://www.deepwater.com/fw/main/Deepwater-Horizon-56C15.html |title=Transocean Deepwater Horizon specifications |publisher=[[Transocean]] |accessdate=2010-04-22 |archive-date=3 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503132126/http://www.deepwater.com/fw/main/Deepwater-Horizon-56C15.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ತೋಡುವ ರಿಗ್ ಯಂತ್ರವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಹ್ಯುಂಡೈ ಹೇವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಕಂಪನಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.rigzone.com/news/article.asp?a_id=91509|title=Deepwater Horizon Sinks Offshore Louisiana|date=2010-04-22|newspaper=RIGZONE Industry News, Stories, Analysis and Editorial}}</ref> ಇದು ಟ್ರಾನ್ಸೊಸಿಯನ್ ಕಂಪನಿಯ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದು [[ಮಾರ್ಶಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಮಾರ್ಶೆಲ್ಲೀಸ್]] ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಿಳಿದಿದೆ.ಇದು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಆಫ್ ಕನ್ವಿನಿಯನ್ಸ್ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಡಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.ಅದು ಆ ಯಂತ್ರವನ್ನು BP ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ ಲೀಸ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಿದೆ.<ref name="lease">{{cite news|first=Braden|last=Reddall|title=Transocean rig loss's financial impact mulled |date=2010-04-22 |url=http://www.reuters.com/article/idUSN2211325420100422 |agency=[[Reuters]]|accessdate = 2010-05-01}}</ref> ಸ್ಪೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸ್ಪೋಟಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು {{convert|5000|ft|m}} ಆಳದ ನೀರಿನ ಮಾಕೊಂಡೊ ಪ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅಗೆತದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ಎನಿಸಿದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಕ್ಯಾನ್ಯೊನ್ ಬ್ಲಾಕ್ ೨೫೨ ನ {{convert|41|mi}}ಕಡಲಾಚೆಗಿನ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="USA">{{cite news|url= http://www.usatoday.com/news/nation/2010-04-21-louisiana-oil-rig_N.htm?loc=interstitialskip|title= At least 11 workers missing after La. oil rig explosion |first=Rick |last=Jervis |agency=Associated Press |newspaper=[[USA Today]] |date=2010-04-21 |accessdate=2010-04-21}}</ref><ref name="BP">{{Cite press release|title = BP confirms that Transocean Ltd issued the following statement today|publisher=[[BP]]|date = April 21, 2010|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7061443|accessdate = April 21, 2010}}</ref> ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುಜೋಡಿಸುವಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಇದನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು. ಇದು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಂದರೆ ಅದನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಅನಂತರ ಈ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ತಪಾಸಣೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಉಪವಲಯದ ಸಬ್ಸೀಉತ್ಪಾದಕನಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref name="otMacondo">{{cite web|url=http://www.offshore-technology.com/projects/macondoprospect/|title=Macondo Prospect, Gulf of Mexico, USA |date=2005-10-20 |publisher=Net Resources International|work = offshore-technology.com |accessdate=May 9, 2010}}</ref><ref name="upstream220410">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article212769.ece |title = Coast Guard confirms Horizon sinks|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]] |publisher=NHST Media Group|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel |first3=Tan |last3=Hwee Hwee |first4=Anthea |last4=Pitt|date = 2010-04-22|accessdate = 2010-04-22}}</ref> ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಮಾಡೆಲ್ಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈ ಗಾರೆ-ಸಿಮೆಂಟ್ ನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಳಸಲಾಯಿತು.ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಾವಿಗಾಗಿ ತೋಡುವಿಕೆಯು ಇಂತಹ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Leo King">{{cite news|url=http://www.computerworlduk.com/news/it-business/3248321/deepwater-horizon-modelling-software-showed-bp-cement-conditions-unstable/|title=Deepwater Horizon modelling software showed BP cement conditions unstable|publisher=Computerworld UK|author=Leo King|date= 12 November 2010|accessdate= 12 November 2010}}</ref> ಅಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಮಾಕೊಂಡೊ ಪ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಸ್ ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾರನಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ೬೫% ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಪಡೆದಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೨೫% ರನ್ನು ಅನಾದರ್ಕೊ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಕಂಪನಿಯ ಪಾಲು ಇದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ೧೦% ರಷ್ಟನ್ನು ಮಿಟ್ಸುಯಿ ಯ ಘಟಕವಾದ ಕಡಲಾಚೆಯ MOEX ಆಫ್ ಶೋರ್ ೨೦೦೭ ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="subsea">{{cite web|url = http://www.subseaiq.com/Data/Project.aspx?project_Id=562|title = Offshore Field Development Projects: Macondo|publisher = Subsea.Org|accessdate = 2010-05-18|archive-date = 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151031035441/http://www.subseaiq.com/data/Project.aspx?project_id=562|url-status = dead}}</ref> BP ಕಂಪನಿಯು ಮಾಕೊಂಡೊಗಾಗಿ ಮಿನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಗಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಲೀಸ್ ಗಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="auction">{{cite web|url=http://www.gomr.mms.gov/homepg/lsesale/206/cgom206.html|title=Central Gulf of Mexico Planning Area Lease Sale 206 Information|publisher=US Minerals Management Service|date=2008-08-08|accessdate=2010-06-06|archive-date=7 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100607120431/http://www.gomr.mms.gov/homepg/lsesale/206/cgom206.html|url-status=dead}}</ref> ===ಆಸ್ಫೋಟನ (ಸಿಡಿತ)=== {{Main|Deepwater Horizon explosion}} [[File:Deepwater Horizon offshore drilling unit on fire 2010.jpg|thumb|right|ವೆಸ್ಸಲ್ಸ್ ಕಂಬಾಟ್ ದಿ ಫೈಯರ್ ಆನ್ ದಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ವ್ಹೈಯಲ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸರ್ಚಸ್ ಫಾರ್ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಕ್ರಿವ್]] ಅಂದಾಜು ಅಂದರೆ {{Nowrap|9:45 p.m}}. CDT ಯು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦,೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ಮಿಥೇನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಾವಿಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿತು.ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಒತ್ತಡವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ತೋಡುವಿಕೆಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ ಅದು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು.ಇದಾದ ಅನಂತರ ಈ ವಿಸ್ತೃತ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸ್ಪೋಟಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗಾದಾಗ ಬೆಂಕಿಯು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಹರಡಿತು.<ref name="upstream220410" /><ref name="yahoo1">{{cite news |url=http://www.scpr.org/news/2010/05/08/bubble-methane-triggered-rig-blast/ |title=Bubble of methane triggered rig blast |publisher=Southern California Public Radio |agency=Associated Press |first1=Naoki |last1=Schwartz |first2=Harry R. |last2=Weber |date=2010-05-01 |accessdate=2010-06-29 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145309/http://www.scpr.org/news/2010/05/08/bubble-methane-triggered-rig-blast/ |url-status=dead }}</ref> ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಕೆಲಸಗಾರರು ತೋಡುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣವನ್ನು ಜೀವರಕ್ಷಕ ದೋಣಿ ಮೂಲಕ ಆ ದಂಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿದರು.ನಂತರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಗಾಯಗೊಂಡ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ <ref name="nola 0422">{{cite news|url= http://www.nola.com/news/index.ssf/2010/04/rescued_oil_rig_workers_arrive.html |newspaper=Times-Picayune |title= Rescued oil rig explosion workers arrive to meet families at Kenner hotel|newspaper=New Orleans Metro Real-Time News|first=Chris |last=Kirkham|date=2010-04-22|accessdate=2010-04-22}}</ref> ಕಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಕ ಪಡೆ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಎಷ್ಟೇ ಹುಡುಕಿದರೂ ಆರಂಭಿಕ ೨೦೧೦ ದಲ್ಲಿ ರಿಯರ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ರಿಜರ್ವ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಸಾಂಡ್ರಾ ಸ್ಟೊಜ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮೀಸಲು ಪಡೆಯನ್ನು ೮೧೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಘೋಷಿಸಿದರು.ಆದರೆ ೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ಈ ಮೀಸಲು ತಂಡದಲ್ಲಿ ೭೬೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಲಭ್ಯತೆ ಇತ್ತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್'' ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುವುದೇ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.ಈ ತೈಲ ದುರಂತದ ವಿನಾಶ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯು ಅಧಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆ ಇಲ್ಲದೇ ಗಾರ್ಡ್ ಗಳು ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು,<ref>{{cite news |first = Sandra |last = Stosz |date = 2011 January-February |title = From quick response to new horizons: 2010 events emphasized the importance of the Coast guard Reserve and served as a foundation to bui9ld a stronger future force |url = http://www.theofficer-digital.com/theofficer/20110102#pg55 |newspaper = Officer |publisher = Reserve Officers Association |volume = 87 |issue = 1 |pages = 52-54 |accessdate = 2011-01-08 |archive-date = 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110426045936/http://www.theofficer-digital.com/theofficer/20110102#pg55 |url-status = dead }}</ref> ಹನ್ನೊಂದು ಜನ ಕೆಲಸಗಾರರು ನಾಪತ್ತೆಯಾದರು.ನಂತರ ಅವರು ಈ ಸ್ಪೋಟದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Times search end">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/04/24/us/24spill.html?hpw|title=Search Ends for Missing Oil Rig Workers |last=Kaufman |first=Leslie |date=2010-04-24 |accessdate=2010-04-24|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |page=A8}}</ref> ಹಲವು ಹಡಗುಗಳು ಈ ಅಗ್ನಿ ನಂದಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದವು. ಸುಮಾರು ೩೬ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಈ ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ '' ಉರಿದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨,೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋಯಿತು.<ref name="bloomberg220410">{{cite news|url = https://www.bloomberg.com/news/2010-04-22/transocean-rig-sinks-in-gulf-of-mexico-following-blaze-coast-guard-says.html|title = Transocean Oil-Drilling Rig Sinks in Gulf of Mexico as Coast Guard Looks for Survivors|agency=[[Bloomberg L.P.]] |first1=Jessica |last1=Resnick-Ault |first2=Katarzyna |last2=Klimasinska|date = 2010-04-22|accessdate = 2010-04-22}}</ref> ==ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ತೈಲ ಚೆದುರಿದ ವಿಸ್ತಾರ ಪ್ರದೇಶ== {{Main|Timeline of the Deepwater Horizon oil spill}} ಅಗ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨ ರಂದು ಇದರ ಸೋರಿಕೆ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು.ರಿಗ್(ರಂಧ್ರ ಕೊರೆವ) ತೋಡುವ ಹಳೆಯ ಜಾಗದಿಂದ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Coast Guard: Oil rig that exploded has sunk|date=2010-04-22|url=http://news.blogs.cnn.com/2010/04/22/coast-guard-oil-rig-that-exploded-has-sunk/|publisher=CNN|accessdate=2010-04-30|archive-date=10 ಜೂನ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610021451/https://news.blogs.cnn.com/2010/04/22/coast-guard-oil-rig-that-exploded-has-sunk/|url-status=dead}}</ref> ಅಲ್ಲಿನ ಫ್ಲೊ ರೇಟ್ ಟ್ಯೆಕ್ನಿಕಲ್ ಗ್ರುಪ್ ಒಟ್ಟು ೪.೯ ದಶಲಕ್ಷ ಬಾರೆಲ್ (೨೦೫.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್)ತೈಲ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿತು.ಇದನ್ನು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ''ಎಕ್ಸಾನ್ ವಾಲ್ಡೆಜ್'' ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಿಂತ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.[[U.S.ನಿಯಂತ್ರಿತ ನೀರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.ಅದರೆ ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಗೊಂಡ ತೈಲ ಪ್ರಕರಣ [[ಇಕ್ಸ್ಟೊಕ್ I ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ]]ಯು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಾಗಿದೆ.<ref name="hoch" /><ref name="nyt020810" /> ===ಹರಡಿಹೋದ,ಸೋರಿಕೆಯ ಹರಿಯುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ=== ಬಾವಿ ತೋಡುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ BP ಯು ಬಹಳಷ್ಟು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣ ಪೋಲಾಯಿತು.{{convert|162000|oilbbl/d}}<ref name="Initial Exploration Plan Mississippi Canyon">{{cite journal|unused_data=.... url=http://www.gomr.mms.gov/PI/PDFImages/PLANS/29/29977.pdf|title=Initial Exploration Plan Mississippi Canyon Block 252 OCS-G 32306| format=PDF| first= Michelle|last= Griffitt| work=BP Exploration and Production |publisher=[[Minerals Management Service]]| location= New Orleans, Louisiana}}</ref> ಆದರೆ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ BP ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗಳು ಮುಳಗಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ರಿಗ್ ನಿಂದ ಅಥವಾ ಬಾವಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|first=Bruce|last=Nichols|title= Oil spill not growing, search for 11 continues |date=2010-04-23 |url =http://www.reuters.com/article/idUSN2317771020100423|agency=Reuters|accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೪ ರಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ರಿಯರ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಮೇರಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ರಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ದುರಸ್ತಿಗೊಂಡ ಬಾವಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಸೋರಿಕೆಯುಂಟಾಗಿದೆ.<ref name="oilleak">{{cite news| title = Oil rig wreck leaks into Gulf of Mexico| publisher=[[CBC News]]|agency=[[Associated Press]]|date = 2010-04-25 |url = http://www.cbc.ca/world/story/2010/05/02/www.cbc.ca/m/rich/world/story/2010/05/07/www.cbc.ca/m/rich/world/story/2010/04/24/deepwater-horizon-oil-rig-leaking.html|accessdate = 2010-04-25}}</ref><ref>{{cite news|first=Rick|last=Jervis|title=Coast Guard: No oil leaking from sunken rig|date=2010-04-23|newspaper=[[USA Today]]|url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-04-23-deepwater-horizon_N.htm |accessdate=2010-04-30}}</ref> ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯು ಈ ಕಡಲಾಚೆಗಿನ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ನಂತರವೇ ಇದರ ಪತ್ತೆ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಹುದು..ಸ್ಪೋಟದ ಅರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು."<ref name="oilleak" /> ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು BP ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದಂತೆ ಈ ದೂರದ ಯಂತ್ರಚಾಲನೆಯನ್ನು ವಾಹನಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ತೈಲವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಆಗ ಈ ತೈಲದ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು.{{convert|1000|oilbbl/d}}<ref name="oilleak" /> ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರು.ನಂತರ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2010/may/01/nation/la-na-oil-spill-measure-20100502 |title=Tiny group has big impact on spill estimates| first=Julie |last=Cart| newspaper=[[Los Angeles Times]] |date=2010-05-01 |accessdate=2010-05-02}}</ref><ref name="CITEREFonearth2010a">{{cite news|last = Gertz|first = Emily|title = Gulf oil spill far worse than officials, BP admit, says independent analyst|work = [[OnEarth]]|publisher = Natural Resources Defense Council|date = 2010-04-29|url = http://www.onearth.org/node/2084|accessdate = 2010-05-12|archive-date = 20 ಜನವರಿ 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110120144936/http://www.onearth.org/node/2084|url-status = dead}}</ref><ref name="CITEREFwsj2010a">{{cite news|last=Talley |first=Ian|title = Oil may be leaking at rate of 25,000 barrels a day in Gulf|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company|date = 2010-04-30|url = http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703871904575216382160623498.html|accessdate = 2010-05-13}}</ref> ಈ ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು {{convert|1000|to|5000|oilbbl/d}}ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯,ರಲ್ಲಿ<ref name="BBC 29/4">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8651624.stm |title=US military joins Gulf of Mexico oil spill effort |date=2010-04-29 |publisher=BBC News|accessdate=2010-04-29}}</ref><ref>{{cite news |title=White House Struggles as Criticism on Leak Mounts |url=https://www.nytimes.com/2010/05/31/us/31spill.html|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-05-30 |first1=Clifford |last1=Krauss |first2=John |last2=Broder |first3=Jackie |last3=Calmes |accessdate=2010-06-01}}</ref> ರಿಂದ {{convert|12000|to|19000|oilbbl/d}} ಮೇ ೨೭,ರ ವರೆಗೆ<ref name="FRTG">{{cite press release |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/569235 |title=Flow Rate Group Provides Preliminary Best Estimate Of Oil Flowing from BP Oil Well |publisher=Deepwater Horizon Incident – Joint Information Center |work=Deepwater Horizon Response – Official Site of the Deepwater Horizon Unified Command |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-29 |archive-date=29 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529071153/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/569235/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite press release |url=http://www.doi.gov/news/pressreleases/Flow-Rate-Group-Provides-Preliminary-Best-Estimate-Of-Oil-Flowing-from-BP-Oil-Well.cfm |title= Flow Rate Group Provides Preliminary Best Estimate Of Oil Flowing from BP Oil Well |date=2010-05-27 |publisher=U.S. Department of the Interior |accessdate=2010-05-30}}</ref><ref>{{cite news|first1=Jonathan |last1=Weisman |first2=Guy |last2=Chazan |first3=Stephen |last3=Power |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704269204575270081524288118.html |title=Spill Tops Valdez Disaster|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company |date=2010-05-27 |accessdate=2010-06-01}}</ref><ref>{{cite news |first1=Greg |last1=Bluestein |first2=Ben |last2=Nuckols |url=http://www.scpr.org/news/2010/05/27/gulf-leak-eclipses-exxon-valdez-worst-us-spill/ |title=Gulf leak eclipses Exxon Valdez as worst US spill |publisher=Southern California Public Radio |agency=Associated Press |date=2010-05-27 |accessdate=2010-06-20 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145344/http://www.scpr.org/news/2010/05/27/gulf-leak-eclipses-exxon-valdez-worst-us-spill/ |url-status=dead }}</ref> ನಂತರ {{convert|25000|to|30000|oilbbl/d}} ಜೂನ್ ೧೦,ರಲ್ಲಿ<ref name="USGeoflow">{{cite news|author=CNN Wire Staff|title = Oil estimate raised to 35,000–60,000 barrels a day|date = 2010-06-15|url = http://edition.cnn.com/2010/US/06/15/oil.spill.disaster/index.html|work=CNN|accessdate = 2010-06-15}}</ref><ref name="newestflow">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/06/11/us/11spill.html |title=New Estimates Double Rate of Oil That Flowed Into Gulf|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=2010-06-10|first1=Justin|last1=Gillis|first2=Henry|last2=Fountain}}</ref><ref name="McnuttUpdate">{{cite press release|first = U.S. Department of the Interior|title = Admiral Allen, Dr. McNutt Provide Updates on Progress of Scientific Teams Analyzing Flow Rates from BP's Well|date = 2010-06-10|url = http://www.doi.gov/news/pressreleases/Admiral-Allen-Dr-McNutt-Provide-Updates-on-Progress-of-Scientific-Teams-Analyzing-Flow-Rates-from-BPs-Well.cfm| accessdate = 2010-06-11}}</ref> ಅದಲ್ಲದೇ ಇದರ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿ {{convert|35000|and|60000|oilbbl/d}}, ಜೂನ್ ೧೫.ರವರೆಗೆ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Oil estimate raised to 35,000–60,000 barrels a day |url=http://edition.cnn.com/2010/US/06/15/oil.spill.disaster/index.html |newspaper=CNN |date=2010-06-15 |author=Staff |agency=CNN Wire |accessdate=2010-06-15}}</ref><ref name="AP 60k barrels">{{cite news|last=Henry|first=Ray|title=Scientists up estimate of leaking Gulf oil|url=http://www.msnbc.msn.com/id/37717335/#slice-2|accessdate=2010-06-15|publisher=MSNBC|date=2010-06-15|agency=Associated Press|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144411/http://www.msnbc.msn.com/id/37717335/#slice-2|url-status=dead}}</ref> ಆಗ BP ಕಂಪನಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು {{convert|100000|oilbbl/d}}ರಷ್ಟಾಗಿರಬಹುದು.ಈ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಬಾವಿ ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಅಂದಾಜುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಂಜಸ ದಾಖಲಿಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/idUSN2020003220100620 |title=Document Shows BP Estimates Spill up to 100,000 Bpd |agency=Reuters |date=2010-06-20 |accessdate = 2010-12-19}}</ref><ref>{{cite news |url=http://globalwarming.house.gov/files/WEB/flowrateBP.pdf |title=(Internal BP document of spill estimates) |author=BP |date=2010-05-24 |accessdate=2010-06-20 |archive-date=4 ಜುಲೈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100704200718/http://globalwarming.house.gov/files/WEB/flowrateBP.pdf |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="width:೧೦೦%" |+ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಹರಿಯುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದಾಜುಗಳು, ಅವುಗಳ ಪ್ರಗತಿ ! ಮೂಲ ! ದಿನಾಂಕ ! ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿದಿನ ! ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನದ ಪ್ರಮಾಣ ! ಪ್ರತಿದಿನ ಕ್ಯುಬಿಕ್ ಮೀಟರ್ ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ |- | BP ಕಂಪನಿ ಮುನ್ಸೂಚಿತವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (ಇದರ ರಭಸದಲ್ಲಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ) | ಪರವಾನಿಗೆ | ೧೬೨,೦೦೦ | ೬,೮೦೦,೦೦೦ | ೨೫,೮೦೦ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕರಾವಳಿ ತೀರ ಕಾವಲುಗಾರರು (ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್) | ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩ (ಮುಳುಗಡೆ ನಂತರ) | ೦ | ೦ | ೦ |- | BP ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ | ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೪ | $೧.೪೯ | ೪೨,೦೦೦ | ೧೬೦ |- | ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು | ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧ | ೧,೦೦೦ ದಿಂದ ೫,೦೦೦ ಗೆ | ೪೨,೦೦೦ ದಿಂದ ೨೧೦,೦೦೦ ಗೆ | ೭೯೦ |- | ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು | ಮೇ ೨೭ | ೧೨,೦೦೦ ದಿಂದ ೧೯,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೫೦೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೮೦೦,೦೦೦ವರೆಗೆ | ೧,೯೦೦ ದಿಂದ ೩,೦೦೦ ವರೆಗೆ |- | ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು | ಜೂನ್ ೧೯೮೭ | ೨೫,೦೦೦ ದಿಂದ ೩೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೧,೧೦೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೧,೩೦೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೪,೦೦೦ ದಿಂದ ೪,೮೦೦ ವರೆಗೆ |- | ಫ್ಲೊ ರೇಟ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಗ್ರುಪ್ | ಜೂನ್ ೧೯೮೭ | ೩೫,೦೦೦ ದಿಂದ ೬೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೧,೫೦೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೨,೫೦೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೫,೬೦೦ ದಿಂದ ೯,೫೦೦ ವರೆಗೆ |- | BP ಯ ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಪ್ರಮಾಣ (ಯಾವುದೇ ಅದರ ತಡೆಯಿಲ್ಲದ ರೀತಿ) | ಜೂನ್ ೧೯೮೭ | ಒಟ್ಟು ೧೫೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ಒಟ್ಟು ೪,೨೦೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ಒಟ್ಟು ೧೬,೦೦೦ ವರೆಗೆ |- | ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು<ref>{{cite news|author=Joel Achenbach and David Fahrenthold|title=Oil well spilled out 4.9 million barrels, new numbers reveal|date=2010-08-02|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/08/02/AR2010080204695.html|publisher=Washington Post|accessdate=2010-05-25}}</ref> | ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩ | ೬೨,೦೦೦ | ೨,೬೦೪,೦೦೦ | ೯,೮೫೭ |} ಫ್ಲೊ ರೇಟ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಗ್ರುಪ್ ನ ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು ನೀಡಿದ್ದು— USCG,ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಮಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್(ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರೀಯ ಮತ್ತು ಪರಸರೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ) (NOAA),ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ಒಸಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್, ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ ಫೊರ್ಸ್ ಮೆಂಟ್,U.S. ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ (DOE),ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಿಕವಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ (USGS)ನಿರ್ದೇಶಕ ಮರ್ಸಿಯಾ ಮ್ಯಾನ್ ನಟ್.ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|author=Tapper, Jake|title=Today's Qs for O's WH – May 24, '10|date=2010-05-24|url=http://blogs.abcnews.com/politicalpunch/2010/05/todays-qs-for-os-wh-52410.html|publisher=ABC News |accessdate=2010-05-25}}</ref><ref>{{cite news |last=Craig |first=Tiffany |title=Is U.S. interior secretary confident BP knows what it's doing? 'No, not completely' |date=2010-05-24 |url=http://www.kens5.com/news/national/Is-US-interior-secretary-confident-BP-knows-what-its-doing-No-not-completely-94733119.html |work=KENS 5-TV |publisher=Belo Corp. |accessdate=May 25, 2010 |archive-date=27 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527120142/http://www.kens5.com/news/national/Is-US-interior-secretary-confident-BP-knows-what-its-doing-No-not-completely-94733119.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last=Robertson |first=Campbell |title=Estimates Suggest Spill Is Biggest in U.S. History|url=https://www.nytimes.com/2010/05/28/us/28flow.html| publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-27}}</ref> ನಂತರ ಮಾಡಿದ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿದ್ದವು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಂತು ಹೋಗಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಇದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಬೃಹತ ಶಕ್ತಿಯಾದ ವಿಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಣ ಬಂದಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.<ref name="bw0615">{{cite news |url=http://www.businessweek.com/news/2010-06-16/bp-gulf-well-gushing-as-much-as-60-000-barrels-a-day-update3-.html |title=BP Gulf Well Gushing as Much as 60,000 Barrels a Day|author=Polson, Jim |newspaper=[[Bloomberg Businessweek]]|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] |date=2010-06-16|accessdate = 2010-06-20}}</ref> ಆದರೆ BP ಕಂಪನಿಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ತೈಲ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಂದರೆದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ಹೇಳಿತ್ತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆ ಅಳತೆ ಮಾಡುವ ನಿಖರ ಮಾಪಕಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೇಳಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅದರ ಬಳಿಯೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಕೂಡಾ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದುದು ಇದರ ಖಚಿತ ಅಳತೆಗೆ ಅಡತಡೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="BBC 29/4" /> ಈ ಕಂಪನಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದರ ನಿಖರ,ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಅಳತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು.ಆದರೆ ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ತಾನು ತೈಲ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ತಡೆಯಾಗಬಹುದು.<ref name="plumsundergulf" /> ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಹಿಂದಿನ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರೊಲ್ ಬ್ರೌನರ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ ಎಡ್ ಮಾರ್ಕೆಯ್ (D-MA),ಅವರು BP ಯು ಅಳತೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು.ತಾನು ಈ ತೈಲ ಪೋಲಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಬಹುದೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಂಪನಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿದೆ ಎಂದೂ ದೂರಿದರು.<ref>{{cite news| title=Government, BP spar over size of oil leak |url= http://edition.cnn.com/2010/US/05/30/oil.spill.bp.government/ |publisher=CNN |agency=CNN Wire |author=Staff |date=2010-05-30 |accessdate=2010-06-01}}</ref> ಅಂತಿಮ ಅಂದಾಜುಗಳ {{convert|53000|oilbbl/d}}ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಸೋರುವ ಬಾವಿಯನ್ನು ಜುಲೈ ೧೫ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರವೂ ಅಳತೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಈ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು.{{convert|53000|oilbbl/d}} ಆದರೆ ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ದಿನದ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಆರಂಭದಲ್ಲಿ {{convert|62000|oilbbl/d}}ರಷ್ಟು ಅದರ ಸೋರಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂತು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ ನ ಸಂಗ್ರಹ ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.<ref name="nyt020810" /> ===ಚೆದುರಿದ,ಪಸರಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥೂಲತ್ವ=== [[File:BP Oil spill Chandeleur IslandsLA.jpg|thumb|ಆಯಿಲ್ ಸ್ಲಿಕ್ಸ್ ಸರೌಂಡ್ ದಿ ಚಾಂದೆಲುರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ, ಇ ದಿಸ್ ಏರ್ಯಲ್ ಫೊಟೊ.]] ಈ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ ತೈಲದ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುವುದರಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಅದು ತಂಪು ಭಾಗದಿಂದಲೂ ಇದರ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಪರಿಮಾಣ ಕೂಡ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೫ ರಂದು ತೈಲ {{convert|580|sqmi|km2}}ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆಗ ಚಂದೆಲೆಯುರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿನ {{convert|31|mi|km}}ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣವು ನಿಸರ್ಗದತ್ತ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="leakfix">{{cite news| url = http://www.cbc.ca/world/story/2010/04/25/oil-rig-leak.html| title = Robot subs trying to stop Gulf oil leak| publisher=CBC News| author=Staff writer| date = 2010-04-25| accessdate = 2010-04-25}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜನ್ನು ರಷ್ಟು {{convert|3850|sqmi|km2}}ಇತ್ತು.<ref name="numbers">{{cite news| url = http://www.cbsnews.com/stories/2010/04/30/national/main6447428.shtml| title = Gulf Oil Spill, by the Numbers| work=CBS News |publisher=CBS|date = 2010-04-30| accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಈ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸೋರಿಕೆಯು ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳಾದ ಡೆಲ್ಟಾ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ರೆಫ್ಯುಜ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಟನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ರೆಫ್ಯುಜ್ ಗಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಲುಪಿತು.<ref>{{cite news|url = https://www.theguardian.com/environment/2010/apr/29/deepwater-horizon-oil-slick-us-coast |title=Deepwater Horizon oil slick to hit US coast within hours|last1=McGreal |first1=Chris |first2=Terry |last2=Macalister |first3=Adam |last3=Gabbatt|date=2010-04-29 |newspaper=The Guardian |accessdate=2010-04-30|location=London}}</ref> ಆಗ ಮೇ ೧೯ ರಲ್ಲಿ ತೈಲ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಎನ್ವಿಸ್ಯಾಟ್ ರಾಡಾರ್ ಉಪಗ್ರಹ ಬಳಸಿ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಆಗ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಲೂಪ್ ಕರಂಟ್ ರಭಸದ ಅಲೆಗಳ ತರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಹರಿದು ಚೆಲ್ಲಿಹೋಗುವುದನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಿದರು.ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಫ್ಲೊರಿಡಾದವರೆಗೆ ಹರಿದು ನಂತರ U.S.ನ ಪೂರ್ವದ ಕರಾವಳಿಯ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="loop current" /> ಆಗ ಜೂನ್ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದಂತೆ ಈ ಸೋರುವಿಕೆಯು ಎಣ್ಣೆ ಪದರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ಯಾವುದೇ ಲೂಪ್ ಕರಂಟ್ ನ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸದು,ಆದ್ದರಿಂದ ಕಡಲ ದಂಡೆಯಾಚೆಗಿನ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಗಮನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಲೂಪ್ ಕರಂಟ್ ನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದರು. ಹೀಗೆ ಕಡಲು ಕಿನಾರೆ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಹತ್ತಿರದ ಕಿನಾರೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾಗಬಹುದೆಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು.ದಿನ ನಿತ್ಯ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="loop current">{{cite news|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2010/05/100519112721.htm |title=Gulf of Mexico Oil Spill in the Loop Current |publisher=ScienceDaily |date=2010-05-19}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/555703/ |title=NOAA Observations Indicate a Small Portion of Light Oil Sheen Has Entered the Loop Current |publisher=Deepwater Horizon Incident Joint Information Center |date=2010-05-19 |accessdate=2010-05-20 |archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100926041916/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/555703/ |url-status=dead }}</ref> ಆಗ ಮೇ ೧೪,ಅಟೊಮೇಟೆಡ್ ಡಾಟಾ ಇನ್ ಕ್ವೈರಿ ಫಾರ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ (ತೈಲ ಸ್ಪೋಟ ಸೋರಿಕೆಯ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಅಂಕಿಅಂಶ) ಮಾದರಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಸುಮಾರು ೩೫% ರಷ್ಟು ಸೋರುವಿಕೆಯು ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟೇ ಇದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಯಿತು.ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ತುಂಬುತುಳುಕುವಿಕೆಯು {{convert|114000|oilbbl}}ಸುಮಾರು ೫೦% ದಿಂದ ೬೦% ತೈಲವು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.ಇನ್ನುಳಿದದ್ದು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಪದರ ಮೇಲೆ ಹರಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಶೇಷ ಭಾಗವು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.{{convert|114000|oilbbl}} ಅದೇ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ್ ಒವರ್ ಟೊನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ತೈಲವು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಒಳಗೇ {{convert|1|ft|cm}}ಸೇರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|last=Burdeau|first=Cain|title=Where's the oil? Much has evaporated|url=http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/wheres-the-oil-much-has-evaporated-underwater-jgr1273846357749|agency=Associated Press|work=Fox 10|date=2010-04-14|accessdate=2010-06-01|archive-date=3 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100603215440/http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/wheres-the-oil-much-has-evaporated-underwater-jgr1273846357749|url-status=dead}}</ref> ಅದಲ್ಲದೇ ''ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಈ ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಪಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್,US ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಕೈಟ್ರುತ್ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆ-ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/01/us/20100501-oil-spill-tracker.html |title=Tracking the Oil Spill – An Interactive Map|date=2010-05-01|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |accessdate=2010-05-20|first1=Erin|last1=Aigner|first2=Joe|last2=Burgess|first3=Shan|last3=Carter|first4=Joanne|last4=Nurse|first5=Haeyoun|last5=Park|first6=Amy|last6=Schoenfeld|first7=Archie|last7=Tse}}</ref> ಈ ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಜುಲೈ ೧೫ ಮತ್ತು ೩೦ರಂದು ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಗ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿಸಿತು. ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರೀತಿಯಾದ ವೇಗದ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಡಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ತೈಲ ಪದರು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.ಆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹರಡುವಿಕೆಯು (ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ನೈಸರ್ಗಿಕ ತುಳುಕುವಿಕೆಯು ಆಗುವಾಗ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಸೇವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.)ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ ಕೂಡ ಈ ತೈಲವನ್ನು ಪಸರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೋರಿ ಹೋಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು BP ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾದವು. ಸುಮಾರು ೪೦% ರಷ್ಟು ತೈಲವು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಆವಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.ಇನ್ನೂ ತಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಭಾಗ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="GillisRobertson">{{cite news|last1=Gillis|first1=Justin|last2=Robertson|first2=Campbell|title=Gulf Surface Oil Vanishing Quickly|work=The New York Times|date=July 28, 2010|url=https://www.nytimes.com/2010/07/28/us/28spill.html}}</ref> ಆದರೆ ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರದಿಯ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ವಿವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|last=Bolstad |first=Erika |url=http://www.miamiherald.com/2010/08/04/1761951/science-world-skeptical-at-oils.html |title=Science world skeptical at oil spill's disappearing act - Gulf Oil Spill |newspaper = Miami Herald |date= 2010-08-04 |accessdate=2010-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429195244/http://www.miamiherald.com/2010/08/04/1761951/science-world-skeptical-at-oils.html|archivedate=2011-04-29}}</ref> ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಟೆಕ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯುಮನ್ ಹೆಲ್ತ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೊನಾಲ್ಡ್ ಕೆಂಡಾಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ "ನಾನು' ಈ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಖರವಾಗಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ,ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದು ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ೫೦ ರಿಂದ ೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳು <nowiki>[1.2 ದಿಂದ 1.4 ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳು]</nowiki> ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದೂ ವಾದಿಸಿದರು."<ref name="Talev" /> ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಕಡಲ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Talev">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/08/05/1620679/doubts-follow-rosy-oil-report.html |title=Doubts follow rosy oil report|last1=Bolsatd|first=Erika|last2=Schoof|first2=Renee|last3=Talev|first3=Margaret |work=[[The Sun News]]|date=2010-08-05|accessdate=2010-08-05}}</ref> ಆದರೆ NOAA ವರದಿಯು ಆಗಷ್ಟ್ ೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಬಹುದು.<ref>{{cite news|last=Zabarenko |first=Deborah |url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6730IJ20100804 |title=Nearly 3/4 of BP spill oil gone from Gulf |publisher=Reuters |date= 4 August 2010|accessdate=2010-08-15}}</ref> ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ NOAA ವರದಿಯು "ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ" ಎಂದೂ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯುನ್ವರ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಕೆಮಿಕಲ್ ಒಸಿಯಾನೊಗ್ರಾಫರ್ ಡೇವಿಡ್ ಹೊಲ್ಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ೨೫% ರಷ್ಟು ತೈಲ ಉರಿದು,ಆವಿಯಾಗಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಇನ್ನುಳಿದ ೭೫% ರಷ್ಟು ಇನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://news.oneindia.in/2010/08/06/scientistscall-new-gulf-spill-reportludicrous.html |title=Scientists call new gulf spill report 'ludicrous' - Oneindia News |publisher=News.oneindia.in |accessdate=2010-08-15 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144222/http://news.oneindia.in/2010/08/06/scientistscall-new-gulf-spill-reportludicrous.html |url-status=dead }}</ref> ಒಕ್ಕೂಟದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ನೇರ ಅಳತೆಗಳು ಕೇವಲ {{convert|430000|oilbbl|USgal}}ರಷ್ಟು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.ಇನ್ನುಳಿದದ್ದು ಉರಿದು ಹೋಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಹರಿದು ಬಾಚಿ ಹೋಗಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದರೆ "ಶಿಕ್ಷಣ ಆಧಾರಿತ ವಿಜ್ಞಾನಿಕ ಊಹೆಗಳು" ಎಂದು NOAA ವರದಿ ಬರೆದ ಬಿಲ್ ಲೆಹ್ರ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ."ತೈಲ ಎಷ್ಟು ತುಳುಕಿ,ಹರಿದು ಹೊರಚೆಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು ಅಥವಾ ಸೋರಿಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ." FSU ಸಮುದ್ರವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಅಯಾನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ "ಇದೊಂದು ಸಮತೋಲನವಿಲ್ಲದ ವರದಿ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು "ಹಾರಿಹೋಗುವ ನಿಲುಕದ ಊಹೆಗಳು"ಸೇರಿವೆ, ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |author=By AP / SETH BORENSTEIN Wednesday, Aug. 04, 2010 |url=http://www.time.com/time/health/article/0,8599,2008753,00.html |title=NOAA: Most of the Gulf Oil Spill is Gone |publisher=TIME |date=2010-08-04 |accessdate=2010-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110120144256/http://www.time.com/time/health/article/0,8599,2008753,00.html |archivedate=20 ಜನವರಿ 2011 |url-status=dead }}</ref> ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;M ನ ಜಾನ್ ಕೆಲೆರ್ ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ತಮ್ಮ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಸ್ಥಳವು "೭೫% ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಹರಿದು ಹೋಯಿತೆನ್ನುವುದು "ಸರಿಯಲ್ಲ".ಹೀಗಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ತಳದಿಂದ ಬಂದ ೫೦% ರಿಂದ ೭೫ ರಷ್ಟು ತೈಲವು ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದರೂ ಅದು "ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಇಲ್ಲವೇ ಹರಡಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ."ಎಂದರು.<ref>{{cite news|author=Suzanne Goldenberg, US environment correspondent |url=https://www.theguardian.com/environment/2010/aug/05/oil-spill-white-house-accused-spin |title=Gulf oil spill: White House accused of spinning report &#124; Environment |publisher=The Guardian |date= 5 August 2010|accessdate=2010-08-15|location=London}}</ref> ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಅಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಗಷ್ಟ್ ೧೬ ರಂದು ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ೮೦% ರಷ್ಟು BP ಆಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹೋದದ್ದು ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಜಾರ್ಜಿಯಾ ತಂಡ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಈ ಅಂಕಿಅಂಶವು ತಪ್ಪು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ತೈಲ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದದ್ದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.'<ref>[http://www.miamiherald.com/2010/08/16/1778754/ga-scientists-gulf-oil-not-gone.html#ixzz0woSnzi7g Ga. ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್: ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ನಾಟ್ ಗಾನ್, 80 pct ರಿಮೇನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100829041856/http://www.miamiherald.com/2010/08/16/1778754/ga-scientists-gulf-oil-not-gone.html#ixzz0woSnzi7g |date=29 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }}, ದಿ ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್, ಆಗಷ್ಟ್ ೧೬, ೨೦೧೦</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩ ರಲ್ಲಿ BP ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರವು ಸೋರುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವೆಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಅದೇ ದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಯೋಗದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪ್ರಕಾರ BP ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಈ ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ೨೦ ರಿಂದ ೫೦ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಅಧಿಕ (ಪ್ರಮಾಣ)ಗಾತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ,ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ದಿ ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು BP ಕಂಪನಿಯು NOAA,ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಿ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು."ಅದು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ "ಅವರು ಅಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಪಕವಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇದರೆಡೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಊಹೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ದೊಡ್ಡ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗೂ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದು." ಆದರೆ BP ಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಂದಾಜನ್ನು ಮಾಹಿತಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.charlotteobserver.com/2010/12/04/1885694/bp-contests-size-of-gulf-oil-spill.html|title=BP contests size of gulf oil spill|last=Cappiello|first=Dina|work=[[The Charlotte Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-04|accessdate=2010-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425204427/http://www.charlotteobserver.com/2010/12/04/1885694/bp-contests-size-of-gulf-oil-spill.html|archivedate=2011-04-25}}</ref> ===ತೈಲದ ಗೋಚರತೆ=== ಗಲ್ಫ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೀಶೋರ್ ನ ಬೀಚ್ ಮೇಲೆ ರಭಸವಾಗಿ ಹರಡುವ ತೈಲವು, ಜೂನ್ ೧ ರಂದು ತನ್ನ ಪ್ರತಾಪ ತೋರಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite press release|url=http://www.nps.gov/applications/digest/headline.cfm?type=Incidents&id=5117|title=Response To Oil On Gulf Island Beaches Continues|publisher=[[National Park Service]]|date=2010-06-04|accessdate=2010-06-13}}</ref> ಜೂನ್ ೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತೈಲವು ಲೂಸಿಯಾನಾದ {{convert|125|mi|km}} ದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಿ,ಹರಡಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರವಾಯಿತು.ಅದೇ ರೀತಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು [[ಅಲಬಾಮ|ಅಲಬಾಮಾ]] ನಿಷಿದ್ದಿತ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.ಅದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೆನ್ಸಾ ಕೋಲಾ ಬೀಚ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಬ್ಯಾರಿಯರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.<ref>{{cite news |agency=Associated Press |title=BP has another setback as oil slick threatens Florida |url=http://www.nbc-2.com/global/story.asp?s=12579191 |accessdate=2010-06-03 |first=Greg |last=Bluestein |date=2010-06-03 |work=Yahoo! News |archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100912042013/http://www.nbc-2.com/global/story.asp?s=12579191 |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೯ ರಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಜಿಡ್ಡು ಪೆರಿಡಿಡೊ ಪಾಸ್ (ಕಾಲುವೆ)ಮೂಲಕ ಇಂಟ್ರಾಕೋಸ್ಟಲ್ ವಾಟರ್ ವೇನಲ್ಲಿ (ಅಂತರ ಕರಾವಳಿ ಜಲಮಾರ್ಗ) ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.ಈ ಕಾಲುವೆ ಹಾದಿಯು ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದ್ದರಿಂದ ಅದು ಕಾಲುವೆ ಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಲಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="PNJ28">{{cite news |title=Coast Guard authorizes closure of Perdido Pass |first=Jamie |last=Page |newspaper=Pensacola News Journal date=2010-06-09 |url=http://www.pnj.com/article/20100609/NEWS01/100609028/Coast-Guard-authorizes-closure-of-Perdido-Pass PNJ-28 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419195909/http://www.pnj.com/article/20100609/NEWS01/100609028/Coast-Guard-authorizes-closure-of-Perdido-Pass |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೨೩ ರಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲವು ಪೆನ್ಸಾಕೊಲಾ ಬೀಚ್ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ಐಲೆಂಡ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೀಶೋರ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.ಆಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು [[ಅಲಬಾಮ|ಅಲಬಾಮಾ]]ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಜಾಡುವುದನ್ನು {{convert|33|mi|km}}ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="Kunzelman" /><ref name="Kunzelman625">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/25/1552511/bp-gaffes-kill-hope.html|title=BP gaffes kill hope|first1=Michael|last1=Kunzelman|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-25|accessdate=2010-06-25}}</ref> ಜೂನ್ ೨೭ ರಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ನ ಉಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದ ತೈಲ ಭಾಗವು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಗಲ್ಫ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗೆ ತಲುಪಿತು.<ref name="McConnaughey">{{cite news|url=http://oilspilldisasters.com/admiral-gulf-coast-spill-976407a|title=Admiral back on the Gulf Coast for spill|last1=McConnaughey|first1=Janet|last2=Stacy|first2=Mitch|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-27|accessdate=2010-07-01|archive-date=22 ಮಾರ್ಚ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322111136/http://oilspilldisasters.com/admiral-gulf-coast-spill-976407a|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಪ್ಪು ಉಂಡೆಗಳು ಗ್ರಾಂಡ್ ಐಲ್ ಗೆ ತಲುಪಿದವು;ಆದರೆ ಸುಮಾರು ೮೦೦ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Breen">{{cite news|url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/jul/5/bp-costs-oil-spill-response-pass-3-billion/|title=BP costs for oil spill response pass $3&nbsp;billion |last=Breen|first=Tom|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-04|accessdate=2010-07-05}}</ref> ಜುಲೈ ೩ ಮತ್ತು ೪ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಟಾರ್ ಉಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ತೈಲದ ಚರಟಗಳು ಬೊಲಿವರ್ ಬೀಚ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್ ತಟದಲ್ಲಿ ಬಂದವು.ಆದರೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಹಡಗು ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಯಿತಾದರೂ ಆದರೆ ಜುಲೈ ೫ರ ನಂತರ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕುರುಹುಗಳು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="Lozano">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/07/06/1571890/bp-spill-spreads-to-texas.html|title=BP spill spreads to Texas|last=Lozano|first=Juan A.|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-06|accessdate=2010-07-06}}</ref> ಜುಲೈ ೫ ರಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಎಳೆಗಳ ತರಹದ ಕುರುಹುಗಳು ಲೂಸಿಯಾನದ ರಿಗೊಲೆಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದವು.ಮರುದಿನ ಟಾರ್ ಬಾಲ್ ಗಳು ಲೇಕ ಪೊಂಟ್ ಚಾರ್ಟ್ರೇನ್ ತಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದವು.<ref name="Lozano" /><ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/07/06/AR2010070605045.html?hpid=topnews|title=Oil in Lake Pontchartrain stokes worries in New Orleans|last1=Mui|first1=Ylan Q.|last2=Fahrenthold|first2=David A.|work=Washington Post |date=2010-07-07|accessdate=2010-07-08}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ ರಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದ ತೈಲ ಲೇಪನವೊಂದು {{convert|16|mi|km}}ರಿಂದ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಪ್ಲೆಕ್ವೆಮೈನ್ಸ್ ಪಾರಿಶ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ತೆಳು ಪರದೆಯಂತೆ ಕಂಡುಬಂತು. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಈ ತೈಲ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಕಂಡವು.<ref>{{cite web |url=http://www.nola.com/outdoors/index.ssf/2010/09/new_wave_of_oil_comes_ashore_w.html |title=New wave of oil comes ashore west of Mississippi River |author=Bob Marshall|date=12 September 2010 |work=The Times-Picayune |publisher=Nola.com |accessdate=14 September 2010}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩ ರಂದು ಮೈಲುದ್ದದ ಎಣ್ಣೆ ಲೇಪನದ ಭಾಗವು ಸೌತ್ ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ ನ ಮಧ್ಯದ ವೆಸ್ಟ್ ಬೇ,ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು,ಇದು ವೆನಿಸ್ ಲೂಸಿಯಾನದ ಹತ್ತಿರದ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಟೈಗರ್ ಪಾಸ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು. ದಿ ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕ್ಯಾನೆ ನ ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಹಿಂಟೊನ್ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |title=Massive stretches of weathered oil spotted in Gulf of Mexico |date=23 October 2010 |work=The Times-Picayune |publisher=Nola.com |accessdate=23 October 2010 |archive-date=24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101024122946/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |url-status=dead }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಿದುದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು.ಸಮುದ್ರ ತಟದಲ್ಲಿನ ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವರು ಸರ್ಕಾರ,ಫೆಡರಲ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದನ್ನು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವೆಂದು ಹೇಳಿದರು.ಅದಲ್ಲದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಮನಗಂಡರು. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸದರ್ನ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ನೌಕಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಹಾಯಕ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಕೆವಿನ್ ಈಗರ್ ಮಾಕೊಂಡಾ ಬಾವಿಯ ಹತ್ತಿರದ {{convert|140|mi|adj=on}}ಪರಿಧಿಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗೆತ ಮಾಡಿ ಕೆಲವು ತೈಲದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆ ಕಡಲಕಿನಾರೆ ಬಳಿ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಈ ತೈಲವು ಕಚ್ಚಾ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಎಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,ಎಂದು ಈಗರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈಗರ್ ಅವರ ತಂಡವು ಈಗಲೂ ಅದರ "ಬೆರಳಚ್ಚು " ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು BP ಬಾವಿಯಿಂದಲೇ ಬಂದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ತೈಲದ ವಿಶಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಧಿಯ ನೋಡಿದರೆ ಇದು "ಬಹುತೇಕ" ಮೆಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವು ನೀಲಿ ಏಡಿಗಳ ಲಾರ್ವಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದರು. ಈ ಬಾವಿಯ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಗೋಚರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.{{convert|50|mi}}<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-10-25-oilresearch25_ST_N.htm|title=Research teams find oil on bottom of Gulf|last=Jervis|first=Rick|work=[[USA Today]]|date=2010-10-25|accessdate=2010-11-04}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಪ್ಲಾಕ್ವೆಮೈನ್ ಪಾರಿಶ್ ಕರಾವಳಿ ವಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪಿ.ಜೆ.ಹಾನ್ ಸುಮಾರು {{convert|32000|USgal|oilbbl}}ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ತೈಲವು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ದಿನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಹಸಿ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಬಾರಾತರಾ ಬೇ ನಲ್ಲಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮರಿ ಏಡಿಗಳು,ಚಿಪ್ಪು ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಿಗಡಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಎಣ್ಣೆಯ ಬಹುಭಾಗ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಪದರಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. "ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಇದು ಇನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ,"ಎಂದು ಹಾನ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಏಕೆಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೆಲವರು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಈ ತೈಲ ಮಾಯಾಜಾಲದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಯಿತೆನ್ನುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ."<ref name="gadling.com" /> ===ನೀರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಪದರು=== ''RV ಪೆಲಿಕಾನ್'' ದೋಣಿಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಫಾರ್ ಅಂಡರ್ ಸೀ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ <ref>{{cite news|url=http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100506_spillsampling.html |title=NOAA Ocean Science Mission Changes Course to Collect Seafloor and Water Column Oil Spill Data |date=2010-05-06}}</ref> ಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಮೇ ೧೫ ರಂದು ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/16/us/16oil.html|title=Giant Plumes of Oil Forming Under the Gulf |date=2010-05-15|work=The New York Times|first=Justin|last=Gillis}}</ref> ಮೇಕ್ಸಿಕೊ ದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲದ ಲೇಪನವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ,{{convert|10|mi|km}}ಉದ್ದದ {{convert|3|mi|km}}ಮತ್ತು ಅಗಲದ ಸ್ಥೂಲತ್ವ {{convert|300|ft|m}}ಹೊಂದಿದ ತೈಲ ಭಾಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅತ್ಯಂತ ಟೊಳ್ಳೆನಿಸಿದ ತೈಲ ಲೇಪನದ ಸಮೂಹವೊಂದನ್ನು ಈ ತಂಡ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|2300|ft|m}}ದಪ್ಪವಾಗಿದೆ.ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ತೈಲವು ಕಡಲತಟದ ಮೇಲೆ ದೊರೆಯಿತು.{{convert|4593|ft|m}}<ref>{{cite news |url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N25115351.htm |title=Interview: Scientists to study deepwater Gulf "oil plume" |publisher=Thomson Reuters Foundation |date=2010-06-25 |agency=Reuters|author=Matthew Bigg}}</ref> ಇನ್ನುಳಿದ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ತೈಲವು ಬಹುಪದರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/16/us/16oil.html |title=Giant Plumes of Oil Forming Under the Gulf|first1=Justin|second1=Gillis|date=2010-05-15|publisher=The New York Times}}</ref> ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೇ ೨೭ ರಂದು ಎರಡನೆಯ ತೈಲ [https://www.youtube.com/user/USFchannel#p/a/u/0/EC_--DbuxlY ಪದರ] ನ್ನು {{convert|22|mi|km}}ಸೋರುವ ಬಾವಿಯಿಂದ {{convert|22|mi|km}}ಹಿಡಿದು ಮೊಬೈಲ್ ಬೇ,ಅಲಬಾಮಾ ದೆಡೆಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ತೈಲವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಮಾಯವಾಗಿ ಅದು ಕಾಣದಾಯಿತು. ಸಮುದ್ರ ತಳದ ಪದರುಗಳ ಬಾವಿ ಬಾಯಿಯ ಕೆಮಿಕಲ್ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/05/27/gulf-oil-spill-new-plumes_n_591994.html |title=Gulf Oil Spill: Scientists Discover Massive New Sea Oil Plume |first1=Matthew |last1=Brown |first2=Jason |last2=Dearen |date=2010-05-27 |publisher=Huffington Post}}</ref> ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು.ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ದ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಮೇ ೨೨-೨೮ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವೆದರ್ ಬರ್ಡ್ II ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಪಡೆದ ಮಾದರಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಪದರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು,ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಶಲಕ್ಷದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೦.೫ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥೂಲತ್ವ ಇತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ BP ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದ ತೈಲ ಇದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು NOAA ಹೇಳಿತು.ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಯ ತೈಲಪದರುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲಿಯದೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="toolow">{{cite news|url=http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100608_weatherbird.html |title=NOAA Completes Initial Analysis of Weatherbird II Water Samples |date=2010-06-08 |accessdate=2008-06-25 |work=NOAA News}}</ref> ಜೂನ್ ೨೮ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಳವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಪದರುಗಳನ್ನು {{convert|22|mi|km|0}}ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅವು ನೇರವಾಗಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಬಾವಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಸಾಕ್ಷಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರ ವರದಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.ಇದು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಕಡಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://dailycaller.com/2010/08/19/major-study-proves-oil-plume-thats-not-going-away/ |newspaper=The Daily Caller |title=Major study charts long-lasting oil plume in Gulf |first=Seth |last=Borenstein |date=20 August 2010 |accessdate=22 Sept 2010 |archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820064638/http://dailycaller.com/2010/08/19/major-study-proves-oil-plume-thats-not-going-away/ |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ ೨೩ ರಲ್ಲಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು NOAAಜೊತೆಯೂಗಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಉಪಸಮುದ್ರದ ತೈಲಪದರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ನೀಡಿ ಇದು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |title=Researchers confirm subsea Gulf oil plumes are from BP well |first=Sara |last=Kennedy |newspaper=McClatchy Newspapers |date=23 July 2010 |accessdate=2 Aug 2010 |archive-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801191419/http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |url-status=dead }}</ref> NOAA ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಟೊನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಆಳದ ನೀರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲದ ಪದರು ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಉತ್ತರದ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರೊಳಗಿನ ಆಮ್ಲ್ಸಜನಕದ ಪರಿಣಾಮವು ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (ಕೆಲತಿಂಗಳಕಾಲ) ಇದರಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು (ವರ್ಷಗಳ)ದ ಅವಧಿಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಯೂಗುತ್ತದೆ.<ref>ಆಡ್ ಕ್ರೊಫ್ಟ್, ಎ., ಆರ್. ಹಾಲ್ ಬರ್ಗ್, ಜೆ. ಪಿ. ಡನ್ನೆ, ಬಿ. ಎಲ್. ಸ್ಯಾಮ್ಯುವಲ್ಸ್, ಜೆ. ಎ. ಗಾಲ್ಟ್, ಸಿ. ಎಚ್. ಬಾರ್ಕರ್, ಅಂಡ್ ಡಿ. ಪೆಟೊನ್(೨೦೧೦), ಸಿಮುಲೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಂಡರ್ ವಾಟರ್ ಪ್ಲ್ಯುಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸಾಲ್ವ್ಡ್ ಆಯಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, Geophys. Res. Lett., doi:10.1029/2010GL044689, in press.</ref><ref>ಸಿಮುಲೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಂಡರ್ ವಾಟರ್ ಪ್ಲ್ಯುಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸಾಲ್ವ್ಡ್ ಆಯಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ [http://www.gfdl.noaa.gov/simulations-of-underwater-plumes-of-oil-in-the-gulf-of-mexico ]</ref> ಡೇವಿಡ್ ವೆಲೆಂಟೈನಾ ಆಫ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಸಾಂತಾ ಬಾರ್ಬರಾ ನಂಬುವಂತೆ ಈ ತೈಲ ಪದರುಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪಗಳು ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವು ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗಿಹೋಗಿವೆ.ಆದರೆ ಈ LBNL ಸಂಶೋಧಕರು ಸಾವಯವವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=how-fast-microbes-consume-gulf-oil-spill ಹೌ ಫಾಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾನ್ ಮೈಕ್ರೊಬ್ಸ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್?]</ref> ಅವರು ಈ ತೈಲ ಪದರುಗಳು ಕರಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ನೀರಿನ ಕೆಳಗಿರುವ ತೈಲದ ಪದರುಗಳು BP ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ NOAA ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜೇನೆ ಲುಬ್ಚೀಂಕೊ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರಲ್ಲದೇ ಈ ವರದಿಗಳು "ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತಿದ್ದು,ಅಪಕ್ವ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ."<ref name="NOAAplume">{{cite news |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |title=Researchers confirm subsea Gulf oil plumes are from BP well |date=23 July 2010 |first=Sara |last=Kennedy |newspaper=McClatchy Newspapers |accessdate=19 Sept 2010 |archive-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801191419/http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |url-status=dead }}</ref> ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಮತ್ತು ಸದರ್ನ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ,ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. "ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ NOAA ಬಹುಶಃ ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಬಹಳಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವೆಂದು ಖುಷಿಪಡಬಹುದಾಗಿದೆ."ಎಂದು USM ನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದ್ರವಿಜ್ಞಾನದ ತಜ್ಞ ವೆರ್ನೊನ್ ಅಸ್ಪೆರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಈ NOAA ನಮ್ಮ ಹೆಸರು ಹಾಳುಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದೆ. ಅದೊಂದು ನಮಗೆ ಆಘಾತವಾಗಿದೆ."<ref>{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2010/may/31/nation/la-na-oil-spill-20100531 |title=BP's new plan risks worsening oil spill |date=2010-05-31 |first1=Margot |last1=Roosevelt |first2=Tina |last2=Susman |newspaper=[[Los Angeles Times]]| accessdate=2010-06-29}}</ref> ಲುಬೆಚೆಂಕೊ ಅವರು ಅಸ್ಪೆರ್ ಅವರ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ."ನಾವು ಏನನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ,ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಊಹಾಪೋಹಗಳನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು."ಎಂದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.tampabay.com/news/environment/article1114225.ece |title=USF says government tried to squelch their oil plume findings - St. Petersburg Times |publisher=Tampabay.com |date=2010-08-10 |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಈ ತೈಲ ಗುರುತುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಈ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://news.sciencemag.org/scienceinsider/2010/06/noaa-asks-for-time-out-on-oil-pl.html |title=NOAA Asks for Time Out on Oil Plume Research Cruises |date=4 June 2010 |first=Erik |last=Stokstad |publisher=Science/AAAS |accessdate=22 Sept 2010 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120151030/http://news.sciencemag.org/scienceinsider/2010/06/noaa-asks-for-time-out-on-oil-pl.html |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೮ರಲ್ಲಿ NOAA ಬಿಡುಗಡೆ ಮೂಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದರು ಮೂತ್ರ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ ಇನ್ನೆರಡರ ಮೂದರಿಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="toolow" /> ಜೂನ್ ೨೩ ರಲ್ಲಿ NOAA ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ತೈಲ ಪದರುಗಳು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವು BPಯ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು."ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ತೂಕದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ"ವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿ <ref>{{cite web |url=https://www.propublica.org/documents/item/review-of-r-v-brooks-mccall-data-to-examine-subsurface-oil |title=Review of R/V Brooks McCall Data to Examine Subsurface Oil |publisher=ProPublica |date= |accessdate=2010-10-01 |archive-date=11 ಮಾರ್ಚ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170311122048/https://www.propublica.org/documents/item/review-of-r-v-brooks-mccall-data-to-examine-subsurface-oil |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರಕಾರ:"ಈ ಸ್ಥೂಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ನಿಗಾವಹಿಸಿ ಕಾಳಜಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ಮೇಲಿಂದ DWH-MC೨೫೨ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಈ ಉಪಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿದೆ,ಇದು ಬಾವಿ ಇರುವ ನಿವೇಶನದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಗುರುತುಗಳು ದೊರಕಿವೆ.ಆದರೆ ಈ ತೈಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಅದಲ್ಲದೇ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಇರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಧಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಒಳಗೊಂಡ ಯಾವುದೇ ಮಾದರಿಯ "ಬೆರಳಚ್ಚು ಗುರುತುಗಳನ್ನು" ಮೂಲ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಹೀಗೆ ಇದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ."<ref>{{cite web|author=E-mail |url=https://www.propublica.org/blog/item/noaa-confirms-deepwater-oil-plumes-are-from-bps-well |title=NOAA Confirms Oil Plumes Are From BP’s Well |publisher=ProPublica |date=2010-06-24 |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ೩೫ ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ಗಳ ವರೆಗೆ ಹರಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ೧೧೦೦ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಪದರುಗಳ ಗರಿಗಳಂತಹ ಆಕಾರ ದೊರೆತಿವೆ. ಈ ತೈಲದ ಪದರು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗದೇ ಹಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೆಯೇ ಇತ್ತು.<ref>{{cite journal|doi = 10.1126/science.1195223 |author= Richard Camilli et al. |title= Tracking Hydrocarbon Plume Transport and Biodegradation at Deepwater Horizon |journal=Science|pages= 201–204 |volume= 330 |date= 8 October 2010}}</ref> === ನೀರಿನ ತಳದಲ್ಲಿನ ತೈಲ=== ಆಗಷ್ಟನಲ್ಲಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಮುದ್ರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ತೈಲ ಕಣಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಚದುರಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹುಡುಕಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲ ಕೇವಲ ತುಂತುರಾಗಿ 'ಒಸರುವುದಲ್ಲದೇ' ಕೆಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹಿಮಗಾಳಿಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.' USF ನ ಡೇವಿಡ್ ಹೊಲ್ಲಂಡರ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯು ಅದರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತೈಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳು ಸೂಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದೆ,ಎಷ್ಟು ಆವಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವು ಈ ತಳದ ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನೀಡಲಾರದು.<ref>{{cite web|url=http://www.greenrightnow.com/wabc/2010/09/13/where-did-all-the-oil-go-look-out-below/ |title=7online.com Green Content - Where did all the oil go? Look out below |publisher=Greenrightnow.com |date=2010-09-13 |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ ರಂದು ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮರೈನ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸಾಮಂತಾ ಜೊಯೆ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ಹರಿದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಹೆಚ್ಚು ಆವಿಯಾಗದೇ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಗದಿ ಸಾಧ್ಯವಾದುದಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಪದರಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಕೆಲವೆಡೆ ಕೆಳಗೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಇಂಚ್ ಗಳಷ್ಟಿನ ದಪ್ಪದ ತೈಲ ಪದರು ಹರಡಿದೆ,ಅದರ ಮೇಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಚಿಪ್ಪುಜೀವಿಗಳ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಜೀವವರ್ಗದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರುಹು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಜೀವಿ ವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗದತ್ತವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದ ಎಣ್ಣೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೆಳಗಡೆ ಮುಳುಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಹರಡುವಿಕೆಯಾಗಿರಲೂ ಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. "ನಾವು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ]ತೈಲ ಬೆರಳಚ್ಚು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು "ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು,"ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಆದರೆ ಈ ತೈಲವು ನೀರಿನಾಳದ ಬಗ್ಗಡದ ಕೊಳಚೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಇದನ್ನು ಸೋರಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಪಸರಿಸಿರುವುದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ."<ref name="Richard Harris">{{cite web |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=129782098&ft=1&f=1007 |title=Scientists Find Thick Layer Of Oil On Seafloor |author=Richard Harris |date=September 10, 2010 |work= |publisher=NPR.org |accessdate=14 September 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dailyfinance.com/story/where-is-the-oil-from-the-bp-spill-researchers-believe-much-of/19631983/ |title=Where's the Oil From the BP Spill? Researchers Look at the Ocean Floor |author=Bruce Kennedy |date=13 September 2010 |work= |publisher=DailyFinance.com |accessdate=14 September 2010}}</ref> ===ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ-ಉಸ್ತುವಾರಿ=== ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ BP ಸಂಸ್ಥೆಯು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ಎಲ್ಲೆವರಿಗಿನ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಕಿಅಂಶ ನೀಡಿಲ್ಲವೆಂದೇ ದೂರಿವೆ.ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮುತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ಗಮನಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾತ್ರ ಏನೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವ್ಜೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಾರಿ ಶೆವೆಗರ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಈ BP ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮರೆತು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಅದರಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪರಿಮಾಣ ಹಾಗು ಉಕ್ಕಿ ಚೆಲ್ಲಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈ BP ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಸೋರಿಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಅಡೆತಡೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref name="Heavy oil hits Louisiana shore">{{cite news| url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6430AR20100520 |title=BP accused of cover-up |date=2010-05-19 |publisher=Reuters}}</ref> ಮೇ ೧೯ ರಂದು BP ಒಂದು ನೇರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಿಲ್ ಕ್ಯಾಮ್ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತೈಲ ನಾಶವಾಗಿದ್ದು,ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ತನ್ನ ಬಾಹು ಚಾಚಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಸರ ಹಾಳು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ.ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ ಅದು ಈ ರೀತಿಯಾದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಇದರ ವ್ಯರ್ಥ ಸೋರಿಕೆ ತೋರಿಸಲು ಅದು ಮುಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|title= BP switches on live video from oil leak |url= https://www.theguardian.com/environment/2010/may/20/deepwater-horizon-oil-spill-live-web-footage |last= Goldenberg |first = Suzanne |newspaper=[[The Guardian]] |publisher= Guardian Media Group |date= 2010-05-21 |accessdate= 2010-06-12|location=London}}</ref><ref>{{cite press release |title= Markey to Get Live Feed of BP Oil Spill on Website |url= http://globalwarming.house.gov/mediacenter/pressreleases_2008?id=0245 |publisher= The House Select Committee on Energy Independence and Global Warming |date= 2010-05-19 |accessdate= 2010-06-12 |archive-date= 13 ಜೂನ್ 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100613050236/http://globalwarming.house.gov/mediacenter/pressreleases_2008?id=0245 |url-status= dead }}</ref> ಮೇ ೨೦ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರಿಯರ್ ನ ಕೆನ್ ಸಲಜಾರ್ ಹೇಳಿದಂತೆ U.S. ಸರ್ಕಾರವು ಗಲ್ಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6430AR20100520?type=domesticNews&feedType=RSS&feedName=domesticNews |title= U.S. to check BP spill size, heavy oil comes ashore |publisher=Reuters |date=210-05-20}}</ref> ಎನ್ವೈರ್ನ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿರುವ ಲಿಸಾ ಜಾಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಹೋಮ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಯ ಜಾನೆಟ್ ನಪೊಲಿಟಾನೊ ಅವರು ಯಾವ ರೀತಿಯಾದ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಅದನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ರೂಪವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಈ ಕೊಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/20/AR2010052005083.html |title=Estimated rate of oil spill no longer holds up |first1= Steven |last1= Mufson |first2= David |last2=Fahrenthold |date=2010-05-21 |publisher=Washington Post}}</ref> ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಪೋಲಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ವರದಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಕೂಡಾ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೋಗದಂತೆ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಕೂಡಾ ಅದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡದಿರುವಂತೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಇದರಿಂದ ಎಷ್ಟು ಅನಾಹುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂತಹ ದೂರುಗಳನ್ನು BP ಕಂಪನಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು,ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡುವವರು,USCG ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ದ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="nytimes.com" /><ref>{{cite video |url= http://www.cbsnews.com/video/watch/?id=6496749n |title= Coast Guard Under 'BP's Rules' |people= Kelly Cobiella |publisher= CBS News |access-date= 23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date= 20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110120144206/http://www.cbsnews.com/video/watch/?id=6496749n |url-status= dead }}</ref> ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೂಡಾ ಈ BP ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ದರಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="nytimes.com">{{cite news|publisher= The New York Times Company |newspaper= [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date= 2010-06-09 |title= Efforts to Limit the Flow of Spill News |url= https://www.nytimes.com/2010/06/10/us/10access.html?ref=global-home|first=Jeremy W.|last=Peters}}</ref> ಆದರೆ BP ಯು ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದು ನಮಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="nytimes.com" /> ಜೂನ್ ೩೦ ರಲ್ಲಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಯಾವುದೇ ''ದೋಣಿಗಳು '' ಅಡ್ಡಾಡದಂತೆ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವ-ಹೋಗುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದು ಗಮನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಥವಾ ತೈಲ ಹರಡಿದ ಪ್ರಮಾಣ "ತಿಳಿಸಲು ಕೂಡಾ ಅದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದು ತಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು."{{m to ft|20}}<ref>{{cite press release |title= Coast Guard establishes 20-meter safety zone around all Deepwater Horizon protective boom operations |url= http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/726955/ |publisher= Deepwater Horizon Incident Joint Information Center |date= 2010-06-30 |accessdate= 2010-07-26 |archive-date= 1 ಜುಲೈ 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100701044051/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/726955/ |url-status= dead }}</ref> ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಟಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಆಡ್ಮಿರಲ್ ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಕಿರ್ಖಮ್, ಕ್ರಿಸ್ (ಜುಲೈ ೧, ೨೦೧೦)[http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/media_boaters_could_face_crimi.html ಮಿಡಿಯಾ, ಬೋಟರ್ಸ್ ಕುಡ್ ಫೇಸ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪೆನಾಲ್ಟೀಸ್ ಬೈ ಎಂಟರಿಂಗ್ ಆಯಿಲ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ 'ಸೇಫ್ಟಿ ಝೋನ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120145731/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/media_boaters_could_face_crimi.html |date=20 ಜನವರಿ 2011 }}. ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕ್ಯಾಯುನ್.</ref> ಆದರೆCNN ನ ''೩೬೦,'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆತಿಥೇಯನಾಗಿದ್ದ ಆಂಡ್ರೆಸನ್ ಕೂಪರ್ ಈ ಕಾವಲು ಕಾಯುವ ನಿಯಮವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref>[http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/1007/01/acd.02.html "ದಿ ಸ್ಪಿಲ್ ಅಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪರನ್ಸಿ; ಡಿಸ್ಪರೆಸೆಂಟ್ ರಿಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಮಿಸ್ಲೀಡಿಂಗ್; ಅಲ್ ಗೊರೆ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ಸ್ ರಿಒಪನ್ಡ್"](ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್). ಎಂಡರ್ಸನ್ ಕೂಪರ್ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರೀಸ್. CNN. ಜುಲೈ ೨೭, ೨೦೦೬. "ನಾವು ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಸುತ್ತಲೂ ಎಂದು ತೋರಿಸದಿದ್ದರೆ ಯಾರೂ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಹೀಗಾಗಿ ವಿಫಲತೆಗಳನ್ನು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಂಬಾ ಸರಳವಾಗುತ್ತದೆ,ಅದಕ್ಷತೆಯ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ,ಆದರೆ ಸ್ವಚ್ಚತೆಯ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರ.ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತಾ ತಂಡದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ."</ref> ==ಚೆಲ್ಲಿದ ತೈಲ ಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು== {{Main|Efforts to stem the Deepwater Horizon oil spill}} {{See also|Offshore oil spill prevention}} ===ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು=== [[File:Oil containment chamber Port Fourchon LA 100426-G-8744K-021.jpg|thumb|upright|ಆಯಿಲ್ ಅಕಂತೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಡೋಮ್ ಅಂಡರ್ ಕನ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಪೊರ್ಟ್ ಫೊರ್ಚಾನ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ, ಆಟ್ ವೈಲ್ಡ್ ವೆಲ್ ಕಂಟ್ರೊಲ್ ಆನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 26]] ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ನೀರಿಗೆ ವಾಹನವನ್ನು ಒಯ್ದು ಇದರ ಬಾವಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿರುಡೆ ಹಾಕಲು ಹೋಗಲಾಯಿತು.ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ವಾಲ್ವ್ಸ್ ನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.ಇದು ತೈಲ ಬಾವಿಯ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು,ಆದರೆ ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="leakfix" /><ref name="BBC 02/5">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8656627.stm|title=US oil spill 'threatens way of life', governor warns|date=May 2, 2010 |publisher=BBC News|accessdate=May 2, 2010}}</ref> ಎರಡನೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು {{convert|125|t|lb|adj=on}}ತೈಲ ಧಾರಕ ಗುಮ್ಮಟದಂತಹದನ್ನು ಅದರ ಬಾಯಿಗೆ ಇಡುವುದು.(ಈ ಸೂತ್ರವು ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ)ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಕೊಳವೆಗಳಿಗೆ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಹಾಕಿ ಪೋಲಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆಯು ತಂಪು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಜಲಜನಕದ ಮಿಥೇನ್ ಹೈಡ್ರೇಟ್ ಕಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಗುಮ್ಮಟದಂತಹ ದ್ವಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅದರ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರ ಆಗುತ್ತವೆ.<ref name="thestar1405">{{cite news |url=http://www.thestar.com/news/world/article/809477--the-6-techniques-that-have-tried-out-on-the-gulf-oil-leak?bn=1 |title=Engineers work to place siphon tube at oil spill site |first1=Erika|last1=Bolstad |first2=Lesley |last2=Clark |first3=Daniel |last3=Chang |publisher=McClatchy Newspapers|newspaper=[[Toronto Star]] |date=2010-05-14 |accessdate=2010-05-14}}</ref> ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ (ರಂಧ್ರ ಕೊರೆದು)ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ದ್ರವವನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ನಿಲುಗಡೆಯ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಈ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ("ಟಾಪ್ ಕಿಲ್") ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಕೂಡಾ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url = http://www.bbc.co.uk/news/10191622|title ='Top kill' BP operation to half US oil leak fails| date=May 29, 2010| accessdate=May 29, 2010|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.upstreamonline.com/live/article216214.ece |title=Top kill fails|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-05-28 |accessdate=2010-06-01}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಿಡಿದು ಹೋದ ಪಂಪ್ ಗೆ ಎತ್ತರದ ಟ್ಯೂಬ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಎಂಬ ಸರಳವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಡೆದ ಟ್ಯೂಬ್ ನಿಂದ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವ ತೈಲವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಭದ್ರಗೊಳಿಸಲು ವಾಶರ್ ಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="upstream150510">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article215093.ece|title = BP misses on first tube try|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel |first3=Anthea |last3=Pitt|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-05-15|accessdate = 2010-06-30}}</ref> ಹೀಗೆ ಹರಿದು ಪೋಲಾಗುವ ಅನಿಲವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಗಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಮತ್ತು ಡ್ರಿಲ್ ಶಿಪ್ ''ಡಿಸ್ಕವರ್ ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಜಿಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿತ ತೈಲವನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಹಿಡಿದಿಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="bp240510">{{cite press release |url=http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062283 |title=Update on Gulf of Mexico Oil Spill Response – May 24 |publisher=[[BP]] |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-24 |archive-date=24 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100524113229/http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062283 |url-status=dead }}</ref>{{convert|924000|USgal|oilbbl|abbr=none}}<ref>{{cite news|url=http://www.knoxnews.com/news/2010/may/27/gulf-awaits-word-latest-bid-plug-oil-leak/|title=Gulf awaits word on latest bid to plug oil leak|first1 = Ben|last1= Nuckols|first2 = Greg|last2 = Bluestein|agency=[[Associated Press]]|newspaper=Knoxville News|date = 2010-05-27|accessdate=2010-06-29}}</ref> ಜೂನ್ ೩ ರ ನಂತರ BP ಯು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನೇರ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ತೆಗೆಯಿತು.ಹೀಗೆ ಆ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಒಂದು ಬಿರಡೆ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಾಗೆಗೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.cnbc.com/id/37527612/Oil_Stains_Beaches_and_Tourists_as_Slick_Spreads |title=Oil stains beaches and tourists as slick spreads |last1=Nelson |first1=Melissa |last2=Mohr |first2=Holbrook |publisher=[[CNBC]] |agency=[[Associated Press]] |date=2010-06-05 |accessdate=2010-06-29 |archive-date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430004459/http://www.cnbc.com/id/37527612/Oil_Stains_Beaches_and_Tourists_as_Slick_Spreads |url-status=dead }}</ref> ಆಗ BP ಕಂಪನಿಯ ಸಿಇಒ ಟೊನಿ ಹೆವರ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಒದಗಿಸಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ."ಬಹುತೇಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ"ವನ್ನು ಇದರಿಂದ ಉಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="reuters060610">{{cite news |url=http://uk.reuters.com/article/idUKLDE65503H20100606 |title=BP chief hopes cap will capture most of Gulf oil |first=Estelle |last=Shirbon |publisher=Reuters |date=2010-06=06 |accessdate=2010-06-08 |archive-date=9 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100609120100/http://uk.reuters.com/article/idUKLDE65503H20100606 |url-status=dead }}</ref> ಅದರೆ FRTG ಸದಸ್ಯರಾದ ಇರಾ ಲೆಫೆರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಅಧಿಕ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣವು ಹಿಡಿತ ಜಾರಿ ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ,ಬಿರಡೆಯ ಧಾರಕ ವಿಧಾನವು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಇದು ಸಫಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref name="nyt070610">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/06/08/us/08flow.html?pagewanted=1 |title= Rate of Oil Leak, Still Not Clear, Puts Doubt on BP |last1=Gillis|first1=Justin |last2=Fountain|first2=Henry |newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|publisher=The New York Times Company |date=2010-06-07 |accessdate=2010-06-08}}</ref> [[File:Q4000-Discoverer-Enterprise.jpg|thumb|left|ದಿ Q4000 ಅಂಡ್ ದಿ ಡಿಸ್ಕವರರ್ ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಜ್ ಡುರಿಂಗ್ ದಿ ಫೇಲ್ಡ್ ಟಾಪ್ ಕಿಲ್ ಪ್ರೊಸಿಜರ್]] ಜೂನ್ ೧೬ ರಂದು ಎರಡನೆಯ ಧಾರಕ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ತೈಲ ತಡೆಯುವ ಬಾಯಿಗೇ ನೇರವಾಗಿ ಅಂದರೆ ಈ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಕೊಳವೆ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಅನಿಲ ಮತ್ತು ತೈಲವನ್ನು ''Q೪೦೦೦'' ನ ಸೇವಾ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಇದನ್ನು ನಿರಾಳ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ದಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="upstream170610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article218091.ece |title= Hayward says spill 'never should have happened' |last1=Brenner |first1=Noah|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-06-17|accessdate=2010-06-17}}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಡ್ರಿಲ್ ಶಿಪ್ ''ಡಿಸ್ಕವರರ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಲೀಡರ್'' ಮತ್ತು ತೇಲುವ ಉತ್ಪನ್ನ,ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಗಣೆ (FPSO)ದೋಣಿ ''ಹೆಲಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಡ್ಯುಸರ್ ೧'' ನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹಿಡಿದ ತೈಲವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ''ಎವಿ ನುಟೆಸನ್'' ಮತ್ತು ''ಜೌನೆಟಾ '' ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="upstream080610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article217033.ece |title= BP calls in FPSO for Macondo |last1=Brenner |first1=Noah |last2=Pitt |first2=Anthea|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-06-08 |accessdate=2010-06-08}}</ref><ref name="upstream100610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article217477.ece |title= Clear Leader, Helix Producer tapped for Macondo |last1=Brenner |first1=Noah |last2=Pitt |first2=Anthea|last3=Lewis|first3=Josh|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-06-10 |accessdate=2010-06-10}}</ref> ಪ್ರತಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗೂ {{convert|750000|oilbbl|USgal m3||abbr=none}}ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="upstream170610" /> ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ, ''FPSO ಸೆಲ್ಲಿಯನ್'', ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವ ''ತೊಯಿಸಾ ಪಿಸೆಸ್'' ಈ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ''ಲೊಚ್ ರಾನೊಚ್'' ಶಟಲ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream170610" /> ಜುಲೈ ೫ ರಲ್ಲಿ BP ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ ಮತ್ತು {{convert|57.1|Mcuft}}ರಷ್ಟು ಅನಿಲವನ್ನು ಅದು ಉಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವು ಒಟ್ಟು ೬೬೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="wsj-gonzalez">{{cite news|url=http://www.advfn.com/news_BP-About-24-980-Barrels-Of-Total-Oil-Recovered-July-5_43498935.html |title=BP: About 24,980 Barrels Of Total Oil Recovered July 5|last=Gonzalez|first=Angel|newspaper =The Wall Street Journal |agency=[[Dow Jones Newswires]]|date=2010-07-06|accessdate=2010-12-19}}</ref> ಸರ್ಕಾರೀ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬಿರಡೆ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ತೈಲ ಉಳಿಕೆಯ ಸೂತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೋರಿಹೋಗುವ ತೈಲದ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಮುದ್ರ ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು.<ref name="Kunzelman">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/24/1550150/oil-spewing-once-again-in-the.html|title=Oil spewing once again in the Gulf|last=Kunzelman|first=Michael|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-24|accessdate=2010-06-24}}</ref> ಜುಲೈ ೧೦ ರಂದು ಈ ಧಾರಕ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹೊಸದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೆಂಜ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನ್ ಸ್ಪೂಲ್ ಮತ್ತು ೩ ರಾಮ್ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್ ("ಟಾಪ್ ಹ್ಯಾಟ್ ನಂಬರ್ ೧೦") ಎಂಬ ನವೀಕೃತವಾದುದನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://cbs4.com/national/BP.Undersea.robots.2.1797732.html|title=Robots begin work to remove cap from gushing well|last=Breen|first=Tom|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-09|accessdate=2010-07-10|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101205041647/http://cbs4.com/national/BP.Undersea.robots.2.1797732.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last=Wells|first=Kent|title=Sealing Cap Installation Animation|url=http://bp.concerts.com/gom/sealingcapinstallationanimationwithkentwells070910.htm|publisher=BP|accessdate=July 18, 2010|archive-date=14 ಜುಲೈ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100714170917/http://bp.concerts.com/gom/sealingcapinstallationanimationwithkentwells070910.htm|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ ೧೫ ರಂದು BP ಇದರ ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ತೈಲ ಬಾವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು.ಆಲಿಕೆ ಆಕಾರದ ಕೊಳವೆ ಮೂಲಕ ತೈಲವನ್ನು ಹಡಗಿನೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿತು.ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚಳವು ಅದರ ಒತ್ತಡ ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಒಳತೋಟಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.<ref name="bpsnewcap">{{cite news|title=BP turns to next attempt after top kill fails|http://news.ca.msn.com/top-stories/cbc-article.aspx?cp-documentid=24848315|accessdate=July 14, 2010|agency=Associated Press|date=July 14, 2010}}</ref><ref name="upstream150710">{{cite news |url=http://www.upstreamonline.com/live/article221875.ece |title=Spill boss says Macondo shut-in 'unlikely' |newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]] |publisher=NHST Media Group |date=2010-07-15 |accessdate=2010-07-16 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144202/http://www.upstreamonline.com/live/article221875.ece |url-status=dead }}</ref> ಅದೇ ದಿನ BP ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ವಾಲ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಬಿರಡೆ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ ಪೋಲಾಗಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.<ref name="autogenerated1">{{cite news |url=http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/ |title=BP begins pressure test on well cap |publisher=[[Yahoo!|Yahoo! 7 News]] |accessdate=2010-07-15 |date=2010-07-15 |first=Kim |last=Landers |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100719013511/http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/ |archivedate=19 ಜುಲೈ 2010 |url-status=live }}</ref> ===ಸ್ಪೋಟಕಗಳ ಬಳಕೆಯ ಉಪಯೋಗದ ಪರಿಗಣನೆ=== ಮೇ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ,ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿಯ ಸ್ಟೆವೆನ್ ಚು ಅವರು ಕೆಲವು ಪರಮಾಣು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಜಲಜನಕ ಬಾಂಬ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ ರಿಚರ್ಡ್ ಗ್ಫಾರ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಡಿಯಾ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರೀಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟೊಮ್ ಹಂಟರ್ ಮೊದಲಾದವರಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url = http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7726142/Barack-Obama-sends-nuclear-experts-to-tackle-BPs-Gulf-of-Mexico-oil-leak.html|title= Barack Obama sends nuclear experts to tackle BP's Gulf of Mexico oil leak|first = James|last = Quinn |date= 2010-05-14|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|publisher=Telegraph Media Group Limited |accessdate=2010-06-30|location=London}}</ref> ಆದರೆ ಮೇ ೨೪ ರಂದು BP ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸೋರಿಕೆಯ ಬಾವಿಯನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಲು ಈ ಸ್ಪೋಟಕಗಳು ವಿಫಲವಾದರೆ "ನಾವು ಇನ್ನುಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ."ಇದರಿಂದ ಅದು ಕೃತಕ ಸ್ಪೋಟಕಗಳನ್ನು ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://dotearth.blogs.nytimes.com/2010/06/03/no-surprise-u-s-rejects-nuclear-option-for-gulf-oil-gusher/ |title= No Surprise: U.S. Rejects Nuclear Option for Gulf Oil Gusher |publisher=The New York Times Blogs |first=Andrew C. |last=Revkin |date=2010-06-03 |accessdate=2010-06-30}}</ref> ===ಶಾಶ್ವತ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ=== ಟ್ರಾನ್ಸಒಸಿಯನ್ ನ ''ಡೆವಲ್ಪ್ ಮೆಂಟ್ ಡ್ರಿಲ್ಲರ್ III'' ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೇ ೨ ರಂದು ಅದನ್ನು {{convert|13978|ft}} ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ {{convert|18000|ft}}ದಷ್ಟನ್ನು ಜೂನ್ ೧೪ ರಂದು ಮೊದಲ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ತಂದಿತು.{{convert|13978|ft}}{{convert|18000|ft}} ''GSF ಡೆವಲ್ಪ್ ಮೆಂಟ್ ಡ್ರಿಲ್ಲರ್ II'' ತನ್ನ ತೋಡುವಿಕೆಯ ಎರಡನೆಯ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಮೇ ೧೬ ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಈ {{convert|8576|ft}} ಸ್ಥಳದ ಭಾಗದ ಹೊರಗೆ {{convert|18000|ft}} ಇದೇ ತೆರನಾದ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಜೂನ್ ೧೪ ರಂದೇ ಸುರು ಮಾಡಿತು.ಆದರೆ BP ಯ ಎಂಜನೀಯರ್ ಗಳು ಎರಡನೆಯ ಪರಿಹಾರದ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಬಾವಿಯ ಬ್ಲೌಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="relief_map">{{cite web|url=http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/incident_response/STAGING/local_assets/images/relief_well_diagram.jpg|title=Relief wells and Subsea containment illustration|publisher=BP|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100720122111/http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/incident_response/STAGING/local_assets/images/relief_well_diagram.jpg|archivedate=20 ಜುಲೈ 2010|access-date=23 ಜನವರಿ 2011|url-status=dead}}</ref><ref name="HEATON">{{cite news |title=Heat on White House to do more about Gulf spill |url=http://www.washingtonexaminer.com/breaking/feds-reject-notion-of-removing-bp-from-gulf-oil-spill-response-say-government-lacks-resources-94801074.html |author=Daly, et. al. |date=May 26, 2010 |agency=Associated Press |publisher=[[Washington Examiner]] |accessdate=2010-05-26 |archive-date=21 ಜುಲೈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100721120150/http://www.washingtonexaminer.com/breaking/feds-reject-notion-of-removing-bp-from-gulf-oil-spill-response-say-government-lacks-resources-94801074.html |url-status=dead }}</ref><ref name="upstream170510">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article215111.ece|title = Second Macondo relief well under way|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-05-17|accessdate = 2010-05-25}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062526|title = Update on Gulf of Mexico Oil Spill – June 1|publisher = BP|date = 2010-06-01|accessdate = 2010-06-01|archive-date = 2 ಜೂನ್ 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20100602220833/http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062526|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062487|title = Update on Gulf of Mexico Oil Spill – May 29|publisher = BP|date = 2010-05-30|accessdate = 2010-05-30|archive-date = 30 ಮೇ 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20100530121027/http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062487|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite news|url = http://www.usatoday.com/news/nation/2010-06-14-oil-relief-well_N.htm|title = Relief wells aim at pipe 18,000 feet deep |work=USA Today|date = 2010-06-14|accessdate = 2010-06-15|first=Dan|last=Vergano}}</ref> ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಈ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮದಡಿ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಅದರ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ $೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="CITEREFupstream2010a">{{cite news|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel |first3=Tan |last3=Hwee Hwee |first4=Anthea |last4=Pitt |title = Congress calls Halliburton on Macondo|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-04-30|url = http://www.upstreamonline.com/live/article213912.ece|accessdate = 2010-05-01}}</ref><ref name="CITEREFbp2010a" /> ಆ ಕಾಮಗಾರಿಯು ೧೫:೦೦ CDT ಆಗಷ್ಟ್ ೩ ರಂದು ಮೊದಲ ತೈಲ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಗೆತದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡಲಾಗಿ ಅದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದಾಜು ಎರಡು ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್/ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ದರದಲ್ಲಿ ಬಾವಿ-ಮೂಲದಿಂದ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಇದರ ಪಂಪಿಂಗ್ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ನಂತರ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ "ಸ್ಥಿರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ"ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.theoildrum.com/node/6810 BP'ಯ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್- ಟೆಸ್ಟ್ಸ್ವ ಎಂಡ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಕಿಲ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್, ವೆಲ್ ರೀಚೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಅಕಂಡಿಶನ್]</ref> ಅದೇ ೦೯:೧೫ CDT ಆಗಷ್ಟ್ ೪, ರಂದು ಆಡ್ಮಿನ್. ಅಲ್ಲೆನ್ ಅವರು ಸಮ್ಮತಿಯಿತ್ತರು. BP ಆಗ ಸಿಮೆಂಟ್ ನಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಸೋರುವಿಕೆಯ ಈ ವಾಹಿನಿಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂದ್ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/08/05/AR2010080503076.html?hpid=topnews BP ಬಿಗಿಸ್ನ್ ಪಂಪಿಂಗ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಇನ್ ನೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಆಫ್ ಕಿಲ್']</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೪, ರಂದು ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಕಿಲ್ ಕೂಡಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref name="Cappiello">{{cite news|url=http://www.kgw.com/news/business/99952354.html|title=Gov't has 'high confidence' oil spill almost over|last1=Feller|first1=Ben|last2=Pace|first2=Julie|agency=[[Associated Press]]|date=2010-08-04|accessdate=2010-12-19|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145133/http://www.kgw.com/news/business/99952354.html|url-status=dead}}</ref> ಎರಡು ವಾರದ ನಂತರ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇಡೀ ಬಾವಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ವ ಮಾದಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾಟಮ್ ಕಿಲ್ ಕೂಡಾ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಈ ಬಾವಿಯ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ಈ ಬಾವಿಯ ಸೋರುವಿಕೆಯ ಮುಚ್ಚಲು ಸಿದ್ದತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು,BP ಕಂಪನಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಮತ್ತೆ ಒತ್ತಡ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ,ಎಂದು ಅನುಮಾನಪಟ್ಟಿತ್ತು<ref>{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=11431671|title=Feds: No timeline for completing Gulf relief well|last=Weber|first=Harry|agency=[[Associated Press]]|date=2010-08-19|accessdate=2010-12-19}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೧೯ ರಂದು ಅಲೆನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಂಡೆ ಪದರುಗಳ ರಚನೆ ಕೂಡ ತೈಲ ಸೋರುವಿಕೆಗೆ ತಡೆ ಒಡ್ಡಬಹುದು.ಆದರೆ ಈ ತಡೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಯಿತು.<ref name="Blowout" /><ref name="20100903BlowoutPreventerRemoved">{{cite news|url=http://www.foxnews.com/us/2010/09/03/crews-prepare-raise-failed-blowout-preventer-key-piece-evidence-bps-oil-spill/ |title=BP: Blowout preventer that failed to stop Gulf of Mexico oil leak removed from well |publisher=FoxNews.com |agency=Associated Press |date=2010-09-03 |accessdate=2010-09-03 }}</ref> ಆದರೆ U.S.ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುವಂತೆ ವಿಫಲವಾದ ಈ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತು.ಬಾವಿಯ ಒಳತೋಟಿಯು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತಕ್ಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿತು.<ref name="20100903BlowoutPreventerRemoved"/> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩,ಅಂದರೆ ೧:೨೦ ಅಪರಾಹ್ನ CDT ೩೦೦ ಟೊನ್ ಜೊತೆ ವಿಫಲವಾದ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಬಾವಿಯಿಂದ ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.<ref name="20100903BlowoutPreventerRemoved" /> ನಂತರ ಆ ದಿನ ಬದಲಿ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಬ್ಲೌಟ್ ನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="20100904BlowoutPreventerOnBoat">{{cite news|url=http://www.foxnews.com/us/2010/09/04/bp-crews-raising-blowout-preventer-gulf-face-delay-wait-hydrates-melt/ |title=Failed blowout preventer, a key piece of evidence in Gulf oil spill probe, secure on boat |publisher=FoxNews.com |agency=Associated Press |date=2010-09-04 |accessdate=2010-09-05 }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪,ಸಾಯಂಕಾಲ ೬:೫೪ ಕ್ಕೆ CDT ವಿಫಲವಾದ ಬ್ಲೌಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ರಾತ್ರಿ ೯:೧೬ CDT ವಿಶೇಷ ದೋಣಿ ಹೆಲಿಕ್ಸ್ Q೪೦೦೦ ಧಾರಕವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="20100904BlowoutPreventerOnBoat" /> ಹೀಗೆ ಈ ವಿಫಲಗೊಂಡ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನದಲ್ಲಿನ NASA ಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು.<ref name="20100904BlowoutPreventerOnBoat" /> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಭಾಗದ ಮುಚ್ಚಳದ ಕಾರ್ಯ ಕೂಡಲೇ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಯಾಕೆಂದರೆ "ಲಾಕಿಂಗ್ ಸ್ಲೀವ್"ಅಂದರೆ ಅದರ ಬಿರಡೆ ಮೂಲಕ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ BP ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳುವ ಬಾವಿಯು ಸುಮಾರು {{convert|50|ft|m}}ರಷ್ಟು ಈ ಪರಸ್ಪರ ವಲಯಿಕ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿದೆ.ಕೆಳಗೆ ಆಳ ತೋಡಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.charlotteobserver.com/2010/09/11/1683107/sealing-to-start-on-bp-well.html|title=Sealing to start on BP well|last=Fausset|first= Richard|work=[[Los Angeles Times]]|date=2010-09-11|accessdate=2010-09-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425204405/http://www.charlotteobserver.com/2010/09/11/1683107/sealing-to-start-on-bp-well.html|archivedate=2011-04-25}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಈ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಬಾವಿಯು ಅದರ ಗುರಿ ತಲುಪಿತು.ಈ ಬಾವಿಯ ತೆರೆದ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಲು ಸಿಮೆಂಟ್ ಪಂಪ್ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.foxnews.com/us/2010/09/16/government-relief-intersected-blown-bp-gulf-mexico/|title=BP: Cement being pumped in to permanently seal company's blown-out well in Gulf of Mexico|work=[[Fox News]]|date=2010-09-16|accessdate=2010-09-18}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯,೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ BP ಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿತು.ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಐದುತಿಂಗಳ ನಂತರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦ ರಂದಾದ ಸ್ಪೋಟವನ್ನು ಅದರ ಅವಧಿ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Aspress">{{cite news |url=https://news.yahoo.com/s/ap/20100919/ap_on_bi_ge/us_gulf_oil_spill |title=Blown-out BP well finally killed at bottom of Gulf |first1=Campbell |publisher=Yahoo News Company |newspaper=Associated Press |date=2010-09-19 |accessdate=2010-09-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100921045458/http://news.yahoo.com/s/ap/20100919/ap_on_bi_ge/us_gulf_oil_spill |archivedate=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |url-status=live }}</ref> ಈ ರಿಲೀಫ್ ವೆಲ್ ನ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರಿಕ ಸಂಭಂಧಗಳನ್ನು ಬ್ಲೌನ್ ಔಟ್ (ಸ್ಪೋಟಿತ)ಬಾವಿಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಅಗೆತ ಮಾಡಿ ಸರಿ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಕೆಲಸಗಾರರು ಅದರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬಂದಾಗುವಂತೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಪಂಪ್ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಿವೃತ್ತ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಆಡ್ಮಿ.ಥಾದ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳುವಂತೆ BP ಯ ಬಾವಿಯನ್ನು "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ"ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು,ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Aspress" /> ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಒತ್ತಡ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪ್ಲಗ್ ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ೫:೫೪ CDT ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು."ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಈ ನಿಯಮಿತ ಕ್ರಮಗಳು ಫಲ ನೀಡುವಲ್ಲದೇ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಈ ಮಾಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯಿಂದ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ಅಂಥ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗದು" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.<ref name="Aspress" /> ==ಕರಾವಳಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು== [[File:Workers building boom against oil spill after Deepwater Horizon disaster.jpg|thumb|right|United States Environmental Services workers prepare oil containment booms for deployment|alt=Men ಇನ್ ಹಾರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ಯಂಡಿಂಗ್ ನಿಯರ್ ವಾಟರ್ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಟು ಲಾರ್ಜ್ ಪೈಲ್ ಆಫ್ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಲಾರ್ಜ್ ಯಲೊ ಡೆಫ್ಲೇಟೆಡ್ ರಬ್ಬರ್ ಟ್ಯುಬಿಂಗ್]] ಈ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದ ಈ ತೈಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮೂರು ಮೂಲಭೂತ ಸೂತ್ರಗಳಿವೆ.ಇದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾಗದಿಂದ ಕೊಂಚ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.ಅದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಅದನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಮೂರೂ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊರ ತರಲಾಯಿತು. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಬಹುತೇಕ ತೈಲವನ್ನು ಡ್ರಿಲ್ ಮೂಲಕ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಅಗೆತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಕಣಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು.ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಾಲ್ಟ್ ಅಂದರೆ ಡಾಂಬರ್ ನಂತಹ ತಿರುಳು ಕಾಣಿಸಿತು, ಫೆಡೆರಲ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್ ಆಳತೆಗಾರ ಎಡ್ ಒವರ್ಟೆನ್ ಅವರ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಧಾನವು ಇಂತಹ ತೈಲದ ಬಾವಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ ಒಮ್ಮೆ ಇದು ಪರಿವರ್ತಿತವಾದರೆ ಅದು ಸಹಜವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಕೂಡಲೇ ಇದು ನಶಿಸಿ ಹೋಗದು.ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಅಷ್ಟು ಸಲೀಸಾಗಿ ಅದು ಉಪಭೋಗಿಸಲಾಗದು.ಅಲ್ಲದೇ ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸುಟ್ಟೂ ಹೋಗಲಾರದು. "ಇಂತಹ ಮಿಶ್ರಣವು ಸಲೀಸಾಗಿ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣದ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ,"ಎಂದು ಒವರ್ ಟೊನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |first=Seth |last=Borenstein |url=http://www.msnbc.msn.com/id/36878803/ns/technology_and_science-science/ |title=Oil spill is the 'bad one' experts feared |publisher=[[MSNBC]] |date=2010-04-30 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144451/http://www.msnbc.msn.com/id/36878803/ns/technology_and_science-science/ |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೬,ರಿಂದ BP ಯು ದಿನನಿತ್ಯ ತನ್ನ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಟಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.urlwire.com/news/050610.html |title=Gulf Oil Spill Daily Response Activity Now at BP Web Site |publisher=URLwire |author=Eric Ward |date=2010-05-06 |accessdate=2010-05-06 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150313/http://www.urlwire.com/news/050610.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ಯತ್ನಗಳು BP ಯ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಿಂದ ಡೌಗ್ ಸಟ್ಲರ್ಸ್ ನಿಂದ ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಸಂಚಾಲನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯು US ಮಿಲಿಟರಿ ನೆರವು ಇದರ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು.<ref name="BBC 29/4" /> ಇದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಅದರ ಅಳತೆಗೋಲು ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡ ಅಧಿಕವಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ BP ಯು ದೂರದಿಂದ ಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನೀರಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿತು.ಸುಮಾರು ೭೦೦ ಕೆಲಸಗಾರರು,ನಾಲ್ಕು ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ೩೨ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೬೯ ದೋಣಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ದೋಣಿಗಳು,ಸ್ಕಿಮ್ಮರ್ ಗಳು,ಜಗ್ಗುದೋಣಿಗಳು,ಸರಕಿನ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆವ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಇದರ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಲಾಯಿತು. ಮೇ ೪ ರಂದು US ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದಂತೆ ೧೭೦ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೭೫೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರು ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="VOA2010-05-04">{{cite news |url=http://www1.voanews.com/english/news/usa/BP-Hopes-to-Contain-Main-Oil-Leak-in-Gulf-Soon-92807244.html |title=BP Hopes to Contain Main Oil Leak in Gulf Soon |work=[[Voice of America]] |date=2010-05-04 |accessdate=2010-05-04 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120153026/http://www.voanews.com/english/news/usa/BP-Hopes-to-Contain-Main-Oil-Leak-in-Gulf-Soon-92807244.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೨೬ ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ೧೨೫ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿಗಳು ಸಹ ಈ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವು,ಅದರೆ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ತೊಂದರೆ ಕಾಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಹವರನ್ನು ತಟಕ್ಕೆ ವಾಪಸು ಕರೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/four_oil-cleanup_workers_fall.html |title=Four oil-cleanup workers fall ill; Breton Sound fleet ordered back to dock |publisher=NOLA.com |date=2010-05-26 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145020/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/four_oil-cleanup_workers_fall.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೩೧ ರಂದು BP ಯು ಈ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ವಿವಿಧ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು,ಆಗ ಸುಮಾರು ೯೨,೦೦೦ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜೂನ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೊರೆತವು.ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೨೦ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವಂತಹವಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |title=BP inundated with home-grown cleanup solutions |publisher=MSNBC |url=http://www.msnbc.msn.com/id/21134540/vp/37960176#37960176 |date=2010-06-27 |accessdate=2010-06-27 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144753/http://www.msnbc.msn.com/id/21134540/vp/37960176#37960176 |url-status=dead }}</ref> ===ಧಾರಕ,ನಿಯಂತ್ರಕ=== [[File:New Harbor Island, La during the Deepwater Horizon oil spill.jpg|thumb|right|ಆನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಂಟೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಬೂಮ್ ಡಿಪ್ಲಾಯ್ಡ್ ಬೈ U.S. ನೇವಿ ಸರೌಂಡ್ಸ್ ನಿವ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ.]] ಇದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹಲವು ಮೈಲಿಗಳ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಧಾರಕಗಳ ಮೊಳಗುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಇದರ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ತೈಲದಸೋರುವಿಕೆ ತಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಏಳುವುದನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡುವುದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಗೋಡೆ,ಪೊದೆ,ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು/ಏಡಿ/ಚಿಪ್ಪು ಸಿಂಪಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪೋಲನ್ನು ತಡೆಯುವುದೇ ಆಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಅನುರಣದ ಮೊಳಗುವಿಗಳು {{convert|18|-|48|in|m}} ರಷ್ಟು ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.ಇದರ ಅನುರಣವು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರಭಸವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಇ {{convert|100000|ft|km}}ಗಳ ಧಾರಕ ಮೊಳುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಡೆಲ್ಟಾ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="CITEREFbp2010a">{{cite press release|title = BP MC252 Gulf Of Mexico Response Continues To Escalate On And Below Surface|publisher=[[BP]]|date = 2010-04-29|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7061663|accessdate = 2010-04-29}}</ref> ಅದರ ಮರುದಿನವೇ ಇದು ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ {{convert|180000|ft|km}}ರಷ್ಟಾಯಿತು.ಇನ್ನಷ್ಟು {{convert|300000|ft|km}}ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.<ref name="CITEREFwapo2010a" /><ref name="booms deployed april 30">{{cite press release|title = BP Steps Up Shoreline Protection Plans on US Gulf Coast|publisher=[[BP]]|date = 2010-04-30|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7061565|accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಆದರೆ ಈ ಮೊಳಗುವಿಕೆಯ ಸಾಧನಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾರವು ಎಂದು US ನ ಕಾನೂನು {{who|date=December 2010}}ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು ಹಾಗು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.ಈ ತೈಲ ವಲಯದ ಅನುರಣನ ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುವ ಧಾರಕಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇಡದ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲದೇ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ಇದರ ಚಾಲಕರು ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಪ್ಲಕ್ವೆ ಮೈನ್ಸ್ ಪಾರಿಶ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ಲಿ ನುಂಗೆಸ್ಸರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ಯೋಜನೆಯು ತಟದ ಮೇಲಿನ ತೈಲವನ್ನು ತೊಳೆದು ಹಾಕುತ್ತದೆ,ಆಗ ನಾವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು,ಹೀಗೆ ನಾವು ಕೇವಲ ತೈಲದ ಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನೇ ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ”.<ref>[http://www.csmonitor.com/USA/2010/0611/Containment-boom-effort-comes-up-short-in-BP-oil-spill ಕಂಟೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಬೂಮ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ ಕಮ್ಸ್ ಅಪ್ ಶಾರ್ಟ್ ಇನ್ BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್- CSMonitor.com]</ref> ====ತಡೆ ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ದ್ವೀಪದ ಯೋಜನೆ==== {{Main|Louisiana barrier island plan}} ಮೇ ೨೧,ರಂದು ಪ್ಲಕ್ವೆ ಪಾರಿಶ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ಲಿ ನುಂಗೆಸ್ಸರ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾವು ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳೀಯರ ಕ್ರಮಕ್ಕೂ ನೆರವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕರಾವಳಿಗುಂಟ ಮರಳಿನ ತಡೆಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದರು.ತೈಲವು ವೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಶೇಖರವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರಾದರೂ ಅವರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಮರುದಿನ ನುಂಗೆಸ್ಸರ್ ದೂರಿದ ಪ್ರಕಾರ ಇವರ ಯೋಜನೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು,ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಪರವಾನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |last=Schleifstein |first=Mark |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/plaquemines_parish_president_n.html |title=Plaquemines Parish President Nungesser claims berm oil capture plan killed. |publisher=The Times Picayune |date=2010-05-22 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145831/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/plaquemines_parish_president_n.html |url-status=dead }}</ref> ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಸರ್ಕಾರೀ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಮೂಲಕ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಿದರು.ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ತೈಲದ ಹರಿವನ್ನು ಕರಾವಳಿಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ನೀರು ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಜಲಾನಯನದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ ಈ ವಿಧಾನ ಕೂಡಾ ಮೇ ೨೩ರಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿರಿಕ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಹತ್ತಿರದ ಪೊರ್ಟ್ ಫೊರ್ಚೊನ್ ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕುಸಿತವಾಗಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತು.<ref name="MississipiHyrdaulics">{{cite news|last=Achenbach|first=Joel|title=Gulf coast oil slick headed for Grand Isle, Louisiana|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/22/AR2010052203042.html|newspaper=WashingtonPost|date=May 23, 2010}}</ref> ಆಗ ಮೇ ೨೩ ರಂದು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್ರಾದ ಬಡ್ಡಿ ಕಾಲ್ಡ್ವೆಲ್ ಅವರು US ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ನ ಲೆಫ್ಟಿನಂಟ್ ಜನರಲ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಎಲ್. ವ್ಯಾನ್ ಅಂಟ್ವೆರ್ಪ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದರು,ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಮರಳನ್ನು ಅಗೆದು ತಗ್ಗು ತೋಡಿ ನಿಷಿದ್ದ ಐಲೆಂಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುಲು ಲೂಸಿಯಾನಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿದೆ.ಅದರ ವೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅದು ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ನ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ U.S.ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವ ೧೦ ನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |url=http://online.wsj.com/public/resources/documents/052310caldwellletter.pdf |title=Letter to Lt. General Robert L. Van Antwerp, US Army Corps of Engineers |publisher=Louisiana Attorney General's Office |author=James D. "Buddy" Caldwell |date=2010-05-23 |accessdate=2010-05-25}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0524/BP-oil-spill-pushes-Louisiana-to-desperate-massive-berm-plan |title=BP oil spill pushes Louisiana to desperate, massive 'berm' plan |publisher=Christian Science Monitor |author=Bill Sasser |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/attorney_general_buddy_caldwel.html |title=Attorney General Buddy Caldwell tells Corps of Engineers state has emergency powers to build barrier islands |newspaper=Times-Picayune |author=Staff |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25 |archive-date=25 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525043951/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/attorney_general_buddy_caldwel.html |url-status=dead }}</ref> ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಗಳು "ಈ ತಡೆ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಸಲಹೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು" ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರೆ ತಾವು ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಗವರ್ನರ್ ಬಾಬಿ ಜಿಂದಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಹಾಗೇನಾದರೂ ಅಡತಡೆ ಬಂದರೆ ಮುಂದೆ ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ ಎಂದೂ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://blogs.wsj.com/law/2010/05/25/will-the-gulf-cleanup-effort-yield-a-constitutional-smackdown? |title=Will the Gulf Cleanup Effort Yield a Constitutional Smackdown? |publisher=Wall Street Journal |author=Ashby Jones |date=2010-05-25 |accessdate=2010-05-25}}</ref> ಜೂನ್ ೩ ಕ್ಕೆ BP ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಡತಡೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ $೩೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Bluestein">{{cite news |url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/jun/3/bp-cuts-pipe-plans-lower-cap-over-gulf-spill/ |title=BP cuts pipe, plans to lower cap over Gulf spill |last1=Bluestein |first1=Greg |newspaper=[[The Washington Times]]|agency=[[Associated Press]] |date=2010-06-03 |accessdate=2010-06-29}}</ref> ಜೂನ್ ೧೬ ರಂದು ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಡ್ರೆಜ್ ಅಂಡ್ ಡಾಕ್ ಕಂಪನಿಯು ಶಾ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರ್ಕ್ಚರ್ ಗ್ರುಪ್ ನಡಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿ ಎದುರಲ್ಲಿ ಈ ಮರಳಿನ ಗುಡ್ಡೆಗಳ ತಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.marketwatch.com/story/great-lakes-dredge-dock-corporation-begins-work-on-first-sand-berm-off-the-louisiana-coast-2010-06-16 |title=Great Lakes Dredge & Dock Corporation Begins Work on First Sand Berm off the Louisiana Coast |publisher=Cnbc.com |accessdate=2010-08-02 |archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100912042104/http://www.marketwatch.com/story/great-lakes-dredge-dock-corporation-begins-work-on-first-sand-berm-off-the-louisiana-coast-2010-06-16 |url-status=dead }}</ref> ಕಳೆದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಲೂಸಿಯಾನಾ ರಾಜ್ಯವು BP ಯೋಜಿಸಿದ $೩೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ $೨೪೦ ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿತು.ಈ ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ನಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ಅಂದಾಜು ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ." ಈ ತಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೇ ಹಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶ್ರಮ ಪೋಲಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನುಳಿದ ತೈಲವು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲದೇ ತಡೆ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಮರಳಿನ ರಚನೆಗಳು ಯಾವ ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. "ಸೋರಿ ಹೋಗಿ ಇನ್ನಿತರೆಡೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ತೈಲವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲ,ನಾವು ಮಾತನಾಡುವ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಷಯ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿಲ್ಲ."ಎಂದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಯ ಗಲ್ಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಲಾರಿ ಮೆಕೆನ್ನಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವವರಿಗೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮದ ನಿಧಾನತೆಯ ಅರಿವಾಗಿಲ್ಲ."<ref>{{Cite web |url=http://www.lipmantimes.com/?p=15716 |title=ಲೂಸಿಯಾನಾ ಬಿಲ್ಡ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟು ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಆಯಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ {{!}} ದಿ ಲಿಪ್ಮಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145010/http://www.lipmantimes.com/?p=15716 |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಯೋಗವೊಂದು ವರದಿ ನೀಡಿ ಈ ಮರಳಿನ ಅಡತಡೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ "ಕೆಳಮಟ್ಟಿಗಿನ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿದರೆ ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ವೆಚ್ಚ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಧಿಕ ಎನ್ನುವ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ."ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಮರಳಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಬಳಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ತೈಲ ದೊರಕಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ತಡೆಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಭೂಸವೆತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜಿಂದಾಲ್ ಈ ವರದಿಯನ್ನು "ತೆರಿಗೆದಾರನ ಹಣವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಇದಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/12/16/865741/almost-no-oil-recovered-from-sand.html#storylink=misearch|title=Almost no oil recovered from sand berms|last1=Burdeau|first1=Cain|last2=Weber|first2=Harry R.|work=[[News & Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-17|accessdate=2010-12-24}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಪ್ರಸರಣ=== ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಈ ಅನಿಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿ,ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರಾವಕದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ದಿನಗಳೆದಂತೆ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಕೂಡಾ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ-ಬದಲಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಎನ್ನುವ ಕೊರಿಕ್ಶಿಟ್ EC೯೫೦೦A ಮತ್ತು ಕೊರಿಕ್ಶಿಟ್ EC೯೫೨೭A ಗಳನ್ನು ತೈಲವನ್ನು ಏಕರೂಪಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news| url= http://edition.cnn.com/2010/US/studentnews/05/15/oil.spill.dispersants/ |title=What are oil dispersants?] |publisher=CNN |date=2010-05-15|accessdate=2010-07-02}}</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಪಿಲೆನೆ ಗ್ಲೈಕೊಲ್೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿತೊನಾಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಕ್ಟಿಲ್ ಸೊಡಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೊಸಕ್ಶಿನೇಟ್ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|first=Rebecca |last=Renner |url=http://www.rsc.org/chemistryworld/News/2010/May/07051001.asp |title=US oil spill testing ground for dispersants |publisher=Royal Society of Chemistry |date=2010-05-07 |accessdate=2010-07-02}}</ref><ref name="nyt090610">{{cite news|first=Elana |last=Schor |url=https://www.nytimes.com/gwire/2010/06/09/09greenwire-ingredients-of-controversial-dispersants-used-42891.html |title=Ingredients of Controversial Dispersants Used on Gulf Spill Are Secrets No More|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-06-09 |accessdate=2010-07-02}}</ref> ಅಲ್ಲದೇ ೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿತೊನಾಲ್ ಒಂದು ಏಜೆಂಟ್ ನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇದು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸಾನ್ ವಲ್ಡೆಜ್ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಘಟನೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="nyt090610" /> ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಸ್ತು ಅಂಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿತೊನಾಲ್ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು "ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್":ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಬುದ ರೋಗಕಾರಿಯಾದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ಅರ್ಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು "ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಭವವಿಲ್ಲ."" ರಿಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್:೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿ ಎಥೆನಾಲ್ ಭ್ರೂಣವನ್ನು ಹಾನಿಗೀಡು ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಸೀಮಿತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ೨-ಬುತೊಕ್ಸಿ ಎಥನಾಲ್ ಪುರುಷರಲ್ಲಿನ ಸಂತಾನ ಶಕ್ತಿಗೇ ಮಾರಕವಾಗಬಹುದು.(ಅಂದರೆ ವೀರ್ಯದ ಕಣಗಳ ಎಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ)ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲವತ್ತತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು."<ref>http://nj.gov/health/eoh/rtkweb/documents/fs/೦೨೭೫.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದರೆ ಕೊರ್ಕ್ಶಿಟ್ ಉತ್ಪಾದಕ ನಾಲ್ಕೊ ಹೇಳುವಂತೆ "[COREXIT 9500]ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರು ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಳವಡಿಕೆಗಳಿವೆ.ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೈವಿಕ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ...COREXIT ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಯಾವುದೇ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಿ ಅಥವಾ ವಿಷಕಾರಗಳನ್ನು ಮರುಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲಾರವು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ EPA" ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿದೆ.<ref>{{cite press release|url=http://www.nalco.com/news-and-events/4279.htm |title=Nalco Releases Additional Technical Information About COREXIT |publisher=[[Nalco Holding Company]] |date= 2010-05-27 |accessdate=2010-06-16}}</ref> ಹೇಗೆಯಾದರೂ OSHA ಪರೀಕ್ಷಾಲಯವು ಮಟಿರಿಯಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್ಸ್ (MSDSs)ಗಳನ್ನು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ <ref name="Material Safety Data Sheet">[http://www.google.com/url?sa=t&amp;source=web&amp;cd=1&amp;sqi=2&amp;ved=0CBQQFjAA&amp;url=http%3A%2F%2Fwww.cleancaribbean.org%2Fdocs%2FCOREXIT_EC9527A_UsCuEg.PDF&amp;rct=j&amp;q=Corexit%20EC9527A&amp;ei=lN_dTPO4CYWBlAfLqZGwDQ&amp;usg=AFQjCNEeFbDPQvWQD6iefK35fe0-gXxqeQ&amp;cad=rja ಮಟಿರಿಯಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್] - NALCO ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಿಸ್, L.P.- ಪ್ರಿಪೇರ್ಡ್ ಬೈ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಬೈ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್- ಡೇಟ್ ಇಸ್ಸ್ಯುಡ್ ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೦೫ - ಮರುಪಡೆದಿದ್ದು ೧೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦.</ref><ref name="Material Safety Data Sheet" /> ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೊರಿಕ್ಸಿಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಸೂಕ್ತ ಸಾಕ್ಷಿಗಾಗಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ."ಈ ಸಂಯುಕ್ತ ಅಂಶಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲದ ಜೈವಿಕಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ."(ಅಥವಾ ಬಯೊಅಕ್ಯುಮ್ಲೇಟ್ )ಇದನ್ನು EPA ಯು "ಇದನ್ನು ಮೀನು ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಇನ್ನಿತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅಂದರೆ ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.ಈ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಅದರಲ್ಲಿನ ವಿಷಯುಕ್ತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿಲ್ಲ."<ref>[http://www.grist.org/article/2010-05-06-use-of-toxic-chemical-dispersants-to-fight-the-oil-spill-a-murky/ ಕೆಮಿಕಲ್ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಯುಜ್ಡ್ ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಆರ್ ಪೊಟೆನ್ಶಲ್ಲಿ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ | ಗ್ರಿಸ್ಟ್]</ref> ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ EC೯೫೦೦A ಮತ್ತು EC೯೫೨೭A ಇವು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ವಿಷವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ,ಇದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯೂ ಅಲ್ಲ.ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಶನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಯಾವ ಚೆದುರಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="csm0515">{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0515/In-Gulf-oil-spill-how-helpful-or-damaging-are-dispersants|title=In Gulf oil spill, how helpful – or damaging – are dispersants?|author=Mark Guarino|date=2010-05-15|publisher=Christian Science Monitor}}</ref> ಅವುಗಳನ್ನು ಸಹ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.propublica.org/blog/item/In-Gulf-Spill-BP-Using-Dispersants-Banned-in-UK |title=In Gulf Spill, BP Using Dispersants Banned in U.K. |first1=Marian |last1=Wang |publisher=ProPublica |date=2010-05-16}}</ref> ಹನ್ನೆರಡು ಇನ್ನಿತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ವಿಷರಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.ಆದರೆ BP ಹೇಳುವಂತೆ ಅಗೆತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ಲಭ್ಯವಿದ್ದುದೇ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು,ಇದರ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ವಿಷಯುಕ್ತ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಯಿತು.<ref name="csm0515" /><ref name="csm0517" /> ಟೀಕಾಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕೊರೆಕ್ಶಿಟ್ ನ್ನು ಯಾಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆಯೆಂದರೆ ಇದರ ಉತ್ಪಾದಕ ನಾಲ್ಕೊ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ನಿಕಟ ಸಂಭಂಧವೇ ಕಾರಣವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref name="csm0515" /><ref>{{cite news |url=http://latimesblogs.latimes.com/greenspace/2010/05/gulf-oil-spill-bp-grilled-over-choice-of-dispersant.html |title=Gulf oil spill: BP grilled over choice of dispersant |author=Geoff Mohan |work=Los Angeles Times |date=2010-05-19 |accessdate=2010-05-21}}</ref> [[File:C-130 support oil spill cleanup.jpg|thumb|left|A C-130 Hercules drops an oil-dispersing chemical into the Gulf of Mexico|alt=A ಲಾರ್ಜ್ ಫೊರ್ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲರ್ ಏರ್ ಪ್ಲೇನ್ ಸ್ಪ್ರೆಯಿಂಗ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಒಅವರ್ ಆಯಿಲ್-ಶೀನ್ ವಾಟರ್]] ಮೇ ೧ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಲಿಟರಿ C-೧೩೦ ಹರ್ರ್ಕುಲಸ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತೈಲ ಚೆದುರಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹರಡಲು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="C130">{{cite news |url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hew_8EkXXu79vuYRZ96WrFWDzQOw |title=US oil production, shipping unaffected by spill so far |agency=[[Agence France-Presse]] |date=2010-05-01 |accessdate=2010-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100505161809/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hew_8EkXXu79vuYRZ96WrFWDzQOw|archivedate=2010-05-05}}</ref> ಮೇ ೭ ರಂದು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಲನ್ ಲೆವಿನೆ,ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈಯರ್ಮೆಂಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪೆಗ್ಗಿ ಹ್ಯಾಚ್ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಫಿಶರೀಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಬರಾಹ್ಮ್ ಅವರುಗಳು BP ಕಂಪನಿಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಈ ತೈಲ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ,ಪರಿಸರಕ್ಕೆ,ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಹರಡುವಿಕೆ ಕುರಿತಂತೆ BP ಏನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಲ್ಲದೇ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನೆಂದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.<ref name="BB080510">{{cite news |url=http://216.87.191.15/News/Louisiana/Government/Louisiana_Officials_Attorney_Want_More_Information_From_BP_Concerning__Spill__10804.asp |title=Louisiana Officials, Attorney Want More Information From BP Concerning Spill |date=08-05-2010 |publisher=BayouBuzz |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=6 ಜುಲೈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706121103/http://216.87.191.15/News/Louisiana/Government/Louisiana_Officials_Attorney_Want_More_Information_From_BP_Concerning__Spill__10804.asp |url-status=dead }}</ref> ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಈ ತೈಲವು ಹರಡಿಕೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ತೈಲ ಹರಡುವಿಕೆ ತಡೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ; ಅದು ನಂತರ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=10649335|title=Some oil spill events from Friday, May 14, 2010 |work=[[ABC News]] |agency=[[Associated Press]] |date=2010-05-14 |accessdate=2010-06-29}}</ref> ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಸೋರಿಕೆ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಕ್ಶಿಟ್ ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವದಿಂದ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಪದರುಗಳು ಅಥವಾ ಗರಿಯಂತಹವುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="csm0517" /> ಆದರೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಜೆನೆ ಲುಬ್ಚೆಂಕೊ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ನೀರಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಮೋಡದಂತಹದ ಕರಣಿಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="csm0517">{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0517/Gulf-oil-spill-Has-BP-turned-corner-with-siphon-success|title=Gulf oil spill: Has BP 'turned corner' with siphon success?|author=Mark Guarino|date=2010-05-17|publisher=Christian Science Monitor}}</ref> ಜುಲೈ ೧೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ BP ಯು ಕೊರೆಟಿಕ್ಸ್ ನ್ನು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ{{convert|721000|USgal|l}} ಮತ್ತು ಉಪಸಮುದ್ರದ(ಸಬ್ ಸೀ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲು{{convert|1070000|USgal|l}} ನಿರ್ಧರಿಸಿತೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/posted/2931/ongoing_response_timeline.594723.pdf |title=Deepwater Horizon Ongoing Response Timeline |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418173120/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/posted/2931/ongoing_response_timeline.594723.pdf |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ ಅದೇ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆಟಿಕ್ಸ್ ನ ಸಂಗ್ರಹವು ಅದನ್ನು ಬಳಸದಿದ್ದರೂ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತೆಂದು {{convert|965000|USgal|l}}ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈ ಉಪಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ {{convert|1690000|USgal|l}} ಇದರ ಅಳವಡಿಕೆಯು ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಏರಿಳಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಚೆದುರುವಿಕೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಕಲು ಅದರ ಅನುಪಾತದ ದರವು ೧:೧೦ ಮತ್ತು ೧:೫೦,ರಷ್ಟಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಅದರ {{convert|1690000|USgal|l}} ಬಳಕೆಯು ೪೦೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೨M ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮೇ ೧೯ ರಂದು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳೊಳಗಾಗಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಕಡಿಮೆ ವಿಷಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ಬದಲಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.ಅದು ತನ್ನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾಂಟಿಜನ್ಸಿ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಶೆಡ್ಯುಲ್ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.ಇದರ ಹಾನಿ ತಡೆಯಲು ಕಡಿಮೆ ವಿಷದ ಉಪಶಮನಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ೭೨ ಗಂಟೆಗಳೊಳಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು.ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಯಾಕೆ ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಏಜೆನ್ಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.epa.gov/emergencies/content/ncp/product_schedule.htm |title=National Contingency Plan Product Schedule |publisher=Environmental Protection Agency |date=2010-05-13 |accessdate=2010-05-21}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.epa.gov/bpspill/dispersants/directive-addendum2.pdf |title=Dispersant Monitoring and Assessment Directive – Addendum |date=2010-05-20 |publisher=Environmental Protection Agency |accessdate=210-05-20}}</ref> ಮೇ ೨೦ ರಂದು US ಪಾಲಿಕೆಮಿಕಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ BP ಯಿಂದ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಿಟ್ SPC ೧೦೦೦ ಗಾಗಿ ಚೆದುರಿಸುವ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಿಟ್ ನ ಪೂರೈಕೆಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. US ಪಾಲಿಕೆಮಿಕಲ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವ {{convert|20000|USgal|l}}ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು {{convert|60000|USgal|L}} ರದ ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/05/21/science/earth/21disperse.html?ref=us |title=Agency Orders Use of a Less Toxic Chemical in Gulf |author=Campbell Robertson and Elisabeth Rosenthal|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-05-20 |accessdate=2010-05-21}}</ref> ಅಲ್ಲದೇ ಮೇ ೨೦ ರಂದು BP ನಿರ್ಧರಿಸುವಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ,ಅದರ ಮೂರೂ ತರಗತಿಯ ಲಭ್ಯತೆ,ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಧಾರದ ಯಾವೂ ಗೋಚರಿಸದಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಮೊದಲಿನದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/bp_is_sticking_with_its_disper.html |title=BP is sticking with its dispersant choice |author=Jonathan Tilove |publisher=Times-Picayune |date=2010-05-21 |accessdate=2010-05-22 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145932/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/bp_is_sticking_with_its_disper.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೨೪ ರಂದು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಅವರು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾರ್ಗ ಹುಡುಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ BP ಕಂಪನಿಯು ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ಬಳಕೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/05/25/science/earth/25disperse.html?hpw |title=In Standoff With Environmental Officials, BP Stays With an Oil Spill Dispersant|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |author=Elisabeth Rosenthal |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.epa.gov/bpspill/dispersants/statement-dispersant-use-may24.pdf |title=Statement by EPA Administrator Lisa P. Jackson from Press Conference on Dispersant Use in the Gulf of Mexico with U.S. Coast Guard Rear Admiral Landry |publisher=Environmental Protection Agency |first=Lisa P. |last=Jackson |authorlink=Lisa P. Jackson |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25}}</ref> ದೈನಂದಿನ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಯುನಿಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಮೇ ೨೬ ರ ಮೊದಲು BP ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ {{convert|25689|USgal}}ರಷ್ಟು ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ನ್ನು ಬಳಸಿತ್ತು.{{convert|25689|USgal}} ನಂತರ EPA ದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳ ಅನುಸಾರ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ {{convert|23250|USgal}}ಸುಮಾರು ೯% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news|author=By Ed Lavandera, CNN |url=http://www.cnn.com/2010/US/07/02/gulf.oil.dispersants/index.html?hpt=T1 |title=Dispersants flow into Gulf in 'science experiment' |publisher=CNN.com |accessdate=2010-08-02|date=3 June 2010}}</ref> ಜುಲೈ ೩೦ ರಂದು ಸುಮಾರು ೧.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೬.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ಸ್)ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ನ್ನು ಅಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ೯೫೦೦ ನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/38415786/ns/nightly_news-nbc_news_investigates/ |title=Scientists: BP dispersants making spill more toxic - Nightly News - NBC News Investigates - msnbc.com |publisher=MSNBC |accessdate=2010-08-02 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144854/http://www.msnbc.msn.com/id/38415786/ns/nightly_news-nbc_news_investigates/ |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ ೩೧ ರಂದು ಹೌಸ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಸಬ್ ಕಮೀಟೀ ಯ ರೆಪ್.ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಾರ್ಕೆ,ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಗೆ ಕಳಿಸಿದ ಪತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ U.S.ನ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸೆಂಟ್ ಕೊಯೆಕ್ಸಿಟ್ ನ್ನು ಬಳಸಲು BP ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಅವರ ಈ ಪತ್ರವು ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಸಬ್ ಕಮೀಟೀ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಡೆಸಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.BP ವರದಿಯಂತೆ ಅದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯು ಅದಕ್ಕೆ ಈ ವಿಷಕಾರಿಯ ಸಿಂಪರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯತಿ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅದು ಕೇಳಿತ್ತು.BP ಯಾವಾಗಲೂ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಬಳಸಿದೆ.ಆದರೆ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅದರ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆಯೇ ಅದು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಮನವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೆ. "ಒಂದು ವೇಳೆ BP ಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆ ಅಥವಾ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗೆ ತಾನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಹರವುತ್ತೇವೆಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿರಬಹುದೆಂದು ರೆಪ್.ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://markey.house.gov/docs/07-30-10ejmtocgdispersants.pdf |title=One Hundred Eleventh Congress |author=Henry A. Waxman |date=July 30, 2010 |work= |publisher=House.gov |accessdate=14 September 2010 |archive-date=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100803224815/http://markey.house.gov/docs/07-30-10ejmtocgdispersants.pdf |url-status=dead }}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨ ರಲ್ಲಿ EPA ಹೇಳುವಂತೆ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಈ ತೈಲಸೋರಿಕೆಗಿಂತ ಈ ಡಿಸ್ಪೆರಂಟ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿ ಮಾಡಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ,ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಕರಾವಳಿಗೆ ಹರಿದು ಬರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅದು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.<ref name="Bolstad">{{cite news|url=http://www.mcclatchydc.com/2010/08/02/98508/government-defends-bps-use-of.html|title=Government defends BP's use of dispersants, but worries linger|last1=Bolstad|first1=Erika|last2=Clark|first2=Lesley|publisher=[[McClatchy Newspapers]]|date=2010-08-02|accessdate=2010-08-03|archive-date=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100803191027/http://www.mcclatchydc.com/2010/08/02/98508/government-defends-bps-use-of.html|url-status=dead}}</ref> ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು EPA ನ ಪರಿಣತರು ಈ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ಬಳಕೆಯು ಹಾನಿಕರ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="guardian">{{cite news |url= https://www.theguardian.com/environment/2010/aug/03/gulf-oil-spill-chemicals-epa |title= BP oil spill: Obama administration's scientists admit alarm over chemicals |last1= Goldenberg |first1= Suzanne |newspaper=[[The Guardian]] |date=2010-08-03 |accessdate=2010-08-08|location=London}}</ref> ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ಕೂರಿಸಿದ ನಂತರ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref name="Bolstad" /> ನೌಕಾವಲಯದ ವಿಷಕಾರಿಗಳ ತಜ್ಞ ರಿಕಿ ಒಟ್ಟ್ ಅವರು ಆಗಷ್ಟ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ EPA ಗೆ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಇನ್ನೂ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ದಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/riki-ott/an-open-letter-to-us-epa_b_697376.html |title=Riki Ott: An Open Letter to US EPA, Region 6 |publisher=Huffingtonpost.com |date= |accessdate=2010-09-05}}</ref> ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಈ ದೂರು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ನಿವ್ ಒರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಮೂಲದ ಆಟಾರ್ನಿ ಸ್ಟರ್ಟ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಮೂಲದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಮರ್ಸಿಯಲ್ ಫಿಶರ್ಮನ್ಸ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟರ್ಲ್ ಆಕ್ಶನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಭಂಧಿತ ಅವರು "ನಾನೇ C-೧೩೦ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಪ್ಯಾನ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ನ ನನ್ನ ಹೊಟೇಲ್ ಕೊಠಡಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬೀಚ್ ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಹೊತ್ತು ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೇನೆ,ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅವರು ಕೋಸ್ಟ್ ಬಳಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಅವರ ಅರೆಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ." <ref>{{cite web|author=(Photo credit Jerry Moran\Native Orleanian) |url=http://blog.al.com/live/2010/08/degraded_oil_in_mississippi_so.html |title=Degraded oil in Mississippi Sound tests positive for dispersants, says lawyer &#124; al.com |publisher=Blog.al.com |date= |accessdate=2010-09-05}}</ref> ====ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಆಳದ ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ==== ಕೆಲವು {{convert|1100000|USgal|l}}ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಾವಿಯ ಮುಖಜದ ಐದು ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯಾದ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವಿಕೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.BP ಮತ್ತು U.S. ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ "ಮೊದಲ ಉಪಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ತೈಲದ ಮೂಲಕ್ಕೇ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತೂರಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದವು."<ref>{{cite news|last=Swartz |first=Spencer |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703946504575469691667534962.html |title=BP Provides Lessons Learned From Gulf Spill - WSJ.com |publisher=Online.wsj.com |date= 3 September 2010|accessdate=2010-09-05}}</ref> ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಸಿಂಪರಣೆಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಈ ತೈಲವನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬಾವಿಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿನ ತೈಲದೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ತೈಲವನ್ನು ಆಳದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ಇದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತೈಲ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹಲವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಮೈಕ್ರೊಬ್ ಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಉಪಯೋಗವು ಬಾವಿಯ ಬಳಿ ಆಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)ಅಂದಾಜಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೪೦೯,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲಗಳಷ್ಟು ತೈಲವು ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="science735">{{cite journal|author= Eli Kintisch |title= An Audacious Decision in Crisis Gets Cautious Praise |journal=Science|page= 735 |volume= 329 |date= 13 August 2010}}</ref> ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಬುದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಷಕಾರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಅದಲ್ಲೇ ಬ್ಲುಫಿನ್ ಮತ್ತು ಆಮೆಗಳಂತಹ ಜಲಚರಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಈ ಘಟನೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ದಿಸ್ಪೆರೆಸಂಟ್ಸ್ ಗಳು ಚೆಲ್ಲಿದ ಮೂಲ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಿದರೂ ಅದು ಅಲೆಗಳ ರಭಸದಿಂದ ಹರಿದು ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ತೊಳೆದು ಹಾಕುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|author=Suzanne Goldenberg |url=https://www.theguardian.com/environment/2010/may/05/dispersant-deepwater-horizon-oil-toxic |title=Dispersant 'may make Deepwater Horizon oil spill more toxic' &#124; Environment |publisher=The Guardian |date= 5 May 2010|accessdate=2010-09-05 | location=London}}</ref> ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಒಂದೊಂದು ಹನಿ ತೈಲದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷಕಾರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಶಗಳಿವೆ.ಮೊದಲು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಸಂಭವವಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ತೈಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ತೇಲುಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಇಂತಹ ಸಮುದ್ರ ಸಸ್ಯಗಳು ಗಲ್ಫ್ ನ ಆಹಾರ ಸರಣಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಮೂಲದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಗಿಂತ ಈ ತೇಲುಸಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿಯುಳ್ಳವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://usfweb3.usf.edu/absoluteNM/templates/?a=2604&z=120 |title=Current News - University of South Florida |publisher=Usfweb3.usf.edu |date=2010-08-17 |accessdate=2010-09-05 |archive-date=5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100905042737/http://usfweb3.usf.edu/absoluteNM/templates/?a=2604&z=120 |url-status=dead }}</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ NOAA ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ತೈಲ-ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.<ref name="science735" /> ಕೆಲವು ಪರಿಣತರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಲಾಭಗಳು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.<ref name="science735" /> ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತೈಲ ಬರದಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ Va ನ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಅಂಡ್ ಮೇರಿ ಕಾಲೇಜಿನ ನೌಕಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿಯೆಜ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ತೈಲವು ಅಪರಿಚಿತ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. "ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಡಿಸ್ಪ್ರೆಂಟ್ಸ್ ಗಳು ತೈಲವನ್ನು ಕಾಣದಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ." ಅವರು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ."ಎಂದು ಡಿಯೆಜ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="latimes1" /> ಒಂದು ಮೋಡದಂತಹದ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲವು ಒಟ್ಟು {{convert|22|mi|km}}ದೂರದ ಉದ್ದವಿದೆ.ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೈಲಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಅಗಲ ಮತ್ತು {{convert|650|ft|m}}ಎತ್ತರವಿದೆ. ಈ ತೈಲದ ದಟ್ಟೈಸಿದ ಹೊಗೆಮಂಜು ಬಹುಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಅದು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿ ವರೆಗಿದೆ ಎಂದು ವುಡ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಒಸಿಯನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟುಶನ್ ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಹಲವು ಜನರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲದ ಉಪಮೇಲ್ಮೈ ಭಾಗದ ಹನಿಗಳು ಬೇಗನೇ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೌದು, ನಾವದನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಕಂಡಂತೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ಇತ್ತು".<ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/38770508/ |title=22-mile-long oily plume mapped near BP site - Disaster in the Gulf - msnbc.com |publisher=MSNBC |date=2010-08-19 |accessdate=2010-09-05 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144250/http://www.msnbc.msn.com/id/38770508/ |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಗೆ ಮಂಜಿನಂತಹ ತೈಲ ದಟ್ಟತೆಯು ಅತ್ಯಂತ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಭಾಗವೆನಿಸಿದೆ.ತೈಲವು ನೀರಿನ ತಂಪಿನಲ್ಲಿ{{convert|40|F|C}} {{convert|3000|ft|m}}ಒಳನುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ.ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ 'ಬಹುಕಾಲದ್ದಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಕಡಲಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಇದೊಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |last=Borenstein |first=Seth |url=https://finance.yahoo.com/news/Major-study-charts-apf-3187804212.html?x=0 |title=Major study charts long-lasting oil plume in Gulf |agency=Associated Press |date=2010-08-20 |accessdate=2010-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427110043/http://finance.yahoo.com/news/Major-study-charts-apf-3187804212.html?x=0 |archivedate=27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |url-status=live }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಮರೈನ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಭಾಗವು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವಂತೆ ಈ ತೈಲದ ಪದರುಗಳು ಅದರ ಲೇಪನಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೇ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದೆ.<ref name="Richard Harris" /> ===ನಿವಾರಣೆ=== ನೀರಿನಿಂದ ತೈಲ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸೂತ್ರಗಳಿವೆ.ತೈಲವನ್ನು ದಹಿಸುವುದು,ಕಡಲು ಕಿನಾರೆಗಳ ಶುದ್ದೀಕರಣ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ತೈಲ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಂದು US ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ತಡೆಗೋಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನ ೧೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ದಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಅದು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ ದಹನದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ;ಅದು ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರದ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ದಹನವು ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="CITEREFwapo2010a">{{cite news|author=Mufson, Steven|title = Today's spills, yesterday's tools|work=The Washington Post|date = 2010-05-04|pages = A1, A8|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/03/AR2010050302781.html|accessdate = 2010-05-19}}</ref><ref name="oilgas">{{cite news|first=Paula|last=Dittrick|title=Federal officials visit oil spill area, talk with BP|date=2010-04-30|publisher=[[PennWell Corporation]]|url =http://www.ogj.com/index/article-display/3601449328/articles/oil-gas-journal/general-interest-2/hse/2010/04/federal-officials.html|work=Oil & Gas Journal|accessdate = 2010-05-01|id = {{subscription required}}}}</ref> BP ಹೇಳುವಂತೆ ಸುಮಾರು ೨೧೫,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ-ನೀರು ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮೇ ೨೫ ರಂದು ಹೊರತರಲಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಹೇಳಿತು<ref name="numbers" /> ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ತೈಲ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ೩೨ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಸಿತು.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಂತ್ರವು ಪ್ರತಿದಿನ<ref name="The_Guardian">ಗಬ್ಬಾಟ್, Adam (೨೦೧೦-೦೬-೧೬). [https://www.theguardian.com/environment/2010/jun/16/kevin-costner-oil-spill-machines BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್: ಕೆವಿನ್ ಕಾಸ್ಟನರ್ಸ್ ಆಯಿಲ್-ವಾಟರ್ ಸೆಪರೇಶನ್ ಮಶಿನ್ಸ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಉಯಿತ್ ಕ್ಲೀನ- ಅಪ್]. ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌‌.</ref><ref name="NYTimes20100624">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/06/25/us/25clean.html |title=Advances in Oil Spill Cleanup Lag Since Valdez |work=New York Times |first=Henry |last=Fountain |date=2010-06-24 |accessdate=2010-07-05}}</ref> ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ.BP ಯು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಾರದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref name="abcnews1">ಕ್ಲಾರ್ಕೆ, ಸಾಂಚೆಜ್, ಬೊನ್ ಫೈಲ್ಸ್, ಎಸ್ಕೊಬೆಡೊ(ಜೂನ್ ೧೫, ೨೦೧೦). [http://abcnews.go.com/GMA/Broadcast/bp-excited-kevin-costners-oil-cleanup-machine-purchases/story?id=10916445 "BP 'ಎಕ್ಸೈಟೆಡ್' ಓವರ್ ಕೆವಿನ್ ಕಾಸ್ಟನರ್ಸ್ ಆಯಿಲ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಮಶಿನ್, ಅಪ್ರ್ಚೇಜಿಸ್ 32"]. ABC ನ್ಯೂಸ್: ಗುಡ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಅಮೇರಿಕ.</ref> ಜೂನ್ ೨೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ BP ಯು ೮೯೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ತೈಲಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ೩೧೪,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ದಹನ ಮಾಡಿತು.<ref name="BP100626">{{cite news |title=Gulf of Mexico Oil Spill Response: Current Operations as of June 28 |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/716951/ |publisher=Deep Water Horizon Unified Command Agency |date=2010-06-28 |accessdate=2010-06-28 |archive-date=30 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100630120227/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/716951/ |url-status=dead }}</ref> ಇತ್ತೀಚಿಗೆ EPA ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಈ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ-ಪಸರಿಸುವಿಕೆ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ತಡೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಒಟ್ಟಾರೆ ಯುನಿಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ "ಸಿತು ಬರ್ನಿಂಗ್"ವಿಧಾನವು ತೈಲ ದಹನದಿಂದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.ಸಮುದ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಕಾಪಾಡಲು ಇದು ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು ೪೧೧ ನಿಯಂಟ್ರಿತ ತೈಲ ದಹನದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೪೧೦ ನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು ದಹಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣವು ೯.೩ ರಿಂದ ೧೩.೧ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೨೨೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೩೧೦.೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ತಟದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ.<ref>http://yosemite.epa.gov/opa/admpress.nsf/d0cf6618525a9efb85257359003fb69d/6a2165dcf5f0bb5f852577d9005acf94!OpenDocument</ref> ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಸಣ್ಣದೋಣಿಗಳ,ಮೀನುದೋಣಿಗಳು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸದಂತೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ.ನೀರಿನ ಸುಮಾರು ೧೫ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೈಲವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಲವು ಜಲ ನೌಕಾ ದೋಣಿಗಳು ದೊಡ್ಡದವಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ನಿಯಮಿತದಿಂದ ಕಟ್ಟಪ್ಪಣೆಯಿಂದ ಅವೂ ಕೂಡಾ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದಾದವು.<ref>[http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703426004575339650877298556.html ವ್ಹೈ ಈಸ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಸೊ ಸ್ಲೊ?], ವಾಲ್ St. ಜರ್ನಲ್, ಜುಲೈ ೨, ೨೦೧೦</ref> ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ U.S.ಸರ್ಕಾರವು ಜೋನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜನರು ವದಂತಿ ಹರಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704324304575306881766723718.html ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಡಅಜ್ ಎ ಜಒನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್President Does a Jones Act], ವಾಲ್ St. ಜರ್ನಲ್ St., ಜೂನ್ ೧೯, ೨೦೧೦</ref> ಇದು ಸುಳ್ಳಾಯಿತಾದರೂ ಹಲವು ವಿದೇಶೀ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="McN">{{cite news |last=Douglas |first=Will |title=BP False Talking Point: Jones Act blocks Gulf help |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/06/30/96831/gops-false-talking-point-jones.html |newspaper=McClatchy Newspapers |date=2010-06-30 |location=Washington |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403175215/http://www.mcclatchydc.com/2010/06/30/96831/gops-false-talking-point-jones.html |url-status=dead }}</ref> ದಿ ತೈವಾನೀಸ್ ಸೂಪರ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ''ಎ ವ್ಹೇಲ್ '' ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಒಂದು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ತೇಲುವ ಜಲನೌಕೆಯಾಗಿ ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿತು.ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Giant 'super skimmer' no help with Gulf oil spill|url=http://af.reuters.com/article/energyOilNews/idAFN1614683620100716|work=Reuters|date=July 17, 2010|accessdate=July 16, 2010|archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100912041923/http://af.reuters.com/article/energyOilNews/idAFN1614683620100716|url-status=dead}}</ref> TMT ಹಡಗಿನ ಮಾಲೀಕರ ವಕ್ತಾರ ಬಾಬ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಥಮ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ BP ಕಂಪನಿಯವರು ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ವಿಫಲವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/giant_oil_skimmer_a_whale_deem.html |title=Giant oil skimmer 'A Whale' deemed a bust for Gulf of Mexico spill |publisher=NOLA.com |accessdate=2010-08-02 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145032/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/giant_oil_skimmer_a_whale_deem.html |url-status=dead }}</ref> ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ೩೩ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೭೯೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ತೈಲ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.ಅದರೊಂದಿಗೆ ೫ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೧೨೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ನ್ನು ತೈಲ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅಂದಾಜು ೧೧ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೨೬೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ನಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ದಹಿಸಲಾಯಿತು. BP ಹೇಳುವಂತೆ {{convert|826000|oilbbl}} ರಷ್ಟು ಮರು ತೆಗೆದದ್ದು ಅಥವಾ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದಿದ್ದಾಗಿದೆ.. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫೆರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)ಅಂದಾಜಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೨೫% ರಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ (NOAA)ಅಂದಾಜಿಸಿದ {{convert|4.9|Moilbbl}}ತೈಲ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ( ಅಂದರೆ "ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಬಳಕೆ"ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ಬಾವಿಯ ಮುಖಜದಲ್ಲಿ;"ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಹರಡಿದ್ದು"ಇದು ಕೂಡಾ ಬಾವಿಯ ಮುಖಭಾಗದಲ್ಲಿ;"ಶೇಷ-ಉಳಿದಿದ್ದು"ಇದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೆರೆಯಲ್ಲಿನ ತೇಲುವ ಟಾರ್ಬಾಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲ ನುಸುಳಿದ ಕಡಲು ತಟಗಳು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹೂಳಿದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು.) ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನ/ವ್ಯವಕಲನದ ೧೦% ರಷ್ಟು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಒಟ್ಟಾರೆ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|author= Richard A. Kerr |title= A Lot of Oil on the Loose, Not So Much to Be Found |journal=Science|page= 734 |volume= 329 |date= 13 August 2010}}</ref> <ref name="Schoof">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/07/17/1590417/mother-nature-left-to-mop-up-oily.html|title=Mother Nature left to mop up oily mess|last=Schoof|first=Renee|work=[[The Sun News]]|date=2010-07-17|accessdate=2010-07-17}}</ref> ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ವ್ಹೈಟ್ ಹೌಸ್ ಆಫಿಸ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಕ್ಳೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್ ಪಾಲಸಿ ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕಾರೊಲ್ ಬ್ರೌನರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು "ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಧಾನವಿಲ್ಲದ್ದು"ಯಾವುದೇ ಸಲಕರಣಗೆ ಜಗ್ಗದ್ದು ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಣಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕಿಸಲಾಗದು.ಇಲ್ಲಿ ತೈಲ,ದುರಂತಕ್ಕೀಡಾದ ತೈಲಸ್ಥಿತಿ ಇದನ್ನು ''ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಸಿಂಪಡಿಸಿದ್ದು'',''ಕರಗಿಹೋದದ್ದು'',''ಆವಿಯಾಗಿದ್ದು '' ಮತ್ತು ಇಂತಹದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಟು ಹೋಗಿರಲಾರದು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.weartv.com/newsroom/features/coastal-crisis/videos/vid_729.shtml |title=ABC, ಕೋಸ್ಟಲ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್- ಆಯಿಲ್ ಡಿಸ್ಪೆರೆಸಂಟ್ಸ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927092000/http://www.weartv.com/newsroom/features/coastal-crisis/videos/vid_729.shtml |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |- ! ವರ್ಷ ! ಅಂದಾಜು ! style="width:12px"| ಪರ್ಯಾಯ ೧ ! style="width:12px"| ಪರ್ಯಾಯ ೨ |- |style="text-align:left;"| ನೇರವಾಗಿ ಬಾವಿಯ ಮುಖಜದಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದು | ೧೭% | ೧೭% | ೧೭% |- |style="text-align:left;"| ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ದಹನ | ೫% | ೫% | ೫% |- |style="text-align:left;"| ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಜಲನೌಕೆಯ ವರೆಗೆ | ೩% | ೩% | ೩% |- |style="text-align:left;"| ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದು | ೮% | ೧೦% | ೬% |- |style="text-align:left;"| ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆ | ೧೬% | ೨೦% | ೧೨% |- |style="text-align:left;"| ಆವಿಯಾದದ್ದು ಅಥವಾ ಕರಗಿ ಹೋಗಿದ್ದು | ೨೫% | ೩೨% | ೧೮% |- |style="text-align:left;"| ಶೇಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದು | ೨೬% | ೧೩% | ೩೯% |} ಈ ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ BP ಯ ೭೫% ರಷ್ಟು ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಹರಡಿ-ಹರಿದಾಡುತ್ತದೆ.ಎಂದು ಡಿಫೆಂಡರ್ಸ್ ಆಫ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಹಾನೆಯ್ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ಈ ವರದಿಗಳು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಾನೆಯ್ ಹೇಳಿದಂತೆ. "ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ 'ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆ' ಕರಗಿ ಹೋಗಿದ್ದು ಮತ್ತು 'ಶೇಷತೈಲ' ಎಂದರೆ ತೈಲ ಮಾಯವಾದಂತಲ್ಲ." ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದಾದೆಂದರೆ ನನ್ನ ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ಕರೆಯು ಕರಗಿ ಹೋಗಿದೆ,ಆದರೀಗ ನಾನು ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದೇಶಕ ಲುಬ್ಚೆಂಕೊ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ಕಣ್ಣಿದ ಕಾಣದ ಎಣ್ಣೆಯು ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಬೀಚ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂತು ಹೋಗಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡಲತಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ತೈಲವು ತನ್ನ ಹರಡಿದ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿಗಳನ್ನು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಪುರಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://science.discovery.com/stories/week/oil-apocalypse-averted.html |title=ಈಜ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಹಾರರ್ ಒವರ್?: ಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ದಿ ವೀಕ್: ಸೈನ್ಸ್ ಚಾನಲ್ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150313/http://science.discovery.com/stories/week/oil-apocalypse-averted.html |url-status=dead }}</ref> NOAA ಕಂಪನಿಯ ರಿಸ್ಪೊನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರಿಸ್ಟೊರೇಶನ್ ವಿಭಾಗದ ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬಿಲ್ ಲೆಹ್ಕ್ ಅವರು ತೈಲದ ಮುಂದಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್ (NIC)ನ ವಾದವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ಈ ವರದಿಯು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ತೈಲ-ಚೆಲ್ಲಿದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಪರಿಣತರ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.ಈ ವರದಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಆಯಿಲ್ ಬಜೆಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಯುಲೇಟರ್ (OBC)ಯನ್ನು ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ OBC ವರದಿ ಆಧರಿಸಿದಂತೆ ೬% ರಷ್ಟು ದಹಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದು ೪% ರಷ್ಟುತೇಲಿ ಹೋಗಿದೆ.ಆದರೆ ಬೀಚ್ ಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು ಎಂದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಮೇಲೆ ತೋರಿಸಿದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಾರ ಬಹಳಷ್ಟು ತೈಲ ಆವಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಥವಾ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲವೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮನ್ ಎಡ್ ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಲೆಹ್ರ್ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರಲ್ಲದೇ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಹೋದ ಒಟ್ಟು ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ೪.೧ ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ಅದರಲ್ಲಿ ೮೦೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿ ಬಾವಿಯಿಂದಲೇ ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. NOAA ದ ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಅದರ ಅಂತಿಮ ವರದಿಗಳು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿ ರೂಪಗೊಂಡವು ಎಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವರು ದೂರಿದ್ದಾರೆ. ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ OBC ವರದಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಗಡುವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Hughes |first=Siobhan |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704476104575439833542718518.html |title=Top Democrat Criticizes U.S. Oil Spill Report - WSJ.com |publisher=Online.wsj.com |date=2010-08-19 |accessdate=2010-09-05}}</ref> ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಅವರು ಲೆಹ್ರ್ ಅವರಿಗ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಈ NIC ವರದಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ನೀವು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದು ನೋಡುವವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಾರದಾಗಿತ್ತು."ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಇವಾನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ NIC ವರದಿಯು "ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ." ಶ್ವೇತಭವನವು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಯಾವುದೇ "ದಾಖಲೆಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೇ" ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕಾಂಶದಷ್ಟು ತೈಲ ಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಆಧಾರವಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ನಾನು ನಂಬಿದಂತೆ ಈ ವರದಿಯು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ," ಎಂದವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ನನ್ನ ಜೀವನುದ್ದಕ್ಕೂ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಈ ತೈಲ ದುರಂತದ ಛಾಯೆಯೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಡಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದಿನ್ನೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಬೇಗನೇ ಮನಸ್ಸಿನಾಳದಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲಾರದು."<ref>{{cite news|author=Suzanne Goldenberg, US environment correspondent |url=https://www.theguardian.com/environment/2010/aug/19/bp-oil-spill-scientist-retracts-assurances |title=BP oil spill: US scientist retracts assurances over success of cleanup &#124; Environment |publisher=The Guardian |date= 19 August 2010|accessdate=2010-09-05 | location=London}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಎರಡುವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದು ನಿಂತುಹೋಗಿತ್ತು,ಅಲ್ಲದೇ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ತೈಲ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಕಳವಳಪಡುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಇದ್ದೇ ಇವೆ.<ref name="gillis">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/07/28/us/28spill.html?_r=1&hp |title=On the Surface, Gulf Oil Spill Is Vanishing Fast; Concerns Stay|lastGillis|first=Justin|work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=2010-07-27|accessdate=2010-07-30}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ೭೯ ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/2010-08-17/scientists-say-79-of-spilled-oil-may-remain-challenging-administration.html ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಸೇ ಆಜ್ ಮಚ್ ಆಜ್ 79% ಆಫ್ ಆಯಿಲ್ ರಿಮೇನ್ಸ್ ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ- ಬ್ಲೂಮ್ ಬರ್ಗ್]</ref> ====ತೈಲ ಸೇವಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು==== ಆಗಷ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬೆರ್ಕಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟೆರ್ರಿ ಹಾಜನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಜರ್ನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತೈಲವು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡದೇ ಇಳಿಮುಖವಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. <ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7964175/Microbe-eating-spilled-oil-in-Gulf-of-Mexico.html | title=Microbe eating spilled oil in Gulf of Mexico|last=Allen|first=Nick|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2010-08-25|accessdate=2010-08-26 | location=London}}</ref> ಹ್ಯಾಜನ್ ಅವರ ಈ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯು ಕೆಲ ಅದರದೇ ಆದ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಾಗರತಜ್ಞ ಜಾನ್ ಕೆಲರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ "ಹ್ಯಾಜನ್ ಅವರ ಅಳತೆಯು ಇಡೀ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬಲ್ ನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಣವಾಗಿದೆ."ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಾವಿರಾರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಾಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೊಸ ಮಂಡಿತ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳು ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗಬಹುದಾದರೂ ಕೆಸ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರ"ಇದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಇನ್ನೂ ಅರೆಜೀವವಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ದಶಕಗಳ ವರೆಗೆ ಜೀವಂತವಿರಬಹುದಗಾವಿವೆ."<ref>{{cite web |url=http://www.sciencenews.org/view/generic/id/62530/title/Deep-sea_oil_plume_goes_missing |title=Deep-sea Oil Plume Goes Missing |publisher=Science News |date= |accessdate=2010-09-05 |archive-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426210241/http://www.sciencenews.org/view/generic/id/62530/title/Deep-sea_oil_plume_goes_missing |url-status=dead }}</ref> ಕಾಣೆಯಾದ ತೈಲವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೊಗೆಯ ದಟ್ಟ ಮೋಡದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ,ಇದು ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಟನ್ ಗಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/08/20/science/earth/20plume.html?src=mv |title=Gulf Oil Plume Is Not Breaking Down Fast, Study Says |author=Justin Gillis and John Collins Rudolf |date=August 19, 2010 |work= |publisher=The New York Times |accessdate=14 September 2010}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲ ಬಾವಿಯಿಂದ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೈಲವನ್ನು ಈ ಮೈಕ್ರೊಬ್ ಗಳು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.ಅಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೊಪೇನ್,ಈಥೇನ್ ಮತ್ತು ಬುಟೇನ್ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಂತೆ ಇನ್ನಿತರಗಳನ್ನು ಈ ಜೀವಿಗಳು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಜರ್ನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news| url=http://articles.latimes.com/2010/sep/16/science/la-sci-oil-20100917 | work=Los Angeles Times | first=Eryn | last=Brown | title=Bacteria in the gulf mostly digested gas, not oil, study finds | date=16 September 2010}}</ref> UC ಸಾಂಟಾ ಬಾರ್ಬರಾದಲ್ಲಿನ ಮೈಕ್ರೊಬಲ್ ಜಿಯೊಕೆಮಸ್ಟ್ರಿ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಡೇವಿಡ್ ಎಲ್ ವೇಲೆಂಟೈನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಎನ್ನುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="news.yahoo.com">{{Cite web |url=http://news.yahoo.com/s/yblog_upshot/oil-eating-microbes-may-not-be-all-theyre-cracked-up-to-be |title=ಆಯಿಲ್-ಈಟಿಂಗ್ ಮೈಕ್ರೊಬ್ಸ್ ಮೇ ನಾಟ್ ಬಿ ಆಲ್ ದೆ ಆರ್ ಕ್ರ್ಯಾಕ್ಡ್ ಅಪ್ ಟು ಬಿ{{!}} ದಿ ಅಪ್ ಶಾಟ್ ಯಾಹೂ! ನಿವ್ಜ್ |access-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429194935/http://news.yahoo.com/s/yblog_upshot/oil-eating-microbes-may-not-be-all-theyre-cracked-up-to-be |url-status=live }}</ref> ಈ ತೈಲ ಸೇವಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಜನರ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಲವು ತಜ್ಞರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಗರವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಪರಿಣತರಾದ ರಿಕಿ ಒಟ್ಟ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಿತ ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕರಾವಳಿ-ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯ ಚರ್ಮರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕೊಲ್ಲಿಯ ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="news.yahoo.com" /><ref>[http://www.huffingtonpost.com/riki-ott/bio-remediation-or-bio-ha_b_720461.html ರಿಕ್ಕಿ ಒಟ್ಟ್: ಬಯೊ-ರೆಮಿಡಿಯೇಶನ್ ಆರ್ ಬಯೊ-ಹೆಜಾರ್ಡ್? ][http://www.huffingtonpost.com/riki-ott/bio-remediation-or-bio-ha_b_720461.html ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಂಡ್ ಇಲ್ ನೆಸ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್]</ref> ==ಪರಿಣಾಮಗಳು== {{See also|Economic and political consequences of the Deepwater Horizon disaster}} ===ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ=== [[File:Gulf-Oiled-Pelicans-June-3-2010.jpg|thumb|ಹೆವಿಲಿ ಆಯ್ಲ್ಡ್ ಬ್ರೌನ್ ಪೆಲಿಕಾನ್ಸ್ ವೇಟ್ ಟು ಬಿ ಕ್ಲೀನ್ಡ್ ಆಫ್ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕ್ರುಡ್]] ಶ್ವೇತ ಭವನದ ಇಂಧನ ಸಲಹೆಗಾರ ಕಾರೊಲ್ ಬ್ರೌನರ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದು US ಎದುರಿಸಿದ "ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರದ" ವಿನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.bbc.co.uk/news/10194335 | work=BBC News | title=Gulf of Mexico oil leak 'worst US environment disaster' | date=30 May 2010}}</ref> ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ US ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಎಕ್ಸಾನ್ ವಲ್ಡೆಜ್ ಆಯಿ ಸ್ಪಿಲ್ ಘಟನೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಯಾಗದಿರಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ಈ ತೈಲವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.org/newsroom/article.asp?id=2939|title=Oil Spill Hysteria|accessdate = 2010-01-10}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.americanprogress.org/issues/2010/04/oil_numbers.html|title=The Deepwater Horizon Spill by the Numbers|accessdate = 2010-01-10}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.popularmechanics.com/science/energy/coal-oil-gas/bp-oil-spill-statistics|title=Oil Spills by the Numbers|accessdate = 2010-01-10}}</ref> ಆದರೆ ಹಾನಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ವಿಷಕಾರಿತ್ವ, ಅಮಲಜನಕದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆ ಈ ಹಾನಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite news|title=Ocean may soon be more corrosive than when the dinosaurs died |url=http://planetviews.com/evolution/media/manual/balanced_seas_flyer.pdf |accessdate=2010-06-17|date=2006-02-21|agency=Balanced Seas Initiative|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070801040546/http://planetviews.com/evolution/media/manual/balanced_seas_flyer.pdf|archivedate=2007-08-01}}</ref><ref name="huffingtonpost1">{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/07/29/scientists-find-evidence_n_664298.html |title=Scientists Find Evidence That Oil And Dispersant Mix Is Making Its Way Into The Foodchain |publisher=Huffingtonpost.com |accessdate=2010-08-02}}</ref> ಎಂಟು U.S.ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.npca.org/oilspill/|title=Gulf Oil Spill Response|publisher=[[National Parks Conservation Association]]|accessdate=2010-06-13|archive-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806132644/http://www.npca.org/oilspill/|url-status=dead}}</ref> ಕೊಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜವಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿರುವ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಲಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಳವಿನಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುವವುಗಳೆಂದರೆ ಕೆಂಪ್ಸ್ ನ ರಿಡ್ಲೆಯ್ ಆಮೆ ಜಾತಿ, ಈ ಹಸಿರು ಆಮೆ, ದೊಡ್ಡ ತಲೆಯುಳ್ಳ ಆಮೆ, ಹಾಕ್ಸ್ ಬಿಲ್ ಆಮೆ, ಮತ್ತು ಲೆದರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಆಮೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿವೆ. ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತಮ್ಮ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವು ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಭೇಧಗಳಿವೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೪,೦೦೦&nbsp;ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ, ಹೊಳಪು ಕೊಕ್ಕಿನ ಕಡಲು ಹಕ್ಕಿಗಳು,ಪೆಲಿಕನ್ ಗಳು,ಎಳೆಗಂಪು ಗರಿಗುಳ್ಳ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು,ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು, ಕಡಲ ಕಾಗೆಗಳು, ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕ್ರೌಂಚ್ ಗಳು.ಸೇರಿವೆ <ref name="numbers" /> ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೊಲ್ಲಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಗಣತಿಯಂತೆ ಸುಮಾರು ೧೫,೭೦೦ ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿವೆ. ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೮,೩೩೨ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ೧,೨೦೦&nbsp;ಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಜಾತಿ ಮೀನುಗಳು, ೨೦೦&nbsp;ಹಕ್ಕಿಗಳು, ೧,೪೦೦&nbsp;ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ೧,೫೦೦&nbsp;ಕಠಿಣ ಚರ್ಮಿಯ ಜೀವಿಗಳು, ೪&nbsp;ಸಮುದ್ರ ಆಮೆಗಳು, ಮತ್ತು ೨೯&nbsp;ಕಡಲು ಸಸ್ತನಿಗಳು.<ref>{{cite news|last=Biello|first=David|title=The BP Spill's Growing Toll On the Sea Life of the Gulf|url=http://www.e360.yale.edu/content/feature.msp?id=2284|accessdate=2010-06-14|newspaper=Yale Environment 360|date=2010-06-09|agency=Yale School of Forestry & Environmental Studies|archive-date=12 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100612181943/http://www.e360.yale.edu/content/feature.msp?id=2284|url-status=dead}}</ref> ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite press release|last=Shirley|first=Thomas C.|title=Biodiversity of the Gulf of Mexico: Applications to the Deep Horizon oil spill|url=http://www.harteresearchinstitute.org/images/press_releases/biodiversity.pdf|publisher=Harte Research Institute for Gulf of Mexico Studies, Texas A&M University|accessdate=2010-06-14|coauthors=John W. Tunnell, Jr., Fabio Moretzsohn, and Jorge Brenner|year=2010|month=May|archive-date=30 ಜನವರಿ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160130231923/http://www.harteresearchinstitute.org/images/press_releases/biodiversity.pdf|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨,ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬,೮೧೪ ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ೬,೧೦೪&nbsp;ಹಕ್ಕಿಗಳು, ೬೦೯&nbsp;ಕಡಲಾಮೆಗಳು,೧೦೦&nbsp;ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಸ್ತನಿಗಳು,ಮತ್ತು ೧ ಸರಿಸೃಪ ದೊರೆತಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.restorethegulf.gov/sites/default/files/documents/pdf/Consolidated%20Wildlife%20Table%20110210.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120427090318/http://www.restorethegulf.gov/sites/default/files/documents/pdf/Consolidated%20Wildlife%20Table%20110210.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.fws.gov/home/dhoilspill/pdfs/collection_11022010.pdf ಕಲೆಕ್ಷನ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(PDF). U.S. ಫಿಶ್ ಅಂಡ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಸರ್ವಿಸ್. ಜುಲೈ ೫, ೨೦೧೦.</ref> ಆದರೆ U.S. ಫಿಶ್ ಅಂಡ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಸರ್ವಿಸ್, ವರದಿಯಂತೆ ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಈ ನಿಗೂಢ ಸಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ಆಹಾರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು "ನಶೆಯಾದಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ"ಇವು ಸೋರಿಕೆ ತೈಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಈ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10346092 |title=US oil spill in Gulf 'making dolphins act drunk' |publisher=BBC News |date=2010-06-18 |accessdate=2010-07-01}}</ref> ಒಂದು ಮದರ್ ಜೋನ್ಸ್ ನ ವರದಿಗಾರರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಬಂದು ಈ ತೈಲ ಸೇವಿಸಿದ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯಿಂದ ಸೇವಿಸಿದ ತೈಲವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|author=Advertise on MotherJones.com |url=http://motherjones.com/rights-stuff/2010/06/grande-terre-dolphin-towels-bp-cleanup |title="We Don't Need This on Camera": BP's Crappy Cleanup Job |publisher=Mother Jones |accessdate=2010-07-14}}</ref> ಡ್ಯುಕ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಮರೈನ್ ಜೀವಶಾಸ್ರಜ್ಞ ಲಾರಿ ಕ್ರೌಡರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಈಡಾದ ದೊಡ್ಡ ತಲೆಯ ಆಮೆಗಳು ಕರೊಲಿನಾ ಬೀಚ್ ನಿಂದ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕಲ್ಮಶ ನೀರಿನೆಡೆಗೆ ಈಜಿ ಹೋಗಿವೆ. ನಾರ್ತ್ ಕರೊಲಿನಾದ ಸುಮಾರು ತೊಂಬತ್ತು ಭಾಗದ ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಿರುವ ಕಡಲುಜೀವಿಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ.ಅಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಏನಾದರೆ ಹರಿದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ನೀರು ಕಲ್ಮಶವಾಗಿ ಈ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡೆಫೆನ್ಸ್ ಫಂಡ್ ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾಗ್ಲಾಸ್ ರಾಡೆರ್ ಕೂಡ ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. UNC-ವಿಲ್ಮಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಸ್ಟೆವೆ ರಾಸ್ ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಹವಳದ ಬಂಡೆ ಪದರುಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.newsobserver.com/2010/05/22/494596/oil-may-harm-sea-life-in-nc.html |title=Oil may harm sea life in N.C. |last=Henderson |first=Bruce |newspaper=[[The Charlotte Observer]] |date=2010-05-22 |accessdate=2010-05-22 |archive-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180806132644/http://www.newsobserver.com/2010/05/22/494596/oil-may-harm-sea-life-in-nc.html |url-status=dead }}</ref> ಲೂಸಿಯಾನಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ವ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಕೋಸ್ಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಹಾರೆಯ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರು ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಂಡಿಸಿ, ಒಟ್ಟು {{convert|4|Moilbbl|USgal m3||abbr=none}}ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಇಡೀ ಕಡಲು ಜೀವಿಗಳ ಸಂಕುಲನವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲು ಸಾಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ "ನೂರಾರು ಮೈಲಿನ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ" ಈ ತೈಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಪಾಯವನ್ನು ಈ ಜೀವಿವರ್ಗಕ್ಕೆ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಸಾಚ್ಸೆಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವುಡ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಒಸಿಯೊನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಶನ್ ನ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಸೈಟೊ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ "ಇಡೀ ಸಮುದ್ರದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ತಲೆಬುಡವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿ ತನ್ನ ನೈಜತೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಅಲ್ಲದೇ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ"ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|first1 = Jessica|last1 = Resnick-Ault|first2 = David|last2= Wethe|title = BP Oil Leak May Last Until Christmas in Worst Case Scenario|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|date – 2010-06-02|url = https://www.bloomberg.com/news/2010-06-02/bp-gulf-of-mexico-oil-leak-may-last-until-christmas-in-worst-case-scenario.html|accessdate = 2010-06-29}}</ref> ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಸಾಮಂತಾ ಜೊಯೆ ಅವರು ಈ ತೈಲ ದುರಂತವು ನೇರವಾಗಿ ಮೀನುವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರಲಿದೆ.ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು ಈ ತೈಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿನ [[ಆಮ್ಲಜನಕ]] ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="collins">{{cite news|url = http://www.washingtontimes.com/news/2010/may/16/huge-underwater-oil-plumes-found-gulf-mexico/ |title=BP: Mile-long tube sucking oil away from Gulf well |last1=Collins|first1=Jeffrey |last2=Dearen |first2=Jason |newspaper=[[The Washington Times]] |agency=[[Associated Press]] |date=2010-05-16 |accessdate=2010-06-29}}</ref> ಜೊಯೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಹಾನಿಗೀಡಾಗುವ ಪರಿಸರವು ಸುಧಾರಿಸಲು ದಶಕಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ಈ ಹಿಂದಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಪಾಯಗಳೇ ಇನ್ನೂ ಮಾಸಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8685969.stm |title= US says BP move to curb oil leak 'no solution' |publisher=BBC News |date=2010-05-17 |accessdate=2010-07-01}}</ref> ಸಾಗರವಿಜ್ಞಾನದ ತಜ್ಞ ಕೆಸ್ಲರ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬಾವಿಯಿಂದ ರಭಸದಿಂದ ನುಗ್ಗುವ ತೈಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦% ರಷ್ಟು ಮಿಥೇನ್ ಇರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ನೈಜ ತೈಲದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೇವಲ ೫% ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.<ref name="methane" /> ಈ ಮಿಥೇನ್ ಜಲಚರಗಳನ್ನು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತವೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಆಮ್ಲಜನಕವಿಲ್ಲದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮರಣದ ಸಾಲು ಏರ್ಪುಡುತ್ತದೆ.<ref name="methane">{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/37778190/ns/disaster_in_the_gulf/ |title=Oil spill full of methane, adding new concerns |publisher=msnbc |date=2010-06-18 |accessdate=2010-06-20 |archive-date=20 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620004518/http://www.msnbc.msn.com/id/37778190/ns/disaster_in_the_gulf/ |url-status=dead }}</ref> ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಒಸಿಯನೊಗ್ರಾಫರ್ ಡಾ.ಇವಾನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವು ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗವು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇವು ಬೆಂಜೆನೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ,ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="bw0615" /><ref>{{cite journal|doi=10.1038/scientificamerican1210-16|last=Biello|first=David|title=Lasting Menace: Gulf oil-spill disaster likely to exert environmental harm for decades|journal=Scientific American|year=2010|month=July|volume=303|issue=1|pages=16, 18|url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=lasting-menace|accessdate=2010-06-22}}</ref> ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಎರಡು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕೃತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.ತಳದಲ್ಲಿ-ವಾಸಿಸುವ ''ಹಾಲಿಯುಚ್ತ್ಯಸ್ '' ತಳಿಯ ತೆಳುದೇಹದ ಬ್ಯಾಟ್ ಫಿಶ್ ಪ್ರಭೇದವು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|agency=Reuters|title=New batfish species found under Gulf oil spill|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE66739D20100708|accessdate=2010-12-19|date=July 8, 2010}}</ref> ಆದರೆ ಸಾಗರ ತಳದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ.<ref name="Schoof" /> ಜುಲೈ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಲೇನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನೀಲಿ ಆಮೆಗಳ ಲಾರ್ವಾದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.ಅಲ್ಲಿ ತೈಲ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದ ತೈಲವು ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಕಣಭಾಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಆಹಾರ ಕೊಂಡಿಗೆ ಹಾನಿ ತಲುಪಿಸಿವೆ.ಏಡಿಯ ಲಾರ್ವಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ {{convert|300|mi|km|sigfig=2}}ಇದು ಮೇ ತಿಂಗಳಿನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿವೆ."ಬಹುತೇಕ"ಎಲ್ಲಾ ಜೀವವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಐಲೆ,ಲೂಸಿಯಾನಾ,ಪೆನ್ಸಾಕೊಲಾ ಫ್ಲೊರಿಡಾಗಳ ಕರಾವಳಿಗುಂಟ ಇದು ಹರಡಿ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="huffingtonpost1" /> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ಒರ್ಗಾನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಸಂಶೋಧಕರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿರುವ ಈ ತೈಲವು ಅರ್ಬುದ ರೋಗಕಾರಕವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿಯ ದಂಡೆಯ ಆಚೀಚೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕವು ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿಸಿದೆ.ಆಗಷ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಾದರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಜುಲೈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೂ ಇದರ ಅಪಾಯ ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಐಲೆ,ಲೂಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಪೊಲಿಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಅರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ ಅಥವಾ PAHs ಗಳು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ೪೦ ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಮೊದಲಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಿಂತ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಪ್ರಾಣಿ-ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅಥವಾ ಮೀನುಗಳ ಆಹಾರ ಕೊಂಡಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ PAH ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿ ಬಳಿ ಶೇಖರಗೊಂಡಿವೆ.ಅಲಬಾಮಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಫ್ಲೊರಿಡಾಗಳ ಕರಾವಳಿ ಎದುರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಆಗಿನ ಹಾನಿಗಿಂತ ೨ ರಿಂದ ೩ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಆಗಷ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ PAH ಮಟ್ಟಗಳು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite news|last=Schneyer |first=Joshua |url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE68T6FS20100930 |title=U.S. oil spill waters contain carcinogens: report |publisher=Reuters |date=2010-09-27 |accessdate=2010-10-01}}</ref> OSU ದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೊಲೆಕ್ಯುಲರ್ ಟೊಕ್ಸಿಲಾಜಿಯ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಕಿಮ್ ಅಂಡೆರ್ಸನ್ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು BP ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದ ಜೈವಿಕ ಲಭ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚು PAHs ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. "ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ PAHs ಗಳು ಲಭ್ಯವಾದವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳ ಆಹಾರಕ್ಕೇ ಇದು ಅಡ್ದಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ." ಅದಲ್ಲದೇ ಅಂಡರ್ಸನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಷಸಂಯುಕ್ತ ಈ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬೇಕಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/09/30/researchers-find-heighten_n_745834.html |title=Researchers Found 40-Fold Increase In Carcinogenic Compounds In Gulf |publisher=Huffingtonpost.com |date= |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ಮೈಲುದ್ದದ ಈ ತೈಲ ಒಣಗಿದ ಸಾಲು ತನ್ನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಗುಂಟ ಕಾಣಬಹುದು.ಜವಳುಭೂಮಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದು. ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀರ್ ಕೋಳಿಗಳು ಈ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |title=Massive stretches of weathered oil spotted in Gulf of Mexico |date=28 October 2010 |work=The Times-Picayune |publisher=Nola.com |accessdate=23 October 2010 |archive-date=24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101024122946/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |url-status=dead }}</ref> ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ ಈ BP ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಕಡಲು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಳದ ನೀರಿನ ಸಸ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗವನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಟೆರ್ರೆ ವೇಡ್, ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸದರ್ನ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಸ್ಟೆವೆನ್ ಲೊಹ್ರೆಂಜ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೆನ್ನಿಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಇವರು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲವು ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಚನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದಿದೆ.{{convert|3300|ft|m}}{{convert|8|mi|km}} ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು (PAHs)ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವುದಲ್ಲದೇ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. "ಆವಾಗಿನಿಂದ ಈ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ತೈಲದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಸಿಂಪರಣೆ ನೋಡಿದಾಅಗ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ." ಆದ್ದರಿಂದ ಆಳದ ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡುವ ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಹಾನಿ ಪ್ರಮಾಣ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ PAHs ಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ.ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ "ಇವು ಬೇಗನೆ ಹರಡಿ ಮಾಯವಾಗಬಹುದು ಆದರೆ ಇದಿನ್ನೂ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣ ತೋರಿಲ್ಲ."<ref>{{cite news|url=http://health.yahoo.net/news/s/nm/us_oil_spill_chemicals?utm_source=twitterfeed&utm_medium=twitter|title=Toxic chemicals found deep at BP oil spill site|work=[[Reuters]]|publisher=Yahoo health|date=2010-11-02|accessdate=2010-11-04}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಫಂಡ್ ಬಳಸಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದಾಗ BP ಯ ಮ್ಯಾಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದ ತೈಲದಿಂದ ನೂರಾರು ಮೈಲಿಉದ್ದದ ಹವಳದ ಬಂಡೆಗಳು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. "ಆದರೆ ಈ ಹವಳದ ಗಣಿಗಳು ಬಾವಿಯಿಂದಾಗಿ ಸತ್ತುಹೋದವು ಎನ್ನುವದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೆನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಂಶೋಧಕ ಮುಖಸ್ಥ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫಿಶರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಇತ್ತೀಚಿನ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ನಂತರ ಏನಾಯಿತೆನ್ನುವುದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಕಟವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯು ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದರ ಹಾನಿ-ಆಘಾತದ ಪರಿಣಾಮ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದೆಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಫೆಡೆರಲ್ ತಂಡಗಳು ಸಾಗರ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20101109033841/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5iY7Xo1q3vfzVmp7XD26AaTZrt0NQ?docId=10eb580d55454cb4a6bad83b3c5a9707 ದಿ ಅಸೊಶಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್: ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಫೈಂಡ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ಟು ಕೊರಲ್ ನಿಯರ್ BP ವೆಲ್]</ref> "Weಇಂತಹದ್ದನ್ನು ನಾವೆಂದೂ ನೋಡಿಯೇ ಇಲ್ಲ," ಎಂದು ಫಿಶರ್ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಬಳಿಯ ಸುಮಾರು ೩೦ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.NOAA ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಕೆಲ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದರ ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/40029074/ns/us_news-environment/ |title=ಡೆಡ್ ಕೋರಲ್ ನಿಯರ್BP ಸ್ಪಿಲ್ ಕಾಲ್ಡ್called 'ಸ್ಮೊಕಿಂಗ್ ಗನ್' - U.S. ನಿವ್ಜ್- ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್- msnbc.com |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=26 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110126161908/http://www.msnbc.msn.com/id/40029074/ns/us_news-environment |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ ರಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯ ಒಂದು ಒಂದೂವರೆ ಮೈಲುಗಳ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋರಿಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಡೆ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗಿದೆ. ಆಗಷ್ಟ್ ೩ ರ ವರೆಗಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೇವಲ ೧ ಪ್ರತಿಶತ ನೀರು ಮತ್ತು ಶೇಷಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ EPA ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳ ಮೀರಿದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. NOAA ದ ಚಾರ್ಲೆ ಹೆನ್ರಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲವು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ "ಗುಪ್ತ"ಕಾಯಿಲೆಗಾಳನ್ನು ತರಬಹುದೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಇವಾನ್ ಆರ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರ ಕಡಿಮೆ ಎಣ್ಣೆ ಸೋರಿಕೆ ಎಂದಿದೆ ಆದರೆ "ನಾವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಣ್ಣೆ ಸಂಗ್ರಹವಿತ್ತು." ನಾವು ತಂದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ."<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/12/17/868070/coast-guard-little-seafloor-oil.html#storylink=misearch|title=Coast Guard: Little seafloor oil from Gulf spill|last=Burdeau|first=Cain|work=[[News & Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-17|accessdate=2010-12-24}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಮೀನುಗಾರಿಕೆ=== [[File:Deepwater Horizon oil spill fishing closure map 2010-06-21.png|left|thumb|As of June 21, 2010, the area closed to fishing encompassed [629], or about 36% of Gulf of Mexico federal waters.|alt=ಜೂನ್ 21, 2010 ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಶೊವಿಂಗ್ ದಿ ಏರಿಯಾಸ್ ಕ್ಲೊಸ್ಡ್ ಟು ಫಿಶಿಂಗ್]] ಆಗ ಮಾರ್ಚ್ ೧೦,೨೦೦೯ ರ BP ಕಂಪನಿಯ ಇನಿಶಿಯಲ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲೊರೇಶನ್ ಪ್ಲಾನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ"ಆಕಸ್ಮಿಕ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ,ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಬಹುದು ಆದರೆ " ಮೀನುಗಾರರ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ನೆಲೆವಾಸದ ಮೇಲೆ, ಅದರ ನಿವಾರಣೆಗೆಂದು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗದು."<ref name="Initial Exploration Plan Mississippi Canyon" /> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯,೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಗವರ್ನರ್ ಬಾಬಿ ಜಿಂದಾಲ್ ಅವರು [[ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ|ರಾಜ್ಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ]] ಘೋಷಿಸಿ ಈ ತೈಲ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ವಾತಾವರಣ ಕೆಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದರು.<ref name="state of emergency">{{cite news|title = State of emergency declared as oil spill nears Louisiana coast|publisher=CNN|date = 2010-04-29|url = http://edition.cnn.com/2010/US/04/29/louisiana.oil.rig/|accessdate = 2010-04-29}}</ref> ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref name="CITEREFbbc2010a">{{cite news|title = Oil 'reaches' US Gulf Coast from spill|publisher=BBC News|date = 2010-04-30|url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8653162.stm|accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಂದು ಈ ತೈಲವು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಶ್ರಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲಾರಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="fishing1">{{cite news |url=http://www.time.com/time/health/article/0,8599,1986323,00.html |title=Bryan Walsh. (2010-05-01). Gulf of Mexico Oil Spill: No End in Sight for Eco-Disaster. Time. Retrieved 2010-05-01 |publisher=News.yahoo.com |accessdate=2010-05-03 |date=1 May 2010 |archive-date=3 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503045805/http://www.time.com/time/health/article/0,8599,1986323,00.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಸೀಫುಡ್ ಪ್ರೊಮೊಶನ್ ಅಂಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಬೋರ್ಡ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೬೦ ರಿಂದ ೭೦% ರಷ್ಟು ಮೃದ್ವಂಗಿ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಏಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಜಾಗೆ ಮತ್ತು ೭೦ ರಿಂದ ೮೦% ರಷ್ಟು ಫಿನ್-ಫಿಶ್ ಮೀನುಗಳ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/05/22/1488631/wholesale-seafood-prices-rising.html|title=Wholesale seafood prices rising as oil spill grows|last=Jones|first=Steve|work=[[The Sun News]]|date=2010-05-22|accessdate=2010-05-22}}</ref> ಅದಲ್ಲದೇ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹತ್ತು ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮೇ ೨೩ ರಂದು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಿತು.ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣದ ಲಫಾಯೆಟ್ಟೆ ಲೂಸಿಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.dhh.louisiana.gov/news.asp?Detail=1630 |title=In Precautionary Move, DHH Closes Additional Oyster Harvesting Areas West of the Mississippi Due to Oil Spill |publisher=State of Louisiana Department of Health and Hospitals |date=2010-05-23 |accessdate=2010-05-24 |archive-date=25 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525120040/http://www.dhh.louisiana.gov/news.asp?Detail=1630 |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೨ ರಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ತನ್ನ ಮನರಂಜನಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಪೆನ್ಸ್ಕೊಲಾ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಪುನಃಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. {{convert|6814|sqmi|km2}}.<ref>{{cite news|title=NOAA Closes Commercial and Recreational Fishing in Oil-Affected Portion of Gulf of Mexico |url= http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100502_fisheries.html |date=May 2, 2010 |publisher=Deepwater Horizon Incident Joint Information Center |accessdate=May 2, 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-050_BP_Oil_Spill_Closure_060210.pdf |title=FB10-029: Deepwater Horizon Oil Spill: Emergency Area Closure in the Gulf of Mexico |date=May 3, 2010 |publisher=NOAA, National Marine Fisheries Service, Southeast Regional Office, ''Southeast Fishery Bulletin'' |accessdate=June 3, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110501040335/http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-050_BP_Oil_Spill_Closure_060210.pdf|archivedate=May 1, 2011}}</ref> ನಂತರ ಜೂನ್ ೨೧ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಗಿತದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು {{convert|86985|sqmi|km2}}ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.ಆ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಂತೆ ಅಂದಾಜು ೩೬% ರಷ್ಟು ಫೆಡರಲ್ ನ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೇ ಕರಾವಳಿ ಅಚಾಫಲಯಾ ಬೇ ಲೂಸಿಯಾನಾ ದಿಂದ ಪನಾಮಾ ಸಿಟಿ ಫ್ಲೊರಿಡಾಗಳನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-055_BP_Oil_Spill_Closure_062110.pdf |title=FB10-055: BP Oil Spill: NOAA Modifies Commercial and Recreational Fishing Closure in the Oil-Affected Portions of the Gulf of Mexico |date=June 21, 2010 |publisher=NOAA, National Marine Fisheries Service, Southeast Regional Office, ''Southeast Fishery Bulletin'' |accessdate=2010-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100705094139/http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-055_BP_Oil_Spill_Closure_062110.pdf|archivedate=2010-07-05}}</ref><ref>{{cite news|url=http://sero.nmfs.noaa.gov/ClosureSizeandPercentCoverage.htm |title=Deepwater Horizon/BP Oil Spill: Size and Percent Coverage of Fishing Area Closures Due to BP Oil Spill |date=2010-06-21 |publisher=NOAA, National Marine Fisheries Service, Southeast Regional Office |accessdate=2010-06-22}}ಟೇಬಲ್.</ref> ಮೇ ೨೪ ರಂದು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ವಿನಾಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಲಬಮಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾಕ್ಕೆ ಘೋಷಣೆ ಮೂಲಕ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/t-p/capital/index.ssf?/base/news-8/1274769077181360.xml&coll=1 |title=The feds declare fisheries disaster in La., Miss., Ala. |newspaper=Times-Picayune |author=Bruce Alpert |date=2010-05-25 |accessdate=2010-05-25 |archive-date=30 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120158/http://www.nola.com/news/t-p/capital/index.ssf?%2Fbase%2Fnews-8%2F1274769077181360.xml&coll=1 |url-status=dead }}</ref> ಆರಂಭಿವಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚವು ಸುಮಾರು $೨.೫&nbsp;ದಶಲಕ್ಷ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.<ref name="fishing1" /> ಜೂನ್ ೨೩ ರಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ತನ್ನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ನಿಷೇಧದ ನಿಯಮವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು.ಅದು ತನ್ನ {{convert|78597|sqmi|km2}}ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ {{convert|78597|sqmi|km2}}ಇಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಒಂದ್ಮೂರಾಂಶದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ <ref>{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/27/1553571/fishing-charters-see-new-boost.html|title=Fishing charters see new boost|last=Elswick|first=Ryan|work=[[The Sun News]]|date=2010-06-27|accessdate=2010-07-02}}</ref> ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿರಂತರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಿಷೇಧದಿಂದಾಗಿ ಕಡಲಿನ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ನ ವೀಕ್ಷಕರು ಜುಲೈ ೯ರಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಕೆವಿನ್ ಗ್ರಿಫಿಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರವನ್ನು ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ "ಸಂಭಂದಿಸಿದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಟ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ."<ref name="Skoloff">{{cite news|url=http://www.suntimes.com/lifestyles/food/2484910,gulf-seafood-safe-to-eat-071010.article|title=NOAA: Gulf seafood tested so far is safe to eat|last=Skoloff|first=Brian|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-10|accessdate=2010-07-10|archive-date=13 ಜುಲೈ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100713211142/http://www.suntimes.com/lifestyles/food/2484910%2Cgulf-seafood-safe-to-eat-071010.article|url-status=dead}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೧೦ ರಂದು NOAA ದ ಜೇನ್ ಲುಬ್ಚೆಂಕೊ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ {{convert|8000|sqmi|km2|sigfig=2}}ಪೂರ್ವದ ಪೆನ್ಸಾಕೊಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೩ ರಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ರದ್ದತಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/08/10/national/main6760855.shtml|title=Some fishing areas off Fla. Panhandle reopened|agency=[[Associated Press]]|date=2010-08-11|accessdate=2010-12-19|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145403/http://www.cbsnews.com/stories/2010/08/10/national/main6760855.shtml|url-status=dead}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೩೧ ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಫಿಸ್ಜರ್ಮನ್ಸ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಬಾಡಿಗೆ ಪಡೆದ ಬಿಸ್ಟನ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.ಬಿಲೊಕ್ಸಿ,ಮಿಸ್ಸ್ ಹತ್ತಿರದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು BP ಹೇಳಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಪಡೆದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |author=Laura Parker Contributor |url=http://www.aolnews.com/gulf-oil-spill/article/new-lab-results-raise-questions-about-gulf-seafoods-safety/19616043 |title=New Lab Results Raise Questions About Gulf Seafood's Safety |publisher=Aolnews.com |date= |accessdate=2010-09-05 |archive-date=2010-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100903171433/http://www.aolnews.com/gulf-oil-spill/article/new-lab-results-raise-questions-about-gulf-seafoods-safety/19616043 |url-status=dead }}</ref> ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಸಿಯನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಪ್ರತಿಶದಷ್ಟು ಬ್ಲುಫಿನ್ ಟುನಾಗಳು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಗ್ರಹ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿ ವಾರದಲ್ಲಿ,ಪ್ರತಿವಾರ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಏಜೆನ್ಸಿ ಪ್ರಕಾರ ಕಳೆದ ೩೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಳೆಯ ಮೀನಿನ ಮರಿಗಳು ಅಂದರೆ ಟುನಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref>[http://www.esa.int/esaCP/SEM1K4WO1FG_index_0.html ESA ಪೊರಟಲ್- ಬ್ಲುಫಿನ್ ಟುನಾ ಹಿಟ್ ಹಾರ್ಡ್ ಬೈ ‘ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್’ ]</ref> ====ಕೊಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ನ ಉಪಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕಾಣಿಸಿವೆ.==== ಫ್ಲೊರಿಡಾದ ಟೀವಿ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿನ ಶೀತಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೃದ್ವಂಗಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಲು ಕಳಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುದ್ದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe%3F-experts-disagree-wptv1290203315314 ಗಲ್ಫ್ ಸೀಫುಡ್ ಸೇಫ್? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114064412/http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe?-experts-disagree-wptv1290203315314 |date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 }}[http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe%3F-experts-disagree-wptv1290203315314 ಎಕ್ಸ್ ಪರ್ಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ ಅಗ್ರೀ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114064412/http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe?-experts-disagree-wptv1290203315314 |date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 }}</ref> ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವೊಂದು ಅಂತ್ರಾಸೆನಾ ಎಂಬ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಉಪವಸ್ತು,ವಿಷಕಾರಿ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ನನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದೆ.ಇದನ್ನು FDA ಇದನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಂದಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಚಿಪ್ಪು ಜೀವಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ <ref>{{Cite web |url=http://www.wftv.com/pdf/25874518/detail.html |title=PDF ಡಾಕುಮೆಂಟ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ WFTV ಐ ವಿಟ್ನೆಸ್ ನಿವ್ಜ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913144429/http://www.wftv.com/pdf/25874518/detail.html |url-status=dead }}</ref> ಅದರ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಇದು ಸೇವನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wftv.com/news/25875784/detail.html?cxntlid=cmg_cntnt_rss |title=ಲ್ಯಾಬೊರಟರಿ ಟೆಸ್ಟ್ ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್Test Results ರೇಜ್ ಕನ್ಸರ್ನ್ ಒವರ್ ಗಲ್ಫ್ ಸೀಫುಡ್- ನಿವ್ಜ್ ಸ್ಟೊರಿ- WFTV ಒರ್ಲಾಂಡೊ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913043930/http://www.wftv.com/news/25875784/detail.html?cxntlid=cmg_cntnt_rss |url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ಚಿಪ್ಪು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ದೋಣಿಯು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಬಾವಿ ಬಳಿ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಟಾರ್ ಬಾಲ್ ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ನೂರಾರು ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ ೧೫ ರಂದು ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಮರು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/oil-covers-catch-hauled-in-by-shrimpers |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114064409/http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/oil-covers-catch-hauled-in-by-shrimpers |url-status=dead }}</ref> ಈ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 24 ರಂದು NOAA ಮತ್ತೆ ಮರುಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ {{convert|4200|sqmi|km2}}ನ ಗಲ್ಫ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.restorethegulf.gov/release/2010/11/24/noaa-closes-4200-square-miles-gulf-waters-royal-red-shrimping |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224180324/http://www.restorethegulf.gov/release/2010/11/24/noaa-closes-4200-square-miles-gulf-waters-royal-red-shrimping |url-status=dead }}</ref> ===ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ=== ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಹಲವರು ತಮ್ಮ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಹೋಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.ಲೂಸಿಯಾನಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಅಲಬಾಮಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ಹೊಟೇಲ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.ಮೇ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲರ್ಧದ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಹಾರ ಸ್ಥಗಿತವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲು ಬಂದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಾಣಿಸಿತು. ಲೂಸಿಯಾನಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕಚೇರಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಿಮ್ ಹಚಿಸನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. "ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."ಎಂದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಆದರೆ ಅವರು ನುಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲ." ಜನರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ,ಕಡಲಿನ ಹತ್ತಿರ ಅವರು ಇಂಧನ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ,ಅವರು ಇಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿನ ರೆಸ್ಟೊರಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ."<ref name="thesunnews1">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/05/27/1497705/spill-hasnt-yet-emptied-hotels.html|title=Spill hasn't yet emptied hotels on Gulf Coast|last=Reed|first=Travis|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-05-27|accessdate=2010-05-27}}</ref> ಮೇ ೨೫ ರಂದು BP ಫ್ಲೊರಿಡಾಗೆ ಬೀಚ್ ಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡುವಂತೆ $೨೫ ದಶಲಕ್ಷ ನೆರವು ನೀಡಿತು.ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ತೈಲ ಹರಿದು ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ,ಅದೇ ರೀತಿ ಅಲಬಾಮಾ,ಲೂಸಿಯಾನಾ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾಕ್ಕೆ ತಲಾ $೧೫ ದಶಲಕ್ಷ ಕೊಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿತು. ಆಗ ಬೇ ಏರಿಯಾ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಡೆವಲ್ಪ್ಮೆಂಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸಮಗ್ರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಹಿರಾತು ಫಲಕವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.ಉತ್ತರದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಶ್ವಿಲೀ,ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಬೀಚ್ ಗಳ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿತು. ಈ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೀಚ್ ಗಳಿಗೆ ಅಂಥ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಆಗಿಲ್ಲ ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ರದ್ದತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು,ಎಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಸೋರಿಕೆ ಇದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಹಣವಾಪಸಾತಿಯ ಭರವಸೆಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆದಾಯ ೨೦೦೯ ರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref name="thesunnews1" /><ref name="Anderson">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/04/1511778/oil-could-hit-strand-by-july.html|title=Oil could hit Myrtle Beach area by July|last=Anderson|first=Lorena|work=[[The Sun News]] |date=2010-06-04 |accessdate=2010-06-04}}</ref> U.S.ಟ್ರಾವೆಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಅನಾಹುತದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಾಂತ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ $೨೩ ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಆಂದಾಜು ಹಾಕಿತು.ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦೦,೦೦೦ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಟ್ರಾವಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶಗಳು ಸುಮಾರು $೩೪ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ತರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.pnj.com/article/20100801/BUSINESS/8010313/Carlton-Procter-Big-price-tag-for-recovery-of-Gulf-Coast|title=Big price tag for recovery of Gulf Coast|last=Proctor|first=Carleton|work=Pensacola News Journal|date=2010-08-01|accessdate=2010-08-01|archive-date=17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101017041751/http://www.pnj.com/article/20100801/BUSINESS/8010313/Carlton-Procter-Big-price-tag-for-recovery-of-Gulf-Coast|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.ustravel.org/sites/default/files/page/2009/11/Gulf_Oil_Spill_Analysis_Oxford_Economics_710.pdf|title=Potential Impact of the Gulf Oil Spill on Tourism|author=Oxford Economics|date=2010-07-21|accessdate=2010-08-01|archive-date=7 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120507030043/http://www.ustravel.org/sites/default/files/page/2009/11/Gulf_Oil_Spill_Analysis_Oxford_Economics_710.pdf|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು BP ಯು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರದ ಜಾಹಿರಾತಿಗಾಗಿ $೭೮ ದಶಲಕ್ಷ ನೆರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="newsobserver.com">{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/11/02/776552/bps-oil-spill-costs-grow-gulf.html|title=BP's oil spill costs grow, Gulf residents react|last1=Skoloff|first1=Brian|last2=Wardell|first2=Jane|work=[[News & Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-11-02|accessdate=2010-11-03|archive-date=15 ನವೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115120330/http://www.newsobserver.com/2010/11/02/776552/bps-oil-spill-costs-grow-gulf.html|url-status=dead}}</ref> ===ಇನ್ನಿತರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು=== {{Main|Economic and political consequences of the Deepwater Horizon disaster}} ಜುಲೈ ೫ ರಂದು BP ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತದ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳು $೩.೧೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ,ಧಾರಕರಗಳ ಬಳಕೆ,ಬಾವಿಯ ಅಗೆತದ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯ,ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ,ಪರಿಹಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ವೆಚ್ಚಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ.<ref name="BP costs for oil spill response pass $3 billion">{{cite news| work=[[Associated Press]]|publisher=Yahoo News|title= BP costs for oil spill response pass $3&nbsp;billion|last= Breen|first= Tom|date=2010-07-05|accessdate=2010-07-05| url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/jul/5/bp-costs-oil-spill-response-pass-3-billion/}}</ref> ಆದರೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಯಿಲ್ ಪಾಲ್ಯುಶನ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ೧೯೯೦ ಯು BP ಕಂಪನಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗದ ವೆಚ್ಚವು $೭೫ ದಶಲಕ್ಷ ಮೀರಬಾರದೆಂದು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು.ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ವರದಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಈ ಮಿತಿ ಮುಂದುವರೆಯುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=10543231|first = Erica|last = Werner|title = Federal law may limit BP liability in oil spill|date=2010-05-03|agency=[[Associated Press]]|work=[[ABC News]]|accessdate=2010-06-29}}</ref> BP ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಬಿಗಿಬಂಧಗಳಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳಡಿ ಪಾಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಏನೇ ಆದರೂ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು $೧೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.businessinsurance.com/article/20100523/ISSUE01/305239978 |title=Spill triggers effort to up liability cap}}{{subscription required}}</ref><ref>ಡಾಗೆಟ್, ಟಾಮ್(ಮೇ ೨೫, ೨೦೧೦). [http://www.reuters.com/article/idUSTRE64O3UJ20100525 ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕ್ಯಾನ್ ಸ್ಟಿಕ್ BP ಉಯಿತ್ ಬಿಗರ್ ಲೈಬ್ಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಪ್] ರೈಟರ್ಸ್.</ref> ಸ್ವಿಸ್ ರೆ ಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಸೀಮಿತ ನಷ್ಟಗಳು ಈ ಅನಾಹುತದಿಂದ ಸುಮಾರು $೩.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ UBS,ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಂತೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ $೧೨&nbsp;ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Timeslitigation" /> ಅದರಂತೆ ವಿಲಿಸ್ ಗ್ರುಪ್ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ವಿನಾಶದ ಒಟ್ಟು ಹಾನಿಯ ಅಂದಾಜು $೩೦ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟಾಗಿದೆ.ಬಾವಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ,ಮರುಅಗೆತ,ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ,ಅದರ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ,ಮಾಲಿನ್ಯದ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸುಮಾರು $೧.೨ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟಾಗಿದೆ.<ref name="upstream040610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article216745.ece|title = Macondo slugs insurance rates|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-04|accessdate = 2010-06-04}}</ref> ಜೂನ್ ೨೫ ರಲ್ಲಿ BP ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವು ಒಂದು ವರ್ಷದಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ತೋರಿತು. ಕಂಪನಿಯು ಒಟ್ಟು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು $೧೦೫ ಬಿಲಿಯನ್ ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸಹ BP ಕಂಪನಿಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೪% ರಷ್ಟು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಶೇರು ಬೆಲೆ $೨೭.೦೨ ಕ್ಕೆ ಕುಸಿತು.<ref name="BP's stock hits new low">{{cite news |newspaper=New York Post |title=Stormy weather: BP's stock hits new low |date=2010-06-25 |accessdate=2010-06-27 |url=http://www.nypost.com/p/news/business/stormy_weather_bp_stock_hits_new_R9j0pMVMYMpgrQodvaymOP |first=Paul |last=Tharp |archiveurl=https://archive.today/20130130062645/http://www.nypost.com/p/news/business/stormy_weather_bp_stock_hits_new_R9j0pMVMYMpgrQodvaymOP |archivedate=30 ಜನವರಿ 2013 |url-status=live }}</ref> ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೌಲ್ಯ $೬೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು ಸ್ಪೋಟದ ನಂತರ ಇದರಲ್ಲಿ ೩೫% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ BP ಎರಡನೆಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ನಷ್ಟದ ಅಂದಾಜು,೧೮ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಅಂದರೆ $೧೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಒಂದೇ ವೇಳೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಯ $೩೨.೨ ಬಿಲಿಯನ,ಇದರಲ್ಲಿ $೨೦.ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ನಿಧಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮರು ಸುಧಾರಣೆಗೆ $೨.೯ ಬಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ನಿಜವಾದ ವೆಚ್ಚವನ್ನಾಗಿ ನೀಡಿದೆ.<ref name="Wardell">{{cite news|url=http://www.chron.com/disp/story.mpl/business/deepwaterhorizon/7126429.html |title=BP replaces CEO Hayward, reports $17 billion loss|last=Wardell|first=Jane|agency=[[Associated Press]]|date=2010-07-27 |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ BP ಯು ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ವಿನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ತರುವಾಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಮಿತಿ ನೇಮಿಸಿದೆ.ಇದನ್ನು TNK-BPಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾಬರ್ಟ್ ಡುಡ್ಲೆಯ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ,ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಇವರು BPಯ CEO ಆಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದರು.<ref name="upstream080610" /><ref name="Wardell" /> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧,ರಲ್ಲಿ BP ಯು ತನ್ನ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸಮಾನಾಂತರ ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಧನ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಇವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:ಅವು ಥಂಡರ್ ಹಾರ್ಸ್,ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್,ಮ್ಯಾಡ್ ಡಾಗ್, ಗ್ರೇಟ್ ವ್ಹೈಟ್,ಮಾರ್ಸ್,ಅರ್ಸಾ ಮತ್ತು ನಾ ಕಿಕಾ ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಶಿಕೊದ ಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ BP ಯು ತಾನು $೧೧.೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.ಯಾವಾಗ ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸೇಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಶೇರು ಬೆಲೆಯು ೪೩೯.೭೫ ಪೆನ್ಸಗೆ ಏರಿದಾಗ ಇದು ಮೇ ೨೮ ದಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=https://news.yahoo.com/s/ap/20101001/ap_on_bi_ge/eu_britain_bp|title=BP says oil spill costs rise to $11.2 billion|last=Wardell|first=Jane|agency=[[Associated Press]]|date=2010-10-01|accessdate=2010-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101004074752/http://news.yahoo.com/s/ap/20101001/ap_on_bi_ge/eu_britain_bp|archivedate=4 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010|url-status=live}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ BP ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು $೧೧.೨ ಬಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಲಾಭಾಂಶ $೧.೭೯ ಬಿಲಿಯನ್ (ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ ರ $೫.೩ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ)ಆದರೂ BP ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತದೆ.ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ $೪೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ಅದು ಪೂರೈಸಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="newsobserver.com" /> ಆದರೆ BP ಕಂಪನಿಯ ಅನಿಲ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಇವುಗಳ ಒಡೆತನ ಇಲ್ಲವೆಂದರೂ ಈ ದರಂತದಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೦ ಮತ್ತು ೪೦% ರಷ್ಟು ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು BP ಸ್ಟೇಶನ್ ಗಳ ಮಾಲಿಕರು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು,ಅಮೊಕೊ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.ಅಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಇಮೇಜ್ ನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸತತ ಶ್ರಮ ಮಾಡಿತಲ್ಲದೇ BP ತನ್ನ ಮರುಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕೈಹಾಕಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.msnbc.msn.com/id/38493212/ns/business-us_business/|title=Time to scrap BP brand? Gas-station owners divided|last=Weber|first=Harry|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-19|accessdate=2010-07-30|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144832/http://www.msnbc.msn.com/id/38493212/ns/business-us_business/|url-status=dead}}</ref> ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ದುರಂತವು ದಡದ ಮೇಲಿನ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಕರಾವಳಿಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮುಗ್ಗರಿಸಿವೆ.<ref name="CSM Sasser">{{cite news|first1=Bill |last1=Sasser |url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0524/Despite-BP-oil-spill-Louisiana-still-loves-Big-Oil|title=Despite BP oil spill, Louisiana still loves Big Oil |publisher=Christian Science Monitor |date=2010-05-24}}</ref> ತೈಲ ಕಾರ್ಖಾನೆಯು ಸುಮಾರು ೫೮,೦೦೦ ಲೂಸಿಯಾನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನೌಕರಿ ನೀಡಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ೨೬೦,೦೦೦ ತೈಲ-ಸಂಬಂಧಿತ ನೌಕರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ, ಇದು ಲೂಸಿಯಾನದ ನೌಕರಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೭%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.[94] ಸುಮಾರು $೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ವನ್ನು ದಡದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ BP ಹೇಳಿದೆ.ಸದ್ಯ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಡೀಪ್-ವಾಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಗೆತವನ್ನು ಆರು-ತಿಂಗಳಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕಂಪನಿ ಕೈಗೊಂಡಿತು.<ref name="upstream170610" /> ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ, ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆದಿಂದಾಗಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳ ಆಧರಿಸಿ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು.ಸ್ಟೇಟ್ ರೆಪ್.ಡೇವ್ ಮುರ್ಜಿನ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿವೆ,ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಷ್ಟಿರುವ ಈ ಹಾನಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=10988208|title=Gulf property sales slide further on oil fears|last=Farrington|first+Brendan|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-23|accessdate=2010-06-23}}</ref> [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್]] ಮೂಲದ ಆರ್ಗೈನೈಜೇಶನ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆಗಾರ ಆರಂಭಿಕ ಜುಲೈ ನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಾತು ಹೇಳುವಂತೆ,ಈ ಅನಾಹುತದಿಂದ U.S. ನಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. U.S.ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನಿತರ ಸಂಭಂಧಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೇವಲ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite news|author=David Teather |url= https://www.theguardian.com/business/2010/jul/14/british-companies-reputation-threat-us |title= British companies' reputation in the US is under threat, warns Washington overseas investment group |work=Guardian |accessdate=2010-07-19|location=London|date=14 July 2010}}</ref><ref>{{cite news|author=Rowena Mason |url= http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7883303/UK-firms-suffer-after-BP-oil-spill.html |title= UK firms suffer after BP oil spill |work=Daily Telegraph |accessdate=2010-07-19|location=London|date=10 July 2010}}</ref> ===ದಾವೆ ಹಾಕುವುದು=== {{Main|Deepwater Horizon litigation}} {{See also|Hornbeck Offshore Services LLC v. Salazar}} ಮೇ ೨೬ ರ ವೇಳೆಗೆ ೧೩೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂಧಪಟ್ಟಂತೆ BP ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ದ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="Timeslitigation">{{cite news |title=Lloyd's syndicates launch legal action over BP insurance claim |first=Robin |last=Pagnamenta |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article7136623.ece |work=The Times |location=UK |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-26 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145503/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article7136623.ece |url-status=dead }}</ref> ಅದರಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್,ಕೆಮಾರಾನಿಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ಲಿ ಬರ್ಟನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ <ref name="BP, Transocean Lawsuits Surge">{{cite news|title=BP, Transocean Lawsuits Surge as Oil Spill Spreads in Gulf|date=2010-05-01|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|url =https://www.bloomberg.com/news/2010-04-30/bp-transocean-face-at-least-23-lawsuits-over-gulf-rig-blast-crude-spill.html| accessdate = 2010-05-01}}</ref> ಗಳ ವಿರುದ್ದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಒಂದೋ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಡಿ ಅಂದರೆ ಮಲ್ಟಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಲಿಟಿಗೇಶನ್ <ref name="BP, Transocean Lawsuits Surge" /> ಅಂದರೆ ಬಹು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತಂದು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದೇ ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಜೂನ್ ೧೭ ರ ವೇಳೆಗೆ BP ವಿರುದ್ದ ಸುಮಾರು ೨೨೦ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="BP Suits Should Be Sent to New Orleans, U.S. Says">{{cite news|title=BP Suits Should Be Sent to New Orleans, U.S. Says|date=2010-06-17|newspaper=[[Bloomberg Businessweek]]|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|url = http://www.businessweek.com/news/2010-06-17/bp-suits-should-be-sent-to-new-orleans-u-s-says-update2-.html|accessdate = 2010-06-18}}</ref> ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೈಲದ ಅನಾಹುತಕಾರಿ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ ದಡ ಮೇಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ,ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳವರಿಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವಾಗಿದ್ದು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="post170510" /> ಈ ತೈಲ ಕಂಪನಿ ಹೇಳುವಂತೆ ೨೩,೦೦೦ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೯,೦೦೦ ಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Timeslitigation" /> BP ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳನು ಹೌಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ತಮ್ಮ ಒಲವು ತೋರಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಸ್ನೇಹಿ ವಾತಾವರಣ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮೊಕದ್ದಮೆದಾರರು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಅಥವಾ ಫ್ಲೊರಿಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="post170510">{{cite news|first1=Steven|last1=Mufson|first2= Juliet|last2= Eilperin|title=Lawyers lining up for class-action suits over oil spill|date=2010-05-17|publisher=The Washington Post Company|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/16/AR2010051603254.html?sub=AR|page=A1| newspaper=[[The Washington Post]]|accessdate = 2010-05-25}}</ref> ಐವರು ನಿವ್ ಒಲಿಯನ್ಸ್ ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಇನ್ನಿತರ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿದ್ದತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಹ-ಘರ್ಷಣೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗಳೂ ನಡೆಯಲಿವೆ.<ref>{{cite news|url= http://www.businessweek.com/news/2010-06-02/judges-quit-bp-gulf-oil-spill-suits-over-conflicts-of-interest.html |title=Judges Quit BP Gulf Oil-Spill Lawsuits Over Conflicts|first1=Laurel |last1=Calkins |first2=Jef |last2=Feeley|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|newspaper=[[Bloomberg Businessweek]] |date=2010-06-02 |accessdate=2010-06-19}}</ref> ಅದಕ್ಕಾಗಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಕಾನೂನು ಘಟಕ ಕಿರ್ಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ & ಎಲ್ಲೀಸ್ ನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ತೈಲ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ನೇಮಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://articles.chicagotribune.com/2010-05-18/business/ct-biz-0518-chicago-law--20100518_1_bp-plc-spill-lawsuits-oil-spill |title=Tide of oil spill lawsuits begins to rise |first=Ameet |last=Sachdev |work=Chicago Tribune |date=2010-05-18 |accessdate=2010-05-26 |archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110820145433/http://articles.chicagotribune.com/2010-05-18/business/ct-biz-0518-chicago-law--20100518_1_bp-plc-spill-lawsuits-oil-spill |url-status=dead }}</ref> ===ಆರೋಗ್ಯದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು=== ಮೇ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಹತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಮಾರೆರ್ರೊ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ವೆಸ್ಟ್ ಜೆಫೆರ್ಸನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇಬ್ಬರೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಡಿಹೈಡ್ರೇಶನ್ ನಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಅವರನ್ನು ತುರ್ತು ನಿಗಾಘಟಕಕ್ಕೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೇ ೨೬ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಏಳು ಜನ ಕೆಲಸಗಾರರ ತಂಡದವರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಡ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.ಬ್ರೆಟೊನ್ ಸೌಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಸಲ್ ಆಪರ್ಚನಿಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಮೆರೆಡಿತ್ ಆಸ್ಟಿನ,ಹೌಮಾ, LA ದಲ್ಲಿದ್ದ ಯುನಿಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಇವರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ವಿಷ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸೀಮಿತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಸಿರಾಟ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾವು ಹೋಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಕೊರತೆಯ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರಲಿಲ್ಲ."<ref>{{cite news |title=BP Lies about Air Toxicity as Gulf Workers Are Hospitalized |author=Elizabeth Grossman |date=2010-06-01 |url=http://thefastertimes.com/earthmatters/2010/06/01/bp-lies-about-air-toxicity-as-gulf-workers-are-increasingly-hospitalized/ |publisher=The Faster Times |accessdate=2010-06-16 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150904/http://thefastertimes.com/earthmatters/2010/06/01/bp-lies-about-air-toxicity-as-gulf-workers-are-increasingly-hospitalized/ |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೧೫,ರಂದು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ (LEAN)ನ<ref>{{cite news |url=http://www.leanweb.org/ |title=Louisiana Environmental Action Network (LEAN) |accessdate=2010-06-16}}</ref> ಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಮೇರಿಲೀ ಒರ್ರ್ ಅವರು MSNBCನ ಕೇತ್ ಒಲ್ಬರ್ಮ್ಯಾನ್ ಎಣಿಕೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾಕಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿದರು.ಕೊಲ್ಲಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಜನರು ಹಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾದರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಸ್ತು,ವಾಂತಿ,ಓಕರಿಕೆ,ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಎದೆನೋವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದವು. LEAN ನಿರ್ದೇಶಕ ಹೇಳಿದಂತೆ BP ಕಂಪನಿಯು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಾರರು LEAN ನವರು ಪೂರೈಸಿದ ಉಸಿರಾಟದ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹೇಳಿದರಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅನಾರೋಗ್ಯ ತಡೆಯ ಮುಂಜಾಗೃತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಆ ಕಂಪನಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/3036677/vp/37720173#37720173 |publisher=MSNBC |format=video |title=[[Countdown with Keith Olbermann]] |date=2010-06-15 |accessdate=2010-06-16 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144506/http://www.msnbc.msn.com/id/3036677/vp/37720173#37720173 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last=Taylor |first=Marissa |title=Doctors call for help protecting Gulf oil spill workers |url=http://www.miamiherald.com/2010/06/23/1697316/doctors-call-for-help-protecting.html#ixzz0s4QWJjUa |archiveurl=https://www.webcitation.org/5rMxfdCbN?url=http://www.miamiherald.com/2010/06/23/1697316_doctors-call-for-help-protecting.html#ixzz0s4QWJjUa |archivedate=20 ಜುಲೈ 2010 |accessdate=2010-06-27 |newspaper=Miami Herald |date=2010-06-23 |url-status=live }}</ref> ಜೂನ್ ೨೧ ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೧೪೩ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾದವು.ಅದನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್(DHH)ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.ಇದರಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ೧೦೮ ಕೆಲಸಗಾರರು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತೈದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಇದರ ತೊಂದರೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |url=http://www.dhh.louisiana.gov/offices/news.asp?ID=378&Detail=1644 |title=Louisiana DHH Releases Oil Spill-Related Exposure Information |publisher=Louisiana Department of Health & Hospitals(DHH) |date=2010-06-14 |accessdate=2010-06-16 |archive-date=12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212043356/http://www.dhh.louisiana.gov/offices/news.asp?ID=378&Detail=1644 |url-status=dead }}</ref> U. S. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮೀಸ್ ನ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಯಾರು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕಾರ್ಯಾಗಾರವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿತು.ಹಿಂದಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸದ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲು ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಲೂಸಿಯಾನ ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಜಿಮ್ಮಿ ಗೈಡರಿ ಹೇಳಿದಂತೆ "ಇಂತಹ ಅಗತ್ಯವು ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಇನ್ನೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳ ತಡೆಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು. ನಾವು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ."<ref>{{cite news |last=Mascarelli |first=Amanda |title=Oil-spill health risks under scrutiny |url=http://www.nature.com/news/2010/100624/full/news.2010.316.html |accessdate=2010-06-24 |newspaper=Nature |date=2010-06-24}}</ref><ref>{{cite web |title=Assessing the Human Health Effects of the Gulf of Mexico Oil Spill: An Institute of Medicine Workshop |url=http://www.iom.edu/Activities/PublicHealth/OilSpillHealth/2010-JUN-22.aspx|publisher=Institute of Medicine |accessdate=2010-06-24}} ಪ್ರೆಜೆಂಟೇಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್</ref> ಎರಡನೆಯ ದಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ದೋಣಿಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ BP ಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಕಾರ್ಮಿಕನೊಬ್ಬ<ref>ಹೆಜ್ ಪೆಠ್, ಡಾನಾ ಅಂಡ್ ಫಹರೆಂಟ್ ಹೊಲ್ಡ್, ಡೇವ್ಡ್ ಎ. (ಜೂನ್ ೨೭, ೨೦೧೦ [https://web.archive.org/web/20100627121451/http://www.cbsnews.com/stories/2010/06/24/politics/washingtonpost/main6613826.shtml "ಅಪೇರಂಟ್ ಸುಸೈಡ್ ಮೇ ಆಡ್ ಟು ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ ಟಾಲ್"]. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್. ಸೀ ಆಲ್ಸೊ ವಿಡಿಯೊ: "ಫಿಶರ್ ಮನ್ ಲಾಸಸ್ ಬಿಜಿನೆಸ್, ಕಮಿಟ್ಸ್ ಸುಸೈಡ್". ''CBS ಇವನಿಂಗ್ ನಿವ್ಜ್ ''</ref> ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಯಿತು.ಹೀಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರರದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗೆಗೂ ಚರ್ಚೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಕೊಲಂಬಿಯಾಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರಿಪೆರ್ಡ್ ನೆಸ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡೇವಿಡ್ ಅಬ್ಱಾಮ್ಸನ್ ಅವರು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಳದ ಬಗೆಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|last=Pouliot |first=Karlie|title=Mental Health Fallout From Oil Spill Just Beginning|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,595202,00.html |accessdate=2010-06-24 |newspaper=Fox News|date=2010-06-24}}</ref><ref>{{cite news |last=Siegel |first=Marc |title=The Psychological Toll of the Oil Spill |url=http://www.slate.com/id/2257082/pagenum/all/#p2 |accessdate=2010-06-24 |newspaper=Salon |date=2010-06-17}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೧೦ ರಂದು ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು:[http://www.iom.edu/Reports/2010/Assessing-the-Effects-of-the-Gulf-of-Mexico-Oil-Spill-on-Human-Health.aspx ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ದುರಂತದಿಂದ ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅವಲೋಕನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128214840/http://www.iom.edu/Reports/2010/Assessing-the-Effects-of-the-Gulf-of-Mexico-Oil-Spill-on-Human-Health.aspx |date=28 ಜನವರಿ 2011 }} ಮಾಡಲಾಯಿತು. ತೈಲದಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಜನರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ರಾಸಾಯನಿಕ ತಜ್ಞ ಬಾಬ್ ನಮನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸದಾಗಲೂ ಅಧಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾಮನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ,ಪಾಲಿ-ಅರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ (PAHs)ಗಳು ಜನರನ್ನು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತು ಮಾಡುತ್ತವೆ. PAHs ನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಎಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಕಗಳು,ವಿಕೃತಿಜನನ, ಮತ್ತು ವಿಕೃತಿ ಜೀವಸ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. "ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಮಳೆ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಬೀಚ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಶೇಖರಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ."ಎಂದು ನಾಮಾನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."ನಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಗಾಬರಿಯಾಗಿದೆ." ಇಂತಹ ಚಕ್ರೀಯ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಂಧವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ.ಮುಂದೆ ಇದು ಇನ್ನಿತರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಲವರು ಎರಡು ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಈಡಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು EPA ದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರೀಯ ದುರಂತವಾಗಿದೆ." ಡಾ. ರಿಕ್ಕಿ ಒಟ್ಟ್ ಅವರು ತೈಲ-ಸೋರಿಕೆಯಲ್ಲದೇ ಎಕ್ಶಾನ್ ವಡೆಜ್ಪ್ರಕರಣದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:"ಜನರು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ...ನಾನು ಸದ್ಯ ಮೂರು ಪರೀಕ್ಷಾ ಶರೀರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.' ನಾವು ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿನ ಜನರು ಇಂತಹ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಈಡಾದ ಜನರು ಕಾಯ್ದು ತಮ್ಮ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಈಗಲೂ ನರಳುವಂತಾಗಿದೆ. ನಾನು ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಓರ್ವನಲ್ಲಿ ೪.೭೫ ಪ್ರತಿಶತ ಆತನ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಅದರ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.ಒಬ್ಬನದು ಹೃದಯ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೀಡಾಗುದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೧೬ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಗಲ್ಫ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಿದ ಪರಿಣಾಮ ಈ ವಿಷಕಾರಿ ಕಾಯೆಲೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಾನೆ."<ref>[http://english.aljazeera.net/indepth/features/2010/10/20101027132136220370.html BP ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್'ಕಾಜಿಂಗ್ ಸಿಕ್ ನೆಸ್' - ಫೀಚರ್ಸ್- ಅಲ್ ಜಜೀರಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.waltonsun.com/news/worries-5288-persist-health.html |title=ವರೀಸ್ ಪರಿಸಿಸ್ಟ್ ಆಸ್ ಹೆಲ್ತ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಸೌಂಡ್ಸ್ ಆಲ್ ಕ್ಲಿಯರ್{{!}} ವರೀಸ್, ಪರಿಸಿಸ್ಟ್,ಹೆಲ್ತ್,-ಲೋಕಲ್ ನಿವ್ಜ್- WaltonSun.com |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145113/http://www.waltonsun.com/news/worries-5288-persist-health.html |url-status=dead }}</ref> ವಾಟರ್ ಕೀಪರ್ ಅಲೈಯನ್ಸ ನ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ರಿವರ್ ಕೀಪರ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ (ಪೆನ್ಸಾಕೊಲಾ)ಮತ್ತು ಅಲಬಾಮಾದಿಂದ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಎಂಟು ಜನರ ರಕ್ತದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಅಲ್ಲದೇ BP ಕೆಲಸಗಾರರ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕಿಳಿಸಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಎಥಿಲ್ ಬೆಂಜೆನ್ ಮತ್ತು m,p-ಎಕ್ಸೆಲೆನಾದ ಅಂಶಗಳು ಶೇಕಡಾ ೯೫ ರ ಪ್ರತಿಶತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿ ಅದು ೦.೧೧ ppb ರಷ್ಟು ಎಥಿಲ್ ಬೆಂಜೆನ್ ಮತ್ತು ೦.೩೪ ppb ಇದರಲ್ಲಿ m,p-ಎಕ್ಸೆಲೆನಾದ ಅಂಶಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು." ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ೯೫ ರ ಪ್ರತಿಶತಾಂಶವನ್ನು ಅದು ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. "ಎಲ್ಲಾ ಮೂವರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಐವರು ಪುರುಷರ ರಕ್ತ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ BP ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು."<ref>{{Cite web |url=http://www.waltonsun.com/news/doctor-5716-spill-soto.html |title=ಲೋಕಲ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಲಿಂಕ್ಸ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಟು ಸಿಂಪ್ಟಮ್ಸ್{{!}} ಡಾಕ್ಟರ್, ಸ್ಪಿಲ್, ಸೊಟೊ- ಲೋಕಲ್ ನಿವ್ಜ್- WaltonSun.com |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144244/http://www.waltonsun.com/news/doctor-5716-spill-soto.html |url-status=dead }}</ref> ===U.S.ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ದಡದ ಮೇಲಿನ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆಯುವ, ಅಗೆತದ ನೀತಿಸೂತ್ರಗಳು=== {{Main|United States offshore drilling debate|2010 United States deepwater drilling moratorium}} {{See also|Hornbeck Offshore Services LLC v. Salazar}} ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ '' ಸ್ಪೋಟದ ನಂತರ ಆರು ತಿಂಗಳ ದಡದಾಚೆಯ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆಯುವ ಕೆಲಸ (ನೀರಿನ {{convert|500|ft}}ಕೆಳಭಾಗ)ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟಿರಿಯರ್ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.<ref name="upstream240610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article218708.ece|title = Judge denies stay in moratorium ruling|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-24|accessdate = 2010-06-30}}</ref> ಇಂಟಿರಿಯರ್ ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೆನ್ ಸಲಜಾರ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಒಂದು ಔಟರ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಳಿಯು ತನ್ನ ಇಂಟಿರಿಯರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ನೊಳಗೇ ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆತದ ಅಥವಾ ಅಗೆತದ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="CITEREFupstream2010a" /> ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೆಲಸ ಸ್ಥಗಿತವು ೩೩&nbsp;ರಿಗ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream240610" /> ಇದನ್ನು ಹಲವು ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತೈಲ ಸೇವಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವು. ಜೂನ್ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಫೆಡರಲ್ ಜಜ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೀಚ್-ಕ್ರಾಸ್ ಫೆಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಅವರು ಈ ಹಾರ್ನ್ ಬೆಕ್ ಆಫ್ ಸಹುರ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ LLC v. ಸಲಜಾರ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಗಿತತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರು.ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ತೀರ್ಮಾನ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref name="upstream240610" /> ಆಗ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ೫ತ್ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ಗೆ ಮನವಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲು ಕೋರಿತು. ಜುಲೈ ೮ ರಂದು ಮೂರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠ ಈ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news| url=http://www.businessweek.com/news/2010-06-29/court-grants-speedy-hearing-for-u-s-on-drill-ban.html |title=Court grants speedy hearing for U.S. on drill ban |author=Fisk, M. C.; Calkins, L.|date=2010-06-29|work=Business Week|agency=Bloomberg| accessdate=2010-07-04}}</ref><ref>(೨೦೧೦-೦೬-೨೯).ಟ್ರೆಸಿ, ಟೆನ್ನಿಲೆ [http://www.nasdaq.com/aspx/stock-market-news-story.aspx?storyid=201006291639dowjonesdjonline000400&amp;title=court-to-hear-arguments-in-drilling-moratorium-case-july-8 ಕೋರ್ಟ್ ಟು ಹಿಯರ್ ಆರ್ಗ್ಯೆಮಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮೊರ್ಟೊರಿಯಮ್ ಕೇಸ್ ಜುಲೈ 8]. NASDAQ.ಡೊವ್ ಜಾನ್ಸ್ ವುಸ್ ವೈರ್ಸ್. ೨೦೧೦-೦೭-೦೪.ರಿಟ್ರಿವುಡ್</ref> ಜೂನ್ ೩೦ ರಂದು ಸಲಜಾರ್ ಹೇಳಿದಂತೆ "ತಾನು ಈ ದಡದ ಮೇಲಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಥಗಿತತೆ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಮಾನ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲು ಅತ್ಯಧಿಕ ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ."<ref name="upstream300610a">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article219114.ece|title = Salazar prepping new deep-water drill ban|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-30|accessdate = 2010-06-30}}</ref> ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ದಿ ಒಸಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್,ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ ಫೊರ್ಸೆ ಮೆಂಟ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ರೊಮ್ ವಿಚ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಇದೊಂದು ಕಳಪೆ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ,ನಿಸತ್ವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ"ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೈಲ ಕಂಪನಿಯು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಲೀಸ್ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆಯುವಾಗ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="upstream300610a" /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಜಾರ್ಜ್ ಮಿಲ್ಲೆರ್ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರಿಪ್ರೆಜೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯೊಂದನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವುದಾಗಿ,ಅಲ್ಲದೇ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೆಲಸ ನೀಡಬಾರದೆಂದು ಅವರು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ಇಂತಹ ತಿದ್ದುಪಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು BP ಕಂಪನಿಗೆ ದಡದ ಮೇಲಿನ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಲೀಸ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ."ಬಹಳಷ್ಟು ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಆರೋಗ್ಯ ಸುರಕ್ಷಿತದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ"ತೋರಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="upstream300610b">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article219150.ece|title = Lawmaker wants 7-year BP lease ban|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-30|accessdate = 2010-06-30}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಂದು ಕೆನಡಾದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಬೋರ್ಡ್ ಇದು ಕೆನಡಿಯನ್ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರಕೊರೆತದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಕೋಸ್ಟ್ ಉಸ್ತುವಾರಿಗೆ ಕೂಡ ಕೆನಡಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರ್ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೋಟೀಸ್ ಒಂದನ್ನು ನೀಡಿ ಆಯಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಕೆಲಸಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಅದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="canadian regulator response">{{cite news|author=VanderKlippe, Nathan|title = Arctic drilling faces tougher scrutiny|work=The Globe and Mail|date = 2010-04-30|pages = B1, B8|url = http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/industry-news/energy-and-resources/arctic-drilling-faces-tougher-scrutiny/article1551603/|accessdate = 2010-05-02}}</ref> ಐದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕೆನಡಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವ ಜಿಮ್ ಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನ ಕಂಪನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವಾಗ ಅದು ವಾತಾವರಣ ಅಥವಾ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="prentice">{{cite news|author = Robertson, Grant|author2 = Galloway, Gloria|title = Ottawa talks tough on offshore drilling|work = The Globe and Mail|date = 2010-05-05|pages = A1, A13|url = http://www.theglobeandmail.com/news/politics/ottawa-will-take-tough-stand-on-offshore-drilling/article1557095/|accessdate = 2010-05-05|archiveurl = https://archive.today/20120527073005/http://www.theglobeandmail.com/news/politics/ottawa-will-take-tough-stand-on-offshore-drilling/article1557095/|archivedate = 27 ಮೇ 2012|url-status = live}}</ref> ಮೇ ೩ ರಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಗವರ್ನರ್ [[ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಶ್ವಾರ್ಜಿನೆಗ್ಗರ್|ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಶೂರ್ಜೆನೆಗರ್]] ಅವರು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಕಡಲಾಚೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು.<ref name="CSM20100503">{{cite news|url = http://www.csmonitor.com/USA/Politics/2010/0504/Citing-BP-oil-spill-Schwarzenegger-drops-offshore-drilling-plan|title = Citing BP oil spill, Schwarzenegger drops offshore drilling plan|publisher=[[Christian Science Monitor]]|author=Wood, Daniel B.|date = 2010-05-04|accessdate = 2010-05-06}}</ref><ref name="BBC20100503">{{cite news |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8658825.stm |title = California's Schwarzenegger turns against oil drilling |publisher=BBC News|first = Rajesh|last = Mirchandani| date = 2010-05-03|accessdate = 2010-05-06}}</ref> ಜುಲೈ ೮ ರಂದು ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಗವರ್ನರ್ ಚಾರ್ಲೆ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಜಲಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವಂತೆ ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನೊಂದನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸದೇ ಶಾಸನ ಸಭೆ ಜುಲೈ ೨೦ ರಂದು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite news|last=Associated Press|title=Fla. governor calls special oil drilling session|url=http://www.miamiherald.com/2010/07/08/1721371/fla-governor-calls-special-oil.html|archiveurl=https://www.webcitation.org/5rMxfdCbN?url=http://www.miamiherald.com/2010/06/23/1697316_doctors-call-for-help-protecting.html|archivedate=20 ಜುಲೈ 2010|accessdate=2010-07-08|newspaper=Miami Herald|date=2010-07-08|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Bosquet|first=Steve|title=Party-line vote ends Florida's oil drilling ban special session|url=http://www.miamiherald.com/2010/07/20/1738869/party-line-vote-ends-floridas.html|archiveurl=https://www.webcitation.org/5rgl9ETgm?url=http://www.miamiherald.com/2010/07/20/1738869/party-line-vote-ends-floridas.html|archivedate=2 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|accessdate=2010-07-20|newspaper=Miami Herald|date=2010-07-20|url-status=live}}</ref> U.S.ಎನರ್ಜಿ ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (EIA)ಪ್ರಕಾರ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ನಿಂದಾಗಿ U.S.ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ೨೩.೫% ರಷ್ಟು ತೈಲ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/10177716 |title= Q&A: Deep-water drilling restrictions |date=2010-09-27 |publisher=BBC News|accessdate=2010-06-30}}</ref> U.S. ನ ಕಡಲಾಚೆಯ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದಾಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಮದು ತೈಲದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬಾರದೆಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಅದರದ್ದಾಗಿದೆ ಎ೬ದು ಅದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>"[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=can-offshore-drilling-make-us-independent ಕ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ಸಹುರ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ರಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಕ್ ದಿ U.S. ಆಯಿಲ್ ಇಂಡೆಂಪೆಂಡೆಂಟ್?]". ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೪, ೨೦೦೬</ref><ref>"[http://www.businessweek.com/magazine/content/10_23/b4181086607101.htm ಬ್ಯಾರಲಿಂಗ್ ಪೀಕ್ ಆಯಿಲ್]". ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ವೀಕ್. ಮೇ ೨೩, ೨೦೦೬</ref> ಅಮೆರಿಕನ್ ರ ತೈಲ ಆಮದು ಪ್ರಮಾಣವು ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ೨೪% ರಷ್ಟಿದ್ದುದ್ದು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅದು ೬೬% ಕ್ಕೇರಿದೆ. ===ಸೋರಿಕೆಗಾಗಿರುವ ನಿಧಿ=== BP ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಪೀಡಿತರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತ್ತು. BP ಕಂಪನಿಯ CEO ಆಗಿರುವ ಟೊನಿ ಹೆಯ್ವರ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ"ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಅನಾಹುತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದೇವೆ,ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದೂ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಹಾನಿ ಕುರಿತ ಸೂಕ್ತ ವಿವರಣೆಗಳಿಗೆ ಕಂಪನಿ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಆಧರಿಸುತ್ತದೆ," ನಾವು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ತುಂಬಾನೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದೇವೆ."<ref>{{cite news| url = http://www.reuters.com/article/idINIndia-48135020100430?|title = BP CEO says will pay oil spill claims|publisher=Reuters|author=Tom Bergin| date = 2010-04-30|accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಜೂನ್ ೧೬ ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾರೊಂದಿಗಿನ ಸಭೆ ನಂತರ BP ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಸೋರಿ ಹೋದ ತೈಲದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು.<ref name="upstream170610" /><ref name="npr160610">{{cite news|newspaper=NPR |title=White House: BP Will Pay $20B Into Gulf Spill Fund |date=2010-06-16 |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=127879786}}</ref><ref name="autogenerated8">{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704198004575310571698602094.html |title=BP Halts Dividend, Agrees to $20&nbsp;Billion Fund for Victims|first1=Jonathan|last1=Weisman|first2=Guy|last2=Chazan| newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company |date= 2010-06-16|accessdate=2010-06-16}}</ref> BP ಕಂಪನಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೧೦ ದಲ್ಲಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಕಂತಾಗಿ $೩ಬಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ $೨ ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ಫಂಡ್ ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಅದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಂತೆ $೧.೨೫ ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ನೀಡಿ ಒಟ್ಟು $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಒದಗಿಸಲಿದೆ. ಒಂದು ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ BP ಯು ಅದರ $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ US ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಂಡ್ ಎಂದು ತೊಡಗಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿಧಿಯು BP ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲ. ಅದರ ನಿಧಿ ಮೊತ್ತ ನೀಡಲು BP ಅದರ ಬಂಡವಾಳ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ,$೧೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಲಾಭಾಂಶ ನೀಡಿಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಿತು.<ref name="upstream170610" /><ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/10335114 |title=BP to fund $20bn Gulf of Mexico oil spill payout |publisher=BBC News |date= 2010-06-16 |accessdate=2010-06-16}}</ref> ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಕೆನ್ನೆತ್ ಫೆನ್ ಬರ್ಗ್ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="upstream170610" /><ref name="npr160610" /><ref name="autogenerated8" /> ಈ ನಿಧಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ದದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url= http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704256304575321072301455004.html|title= Feinberg Ramps Up $20&nbsp;Billion Compensation Fund|last= King|first = Neil Jr.| date=2010-06-21|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company|accessdate=2010-06-30}}</ref> ಆದರೆ BP ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಾನಿಗಳಿಗೆ,ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ದಂಡ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="upstream170610" /> ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಗಷ್ಟ್ ೧೧ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಆದರೆ BP ಯ ಸ್ಪಿಲ್ ಫಂಡ್ ಮುಂದಿನ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಆದಾಯಗಳ ನೆರವಿನ ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಎಂಬುದು ನಂತರ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು.BP ಯ ಈ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸಮಾನಾಂತರ ಉದ್ದೇಶದ ಮಿತಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Efstathiou |first=Jim |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-08-11/bp-spill-victims-fund-will-be-backed-by-future-revenue-from-oil-drilling.html |title=BP Spill Fund to Be Backed by Future Drilling Revenue |publisher=Bloomberg |date=2010-08-11 |accessdate=2010-09-05}}</ref> ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಗಷ್ಟ್ ೨೩ ರಂದು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿರುವ ಕೆನ್ನೆತ್ ಫೆಯಿನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುವಂತೆ BP ಯು ತನ್ನ ಸಂಬಳವನ್ನು ನಿಗದಿತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ,ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾರು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫೆಯಿನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಸಂಬಳ ಎಷ್ಟೆಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮಗೆ BP ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಳದ ಅಂಕಿಸಂಶವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವಿದಾಗಿ ಹೇಳಿದರಾದರೂ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|last=Frommer |first=Frederic J. |url=http://seattletimes.nwsource.com/html/politics/2012460417_apusgulfoilspillfeinberg.html |title=Politics &#124; Feinberg says he will divulge his salary &#124; Seattle Times Newspaper |publisher=Seattletimes.nwsource.com |date=2010-07-27 |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಳದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೇಳುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರೂ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು"ಎಂದು ಹೇಳಿ "ತಾನು BP ಕಂಪನಿಗೇ ಸೇರದವನು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>[http://www.vpr.net/npr/129293800/ VPR ನಿವ್ಜ್: ಫಿಯೆನ್ ಬರ್ಗ್ ವೊವ್ಜ್ ಕ್ವಿಕ್ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಆನ್ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್]</ref> ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಬಂದರೂ ಅವರು ತಾವು ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಸಂಬಳದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು ಒಂದು ಶುಲ್ಕದಂತಿರುತ್ತದೆ."ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಷ್ಟು ನಿಧಿ ಎಂಬುದು ಸಂಭಂಧಪಡದ "ವಿಷಯ ಎಂದಿದ್ದರು.<ref name="businessweek.com">[http://www.businessweek.com/ap/financialnews/D9ILF7E03.htm ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್ ಪ್ಲೇಗ್ BP'ಸ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಾಂಪನ್ ಶೇಶನ್ ಫಂಡ್- ಬಿಜಿನೆಸ್ ವೀಕ್]</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೮ ರಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಕಾನೂನು ಘಟಕಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆ $೨.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಜೂನ್ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ನ್ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/2010-10-08/feinberg-firm-paid-more-than-2-5-million-by-bp-in-3-1-2-months.html ಫೆಯೆನ್ ಬರ್ಗ್ ಫರ್ಮ್ ಪೇಡ್ ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ $2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಬೈ BP ಇನ್ 3 1/2 ಮಂತ್ಸ್- ಬ್ಲೂಮ್ ಬರ್ಗ್]</ref> ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಇದುವರೆಗೆ ೧೯,೦೦೦ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ೧,೨೦೦ ಗಳಿಗೆ ಆರು ದಶಲಸದಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದವು'ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಳಂಬವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/few-bp-claims-checks-handed-out-so-far/922835/Aug-30-2010_1-18-pm/ |title=Few BP Claims Checks Handed Out So Far &#124; BP Gulf Oil Spill |publisher=WKRG.com |date= |accessdate=2010-09-05 |archive-date=5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100905041808/http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/few-bp-claims-checks-handed-out-so-far/922835/Aug-30-2010_1-18-pm/ |url-status=dead }}</ref> ಯಾರು ಈ ತೈಲ ದುರಂತದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೋ ಅವರಿಗ ಆದ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುವುದಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಗಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವವರು ಒಂದರಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಮುಂದಿನ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ ನೀಡಿ ಅವರು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|author=By the CNN Wire Staff |url=http://www.cnn.com/2010/US/08/22/gulf.oil.claims/index.html |title=Feinberg plans to be more generous than courts in oil claims process |publisher=CNN.com |date= 3 June 2010|accessdate=2010-09-05}}</ref> BP ಕಂಪನಿಯು ಈಗಾಗಲೇ $೩೭೫ ದಶಲಕ್ಷ ನೀಡಿದೆ,ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುವೆದೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2010/US/08/23/gulf.oil.disaster/#fbid=L4ecohCunMB&wom=false|title=BP oil claims process goes independent|work=[[CNN]]|date=2010-08-23|accessdate=2010-08-23|archive-date=22 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110122053225/http://edition.cnn.com/2010/US/08/23/gulf.oil.disaster/#fbid=L4ecohCunMB&wom=false|url-status=dead}}</ref> "ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲವೂ ಸರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಬಿಲ್ ಮ್ಯಾಕೊಲ್ಲಮ್ ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web|last=Pillow |first=Travis |url=http://floridaindependent.com/6297/mccollum-feinbergs-oil-spill-claims-proposal-unfair-to-floridians |title=McCollum: Feinberg’s oil spill claims proposal unfair to Floridians « Florida Independent: News. Politics. Media |publisher=Floridaindependent.com |date=2010-08-20 |accessdate=2010-09-05}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮,ರಂದು ೫೦,೦೦೦ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ೪೪,೦೦೦ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ಅಬಂದ ಬಗ್ಗೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ಪರಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ $೮೦ ದಶಲಕ್ಷ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/09/10/1684521/gulfs-big-choice-cash-in-or-litigate.html|title=Gulf's big choice: Cash in or litigate|last=Anderson|first=Curt|work=[[The Sun News]]|date=2010-09-10|accessdate=2010-09-10}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ ಉಳಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಣ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಈ ಅರ್ಜಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣದಾಖಲೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ.ಅಲ್ಲದೇ BP ಯಿಂದ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಹಣ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೆಪವಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |author=John Raoux, The Associated Press |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/09/about_15000_oil_spill_claims_o.html |title=About 15,000 oil spill claims OK'd by BP remain unpaid |publisher=NOLA.com |date= |accessdate=2010-10-01 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145753/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/09/about_15000_oil_spill_claims_o.html |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುದಾರರು ಈ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕೆಲವರು ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು BP ಕಂಪನಿಯವರು "ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಕಿತ್ತುಹಾಕುವಂತೆ ಜನ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು."<ref>{{cite web|url=http://www.wtsp.com/news/local/story.aspx?storyid=147532&catid=250 |title=Patience running out for Feinberg's oil spill claims process &#124; Tampa Bay, St. Petersburg, Clearwater, Sarasota |publisher=WTSP.com |date= |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಒಬಾಮಾ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಈ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿತು,ಆಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಗವರ್ನರ್ ಚಾರ್ಲೆ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು CFO ಅಲೆಕ್ಸ್ ಸಿಂಕ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಫೆಯನಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಈ "ರೀತಿಯಾದ ನಡವಳಿಕೆ" ಸರಿಯಾದುದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಈ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ನೂರಾರು ಜೀವಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ.ಅವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುದಾರರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ,ಈ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,GCCF ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಮಾಣ ಅಗತ್ಯವೆಂದು U.S.ನ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಥಾಮಸ್ ಪೆರ್ರೆಲ್ಲಿ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://blogs.tampabay.com/buzz/2010/09/obama-administration-not-happy-with-bp-claims-czar-feinberg.html |title=Obama administration not happy with BP claims czar Feinberg |publisher=Blogs.tampabay.com |date=2010-09-24 |accessdate=2010-10-01 |archive-date=3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003042326/http://blogs.tampabay.com/buzz/2010/09/obama-administration-not-happy-with-bp-claims-czar-feinberg.html |url-status=dead }}</ref> ಲೂಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಫಂಡ್,ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಅಗತ್ಯ ಆಧರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಸಾವು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಾರಾಂಶ. "ಬಿಲ್ ಗಳನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡಿಲ್ಲ,ಅವರು ನನ್ನ ಕಾರನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ,ಅವರು ನನ್ನ ಜೀವವಿಮೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಅವರು ನನ್ನ ಮನೆಯನ್ನೇ ತೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಆಗ ನಾನು ಇವರನ್ನು ಡಯಸಿಸ್ ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು ಕರೆತರುವುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು." "ಲಾಫೊರ್ಚ್ ಸೀ ಫುಡ್"ನ ಹಿಂದಿನ ಮಾಲಿಕರ ಪತ್ನಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wwltv.com/news/Action-Report-Wife-Worries-Disabled-Husband-Could-Die-While-Awaiting-Feinberg-Help-103566224.html |title=ಫಾರ್ ಫೆಮಿಲಿfamily, ರಿಸಿವಿಂಗ್ ಎಮರ್ಜನಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಎ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಡೆತ್ {{!}} wwltv.com {{!}} WWLTV.com News |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114064425/http://www.wwltv.com/news/Action-Report-Wife-Worries-Disabled-Husband-Could-Die-While-Awaiting-Feinberg-Help-103566224.html |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫ ರಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರು ದೂರುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. "ಕೆಲವು ವಾರಗಳಿಂದ ನಾನೂ ಗಲ್ಫ್ ಜನರಿಂದ,ಚುನಾಯಿತ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿಕೆ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಉದಾರತೆಯಿಂದ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಾನು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲದೇ ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ." ಕೇವಲ ಐದೇ ವಾರಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಯನ್ನು BP ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿದೆ.ಈಗಾಗಲೇ ೩೦,೦೦೦ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ $೪೦೦ ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ BP ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ೨ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ನಿಧಿಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://abcnews.go.com/Business/wirestory?id=11726794&page=1 |title=BP Fund Czar Promises Bigger, Faster Claims - ABC News |publisher=Abcnews.go.com |date= |accessdate=2010-10-02}}</ref> ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಪರಿಹಾರ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇನ್ನೂ ೨೦,೦೦೦ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ೧೫,೦೦೦ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ತಾವು ೧,೫೦೦ ದರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.<ref>{{cite web|author=(Press-Register/Victor Calhoun) |url=http://blog.al.com/live/2010/09/business_owners_public_officia.html |title=Business owners, public officials say claims process inequitable &#124; al.com |publisher=Blog.al.com |date= |accessdate=2010-10-02}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕೃತ ೫೨೮ ರಲ್ಲಿ ೧೧೬ ಮಾತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೊಳಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಯಾ ವಹಿವಾಟುದಾರರಿಗೆ ಮರಳಿಸಿ ಇವುಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯ ಬರಲಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ಅರ್ಜಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾಯುವ ಸರದಿಯಲ್ಲಿವೆ.ತಾವು ಅತ್ಯಂತ ಮನ್ವಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ಪಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ಡಜನ್ ಗಟ್ಟಲೇ ಜನ ಗೊಣಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="businessweek.com" /> ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ BP ಹೇಳಿದಂತೆ $೧.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಚೆಕ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="newsobserver.com" /> ಸುಮಾರು ೯೨,೦೦೦ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವವರು ಹಣ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ,ಅಥವಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦ ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿಕೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ೩೧೫,೦೦೦ ಜನರ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲು ಕಂಪನಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕೃತ ಅರ್ಜಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.ಸುಮಾರು ೨೦,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ನೀವು ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ೧೨೫ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನಿತರರು ಹೇಳುವಂತೆ ತಮಗೆ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ದೊರಕಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪರಿಹಾರದ ಚೆಕ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/01/AR2010110104645.html|title=Number of residents denied BP money up sharply|last=Skoloff|first=Brian|work=[[Washington Post]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-11-01|accessdate=2010-11-04|archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101114043120/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/01/AR2010110104645.html|url-status=dead}}</ref> ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್,ಅಸೊಸಿಯೇಟ್ ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್, ಥಾಮಸ್ ಪೆರ್ರೆಲ್ಲಿ ಆವರು ಈ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತೋರಿಸಬೇಕಲ್ಲದೇ ನೊಂದ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆದರ ತೋರುವಂತೆ ಕೆನ್ನೆತ್ ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಈ ಪರಿಹಾರ ಸಂದಾಯ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ DOJ ತನ್ನ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸಂದಾಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಅದು ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>[http://blog.al.com/live/2010/11/justice_dept_official_asks_for.html ] ಜಸ್ಟೀಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫಿಸಿಯಲ್ ಆಸ್ಕಸ್ ಫಾರ್ ಚೇಂಜಿಸ್ ಟು ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.wptv.com/dpp/news/state/doj%3A-oil-fund-administrator-needs-transparency |title=DOJ: ಆಯಿಲ್ ಫಂಡ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ನೀಡ್ಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪರನ್ಸಿ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114064332/http://www.wptv.com/dpp/news/state/doj%3A-oil-fund-administrator-needs-transparency |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪರಿಹಾರ ಧನ ಪಡೆದವರು BP ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಗುರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆದು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ನೀಡಲು ನವೆಂಬರ್ ೨೩ ರ ಗಡವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಗಲ್ಫ್ ನ ವಾಸಿಗಳು ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ದೂರುತ್ತಾರೆ.ಇದನ್ನು ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಕೆಲವು ರಿಯಾಯತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿ ಪ್ರಕಾರ (ನವೆಂಬರ್ ೨೪ ರಂದು ಮತ್ತು ಇದು ಆಗಷ್ಟ್ ೨೩,೨೦೧೩)ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುದಾರರು ತಮ್ಮ ಪರಿಹಾರಧನವನ್ನು ಒಂದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಈ ಪರಿಹಾರ ಧನ ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಅಲಬಾಮಾ ರೆಪ್.ನ ಜೊ ಬೊನ್ನೆರ್ ಅವರು ಜಸ್ಟೀಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈಗಿನ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆದಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಈಗಲೂ ಅದೇ ಜನರನ್ನು ಬಳಸಿ BP ನೀಡಿದ ನಿಧಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೂರುಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರ ವಕ್ತಾರ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸ ಹೊಂದಾಣಿಕೆದಾರರನ್ನು ಎರವಲು ಸೇವೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news| url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703572404575634692765375932.html |title=Feinberg Softens His Stance on Claims From Spill |last1= Hughes |first1=Siobhan |last2 = Dezember |first2 = Ryan | date=2010-11-26 |newspaper=[[The Wall Street Journal]] |publisher=Dow Jones & Company |accessdate=2010-12-19}}</ref> BP ಕಂಪನಿಯ ಕಾನೂನು ಘಟಕದ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ ಅದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಕಾನೂನು ಕಂಪನಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು $೩.೩ ದಶಲಕ್ಷ ಹಣ ನೀಡಿದೆ. ಜೂನ್ ೨೦೧೦ ರ ವರೆಗೆ ಈ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು $೮೫೦,೦೦೦ ರಷ್ಟು ನೀಡಿದೆ.ಇದೇ ತೆರನಾದ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಯು ಅದರ ಗುತ್ತಿಗೆ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಾಂತದ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.<ref>http://www.businessweek.com/ap/financialnews/D9J9I8N02.htm</ref> ====ಬಹುತೇಕ ನಿಧಿಯನ್ನು BP ಗೆ ಮರಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.==== ಸುಮಾರು $೬ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವೆಚ್ಚಗಳೂ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನುಳಿದ $೧೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು BP ಗೆ ಮರಳಿಸಿ ಆಗಷ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರೊಳಗೇ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದಾಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಅವರು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://politics.foxnews.mobi/quickPage.html?page=23877&content=44917545&pageNum=-1 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |archive-date=15 ನವೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115043758/http://politics.foxnews.mobi/quickPage.html?page=23877&content=44917545&pageNum=-1 |url-status=dead }}</ref> ==ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು== [[File:Obamaoilspill.JPG|thumb|ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಒಬಾಮಾ ಡೆಲಿವರ್ಸ್ ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್O.]] {{Main|Reactions to the Deepwater Horizon oil spill}} ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಎಣ್ಣೆಯ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತರು ತಮ್ಮ ದೂರು,ಆಕ್ರೋಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿ,ನಷ್ಟವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಜನರು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಇದರ ಹೊಣೆಯನ್ನು U.S.ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು BP ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊರಬೇಕೆಂದು ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಹೊಸ ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2010}} ==ತನಿಖೆಗಳು== ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨ ರಂದುಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ ಮತ್ತು ಮಿನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ತನಿಖೆಯೊಂದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದವು.<ref name="upstream220410" /> ಮೇ ೧೧ ರಂದು ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಆಡಳಿತವು ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.ಇದರಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಡೆದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite press release |url=http://www.doi.gov/news/pressreleases/Salazar-Launches-Safety-and-Environmental-Protection-Reforms-to-Toughen-Oversight-of-Offshore-Oil-and-Gas-Operations.cfm|title=Salazar Launches Safety and Environmental Protection Reforms to Toughen Oversight of Offshore Oil and Gas Operations|publisher=US department of Interior|date=May 11, 2010|accessdate=2010-05-13}}</ref> ಮೇ ೨೨ ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾ ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಆನ್ ದಿ BP ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಅಂಡ್ ಆಫ್ ಶೋರ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವಂತೆ{{Executive Order|13543}} ಸೂಚಿಸಿದರು.ಇದನ್ನು ಸಹ- ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಸೆನೆಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಬಾಬ್ ಗ್ರಾಹಮ್ ಅಲ್ಲದೇ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಹಿಂದಿನ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಕೆ.ರೆಲ್ಲೆಯ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದರು. ಈ ಕಮಿಶನ್ ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ "ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವೇನು ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮುನ್ನಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ."<ref>{{cite press release |url=https://www.whitehouse.gov/the-press-office/weekly-address-president-obama-establishes-bipartisan-national-commission-bp-deepwa |title=Weekly Address: President Obama Establishes Bipartisan National Commission on the BP Deepwater Horizon Oil Spill and Offshore Drilling |publisher=Whitehouse.gov |date=2010-05-22 |accessdate=2010-06-01 |archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417032733/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/weekly-address-president-obama-establishes-bipartisan-national-commission-bp-deepwa |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.whitehouse.gov/the-press-office/executive-order-national-commission-bp-deepwater-horizon-oil-spill-and-offshore-dri |title=Executive Order- National Commission on the BP Deepwater Horizon Oil Spill and Offshore Drilling (White House, May 22, 2010) |publisher=Whitehouse.gov |date=2010-05-22 |accessdate=2010-06-01 |archive-date=8 ಜನವರಿ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170108050344/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/executive-order-national-commission-bp-deepwater-horizon-oil-spill-and-offshore-dri |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೧ ರಲ್ಲಿ U.S. ಆಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎರಿಕ್ ಹೊಲ್ಡರ್ ಅವರು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಕಾರಣಗಳ ತನಿಖೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="Holder-06-01">[http://www.justice.gov/ag/speeches/2010/ag-speech-100601.html ಆಟರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎರಿಕ್ ಹೊಲ್ಡರ್ ಆನ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್]. U.S. ಡಿಪಾ. ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್. ಜೂನ್ ೨೭, ೨೦೧೦</ref> ಹೊಲ್ಡರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಅಪರಾಧಿಕ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ನಿಯಮಗಳಡಿ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಹಲವು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿತು. ಈ BP ಕಂಪನಿಯೊಂದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕಡಲಾಚೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನೂ ಬಾವಿಯನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ತನಿಖೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream120710">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article221283.ece|title = BP makes progress on new oil capture system|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-07-12|accessdate = 2010-07-12}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಕಮೀಟೀ ಆನ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಹಲವು ವಿಚಾರಣಾ ಪೂರ್ವ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿತು. ಜೂನ್ ೧೭,ರಂದು BP ಕಂಪನಿಯ CEO ಟೊನಿ ಹಾಯ್ರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಮೀಟೀ ಮುಂದೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream170610b">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article218091.ece|title = Congress hammers Hayward|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-17|accessdate = 2010-07-10}}</ref> ಅನದರ್ಕೊ ಮತ್ತು ಮಿಟ್ಸು ಕಂಪನಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನೂ ಆಗಿನ ಸ್ಪೋಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜುಲೈ ೨೨ ರಂದು ಕಮೀಟಿ ಎದುರು ಕರೆಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream090710a">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article221198.ece|title = Anadarko and Mitsui executives set to testify|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-07-09|accessdate = 2010-07-10}}</ref> ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಕಮೀಟೀಯು ಎಲ್ಲ ಸ್ಪೋಟಗಳಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳು ಆತುರದ್ದಾಗಿದ್ದು,ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಸಲಹೆ ಕೇಳದೇ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=BP engineer called doomed rig a 'nightmare well' |url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/06/14/national/main6581586.shtml |accessdate=2010-06-30 |agency=Associated Press |work=CBS News |date=2010-06-14 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144802/http://www.cbsnews.com/stories/2010/06/14/national/main6581586.shtml |url-status=dead }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಂದು ಹೌಸ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಮೀಟೀಯು ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಗೆ ತೈಲ ಬಾವಿಯ ವಿವರದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೊಂಡೊದ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಕಮೀಟೀ ಕೇಳಿತು.<ref name="CITEREFupstream2010a" /> ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನವಹಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref name="nyt0510">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/11/us/11hearings.html?sq=halliburton&st=cse&scp=2&pagewanted=all|date=2010-05-10|title=Nitrogen-Cement Mix Is Focus of Gulf Inquiry|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |first1=Justin |last1=Gillis |first2=John |last2=Broder|postscript=<!--None-->}}</ref> ತೈಲ ಬಾವಿಯ ಬಳಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ.ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆಯು ಅದರ ಚಲಿಸುವ ದಂಡ ಶಿಯರ್ ರಾಮ್ ಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪ್ಯಾನಲ್ ನ್ನು ಪೈಪ್ ರಾಮ್ ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಬದಲಾಗಿ ಟೆಸ್ಟ್ ರಾಮ್ ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಲೌಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ ರೇಖಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ BP ಗೆ ಪೂರೈಸಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಸಮುದ್ರ ತಳಕ್ಕೆ ಅದರ ರಚನೆಯು ಕೊಂಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಚಾಲಿತ ದಂಡಗಳು ಜೋಡನೆಯ ಕೊಂಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.ಇಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಡುವ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಪೋಟವು ರಿಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೊಔಟ್ ನ ಉಪಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಕೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನು ಇನ್ನಿತರ ಸಲಹೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಮೇಲೆ ಆಗಾಗ ನಿಗಾ ಇಡಬಿಕಾದುದು ಅವಶ್ಯ. ಇದರ ಮುಂಚೆ ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸ್ವಿಚ್ (ಮಾನವ ಶಕ್ತಿರಹಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ)ಎಂಬ ವಿಧಾನವು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಜೋಡಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಅವು ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದುದು ಕಂಡು ಬಂತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಎರಡು ನಿಯಂತ್ರಣ ದಂಡಗಳು ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸ್ವಿಚ್ ಚಾಲನೆಗಾಗಿ ನಡೆಸುವಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಡೆಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite document |url=http://energycommerce.house.gov/Press_111/20100512/Stupak.Opening.05.12.2010.pdf |title=Opening Statement, "Inquiry into the Deepwater Horizon Gulf Coast Oil Spill"|date=2010-05-12|author=Bart Stupak, Chairman|publisher=U.S. House Committee on Commerce and Energy, Subcommittee on Oversight and Investigations|accessdate=2010-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100609235740/http://energycommerce.house.gov/Press_111/20100512/Stupak.Opening.05.12.2010.pdf|archivedate=2010-06-09}}</ref> ಟೈರೊನೆ ಬೆಂಟನ್ ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ BBC ಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಜೂನ್ ೨೧ ರಂದು ಈ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಬಳಿ ಅದರ ಸಾಧನದ ಮೇಲೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು.ರಿಗ್ ಬಳಿಯ ಈ ರಿಗ್ ಬಳಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಮತ್ತು BP ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10362139 |title=BP was told of oil safety fault 'weeks before blast' |last=Andersson|first=Hilary|publisher=BBC News |date=2010-06-21|accessdate=2010-06-25}}</ref> ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ '' ನ ಮುಖ್ಯ ಮೆಕಾನಿಕ್ ಆಗಿರುವ ಡೊಗ್ ಬ್ರೌನ್ ಹೇಲುವ ಪ್ರಕಾರ ಮೇ ೨೬ ರಂದು ಜಂಟಿ U.S.ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಮಿನರಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ನ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ BP ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಟ್ರಾಸ್ನ್ ಒಸಿಯನ್ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿತು.ಈ ಸ್ಪೋಟದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ರಾಡಿ ಮಣ್ಣಿನಡಿಯ ಭಾಗ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಇದನ್ನು ತೊಡಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/hearings_bp_representative_ove.html |title=Hearings: BP representative overruled drillers, insisted on displacing mud with seawater |newspaper=Times-Picayune |author=David Hammer |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-26 |archive-date=4 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100604120852/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/hearings_bp_representative_ove.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ BP ಕಂಪನಿಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಈ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು.ರಾಬರ್ಟ್ ಕಲುಜಾ ಅವರು ಫಿಫ್ತ್ ಅಮೆಂಡ್ ಮೆಂಟ್ ನ ಐದನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.ತಾವೇ ತಮಗಾಗಿ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವಿದ್ರಿನೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ BP ಪ್ರತಿನಿಧಿಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾನ್ಸ್ ಫಿಲ್ಡ್ ಟ್ರಾನ್ ಒಸಿಯನ್ ಸಹಾಯಕ ಎಂಜನೀಯರ್ ಕೂಡಾ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/oil_spill_hearings_bp_man_on_d.html |title=Oil spill hearings: BP man on Deepwater Horizon rig refuses to testify, says he will take the Fifth |newspaper=Times-Picayune |author=David Hammer |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-27 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144939/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/oil_spill_hearings_bp_man_on_d.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/05/26/94884/bp-could-be-held-criminally-liable.html#storylink=omni_popular#ixzz0p81cchtN |title=BP worker takes 5th, making prosecution a possibility |author=Erika Bolstad, Joseph Goodman and Marisa Taylor |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-27 |archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110920150029/http://www.mcclatchydc.com/2010/05/26/94884/bp-could-be-held-criminally-liable.html#storylink=omni_popular |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/joint_hearings_resume_in_kenne.html |title=Joint hearings resume in Kenner with a reduced witness list |author=David Hammer |newspaper=Times-Picayune |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-27 |archive-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110123140257/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/joint_hearings_resume_in_kenne.html |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೧೮ ರ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನದಾರ್ಕೊ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಕಂಪನಿಯ CEO ಜಿಮ್ ಹ್ಯಾಕೆಟ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ "ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಹಲವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೋರಿದೆ... BP ಯ ಈ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ದಿಪೂರ್ವಕ ವರ್ತನೆ ಇದೆ."<ref name="Anadarko">{{cite news|url=http://www.marketwatch.com/story/anadarko-points-finger-at-bp-for-gulf-oil-spill-2010-06-18|title=Anadarko points finger at BP on Gulf oil spill|last=Connelly|first=Eileen|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press |date=2010-06-18 |accessdate=2010-06-19}}</ref> ಆದರೆ BP ಯು ಆನದರ್ಕೊ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿತು.ತನ್ನ ಈ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು "ತೈಲದ ಸೋರಿಕೆ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲು ಕೂಡ ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಿತು."<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10356365 |title=BP rejects oil drill partner's 'negligence' claim|work=BBC News |date=June 19, 2010|accessdate=2010-06-30}}</ref> BP ಯು ಅನದರ್ಕೊ ಗೆ $೨೭೨.೨ದಶಲಕ್ಷದ ಬಿಲ್ ವೊಂದನ್ನು ಕಳಿಸಿತು."ನಮ್ಮ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ."<ref name="Lozano" /> US ನ ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಿಗ್ ನ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಒಂದು ವಿಫಲ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮ ಇದನ್ನು ಬಾವಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು.ಅದರಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಫಲ ಬ್ಯಾಟರಿ ದೋಷವಾಗಿತ್ತು.<ref name="BBC 13/5">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8679090.stm |title=Deepwater Horizon blowout preventer 'faulty' – Congress |date=2010-05-13 |publisher=BBC News |accessdate=2010-06-21}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೧೯ ರಂದು ಅಡ್ಮಿ.ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್, BP ಗೆ ಆದೇಶಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂತೆ ತರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref name="Blowout">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/08/20/1646148/bp-to-retain-failed-device-for.html |title=BP to retain failed device for evidence|last=Seibel|first=Mark|work=[[The Sun News]]|date=2010-08-20|accessdate=2010-08-20}}</ref> ಅದೇ ದಿನಾಂಕ ೨೫ ರಂದು BP ಯ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಲೀಶನ್ಸ್ ವಿಭಾಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಹ್ಯಾರಿ ಥೆಯೆರೆನ್ಸ್ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪೈಪ್ ಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು,ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದುದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ "ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೋಜಿಗಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದೆ."<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7964890/Oil-spill-safety-valve-was-wrongly-plumbed-on-rig-says-BP-executive.html |title=Oil spill: safety valve was wrongly plumbed on rig, says BP executive|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2010-08-25|accessdate=2010-08-26 | location=London}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ BP ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿತು.ಇದನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಆರಂಭದ ನಂತರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦ ರಂದು BP ತಮ್ಮ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಗಳು ಇದರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡದ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಡ್ರಿಲ್ ದ್ರವವನ್ನು ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.ರಿಗ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅನಿಲದ ಸೋರಿಕೆ ಕೂಡ ಬಾವಿಯಿಂದ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಅನಾಹುತ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು.ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಈ ಅನಿಲ ಮೇಲೆ ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆದರೆ ಸ್ಪೋಟ ತಪ್ಪಿಸಭ್ದುದಿತ್ತೆಂದು ಅದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ತನಿಖೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹ BP ಯ ಎಂಜನೀಯರ್ ಮತ್ತು ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವದವರು ಏಕೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.ಬಾವಿಯ ಬಳಿಯ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಟ್ಟಿ ಇರದ್ದರಿಂದ ಬಾವಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಹೊರಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಂದರೆ BP ಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ದೂರಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ರಿಗ್ ನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.<ref name="dailymail1" /> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು BP ತನ್ನ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಕುರಿತು ೧೯೩-ಪುಟದ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ BP ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಒತ್ತಡದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಲ್ಲ,ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದರ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿ ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡದ ದ್ರವ ಉಕ್ಕಿ ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ BP ಯು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ನ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕೇಳದೇ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪ ರಂದು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವಂಟರ್ ನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು.ಇದು [[ನಾಸಾ|NASA]]ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ವರದಿಯ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಈ ವರದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ "BP ಕಂಪನಿಯು ಬಾವಿಯ ಉತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರಿತು."<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/09/08/670029/all-eyes-on-bp-report-on-gulf.html|title=All eyes on BP report on Gulf|last1=Weber|first1=Harry R.|last2=Kunzelman|first2=Michael|last3=Cappiello|first3=Dina|work=[[News & Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-09-08|accessdate=2010-09-08|archive-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917110740/http://www.newsobserver.com/2010/09/08/670029/all-eyes-on-bp-report-on-gulf.html|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಆಯೋಗ,ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಮೀಶನ್ ನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅದರ ರಿಗ್ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-11714906|title=Oil spill: BP 'did not sacrifice safety to save money'|publisher=BBC|date= 9 November 2010|accessdate= 12 November 2010}}</ref> ಆದರೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಇದನ್ನು "ಬಾವಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಅವಸರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳೆಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಯಿತು. "ಅಲ್ಲಿ ರಿಗ್ ಮೇಲ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯ ಇರಲಿಲ್ಲ."ಎಂದು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಇಲ್ ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-11720907|title=Gulf oil spill: President's panel says firms complacent|publisher=BBC|date= 9 November 2010|accessdate= 12 November 2010}}</ref> ಆದರೆ ಈ ತನಿಖೆಗಳು ಕಾಂಪ್ಯುಟರ್ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶ ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ.ರಿಗ್ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಿಧಾನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.ಎಂದೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ನ್ನು ಮರು ಚಾಲನೆಗೆ ಆರು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತಗಳ ಬಳಕೆ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಗಿತತೆ ತೋರಿದಾಗ ಈ ಕ್ರಮ ಗೋಚರಿಸಿತು.<ref name="Leo King" /> ನವೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಒಂದು ೧೫ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮಿತಿಯು ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ BP ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು ಅಂದರೆ ಫೆಡರಲ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವರು "ಹತ್ತಿರದ ಅನಾಹುತಗಳ"ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರಿದ್ದಾರೆ"ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿಚಿಗನ್ ನ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವಿಂಟರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಬಾವಿಯ ತೈಲ ಹೊರಬರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ವಾತಾವರಣದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಬಾವಿ ಮುಚ್ಚುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದರೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಾವಿಯ ಈ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ತೈಲ ಹೊರಹೋಗುವುದನ್ನು ಸದೃಢವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ, BP ಯು ಕೊರೆದ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.news-record.com/content/2010/11/17/article/experts_bp_ignored_warning_signs_on_doomed_well|title=Experts: BP ignored warning signs on doomed well|last=Cappiello|first=Dina|work=[[News & Record]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-11-17|accessdate=2010-11-17|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144337/http://www.news-record.com/content/2010/11/17/article/experts_bp_ignored_warning_signs_on_doomed_well|url-status=dead}}</ref> ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯು ರಿಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಪೋಟಕದ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿಲ್ಲ,ಅದಲ್ಲದೇ BP ಕಂಪನಿಯ ಏಕೈಕ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಹಾದಿ ತುಳಿದಂತಾಗಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಇದರ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ BP ಯು ಪ್ರತಿದಿನ $೧.೫ ದಶಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು.ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗಿದೆ. ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಗೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಇವುಗಳು ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಮ್ಯಾಕೊಂಡೊದ ಬಾವಿಯ ಬ್ಲೌ ಔಟ್ ದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ... ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅವುಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ.ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ್ದಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಳವಳಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ."<ref>ಆನ್ [http://ecocentric.blogs.time.com/2010/11/17/oil-spill-the-national-academy-of-engineers-spreads-the-blame-around/ "ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್: ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ಸ್ಪ್ರೆಡ್ಸ್ ದಿ ಬ್ಲೇಮ್ ಅರೌಂಡ್"] - ಬೈ ಬ್ರೇನ್ ವಾಲ್ಶ್- ಎಕೊಸೆಂಟ್ರಿಕ್- ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ - ಟೈಮ್ ಇಂ.</ref> ''ಗ್ರೀನ್ ವೈಯರ್'' ಗೆ ದೊರೆತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ BP PLC,ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಕಂ.ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಗಳು ಸರಣಿಯಂತೆ ಅನಗತ್ಯ ೧೧ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಅನಾಹುತದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಈ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಇವರ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು BP ಕಂಪನಿಯ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಅನಾಹುತದ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಒಂಬತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು BP ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇ ಕಡಲ ತಟದ ಮೇಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಬಾವಿಯ ಕೆಲಸ ಈಗಾಗಲೇ ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಿದ್ದರಿಂದ ಹಣ ಉಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.nytimes.com/gwire/2010/11/23/23greenwire-missing-oil-spill-commission-document-shows-bp-17998.html "ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಡಾಕುಮೆಂಟ್ ಶೊಸ್ BP ಮೇಡ್ ರಿಸ್ಕಿ ಡಿಸಿಜನ್ಸ್ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಟು ಸೇವ್ ಟೈಮ್"]-ಬೈ ಕಾಟೆ ಹೌವೆಲ್ - ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್- ೨೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦.</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಕಂಪನಿಯ ಹಿರಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಜೊಯ್ ಕೆಥ್ ಅವರು ಹೌಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿರುವ U.S.ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್-ಇಂಟರಿಯರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಸಮಿತಿ ಎದುರು ಹೇಳಿದ್ದೆಂದರೆ ತಾವು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇದುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಿದ್ದೆ.ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ದುರಂತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾವು ಎಲ್ಲ್ದಿದ್ದರೆಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ನ ರಿಗ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದಿನ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾನಿಟರ್ ಚಾರ್ಟ್ ನಿಂದ ಹೊರಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಅದು ತೋರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಬಾವಿ ಆಗ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಪೋಟಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಬ ಶೇರುಗಳು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವು,ಯಾವಾಗ ಅವರ ಪ್ರವೇಶದಸುದ್ದಿ ತಲುಪಿತೋ ಆಗ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಕಾಣಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.businessweek.com/news/2010-12-07/halliburton-worker-on-smoke-break-missed-bp-well-data.html|title=Halliburton Worker on Smoke Break Missed BP Well Data|first=Joe|last=Carroll|work=Bloomberg Businessweek|date=7 December 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೩ ರಲ್ಲಿ U.S.ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಬೋರ್ಡ್ ಮಂಡಳಿಯು ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ಒಸಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ ಫೊರ್ಸ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ತನ್ನ ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿತು.ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ ತನಿಖೆ ಅರಂಭವಾಗಿತ್ತು,ಅದಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ನಿವ್ ಒರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಹತ್ತಿರದ [[ನಾಸಾ|NASA]]ಸಮೀಪ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಕೆಲವು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇದು ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.ಮಂಡಳಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮೆಮರಾನ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇವರುಗಳು ಈ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ತಯಾರಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಡೆಟ್ ನಿರ್ಸ್ಕೆ ವೆರಿಟಾಸ್ ಇದರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಬೇಕು ಇಲ್ಲವೆ ಅದರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವಂತೆ ಅದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಬೋರ್ಡ್ ನ "ಈ ಆರೋಪಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಧಾರರಹಿತವಾಗಿವೆ."<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/12/23/879871/fed-panel-oil-spill-evidence-tests.html|title=Fed board: In a statement Keep companies away from oil spill evidence|last=Weber|first=Harry R.|work=[[News & Observer]]|publisher=[[Associated Press]]|date=2010-12-24|accessdate=21010-12-24|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101227010411/http://www.newsobserver.com/2010/12/23/879871/fed-panel-oil-spill-evidence-tests.html|url-status=dead}}</ref> === ತಪ್ಪುಗಳ ಹುಡುಕಾಟ === ಜನವರಿ ೫,೨೦೧೧ <ref name="telegraph-finalreport">{{cite news|title=Obama oil spill commission's final report blames disaster on cost-cutting by BP and partners|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/8242557/Obama-oil-spill-commissions-final-report-blames-disaster-on-cost-cutting-by-BP-and-partners.html|accessdate=6 January 2011|newspaper=The Telegraph|date=January 5, 2011}}</ref> ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ವ್ಹೈಟ್ ಹೌಸ್]] ನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ತನಿಖಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಈ ತೈಲ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಕಂಪನಿಗಳ ತಪ್ಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="osc-final-report">{{cite web | title = Deep Water: The Gulf Oil Disaster and the Future of Offshore Drilling | url = http://www.oilspillcommission.gov/final-report | author = National Commission on the BP Deepwater Horizon Oil Spill and Offshore Drilling | publisher = US Government | date = January 2011 | accessdate = 12.01.2011 | archive-date = 13 ಜನವರಿ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110113023620/http://www.oilspillcommission.gov/final-report | url-status = dead }}</ref> ಇಲ್ಲಿ BP,ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿವೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ಪೋಟ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಪ್ಯಾನಲ್ ತನ್ನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="msnbc-finalreport">{{cite news|title=Panel: BP, others made risky decisions before spill|url=http://www.msnbc.msn.com/id/40932419/ns/us_news-environment/|accessdate=6 January 2011|newspaper=Associated Press|date=January 5, 2011|archive-date=9 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110109080122/http://www.msnbc.msn.com/id/40932419/ns/us_news-environment|url-status=dead}}</ref> ಈ ವರದಿ ಅಹಿಳುವಂತೆ:"ಇದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೋ BP,ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮ್ಯಾಕೊಂಡೊ ಬ್ಲೊಔಟ್ ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.ಆದರೆ ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಣ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾದರೂ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಫಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿವೆ."<ref name="msnbc-finalreport" /><ref name="ksfr-finalreport">{{cite news|last=Rascoe|first=Ayesha|title=BP, firms made risky decisions before spill: report|url=http://www.publicbroadcasting.net/ksfr/news.newsmain/article/0/0/1745366/Business/BP..firms.made.risky.decisions.before.spill.report|accessdate=6 January 2011|newspaper=Reuters|date=January 5, 2011|archive-date=17 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110117010631/http://www.publicbroadcasting.net/ksfr/news.newsmain/article/0/0/1745366/Business/BP..firms.made.risky.decisions.before.spill.report|url-status=dead}}</ref> ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ BP ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ,"ಆಯೋಗದ ತನಿಖಾ ವರದಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆ ರೂಪದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ.ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೂ BP ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದೆ."<ref name="nyt-finalreport">{{cite news|last=Broder|first=John M.|title=Blunders Abounded Before Gulf Spill, Panel Says|url=https://www.nytimes.com/2011/01/06/science/earth/06spill.html?_r=1&ref=gulfofmexico2010|accessdate=6 January 2011|newspaper=New York Times|date=January 5, 2011}}</ref> ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ದೂರಿದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜವಾದ ಸ್ಪೋಟ ಸಂಭವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ BP ಕಂಪನಿಯು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದನ್ನು ಅದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದೆ.<ref name="wpost-finalreport">{{cite news|last=Mufson|first=Steven|title=BP, Transocean, Halliburton blamed by presidential Gulf oil spill commission|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/01/05/AR2011010504631.html|accessdate=6 January 2011|newspaper=The Washington Post|date=January 5, 2011}}</ref> ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು BP ಯ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಅದು ಯಾವಾಗ ಬಾವಿಯ ಗೋಡೆಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಹಾಕಿತೋ ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾಯಿತೆಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="nyt-finalreport" /><ref name="startribune-finalreport">{{cite news|title=Panel: Without changes in oil industry and government, BP-like spill could happen again|url=http://www.startribune.com/nation/112965894.html|accessdate=6 January 2011|newspaper=Star Tribune|date=January 5, 2011|author=Cappiello, Dina|author2=Weber, Harry R.|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144605/http://www.startribune.com/nation/112965894.html|url-status=dead}}</ref> ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು BP ಅಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ದೂಷಿಸಿದೆ.BP ಕಂಪನಿಯು ಸದೃಢವಾದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಾಂಡ್ ಲಾಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="wpost-finalreport" /> ವರದಿಯಲ್ಲಿ BP ಯು ಒಂಬತ್ತು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="nyt-finalreport" /><ref name="startribune-finalreport" /> ಅಲ್ಲಿ ಸಿಮಂಟ್ ನ ಬಲ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಉಪಕರಣ ಬಳಸದೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರವೆನಿಸಿದೆ.<ref name="msnbc-finalreport" /> ಇನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ವಿಫಲವಾದ ಒತ್ತಡ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.<ref name="nyt-finalreport" /> ಇನ್ನೊಂದೆಂದರೆ ಪೈಪ್ ನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಹಾಕಿ ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="msnbc-finalreport" /> ಅಧ್ಯಯನವು ತನ್ನ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಇಂತಹ ಘಟನೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ದವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಮಾಕೊಂಡೊ ಆಡಳಿತವನ್ನು ದೂರಿ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ತಯಾರಿಸಿದೆ.<ref name="nyt-finalreport" /><ref name="startribune-finalreport" /> {{quote|Better management of decision-making processes within BP and other companies, better communication within and between BP and its contractors and effective training of key engineering and rig personnel would have prevented the Macondo incident.}} ಸಮಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳೂ ಸಹ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಪರಿಜ್ಞಾನವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.ನಿರ್ಧಾರ ತೈಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿವೆ ಎಂದೂ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.<ref name="ksfr-finalreport" /> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{Portal box|United States|Environment}} *ಟೈಮ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹೊರೈಸನಾಯಿಪ್ ಸ್ಪಿಲ್ *ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದುರಂತಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ-ಸೋರಿಕೆ *Ixtoc I ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ (೧೯೭೯) *ಪೈಪರ್ ಅಲ್ಫಾ (೧೯೮೮) *ಎಕ್ಸಾನ್ ವಲ್ಡೆಜ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ (೧೯೮೯) *ಪ್ರುಧೊಯ್ ಬೇ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ (೨೦೦೬) *ಆಫ್ ಶೋರ್ ಆಯಿಲ್ ಅಂಡ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಇನ್ ದಿ US ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ *ಆಯಿಲ್ ಪಾಲ್ಯುಶನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ೧೯೯೦ *ಯುನ್ಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ (ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್) *ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಆನ್ ದಿ BP ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಅಂಡ್ ಆಫ್ ಶೋರ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ *ಫೈಯರ್ಕೇನ್ *ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮಿಕ್ಸಿಕೊ ಫೌಂಡೇಶನ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|colwidth=25em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Deepwater Horizon oil spill}} {{Sister project links|q=no |v=no |wikt=no |b=no |s=no}} *[http://www.oilspillcommission.gov/ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಮೀಶನ್]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514032307/http://www.oilspillcommission.gov/ |date=14 ಮೇ 2012 }} ಫೈನಲ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ಟು ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ *[http://bridgethegulfproject.org/ ಬ್ರಿಜ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್] ಸ್ಟೊರಿ ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಲೆಡ್ ಬೈ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ *[http://www.restorethegulf.gov/ RestoreTheGulf.gov] ಅಧಿಕೃತ U.S. ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್, ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ-ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು *[https://www.whitehouse.gov/issues/energy-and-environment/deepwater-bp-oil-spill ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170117061251/https://www.whitehouse.gov/issues/energy-and-environment/deepwater-bp-oil-spill |date=17 ಜನವರಿ 2017 }} at Whitehouse.gov *[http://deepwaterhorizon.noaa.gov/ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್, ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707200242/http://deepwaterhorizon.noaa.gov/ |date=7 ಜುಲೈ 2017 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್Oceanic ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯ್ರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA) *[http://www.deepwaterinvestigation.com/ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಜಾಯಿಂಟ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531023339/http://www.deepwaterinvestigation.com/ |date=31 ಮೇ 2012 }} ಬೈ ದಿ U.S. ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಮಿನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ *[http://www.bp.com/extendedsectiongenericarticle.do?categoryId=40&amp;contentId=7061813 ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ರಿಸ್ಪೊನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100530063943/http://www.bp.com/extendedsectiongenericarticle.do?categoryId=40&contentId=7061813 |date=30 ಮೇ 2010 }} ಫ್ರಾಮ್ BP,ಇನ್ಕ್ಲುಡಿಂಗ್ ಲೈವ್ ವಿಡಿಯೊ ಫೀಡ್ ರೈಜರ್ *[http://www.deepwater.com/fw/main/Home-910.html ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100822042535/http://www.deepwater.com/fw/main/Home-910.html |date=22 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }} – ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ *[http://ocean.si.edu/ocean-and-you/gulf-oil-spill/ ಸ್ಮಿತ್ ಸೊನಿಯನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಪೊರ್ಟಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100704120112/http://ocean.si.edu/ocean-and-you/gulf-oil-spill/ |date=4 ಜುಲೈ 2010 }} *[http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ ಜಿಯೊಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ವೆಬ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100622174549/http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ |date=22 ಜೂನ್ 2010 }} ಡಿಸ್ಪ್ಲೆಯಿಂಗ್ ದಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ವರ್ಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ರಿಸ್ಪೊನ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್(ERMA). *[https://web.archive.org/web/20101009120807/http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/incident_response/STAGING/local_assets/downloads_pdfs/Deepwater_Horizon_Accident_Investigation_Report.pdf BP ರಿಪೊರ್ಟ್ ಆನ್ ಆಕ್ಸ್ಡೆಂಟ್, ಸೆ. 8, 2010, 14 Mb pdf download] ;ಲೀಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ಸ್ *[http://www.governor.alabama.gov/oilspill/ ಅಲಬಾಮಾ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಆಫೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110118101417/http://governor.alabama.gov/oilspill/ |date=18 ಜನವರಿ 2011 }} *[http://www.dep.state.fl.us/deepwaterhorizon/ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ (DEP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520121612/http://www.dep.state.fl.us/deepwaterhorizon/ |date=20 ಮೇ 2012 }} *[http://emergency.louisiana.gov/ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ.][http://emergency.louisiana.gov/ Louisiana.gov] *[http://www.deq.state.ms.us/MDEQ.nsf/page/Main_OilSpillLinksandPublicInformation2010?OpenDocument ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ DEQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620074732/http://www.deq.state.ms.us/MDEQ.nsf/page/Main_OilSpillLinksandPublicInformation2010?OpenDocument |date=20 ಜೂನ್ 2010 }} ;ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮ *[http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7823441/BP-oil-spill-rescuing-the-wildlife-caught-in-the-slick.html ] ರ್ಸ್ಕುಯಿಯಿಂಗ್ ದಿ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಕಾಟ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಲಿಕ್ *[http://www.c-spanarchives.org/videoLibrary/blog/?p=485 ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120150735/http://www.c-spanarchives.org/videoLibrary/blog/?p=485 |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಆನ್ ''C-SPAN'' ವಿಡಿಯೊ ಲೈಬ್ರರಿ *[http://edition.cnn.com/SPECIALS/2010/gulf.coast.oil.spill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} on ''CNN'' *[https://www.theguardian.com/environment/bp-oil-spill ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಆನ್ ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' *[http://www.chron.com/oilspill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120144334/http://www.chron.com/oilspill/ |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿ''ಹೌಸ್ಟನ್ ಕ್ರೊನಿಕಲ್'' *[https://web.archive.org/web/20100515054357/http://www.latimes.com/news/science/environment/oil/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ''ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಗ್ರೀನ್ ಸ್ಪೇಸ್ *[https://web.archive.org/web/20100720120453/http://www.miamiherald.com/oilspill/index.html ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ''ದಿ ಮಿಯಾಮಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' *[http://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/subjects/o/oil_spills/index.html ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಆನ್ ''ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' *[http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110123134457/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/ |date=23 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕಾಯುನ್ (ನಿವ್ ಒರ್ಲೆನ್ಸ್)'' *[http://www.al.com/news/gulf-oil-spill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ''ಪ್ರೆಸ್-ರಜಿಸ್ಟ್ಯರ್ (ಮೊಬೈಲ್, ಅಲಬಾಮಾ)'' *[http://topics.wsj.com/subject/D/deepwater-horizon-oil-spill/6051 ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ''ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್'' *{{WhoRunsGov|Issues/Environment/BP_Oil_Spill|Full coverage}} *[http://www.grittv.org/?s=BP+ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ''GRITtv'' *[http://www.nbc-2.com/Global/category.asp?C=186684&amp;nav=menu567_1_12 ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100810045126/http://www.nbc-2.com/Global/category.asp?C=186684&nav=menu567_1_12 |date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }} ಫ್ರಾಮ್WBBH-TV *[http://topics.gannett.com/oil+spill/?template=news-press ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120144941/http://topics.gannett.com/oil+spill/?template=news-press |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ನಿವ್ಜ್ -ಪ್ರೆಸ್ (Ft. Myers, FL) ;ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ *[http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ದಿ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟು BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100622174549/http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ |date=22 ಜೂನ್ 2010 }} (GeoPlatform.gov) *[http://oilspill.skytruth.org/ ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್] ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಅಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್ ಫಾರ್ ಸಿಟಿಜನ್ ರಿಪೊರ್ಟಿಂಗ್ (SkyTruth.org) *[https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/01/us/20100501-oil-spill-tracker.html ಮ್ಯಾಪ್ ಅಂಡ್ ಎಸ್ಟಿಮೇ ಆಫ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಡ್] (ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್) *[https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/27/us/20100527-oil-landfall.html ವ್ಹೇರ್ ಆಯಿಲ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಮೇಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫಾಲ್] (ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್) ;ಬಿಂಬಗಳು *[http://gohsep.la.gov/oilspill.aspx ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ 2010 ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟೆಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಜೆಕ್ಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120203728/http://gohsep.la.gov/oilspill.aspx |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಅರ್ತ್ *[http://www.ireport.com/docs/DOC-435316?hpt=C2 ರಿಗ್ ಫೈಯರ್ ಆಟ್ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 21, '10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100426123407/http://www.ireport.com/docs/DOC-435316?hpt=C2 |date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 }} ವಿಡಿಯೊ ಆಟ್ ''CNN'' iReport *[http://cimss.ssec.wisc.edu/goes/blog/archives/5240 GOES-13 ಸ್ಯಾಟ್ ಲೈಟ್ ಇಮೇಜಿಸ್] ಆನ್ ದಿ CIMSS ಸ್ಯಾಟ್ ಲೈಟ್ ಬ್ಲಾಗ್ ;ಎನಿಮೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ಅಂಡ್ ಸೀಲಿಂಗ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ *[http://www.bbc.co.uk/news/10317116 BBC ನಿವ್ಜ್- ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಎನಿಮೇಶನ್ ಟು ದಿ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಲಾಕಿಂಗ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್] *[https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/25/us/20100525-topkill-diagram.html ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್] ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೊಡೆಡ್ ವಿವ್ ಡೈಗ್ರಾಮ್ ಆನ್ ದಿ ಮೆಥೆಡ್ಸ್ ಯುಜ್ಡ್ ಟು ಸ್ಟಾಪ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ;ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಕೋರ್ಸಸ್ *[http://www.ias.umn.edu/courses.php ವಿಡೊಜ್ ಆಫ್ ಕೋರ್ಸ "ಆಯಿಲ್ ಅಂಡ್ ವಾಟರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120150223/http://www.ias.umn.edu/courses.php |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಟಾಟ್ ಬೈ ಬಾಬ್ ಗಿಲ್ಮೆರ್, ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ, ಫಾಲ್ ೨೦೧೦ {{Deepwater}} {{BP}} {{Commonscat|Deepwater Horizon oil spill}} {{DEFAULTSORT:Deepwater Horizon Oil Spill}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಆಯಿಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] [[ವರ್ಗ:2010 ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಲೂಸಿಯಾನಾ]] [[ವರ್ಗ:BP]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೇಮ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ದುರಂತಗಳು]] r9bt49rfgv193hnaga4tgvv57jrlih2 0 27498 1372875 1313536 2026-05-06T13:56:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372875 wikitext text/x-wiki {{ Infobox World Heritage Site | WHS = Khajuraho Group of Monuments | Image = [[Image:Khajuraho5.jpg|275px|A typical temple at Khajuraho with divine couples. Note lace-like ornamentation on the major and the minor shikharas.]] | State Party = {{IND}} | Type = Cultural | Criteria = i, iii | ID = 240 | Region = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|Asia-Pacific]] | Year = 1986 | Session = 10th | Link = http://whc.unesco.org/en/list/240 }} ಭಾರತದ [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]]ದ ಚತಾರ‍್ಪುರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ, ಆಗ್ನೆಯ [[ನವ ದೆಹಲಿ]]ಗೆ {{convert|620|km|mi|0|abbr=off}} ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಖಜುರಾಹೊದಲ್ಲಿರುವ{{Lang-hi|खजुराहो}} '''ಖಜುರಾಹೊ ಸ್ಮಾರಕಗಳು''' ಭಾರತದ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗ ಭಾರತದ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಮತ್ತು ಜೈನ [[ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಕಾಮ ಪ್ರಚೋಧಕ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಖಜುರಾಹೊ ಸ್ಮಾರಕಗಳು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರದೇಶದ]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾರತದ "ಏಳು ಅಚ್ಚರಿಗಳ"ಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಖಜುರಾಹೊ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪುರಾತನ ಕಾಲದ "ಖರ್ಜೂರವಾಹಕ", ಇದು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]]ದ ಶಬ್ದಗಳಾದ ''ಖರ್ಜೂರ'' = ಡೇಟ್ ಪಾಮ್ ಮರ ಮತ್ತು ''ವಾಹಕ'' = "ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವವ" ಇವುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದೆ. ==ಪಟ್ಟಣ== {{Infobox Indian Jurisdiction | native_name = Khajuraho | type = city | latd = 24.85 | longd = 79.93 | locator_position = right | state_name = Madhya Pradesh | district = [[Chhatarpur district|Chhatarpur]] | leader_title = | leader_name = | altitude = 283 | population_as_of = 2001 | population_total = 19282 | population_density = | area_magnitude= sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = | vehicle_code_range = | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} '''ಖಜುರಾಹೊ''' ({{Lang-hi|खजुराहो}}) ಭಾರತದ [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]]ದ ಚತಾರ‍್ಪುರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, [[ಭಾರತ]]ದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರವಾದ [[ನವ ದೆಹಲಿ]]ಯ {{convert|620|km|mi|0|abbr=off}} ಆಗ್ನೆಯ ಭಾಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಖಜುರಾಹೊವು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಧ್ಯಯುಗದ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಹಾಗೂ ಜೈನ [[ದೇವಸ್ಥಾನ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಖಜುರಾಹೊ ಸ್ಮಾರಕಗಳು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ, ಮತ್ತು ಭಾರತದ "ಏಳು ಅಚ್ಚರಿಗಳ"ಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಖಜುರಾಹೊ ಹೆಸರು ಪುರಾತನವಾದ "ಖರ್ಜೂರವಾಹಕ" ದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಶಬ್ದವಾದ ''ಡೇಟ್ ಪಾಮ್'' ಅರ್ಥದ ''ಖರ್ಜೂರ'' ಶಬ್ದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. === ಭೌಗೋಳಿಕತೆ === ಖಜುರಾಹೊ {{Coord|24.85|N|79.93|E|}}.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/35/Khajuraho.html ಫಾಲಿಂಗ್‌ ರೇನ್ ಜಿಯೊನೊಮಿಕ್ಸ್, ಇಂಕ್, -ಖಜುರಾಹೊ]</ref> ರಲ್ಲಿದ್ದು ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸರಾಸರಿ 295 ಮೀಟರ್ (967 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. === ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ === {{As of|2001}}ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ <ref>{{GR|India}}</ref> ಪ್ರಕಾರ 160,245ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 52ರಷ್ಟು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 48ರಷ್ಟು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಖಜುರಾಹೊ ಶೇಕಡ 53ರಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಶೇಕಡಾ 5.5ರಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಶೇಕಡಾ 62ರಷ್ಟು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 43ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಖಜುರಾಹೊದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 10ರಷ್ಟು ಆರು ವರ್ಷದ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು. == ಇತಿಹಾಸ == 27ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ (500-400 ಬಿಸಿಇ){{when|date=December 2010}} ಮ್ಲೆಚ್ಛ ದಾಳಿಕೋರರು ಅಥವಾ ದರೋಡೆಕೋರರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದತ್ತ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.{{fact|date=December 2010}} ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲ ಬರ್ಗುಜಾರ್ ರಜಪೂಥರು ಮಧ್ಯಭಾರತದತ್ತ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಇವರು [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಳಿದರು. ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ಧುಂಧಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹಳೆಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧುಂಧೇಲ್ ಅಥವಾ ಧುಂಧೇಲಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬುಂದೇಲರು ಅಥವಾ ಚಂಡೇಲರು ಎಂದು ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ಅಧಿಕಾರ ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದವರ ಗೋತ್ರವು ಕಾಶ್ಯಪವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಬರ್ಗುಜಾರ್‌‍ಗಳೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಗುಜಾರಾ-ಪ್ರತಿಹರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಂತ ರಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. 500ರಿಂದ 1300ರ ವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಬರ್ಗುಜಾ‌ರ್‌ರರು ಕಲಿಂಜರ್ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ನೀಲಕಂಠ ಮಹಾದೇವ್ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಹ ಕಟ್ಟಿದರು. ಇದನ್ನು [[ಶಿವ|ಶಿವನ ಭಕ್ತ]]ರಾಗಿ ಸಾರಿಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಬರೋಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಂತೆಯೇ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಈ ನಗರವು ಚಂಡೇಲಾ ರಜಪೂತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. 10-12ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಹಿಂದೂ ರಾಜಮನೆತನದವರು ಆಳಿದ್ದರು. ಕಲಿಂಜರ್‌ ಇದು ಚಂಡೇಲಾರ ರಾಜಕೀಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಶ, ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ 200 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕಜುರಾಹೋ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕ್ರಿ.ಶ. 950ರಿಂದ 1150ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಂಡೇಲಾ ರಾಜಧಾನಿಯು ಮಹೋಬಾಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಕಜರಾಹೋ ಸ್ವಲ್ಪದಿನದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ವೈಭವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು. ಕಜರಾಹೋದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಚಂಡೇಲಾ ರಾಜರು ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜದಾನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಎಂಟು ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಜಾತಿಯ ಚಿನ್ನದ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಈ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು 80 ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ 25 ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಈಗ ಕಾಪಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿವೆ.{{convert|20|km2|mi2|0}} ಈಗ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಭಾರತೀಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಕಜರಾಹೋ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಈ ದೇವಾಸ್ಥಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ಅರಿವಿದ್ದು, ಅದರ ನಿರ್ವಣಗೂ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದರು. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಕಾಡು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತು. == ಶಿಲ್ಪಕಲೆ == ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಮೂರು ಭೌಗೋಳಿಕ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕಜುರಾಹೋ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮರಳು ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರು ಇದಕ್ಕೆ ಗಾರೆಯನ್ನು ಮಾಡದೇ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಕೂರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಈ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಘನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಾದ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾದ ಕೊಂಡಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧಾರಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ತೊಲೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 20 ಟನ್ ತೂಕದ ಬೃಹತ್ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>"ಲೊಸ್ಟ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌‍ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಮಸೂತ್ರ" ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್</ref> [[File:Khajuraho-Lakshmana temple.JPG|thumb|ಖಜುರಾಹೊದಲ್ಲಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಂಚಾಯತನ ದೇವಸ್ಥಾನನಾಲ್ಕು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇನ್ನೊಂದು ನೋಟ]] ಈ ಕಜುರಾಹೋ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು ನೈಜತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಇವುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಪಿಲಾನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಿರ್ಲಾ ಇನ್‌‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಆಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್‌‍ನ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ [[ಸರಸ್ವತಿ]] ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಜುರಾಹೋ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. == ಕಾಲಘಟ್ಟ == ಈ ಮೇಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನಾವಳಿಗಳನ್ನು ಡಾ. ಕನ್ಹೈಯಲಾಲ್ ಅಗರ್ ವಾಲ್ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಖಜುರಾಹೊ, ಕನ್ನಯ್ಯಾ ಲಾಲ್ ಅಗರ್‌ವಾಲ್, ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್ ಇಂಡಿಯಾ, 1980 (ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ)</ref> {| class="wikitable sortable sortable" | '''Sequence''' '''ಆಧುನಿಕ ಹೆಸರುಗಳು''' |'''ಮೂಲ ದೇವರು''' | '''ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು''' |- ೧ | ಚೌಸತ್‌‍ ಯೋಗಿನಿ | 64 ಯೋಗಿನಿಯರು |ಪೂರ್ವ 9ನೇ ಶತಮಾನ. |- | 2 | ಬ್ರಹ್ಮಾ | ಬ್ರಹ್ಮಾ | ಪೂರ್ವ ಗುಂಪು |- 3 | ಲಾಲ್‌ಗುಣ್ ಮಹಾದೇವ | ಶಿವಾ | ಆರೋಪಿತ 2ನೇ |- | 4 | ಮಾತಂಗೇಶ್ವರ | ಶಿವಾ | ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಆರಾಧನೆ |- 5 | ವರಾಹ | ವರಾಹ | |- | 6 | ಲಕ್ಷ್ಮಣ | ವೈಕುಂಠ ವಿಷ್ಣು | ಲಕ್ಷವರ್ಮಾ ಶಾಸನ |- | 7 | ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ | ಆದಿನಾಥ | 954 ಕ್ರಿ.ಶ ಪಾಹಿಲಿ ಶಾಸನ, [[ಖಜುರಾಹೊ|ಜೈನ ಮೂಲ]] |- | 8 | ವಿಶ್ವನಾಥ | ಶಿವಾ | 1059ರ ದಂಗೆಯ ಶಾಸನ |- | 9 | ದೇವಿ ಜಗದಂಬೆ | ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಆದರೆ ಈಗ ಪಾರ್ವತಿ | |- | 10 | ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ | ಸೂರ್ಯ | |- | 11 | ಕಂಡರಿಯ ಮಹಾದೇವ | ಶಿವಾ | ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಂತ |- | 12 | ವಾಮನ | ವಾಮನ | ಪೂರ್ವ ಗುಂಪು |- | 13 | ಆದಿನಾಥ |ಜಿನಾ | ಜೈನ ಮೂಲ |- | 14 | ಜಾವರಿ | ವಿಷ್ಣು | ಪೂರ್ವ ಗುಂಪು |- | 15 | ಚತುರ್ಭುಜ | ವಿಷ್ಣು | ದಕ್ಷಿಣದ |- | 16 | ದೂಲದೇವ್ | ಶಿವಾ | ದಕ್ಷಿಣ ಕೊನೆ |- | 17 | ಗಂಟೆ | ಜಿನಾ | ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಕಾಲಮ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. |} ==ಶಿಲ್ಪಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆತ್ತನೆಗಳು== ಖಜುರಾಹೊ ದೇವಾಲಯಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧೀ ಅಥವಾ ಶೃಂಗಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೆಲವು ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಶೃಂಗಾರ ಕಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ, ಈ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ತರಗಳ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ತನ್ನ ಒಳಗೋಡೆಯ ಹೊರ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಶೃಂಗಾರಮಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಂತಹ ಶೃಂಗಾರಮಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳ ಹಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ದೇವರನ್ನು ನೋಡಬಯಸುವವರು ತಮ್ಮ ಲೈಂಗಿಕ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಶರೀರದ ಇತರ ಗುಣಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೇ ಬಿಟ್ಟು ಒಳಬರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿವೆ. ದೈವತ್ವವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಈ ದೇವಾಲಯದ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಕಾಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾರೀರಿಕ ಗುಣಧರ್ಮಗಳ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ "ಆತ್ಮ" ದಷ್ಟೇ ಪರಿಶುದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲ್ಪಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ಲೈಂಗಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಭಾಗದ ಬಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆ ಕಲೆಗಳು ಮಾನವರನ್ನು, ಮಾನವ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲದೆ, ಜೀವನದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕೆಲವು 10% ರಷ್ಟು ಕೆತ್ತನೆಗಳು ದೇವರನ್ನು ತೋರಿಸದೇ ಕೇವಲ ಜನರ ನಡುವಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೇ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದು ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನೇ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಉಳಿದವುಗಳು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯನ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳ ಹಲವು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು, ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಕುಂಬಾರರು, ರೈತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಜನಪದರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿವೆ. ಆ ಲೌಕಿಕ ಚಿತ್ರಣಗಳು ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗಿಂತ ತುಸು ದೂರದಲ್ಲಿವೆ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯೆಂದರೆ, ಹಳೆಯ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳಿರುವ ಖಜುರಾಹೊ ಒಂದು "ದೇವಾಲಯ"ವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ದೇವರುಗಳ ನಡುವಿನ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿವೆ ಎಂಬುದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.liveindia.com/khajuraho/8a.html |title="ಖಜುರಾಹೊ", liveindia.com |access-date=2011-01-28 |archive-date=2013-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131217101705/http://www.liveindia.com/khajuraho/8a.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕನ್ನಾಷ್‌‍ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ''ಕಾಮಸೂತ್ರ'' ದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕನ್ನಾಷ್ "ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಮಧುರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 10ರಷ್ಟು ಖಜುರಾಹೊ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಶೃಂಗಾರಕಲೆಯ ಪರಮಾವಧಿಯಾಗಿವೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ : "ಮನಮೋಹಕವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಗೋಡೆಯ ಹೊರಭಾಗದ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಬಳುಕುವ, ತುಂಬಿದ ನಿತಂಬ ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾದ ಸ್ತನಗಳುಳ್ಳ ಸುಂದರ ತರುಣಿಯರು ತಮ್ಮ ಸಮೃದ್ಧ ಸುಂದರ ಆಕೃತಿಯ ಆಭರಣಾಲಂಕೃತ ಶರೀರವನ್ನು ಅಮೋಘವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತುಂಬು ಮೈಯ ''ಅಪ್ಸರೆಯರು'' ಶಿಲೆಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಮುಖಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾದನಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸುತ್ತಿರುವ, ತಮ್ಮ ಕೇಶರಾಶಿಯನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ, ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ, ನರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ನಡುಕಟ್ಟನ್ನು ಎಡೆಬಿಡದೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೆರೆದು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳ ಮೂಲಕ ಭೋಗವಿಲಾಸೀ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಸ್ವರ್ಗಸದೃಶ ಸುಂದರ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ದಟ್ಟವಾದ ಗೃಧ್ರ ಸಿಂಹಗಳ ಸಾಲು, ಕಾಪಾಡುವ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ, ಬೆಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ''ಮೈಥುನ'' ಗಳ ಅಥವಾ ಪ್ರೇಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೋಡಿಗಳೂ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿವೆ" <gallery widths = "160px" heights = "150px" > Image:Kandariya mahadeva temple.jpg <!--| thumb -->| Kandariya Mahadeva temple <!-- in the following image, I removed |thumb| attribute originally in [[image]] tag --> Image:Khajuraho 043A.jpg | Chaturbuj Temple Image:Lakshman Temple 3.jpg | Lakshman temple Image:Lakshman Temple 4.jpg | Lakshman temple Image:Lakshman Temple 5.jpg | Lakshman temple Image:Lakshman Temple 6.jpg | Lakshman temple Image:Lakshman Temple 8.jpg | Lakshman temple Image:Lakshman Temple 9.jpg | Lakshman temple Image:Khajuraho outside wall.jpg | Outside wall of one of the temples </gallery> ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವರೂಪವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು "''ಕಾಮಸೂತ್ರ'' ದೇವಾಲಯ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳು ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಸಚಿತ್ರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳು ವಾತ್ಸಾಯನನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಮಸೂತ್ರಗಳ ತತ್ವಚಿಂತನೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. "ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನಿವರ್ಚನೀಯ ಮೋಹಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ದೈವಿಕ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತತೆ, ಸಮೃದ್ಧತೆಯ ಅಧ್ಬುತ ಸಂಯೋಗದ ಕಲಾಕೃತಿ"ಗಳಾಗಿ ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮಾನವರ ಜನ್ಮ ನೀಡುವ (ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೋಗಾಸಕ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಸಹಿತ ಆಧಾರವನ್ನು ಹುಸಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯೋದ್ಧೇಶದಿಂದ ಕಡೆದ ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಇತರರಿಗೆ ಕೇಡನ್ನೆಣಿಸುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ "ಸಾಂಕೇತಿಕ-ಮನೋಜ್ಞ ರೇಖಾಕೃತಿಗಳು ಅಥವಾ ''ಯಂತ್ರಗಳು'' ". ಸ್ವಭಾವ ಸಹಜ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿಯಮಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲಾತ್ಮಕ ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಲೈಂಗಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದು ಪುರುಷನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರಭುವಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ''ಅಲಂಕಾರ'' ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book | author=McConnachie, James | title=The Book of Love, the Story of the Kamasutra | publisher=Metropolitan Press | year=2005 | pages=46–47}}</ref> ದೈವಿಕ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 950 ಮತ್ತು 1150ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಾಂದೇಲ ಸಾರ್ವಭೌಮರು ಈ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮುಘಲ]]ರ ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಹುಡುಗರು ತಾವು ಪುರುಷತ್ವ ಪಡೆಯುವವರೆಗೆ ''ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ'' ವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗೆಗಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಭೋಗಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವರನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಗೃಹಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ತಯಾರುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಖಜುರಾಹೊ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಈವನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಾಗಿ "ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಜಗತ್ತುಗಳು" ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲ್ಲುಕುಟಿಗ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಿಯೋರ್ವನು ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲಾನೈಪುಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳ ರಚನಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ತನ್ನ ಪರಿಣತ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅದೆಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಪ್ರಮಾಣದ ನಡೆದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕರಡು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಇವನು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸಹಾ ರಚಿಸಿದ್ದನು.<ref>"ಲೊಸ್ಟ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌‌‍ ಆಫ್‌ ದಿ ಕಾಮ ಸೂತ್ರ" ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್‌</ref> ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಈತನಿಗೆ ಸುಮಾರು 60 ದಿನಗಳು ಬೇಕಾಗಿದ್ದವು. ರೋಜರ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ ಲೆನ್ಹರ್ ಕೂಡಾ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜಲಜಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 400 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಗಣಿಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಇವರು 12 ಗಣಿಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು 22 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಳಸಿದ್ದರು.<ref>ಲೆಹನರ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್‌ ಪಿರಾಮಿಡ್ಸ್‌‍, ಲಂಡನ್‌: ಥೇಮ್ಸ್‌ ಆಂಡ್‌ ಹಡ್ಸನ್‌ (1997)p.202-225 ISBN 0-500-05084-8.</ref> ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ನುರಿತ ಶಿಲ್ಪಕಾರರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. <gallery> File:Khajurao Pan1.jpg|ಶಿರ್ಷಿಕೆ 1 </gallery> == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == ಖಜುರಾಹೊ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇಂದು ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 1947ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಭಾರತವು ಪಡೆದಾಗ ಈ ಭೂದೃಶ್ಯವು ಅರೆ-ಮರುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕುರುಚಲು ಪೊದೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುವಂತಿದ್ದ ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಈಗ ಹುಲ್ಲುಮೆದೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ದಟ್ಟವಾದ ಗುಲಾಬಿಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಂದರ್ಶಕರಿಂದ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಇದು ದೇವಾಲಯಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಕಾಲದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಪುರಾತನ ಕುರುಹುಳ್ಳ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿ ಅದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಖಜುರಾಹೊ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉದಯಿಸಿವೆ. ಮೂಲ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ಚಿತ್ರಣ ಯಾವುದಿರಬಹುದ್ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಹಲವು ಪರಿವಾರಗಳ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗಗಳು ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಬಹುತೇಕ ವೃಕ್ಷೋದ್ಯಾನವನಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಇವುಗಳು ಹುಲ್ಲುಹಾಸುಗಳನ್ನಾಗಲೀ, ಹೂಬಿಡುವ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ == ಖಜುರಾಹೊ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಪ್ರತೀ ದಿನ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವು [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು ಎರಡನೇ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು [[ಹಿಂದಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದು ಚರಿತ್ರೆ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಈ ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಲೆಯಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿವೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ದೇವಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಹೊರವಲಯದ ತೆರೆದ ಹುಲ್ಲುಹಾಸಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಖಜುರಾಹೊ ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಪ್ರತೀವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಈ ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಸುವರ್ಣಾವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>http://www.easytoursofindia.com/khajuraho_festival.htm{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಅವಿಷ್ಕಾರ == ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತದ ಪುರಾತನ ವಸ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಖಜುರಾಹೊದಲ್ಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಭೂಗತ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹಿದ ದಿಬ್ಬವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಗೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.{{when|date=November 2010}} ಈ ಅಗೆತವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನಾದರೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.iloveindia.com/indian-monuments/khajuraho-temples.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-28 |archive-date=2011-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110116062316/http://www.iloveindia.com/indian-monuments/khajuraho-temples.html |url-status=dead }}</ref> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * ಬಂಬಾರ್ ಬೈನಿ- ಲೌಂಡಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನ. * ಕಂದಾರಿಯ ಮಹಾದೇವ * ಹೇಮಾವತಿ * ಕಲಿಂಜರ್‌ * ಬೀಜಮಂಡಲ್‌ * [[ಖಜುರಾಹೊ|ಖಜುರಾಹೊ ಜೈನ ಮಂದಿರಗಳು]] * ಶಿಲಾಯುಗದ ಸ್ಥಳಗಳ ಪಟ್ಟಿ * [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ]] * ಬಾಂಧವ್‌ಗಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಧ್ಯಾನವನ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ಫಾನಿ ಕಾಂತ್‌ ಮಿಶ್ರಾ, '' ಕಜುರಾಹೊ:ವಿತ್ ಲೆಟೆಸ್ಟ್‌‍ ಡಿಸ್ಕವರೀಸ್,'' ಸಂದೀಪ್ ಪ್ರಕಾಶನ (2001) ISBN 8175741015 * ದೇವಾಂಗಣ ದೇಸಾಯಿ, ''ದಿ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಇಮೇಜರಿ ಆಫ್‌ ಖಜುರಾಹೊ'', ಪ್ರಾನ್ಸೊ-ಇಂಡಿಯನ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಪ್ರೈ.ಲಿ(1996) ISBN 81-900184-1-8 * ದೆವಾಂಗಣ ದೇಸಾಯಿ, ''ಖಜುರಾಹೊ'', ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ (ಆರನೇ ಮುದ್ರಣ 2005) ISBN 978-0-19-565643-5 == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Khajuraho}} {{World Heritage Sites in India}} {{DEFAULTSORT:Khajuraho Group Of Monuments}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ವಿಶ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬುಂದೇಲಖಂಡ]] [[ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] [[ವರ್ಗ:ಛತರ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[bg:Кхаджурахо]] [[bn:খাজুরাহো]] [[bpy:খাজুরাহ]] [[ca:Khajuraho]] [[cs:Khadžuráho]] [[de:Khajuraho]] [[el:Κχατζουράχο (Μνημεία)]] [[en:Khajuraho Group of Monuments]] [[eo:Khaĝuraho]] [[es:Khajuraho]] [[fa:خاجوراهو]] [[fi:Khajuraho]] [[fr:Khajurâho]] [[gu:ખજુરાહો]] [[hi:खजुराहो]] [[hr:Khajuraho]] [[hu:Khadzsuráhó]] [[id:Khajuraho]] [[it:Khajuraho]] [[ja:カジュラーホー]] [[ka:ქაჯურაჰო]] [[ko:카주라호]] [[ml:ഖജുരാഹോ]] [[mr:खजुराहो]] [[ne:खजुराहो]] [[new:खजुराहो]] [[nl:Khajuraho]] [[pl:Khajuraho]] [[pt:Conjunto de Templos de Khajuraho]] [[ru:Кхаджурахо]] [[sh:Khajuraho]] [[sr:Кхајурахо]] [[sv:Khajuraho]] [[ta:கஜுராஹோ]] [[te:ఖజురహో వద్ద నిర్మాణ సమూహాలు]] [[uk:Кхаджурахо]] [[vi:Khajuraho]] [[zh:克久拉霍]] ncznn9trv2mmyz8q7yrr2e35ohtgose 0 27638 1372915 1347668 2026-05-07T01:54:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372915 wikitext text/x-wiki '''ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆ''' ಎಂಬುದು [[ಜಾಲತಾಣ]] ಒಂದಕ್ಕೆ ಸಂದರ್ಶಕರು ಕಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂತರಜಾಲ ಬಳಕೆಯ ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಂದರ್ಶಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಭೇಟಿನೀಡುವ ಪುಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಇದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ತಾಣದ ಯಾವ ಭಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಪುಟಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಲೆಂದು, ಒಳಬರುವ ಮತ್ತು ಹೊರಹೋಗುವ ದತ್ತಾಂಶ ಸಾಗಾಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತಾಣಗಳು ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಜನರಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಪುಟದಂಥ, ಯಾವುದಾದರೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳೇನಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ತಾಣಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತವೆ. ದತ್ತಾಂಶದ ಈ ಸಾಗಾಟ ಅಥವಾ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನೋಡಿಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ತಾಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು, ಭದ್ರತಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಲು ಅಥವಾ ಪಟ್ಟೆಯಗಲದ (ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌) ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ನೆರವು ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದತ್ತಾಂಶವು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ- ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತವಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.cert.org/tech_tips/denial_of_service.html|title=Denial of Service|publisher=Cert.org|access-date=28 May 2012|archive-date=7 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120607061124/http://www.cert.org/tech_tips/denial_of_service.html|url-status=live}}</ref> <ref>{{cite web|last=Jeffay|first=Kevin|title=Tracking the Evolution of Web Traffic: 1995-2003*|url=http://www.cs.unc.edu/~jeffay/papers/MASCOTS-03a.pdf|work=UNC DiRT Group's Publications|publisher=University of North Carolina at Chapel Hill|access-date=2012-02-20|archive-date=2012-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513161722/http://www.cs.unc.edu/~jeffay/papers/MASCOTS-03a.pdf|url-status=live}}</ref> ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಕಂಪನಿಗಳು ಮುಂದಿಡುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಗೆ (ಸಂದರ್ಶಕರು) ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ತಾಣದ ಮೇಲಿನ ತೆರೆಯ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಅವು ಪಾವತಿಸುತ್ತವೆ. ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನುಗಳಲ್ಲಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಕಡೆಗೂ ತಾಣಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ ಗುರಿಯಿರಿಸುತ್ತವೆ. ==ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಿಕೆ== [[ಜಾಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ|ವೆಬ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರ]] ಎಂಬುದು ಜಾಲತಾಣ ಒಂದಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡುವ ಸಂದರ್ಶಕರ ವರ್ತನೆಯ ಮಾಪನವಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜಾಲತಾಣನ ಯಾವ ಮಗ್ಗುಲುಗಳು ಅಂತರಜಾಲ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಕಡೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮಾಪನವನ್ನು ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ; ಜನರು ಖರೀದಿಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲು ಯಾವ ಅವರೋಹ ಪುಟಗಳು ಅವರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು. ವೆಬ್‌‌‌ ವಿಶ್ಲೇಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರದ ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ಟ್ರೆಂಡ್ಸ್‌, ಕೋರ್‌ಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್‌, ಆಮ್ನಿಚರ್‌, ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್‌ ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ==ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವಿಕೆ== [[File:WebTrafficGraph.gif|left|framed|2004ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆದ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯ ರೇಖಾನಕ್ಷೆ]] ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮತ್ತು ತಾಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ಪುಟಗಳು ಅಥವಾ ವಿಭಾಗಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ನೋಡಲೆಂದು ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. <br> ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಒಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ-ರೂಪುಗೊಂಡ ಪಟ್ಟಿಯಾದ ವೆಬ್‌‌‌ ಸರ್ವರ್‌‌ ದಾಖಲೆಯ ಕಡತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬಳಕೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಕಡತಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಒಂದು ''ಬಡಿತ'' ವು (ಹಿಟ್‌) ಅಥವಾ ಭೇಟಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಃ ಪುಟವನ್ನೇ ಒಂದು ಕಡತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಬಿಂಬಗಳು ಕೂಡಾ ಕಡತಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಹೀಗಾಗಿ, 5 ಬಿಂಬಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಪುಟವು 6 ಬಡಿತಗಳನ್ನು (5 ಬಿಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಆ ಪುಟ) ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಲತಾಣನಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪುಟಕ್ಕಾಗಿ ಸಂದರ್ಶಕನೊಬ್ಬನು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಒಂದು ''ಪುಟದ ದೃಶ್ಯ'' ವು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ - ಓರ್ವ ಸಂದರ್ಶಕನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ಪುಟದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು (ಮುಖ್ಯ ಪುಟ) ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನಾದರೂ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪುಟದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆತನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಲತಾಣಗೆ ಹೊರಗಡೆಯಿರುವ ಜಾಡುಹಿಡಿಯುವ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ಜಾಲತಾಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಟದಲ್ಲಿ HTML ಸಂಕೇತದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತುಣುಕನ್ನು ತೂರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ಕಟ್ಟಿನ ಪತ್ತೆಯ ಸಲಕರಣೆಯಿಂದಲೂ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಒಟ್ಟು [[ಅಂತರಜಾಲ]] ಬಳಕೆಯಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು ಇದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸುವಾಗ, ಈ ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ತಾಳೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ: *ಸಂದರ್ಶಕರ ಸಂಖ್ಯೆ. *ತಲಾ ಸಂದರ್ಶಕನಿಗೆ ಆಗಿರುವ ಪುಟ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳ ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆ: ಸರಾಸರಿ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ತಾಣವು ಇಷ್ಟವಾದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಥವಾ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವರು ತಾಣದ ಒಳಗಡೆ ಆಳವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದ್ದನ್ನು ಒಂದು ಉನ್ನತ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. *ಸರಾಸರಿ ಭೇಟಿಯ ಅವಧಿ: ಓರ್ವ ಬಳಕೆದಾರನ ಭೇಟಿಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ. ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದಷ್ಟೂ ನಿಮ್ಮ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. *ಸರಾಸರಿ ಪುಟ ಅವಧಿ: ಎಷ್ಟು ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಪುಟವೊಂದು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ. ಪುಟಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಷ್ಟೂ ನಿಮ್ಮ ಕಂಪನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ. *ಕ್ಷೇತ್ರ ವರ್ಗಗಳು: ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳು ಮತ್ತು ಹೂರಣವನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ IP ವಿಳಾಸ ಬರೆಯುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟಗಳು. *ದಟ್ಟಣೆಯ ಸಮಯಗಳು: ತಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾಲವು, ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾಲ ಯಾವುದೆಂಬುದನ್ನು ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಕಾಲ ಯಾವುದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. *ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುಟಗಳು: ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪುಟಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. *ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರವೇಶ ಪುಟಗಳು: ಪ್ರವೇಶ ಪುಟ ಎಂಬುದು ಓರ್ವ ಸಂದರ್ಶಕನಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪುಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಪುಟಗಳು ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. *ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ಗಮನ ಪುಟಗಳು: ಕೆಟ್ಟ ಪುಟಗಳು, ಮುರಿದ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ಗಮನ ಪುಟಗಳು ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ಗಮನ ಪುಟಗಳು ನೆರವಾಗಬಹುದು. *ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಪಥಗಳು: ಒಂದು ಪಥ ಎಂಬುದು ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಗಮನದವರೆಗೆ ಸಂದರ್ಶಕರಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುಟಗಳ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರಾಹಕರು ತಾಣದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಪಥಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. *ಉಲ್ಲೇಖಕಗಳು: ಕೊಂಡಿಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟಮೂಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯದಾತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜಾಡುಹಿಡಿಯಬಲ್ಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಯಾವ ತಾಣಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಅದು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾ ಸಾಧನಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಜನರ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ, ಬಳಕೆಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌‌‌ನಂಥ ಜಾಲತಾಣಗಳು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರೊಂದಿಗಿರುವ ತೊಡಕೆಂದರೆ, ಒಂದು ತಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಬಳಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರದೆಡೆಗೆ ಇದು ನೋಡುತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನೀಲ್‌ಸನ್‌ ನೆಟ್‌ರೇಟಿಂಗ್ಸ್‌‌ನಂಥ ಕಂಪನಿಗಳ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬೃಹತ್‌ ತಾಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರವಲು ಪಡೆಯುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಕೇವಲ ಚಂದಾದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ಅವರ ವರದಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ==ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಿಕೆ== ಜಾಲತಾಣ ಒಂದು ಕಂಡಿರುವ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಒಂದು ಮಾಪನವಾಗಿದೆ. ಸಂದರ್ಶಕರ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮೂಲಕ, ತಾಣದ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಹಾಗೂ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಣವೊಂದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೂ ಸಹ (ಅಥವಾ, ಕೆಲವೊಂದು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ತಗ್ಗಿಸುವುದು) ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ===ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ=== ತಾಣದ ಕೆಲವೊಂದು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಂಕೇತಪದದಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಭಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಅಧಿಕೃತ ಜನರು ಮಾತ್ರವೇ ಭೇಟಿನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುರುತರವಾದ ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ತಾಣದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಪುಟವು ನಿಶ್ಚಿತ ಬಳಕೆಗೆ ಈಡಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಭೌಗೋಳಿಕ ನೆಲೆಯ ಆಧಾರದಿಂದ ಆಗುವ ಬಳಕೆಯು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|U.S.]] [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್‌ W. ಬುಷ್‌‌‌]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿದ್ದ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರಚಾರಾಂದೋಲನದ ತಾಣಕ್ಕೆ ([http://www.georgewbush.com GeorgeWBush.com]) U.S.ನಿಂದ ಹೊರಗಡೆಯಿರುವ ಎಲ್ಲಾ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ಬಳಕೆದಾರರು ಭೇಟಿನೀಡುವುದನ್ನು 2004ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 25ರಂದು ತಡೆಗಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು; ಸದರಿ ತಾಣದ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news | url = http://news.netcraft.com/archives/2004/10/26/bush_campaign_web_site_rejects_nonus_visitors.html | title = Bush Campaign Web Site Rejects Non-US Visitors | first = Rich | last = Miller | date = 2004-10-26 }} </ref> ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ಸಂಪರ್ಕವು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಟ್ಟೆಯಗಲದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೆಬ್‌‌‌ ಸರ್ವರ್‌ ಒಂದಕ್ಕಿರುವ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅಪಾಚೆ HTTP ಸರ್ವರ್‌‌‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಕಾರ್ಯವು ''ಲಿಮಿಟಿಪ್‌ಕಾನ್‌'' ಘಟಕ ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ===ಜಾಲತಾಣ ಬಳಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ=== ತಾಣವೊಂದನ್ನು ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನುಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್‌ ಇ-ಮೇಲ್‌, ಪಾಪ್‌-ಅಪ್‌ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಹಾಗೂ ಪುಟದೊಳಗಿನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಜಾಹೀರಾತು|ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಕಟಣೆ]]ಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅಂತರಜಾಲ-ಆಧರಿತವಲ್ಲದ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕವೂ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾವುದೇ ಶೋಧಕದ ಮೊದಲ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌‌‌ ಪುಟವೊಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ (ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ವೇಳೆ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೋರ್ವ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ), ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಇದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜನರು ಮೊದಲ ಪುಟವನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ತರುವಾಯದ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವವರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಮ್ಮಿ ಎನ್ನಬೇಕು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನುಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸ್ವತಃ ಜಾಲತಾಣನಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ===ಸುಸಂಘಟಿತ ಬಳಕೆ=== ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನುಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾವತಿಸದ ಪಟ್ಟೀಕರಣದಿಂದ ಬರುವ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಸುಸಂಘಟಿತ" ಬಳಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಗಳು, ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನುಗಳು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು (ಯೆಲ್ಲೋ ಪೇಜಸ್‌ ಮತ್ತು ಭೋಜನ ಮಂದಿರದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳಂಥವು), ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಸಂಘಟಿತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಬಹುತೇಕ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವುದು ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ನೋಂದಾಯಿತ ಜಾಲತಾಣ ಗಳನ್ನು "ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸುವ" ಮೂಲಕ ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಕೇವಲ ನೋಂದಾಯಿಸುವಿಕೆಯೊಂದೇ ಬಳಕೆಯ ಖಾತರಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾರದು. ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಈ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳು (ತೆವಳುವ ಘಟಕಗಳು) "ಸ್ಪೈಡರ್‌ಗಳು" (ಜೇಡಗಳು) ಅಥವಾ "ರೊಬೋಟ್‌ಗಳು" (ಯಂತ್ರಮಾನವರು) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ತೆವಳುವ ಘಟಕಗಳು ನೋಂದಾಯಿತ ನೆಲೆಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಜಾಲತಾಣನ ಒಳಗಡೆಯ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತಾನ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಹೈಪರ್‌‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ (ಆಂತರಿಕ ಕೊಂಡಿಗಳು). ಆ ಪುಟಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನಿನ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿನ ಅನಕ್ರಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತೆವಳುವ ಘಟಕಗಳು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲೂ, ಪುಟದ [[ಯು.ಆರ್.ಎಲ್|URL]] ಮತ್ತು ಪುಟದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಅವು ಅನಕ್ರಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ವೆಬ್‌‌‌ ಪುಟದ ಹೆಡರ್‌‌ (ಮೆಟಾ ಟ್ಯಾಗ್‌) ಮತ್ತು ಪುಟದ ಪಠ್ಯಭಾಗದ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನೂ ಅವು ಅನಕ್ರಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದ ಅಥವಾ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನಿನ ಬಳಕೆದಾರನೊಬ್ಬನು ಹುಡುಕಿದಾಗ, ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನು ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದೊಳಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನಿನ ಗಣನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸುಸಂಘಟಿತ ಫಲಿತಾಂಶವು ವೆಬ್‌‌‌ ಬಳಕೆದಾರರ ವತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಲಿಕ್‌ಗಳನ್ನು (ಅಥವಾ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು) ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳ {{Fact|date=February 2007}} ಅನುಸಾರ, ಕ್ಲಿಕ್‌ಗಳ ಪೈಕಿಯ 5% ಮತ್ತು 10%ನಷ್ಟನ್ನು ಭಾಗವನ್ನು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶವು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ತರುವಾಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫಲಿತಾಂಶವೂ, ಹಿಂದಿನದರ ಕ್ಲಿಕ್‌ಗಳ ಪೈಕಿಯ 30% ಮತ್ತು 60%ನಷ್ಟನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನಿನ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಕೆಲವೊಂದು ಕಂಪನಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದರ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ "ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ" ಕಂಪನಿಗಳು ವೆಬ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ-ಕ್ಲಿಕ್‌ಗೆ-ಪಾವತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನಿನ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆಯು ಮಾಸಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಹಣಪಾವತಿಯಾಗಿದೆಯೋ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಶ್ಚಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಕುರಿತು ಬಹುತೇಕ ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನು ಕಂಪನಿಗಳು ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾರವು. ವೆಬ್‌ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯು ಲಭ್ಯವಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ತೆವಳುವ ಘಟಕಗಳು ತಾವು ಶೋಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪುಟಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವ ಮತ್ತು ಅನಕ್ರಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ದಿನಗಳು, ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 2004ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ ಗೂಗಲ್‌ ಎಂಜಿನು ಎಂಟು ಶತಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಟಗಳನ್ನು ಅನಕ್ರಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತ್ತು. ಪುಟಗಳ ತ್ವರಿತ ಚಲನಾಕಾರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ನೂರಾರು ಅಥವಾ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರ್ವರ್‌‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅನಕ್ರಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಸೇರಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕೆಲವೊಂದು ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಪುಟಗಳು, ಶೋಧಕ ಎಂಜಿನುಗಳ ಮೇಲೆ ಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ತತ್‌ಕ್ಷಣವೇ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಬಳಕೆ ಅತಿಯಾದ ಹೊರೆ== ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯು ಜಾಲತಾಣ ಒಂದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲೂಬಲ್ಲದು. ಕಡತದ ಎಷ್ಟು ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸರ್ವರ್‌‌ ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲದೋ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಡತದ ಮನವಿಗಳು ಸರ್ವರ್‌‌ಗೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಾಣದ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಳಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಕೇವಲವಾಗಿ ಅತಿಯಾದ-ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಲೂ ಇದು ಉಂಟಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸರ್ವರ್‌‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕವೇಳೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲವು; ಆದರೆ ಬಳಕೆಯ ಅತಿಯಾದ ಹೊರೆಯಿಂದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೇವೆಗಳು ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ===ಸೇವಾ ನಿರಾಕರಣೆಯ ದಾಳಿಗಳು=== ತಾಣವೊಂದು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮನವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಣವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದ, ಒಂದು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಸೇವಾ ನಿರಾಕರಣೆಯ ದಾಳಿಗಳು (ಡಿನೈಯಲ್‌ ಆಫ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌ ಅಟ್ಯಾಕ್ಸ್‌-DoS ಅಟ್ಯಾಕ್ಸ್‌) ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಿವೆ. ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಸೇವಾ-ನಿರಾಕರಣೆಯ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಸುಸಂಘಟಿಸಲು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವೈರಸ್‌|ವೈರಸ್‌ಗಳು]] ಕೂಡಾ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ===ಹಠಾತ್‌ ಜನಪ್ರಿಯತೆ=== ಪ್ರಚಾರದ ಒಂದು ಹಠಾತ್‌ ಸ್ಫೋಟವು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯ ಅತಿಯಾದ ಹೊರೆಯೊಂದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ತುಣುಕು, ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಹರಡುವ ಒಂದು ಇ-ಮೇಲ್‌, ಅಥವಾ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕೊಂಡಿ ಇವುಗಳು ಇಂಥದೊಂದು ಉತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಸ್ಲಾಶ್‌ಡಾಟ್‌ ಪರಿಣಾಮ ಅಥವಾ ಡಿಗ್ಗ್‌‌ ಅಥವಾ ರೆಡ್ಡಿಟ್‌ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ). ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== *ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಾದರಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== *ಝಿಯಾನ್‌ ಹಡಾದ್‌, ಇಟ್‌ಜಿಕ್‌ ಕಿಟ್ರೋಸರ್‌ ಮತ್ತು ಯೊಸ್ಸಿ ಸೆಗಾಲ್‌ (6 ಮಾರ್ಚ್‌ 2003). [http://www.googleadvertise.com/web_traffic_dr.htm "ವೆಬ್‌ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ ರೇಂಜಿಂಗ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110124233732/http://www.googleadvertise.com/web_traffic_dr.htm |date=2011-01-24 }} – 2005ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು *ಮಾಲಾಸಿನ್ಸ್‌ಕಿ, ಆಂಡ್ರೇ; ಡೊಮಿನಿಕ್‌, ಸ್ಕಾಟ್‌ & ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌, ಟಾಮ್‌ (1 ಮಾರ್ಚ್‌ 2001). [http://www-106.ibm.com/developerworks/web/library/wa-mwt1/ "ಮೆಷರಿಂಗ್‌ ವೆಬ್‌ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080719075253/http://www-106.ibm.com/developerworks/web/library/wa-mwt1/ |date=2008-07-19 }} ಅಟ್‌ IBM – 2005ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು *ಮ್ಯಾಕ್ಲಿಸ್‌, ಶರೋನ್‌ (17 ಜೂನ್‌ 2002). [http://www.computerworld.com/managementtopics/ebusiness/story/0,10801,71989,00.html "ಮೆಷರಿಂಗ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090418080809/http://www.computerworld.com/managementtopics/ebusiness/story/0,10801,71989,00.html |date=2009-04-18 }} ಅಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌World.com – 2005ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು *ವಾರ್ಡ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ (5 ಮೇ 2003). [http://www.thisdayonline.com/archive/2003/05/08/20030508e-b09.html "ದಿ ಡೇಂಜರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಹ್ಯಾವಿಂಗ್‌ ಎ ಗುಡ್‌ ಐಡಿಯಾ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100706203514/http://www.thisdayonline.com/archive/2003/05/08/20030508e-b09.html |date=2010-07-06 }} – ಗ್ಲೆನ್‌ ಫ್ಲೀಶ್‌ಮನ್‌ ಎಂಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ವೃತ್ತಿಗ [[ಪತ್ರಕರ್ತ]]ನ ತಾಣವು ಮ್ಯಾಕ್‌ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಎಂಬ ತಾಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವನ ನಿದರ್ಶನದ ಕುರಿತಾಗಿ [http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/2995343.stm BBC ನ್ಯೂಸ್‌] ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಅವಲೋಕನ – 2005ರ ಜುಲೈ 7ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು; ಸದರಿ ಕೊಂಡಿಯು ಈಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ <references></references> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಜಾಲಬಂಧದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌]] [[ವರ್ಗ:ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿನ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರ ಜಾಲ ತಾಣಗಳು]] [[fr:Trafic d'un site Web]] 8ts726ymjo94aqlwhyx8w514zvmhzis 0 27802 1372890 1345303 2026-05-06T17:36:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372890 wikitext text/x-wiki {{Infobox Website | name = Google Maps | logo = [[ಚಿತ್ರ:Google maps logo.png|200px]] | screenshot = [[ಚಿತ್ರ:Google Maps directions.png|250px|]] | caption = Screenshot of Google Maps showing a route from [[San Francisco]] to [[Los Angeles]] on [[Interstate 5]]. | url = [http://maps.google.com maps.google.com] | commercial = | type = [[Web mapping]] | language = Multilingual | registration = Optional, included with a Google Account | owner = Google | author = Google | launch date = {{start date|2005|2|8}} | current status = Active | revenue = }} '''ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು''' (ಹಿಂದೆ '''ಗೂಗಲ್ ಲೋಕಲ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು) [[ಗೂಗಲ್]] ಒದಗಿಸುವ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ-ನಕ್ಷೆ-ತೋರಿಸುವ ಸೇವಾ ಅನ್ವಯಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯವಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದು ಹಲವಾರು ನಕ್ಷೆ-ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಜಾಲತಾಣ, ಗೂಗಲ್ ರೈಡ್ ಫೈಂಡರ್, ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್<ref>{{cite web |url=http://www.techpluto.com/google-transit-benefits/|title=Google Transit: A Great Asset to ‘Google Maps’}}</ref> ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ APIನ ಮೂಲಕ ಮೂರನೇ-ಪಕ್ಷದ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ನಕ್ಷೆಗಳು.<ref>{{cite web |url=http://code.google.com/apis/maps/|title=What is the Google Maps API?}}</ref> ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಸ್ತೆಯ ನಕ್ಷೆಗಳು, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ, ಕಾರು ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜಕ ಹಾಗೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮವಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸ್ಥಳ-ಸೂಚಕಗಳು ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಈಗಿನವಲ್ಲ; ಅವು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಅಥವಾ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನವು.<ref>{{cite web |url=http://www.k2climb.net/news.php?id=1964 |title=K2 and Karakorum by climbers, news |publisher=K2climb.net |date=May 11, 2006 |accessdate=January 13, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 22, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090822135852/http://www.k2climb.net/news.php?id=1964 |url-status=dead }}</ref> ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮರ್ಕೇಟರ್ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣದ ಹತ್ತಿರದ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಧ್ರುವಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸೇವೆಯೆಂದರೆ [[ಗೂಗಲ್ ಅರ್ಥ್|ಗೂಗಲ್ ಅರ್ತ್]], ಇದು ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಪಂಚ-ಅವಲೋಕನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. == ಉಪಗ್ರಹ ನೋಟ == ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (ಹವಾಯಿ, ಅಲಸ್ಕಾ, ಪ್ಯುಯೆರ್ಟೊ ರಿಕೊ, ಮತ್ತು U.S. ವರ್ಜಿನ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು) ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೆಚ್ಚು-ಪೃಥಕ್ಕರಣದ ಉಪಗ್ರಹ-ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಬಳಸುವ ಹೆಚ್ಚು-ಪೃಥಕ್ಕರಣದ ಚಿತ್ರಣಗಳು [[ಈಜಿಪ್ಟ್]]‌ನ ನೈಲ್ ಕಣಿವೆ, ಸಹಾರ ಮರುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಿನೈ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳತ್ತವೆ. ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗರಗಳನ್ನೂ ಆವರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಸೇವೆಯು ಕೇವಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ ಈ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಂಭವವಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ದೂರಿದವು.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/news/indepth/featureitems/s1432602.htm |title=Google Earth prompts security fears. |date=August 8, 2005 |publisher=ABC News Online |access-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2011 |archive-date=ಜೂನ್ 16, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090616031427/http://www.abc.net.au/news/indepth/featureitems/s1432602.htm |url-status=dead }}</ref> ಗೂಗಲ್ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ U.S. ನೇವಲ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ ಪ್ರದೇಶ (ಇಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ]]ರ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸವಿರುತ್ತದೆ) ಹಾಗೂ ಹಿಂದೆ<ref>{{cite web|author=Google Maps: The White House |url=http://elliottback.com/wp/archives/2005/04/08/google-maps-the-white-house/ |title=Google Maps: The White House — Elliott C. Back |publisher=Elliottback.com |date= |accessdate=2010-08-27}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಶಾಸನಮಂದಿರ ಮತ್ತು [[ಶ್ವೇತ ಭವನ]] ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ)<ref>{{cite web|url=http://www.itsecurity.com/features/51-things-not-on-google-maps-071508/|title=Blurred Out: 51 Things You Aren't Allowed to See on Google Maps|access-date=2011-02-16|archive-date=2009-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090721174419/http://www.itsecurity.com/features/51-things-not-on-google-maps-071508/|url-status=dead}}</ref> ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನೇವಡಾ ಮರುಭೂಮಿಯ [[ಏರಿಯಾ 51]] ಇತ್ಯಾದಿ ಇತರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯು ಗೂಗಲ್‍‌ನಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಒಂದೇ ಪೃಥಕ್ಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಕಡಿಮೆ ಜನನಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಾಹಿತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮೋಡಗಳ ತೇಪೆಯಿಂದ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.google.com/support/forum/p/maps/thread?tid=2257c5ce1b813f97&amp;hl=en ಗೂಗಲ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಫೋರಮ್] ಕ್ಲೌಡ್ಸ್ ಓವರ್ ದೆಹಲಿ</ref><ref>{{cite web|url=http://www.techpogo.com/2009/01/hows-does-google-maps-work.html |title=Hows does Google Maps work |publisher=Techpogo.com |date=2009-01-25 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೈಗೂಡುವ ಮತ್ತು ಶೋಧಿಸಬಹುದಾದ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಗೂಗಲ್‌ನ ನಕ್ಷೆ ಒದಗಿಸುವ ಸಾಧನವು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು. ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಾಂಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಚನೆಗಳ ಉಪಗ್ರಹ-ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಜಾಲತಾಣಗಳು ರಚಿತವಾದವು, ಅವುಗಳ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ "ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ" ಬರಹಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗೂಗಲ್ ''ಉಪಗ್ರಹ'' ದಿಂದ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದಾದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕ-ಪೃಥಕ್ಕರಣದ ಚಿತ್ರಗಳು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಬದಲಿಗೆ 800–1500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ವೈಮಾನಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವಾಗಿವೆ.{{cite web |url=http://earth.google.com/support/bin/answer.py?hl=en&answer=21417 |title=Blurry or Outdated Imagery}} == ಗುರಿ == [[ಚಿತ್ರ:Google Maps zusammenhängende Regionen (1).png|400px|thumb|ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ: * ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಭಾಗ, ಆದರೆ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಲೆಸೋತೊ ಹಾಗೂ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ನಗರಗಳಾದ ಸಿಯುಟ ಮತ್ತು ಮೆಲಿಲ್ಲಾ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. * ಯುರೋಪ್, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ: ಅಂದೋರ, ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ, ಅರ್ಮೇನಿಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ, ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್, ಬಲಾರಸ್, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ಕ್ರೊಯಾಟಿಯಾ, ಜೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ (ಫರೋ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಫಿನ್ಲೆಂಡ್, ಜರ್ಮನಿ, ಗ್ರೀಸ್, ಗಿಬ್ರ್ಯಾಲ್ಟರ್, ಹಂಗೇರಿಯಾ, ಭಾರತ, ಇರಾನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಇಟಲಿ, ಕಜಖ್‌ಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಜ್‌ಸ್ತಾನ್, ಲಾಟ್ವಿಯಾ, ಲೈಚ್ಟೆಂಸ್ಟೈನ್, ಲಿತ್ವೇನಿಯಾ, ಲುಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್, FYR ಮ್ಯಾಸೆಡೋನಿಯಾ, ಮಾಲ್ಡೋವ, ಮೊನಾಕೊ, ಮಾಂಟೆನೆಗ್ರೊ, ನೇಪಾಳ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್, ನಾರ್ವೆ ( ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಪೊಲೆಂಡ್, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ (ಅಜೋರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮಡೈರಾವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ರೊಮೇನಿಯಾ, ಸ್ಯಾನ್ ಮರಿನೊ, ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ, ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ, ಸರ್ಬಿಯಾ, ಸ್ಪೇನ್ (ಕೆನರಿ ದ್ವೀಪಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಯುಟ ಮತ್ತು ಮೆಲಿಲ್ಲಾವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ಸ್ವೀಡನ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್, ಟಾಜಿಕಿಸ್ತಾನ್, ಟರ್ಕಿ, ತುರ್ಕ್‌ಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಉಕ್ರೇನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್, ಉಜ್ಬೆಕಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ವೆಟಿಕನ್ ಸಿಟಿ * ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ: ಕೆನಡಾ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ * ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ: ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ, ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಚಿಲಿ, ಪ್ಯಾರಾಗ್ವಾಯ್ ಮತ್ತು ಪೆರು (ಸ್ಯಾನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಉತ್ತರ ಭಾಗ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿ ಅಥವಾ ಇಕ್ವಿಟೋಸ್‌ನ ಪಿಯುರಾ ಹಾಗೂ ಲೊರೆಟೊ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) * ಆಗ್ನೇಯಾ ಏಷ್ಯಾ: ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಲಾವೋಸ್, ಸಿಂಗಾಪುರ, ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಮಲೇಷಿಯಾ, ಥೈಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ. * ಸಾಮಾನ್ಯ-ಗಡಿ-ಹೊಂದಿಲ್ಲದ(ನಾನ್-ಕಾಂಟಿಗ್ಯುವಸ್) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಚೀನಾ, ಕೊಮೊರಾಸ್, ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಹವಾಯಿ, ಹಿಸ್ಪೇನಿಯೋಲ (ಡಾಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಹೈಟಿ), ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಐಸ್ಲೆಂಡ್, ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ (ಬಲಿ, ಜಾವ, ಮದುರ ಮತ್ತು ಸುಮಾತ್ರ ಮಾತ್ರ), ಇಸ್ರೇಲ್ (ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಭಾಗಗಳು), ಜಮೈಕಾ, ಜಪಾನ್, ಜೋರ್ಡನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಲೆಬನಾನ್, ಮಕಾವ್, ಮದಗಸ್ಕಾರ್, ಮಾಲ್ಟ, ಮಾರಿಟಿಯಸ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಪ್ಯುಯೆರ್ಟೊ ರಿಕೊ, ರಿಯೂನಿಯನ್, ರಷ್ಯಾ (ಮೋಸ್ಕೊ ಪ್ರದೇಶ ಮಾತ್ರ), ಸಬಾಹ್, ಸಾರಾವಕ್, ಸೆಚೆಲ್ಲೆಸ್, ದಕ್ಷಿಣಾ ಕೊರಿಯಾ (ಆಕಾಶಕಾಯದ ಸಂಕ್ರಮಣ ಮಾತ್ರ), ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಥೈವಾನ್, ಟರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೈಕೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು US ವರ್ಜಿನ್ ದ್ವೀಪಗಳು. == ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ == ಇತರ ಅನೇಕ ಗೂಗಲ್ ಜಾಲತಾಣ ಅನ್ವಯಗಳಂತೆ, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳೂ ಸಹ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜಾವಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎಳೆದಾಗ, ರೇಖಾ-ಚೌಕಗಳು ಸರ್ವರ್‌ನಿಂದ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಆಗಿ ಆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತವೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕಿದರೆ, ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಪಕ್ಕದ ಫಲಕ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರಲು ಹಿನ್ನೆಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಆಗುತ್ತವೆ; ಪುಟವು ಪುನಃಲೋಡ್ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಂಪು ಸೂಜಿಯನ್ನು (ಕೆಲವು ಭಾಗಶಃ-ಪಾರದರ್ಶಕ PNGಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ) ನಕ್ಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎಳೆಯಬಹುದು. ಫಾರ್ಮ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಒಂದು ಹುದುಗಿದ-ಐಫ್ರೇಮ್ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಬ್ರೌಸರ್ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದತ್ತಾಂಶ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾಗಿ XMLನ ಬದಲಿಗೆ JSONಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳೆರಡೂ ವ್ಯಾಪಕ ಅಜಾಕ್ಸ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. == ವಿಸ್ತರಣೀಯತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕೀಕರಣ == ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾವಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು XMLನಲ್ಲಿ ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕೆಲವು ಅಂತಿಮ-ಬಳಕೆದಾರರು ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ-ರೂಪಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕ-ಪರ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್-ಪರ ಹುಕ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಇವು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಥವಾ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೆ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹಕರ-ಇಷ್ಟಾನುಸಾರದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಗೂಗಲ್‌ನಿಂದ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಧನ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆ/ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂತಹ ಸಾಧನಗಳು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್‌ಗೆ ಗ್ರಾಹಕ-ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ಥಳ ಐಕಾನ್‌ಗಳು, ಸ್ಥಳದ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕ ಮತ್ತು [[ಮೆಟಾಡೇಟಾ]] ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕ ನಕ್ಷೆ ಚಿತ್ರದ-ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್-ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧನ ಗ್ರೀಸ್‌ಮಂಕಿಯು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕೀಯಗೊಳಿಸಲು ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಹಕ-ಪರ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಫ್ಲಿಕರ್ ಮೊದಲಾದ ಫೋಟೊ ಹಂಚುವ ಜಾಲತಾಣಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು "ಮೆಮರಿ ನಕ್ಷೆ"ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Clarify|post-text=What are memory maps?|date=August 2010}} ಕೀಹೋಲ್ ಉಪಗ್ರಹ ಫೋಟೊಗಳ ನಕಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, {{Clarify|post-text=What are Keyhole satellite photos?|date=August 2010}} ಬಳಕೆದಾರರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಚಿತ್ರ-ವಿವರಣೆಯ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆದರು. === ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ API === ಗೂಗಲ್ ಅಭಿವರ್ಧಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲು 2005ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ<ref>{{cite web|url=http://googleblog.blogspot.com/2005/06/world-is-your-javascript-enabled_29.html |title=Official Google Blog: The world is your JavaScript-enabled oyster}}</ref> '''ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ API''' ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದೊಂದು ಉಚಿತ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು {{as of|2010|8|25|alt=currently}} ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಗೂಗಲ್ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name="apiterms">{{cite web|url=http://www.google.com/apis/maps/terms.html |title=Google Maps API – Terms of use}}</ref> ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ APIಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಜಾಲತಾಣದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಆವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಹೊರಗಿನ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಹುದುಗಿಸಬಹುದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಜಾವಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ API ಆಗಿದ್ದ, ನಕ್ಷೆ API ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡು ಸ್ಥಿರ-ನಕ್ಷೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಒಂದು ಸೇವೆ ಆಡೋಬ್ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಅನ್ವಯಗಳಿಗಾಗಿ APIಅನ್ನು ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕೋಡ್ ಮಾಡಲು, ಚಲಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಎತ್ತರವಾದ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಜಾಲತಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸುಮಾರು 350,000<ref>{{cite web|url=http://googlegeodevelopers.blogspot.com/2010/06/big-birthday-google-maps-api-turns-5.html |publisher=code.google.com|date=2010-05-29|title=Google Geo Developers Blog: Big Birthday... Google Maps API Turns 5!}}</ref> ಜಾಲತಾಣಗಳು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ APIಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಜಾಲತಾಣ ಅನ್ವಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ API ಆಗಿ ಮಾಡಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.programmableweb.com/apis|publisher=www.programmableweb.com |title=ProgrammableWeb API dashboard}}</ref> ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ API ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಇದು ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://code.google.com/apis/maps/faq.html#tos_commercial |title=Google Maps API FAQ}}</ref> ಈ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ API ಪ್ರೀಮಿಯರ್ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.google.com/enterprise/earthmaps/maps.html |title=Google Maps API Premier}}</ref> ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ APIಯ ಯಶಸ್ಸು ಹಲವಾರು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಯಾಹೂ! ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ API, ಬಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್, ಮ್ಯಾಪ್‌ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಓಪನ್‌ಲೇಯರ್ಸ್. === ಮೊಬೈಲ್‌ಗಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು === 2006ರಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಯಾವುದೇ ಜಾವ-ಆಧಾರಿತ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳೆಂಬ ಒಂದು ಜಾವ ಅನ್ವಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಲ-ಆಧಾರಿತ ತಾಣಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://mobilitynow.org/2007/05/08/google-maps-for-mobile-indepth-review/ |title=in-depth review |publisher=Mobilitynow.org |date=2007-05-08 |accessdate=2010-01-12 |archive-date=2010-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100612191319/http://mobilitynow.org/2007/05/08/google-maps-for-mobile-indepth-review/ |url-status=dead }}</ref> 2007ರ ನವೆಂಬರ್ 28ರಂದು, ಮೊಬೈಲ್‌ಗಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ 2.0 ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಇದು GPS-ರೀತಿಯ ಸ್ಥಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ GPS ಗ್ರಾಹಕದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. "ನನ್ನ ಸ್ಥಳ" ಲಕ್ಷಣವು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನದ GPS ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದ [[ವೈ-ಫೈ|ನಿಸ್ತಂತು ಜಾಲ]] ಮತ್ತು ಸೆಲ್ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ತಂತ್ರಾಂಶವು ನಂತರ ತಿಳಿದ ನಿಸ್ತಂತು ಜಾಲ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಡೇಟಾಬೇಸ್ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸೆಲ್ ಜಾಲತಾಣದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಸ್ತುತದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನನ್ನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡಲು ವಿವಿಧ ಸೆಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮೀಟರ್‌ಗಳ ವಿವಿಧ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಲವನ್ನು ತ್ರಿಕೋನ ಮಾಪನದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ನಂತರ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು (ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೆಲ್ ಜಾಲತಾಣದ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಿಂದ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ) ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸೆಲ್-ಜಾಲತಾಣ ಸ್ಥಳ ವಿಧಾನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಹತ್ತಿರದ ವೈಫೈ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು (ಸೆಲ್ ಜಾಲತಾಣ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಂತಹುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೈಫೈ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಿಂದ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ) ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ನಿಸ್ತಂತು ಜಾಲ ಸ್ಥಳ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ: * GPS-ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು * WLAN-ಆಧಾರಿತ/ ವೈಫೈ-ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು * ಸೆಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮೀಟರ್-ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮೀಟರ್‌ನ ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಸೆಲ್ ಜಾಲತಾಣದ ಅಂದಾಜಿಸಿದ ವಲಯದ ಸುತ್ತಲು ಹಳದಿ ಐಕಾನ್ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಯಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಲ್ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನವು ಎಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂದಾಜುಮಾಡುವ ಸೆಲ್ ಫೋನ್ ಸಂಕೇತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{As of|2008|12|15|df=US}}, ಈ ಸೇವೆಯು ಕೆಳಗಿನ ಆಧಾರಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ:<ref>{{cite web|url=http://www.google.com/mobile/gmm/stp-js.html |title=Google Maps on your phone |publisher=Google.com |date= |accessdate=2010-01-12}}</ref> *ಆಂಡ್ರೋಯ್ಡ್ *iOS ([[ಐಫೋನ್‌|ಐಫೋನ್]]/ಐಪಾಡ್ ಟಚ್/ಐಪಾಡ್) *ವಿಂಡೋಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ( 2010ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17ರ ಪ್ರಕಾರ ವಿಂಡೋಸ್ ಫೋನ್ 7 ಅಲ್ಲ) *[[Nokia|ನೋಕಿಯಾ]]/ಸಿಂಬಿಯನ್ (S60 3ನೇ ಆವೃತ್ತಿ ಮಾತ್ರ) *[[ಸಿಂಬಿಯಾನ್ ಓಎಸ್|ಸಿಂಬಿಯನ್ OS]] (UIQ v3)'''' *ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬೆರಿ *ಜಾವ-ಆಧಾರದ ಫೋನ್‌ಗಳು (MIDP 2.0 ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ), ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಸೋನಿ ಎರಿಕ್ಸನ್ K800i *ಪಾಮ್ OS (ಸೆಂಟ್ರೊ ಮತ್ತು ಹೊಸತು) *ಪಾಮ್ ವೆಬ್OS (ಪಾಮ್ ಪ್ರಿ ಮತ್ತು ಪಾಮ್ ಪಿಕ್ಸಿ) 2009ರ ನವೆಂಬರ್ 4ರಂದು, ಮೋಟೊರೋಲ ಡ್ರಾಯ್ಡ್‌ನ ಗೂಗಲ್ ಆಂಡ್ರೋಯ್ಡ್ OS 2.0 ಎಕ್ಲೇರ್ ಒಂದಿಗೆ ಜತೆಗೂಡಿ ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ನೇವಿಗೇಶನ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಆದೇಶಗಳು, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಅವಲೋಕನದ ಬೆಂಬಲ ಮೊದಲಾದವು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇದ್ದವು.<ref>{{cite web|last=Arrington |first=Michael |url=http://www.techcrunch.com/2009/10/28/google-redefines-car-gps-navigation-google-maps-navigation-android/ |title=Google Redefines GPS Navigation Landscape: Google Maps Navigation For Android 2.0 |publisher=Techcrunch.com |date=2009-10-28 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಆರಂಭಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.gsmarena.com/google_maps_for_mobile_anounce_navigation_beta_for_android_20-news-1216.php |title=Google Maps for mobile announce Navigation Beta for Android 2.0 – GSMArena.com news |publisher=Gsmarena.com |date= |accessdate=2010-01-12}}</ref> '''ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಆಂಡ್ರೋಯ್ಡ್ 2.0.''' <br /> [[ಚಿತ್ರ:Google Maps 5.0 Android.png|150px|thumb|ಆಂಡ್ರೋಯ್ಡ್‌ನ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು|link=Special:FilePath/Google_Maps_5.0_Android.png]] ಸೆಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಲಿಖಿತ ಚಾಲನೆಯ ಸೂಚನೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನುಸರಿಸಲು ತುಂಬಾ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರಯಾನ ಉಪಕರಣಗಳು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಉದ್ಯಮವಾಗಿವೆ, ಅದೇ ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ನೇವಿಗೇಶನ್ ಫಾರ್ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ 2.0 ಉಚಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ: * ಹುಡುಕಾಟವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿದೆ * ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ ಹುಡುಕಾಟ * ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಅವಲೋಕನ * ಮಾರ್ಗದಾದ್ಯಂತ ಹುಡುಕಾಟ * ಉಪಗ್ರಹ ಅವಲೋಕನ * ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂ * ಕಾರ್ ಡಾಕ್ ಮೋಡ್ {{POV-section|Objectivity_of_Google_Navigation_Impact|date=January 2010}} '''ಪರಿಣಾಮ''' <br /> ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ನೇವಿಗೇಶನ್ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ. ಆಂಡ್ರೋಯ್ಡ್‌ಗಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ದೋಷವೆಂದರೆ ಐಫೋನ್‌ನ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಅನ್ವಯದಂತೆ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|last=Ito |first=Keith |url=http://googleblog.blogspot.com/2009/10/announcing-google-maps-navigation-for.html |title=Blogspot.com |publisher=Googleblog.blogspot.com |date=2009-10-28 |accessdate=2010-01-12}}</ref> ಗೂಗಲ್ ಸಮುದ್ರಯಾನಕ್ಕಾಗಿ-ಗೂಗಲ್-ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಟಾಮ್-ಟಾಮ್, ಗಾರ್ಮಿನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಷೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದವು. ಈ ಅನ್ವಯವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರೋಯ್ಡ್ 2.0 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೆರಿಜಾನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. {{Citation needed|date=July 2010}} ಗೂಗಲ್ಸ್ ನೇವಿಗೇಶನ್ UKಯಲ್ಲಿ 2010ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 20ರಂದು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ 2010ರ ನವೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಬರುವವರೆಗೆ ಇದು ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. === ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಮಿತಿಗಳು === ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ, URL ಪ್ರಮಿತಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶದಿಂದ-ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಜಾಲವು ಸೂಚಿಸುವ ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಆ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸದೇ ಇರಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಜೂಮ್ ಮಟ್ಟವು (''z'' ಪ್ರಮಿತಿಯಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಜನರಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಜೂಮ್ ಮಟ್ಟವು ಸುಮಾರು 18ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಹುದು. APIಯ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳದೇ ಇರಬಹುದು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಜೂಮ್ ಮಟ್ಟವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು 20ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯು ಸುಮಾರು 23 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಚಾಡ್‌ನ [http://maps.google.com/maps?f=q&amp;hl=en&amp;geocode=&amp;q=10%C2%B054'13.66%22+N+19%C2%B056'06.15%22+E&amp;ie=UTF8&amp;ll=10.903794,19.935042&amp;spn=0.000103,0.000116&amp;t=k&amp;z=23&amp;iwloc=addr ದೀಸ್ ಎಲಿಫ್ಯಾಂಟ್ಸ್] ಅಥವಾ [http://maps.google.com/maps?q=15.29854,19.429741&amp;ie=UTF8&amp;ll=15.298539,19.42974&amp;spn=0.000117,0.000154&amp;t=h&amp;z=23 ದಿಸ್ ವ್ಯೂ ಆಫ್ ಪೀಪಲ್ ಅಟ್ ಎ ವೆಲ್]. ಜಾಲ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು APIಯ ವಿವಿಧ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಈ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀಡದೇ ಇರಬಹುದು. 2010ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಳಕೆದಾರರು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಉನ್ನತ ಜೂಮ್ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದಲ್ಲೂ ಜೂಮ್ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ ವೀಕ್ಷಕವು ಅದರ ಜೂಮ್ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. == ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಇತಿಹಾಸ == ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮೊದಲು, ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಒಂದು C++ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್ ಆಗಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಲಾರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೆನ್ಸ್ ರಾಸ್ಮುಸ್ಸೆನ್ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಜಾಲ-ಆಧಾರಿತ ಉತ್ಪನ್ನವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/Google-mapper-Take-browsers-to-the-limit/2100-1038_3-5808658.html |title=http://news.cnet.com/Google-mapper-Take-browsers-to-the-limit/2100-1038_3-5808658.html – CNet |publisher=cnet.com |date=June 28, 2005 |accessdate=October 30, 2010}}</ref> 2004ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು [[ಗೂಗಲ್]] ಇಂಕ್<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2009/jun/17/google-sergey-brin |title=Secrets of a nimble giant – guardian.co.uk |publisher=Guardian |date=June 17, 2009 |accessdate=October 30, 2010}}</ref> ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಜಾಲ ಅನ್ವಯ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಆ ಅನ್ವಯವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2005ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 8ರಂದು ಗೂಗಲ್ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{cite web|url=http://googleblog.blogspot.com/2005/02/mapping-your-way.html |title=Google Maps announcement on Google Blog |publisher=Googleblog.blogspot.com |date= |accessdate=January 12, 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಅದು ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್ ಮತ್ತು ಮೋಜಿಲ್ಲಾ ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು. ನಂತರ 2005ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 25ರಂದು ಒಪೇರಾ ಮತ್ತು ಸಫಾರಿಗೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ{{when|date=August 2010}} ಒಪೇರಾ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. {{As of|2010|12}} ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್ 7.0+, ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್ 3.6+, ಸಫಾರಿ 3.1+, ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಕ್ರೋಮ್ ಮೊದಲಾದವು ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://maps.google.com/support/bin/answer.py?answer=16532 |title=Google Maps Help |publisher=Maps.google.com |date= |accessdate=January 12, 2010}}</ref> ಅದು 2005ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ಗೂಗಲ್ ಲೋಕಲ್‌ನ ಭಾಗವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಬೀಟಾದಲ್ಲಿತ್ತು. 2005ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗೂಗಲ್ ಗೂಗಲ್-ರೈಡ್-ಫೈಂಡರ್ಅನ್ನು ರಚಿಸಿತು. 2005ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ APIಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು. 2005ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಜಪಾನ್‌ಗಾಗಿ ರಸ್ತೆ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಲೋಕಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. 2005ರ ಜುಲೈ 22ರಂದು, ಗೂಗಲ್ "ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವ್ಯೂ"ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ ಮಾಹಿತಿಯು ಪ್ಲೇಟ್ ಕ್ಯಾರೀಯಿಂದ ಮರ್ಕೇಟರ್ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು, ಇದು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಗುಣದ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರವು ಕಡಿಮೆ ವಿಕಾರವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 2005ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಅಪೋಲೊ ಮೂನ್ ಇಳಿತದ ಮೂವತ್ತಾರನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ದಿನದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ಮೂನ್ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 2005ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತ]]ದ ನಂತರ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಪ್ರವಾಹದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು [[ನ್ಯೂ ಒರ್ಲೀನ್ಸ್|ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್]]‌ನ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದವು. (ವಿಚಿತ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಈ ಚಂಡಮಾರುತದ ಹಾನಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಕಲಾಯಿತು; ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು [[ಗೂಗಲ್ ಅರ್ಥ್|ಗೂಗಲ್ ಅರ್ತ್]]‌‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕತ್ರಿನಾ-ಚಂಡಮಾರುತದ ನಂತರದ ಚಿತ್ರಗಳು ಈಗಲೂ ಇವೆ).<ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/17880969/ |title=Google accused of airbrushing Katrina history |date=March 30, 2007 |publisher=msnbc |access-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2011 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090929213759/http://www.msnbc.msn.com/id/17880969/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.informationweek.com/news/internet/search/showArticle.jhtml?articleID=198701867 |title=Google Restores Katrina's Scars To Google Earth |date=April 2, 2007 |publisher=Information Week |access-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2011 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 19, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090819110834/http://www.informationweek.com/news/internet/search/showArticle.jhtml?articleID=198701867 |url-status=dead }}</ref> {{As of|2006|1|2|df=US}}, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಪ್ಯುಯೆರ್ಟೊ ರಿಕೊ, ಕೆನಡಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಕೆಲವು ನಗರಗಳ ರಸ್ತೆ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಟ್ಯುರಿನ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು 2006ರ ಚಳಿಗಾಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. 2006ರ ಜನವರಿ 23ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು [[ಗೂಗಲ್ ಅರ್ಥ್|ಗೂಗಲ್ ಅರ್ತ್]]‌ನಂತಹುದೇ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪರಿಷ್ಕರಣಗೊಂಡವು. 2006ರ ಮಾರ್ಚ್ 12ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಮಾರ್ಸ್<ref>{{cite web|url=http://mars.google.com/ |title=Google Mars |publisher=Mars.google.com |date= |accessdate=January 12, 2010}}</ref> ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಎಳೆಯಬಹುದಾದ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ-ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2006ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಲೋಕಲ್ ಮುಖ್ಯ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಜಾಲತಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. 2006ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 3ರಂದು, ನಕ್ಷೆ APIಯ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.<ref>[http://www.google.com/apis/maps/documentation/upgrade.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080708224247/http://google.com/apis/maps/documentation/upgrade.html |date=2008-07-08 }} {{deadlink|date=August 2010}}</ref> 2006ರ ಜೂನ್ 11ರಂದು, ಗೂಗಲ್ APIಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕೋಡ್ ಮಾಡುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು, ಆ ಮೂಲಕ ಈ ಸೇವೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವರ್ಧಕ-ಕೋರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://googlemapsapi.blogspot.com/2006/06/geocoding-at-last.html |title=Geocoding at Last |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2006ರ ಜೂನ್ 14ರಂದು, ಉದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವು.<ref>{{cite web |url=http://googlemapsapi.blogspot.com/2006/06/google-maps-for-enterprise.html |title=Google Maps for Enterprise |accessdate=August 25, 2010}}</ref> ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಯಾಗಿರುವ ಇದು ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು-ಮುಕ್ತ ನಿರ್ವಹಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2006ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಮುಖ್ಯ ಗೂಗಲ್ ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಲೋಕಲ್ ಒನ್‌ಬಾಕ್ಸಸ್‌ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ ವ್ಯವಹಾರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://blumenthals.com/blog/2006/12/28/the-prodigal-son-of-a-search-engine-comes-home/ |title=The prodigal son of a search engine comes home |publisher=blumenthals.com |access-date=2011-02-16 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031644/http://blumenthals.com/blog/2006/12/28/the-prodigal-son-of-a-search-engine-comes-home/ |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಗೂಗಲ್ ಮುಖ್ಯ ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ಅನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.dullest.com/blog/new-google-ui-feature-plus-box/ |title=New Google UI feature: Plus Box |publisher=Matt Cutts }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಗೂಗಲ್ ನಿಮ್ಮ ಚಾಲನೆಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://blogoscoped.com/archive/2006-12-19.html#n36 |title=Google Maps With Multiple Destinations |publisher=Philipp Lenssen}}</ref> 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ "ಮ್ಯಾಪ್ ವ್ಯೂ(ನಕ್ಷೆ ವೀಕ್ಷಣೆ)"ನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ, [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.]], ಲಂಡನ್, ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ನಗರಗಳ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ನಿಲುಗಡೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು.<ref>{{cite news|url=http://news.com.com/2061-10812_3-6160719.html|title=Google Maps adds subway stops, building outlines to cities|publisher=CNET|archiveurl=https://archive.today/20120711055431/http://news.cnet.com/8301-10784_3-6160719-7.html|archivedate=2012-07-11|access-date=2011-02-16|url-status=live}}</ref> 2007ರ ಜನವರಿ 29ರಂದು ಲೋಕಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಗೂಗಲ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://googleblog.blogspot.com/2007/01/find-and-compare-local-businesses.html |title=Find and Compare Local Businesses |accessdate=August 25, 1010}}</ref> 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 28ರಂದು, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 30 ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ನಿಜಾವಧಿಯ ವಾಹನ ಸಂಚಾರದ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://googleblog.blogspot.com/2007/02/stuck-in-traffic.html |title=Stuck in Traffic? |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಮಾರ್ಚ್ 8ರಂದು, ಲೋಕಲ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ಅನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://blumenthals.com/blog/2007/03/08/google-upgrades-local-business-center/ |title=Google Upgrades Local Business Center |accessdate=August 25, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 20, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620175154/http://blumenthals.com/blog/2007/03/08/google-upgrades-local-business-center/ |url-status=dead }}</ref> 2007ರ ಮೇ 16ರಂದು, ಮುಖ್ಯ ಗೂಗಲ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಪುಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ನಕ್ಷೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗೂಗಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಹುಡುಕಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2007/05/local-businesses-in-universal-search.html |title=Local Businesses in Universal Search |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಮೇ 18ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆ ಮಾಡುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2007/05/posted-by-david-tussey-product-manager.html |title=Neighborhood Search Capability |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಮೇ 29ರಂದು, ಗೂಗಲ್‌ನ ಚಾಲನಾ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ APIಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://googlemapsapi.blogspot.com/2007/05/driving-directions-support-added-to.html |title=Driving Directions Support Added to Google Maps |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಮೇ 29ರಂದು, ''ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂ'' ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ ರಸ್ತೆಗಳ ನೆಲಮಟ್ಟದ 360-ಡಿಗ್ರಿ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://blumenthals.com/blog/2007/05/29/google-maps-launches-street-view/ |title=Google Maps Launches Street View |accessdate=August 25, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100815041235/http://blumenthals.com/blog/2007/05/29/google-maps-launches-street-view/ |url-status=dead }}</ref> 2007ರ ಜೂನ್ 19ರಂದು, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿರು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2007/06/add-your-reviews-to-businesses-on.html |title=Add Your Reviews to Businesses on Google Maps |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಜೂನ್ 28ರಂದು, ಎಳೆಯಬಹುದಾದ ಚಾಲನೆಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2007/06/its-click-drag-situation.html |title=It's Click and Drag Situation |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಜುಲೈ 31ರಂದು, ಹೆಚ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಮೈಕ್ರೊಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://googlemapsapi.blogspot.com/2007/06/microformats-in-google-maps.html |title=Microformats in Google Maps |accessdate=August 25, 2010}}</ref> ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇದು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.{{fact|date=August 2010}} 2007ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಇತರ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೆ ಹುದುಗಿಸಲು ಒಂದು ಸರಳ ದಾರಿಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.google.com/intl/en/press/annc/embed_maps.html |title=Google announces a simple new way to embed Google Maps |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13ರಂದು, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ 54 ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2007/09/more-of-world-for-you-to-explore.html |title=More of the World for You to Explore |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ಅನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2007/10/google-transit-graduates-from-labs.html |title=Google Transit Graduates from Labs |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕಜಾಲದ ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2007/10/community-maps-in-your-search-results_1522.html |title=Community Maps in your Search Results |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೂಪನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಹುಡುಕಾಟದ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿದವು.<ref>{{cite web |url=http://blumenthals.com/blog/2007/10/27/google-coupons-now-has-searchable-interface/ |title=Google Coupons Now Has Searchable Interface |accessdate=August 25, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 19, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819225501/http://blumenthals.com/blog/2007/10/27/google-coupons-now-has-searchable-interface/ |url-status=dead }}</ref> 2007ರ ನವೆಂಬರ್ 27ರಂದು, ಸ್ಥಳದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲಭೂತ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ "ಟೆರ್ರೇನ್(ಭೂಪ್ರದೇಶ)" ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. "ಹೈಬ್ರಿಡ್" ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಬಟನ್ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ "ಹೈಬ್ರಿಡ್" ಮತ್ತು "ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್" ವೀಕ್ಷಣೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಲು "ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್" ಬಟನ್‌ನ ಕೆಳಗೆ "ಶೊ ಲೇಬಲ್ಸ್" ಚೆಕ್‌ಬಾಕ್ಸ್ಅನ್ನು ಇರಿಸಲಾಯಿತು.{{fact|date=August 2010}} 2008ರ ಜನವರಿ 22ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಲೋಕಲ್ ಒನ್‌ಬಾಕ್ಸ್ಅನ್ನು 3 ವ್ಯವಹಾರ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ 10ಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://blumenthals.com/blog/2008/01/22/google-maps-new-local-onebox-10-pack-now-live/ |title=Google Maps New Local Onebox 10 Pack Now Live |accessdate=August 25, 2010 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100904163952/http://blumenthals.com/blog/2008/01/22/google-maps-new-local-onebox-10-pack-now-live/ |url-status=dead }}</ref> 2008ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 20ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಶೋಧನೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ರೇಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಂದ ಸುಧಾರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.<ref>{{cite web |url=http://blumenthals.com/blog/2008/02/20/google-maps-offers-refine-by-user-rating-option/ |title=Google Maps Offers Refine by User Rating Option |accessdate=August 25, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 20, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620190410/http://blumenthals.com/blog/2008/02/20/google-maps-offers-refine-by-user-rating-option/ |url-status=dead }}</ref> 2008ರ ಮಾರ್ಚ್ 18ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಅಂತಿಮ-ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2008/03/its-your-world-map-it.html |title=It's Your World, Map It |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2008ರ ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಲೋಕಲ್-ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್-ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನಿಯಮಿತ ವರ್ಗದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://blumenthals.com/blog/2008/03/19/google-local-business-center-upgrade-unlimited-category-options/ |title=Google Local Business Center Upgrade: Unlimited Category Options |accessdate=August 25, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 29, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100829033010/http://blumenthals.com/blog/2008/03/19/google-local-business-center-upgrade-unlimited-category-options/ |url-status=dead }}</ref> 2008ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 2ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಭೂಪ್ರದೇಶ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಮೋನ್ನತ ರೇಖೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2008/04/last-summer-somewhere-in-adirondacks.html |title=Last Summer Somewhere in Adirondacks |accessdate=August 25, 2010}}</ref> 2008ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉಳಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಬಟನ್ಅನ್ನು ಹುಡುಕಾಟ ವಲಯದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.{{fact|date=August 2010}} 2008ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ, "ಮ್ಯಾಪ್", "ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್" ಮತ್ತು "ಟೆರ್ರೇನ್" ಬಟನ್‌ಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ "ಮೋರ್" ಬಟನ್ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪನೊರೇಮಿಯೊ ಮತ್ತು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ-ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫೋಟೊಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.{{fact|date=August 2010}} 2008ರ ಮೇ 15ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರಜಾಲ ಅನ್ವಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಆಧಾರವಾಗಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ 3ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡವು.{{fact|date=August 2010}} 2008ರ ಜುಲೈ 15ರಂದು, ನಡಿಗೆಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow">{{cite web |url=http://maps-forum-announcements.blogspot.com/2009/01/do-you-know-how-many-maps-features-have.html |title=Do you know how many Maps features have been launched in the past 6 months? |first=Jade |date=January 13, 2009 |work=Google Maps Water Cooler |accessdate=May 10, 2009}}</ref> 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್ 4ರಂದು, ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂಅನ್ನು ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು, ಬಳಕೆದಾರರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ಅನ್ನು ಪುನಃರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್ 29ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿತು, ಆ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಯೊಐ ಅದಕ್ಕೆ ಉಪಗ್ರಹದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಿತ್ತು<ref>{{cite web |last=Shankland |first=Stephen |url=http://news.cnet.com/8301-1023_3-10028842-93.html |title=Google to buy GeoEye satellite imagery &#124; Digital Media – CNET News |publisher=News.cnet.com |date=August 29, 2008 |accessdate=January 12, 2010 |archive-date=ಜನವರಿ 6, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106153627/http://news.cnet.com/8301-1023_3-10028842-93.html |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಅದು ನಕ್ಷೆ ದತ್ತಾಂಶದ ರಚನೆಗಾಗಿ ಮ್ಯಾಪ್ ಮೇಕರ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9ರಂದು, ಒಂದು ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯವಹಾರ ವೀಕ್ಷಣ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ರಂದು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಅಥೋರಿಟಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಜಿಯೊಐ-1 ಅದರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಿತು, ಅದು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ಕುಟ್ಜ್‌ಟೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿನೋಟವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://blog.wired.com/wiredscience/2008/10/geoeye-1-super.html |title=Google’s Super Satellite Captures First Image &#124; Wired Science &#124; Wired.com |publisher=Blog.wired.com |date=October 8, 2008 |accessdate=January 12, 2010}}</ref> 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26ರಂದು, ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕ-ಕೋಡ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಕ್ಷೆ APIಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ನವೆಂಬರ್ 11ರಂದು, ಸ್ಪೇನ್, ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ನವೆಂಬರ್ 23ರಂದು, ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಗಾಗಿ ನಕ್ಷೆ APIಗೆ AIR ಆಧಾರವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ನವೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ನವೆಂಬರ್ 27ರಂದು, ಚೀನಾದ ನಕ್ಷೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, 2x ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="doyouknow"/> 2009ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹೊಸ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಲೋಗೊವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url= http://googleblog.blogspot.com/2009/05/new-logo-look.html|title=New logo look}}</ref> 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ U.S. ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಲಿ ಅಟ್ಲಾಸ್ಅನ್ನು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://blumenthals.com/blog/2009/10/12/google-replaces-tele-atlas-data-in-us-with-google-data/ |title=Google Replaces Tele Atlas Data in US with Google StreetView Data |date=October 12, 2009 |publisher=blumenthals.com |access-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2011 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091015145712/http://blumenthals.com/blog/2009/10/12/google-replaces-tele-atlas-data-in-us-with-google-data/ |url-status=dead }}</ref> 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು, ಹಳೆಯ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಹೊಸ ರೂಪಕೊಟ್ಟು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.{{Citation needed|date=October 2009}} ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಇತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಕ್ಷೆ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಹಲವಾರು ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.{{Citation needed|date=October 2009}} 2010ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 11ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. 2010ರ ಮಾರ್ಚ್ 11ರಂದು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್, ಹಾಂಕ್ ಕಾಂಗ್, ಮ್ಯಾಕ್ಯೂ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 2010ರ ಮೇ 25ರಂದು, Rejseplanen.dk ಒಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಗಣೆ ಮಾರ್ಗದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.version2.dk/artikel/14959-nu-kan-du-tage-bussen-med-google-maps-i-danmark |title=Nu kan du tage bussen med Google Maps i Danmark |language=Danish |access-date=2011-02-16 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527071828/http://www.version2.dk/artikel/14959-nu-kan-du-tage-bussen-med-google-maps-i-danmark |url-status=dead }}</ref> == ಗೂಗಲ್‌ನಿಂದ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಬಳಕೆ == ಮುಖ್ಯ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಜಾಲತಾಣವು ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಶೋಧನಾ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ(ಈಗ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲ), ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದ ಗೂಗಲ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಶೋಧನೆ APIಯ ಕಾರ್ಯವು ಈಗ ಗೂಗಲ್ ಸ್ಥಳ APIಯಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. === ಗೂಗಲ್ ಡಿಟು === {{references|section|date=December 2010}} ಗೂಗಲ್ ಡಿಟು (谷歌地图 lit. "ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು") 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 9ರಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಗೂಗಲ್ ಬೆಂಡಿ (谷歌本地 lit. "ಗೂಗಲ್ ಲೋಕಲ್")ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಇದು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಲೋಕಲ್ ಸೇವೆಗಳ ಚೀನಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಚೀನಾದ ಕಾನೂನಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ, ಗೂಗಲ್ ಗೂಗಲ್ ಡಿಟುವಿನಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಯಿತು ಅಥವಾ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು: * ಗೂಗಲ್ ಡಿಟು ೇಪನೊರೇಮಿಯೊ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಕ್ಯಾಮ್‌ಗಳಿಂದ ಬಳಕೆದಾರರು-ರಚಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. * ಗೂಗಲ್ ಡಿಟು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಚೀನಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಚುಕ್ಕೆ ಬಿಂದುಗಳ ಗೆರೆಗಳೊಳಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಗೂಗಲ್ ಮೂನ್ === {{Main|Google Moon}} [[ಚಿತ್ರ:Google-moon.png|thumb|150px|ಗೂಗಲ್ ಮೂನ್|link=Special:FilePath/Google-moon.png]] [[ಅಪೋಲೊ ೧೧|ಅಪೋಲೊ 11]] ಚಂದ್ರನಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯುವುದರ 36ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ದಿನದ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ 1969ರ ಜುಲೈ 20ರಂದು, ಗೂಗಲ್ [[ಚಂದ್ರ]]ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಒಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಮೂನ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಸಾಧನವನ್ನು ರಚಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://moon.google.com |title=Google Moon |publisher=Moon.google.com |date= |accessdate=January 12, 2010}}</ref> ಈ ಸಾಧನವು ಕಡಿಮೆ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ [[ಅಪೋಲೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ|ಅಪೋಲೊ]] ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳು ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಒಂದು ಸ್ವಿಸ್ ಚೀಸ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೂಮ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಈಸ್ಟರ್ ಎಗ್ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಇಂದು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ.{{fact|date=December 2010}} ನಾಸ್ ಅಮೆಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ನಡುವಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಹಯೋಗದ ಯೋಜನೆಯೊಂದು ಗೂಗಲ್ ಮೂನ್‌ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು [http://ti.arc.nasa.gov/projects/planetary/ ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಕಂಟೆಂಟ್]<ref>{{cite web|url=http://ti.arc.nasa.gov/projects/planetary/ |title=Intelligent Systems Division &#124; Project |publisher=Ti.arc.nasa.gov |date= |accessdate=January 12, 2010}}</ref> ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಗೂಗಲ್ ಮೂನ್ 2005ರ ಜುಲೈ 20ರಂದು (UTC) ಮುಖ್ಯ ಗೂಗಲ್ ಶೋಧನಾ ಪುಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಗೂಗಲ್ ಲೋಗೊದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥದ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಜತೆಗೂಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.google.com |title=Google |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050720082857/http://www.google.com/ |archivedate=July 20, 2005}}</ref> === ಗೂಗಲ್ ಮಾರ್ಸ್ === {{Main|Google Mars}} [[ಚಿತ್ರ:GoogleMars.png|left|thumb|ಗೂಗಲ್ ಮಾರ್ಸ್|link=Special:FilePath/GoogleMars.png]] ಗೂಗಲ್ ಮೂನ್‌ನಂತೆ ಗೂಗಲ್ ಮಾರ್ಸ್ ಒಂದು ಗೋಚರ ಚಿತ್ರಣದ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ [[ಮಂಗಳ (ಗ್ರಹ)|ಮಂಗಳ ಗ್ರಹ]]ದ ಅವರೋಹಿತ ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮಸುಕಾದ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರಣವನ್ನೂ (ಉನ್ನತ ಸ್ಥಳ) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ನಕ್ಷೆ, ಉಪಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಳ, ಗೋಚರ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಿತ ಮಾಹಿತಿಯ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಾರ್ಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಫ್ಲೈಟ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿಯ [[ನಾಸಾ]] ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಗೂಗಲ್ ನಾಸಾದ ಎರಡು ಮಂಗಳ-ಗ್ರಹದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಾದ ಮಾರ್ಸ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸರ್ವೇಯರ್ ಮತ್ತು 2001 ಮಾರ್ಸ್ ಒಡಿಸ್ಸಿಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.google.com/mars/about.html |title=About Google Mars |publisher=Google.com |date= |accessdate=January 12, 2010}}</ref> ಈಗ [[ಗೂಗಲ್ ಅರ್ಥ್|ಗೂಗಲ್ ಅರ್ತ್]] 5 ಒಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಸುಧಾರಿಸಿದ ಗೂಗಲ್ ಮಾರ್ಸ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪೃಥಕ್ಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು 3Dಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂವಿನಂತೆ ವಿವಿಧ ಮಂಗಳ-ಗ್ರಹನೌಕೆಗಳು ಒದಗಿಸಿದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. === ಗೂಗಲ್ ಸ್ಕೈ === {{Main|Google Sky}} 2007ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಗೂಗಲ್ ಸ್ಕೈಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದೊಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಹಬಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ದೂರದರ್ಶಕ ತೆಗೆದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗೋಚರ ಜಗತ್ತಿನ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. {{Expand section|date=December 2010}} === ಗೂಗಲ್ ರೈಡ್ ಫೈಂಡರ್ === ಗೂಗಲ್ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ-ಆಧಾರಿತ ಸಾಧನ '''ರೈಡ್ ಫೈಂಡರ್''' ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಲಿಮುಸೀನ್ ಸೇವೆಗಳ ಆಯ್ಕೆಗಾಗಿ ಕಾರೊಳಗಿನ GPS ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ರಸ್ತೆ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೊ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಮುಖ U.S. ನಗರಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ವಾಹನಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. 2009ರ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. ಕಾರ್‌ಪೂಲಿಂಗ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಾರದು. === ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ === {{Expand section|date=January 2011}} 2005ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಗೂಗಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಇದೊಂದು ಕ್ರಿಸ್ ಹ್ಯಾರೆಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಅವಿಕಲ್ ಗಾರ್ಗ್‌ರ 20% ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Chan |first=Sewell |url=http://cityroom.blogs.nytimes.com/2008/09/23/google-tool-gives-new-york-transit-help/ |title=Google Transit Expands to New York - City Room Blog - NYTimes.com |publisher=Cityroom.blogs.nytimes.com |date=September 23, 2008 |accessdate=January 12, 2010}}</ref> ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆರೆಗನ್‌ನ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈಗ ಇದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಕೆನಡಾ, ಯುರೋಪ್, ಏಷ್ಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಭಾರತ(ಪುಣೆ) ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ನೂರಾರು ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸೇವೆಯು ಮಾರ್ಗ, ಸಾಗಣೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ದರವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕಾರನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯಾಣದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್, ಗೂಗಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನಿಂದ ಉತ್ಕರ್ಷ ಪಡೆದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web |url=http://google-latlong.blogspot.com/2007/10/google-transit-graduates-from-labs.html |title=Google LatLong: Google Transit Graduates from Labs |publisher=Google-latlong.blogspot.com |date=October 3, 2007 |accessdate=January 12, 2010}}</ref> ==== ವ್ಯಾಪ್ತಿ ==== ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್‌ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ನೂರಾರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೊದಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದೆ. ಇದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಪವಾದಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ (2011ರ ಜನವರಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ), ಉದಾ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, DC. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಸಾಗಣೆ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಲಂಡನ್‌ನ ಸಾರಿಗೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅದರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್{{fact|date=August 2010}}ಗೆ ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು{{which|date=August 2010}} ಬಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಲಂಡನ್‌‌‌ನ ಅಥವಾ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಗಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ "ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಅಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ" ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಲೇಯರ್ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಬರ್ಲಿನ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ನಗರ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಅನೇಕ ಇತರ ರಾಜಧಾನಿಗಳು. === ಗೂಗಲ್ ಬೈಕ್-ಸವಾರಿಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು === 2010ರ ಮಾರ್ಚ್ 10ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೈಕ್-ಸವಾರಿಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. ಅನುಕೂಲಕರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಾಹನದಟ್ಟಣೆ, ಎತ್ತರ ಸ್ಥಳಗಳ ಬದಲಾವಣೆ, ಬೈಕ್ ದಾರಿಗಳು, ಬೈಕ್ ಪಥಗಳು ಮತ್ತು ಬೈಕ್-ಸವಾರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತ ಮಾರ್ಗವೂ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಬೈಕ್-ಸವಾರಿಯ ಪಥಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಬೈಕ್-ಸವಾರಿ ಹಾದಿಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸೇವೆಯು US<ref>{{cite web|last=Guymon |first=Shannon |url=http://googleblog.blogspot.com/2010/03/biking-directions-added-to-google-maps.html |title=Biking directions added to Google Maps |publisher=Googleblog.blogspot.com |date= |accessdate=2010-08-27}}</ref><ref>{{cite web|last=Leen |first=John |url=http://google-latlong.blogspot.com/2010/03/its-time-to-bike.html |title=It's time to bike |publisher=Google-latlong.blogspot.com |date=2010-03-10 |accessdate=2010-08-27}}</ref> ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ<ref>{{cite web|last=Guymon |first=Shannon |url=http://google-latlong.blogspot.com/2010/12/gearing-up-biking-directions-added-to.html |title=Gearing up: Biking directions added to Google Maps for Canada |publisher=google-latlong.blogspot.com |date=2010-12-01 |accessdate=2011-01-21}}</ref> ಲಭ್ಯವಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಸಿಂಗಾಪುರದಂತಹ ಕೆಲವು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಟ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. === ಗೂಗಲ್‌ನ ಮೈ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ === 2007ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಶೋಧನಾ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣ ಮೈ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಮೈ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಕರ್‌ಗಳು, ಪಾಲಿಲೈನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಗನ್‌ಗಳನ್ನು ನಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ನಕ್ಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಸರಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಬಾರ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವೆಬ್‌ಕ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪ ಸಂಕೇತಗಳವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಎಂಭತ್ತನಾಲ್ಕು ಪೂರ್ವ-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮಾರ್ಕರ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯಯಿವೆ. ಪಾಲಿಲೈನ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಗನ್‌ನ ಬಣ್ಣ, ಅಗಲ ಮತ್ತು ಅಪಾರದರ್ಶಕತೆಯು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಂತಿರುತ್ತವೆ. ಮೈ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಂತರದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಉಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸದ ಎಂದು ಗುರುತುಮಾಡಬಹುದು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ 42 ಅಕ್ಷರದ ಒಂದು ಭಿನ್ನ ಐಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉಳಿಸಿದ URL ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈ ಮ್ಯಾಪ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವೂ ಒಂದು ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದಾದ ಟ್ಯಾಗ್ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಟ್ಯಾಗ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್, ರಿಚ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಅಥವಾ HTMLಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಹುದುಗಿಸಬಹುದಾದ(ಎಂಬೇಡೆಬಲ್) ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯವನ್ನು HTML ಟ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಮೈ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್‌ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ರಚಿಸಿದ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಜಾಲಪುಟ ಅಥವಾ ಬ್ಲಾಗ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಈಗ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹುದುಗಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.google.co.uk/search?q=embed+my+maps |title=embed my maps – Google Search |publisher=Google.co.uk |date= |accessdate=January 12, 2010}}</ref> ಇದನ್ನು 2.78 ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಯಿತು.{{fact|date=August 2010}} === ಗೂಗಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂ === {{Main|Google Street View}} 2007ರ ಮೇ 25ರಂದು, ಗೂಗಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇದೊಂದು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ U.S. ನಗರಗಳ 360° ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯಂಥ ರಸ್ತೆ-ಮಟ್ಟದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ ಈ ಲಕ್ಷಣವು ಕೇವಲ ಐದು ನಗರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಂತರ ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಕೆನಡಾ, ಚೀನಾ, ಜೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ಹಾಂಕ್ ಕಾಂಗ್, ಭಾರತ, ಇಟಲಿ, ಜಪಾನ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ದಕ್ಷಿಣಾ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಸ್ಪೇನ್, ಸ್ವೀಡನ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್, ನಾರ್ವೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ಸೇರಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ಅನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈ 2ರಂದು ಟೂರ್ ದಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ಅನ್ನು ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂಗೆ ಕೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ. 2009ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಕಾಲೇಜು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಾದಿಗಳ ಮತ್ತು ದಾರಿಗಳ ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.examiner.com/x-14111-Twin-Falls-Bicycle-Transportation-Examiner~y2009m6d21-Bicycle-job-Google-tricycle-mapper |title=Google Tricycle Mapper |date=July 1, 2007 |publisher=Examiner |access-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2011 |archive-date=ಮೇ 14, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100514152815/http://www.examiner.com/x-14111-Twin-Falls-Bicycle-Transportation-Examiner~y2009m6d21-Bicycle-job-Google-tricycle-mapper |url-status=dead }}</ref> ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಅದರ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡದೆ ಗೋಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://ifpandnpthenwe.gnn.tv/headlines/14488/The_Google_ick_factor |title=The Google 'ick' factor |date=July 15, 2007 |access-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2011 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090817042700/http://ifpandnpthenwe.gnn.tv/headlines/14488/The_Google_ick_factor |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://blog.wired.com/27bstroke6/2007/06/want_off_street.html |title=Want Off Street View? |date=July 15, 2007 |publisher=Wired |access-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2011 |archive-date=ಜೂನ್ 18, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070618130244/http://blog.wired.com/27bstroke6/2007/06/want_off_street.html |url-status=dead }}</ref> ಅನಂತರ ಗೂಗಲ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮುಖ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮುಖಗಳನ್ನು ಅಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://news.cnet.com/8301-10784_3-9943140-7.html |title=Google begins blurring faces in Street View |date=May 13, 2008 |publisher=CBS Interactive Inc |access-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2011 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131204172237/http://news.cnet.com/8301-10784_3-9943140-7.html |url-status=dead }}</ref> === ಗೂಗಲ್ ಏರಿಯಲ್ ವ್ಯೂ === 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಏರಿಯಲ್ ವ್ಯೂಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು, ಇದು ನಗರಗಳ ಒಂದು "ಪಕ್ಷಿನೋಟ"ವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕೋನೀಯ ವಿಮಾನ-ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾದ ಮೊದಲ ನಗರಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಯಾನ್ ಜೋಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಡೈಗೊ. ಈ ಲಕ್ಷಣವು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ APIಯ ಮೂಲಕ ಅಭಿವರ್ಧಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|last=Wilson |first=Randy |url=http://google-latlong.blogspot.com/2009/12/changing-your-perspective.html |title=Google LatLong: Changing your perspective |publisher=Google-latlong.blogspot.com |date=2009-12-08 |accessdate=2010-09-18}}</ref> 2010ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|last=Mitchell |first=Thor |url=http://google-latlong.blogspot.com/2010/02/introducing-google-maps-labs-your.html |title=Google LatLong: Introducing Google Maps Labs, your passport to a world of new features |publisher=Google-latlong.blogspot.com |date=2010-02-12 |accessdate=2010-09-18}}</ref> 2010ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಏರಿಯಲ್ ವ್ಯೂಅನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಆಯ್ದ ನಗರಗಳ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|last=Wilson |first=Randy |url=http://google-latlong.blogspot.com/2010/07/changing-your-perspective-once-again.html |title=Google LatLong: Changing your perspective, once again |publisher=Google-latlong.blogspot.com |date=2010-07-09 |accessdate=2010-09-18}}</ref> ಲಭ್ಯಯಿರುವ ನಗರಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ ಹೀಗಿದೆ (2011ರ ಜನವರಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ):<ref>{{cite web|url=http://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&msa=0&msid=112099477591857711257.00048ad05c320f746f5c2&t=h&ll=8.787199,-45.827047&spn=85.447389,153.703486&dap=&source=embed |title=45° Imagery on Google Maps – Google Maps |publisher=Maps.google.com |date=1970-01-01 |accessdate=2010-09-18}}</ref> *ಚಿಲಿ: ಸ್ಯಾಂಟಿಯಾಗೊ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಪರೈಸೊ. *ಜರ್ಮನಿ: ಡಾರ್ಟ್ಮಂಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಟ್ಗಾರ್ಟ್. *ಹಂಗೇರಿ: [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್|ಬುಡಪೆಸ್ಟ್]]. *ಇಟಲಿ: [[ವೆನಿಸ್‌|ವೆನಿಸ್]]. *ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ: ಬ್ಲೋಯೆಂಫಾಂಟೇನ್, [[ಕೇಪ್ ಟೌನ್]], ಡುರ್ಬಾನ್, ಜೊಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್, ನೆಲ್ಸ್‌ಪ್ರುಟ್, ಪೋಲೊಕ್ವೇನ್, ಪೋರ್ಟ್ ಎಲಿಜಬೆತ್, ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ರಸ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ. *ಸ್ಪೇನ್: ಸೆವಿಲ್ಲೆ *ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ: ಆಲ್ಬಕ್ವೆರ್ಕ್ಯು, ಆಸ್ಟಿನ್, ಕೋಂಟ್ರ ಕೋಸ್ಟ ಕೌಂಟಿ, ಎಸ್ಕಾಂಡಿಡೊ, ಲಾಂಗ್ ಬೀಚ್, ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್, ನಾರ್ಫೋಕ್, ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಏರಿಯಾ, ಓಕ್ಲಹೋಮ ಸಿಟಿ, ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಏರಿಯಾ, ಸ್ಯಾಕ್ರೊಮೆಂಟೊ ಏರಿಯಾ, ಸಾಲ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಸಿಟಿ, ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ, ಸ್ಯಾನ್ ಡೈಗೊ ಏರಿಯಾ, ಸ್ಯಾನ್ ಜೋಸ್ ಏರಿಯಾ, ಸಂತಾ ಕ್ಲಾರ ಏರಿಯಾ, ಸಂತಾ ಕ್ರುಜ್ ಏರಿಯಾ, ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಟುಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ್ ನಯ್ಸ್. === ಗೂಗಲ್ ಲ್ಯಾಟಿಟ್ಯೂಡ್ === {{Main|Google Latitude}} ಗೂಗಲ್ ಲ್ಯಾಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಗೂಗಲ್‌ನ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭೌತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸೇವೆಯು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು, ಆಧರಿಸಿದೆ. ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳಿಗೂ ಒಂದು ಐಗೂಗಲ್ ಸಾಧನವಿದೆ.<ref>{{cite web |url= http://googleblog.blogspot.com/2009/02/see-where-your-friends-are-with-google.html |title=See where your friends are with Google Latitude |date=February 4, 2009}}</ref> ಈ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗೋಪ್ಯತೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಟೀಕೆಗಳಿದ್ದವು.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/7872026.stm |title=Privacy fears over Google tracker |publisher=BBC News |accessdate=February 16, 2009 | date=February 5, 2009}}</ref> === ಗೂಗಲ್ ಫ್ಲೂ ಶಾಟ್ ಫೈಂಡರ್ === ಗೂಗಲ್ ಫ್ಲೂ ಶಾಟ್ ಫೈಂಡರ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡಿದ ವಿಳಾಸ ಅಥವಾ ಜಿಪ್ ಕೋಡ್‌ನ ಹತ್ತಿರ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ H1N1/09 ವೈರಸ್ ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಫ್ಲೂ ಲಸಿಕೆಗಳೆರಡೂ ಲಭ್ಯಯಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. === ಮೋನೊಪಾಲಿ ಸಿಟಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಸ್ === ಮೋನೊಪಾಲಿ ಸಿಟಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ಸ್ ಒಂದು ಮೋನೊಪಾಲಿ ಆಟದ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ನೇರ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆಟದ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಸ್ಬ್ರೊ ರಚಿಸಿದವು. ಈ ಆಟ ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|author=Logged in as click here to log out |url=https://www.theguardian.com/technology/gamesblog/2009/sep/07/1 |title=New online Monopoly game is streets ahead &#124; Technology &#124; guardian.co.uk |publisher=Guardian |date=September 7, 2009 |accessdate=January 12, 2010 | location=London}}</ref> == ಮಾಶಪ್ಸ್ == {{Main|Mashup (web application hybrid)}} ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿರುವ [[ಜಿಯೋಟ್ಯಾಗಿಂಗ್|ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗ್]]‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಪನೊರೇಮಿಯೊದ GPS ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಫೋಟೊಗಳಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.{{fact|date=August 2010}} == ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ == ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳು<ref name="terms">{{cite web|url=http://maps.google.com/help/terms_maps.html |title=Google Maps Terms |publisher=Maps.google.com |date= |accessdate=January 13, 2010}}</ref> ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಬಳಕೆಯು ಗೂಗಲ್ ಸೇವೆಯ ನಿಯಮಗಳಿಂದ<ref>{{cite web|url=http://www.google.com/terms_of_service.html |title=Google Terms of Service |publisher=Google.com |date=2007-04-16 |accessdate=2010-01-13}}</ref> ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. == ದೋಷಗಳು == {{See also|Satellite map images with missing or unclear data}} ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಸ್ತೆ ನಕ್ಷೆಯ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಅನುರೂಪ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದದಿರಬಹುದು. ರಸ್ತೆಯ ಮಾಹಿತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ಹಿಂದಿನದಾಗಿರಬಹುದು: "ಮಾಹಿತಿಯ ಚಾಲ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಯಥಾರ್ಥತೆಯು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಗೂಗಲ್ ಅರ್ತ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಬ್ರಿಯಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೆಂಡನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ 2008ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಮನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://maps.google.com/help/maps/edit/ |title=Improve information in Google Maps for the world to see |publisher=www.google.com |date=Unknown Publish Date |access-date=2011-02-16 |archive-date=2011-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110712234535/http://maps.google.com/help/maps/edit/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|last=Balakrishnan |first=Ramesh |url=http://google-latlong.blogspot.com/2008/03/its-your-world-map-it.html |title=Google LatLong: It's your world. Map it |publisher=Google-latlong.blogspot.com |date=March 18, 2008 |accessdate=January 13, 2010}}</ref> ಭದ್ರತೆಯ ಅಪಾಯಗಳಿವೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುವಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹೇರಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಣ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹು ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸದಿರುವಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, D.C.<ref>{{cite news |url= http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/07/21/AR2007072101296.html |title=Google's View of D.C. Melds New and Sharp, Old and Fuzzy |date=July 22, 2007 |publisher= Washington Post |first=Jenna |last=Johnson |accessdate=May 3, 2010}}</ref> ಈ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಉಪಗ್ರಹ ನಕ್ಷೆ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಅಥವಾ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳ ರಸ್ತೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಾಂಕ್ ಕಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಶೆನ್‌ಜೆನ್‌ಗೆ ಶಾಟೌಜಿಯಾವೊದ ಮೂಲಕ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಎರಡು ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಮಾರ್ಗ-ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯೋಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url=http://maps.google.com/maps?ll=22.568374,114.252405&spn=0.3,0.3&t=h&q=22.568374,114.252405 |publisher=Google Maps |title=Map of Shatoujiao that stretch across the border of Hong Kong and Shenzhen |accessdate=December 5, 2008}}</ref> ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಸಹ ಮೋಡಗಳಿಂದಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಬೊಲ್ನಾಸ್‌ನ ಹತ್ತಿರದ ಆರ್ಬ್ರಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್‌ನ ರೇಡಿಯೊ-ಕಂಬವು(ಮಾಸ್ಟ್) {{as of|2010|8|25|alt=as of August 25, 2010}} ಮೋಡದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ದೋಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯು ವಿಸ್ಕನ್ಸಿನ್‌ನ ಲವೋನದ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ನಗರದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು "ಡಾವ್ಸನ್ ಸರೋವರ"ವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ;<ref>ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು [http://maps.google.com/maps?hl=en&amp;client=&amp;rls=en-us&amp;q=laona+wi&amp;um=1&amp;ie=UTF-8&amp;split=0&amp;gl=us&amp;ei=OYxHSpGPNpTUNYOjubAC&amp;sa=X&amp;oi=geocode_result&amp;ct=image&amp;resnum=1 ಲವೋನ, ವಿಸ್ಕನ್ಸಿನ್]</ref> USGS, [[ವಿಸ್ಕೊನ್‌ಸಿನ್|ವಿಸ್ಕನ್ಸಿನ್]] ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಕ್ಷೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅದನ್ನು "ಸ್ಕ್ಯಾಟರ್ಡ್ ರೈಸ್ ಸರೋವರ"ವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ಕನ್ಸಿನ್ DNR [http://dnr.wi.gov/org/water/fhp/lakes/lakemap/0555200z.htm ಸ್ಕ್ಯಾಟರ್ಡ್ ರೈಸ್ ಲೇಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090302185728/http://dnr.wi.gov/org/water/fhp/lakes/lakemap/0555200z.htm |date=2009-03-02 }}</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ [[ಸಮೋಅ|ಸ್ಯಾಮೋವ]], ಇದನ್ನು "ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ಯಾಮೋವ"ವೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 1997ರಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಯ್ಕೆಯು ತಪ್ಪಾದ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಕುತೂಲಹಕರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು: * [http://maps.google.com/maps?q=80.202298,80.17456&amp;num=1&amp;t=h&amp;sll=80.647035,68.730469&amp;sspn=10.391769,79.013672&amp;hl=en&amp;ie=UTF8&amp;ll=80.197436,80.244141&amp;spn=2.610967,19.753418&amp;z=6&amp;lci=org.wikipedia.en ಚೆನ್ನೈ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಫೌಂಡ್ ಇನ್ ದಿ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕಾರ ಸೀ] * [http://maps.google.com/maps?hl=en&amp;ie=UTF8&amp;ll=74.54333,21.533203&amp;spn=16.963296,79.013672&amp;t=h&amp;z=4&amp;iwloc=lyrftr:org.wikipedia.en,17583068675193063158,73.428424,4.306641&amp;lci=org.wikipedia.en ಗಿರಾವರು (ಕಾಫು ಅಟೋಲ್) ] ಇನ್ ದಿ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟೆಡ್ ಆಫ್ [http://maps.google.com/maps?f=q&amp;source=s_q&amp;hl=en&amp;geocode=&amp;q=Male%27+Atoll&amp;sll=80.197436,80.244141&amp;sspn=2.610967,19.753418&amp;ie=UTF8&amp;hq=&amp;hnear=Maale+Atholhu+Uthuruburi&amp;t=h&amp;z=7&amp;lci=org.wikipedia.en ಮೇಲ್' ಅಟೋಲ್] ಇನ್ ದಿ [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ|ಇಂಡಿಯನ್ ಓಶನ್]] * [http://maps.google.com/maps?f=q&amp;source=s_q&amp;hl=en&amp;geocode=&amp;q=south+magnetic+pole&amp;sll=74.54333,21.533203&amp;sspn=16.963296,79.013672&amp;ie=UTF8&amp;hq=martian+crater&amp;hnear=&amp;ll=81.947846,-109.863281&amp;spn=4.333294,39.506836&amp;t=h&amp;z=5&amp;iwloc=lyrftr:org.wikipedia.en,16510424413242733632,81.052297,-110.126953&amp;lci=org.wikipedia.en ಸೌತ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಪೋಲ್ ] ಲೊಕೇಟೆಡ್ ವೆರಿ ನಿಯರ್ ದಿ ನಾರ್ತ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಪೋಲ್ ಗೂಗಲ್ ಹಲವಾರು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಗಳಿಂದ ವ್ಯವಹಾರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಗೂಗಲ್‌ನ ಗಣನೆಯು ವಿಳಾಸ, ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕ-ಕೋಡ್‌ನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.google.com/support/forum/p/maps/thread?tid=11f2347bf1317b74&hl=en |title=The Google Local map results have "merged" our listing with another in the same building – Maps Help |publisher=Google.com |date=April 22, 2009 |accessdate=January 13, 2010}}</ref> ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮಾಹಿತಿಯು ಮತ್ತೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮಾದವಶಾತ್ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಹಲವಾರು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url= http://blumenthals.com/blog/2009/04/29/google-maps-merging-mania-due-to-algo-change/|title= Google Maps Merging Mania Due to Algo-Change|date= April 29, 2009|access-date= ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2011|archive-date= ಮೇ 3, 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090503205934/http://blumenthals.com/blog/2009/04/29/google-maps-merging-mania-due-to-algo-change/|url-status= dead}}</ref> ಗೂಗಲ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನಿಖರವಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸ್ವಯಂ-ಸೇವಕರನ್ನು ನೇಮಕಮಾಡಿದೆ.<ref>[https://www.nytimes.com/2009/11/17/technology/internet/17maps.html ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, 2009-11-17] ಗೂಗಲ್ ಸ್ವಯಂ-ಸೇವಕರು</ref> ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಡಿಟು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗಿನ ಚೀನಾದ ಗಡಿಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಗೆರೆಗಳಿಂದ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಗಡಿನಾಡುಗಳು ವಿವಾದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗೂಗಲ್ ಡಿಟು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗಿನ ಗಡಿಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಗೆರೆಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸದೆ, ಚೀನಾದ ಸೀಮಾರೇಖೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಹೇಳಿಕೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಈಗ ಭಾರತ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ [[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು (ಚೀನಾದಿಂದ "ದಕ್ಷಿಣ ಟಿಬೆಟ್" ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಗೂಗಲ್ ಡಿಟು ಚೀನಾದ ಸೀಮಾರೇಖೆಯೊಳಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಭಾರತದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಏಕಾಏಕಿ ಚೀನಾದ ಗಡಿರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗೂಗಲ್ ಡಿಟು ತೈವಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಸಮುದ್ರ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಚೀನಾದ ಭಾಗವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. 2009ರ ಮೇಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗೂಗಲ್ ಡಿಟುವಿನ ತೈವಾನ್‌ನ ರಸ್ತೆ-ನಕ್ಷೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದೆ, ಉದಾ. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭವನ, ಐದು ಯುವಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ. ditu.google.''cn'' ಮತ್ತು ditu.google.''com'' ಮಧ್ಯೆ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ditu.google.cn ಮೈ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ditu.google.cn ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಚೀನಾದ-ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ditu.google.com ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು (ಬಳಕೆದಾರರು-ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ನೈಜ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು) ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ರೀತಿಯು ಸ್ಥಿರವಾದುದಲ್ಲ, ತಡೆದುತಡೆದು ಆಗುತ್ತದೆ - ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚೀನಾದ-ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಭಾಷೆಯು ಪ್ರಕಟವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ-ಅಂಶವು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. 2010ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ನಿಕಾರಗ್ವಾನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಡೆನ್ ಪಸ್ಟೋರ ನಿಕಾರಗ್ವಾನ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಐಸ್ಲಾ ಕ್ಯಾಲೆರೊದಲ್ಲಿ (ಸ್ಯಾನ್ ಜುವಾನ್ ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ) ಇರಿಸಿದರು, ಆ ಮೂಲಕ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಗಡಿರೇಖೆಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ಆ ದ್ವೀಪವು ಬಹುಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕಾ ಮತ್ತು ನಿಕಾರಗ್ವಾನ್ ಮಧ್ಯೆ ವಿವಾದದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಘಟನೆಯು ಗಡಿರೇಖೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಹೊಸಚೈತನ್ಯ ನೀಡಿತು. ಬಿಂಗ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಆ ದ್ವೀಪವು ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕಾದ ಸೀಮಾರೇಖೆಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಗೂಗಲ್ ಈ ವಿವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://articles.cnn.com/2010-11-05/tech/nicaragua.raid.google.maps_1_google-maps-google-spokeswoman-google-earth?_s=PM:TECH |title=CNN: "ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಬಾರ್ಡರ್ ಬಿಕಮ್ಸ್ ಪಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್" |access-date=2011-02-16 |archive-date=2012-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120508142002/http://articles.cnn.com/2010-11-05/tech/nicaragua.raid.google.maps_1_google-maps-google-spokeswoman-google-earth?_s=PM:TECH |url-status=dead }}</ref> == ನಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣ == ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮರ್ಕೇಟರ್ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹೋಲುವ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಭೂಮಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೋಲಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣವು ಮರ್ಕೇಟರ್‌ನಂತಹುದೇ ಆಗಬಹುದಿತ್ತು. ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಗೋಲಾಕಾರದ ಮರ್ಕೇಟರ್‌ನ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು WGS 84 ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ [[ಜಿಪಿಎಸ್|GPS]] ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳಾಗಿವೆ. ಗೋಲ ಮತ್ತು WGS 84 ಅಂಡಾಕಾರದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಪರಿಣಾಮವಾದ-ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣವು ನಿಖರವಾಗಿ ಯಥಾನುರೂಪವಾಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಕ್ಷೆಗಳು ನಿಜವಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಮರ್ಕೇಟರ್ ನಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಪಥವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮರ್ಕೇಟರ್ ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ಅನಂತತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುವುದರಿಂದ, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಇದು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು 85° ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತುಂಡರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮಿತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸೇವೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಅಷ್ಟೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಸ್ತೆಗಳಿಲ್ಲ. === ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದ ಸೇವೆಗಳು === *ಬಿಂಗ್ ನಕ್ಷೆಗಳು – ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ನ ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸುವ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ರಸ್ತೆ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ/ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ **ಟೆರ್ರಾಸರ್ವರ್-USA – ಈಗಿನ MSRMaps.Com ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡೊಮೇನ್ (ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯದು) ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ಸರ್ವರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ USGS ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ನಕ್ಷೆಗಳು **ಸಾಹಸೋದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಂಗ್ ನಕ್ಷೆಗಳು - ಹಿಂದಿನ ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಅರ್ಥ್ *ಜಿಯೊಪೋರ್ಟೇಲ್ – ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರಾಂತಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ವಿಮಾನದ-ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ *ಮ್ಯಾಪ್‌ಕ್ವೆಸ್ಟ್ *Multimap.com – ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ಪಡೆದ ಇದು ಈಗ ಬಿಂಗ್ ನಕ್ಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. *ಓಪನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಮ್ಯಾಪ್ – ಪ್ರಭುತ್ವವಿಲ್ಲದ, ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಪಂಚ-ನಕ್ಷೆ *ಓವಿ ನಕ್ಷೆಗಳು – ನೋಕಿಯಾ ಒದಗಿಸುವ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಬಳಕೆದಾರರ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕಕಾಲಿಕವಾಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. *ಪಿಕ್ಟೊಮೆಟ್ರಿ – ಪಕ್ಷಿನೋಟ-ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಜಾಲತಾಣ, ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷೆ-ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಂಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿಸಬಹುದು. *ಸೀಟ್ ಪ್ಯಾಗಿನ್ ಗೈಲ್ಲೆ – ಇದೊಂದು ಇಟಲಿಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇಟಲಿಯ ಪ್ರಾಂತಗಳ ವಿವರಾತ್ಮಕ ಉಪಗ್ರಹ-ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರೋಮ್‌ನ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದಾದ ರಸ್ತೆ-ಮಟ್ಟದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ (ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ವ್ಯೂನಂತೆ) *ಟೆರ್ರಾಲಿಂಕ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ *ವೈಯಾಮೈಕೆಲಿನ್ *ಯಾಹೂ! ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ *ABಮ್ಯಾಪ್ಸ್ == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == *ಭುವನ್ *ಜಾಲ ನಕ್ಷೆ ಸೇವೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ *''ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ರೋಡ್ ಟ್ರಿಪ್'' (ಲೈವ್-ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ) *ಹಿಸ್ಟರಿಪಿನ್ *lmx ಫೈಲ್‌ಪ್ರಕಾರ *ಪ್ಲೇಸೋಪೀಡಿಯಾ *ಪ್ಲೇಸ್‌ಸ್ಪಾಟಿಂಗ್ *ಹಡುಗು ತಾಣದ ನಕ್ಷೆ-ರೂಪಿಸುವ ಸೇವೆ *[[ವೀಕಿಮ್ಯಾಪಿಯಾ|ವಿಕಿಮ್ಯಾಪಿಯಾ]], ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಮಾಶಪ್, ಇದು "ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಹ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ" ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. *ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವಿಜನ್ *[[ಒಪನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮ್ಯಾಪ್]] {{Navbox |name = ಗೂಗಲ್ ಸೇವೆಗಳು |title = [[File:Google "G" logo.svg|20px]] ಗೂಗಲ್ ಸೇವೆಗಳು | titlestyle = background:#ccf; | style = width:100%;border:1px solid #ccd2d9; | groupstyle = background:#ddf;width:10%; |image = [[File:GoogleLogoSept12015.png|75px]] |above = |list1 = [[ಗೂಗಲ್ ಭಾಷಾಂತರ]] • ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು • [[ಗೂಗಲ್ ಅರ್ಥ್]] • [[ಗೂಗಲ್ ಕ್ರೋಮ್|ಕ್ರೋಮ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ತೆ]] • [[ಗೂಗಲ್ ನೆಕ್ಸಸ್]] • [[ಗೂಗಲ್ ಹೆಲ್ತ್]] • [[ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು|ಗೂಗಲ್ ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಪ್ಲೇ]]• [[ಗೂಗಲ್ ಡೂಡಲ್]]•[[ಗೂಗಲ್ ರೀಡರ್]]• [[ಗೂಗಲ್‌ ಕ್ರೋಮ್‌ ಬ್ರೌಸರ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಆಡ್ಸೆನ್ಸ್|ಗೂಗಲ್ ಆಡ್‍ಸೆನ್ಸ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಗ್ಲಾಸ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಡ್ರೈವ್]]• [[ಗೂಗಲ್ ಆಡ್ ವರ್ಡ್ಸ್(adwords)]]• [[ಗೂಗಲ್‌ ವೆಬ್‌ ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ (Google Web Toolkit)]]• [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ)]]•[[ಪಿಕಾಸಾ]] •[[ಜೀಮೇಲ್ ]]•[[ತೇಝ್ (ಕಿರುತಂತ್ರಾಶ)|ಗೂಗಲ್ ಪೇ]] }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *[http://maps.google.com ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್] **[http://google.com/gmm ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ವರ್ಷನ್] **[https://youmobile.com.pk/brands/2/Samsung-mobile-prices-in-Pakistan?page=1 google ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ನಕ್ಷೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} **[http://google.com/sky ಗೂಗಲ್ ಸ್ಕೈ] **[http://moon.google.com/ ಗೂಗಲ್ ಮೂನ್] **[http://www.google.com/mars/ ಗೂಗಲ್ ಮಾರ್ಸ್] **[http://google.com/transit ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್] **[http://www.google.com/flushot ಗೂಗಲ್ ಫ್ಲುಶಾಟ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://sites.google.com/site/gmapsdevelopment/ ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110424120753/http://sites.google.com/site/gmapsdevelopment/ |date=2011-04-24 }} *[http://mapki.com/wiki/Google_Map_Parameters ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಪ್ಯಾರಾಮೀಟರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070708030513/http://mapki.com/wiki/Google_Map_Parameters |date=2007-07-08 }} *[http://atlas.an3.es ಜಾವಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್-ಲೆಸ್ ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121031105610/http://atlas.an3.es/ |date=2012-10-31 }} *[http://onmars.jpl.nasa.gov/ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಫಾರ್ ಮಾರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090705142931/http://onmars.jpl.nasa.gov/ |date=2009-07-05 }} - ನಾಸಾ ಒದಗಿಸಿದ್ದು. *[http://jmars.asu.edu/maps ಮಾರ್ಸ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್] - ಮಾರ್ಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಫ್ಲೈಟ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಬಿಗ್‌ಟೇಬಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗೂಗಲ್‌ ಸೇವೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2005ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಂತರಜಾಲದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಳು]] [[ವರ್ಗ:IOS ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಕೀಹೋಲ್ ಮಾರ್ಕಪ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್]] [[ವರ್ಗ:ಪಾಕೆಟ್ ಪಿಸಿ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾರ್ಗ ಯೋಜಿಸುವ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ವೆಬ್ 2.0]] [[ವರ್ಗ:ಜಾಲ ನಕ್ಷೆ-ರಚನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾಲ ನಕ್ಷೆ ಸೇವೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವನ್ನು ಬಳಸುವ ಜಾಲತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಂಡೋಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು]] 1r8ftp78xuo2t39bomvo9bl86fleh35 0 28174 1372913 1347617 2026-05-07T01:44:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372913 wikitext text/x-wiki {{cn}} {{Infobox writer | name = George Orwell | image = GeoreOrwell.jpg | caption = Orwell's [[press card]] portrait, taken in ೧೯೩೩ | pseudonym = George Orwell, John Freeman<ref>{{Cite book|last1=Orwell |first1=George |authorlink1= George Orwell |editor1-first= Peter |editor1-last= Davison |title= I Have Tried to Tell the Truth: 1943–1944 |series=The Complete Works of George Orwell |edition=1 |volume=16 |year= 1998 |publisher= [[Harvill Secker (publisher)|Secker & Warburg]] |isbn= ೦೪೩೬೨೦೩೭೭೪ |page=೩೭ |quote=George Orwell's payment book for ೨೦ December ೧೯೪೩ records the sum of pounds ೫.೫೦ for a special article of ೨,೦೦೦ words for Tribune. This has never been traced in Tribune under Orwell's name but it now seems certain that an essay, entitled 'Can Socialists Be Happy?' by 'John Freeman' is what is referred to. The name Freeman would have appealed to Orwell as a pseudonym, and the article has many social, political and literary links with Orwell, such as the relation of Lenin to Dickens (the fact that Lenin read A Christmas Carol on his deathbed also appears in the second paragraph of Orwell's ೧೯೩೯ essay, 'Charles Dickens'). A 'real' John Freeman, later editor of the New Statesman, has confirmed that he did not write the article. The reason why Orwell chose to write as 'John Freeman' he never used this pseudonym again is not clear. It may be that Tribune did not want its literary editor to be seen to be associated with its political pages. Possibly it was a device that allowed Orwell to be paid a special fee. Or it may be that he simply wished to see how far Tribune would let him go with his opinions. In any case, the article appeared in the Christmas issue and provoked much debate in the issues that followed. The 'lost essay' is included in the Collected Works and printed here for the first time under Orwell's name.}}</ref><ref>Bradfield, Scott. [http://www.timeshighereducation.co.uk/story.asp?storyCode=162699&sectioncode=21 "Orwell's every word: The Complete Works of George Orwell"], ''[[Times Higher Education]]'', ೨೪ July ೧೯೯೮. Retrieved ೨೭ December ೨೦೦೯.</ref> | birthname = Eric Arthur Blair | birthdate = {{Birth date|1903|6|25|df=y}} | birthplace = [[Motihari]], Bihar, [[British Raj|British India]] | deathdate = {{Death date and age|1950|1|21|1903|6|25|df=y}} | deathplace = [[London Borough of Camden|Camden]], [[ಲಂಡನ್]], England | resting_place = [[Sutton Courtenay]], [[Oxfordshire]] | occupation = Novelist, political writer and journalist | nationality = British | spouse = [[Eileen O'Shaughnessy]] (೧೯೩೫–೧೯೪೫, her death)<br/>[[Sonia Brownell]] (೧೯೪೯–೧೯೫೦, his death) | notableworks = ''[[Homage to Catalonia]]'' (೧೯೩೮)<br />''[[Animal Farm]]'' (೧೯೪೫)<br />''[[Nineteen Eighty-Four]]'' (೧೯೪೯)<br />[[Essays of George Orwell|essays]] | influences = [[James Burnham]], [[Charles Dickens]], [[Henry Fielding]], [[Gustave Flaubert]], [[Aldous Huxley]], [[James Joyce]], [[Arthur Koestler]], [[Jack London]], [[W. Somerset Maugham]], [[Upton Sinclair]], [[Jonathan Swift]], [[Leo Tolstoy]], [[Leon Trotsky]], [[H. G. Wells]], [[Tom Wintringham]], [[Yevgeny Zamyatin]], [[Émile Zola]] | influenced = [[Margaret Atwood]], [[Ray Bradbury]], [[Anthony Burgess]], [[Albert Camus]], [[Noam Chomsky]], [[Cory Doctorow]], [[Christopher Hitchens]], [[Peter Hitchens]], [[John King (author)|John King]], [[Ignazio Silone]], [[Kurt Vonnegut]], [[Thomas Pynchon]] | signature = Orwell-Signature.svg|380px }} '''ಎರಿಕ್‌ ಆರ್ಥರ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌''' (ಜನನ: ೨೫ ಜೂನ್‌ ೧೯೦೩; ನಿಧನ: ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೫೦),<ref>{{cite web |url=http://www.ucl.ac.uk/Library/special-coll/orwell.shtml |title=George Orwell |accessdate=7 November 2008 |publisher=UCL Orwell Archives |archive-date=27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090227083521/http://www.ucl.ac.uk/Library/special-coll/orwell.shtml |url-status=dead }}</ref> ('''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌''' ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಾವ್ಯನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತ) ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಬರಹಗಾರ ಹಾಗೂ ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾಣತನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯದ ಗಹನ ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಗಾಢ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ವಿರೋಧ, ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟನೆಗಾಗಿ ಹಂಬಲ, ಹಾಗೂ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಮಾಜವಾದದಲ್ಲಿ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತವೆ.<ref>"ವೈ ಐ ರೈಟ್" ಇನ್ ದಿ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್, ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಂಪುಟ೧&nbsp;– ಆನ್ ಏಜ್ ಲೈಕ್ ದಿಸ್(ಪೆಂಗ್ವಿನ್)</ref><ref>{{cite book |title=Selected Writings |last=Orwell |first=George |editor1-first=George |editor1-last=Bott |year=1968 |origyear=1958 |publisher=Heinemann Educational Books |location=London, Melbourne, Toronto, Singapore, Johannesburg, Hong Kong, Nairobi, Auckland, Ibadan |isbn=0-4351-3675-5 |pages=103|quote=Every line of serious work that I have written since 1936 has been written, directly or indirectly, ''against'' totalitarianism and ''for'' democratic socialism, as I understand it. [italics from printed source]}}</ref> ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರೆನಿಸಿದ<ref>{{cite|url=http://www.economist.com/displayStory.cfm?source=hptextfeature&story_id=11826680|title=Still the Moon Under Water"|publisher=The Economist|date=28 July 2009. (Article available to paid subscribers only.)}}</ref> ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂವಾದ-ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಕವಿತೆ ಬರೆದರು. ನರಕಸದೃಶ ಕಾದಂಬರಿ ಎನ್ನಲಾದ ''ನೈನ್ಟೀನ್‌ ಎಯ್ಟಿ-ಫೋರ್'' ‌ (ಪ್ರಕಾಶನ: ೧೯೪೯) ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯ-ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಕಿರು-ಕಾದಂಬರಿ ''ಅನಿಮಲ್‌ ಫಾರ್ಮ್'' ‌ (೧೯೪೫) ಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರ ಇವೆರಡೂ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು, ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಲೇಖಕರ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite book|editor1-first= John |editor1-last= Rodden|title= The Cambridge companion to George Orwell |accessdate= 26 December 2009 |year=2007 |publisher= Cambridge University Press |isbn= 0521675073 |page= 10}}</ref> ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಪಡೆಯ ಪರ ಸ್ವಯಂಸೇವಕನಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ''ಹೊಮೇಜ್‌ ಟು ಕ್ಯಾಟಲೊನಿಯಾ'' (೧೯೩೮), ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ, [[ಭಾಷೆ]] ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ, ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ. ಆರ್ವೆಲಿಯನ್ (Orwellian)‌ ಎಂಬ ಉಕ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವರ ಹಲವು ನವಪದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಇಂದು ದೇಶೀಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 'ಆರ್ವೆಲೀಯ' ಎಂದರೆ, ಮುಕ್ತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರವಾದ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಯೆಯ ಅಥವಾ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ ಅಥವಾ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ; ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಸಂಕೇತದ ಸಮಾನಾರ್ಥವೆಂದೂ ದೇಶೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತ== ===ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=== [[File:ShiplakeBlairHome01.JPG|right|thumb|ಶಿಪ್ ಲೇಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಲೇರ್‌ ಕುಟುಂಬದ ಮನೆ]] ಎರಿಕ್‌ ಆರ್ಥರ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ೧೯೦೩ರ ಜೂನ್‌ ೨೫ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಭಾರತ ದೇಶದ ಬಂಗಾಳ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರ್‌]] ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮೋತಿಹಾರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="ODNB">{{Cite book|last=Crick|first=Bernard|authorlink=Bernard Crick|title=Oxford Dictionary of National Biography|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, England|year=2004|chapter=Eric Arthur Blair [''pseud.'' George Orwell] (1903–1950)}}</ref> ಇವರ ಮುತ್ತಾತ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಡಾರ್ಸೆಟ್‌ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ವೆಸ್ಟ್‌ಮೊರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಎಂಟನೆಯ ಅರ್ಲ್‌ ಥಾಮಸ್‌ ಫೇನ್‌ರವರ ಪುತ್ರಿ ಲೇಡಿ ಮೇರಿ ಫೇನ್‌ರನ್ನು ಇವರು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಜಮೈಕಾದಲ್ಲಿನ (ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದ್ವೀಪಪ್ರದೇಶ) ಗುಲಾಮ ಶ್ರಮಿಕರ ತೋಟಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಒಳ್ಳೆಯ ಆದಾಯದಿಂದ, ಇವರು ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಜಮೀನುದಾರರಾಗಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.<ref name="Stansky">{{Cite book|last=Stansky|first=Peter |coauthors=Abrahams, William |title=The unknown Orwell: Orwell, the transformation|publisher=Stanford University Press|location=Styanford, CA|year=1994|pages=5–12|chapter=From Bengal to St Cyprian's|isbn=9780804723428}}</ref> ಇವರ ತಾತ ಥಾಮಸ್‌ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಆರ್ಥರ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌, ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಒಬ್ಬ ದೀಕ್ಷಿತ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Taylor">ಟೇಲರ್,ಡಿ. ಜೆ. ''ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಲೈಫ್''. ಹೆನ್ರಿ ಹಾಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪನಿ. ೨೦೦೩. ISBN ೦-೫೦೦-೨೭೯೦೧-೨.</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ರೀತಿಯ ಕುಲೀನತೆಯು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದು ಬಂದರೂ, ಈ ಸಂಪತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ;ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಏಳ್ಗೆಯು 'ಕೆಳ-ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ-ಮಧ್ಯಮ-ವರ್ಗ'ದ್ದಾಗಿತ್ತು.<ref>''ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್'' pg ೧, Ch. ೮</ref> ಎರಿಕ್‌ರ ತಂದೆ ರಿಚರ್ಡ್‌ ವಾಮ್‌ಸ್ಲೆ ಬ್ಲೇರ್‌, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತನಿಖಾ ದಳದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಎರಿಕ್‌ರ ತಾಯಿ ಇಡಾ ಮಬೆಲ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ (ಪೂರ್ವನಾಮ ಲಿಮೂಸಿನ್‌) ಬರ್ಮಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರಾಗಿದ್ದರು. ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮೂಲದ ಈಕೆಯ ತಂದೆ ಸಟ್ಟಾವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು.<ref name="Stansky" /> ಎರಿಕ್‌ರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದರು. ಅವರಿಗಿಂತಲೂ ಐದು ವರ್ಷ ಹಿರಿಯರಾದ ಮಾರ್ಜೊರಿ ಹಾಗೂ ಐದು ವರ್ಷ ಕಿರಿಯರಾದ ಅವ್ರಿಲ್‌. ಎರಿಕ್‌ ಒಂದು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ, ಇಡಾ ಬ್ಲೇರ್‌ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು.<ref>ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌:ಎ ಲೈಫ್'' ಸೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ಬರ್ಗ್ ೧೯೮೦. ಸ್ಟ್ಯಾನ್ ಸ್ಕೈ ಮತ್ತು ಅಬ್ರಾಮ್ಸ್, ಅವ್ರಿಲ್ ಬ್ಲೇರ್, ಆಕೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮುಂಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡು ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಿಸ್ಟರ್ ಬ್ಲೇರ್‌ ೧೯೦೭ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ತೆರಳಿದರು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಾಕ್ಷಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಐಡಾ ಬ್ಲೇರ್‌ ನ ಡೈರಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಉಪನಗರದ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ೩ ವರ್ಷದ ಎರಿಕ್ ನ ಫೋಟೋ ದೊರೆತಿದೆ. ಮುಂಚಿನ ದಿನಾಂಕಗಳು ಕೂಡ ಬ್ಲೇರ್‌ ನ ತಂದೆಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಮಾರ್ಜೊರೀ(೬)ಗೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ.</ref> ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರ ತಾಯಿಯು ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ಲೆ-ಆನ್‌-ಥೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಎರಿಕ್‌ ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ ಕಳೆದರು. ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಭೇಟಿಯ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ೧೯೧೨ರ ವರೆಗೆ ಎರಿಕ್‌ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಅಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ೧೯೦೫ರಿಂದ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರ ತಾಯಿಯ ದಿನಚರಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹಾಗು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಭಿರುಚಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಸಮರಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕುಟುಂಬವು ಷಿಪ್ಲೇಕ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ ಬಡಿಕಾಮ್‌ ಕುಟುಂಬದವರೊಡನೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜಸಿಂತಾ ಬಡಿಕಾಮ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ, ಜಾರ್ಜ್‌ ಶೀರ್ಷಾಸನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಜಸಿಂತಾ ನೋಡಿ, ಏಕೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, "ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ, ತಲೆ ಕೆಳಗೆ, ಕಾಲು ಮೇಲೆ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಮೈದಾನವೊಂದರಲ್ಲಿ ನೀವು ನಿಂತರೆ, ಬಹಳಷ್ಟು ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೀದಾ ನಿಂತವರಿಗಿಂತ ಇಂತವರ ಕಡೆಗೇ ಬರುವುದು." ಎಂದು ಎರಿಕ್‌ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರು. ಜಸಿಂತ ಮತ್ತು ಎರಿಕ್‌ ಕವನಗಳನ್ನು ಓದುವ-ಬರೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕಿ-ಲೇಖಕರಾಗುವ ಕನಸಿನ, ದೊಡ್ಡ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ತಾವು [[ಎಚ್‌. ಜಿ. ವೆಲ್ಸ್‌]]ರ ''ಎ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಯುಟೊಪಿ'' ಯಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಬರೆಯಲಿರುವರೆಂದು ಎರಿಕ್‌ ಜಸಿಂತಾಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಎರಿಕ್‌ ಜಸಿಂತಾರ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯೊಂದಿಗೆ ತುಪಾಕಿ ಉಡಾವಣೆ,ಬಂದೂಕಿನಾಟ, ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="autogenerated1">ಜಸಿಂತಾ ಬಡಿಕಾಮ್ ''ಎರಿಕ್‌ ಅಂಡ್ ಅಸ್'' ಫ್ರೆವಿನ್ ೧೯೭೪.</ref> ತಮ್ಮ ಐದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರನ್ನು ಹೆನ್ಲೆ-ಆನ್‌-ಥೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾಜ (ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌) ವಸತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಜೊರಿ ಸಹ ಇದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದ್ದ ಕಾರಣ, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರಾದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮೂಲದ ಉರ್ಸುಲೀನ್ಸ್‌ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಕಾನ್ವೆಂಟ್‌ ಶಾಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಗೋರ್ಡನ್ ಬೌಕರ್, ಆರ್ವೆಲ್‌, p.೨೧</ref> ಎರಿಕ್‌ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಇವರ ತಾಯಿ ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಅಲ್ಲಿನ ಶುಲ್ಕ ಭರಿಸುವಷ್ಟು ಸ್ಥಿತಿವಂತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎರಿಕ್‌ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ಪಡೆಯಲು ಬಹಳ ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು. ಎರಿಕ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ದಕ್ಷಿಣ ಕಡಲತೀರ (ಸೌತ್‌ ಕೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಇಡಾ ಬ್ಲೇರ್‌ರ ಸಹೋದರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಲಿಮೂಸಿನ್‌ಗೆ ಕೋರಲಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎರಿಕ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಲಭಿಸತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ನಂಬಿತ್ತು.) ಇಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಎರಿಕ್<ref>ಗೋರ್ಡನ್ ಬೌಕರ್, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, p. ೨೮</ref>‌ ಮುಂದಿನ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜಾಗಿರುವರೆಂದು ಅವರ ಕುಟಂಬ ನಂಬಿತ್ತು. ಇದರಂತೆ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಲಿಮೂಸಿನ್‌ ಸಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿಯ ಈಸ್ಟ್‌ಬೊರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಸಿಪ್ರಿಯನ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು.<ref name="Taylor" /> ಲಿಮೂಸಿನ್ ನುರಿತ ಗಾಲ್ಫ್‌ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದು‌, ರಾಯಲ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ಬೊರ್ನ್‌ ಗಾಲ್ಫ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೦೩ ಹಾಗೂ ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗಾಲ್ಫ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರೊಡನೆ ಲಿಮೂಸಿನ್‌ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.regc.unospace.net/members/handicaps_competitions/rolls_of_honour/men_5/hambro_bowl_3 |title=Royal Eastbourne Golf Club - Hambro Bowl |publisher=Regc.unospace.net |date= |accessdate=2010-10-21 |archive-date=2011-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110428004753/http://www.regc.unospace.net/members/handicaps_competitions/rolls_of_honour/men_5/hambro_bowl_3 |url-status=dead }}</ref> ಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ಗಳಿಸಲು ನೆರವು ನೀಡಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಧನಸಹಾಯದಿಂದಾಗಿ ಬ್ಲೇರ್‌ ಕುಟುಂಬವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶುಲ್ಕದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಪಾವತಿಸಲು ಅನುಮತಿ ದೊರಕಿತು. ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಲು ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್ ಗೆ ಸುತರಾಂ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಿಧನರಾದ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಿತ ಪ್ರಬಂಧ ''ಸಚ್‌, ಸಚ್‌ ವೇರ್ ದಿ ಜಾಯ್ಸ್'' ‌ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅವರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಅಲಾರಿಕ್ ಜಾಕೊಬ್ ''ಶೇರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್, ಬಟ್ ನಾಟ್ ಹಿಸ್ ಫಿಯರ್ಸ್'' ಇನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ನಾರೀಸ್ (ed) ''ಇನ್ ಸೈಡ್ ದಿ ಮಿತ್'' ನಲ್ಲಿ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಶಾರ್ಟ್೧೯೮೪</ref> ಸೇಂಟ್‌ ಸಿಪ್ರಿಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿರಿಲ್‌ ಕೊನೊಲಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಯಿತು. ಸಿರಿಲ್‌ ಸ್ವತಃ ಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಾರರಾದರಲ್ಲದೆ, ''ಹರೈಜನ್'' ‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ (ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌)ರ ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಎರಡು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಇವುಗಳನ್ನು ''ಹೆನ್ಲೆ ಅಂಡ್ ಸೌತ್‌ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್'' ‌ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಹೆನ್ಲೆ ಅಂಡ್ ಸೌತ್ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಶೈರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೧೪</ref><ref>ಹೆನ್ಲೆ ಅಂಡ್ ಸೌತ್ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಶೈರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ೨೧ ಜುಲೈ ೧೯೧೬</ref> ಹ್ಯಾರೊ ಹಿಸ್ಟರಿ ಪ್ರೈಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲ್ಲಿಯವರ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು. ಇವರ ಶಾಲೆಯ ಬಾಹ್ಯ ಪರೀಕ್ಷರು ಇವರ ಕವನಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದರು. ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳಾದ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ಹಾಗೂ ಇಟನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ಗಳಿಸಿದರು.<ref name="Taylor" /> ಆಗ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಇದರ ನಂತರ, ಇಟನ್‌ನ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ಸ್ಕಾಲರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಲಭಿಸಿತು. ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು, ೧೯೨೧ರ ತನಕ ಇಟನ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು, ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್‌ನ ಫೆಲೊ ಆಗಿದ್ದ ಎ. ಎಸ್‌. ಎಫ್‌. ಗೊವ್‌ ಇವರ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರು ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿರುವವರೆಗೂ ಗೊವ್‌ ಇವರ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಇಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಲ್ಡಸ್‌ ಹಕ್ಸ್‌ಲೆ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ, ಶಾಲಾ ಸಂಪರ್ಕದ ನಂತರ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ, ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಯಿಲ್ಲ. ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ''ನೈನ್ಟೀನ್‌ ಏಯ್ಟಿ-ಫೋರ್'' ‌ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ ನಂತರ, ೧೯೪೯ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೧ರಂದು ಹಕ್ಸ್‌ಲೆ ಬರೆದ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ 'ಈ ಗ್ರಂಥವು ಎಷ್ಟು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಗಹನವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite book |last = Huxley |first = Aldous |editor = Grover Smith |title=Letters of Aldous Huxley |year=1969 |publisher=Chatto & Windus |location = London |isbn= 070111312X}}</ref> ಸಿರಿಲ್‌ ಕೊನೊಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್ ರನ್ನು ಇಟನ್ ನೆಡೆಗೆ ಹೊರಟು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಕಾರಣ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ವರದಿಗಳು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳತ್ತ ಉದಾಸೀನ ಧೋರಣೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದವು. ಆದರೆ, ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಲೇಜ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ರೋಜರ್‌ ಮೈನರ್ಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಇಟನ್ ವಾಲ್‌ ಗೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನವಿಲ್ಲದೇ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ತಾವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಗಳಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ಲಭಿಸದು ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಆದರೂ, ಎರಿಕ್ ಬ್ಲೇರ್‌ನ ಸನಿಹದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸ್ಟೀಫನ್‌ ರುನ್ಸಿಮನ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ಗೆ ಪ್ರಾಚ್ಯ<ref>ಸ್ಟೆಫೆನ್ ರುನ್ಸಿಮ್ಯಾನ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್' ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ೧೯೮೪</ref> ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವಿತ್ತು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್‌ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಲು ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಇದೇ ಸಮಯ ಇವರ ತಂದೆ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ ಸಫೊಲ್ಕ್‌ನ ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರೇಗ್ಹರ್ಸ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಕ್ರ್ಯಾಮರ್ (ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡಿಸುವವರ)‌ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ಇಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇರುಕೃತಿಗಳ ಪುನರಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ಲೇರ್‌ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರಲ್ಲದೆ, ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು.<ref name="Taylor" /> ===ಬರ್ಮಾ=== ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರ ಅಜ್ಜಿ ಮೌಲ್ಮೀನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬ-ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಇವರು ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೋರಿ, ಪಡೆದರು. ಆಗ ೧೯೨೨ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಎಸ್‌. ಎಸ್‌. ಹಿಯರ್ಫರ್ಡ್‌ಷೈರ್‌ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ [[ಸುಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆ|ಸ್ಯೂಯೆಜ್‌ ನಾಲೆ]] ಹಾಗೂ ಸಿಲೊನ್‌ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ಬರ್ಮಾ ತಲುಪಿ, ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್‌ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಅವರು [[ರಂಗೂನ್‌]] ತಲುಪಿ, ಪೊಲೀಸ್‌ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಯಿರುವ ಮಂಡಲೆಗೆ ಪಯಣಿಸಿದರು. ಬರ್ಮಾದ ಪ್ರಮುಖ ಗಿರಿಧಾಮ ಮೇಮ್ಯೊದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಗಡಿಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಇರವಾಡಿ ನದಿಮುಖದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರ ಸಮಕಾಲೀನರು ಇನ್ನೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌‌ರ ಪೊಲೀಸ್‌ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಕಿರಿಯ-ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಟ್ವಾಂಟೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದಾಗ, ಸುಮಾರು ೨೦೦,೦೦೦ದಷ್ಟು ಜನರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಇವರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ೧೯೨೪ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ಜಿಲ್ಲಾ ವರಿಷ್ಠ ನಿರೀಕ್ಷಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿ, ರಂಗೂನ್‌ ನಗರದ ಸನಿಹ ಸಿರಿಯಮ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ತರುವಾಯ ೧೯೨೫ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ನಲ್ಲಿ, ಬರ್ಮಾದ ಎರಡನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾರಾವಾಸವಿರುವ ಇನ್ಸೈನ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದರು. ಇನ್ಸೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಎಲಿಸಾ ಮಾರಿಯಾ ಲ್ಯಾಂಗ್ಫರ್ಡ್‌-ರೇ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದರು.<ref name="Shelden">ಮೈಕೆಲ್ ಶೆಲ್ಡನ್ ''ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಅಥೊರೈಸ್ಡ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ'' ವಿಲಿಯಂ ಹ್ಯೇನೆಮನ್ ೧೯೯೧</ref> 'ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡರು' ಎಂದು ಎಲಿಸಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆನಂತರ, ಮಾರಿಯಾ ಕಾಜಿ ಲೆಂಡುಪ್‌ ಡೊರ್ಜಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="Shelden">ಮೈಕೆಲ್ ಶೆಲ್ಡನ್ ''ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಅಥೊರೈಸ್ಡ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ'' ವಿಲಿಯಂ ಹ್ಯೇನೆಮನ್ ೧೯೯೧</ref> ಅದಲ್ಲದೇ ೧೯೨೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೌಲ್ಮೇನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಆ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾಠಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ [[ಡೆಂಗೇ|ಡೆಂಗೀ ಜ್ವರ]] ತಗುಲಿತು. ಆ ವರ್ಷ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹೋಗಲು ರಜೆಯ ಅನುಮತಿ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ಅವರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ, ಅವರು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಲು ಅನುಮತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಎರಿಕ್‌ ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ, ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಪುನಃಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು, ಭಾರತೀಯ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್‌ ಸೇವೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ, ಬರಹಗಾರರಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತಮಗಾದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು '''ಬರ್ಮೀಸ್‌ ಡೇಸ್‌'' ' (೧೯೩೪) ಕಾದಂಬರಿ, ಹಾಗೂ 'ಎ ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್'‌ (೧೯೩೧) ಮತ್ತು 'ಷೂಟಿಂಗ್‌ ಆನ್‌ ಎಲಿಫೆಂಟ್'‌ (೧೯೩೬) ಎಂಬ ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ===ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌=== [[File:Portobello Road - George Orwell House.jpg|right|upright|thumb|1927 ರಲ್ಲಿ ಪೊರ್ಟೊಬೆಲ್ಲೊ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಲೇರ್‌ ರ ನಿವಾಸಗಳು]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ, ಎರಿಕ್ ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ‌ ತಮ್ಮ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಇಟನ್ ಶಾಲೆಯ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಜೆಯ ಉಪಾಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಗೊವ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ತಾವು ಬರಹಗಾರರಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದರು.<ref>ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಲೈಫ್'', ಗೌ ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಉಲ್ಲೇಖ</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಲಂಡನ್‌ಗೆ ತೆರಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸ್ನೇಹಿತೆ ರೂತ್‌ ಪಿಟರ್‌ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಕೊಠಡಿಯೊಂದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ೧೯೨೭ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪೊರ್ಟೊಬೆಲ್ಲೊ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದ್ದರು.<ref>ರುತ್ ಪಿಟ್ಟರ್ ''BBC ಓವರ್ ಸೀಸ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಬ್ರಾಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ '',೧೯೫೬ ರ ಜನವರಿ ೩</ref> (ಅವರ ಮನೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಫಲಕವು ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ.)<ref>{{openplaque|2825}}</ref> ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌, ಬರ್ಮಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದಂತೆ, ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನ ಇನ್ನಿತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಲು ಹೊರಟರು. ರೂತ್ ಪಿಟರ್‌ ಎರಿಕ್‌ರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಾವು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜ್ಯಾಕ್‌ ಲಂಡನ್‌ರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಎರಿಕ್, ಲಂಡನ್‌ನ ಕೆಳ-ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಬಡಜನರು ವಾಸಿಸುವ ಕೊಳಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಲೈಮ್‌ಹೌಸ್‌ ಕಾಸ್‌ವೇ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಬಹುಶಃ ಜಾರ್ಜ್ ಲೀವಿಸ್‌ ಕಿಪ್‌ನಂತಹ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಂಗುದಾಣದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಕೆಲ ಕಾಲ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾದ 'ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಯಾದರು'. ಅವರು ಒಬ್ಬ ತಿರುಕನಂತೆ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ 'ಇನ್ನೂ ಬೇಕು' ಮನೋಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಶಯಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಇಂತಹ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಆನಂತರ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪ್ರಬಂಧ 'ದಿ ಸ್ಪೈಕ್‌', ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗ್ರಂಥ ''ಡೌನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಔಟ್‌ ಇನ್‌ ಪ್ಯಾರಿಸ್'' ‌ ಅಂಡ್‌ ಲಂಡನ್‌ (೧೯೩೩) ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು. [[File:Rue du Pot-de-Fer.JPG|left|thumb|upright|ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನ ರೊ ಡು ಪಾಟ್-ಡೆ-ಫೆರ್ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇರ್‌ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು]] ಅದಾದ ನಂತರ ೧೯೨೮ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಿದ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಹಲವು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಿತು. ಆಗ ಎರಿಕ್‌ ರೂ ಡು ಪೊ-ಡೆ-ಫೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.<ref name="Taylor" /> ಅವರ ಸೋದರತ್ತೆ ನೆಲ್ಲಿ ಲಿಮೂಸಿನ್‌ ಸಹ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎರಿಕ್‌ರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನೂ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ್ದುಂಟು, ಆದರೆ ಆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ''ಬರ್ಮೀಸ್‌ ಡೇಸ್'' ‌ ಮಾತ್ರ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ''ಮೊಂಡ್'' (''ಲೆ ಮೊಂಡ್'' ‌ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಬೇಡ), ''ಜಿ. ಕೆ.ಸ್‌ ವೀಕ್ಲಿ'' ಹಾಗೂ ''ಲೆ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್‌ ಸಿವಿಕ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಲೆ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್‌ ಸಿವಿಕ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು (ಎಡ-ಪಂಕ್ತಿ ಮೈತ್ರಿ ಕೂಟ ಲೆ ಕಾರ್ಟೆಲ್‌ ಡೆ ಗಾಷ್‌ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು.) ಆದರೆ ಅವರು ೧೯೨೯ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು. ಅಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ತಂಗುದಾಣದಿಂದ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಹಣವನ್ನೂ ದೋಚಲಾಯಿತು. ತೀರಾ ಅಗತ್ಯವೋ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ವಸ್ತುವಿನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಾಗಿಯೋ, ರೂ ಡೆ ರಿವೊಲಿಯ ಹೋಟೆಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ''ಡೌನ್ ಅಂಡ್‌ ಔಟ್‌ ಇನ್‌ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲಂಡನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೨೯ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ ದಿ ಸ್ಪೈಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ''ನ್ಯೂ ಅಡೆಲ್ಫೈ'' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಪ್ಲೊಮನ್‌ ಮತ್ತು ಸರ್‌ ರಿಚರ್ಡ್‌ ರೀಸ್‌ಗೆ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಜಾನ್‌ ಮಿಡ್ಲ್‌ಟನ್‌ ಮರ್ರೆ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ಲೊಮನ್‌ ಎರಿಕ್‌ರ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು. ===ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌=== ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಹಾಗೂ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ೧೯೨೯ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾಗಿ, ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬವು ದೃಢ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇವರ ಸಹೋದರಿ ಅವ್ರಿಲ್‌ ಅಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಅಂಗಡಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತ ಪಾದ್ರಿಯೊಬ್ಬರ ಪುತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಿಮ್‌ ತರಬೇತುಗಾರ್ತಿ ಬ್ರೆಂಡಾ ಸಾಲ್ಕೀಲ್ಡ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯರೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಯ-ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರೆಂಡಾ ಸಾಲ್ಕೀಲ್ಡ್‌ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರ ವಿವಾಹ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ, ಮುಂದೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎರಿಕ್‌ರ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗುಳಿದು, ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾದವರು. ಡೆನಿಸ್‌ ಕಾಲಿಂಗ್ಸ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ, ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಎರಿಕ್‌ ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರತ್ವ ಮುಂದವರೆಸಿದರು.<ref name="Taylor" /> ಡೆನಿಸ್‌ರ ಪ್ರೇಯಸಿ ಎಲಿನರ್‌ ಜ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಸಹ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. [[File:Southwold North Parade.jpg|right|thumb|ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್ -ನಾರ್ತ್ ಪೆರೇಡ್]] ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ಮಾರ್ಜೊರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಹಂಫ್ರೆ ಡಾಕಿನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಲೀಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಹಂಫ್ರೆ ಕೂಡ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ''ಎಡಲ್ಫೈ'' ಗಾಗಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅಂಗವಿಕಲ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನಂತರ, ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೂವರು ಹುಡುಗರಿಗೆ ಮನೆಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಹುಡುಗರ ಪೈಕಿ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌ ಆನಂತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತನಾಮರಾದರು.<ref>ಆರ್. ಎಸ್. ಪೀಟರ್ಸ್ ''ಅ ಬಾಯ್ಸ್ ವ್ಯೂ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಸೈಕಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಎಥಿಕಲ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಲೇನ್ ಮತ್ತು ಅನ್ ವಿನ್ ೧೯೭೪</ref> ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಈಜುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಬೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಫೀರ್ಸ್‌ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಈ ಜೋಡಿಯು ಆನಂತರ ಎರಿಕ್‌ರ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಪ್ಲೊಮನ್‌ರನ್ನೂ ಸಹ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ವಾಸಿಸಲು ಇತರೆ ಗೃಹಗಳ ಪೈಕಿ ರೂತ್‌ ಪಿಟರ್‌ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್‌ ರೀಸ್‌ರದ್ದೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ತಿರುಕನಂತಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಚಾರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಈ ವಾಸ ಸ್ಥಾನಗಳು ಉಡುಪು ಬದಲಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಾದವು. ದಿನಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಕ್ರೌನ್‌ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಎರಿಕ್ ಬ್ಲೇರ್‌ ತಂಗುದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="autogenerated1996">ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಜುಡ್ತ್ ''ಐ ಒನ್ಸ್ ಮೆಟ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಇನ್ '' ಐ ಒನ್ಸ್ ಮೆಟ್'' ೧೯೯೬''</ref> ಈ ನಡುವೆ, ಎರಿಕ್ ''ಎಡೆಲ್ಫೈ'' ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಲೇಖನ ಬರೆದು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಪೈಕಿ "ಎ ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್‌ " ೧೯೯೧ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ೧೯೩೧ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಪರಿಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಕೆಂಟ್‌ ಕೌಂಟಿಯ ಹಾಪ್‌ ಬೆಳೆವ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಈಸ್ಟ್‌ ಎಂಡ್‌ ಸಂಪ್ರದಾಯ ವರೆಗೂ ಹಬ್ಬಿತು. (ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ರಚಿಸಿದ ''ಎ ಕ್ಲರ್ಗಿಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಡಾಟರ್'' ‌ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಯೊಂದರ ಕೆಲಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ.) ಈ ಹಂತದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ ಟೂಲೆ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಕಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಇಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳದಾದರು. ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಪಡೆದು, ವಿಂಡ್ಸರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು, ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ ತನಕ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಬರೆದ 'ಹಾಪ್‌ ಪಿಕಿಂಗ್‌', ''ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಮನ್‌'' ನ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೧೯೩೧ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಸಿರಿಲ್‌ ಕೊನೊಲಿ ಸಹ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಮಾಬೆಲ್‌ ಫೀರ್ಜ್‌ ಎರಿಕ್‌ರನ್ನು, ಮುಂದೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿಯೋಗದ-ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಲಿದ್ದ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್‌ ಮೂರ್‌ರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೊನಾಥನ್‌ ಕೇಪ್‌ ''ಡೌನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಔಟ್‌'' ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ ''ಎ ಸ್ಕಲಿಯನ್ಸ್‌ ಡಯರಿ'' ಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ರಿಚರ್ಡ್‌ ರೀಸ್‌ರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಫೇಬರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫೇಬರ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಸಂಪಾದಕೀಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ. ಎಸ್‌. ಎಲಿಯಟ್‌ ಸಹ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಈ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್ ಇನ್ನೊಂದು ಪರಿಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕಾರಾವಾಸದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವ ಅನುಭವ ಪಡೆಯಬಯಸಿದ್ದ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಹಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸ್‌ ಬಂದಿಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನವಿದ್ದು ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾದರು. ===ಬೋಧನೆ=== ಆನಂತರ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಪಶ್ಚಿಮ ಲಂಡನ್‌‌ನ ಹೇಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಥೊರ್ನ್‌ ಬಾಲಕರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾದರು. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಗಡಿಯವರ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕ ಶಾಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಂದಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರಿದ್ದರು.<ref>ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ಇಂಟರ್ ವ್ಯೂ ವಿತ್ ಜಿಯೋಫ್ರೆ ಸ್ಟೀವನ್ಸ್ ಇನ್ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಎ ಲೈಫ್''</ref> ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಎರಿಕ್‌ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಹಾಯಕ ಪಾದ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿತ್ರತ್ವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ಸ್ಥಳೀಯ ಇಗರ್ಜಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾದರು. ಮಾಬೆಲ್‌ ಫೀರ್ಜ್‌ ಮೂರ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಷಯ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು. ಸುಧಾರಣಾವಾದಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ವಿಕ್ಟರ್‌ ಗಾಲಂಝ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ವಿಕ್ಟರ್‌ ಗಾಲಂಝ್‌, ''ಎ ಸ್ಕಲಿಯ್ಸ್‌ ಡಯರಿ'' ಯನ್ನು ೪೦ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪೌಂಡ್‌ಗಳ ಮುಂಗಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆಂದು ೧೯೩೨ರ ಜೂನ್‌ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರ್‌, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಬೇಸಿಗೆ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಲಭ್ಯ ಹಣದಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮನೆ ಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಎರಿಕ್ ಬ್ಲೇರ್‌ ಹಾಗೂ ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಅವ್ರಿಲ್‌, ಆ ಮನೆಯನ್ನು ವಾಸಯೋಗ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತ ಬೇಸಿಗೆಯ ರಜೆ ಕಳೆದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಅವರು ''ಬರ್ಮೀಸ್‌ ಡೇ'' ಸ್‌‌ ಕೃತಿ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>ಅವ್ರಿಲ್ ಡುನ್ ''ಮೈ ಬ್ರದರ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್ ಸೆಂಚ್ಯೂರಿ ೧೯೬೧</ref> ಅವರು ಎಲೀನರ್‌ ಜ್ಯಾಕ್ಸ್‌ರೊಂದಿಗೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಡೆನಿಸ್‌ ಕಾಲಿಂಗ್ಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಎಲೀನರ್‌ ಹೆಚ್ಚು ನಂಟು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರತರ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>ಕರಸ್ಪಾನ್ಡೆನ್ಸ್ ಇನ್ ''ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್ ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್'' ಸೇಕರ್ ಅಂಡ್ ವಾರ್ ಬರ್ಗ್ ೧೯೬೮</ref> ತಾವು ಕಾರಾವಾಸ ಸೇರಲು ಮಾಡಿದ ವಿಫಲ ಯತ್ನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ 'ಕ್ಲಿಂಕ್‌' ಪ್ರಬಂಧವು, ''ಅಡೆಲ್ಫಿ'' ಯ ಆಗಸ್ಟ್‌ ೧೯೩೨ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾಯಿತು. ಅವರು ಹೇಯ್ಸ್‌ಗೆ ಮರಳಿ ಪಾಠ ಬೋಧನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇಂದು '''ಡೌನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಔಟ್‌ ಇನ್‌ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಅಂಡ್ ಲಂಡನ್'' ‌' ಎಂದು ಜ್ಞಾತವಾದ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು 'ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಾಮ'ದಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಬಯಸಿದರು. ಈ ಬಗ್ಗೆ (೧೯೩೨ರ ನವೆಂಬರ್‌ ೧೫ರಂದು) ಮೂರ್‌ರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಾಮದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಗೊಲಾಂಝ್‌ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ (ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌)ಗೆ ಬಿಟ್ಟರು. ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ಮೂರ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಪಿ. ಎಸ್‌. ಬರ್ಟನ್‌'' (ಅಲೆಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಬಳಸಿದ ಹೆಸರು), ''ಕೆನೆತ್‌ ಮೈಲ್ಸ್‌'', ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಹಾಗೂ ''ಎಚ್‌. ಲೂಯಿಸ್‌ ಆಲ್ವೇಸ್‌'' ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref>ಆರ್ವೆಲ್‌, ಸೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಂಗುಸ್ ಮತ್ತು ಐಅನ್ (eds.)''ಆರ್ವೆಲ್‌: ಆನ್ ಏಜ್ ಲೈಕ್ ಥಿಸ್'', ೩೧ ಮತ್ತು ೩೩ ನೇ ಪತ್ರಗಳು (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಹ್ಯಾರ್ಕೋರ್ಟ್, ಬ್ರೇಸ್ ಅಂಡ್ ವಲ್ಡ್)</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಎಂಬ ''ಲೇಖಕನ ಕಲ್ಪಿತನಾಮ'' ವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡರು. 'ಇದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರರಷ್ಟು ಶುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಮೂಲದ ಹೆಸರು' ಎಂದು ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಎಲೀನರ್‌ ಜಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು. ''ಡೌನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಔಟ್‌ ಇನ್‌ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಅಂಡ್ ಲಂಡನ್'' ‌ ೧೯೩೩ರ ಜನವರಿ ೯ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಬ್ಲೇರ್‌ ಹೇಯ್ಸ್‌ನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಬೋಧನೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯವಿತ್ತು. ಅವರ ಕೃತಿ ''ಬರ್ಮೀಸ್‌ ಡೇಸ್‌'' ಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ''ಡೌನ್‌ ಅಂಡ್ ಔಟ್'' ‌ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮೂಲದ ಹಾರ್ಪರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಮುದ್ರಿಸಿತು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ (ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌) ಹಾಥೋರ್ನ್ಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಲಂಡನ್‌ನ ಅಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೇಯ್ಸ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃಂದವಿತ್ತು. ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ನ್ನು ಕೊಂಡು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಿದರು. ಇದೇ ರೀತಿ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆದು, ಚಳಿಯಿಂದಾಗಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಉರಿಯೂತ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಅವರನ್ನು ಅಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಕಾಟೇಜ್‌ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಕೆಲ ಕಾಲ ಅವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿತ್ತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ೧೯೩೪ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ಗೆ ಮರಳಿ, ವಿಶ್ರಮಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರ ನೆರವಿನಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಪುನಃ ಬೋಧನಾ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾನಹಾನಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಾಗಬಹುದೆಂದು ಅನುಮಾನಿಸಿದ ಗಾಲಾಂಝ್‌ ''ಬರ್ಮೀಸ್‌ ಡೇಸ್'' ‌ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ಗೆ ನಿರಾಶೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹಾರ್ಪರ್ಸ್‌ ಮುದ್ರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಮುದ್ರಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್, ಒಬ್ಬ ಬೋಧಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕು ಹಾಗೂ ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ,‌ ''ಎ ಕ್ಲರ್ಗಿಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಡಾಟರ್'' ‌ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಎಲೀನಾರ್‌ ಜ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಈಗ ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದು, [[ಸಿಂಗಾಪುರ್|ಸಿಂಗಪುರ]]ಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು, ಬ್ರೆಂಡಾ ಸಾಲ್ಕೀಲ್ಡ್‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಂಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ತೋಟ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಒಬ್ಬರೇ ನಡೆದಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಅವರ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ''ಎ ಕ್ಲರ್ಗಿಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಡಾಟರ್‌'' ನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮೂರ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ತಮ್ಮ ಸೋದರತ್ತೆ ನೆಲ್ಲಿ ಲಿಮೂಸಿನ್‌ ಹುಡುಕಿಕೊಟ್ಟ ನೌಕರಿ ಮಾಡಲು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ===ಹ್ಯಾಂಪ್ಸ್ಟೆಡ್‌=== [[File:orwell hampstead home.JPG|left|thumb|ಹ್ಯಾಂಪ್ ಸ್ಟೆಡ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹಿಲ್ 77 ನಲ್ಲಿದ್ದ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಹಿಂದಿನ ಮನೆ]] ಹ್ಯಾಂಪ್ಸ್ಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಬುಕ್‌ಲವರ್ಸ್‌ ಕಾರ್ನರ್‌' ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಸಹಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಯಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಪೈಫ್ಯಾನ್ವಿ ವೆಸ್ಟ್ರೊಪ್‌ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ]] ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ನೆಲ್ಲಿ ಲಿಮೂಸಿನ್‌ರ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ನೇಹಮಯಿ ಮನೋಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದ ವೆಸ್ಟ್ರೊಪ್‌ ಜೋಡಿಯು ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ಗೆ ಪಾಂಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಾರ್ವಿಕ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಐಷಾರಾಮಿ ವಾಸಸ್ಥಳ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ವೆಸ್ಟ್ರೊಪ್‌ ಜೋಡಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಜಾನ್‌ ಕಿಂಚ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ದುಡಿಮೆ-ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆ ಈ ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಬೆಳಗಿನ ವೇಳೆ ಬಿಡುವಾಗಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆ ಸಮಾಜದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಅನುಭವಗಳು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕೃತಿ ''ಕೀಪ್‌ ದಿ ಅಸ್ಪಿಡಿಸ್ಟ್ರಾ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್'' ‌ (೧೯೩೬) ಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೊದಗಿಸಿತು. ವೆಸ್ಟ್ರೊಪ್ ಜೋಡಿಯ ಅತಿಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಿಚರ್ಡ್‌ ರೀಸ್‌ ಹಾಗೂ ''ಅಡೆಲ್ಫೈ'' ಬರೆಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಮಾಬೆಲ್‌ ಫೀರ್ಜ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ವೆಸ್ಟ್ರೊಪ್‌ ಜೋಡಿ ಮತ್ತು ಕಿಂಚ್‌ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶ್ರಮಿಕ ಪಕ್ಷ (ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಆ ಸಮಯ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ತಮ್ಮನ್ನು ಇಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಗಹನವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ''ಅಡಲ್ಫೈ'' ಗಾಗಿ ಲೇಖನ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ''ಎ ಕ್ಲರ್ಜಿಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಡಾಟರ್'' ‌ ಮತ್ತು ''ಬರ್ಮೀಸ್‌ ಡೇಸ್'' ‌ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕಟಣಾ-ಪೂರ್ವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ೧೯೩೫ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಾರ್ವಿಕ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಬೆಲ್‌ ಫೀರ್ಜ್‌ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ಗಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಠಾರದ ಮನೆಯೊಂದನ್ನು ಹುಟುಕಿಕೊಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲಿ ೧೯೩೫ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೧ರಂದು ''ಎ ಕ್ಲರ್ಗಿಮ್ಯನ್ಸ್‌ ಡಾಟರ್‌'' ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ ೧೯೩೫ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಮನೆಯೊಡತಿಯು ತಮ್ಮ ಸಹಪಾಠಿಗಳನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿದಾಗ, ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬರ ಪೈಕಿ ಐಲೀನ್‌ ಒ'ಷಾನೆಸಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಐಲೀನ್‌ ಮುಂದೆ ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಲಿದ್ದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ''ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ವೀಕ್ಲಿ'' ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ''ಬರ್ಮೀಸ್‌ ಡೇಸ್‌'' ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ''ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಮನ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೊಲಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ ನಂತರ, ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಪುನಃ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಕೆಂಟಿಷ್‌ ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಠಾರದ ಮನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಮೈಕಲ್‌ ಸೇಯರ್‌ ಮತ್ತು ರೇನರ್‌ ಹೆಪೆನ್ಸ್ಟಾಲ್‌ರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಾಸದ-ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ''ಕೀಪ್‌ ದಿ ಅಸ್ಪಿಡಿಸ್ಟ್ರಾ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್‌'' ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌, ''ನ್ಯೂಸ್‌ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌'' ಗಾಗಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ಸರಣಿ ಬರೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದು ಸಫಲವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ೧೯೩೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ, ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸದಕೊಠಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದವರು ಬೇರೆಡೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಕಾರಣ, ಅವರೊಬ್ಬರೇ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಡಲು ತಡಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ===''<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್</span> '' === ಈ ಸಮಯ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದ್ದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿ-ಗತಿಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಆರ್ವೆಲ್ ರಿಗೆ ವಿಕ್ಟರ್‌ ಗಾಲಾಂಝ್‌ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.<ref>ಇದು £೫೦೦ ಮುಂಗಡದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ರುಸುಮಾಗಿದ್ದು, ಜಾರ್ಜ್ ಗೊರೆರ್ ರವರ ಸ್ಮರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಟೇಲರ್, ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಅನಂತರದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು, ಅಂತಹ ಇನಾಮನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಗೊಲಾಂಝ್‌ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಹಣ ತೊಡಗಿಸುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಹಾಗು ಗೊಲಾಂಝ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಒಡೆತನದ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ — ಡಿ.ಜೆ. ಟೇಲರ್ ''ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಲೈಫ್'' ಚಾಟೋ ಮತ್ತು ವಿನ್ ಡಸ್ ೨೦೦೩</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆ, ಜೆ. ಬಿ. ಪ್ರೀಸ್ಟ್ಲೆ ಟ್ರೆಂಟ್‌ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿನ ಆ ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿತ್ತು. ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕವೆಂದರೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಲೇಖಕರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಹೀಗೆ ೧೯೩೬ರ ಜನವರಿ ೩೧ರಂದು, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ (ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಕೊವೆಂಟ್ರಿ, ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್‌, ಪಾಟರೀಸ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ಲೆಸ್ಫೀಲ್ಡ್‌ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್|ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌]] ತಲುಪಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗುದಾಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾರನೆಯ ದಿನ, ಅವರು ರಿಚರ್ಡ್‌ ರೀಸ್‌ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ವಿಳಾಸಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಪೈಕಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಧಿಕಾರಿ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ ಮೀಡ್‌, ವಿಗ್ಯಾನ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿರೆಂದು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ಗೆ ಸಲಹೆಯಿತ್ತರು. ವಿಗ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಆ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ ಪೂರ್ತಿ ದನದ ಮಾಂಸದಂಗಡಿ ಮೇಲಿದ್ದ ಕೊಳಕು ವಸತಿಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ವಿಗ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಹಲವು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ನಿವಾಸಗಳ ಸ್ಥಿತಿ, ಕುಟುಂಬಗಳ ವಾತಾವರಣ: ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆನಂತರ, ಇದ್ದಿಲು ಗಣಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆ, ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ಸಮಯ, ''ಕೀಪ್‌ ದಿ ಅಸ್ಪಿಡಿಸ್ಟ್ರಾ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್‌'' ಸಂಬಂಧಿತ ಅಸಮರ್ಪಕ ಬರಹ,ಮಾನಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶ ಹಾಗೂ ಆ ಲೇಖನ ಶೈಲಿಯ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ವಿಚಲಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಲಿವರ್ಪೂಲ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ನಂತರ ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌, ಹಾಗೂ ಷೆಫೀಲ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಬಾರ್ನ್‌ಸ್ಲೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಸಮಯ ಕಳೆದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿ-ಗತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದರಲ್ಲದೇ, ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಆಸ್ವಾಲ್ಡ್‌ ಮಾಸ್ಲೆಯವರ ಸಭೆಗಳಗೆ ಅವರು ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಷರ್ಟ್ಸ್‌ ಪಡೆಯ ರಣನೀತಿ-ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ತಾವು ವಾಸವಿರುವ ಕಾಲದವರೆಗೂ, ಅವರು ಹೆಡಿಂಗ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಹಾವರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಟೆ ಪಾರ್ಸನೇಜ್‌ಗೆ ಸಹ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರ ತನಿಖಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ''ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದವು. ಗಾಲಾಂಝ್‌ ಲೆಫ್ಟ್‌ ಬುಕ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಲ್ಯಾಂಕಾಷೈರ್‌ ಮತ್ತು ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ತನಿಖಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಿಲು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಶ್ರಮಿಕರ ಜೀವನದ ಬಗೆಗಿನ ವಿಸ್ತೃತ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಅಪರಾರ್ಧವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಬಂಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆ, ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿವೇಚನೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಾಮಪಂತೀಯ ಗುಂಪುಗಳ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಅಪರಾರ್ಧ ಭಾಗವು ಓದುಗರ ಮನಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದೆಂದು ಗಾಲಾಂಝ್‌ ತಳಮಳಗೊಂಡರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸುವ ಪೀಠಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ತಾವು ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಲು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಹರ್ಟ್‌ಫರ್ಡ್‌ಷೈರ್‌ನ ವಾಲಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಸೋದರತ್ತೆ ನೆಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದರು. ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಇದು 'ಸ್ಟೋರ್ಸ್'‌ ಎನ್ನಲಾದ ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಮನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಆಧುನಿಕ ಸೌಕರ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ೧೯೩೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨ರಂದು ಆರ್ವೆಲ್‌ ಈ ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆದಾರರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿ-ರಚನೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಲೇಖನದ ಜೊತೆಗೆ, ತೋಟದಲ್ಲಿಯೂ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌ನ್ನು ಹಳ್ಳಿಯ ಮಳಿಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ತೆರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಐಲೀನ್‌ ಒಷಾನೆಸಿಯವರನ್ನು ೧೯೩೬ರ ಜೂನ್‌ ೯ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು. ಕೆಲ ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಆರಂಭವಾಗಿ, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಫ್ರಾನ್ಕೊ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಫಲಾಂಗಿ ದಂಗೆಯಿಂದ ತಳಮಳಗೊಂಡ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌, ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ, ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಪಡೆಯ ಪರವಾಗಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಗಡಿ ದಾಟಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಸರಿಯಿರಬೇಕೆಂಬ ತಪ್ಪು ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಜಾನ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಕಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಹ್ಯಾರಿ ಪೊಲಿಟ್‌ರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ವಿಫಲರಾದರು. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ ಸೇರಿರೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ದೂತಾವಾಸದಿಂದ ಸಲೀಸು ಗಡಿಪಾರು ಪಡೆಯಿರೆಂದು ಹ್ಯಾರಿ ಸಲಹೆಯಿತ್ತರು.<ref>"ನೋಟ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮಿಲಿಟಿಯ", ''ದಿ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್, ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಂಪುಟ ೧ರಲ್ಲಿ&nbsp;– ಆನ್ ಏಜ್ ಲೈಕ್ ದಿಸ್ ೧೯೪೫–೧೯೫೦'' p.೩೫೨ (ಪೆಂಗ್ವಿನ್)</ref> ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ''ಅದರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ'' ಗಮನಿಸುವ ತನಕ ತಮ್ಮನ್ನು ಬದ್ಧರಾಗಬಯಸದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌, ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌ ಲೇಬರ್‌ ಪಾರ್ಟಿಯ ತಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾದಲ್ಲಿ ಜಾನ್‌ ಮೆಕ್ನಾಯರ್‌ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪತ್ರ ಪಡೆದರು. ===ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟಲೊನಿಯಾ=== [[File:Placegeorgeorwell.jpg|thumb|right|ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪುನಃ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾದ ಬಾರ್ಸಿಲೋನದಲ್ಲಿರುವ ಚೌಕ]] ಸರಿಸುಮಾರು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ೨೩ರಂದು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸ್ಪೇನ್‌ ದೇಶದತ್ತ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಮಿಲ್ಲರ್‌ರೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರಿಯ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರು. ಕೆಲ ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌, ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌ ಲೇಬರ್‌ ಪಾರ್ಟಿಯ (ಐಎಲ್‌ಪಿ)ಯ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜಾನ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ನೇರ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಮ್ಯಾಕ್ನೇರ್‌ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾರ್ಜ್‌ '''ನಾನು ಫ್ಯಾಷಿಸಂ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ''' ಎಂದರಂತೆ.<ref>ಜಾನ್ ಮೆಕ್ನಾಯರ್‌&nbsp;— ಐಅನ್ ಆಂಗುಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನ UCL ೧೯೬೪</ref> ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಕ್ಯಾಟಲೊನಿಯಾಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಪೇನ್‌ನ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ಯೇಯಗಳುಳ್ಳ ಹಲವು ಬಣಗಳ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಏಕತಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪಕ್ಷ (POUM — Partido Obrero de Unificación Marxista), ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ-ಕಾರ್ಮಿಕಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿ ನಿಲುವಿನ Confederación Nacional del Trabajo ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಟಲೊನಿಯಾ ಏಕೀಕೃತ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ ([[ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯತ್]]‌ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷದ ಅಂಗ). ಐಎಲ್‌ಪಿ, ಪಿಒಯುಎಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಪಿಒಯುಎಮ್‌ ಸೇರಿದರು. ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾದಲ್ಲಿ ಲೆನಿನ್‌ ಬ್ಯಾರಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಸೈನಿಕರ ಸಾಲುಮನೆ) ಕೆಲ ಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಜಾರ್ಜ್ಸ್‌ ಕಾಪ್‌ ನಾಯಕತ್ವದ ಅರಗಾನ್‌ ಫ್ರಂಟ್‌ ಸೇರಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ೧೯೩೭ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಚಳಿಗಾಲದ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ {{convert|1500|ft|m}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್ಕುಬಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಉಪಕರಣಗಳ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಅಭಾವಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಹಳ ಅನನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಡೆಟ್‌ ಕಾರ್ಜ್‌ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್‌ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಸನ್ನದು ಪಡೆಯದ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿ(ಕಾರ್ಪೊರಲ್‌)ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಐಎಲ್‌ಪಿ ಪಡೆ ಆಗಮಿಸಿದೊಡನೆ, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸೈನಿಕ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ರನ್ನು ಈ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಂಟೆ ಅಸ್ಕುರೊಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸದಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಐಎಲ್‌ಪಿ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಬ್‌ ಸ್ಮಿಲೀ, ಬಾಬ್‌ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್‌, ಸ್ಟ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ ಕಾಟ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಕ್‌ ಬ್ರಾಂತ್ವೇಟ್‌ ಸೇರಿದ್ದರು. ಈ ಪಡೆಯನ್ನು ಹ್ಯೂಸ್ಕಾಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ, ''<span class="goog-gtc-fnr-highlight">ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್</span>'' ಕೃತಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಐಲೀನ್‌ ಬಗೆಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರೂ ಸಹ ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ಹೊರಟರು. ನೆಲ್ಲೀ ಲಿಮೂಸಿನ್‌ ದಿ ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಾನ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ನೇರ್‌‌ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಐಲೀನ್‌ ಮುಂದಾದರು. ಜಾರ್ಜ್ಸ್‌ ಕಾಪ್‌ರ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಚಹಾ, ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಗಾರುಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಲೆಟರ್ ಟು ಐಲೀನ್ ಬ್ಲೇರ್‌ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೭ ಇನ್ ''ದಿ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್, ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಂಪುಟ೧&nbsp;– ಆನ್ ಏಜ್ ಲೈಕ್ ದಿಸ್ ೧೯೪೫–೧೯೫೦'' p.೨೯೬ (ಪೆಂಗ್ವಿನ್)</ref> ವಿಷ ತಗುಲಿದ ಕೈಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಸರ್ವಸ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕದ್ದ ಘಟನೆಗಳುಂಟು. ಅವರು ಪುನಃ ಯುದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿಗಳು ಅಡಗಿಕೊಂಡ ತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ನೋಡಿದರು. ಅವರು ಬೆಯೊನೆಟ್ ಬಂದೂಕಿನೊಡನೆ ಒಬ್ಬ ಶತ್ರು ಸೈನಿಕನನ್ನು ಅಟ್ಟಿದರಲ್ಲದೇ ಬಂದೂಕುಧಾರಿ ಶತ್ರು ಡೇರೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್‌ ಸಿಡಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸನಿಹ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಬ್ರಿಗೇಡ್ಸ್‌ ಪಡೆ ಸೇರಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅದರೂ, ಇದು ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾ ಮೇ ಡೇ ಸಮಯವಾಗಿದ್ದು, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌,ಈ ಬಣಗಳ ನಡುವಿನ ಕಲಹದ ಮಧ್ಯ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಗಲಿನ ಹೊತ್ತು, ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಮನೆಯ ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹ್ಯಾಂಪ್ಸ್ಟೆಡ್-ವಾಸ‌ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾದ ಜಾನ್‌ ಕಿಂಚ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಭೇಟಿಯಾಯಿತು. ಆನಂತರ, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು<ref>" P.O.U.M. ವಿರುದ್ಧ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬ ಆಪಾದನೆಯು, ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಲೇಖನಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಗು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್-ನಿಯಂತ್ರಣ ರಹಸ್ಯ ಪೋಲೀಸ್ ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೇಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು." ''ಹೋಮೇಜ್ ಟು ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯಾ'' p.೧೬೮. ಪೆಂಗ್ವಿನ್, ೧೯೮೦</ref> ಸುಳ್ಳು, ವಿಚಾರಗಳ ತಿರುಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ, ಪಿಒಯುಎಮ್‌ ಮೇಲೆ ಫ್ಯಾಷಿಸ್ಟ್‌ರ ಜೊತೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿದ್ದು, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ಗೆ ವಿಪರೀತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ತಾವು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದಂತೆ, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಬ್ರಿಗೇಡ್ಸ್‌ ಸೇರುವ ಬದಲಿಗೆ, ಅರಗಾನ್‌ ಫ್ರಂಟ್‌ ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಮೇ ದಿನ ಸಂಬಂಧಿತ ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ, ತಾವು ಇನ್ನೂ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್ಸ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವ ಇಂಗಿತವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಜಾರ್ಜ್‌ರನ್ನು ಅವರ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ಸ್ನೇಹಿತರೊಬ್ಬರು ಕೇಳಿದ್ದರು. ತಮ್ಮನ್ನು ಫ್ಯಾಷಿಸ್ಟ್‌ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ ಇದೇ ಕಮ್ಯೂನಿಷ್ಟರು, ತಮ್ಮನ್ನು ಬಹಳ ಬೇಕಾದವರು ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅಚ್ಚರಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref name="newsinger">{{cite web |url=http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/isj62/newsinger.htm |title=Newsinger, John "Orwell and the Spanish Revolution" '&#39;International Socialism Journal'&#39; Issue 62 Spring 1994 |publisher=Pubs.socialistreviewindex.org.uk |date= |accessdate=2010-10-21 |archive-date=2018-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017022834/http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/isj62/newsinger.htm |url-status=dead }}</ref> ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಯುದ್ಧಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾದ ನಂತರ, ಮರೆಯಿಂದ ಹಾರಿಸಲಾದ ಗುಂಡೊಂದು ಅವರ ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಯೋಧರಿಗಿಂತಲೂ<ref>{{cite|url=http://www.hoover.org/publications/digest/3475881.html|title=Harry Milton&nbsp;– The Man Who Saved Orwell|publisher=[[Hoover Institution]]|accessdate=೨೩ December ೨೦೦೮|archive-date=2009-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090224001114/http://www.hoover.org/publications/digest/3475881.html|url-status=dead}}</ref> ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಬಹಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಪಡೆಯು ಅಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಭೂಗವಿಯ ಅಂಚಿಗೆ ಒರಗಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿರೆಂದು ಜಾರ್ಜ್‌ರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾತನಾಡಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ, ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರನ್ನು ತಳ್ಳುವ ಕೈಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಿಯೆಟಮೊ ತನಕ ಒಯ್ದು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಬಾಸ್ಟ್ರೊ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ, ಲೀಡಾದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಅವರು ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ೧೯೩೭ರ ಮೇ ೨೭ರಂದು ಅವರನ್ನು ಟರಗೊನಾಗೆ, ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಿಒಯುಎಮ್‌‌ ಕ್ಷಯದಾಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಗುಂಡು ಕೂದಲಳತೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಧಮನಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿತ್ತು. ಅವರ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯುಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸೇನಾ ಸೇವೆಗೆ ಅನರ್ಹರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯು ಹದಗೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್‌-ಪರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು ಟ್ರಾಟ್‌ಸ್ಕಿವಾದಿ ಎಂದು ಜರಿದಿದ್ದ ಪಿಒಯುಎಮ್‌ನ್ನು ಕಾನೂನು-ಬಾಹಿರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಅದರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಸಂಗ ನಡೆಯಿತು. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಧ್ಯೇಯಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಪಿಒಯುಎಮ್‌ 'ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾಗಿ' ಫ್ಯಾಷಿಸ್ಟ್‌ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. 'ಅವಹೇಳನಕಾರಿಯಾದ ಒಂದು ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ, ತಲೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ್ದ ಪಿಒಯುಎಮ್‌ ಮುಖವಾಡ ಹರಿದಿದ್ದು, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಸ್ತಿಕಾ ಆವರಿಸಿದ ಮುಖ ಕಾಣುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.' <ref>ಗೋರ್ಡನ್ ಬೌಕರ್, ಆರ್ವೆಲ್‌, p.೨೧೮ ISBN ೯೭೮-೦-೩೪೯-೧೧೫೫೧-೧</ref> ಕಾಪ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು, ಇತರರು ಭೂಗತರಾದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲೂ ಬಂಧನದ ತೂಗುಗತ್ತಿಯಿತ್ತು, ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಕೆಲ ಕಾಲ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="autogenerated3">ಲೇಖಕರು, ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ದೇಶ ದ್ರೋಹದ ಆಪಾದನೆ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾದ ೧೯೮೯ ರ ರಕ್ಷಣಾ ಪೋಲೀಸ್ ವರದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮ್ಯಾಡ್ ರಿಡ್ ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಫ್ತರಿನಲ್ಲಿ ಶೋಧಿಸಲಾದ ಸಾಕ್ಷಿ, 'ಎರಿಕ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಐಲೀನ್ ಬ್ಲೇರ್ ರವರನ್ನು 'ಟ್ರಾಟ್ ಸ್ಕಿಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳೆಂದು' ಮತ್ತು 'ILP ಮತ್ತು POUM ನ ಸಂಪರ್ಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿ'ಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯೂಸಿಂಗರ್, ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಆರೋಗ್ಯದಿಂದ "ಅವರನ್ನೇನಾದರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಜೈಲಿನಲ್ಲೆ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅನುಮಾನ"ವಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.</ref> ಆದರೂ ಅವರು ಕಾಪ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲೆಂದು ಹೊರಬಂದರು. ಆಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವರ ಪಾರಪತ್ರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಪೇನ್‌ನಿಂದ ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಬನ್ಯುಲ್ಸ್‌-ಸುರ್‌-ಮೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಕಾಲ ವಿಶ್ರಮಿಸಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾದರು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು '''ಹೊಮೇಜ್‌ ಟು ಕ್ಯಾಟಲೊನಿಯಾ'' ' (೧೯೩೮) ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ===ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಕೆ=== [[File:24 Crooms Hill, Greenwich, London-11July2010.jpg|left|thumb|ಇದು ಲಾರೆನ್ಸ್ ಒ'ಷಗ್ನೆಸ್ಸಿ ಯವರ ಹಿಂದಿನ ಮನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಲಂಡನ್ ನ ಗ್ರೀನ್ ವಿಚ್ ನಲ್ಲಿರುವ 24 ಕ್ರೂಮ್ಸ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮನೆ<ref>[60]</ref>]] ೧೯೩೭ರ ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‌ನ ಒಷಾನೆಸಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ನಿಲುವುಗಳಿಗೆ ದನಿಗೂಡಿಸಿದವರು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಕಿಂಗ್ಸ್ಲೆ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಅವರ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಗಾಲಾಂಝ್‌ ಅಷ್ಟೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ವೇಳೆ, ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌-ಪರ ''ಡೈಲಿ ವರ್ಕರ್'' ‌, 'ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗದವರು ಗಬ್ಬು ವಾಸನೆ ಕಾರುತ್ತಾರೆ' ಎಂದು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಹೇಳಿದರು ಎಂಬ ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿಸಿ, ಅವರ ಕೃತಿ ''ದಿ ರೋಡ್‌ ಟು ವಿಗ್ಯಾನ್‌ ಪಯರ್‌'' ಮೇಲೆ ಅಪಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿತು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಗಾಲಾಂಝ್‌ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾನಹಾನಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದಾಗಲೇ ಈ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯಾಯಿತು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ತಮ್ಮ ನಿಲುವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಮತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವರು ಸೇಕರ್‌ ಅಂಡ್‌ ವಾರ್ಬರ್ಗ್‌ ಮುದ್ರಣದ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್‌ ವಾರ್ಬರ್ಗ್‌. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ವಾಲಿಂಗ್ಟನ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು, ಅವರ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರು ಆಡುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡರು. ಜೊತೆಗೆ 'ಹೆನ್ರಿ ಫೊರ್ಡ್‌' ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ <ref>{{cite web |url=http://www.netcharles.com/orwell/articles/col-piece-of-puzzle.htm |title=Another piece of the puzzle - Charles' George Orwell Links |publisher=Netcharles.com |date= |accessdate=2010-10-21 |archive-date=2010-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619094314/http://www.netcharles.com/orwell/articles/col-piece-of-puzzle.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.paralumun.com/bioorwell.htm |title=George Orwell Biography |publisher=Paralumun.com |date= |accessdate=2010-10-21 |archive-date=2011-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110427222231/http://www.paralumun.com/bioorwell.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://orwelldiaries.wordpress.com/2010/08/16/16-8-40/ |title=THE ORWELL PRIZE |publisher=Orwelldiaries.wordpress.com |date=2010-08-16 |accessdate=2010-10-21}}</ref> ಎಂಬ ಒಂದು ನಾಯಿಮರಿ ಸಾಕಿಕೊಂಡು, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಆಗ ''ಹೊಮೇಜ್‌ ಟು ಕ್ಯಾಟಲೊನಿಯಾ'' ಕೃತಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ನೌಕರಿ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ೧೯೩೮ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರ ಆರೋಗ್ಯ ಕೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವರ ಮೈದುನ ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಒಷಾನೆಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಕೆಂಟ್‌ನ ಏಯ್ಲ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕ್ಷಯದಾಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಕ್ಷಯ|ಕ್ಷಯರೋಗ]] ಪೀಡಿತರು ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ತನಕ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದರು. ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಕಾಮನ್‌, ಹೆಪೆನ್ಸ್ಟಾಲ್‌, ಪ್ಲೋಮನ್‌ ಮತ್ತು ಸಿರಿಲ್‌ ಕೊನೊಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಆಗಮಿಸಿದರು. ಕಾನೊಲಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟೀಫೆನ್‌ ಸ್ಪೆಂಡರ್‌ನ್ನು ಕರೆತಂದದ್ದು ಮುಜುಗರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ, ಮುಂಚೆ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸ್ಟೀಫೆನ್‌ನ್ನು '''ಹೆಣ್ಣಿಗ ಸ್ನೇಹಿತ'' ' ಎಂದಿದ್ದರು. ''ಹೊಮೇಜ್‌ ಟು ಕ್ಯಾಟಲೊನಿಯಾ'' ವನ್ನು ಸೇಕರ್‌ ಅಂಡ್‌ ವಾರ್ಬರ್ಗ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ದಿನಗಳ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಶಕ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮೊರೊಕೊಗೆ ಹೋಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರಿಗೆ‌ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಎಲ್‌ ಎಚ್‌ ಮಯರ್ಸ್ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಆನಂತರ ೧೯೩೮ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ದಂಪತಿಗಳು ಹೊರಟು, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಮೊರೊಕೊ ತಪ್ಪಿಸಲೆಂದು ಜಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್‌ ಮತ್ತು ಟಾಂಗಿಯರ್‌ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ, ಮರಕೆಷ್‌ ತಲುಪಿದರು. ಕ್ಯಾಸಾಬ್ಲಾಂಕಾಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ '''ಕಮಿಂಗ್‌ ಅಪ್‌ ಫಾರ್‌ ಏರ್'' ‌' ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದರು. ೧೯೩೯ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ದಂಪತಿಗಳು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ''ಕಮಿಂಗ್‌ ಅಪ್‌ ಫಾರ್‌ ಏರ್'' ‌ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಯಿತು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಡಿಕೆನ್ಸ್‌ರ ಪ್ರಬಂಧವೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾ ವಾಲಿಂಗ್ಟನ್‌ ಮತ್ತು ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲ ದಿನ ಕಳೆದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರ ತಂದೆ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌ ೧೯೩೯ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಶರಾದರು. ===ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರ ಮತ್ತು ''ಅನಿಮಲ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌'' === ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರ ಆರಂಭವಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರ ಪತ್ನಿ ಐಲೀನ್‌ ಲಂಡನ್‌ನ ಮಾಧ್ಯಮ-ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ತವರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ಸೇವೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಯ ದಾಖಲಾತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಏನೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವಾಲಿಂಗ್ಟನ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾಗಿ, ''ಇನ್ಸೈಡ್‌ ದಿ ವ್ಹೇಲ್'' ‌ಗಾಗಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಆನಂತರದ ವರ್ಷ, ''ದಿ ಲಿಸೆನರ್‌'', ''ಟೈಮ್ ಅಂಡ್‌ ಟೈಡ್‌'' ಹಾಗೂ ''ನ್ಯೂ ಅಡೆಲ್ಫೈ'' ಗಾಗಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ನಾಟಕಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದರು. ಹೀಗೆ ೧೯೪೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಾನೊಲಿಯ ''ಹರೈಜನ್'' ‌ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ ಹೊರಬಂದಿತು. ಇದರಿಂದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ರ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವೇದಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ದೊರೆತವು. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್‌ ದಂಪತಿಗಳು ಲಂಡನ್‌ ನಗರದ ಮೆರಿಲ್ಬೊನ್‌ನ ಚ್ಯಾಗ್ಫರ್ಡ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಸೆಟ್‌ ಛೇಂಬರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಠಾರ ಮನೆಯನ್ನು ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಡನ್ಕಿರ್ಕ್‌ ಸ್ಥಳಾಂತರಣ, ಹಾಗೂ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಐಲೀನ್‌ರ ಸಹೋದರ ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ರ ನಿಧನದಿಂದಾಗಿ ಆಕೆಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಶೋಕ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಖಿನ್ನತೆ ಬಾಧಿಸಿತು. ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ ರನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯು "ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇವೆಗೆ ಅನರ್ಹರೆಂದು" ಘೋಷಿಸಿತು. ಆದರೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಗೃಹ ರಕ್ಷಕ ದಳಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದರು. ಅವರು, ಗೃಹ ರಕ್ಷಕ ದಳವನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಪೀಪಲ್'ಸ್ ಮಿಲಿಶಿಯ ಎಂದು ಕರೆದ ಟಾಮ್ ವಿಂಟ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ರ ಸಮಾಜವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಹಮತ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಸಾರ್ಜೆಂಟ್(ಪೋಲಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ)ಆರ್ವೆಲ್, ತಮ್ಮ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ವಾರ್ಬರ್ಗ್ ರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಬ್ರಿಟನ್ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಾರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ವಾರ್ಬರ್ಗ್ ಹಾಗು ಅವರ ಹೊಸ ಸ್ನೇಹಿತ ಇಸ್ರೇಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ಟೋಸ್ಕೋ ಫೈವೆಲ್ ರ ಜೊತೆ ಟ್ವೈಫೋರ್ಡ್, ಬರ್ಕ್ಶೈರ್ ನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಾಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ "ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಯುವರ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್" ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ನಲ್ಲಿ ಇಲೀನ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಭೇಟಿಯು, ಪೂರ್ವ ಲಂಡನ್ ನ ಮೇಲೆ ಬ್ಲಿಟ್ಜ್(ಲಂಡನ್ ನ ಮೇಲೆ ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನರು ನಡೆಸಿದ ವಿಮಾನ ದಾಳಿ) ನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಅರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರು ಅಮೆರಿಕನ್ ''ಪಾರ್ಟಿಸನ್ ರಿವ್ಯೂ'' ಗೆ ೧೯೪೧ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಹಾಗು ಗೊಲ್ಲನ್ಚ್ಜ್ ರ ಕವನಸಂಗ್ರಹ ''ದಿ ಬೆಟ್ರೆಯಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೆಫ್ಟ್'' ಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಮೊಲೊಟೋವ್ -ರಿಬ್ಬನ್ ಟ್ರಾಪ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು.(ಆದಾಗ್ಯೂ ಆರ್ವೆಲ್ ಇದನ್ನು ರುಸೋ-ಜರ್ಮನ್ ಒಪ್ಪಂದ ಹಾಗು ಹಿಟ್ಲರ್-ಸ್ಟ್ಯಾಲಿನ್ ಒಪ್ಪಂದವೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು<ref>'' ದಿ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್, ಜರ್ನಲಿಸಂ ಅಂಡ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಂಪುಟ ೨&nbsp;– ಮೈ ಕಂಟ್ರಿ ರೈಟ್ ಆರ್ ಲೆಫ್ಟ್ ೧೯೪೦–೧೯೪೩'' p೪೦ (ಪೆಂಗ್ವಿನ್)</ref>). ಅವರು ಏರ್ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ವಿಫಲರಾದರು. ಗೃಹರಕ್ಷಕ ದಳದಲ್ಲಿ ತೋಪುಗಳ ಅಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಎರಡು ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರುವಂತಾಯಿತು. ಈ ನಡುವೆ ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗು ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಆಂತೋನಿ ಪೋವೆಲ್ ರನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದರು. ಅವರು BBCಯ ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಾಂಗ್ಫೋರ್ಡ್ ಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ಸ್ ವುಡ್ ನ ಏಳನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿನ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ಗೆ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ವಾಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಮೂಲಕ "ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಣೆ" ನಡೆಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ "ಯುದ್ಧದ ಕೆಲಸವನ್ನು" ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರನ್ನು BBCಯ ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಸೇವೆಯು ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ಪರಮಾಧಿಕಾರದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು. ಜೀವನದ ಕಠಿನ, ಸಾದೃಶ್ಯ ವರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ ಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಅವರಿಗೆ T. S. ಎಲಿಯಟ್, ಡೈಲನ್ ಥಾಮಸ್, E. M. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್, ಅಹಮದ್ ಅಲಿ, ಮುಲ್ಕ್ ರಾಜ್ ಆನಂದ್, ಹಾಗು ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಎಂಪ್ಸನ್ ರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಚ್. ಜಿ. ವೆಲ್ಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ಸಹಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ಮಿಲನವು ಒಂದು ಜಗಳವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ''ಹರೈಸನ್'' ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡಿದ್ದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೇಲ್ಸ್ ನೊಂದಿದ್ದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ ಬ್ರಾಂಕೈಟಿಸ್ ಗೆ(ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳ ಒಳಪೊರೆಯ ಉರಿಯೂತ) ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಕಾಯಿಲೆಯು ಸತತವಾಗಿ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತದೆ. ಡೇವಿಡ್ ಆಸ್ಟರ್, ''ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್'' ಗಾಗಿ ಪ್ರಚೋದನಾಕಾರಿ ಬರಹಗಾರನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಆರ್ವೆಲ್ ಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ - ಇವರ ಮೊದಲ ಲೇಖನವು ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ೧೯೪೨ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಇಲೀನ್ ಆಹಾರ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕೆಲಸ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಹಾಗು ಆರ್ವೆಲ್ ರ ತಾಯಿ ಹಾಗು ಸಹೋದರಿ ಅವ್ರಿಲ್ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗು ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಸಲು ಬಂದರು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕಿಲ್ಬರ್ನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮೋರ್ಟೈಮರ್ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ನ ಕೆಳಮನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. BBCಯಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಆರ್ವೆಲ್ ''ವಾಯ್ಸ್'' ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಎಡಪಂಥೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ೧೯೪೨ರ ನಂತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ MPಗಳಾದ ಅನೆಯುರಿನ್ ಬೆವಾನ್ ಹಾಗು ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ರಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿತಗೊಂಡು ಎಡ ಪಂಥೀಯ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ''ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'' ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ತಾಯಿ ನಿಧನರಾದರು, ಸರಿಸುಮಾರು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾವು ಒಂದು ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಮೂರ್ ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು, ಮುಂದೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ BBC ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯರು ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಶೋತೃಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರು ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆಂದು ಒಂದು ವರದಿಯು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite|url=http://orwell.ru/library/novels/Burmese_Days/english/e_mm_int|authorfirst=Malcolm |authorlast=Muggeridge|title=Burmese Days ''(Introduction)''|publisher=[[Time Inc.]]|year=೧೯೬೨}} ಮುಗ್ಗೆರಿಡ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರವರನ್ನು ಇಂತಹ ಪ್ರಸಾರಗಳು ಉಪಯೋಗಕಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದರು, ಬೇಸರಗೊಂಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ "'ಬಹುಶಃ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರೆಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಏನೇ ಆಗಲಿ ಶಾರ್ಟ್ -ವೇವ್ ಸೆಟ್ ನ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರಾರು ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಗಳಿಕೆಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದರು."</ref> ಆದರೆ ಅವರು ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿಯೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗೃಹರಕ್ಷಕ ದಳದಿಂದಲೂ ಸಹ ಹೊರಬೀಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್ ''ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಹಳೆ ಸ್ನೇಹಿತ ಜೋನ್ ಕಿಮ್ಚೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ, ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್, "ಜಾನ್ ಫ್ರೀಮನ್" ರ ಬರಹಗಾರಿಕೆಯಡಿ-ಬಹುಶಃ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಕಾರಣಿಗೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿ-"ಕ್ಯಾನ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ಬಿ ಹ್ಯಾಪಿ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಪ್ರಬಂಧ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಆರ್ವೆಲ್ ಕಾರಣರೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ವಿಭಾಗ ನೋಡಿ. ಆರ್ವೆಲ್ ೧೯೪೫ರ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ, ೮೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು<ref>{{cite|url=https://books.google.com/books?id=yRHBGAAACAAJ&dq=isbn:0436205521&ei=lD2hSaj0CYLeyAS79p20Dg&hl=es|author1=Orwell, G|author2=Davison, P|title=I Have Tried to Tell the Truth|publisher=Secker & Warburg|year=1999|isbn=9780436203701}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಾಗು "ಆಸ್ ಐ ಪ್ಲೀಸ್" ಎಂಬ ಅಂಕಣವನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇತರ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಿಗೂ ಸಹ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಹಾಗು ಎಡ-ಪಂಥೀಯ ವಲಯದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಬಲ ಪಂಥೀಯರಾದ ಪೋವೆಲ್, ಆಸ್ಟರ್ ಹಾಗು ಮಾಲ್ಕಂ ಮುಗ್ಗೆರಿಡ್ಜ್ ರಂತಹ ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಒಬ್ಬ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವಿದ್ವಾಂಸರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೪ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಗೊಲ್ಲನ್ಚ್ಜ್ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು [[ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯತ್]] ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಆಕ್ರಮಣವಾಗಿದ್ದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಇದೊಂದು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಜೋನಾಥನ್ ಕೇಪ್ ಪುಸ್ತಕ ಮುದ್ರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇತರ ಪ್ರಕಾಶಕರಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ.(ಇದರಲ್ಲಿ ಫೇಬರ್ ಅಂಡ್ ಫೇಬರ್ ನಲ್ಲಿ T. S. ಎಲಿಯಟ್ ಅವರ ನಿರಾಕರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ.) ಮೇನಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮಗುವೊಂದನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇಲೀನ್ ರ ಸಹೋದರಿ ಗ್ವೆನ್ ಓ' ಶೌಗ್ಹ್ನಾಸ್ಸಿ, ಹಾಗು ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್ ಅಪಾನ್ ಟೈನೆಯಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ದಂಪತಿಗಳು ಋಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ V-೧ ಹಾರು ಬಾಂಬು ಮೋರ್ಟಿಮೆರ್ ಕ್ರೆಸೆಂಟ್ ನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ದಂಪತಿಗಳು ವಾಸಿಸಲು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳ ಹುಡುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ವೆಲ್, ಅವಶೇಷಗಳಡಿ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ತಡಕಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಳ್ಳುಬಂಡಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಾಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಿಂದ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಹಠಾತ್ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಕೇಪ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಪೀಟರ್ ಸ್ಮೊಲ್ಲೆಟ್ ರ ಪ್ರಭಾವವೇ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಮಾಹಿತಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇವರೊಬ್ಬ ಸೋವಿಯತ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೇಹುಗಾರನೆಂದು ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="TGA">ಟಿಮೊತಿ ಗಾರ್ಟನ್ ಆಷ್: "ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಬುಕ್ಸ್" ನಲ್ಲಿ "ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ಲಿಸ್ಟ್",ಸಂಖ್ಯೆ ೧೪ ೨೦೦೩ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫</ref> ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ದಂಪತಿ, ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ದತ್ತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲ ಕಾಲ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮಗುವಿಗೆ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೊರಷಿಯೋ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡದ ೭ನೆಯ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸದ ಮನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಗು ರಿಚರ್ಡ್ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಇಲೀನ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಸೇಕರ್ ಹಾಗು ವಾರ್ಬರ್ಗ್ ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬರುವ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೫ರವರೆಗೂ ಮುದ್ರಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೪೫ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಡೇವಿಡ್ ಆಸ್ಟರ್, ಆರ್ವೆಲ್ ರಿಗೆ ''ಅಬ್ಸರ್ವರ್'' ಗೆ ಯುದ್ಧ ಬಾತ್ಮೀದಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆರ್ವೆಲ್ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ವಿಫಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಅವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಗೆ ಹಾಗು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಕಲೋನ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಲೀನ್ ಹಿಸ್ಟರೆಕ್ಟಮಿಗಾಗಿ(ಗರ್ಭಾಶಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ) ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಅರಿವಳಿಕೆಯ ಅಧಿಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಈ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವಳು ಆರ್ವೆಲ್ ಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ಅದಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ ಹಾಗು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಗುಣಮುಖಳಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆರ್ವೆಲ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ನಂತರ ಯುರೋಪ್ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಅವರು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ೧೯೪೫ UK ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವರದಿ ನೀಡಲು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಂಡನ್ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್: ಏ ಫೇರಿ ಸ್ಟೋರಿ'' ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ೨೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ U.S.ನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ===ಜೂರಾ ಹಾಗು ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' === ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಅನುರಣಿಸಿತು; ಹಾಗು ಇದರ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಯಶಸ್ಸು ಆರ್ವೆಲ್ ರನ್ನು ಬಹುಜನರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳು ಆರ್ವೆಲ್ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದರು - ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ''ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'', ''ಅಬ್ಸರ್ವರ್'' ಹಾಗು ''ಮ್ಯಾನ್ಚೆಸ್ಟರ್ ಈವ್ನಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್'' ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬರೆದರೂ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರು ಹಲವು ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ-ಪ್ರಸಾರಯುಳ್ಳ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಿಗೂ ಸಹ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ - ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ ಫೋರ್'', ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[File:Barnhill (Cnoc an t-Sabhail) - geograph.org.uk - 451643.jpg|thumb|ಜೂರಾದ ಐಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾರ್ನ್ ಹಿಲ್]] ಇಲೀನ್ ನಿಧನದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅವರು ಸುಮಾರು ೧೩೦ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಹಾಗು ಹಲವಾರು ರಾಜಕೀಯ ಲಾಬಿ ಪ್ರಚಾರಂದೋಲನದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು, ಇಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ದತ್ತುಪುತ್ರನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸುಸಾನ್ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಎಂಬ ಮನೆ ಕೆಲಸದವಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು;ಆದರೆ ಈ ಮನೆಯು ಇದೀಗ "ಕಳೆಗುಂದಿದೆ"ಎಂದು ಅದಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದವರು ಹೇಳುವುದು ಕಂಡು ಬಂತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಇನ್ನರ್ ಹೆಬ್ರಿಡೆಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಜೂರಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ದಿವಸ ಕಾಲ ಕಳೆದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಲಂಡನ್ ನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಜೀವನದ ಜಂಜಡಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಲು ಈ ಸ್ಥಳ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು. ಆರ್ವೆಲ್ ಗೆ ಜೂರಾನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲು ಡೇವಿಡ್ ಆಸ್ಟರ್ ನೆರವಾದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟರ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಗಳ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಸಹಚರ ಓಲ್ಡ್ ಎಟೋನಿಯನ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಫ್ಲೆಚರ್ ಆ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆಗ ೧೯೪೫ ಹಾಗು ೧೯೪೬ರ ನಡುವಿನ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್ ಅವರು ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಹಲವಾರು ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಹಾಗು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ವೈವಾಹಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಹೀಗೆ ಇವರು ಮದುವೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿರಿಸಿದ ಯುವತಿಯರಲ್ಲಿ ಸೇಲಿಯಾ ಕಿರ್ವಾನ್,(ಇವರು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥರ್ ಕೊಯೆಸ್ಟ್ಲರ್ ರ ನಾದಿನಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ) ಅದೇ ಕಟ್ಟಡದ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆನ್ ಪೋಪ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಗು ''ಹಾರಿಜನ್'' ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೊಲ್ಲಿಯವರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ವೆಲ್ ಸಹ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ವೆಲ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ಹೆಮೊರೆಜ್ ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ತಮ್ಮ ರೋಗವನ್ನು ಅವರು ಮರೆಮಾಚುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ೧೯೪೬ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನನ್ಬರಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಿಂದ ನಿಯೋಜಿತಗೊಂಡು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾಕವಿಧಾನದ ವಿವರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರ್ವೆಲ್ "ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕುಕರಿ" ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಕೊರತೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷದವರು ಇದನ್ನು ಮುದ್ರಿಸದಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.theorwellprize.co.uk/life-and-work.aspx |title=The Orwell Prize {{!}} Life and Work&nbsp;— Exclusive Access to the Orwell Archive |accessdate=೨೩ December ೨೦೦೮ |archive-date=2007-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071210180526/http://www.theorwellprize.co.uk/life-and-work.aspx |url-status=dead }}</ref> ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಮರ್ಜೋರಿ ಮೇನಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನದಲ್ಲೇ, ೨೨ ಮೇ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಐಲ್ ಆಫ್ ಜೂರಾನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಇವರು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾರ್ನ್ ಹಿಲ್<ref>{{cite|url=http://www.orwelltoday.com/jurabarnhillvisit.shtml|title= Barnhill}} ಎಂಬುದು {{Coord|56|06|39|N|5|41|30|W|display=inline}} ನಲ್ಲಿದೆ (ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ರಿಡ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ NR೭೦೫೯೭೦)</ref>, ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯ ಸಮೀಪ ಐದು ಮೈಲಿ(೮&nbsp;km) ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದ ಊರಾಚೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ತೋಟದ ಮನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮನೆಯ ಮಾಲೀಕರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಡ್ಲುಸ್ಸದಿಂದ ಭಾರಿ ಹಳ್ಳದ ಜಾಡಿನ ಹಾದಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ತೋಟದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯು ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಆರ್ವೆಲ್ ಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗು ಆ ಸ್ಥಳ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಸವಾಲು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಅವ್ರಿಲ್ ಅವರೊಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು, ಹಾಗು ಯುವ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಪಾಲ್ ಪಾಟ್ಸ್ ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸುಸಾನ್ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ರಿಚರ್ಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ತಳಮಳಗಳು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಅವರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಾಟ್ಸ್ ಅವರಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯ ಆರ್ವೆಲ್ ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ಕೃತಿ ರಚನೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದರು. ನಂತರ ಸುಸಾನ್ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ರ ಸ್ನೇಹಿತ ಡೇವಿಡ್ ಹೋಲ್ಬ್ರೂಕ್, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಈತ ತನ್ನ ಶಾಲಾದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಆತ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗು ಮುಂಗೋಪಿತನ ಕಂಡು ವಾಸ್ತವ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲ್ಬ್ರೂಕ್ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದು ಬಹುಶಃ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು.<ref>ಡೇವಿಡ್ ಹಾಲ್ ಬ್ರೂಕ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪</ref> ಸುಸಾನ್ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಅವ್ರಿಲ್ ಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಆಕೆ ಹಾಗು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನ ಜೊತೆ ಹೊರಟುಹೋದಳು. ಆರ್ವೆಲ್ ೧೯೪೬ರ ನಂತರದ ಕೊನೆಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು, ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಇವರು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋದರು. ಹೊಸ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜೂರಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ನ ಅತ್ಯಂತ ಚಳಿಗಾಲದ ಅವಧಿಯೆಂದು ದಾಖಲೆಯಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಮಗನ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನೇ ಸುಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಿಸಿದರು. ಕ್ಲೀನ್ ಏರ್ ಆಕ್ಟ್ ೧೯೫೬ಗೆ ಮುಂಚೆ ಅತ್ಯಂತ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮಂಜು ತುಂಬಿದ ವಾತಾವರಣದ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೂ ಅವರು ಮರೆಮಾಚಿದ್ದ ಅವರ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗಮನ ದೊರೆತು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗಿನ ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ಈ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಾಶಕರಾದ ಗೊಲ್ಲನ್ಚ್ಜ್ ಹಾಗು ವಾರ್ಬರ್ಗ್ ರ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಾಶನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ವಾಗ್ವಾದಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ''ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಾಂಪ್ಲೆಟೀರ್ಸ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿಂದ ಈ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ರೆನಾಲ್ಡ್ಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ, ಇಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಮನೆ ಹಾಗು ವಾಲಿಂಗ್ಟನ್ ಕಾಟೇಜ್ ನ್ನು ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಲಂಡನ್ ತೊರೆದರು. ಜೂರಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ಬಿರುಗಾಳಿ ಹಾಗು ಚಂಡಮಾರುತದ ಮಳೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ ಫೋರ್'' ನ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬೇಸಿಗೆ ಹಾಗು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡು ಬಂದಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹೋದರಿಯ ಕುಟುಂಬವು ಇವರಿದ್ದಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಆರ್ವೆಲ್ ಒಂದು ಅಪಾಯಕಾರಕ ದೋಣಿಯಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರಿಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೃತ್ಯುವಿನ ದವಡೆಯಿಂದ ಪಾರಾದರು; ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೋಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಅವರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಿಂದ ಒಬ್ಬ ಹೃದಯ ತಜ್ಞರನ್ನು ಕರೆಸಲಾಯಿತು, ಇವರು ಆರ್ವೆಲ್ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು; ಹಾಗು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಗೆ ಒಂದು ವಾರ ಮುಂಚೆ ಅವರು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಕಿಲ್ಬ್ರೈಡ್ ನ ಹೈರ್ಮೈರೆಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದರು. ತಪಾಸಣೆಯ ನಂತರ ಕ್ಷಯರೋಗವಿರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಹಾಗು ಆರ್ವೆಲ್ ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೊಮೈಸಿನ್ ಔಷಧವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಂದಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಅನೆಯುರಿನ್ ಬೇವಾನ್ ರ ಅನುಮತಿ ಕೋರಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ ೧೯೪೮ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ ಜೂರಾಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರ ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ಜನವರಿ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ದುರ್ಬಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ರಿಚರ್ಡ್ ರೀಸ್ ರ ಬೆಂಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್ ಶೈರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಷಯರೋಗದಾಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಾನ್ಹ್ಯಾಮ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಷಯದಾಸ್ಪತ್ರೆಯು ಸಣ್ಣದಾದ ದನಗಾಹಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಅಥವಾ ಗುಡಿಸಲುಗಳ ಸಾಲನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಸ್ಟ್ರೌಡ್ ನ ಸಮೀಪ ಕೋಟ್ಸ್ ವೊಲ್ಡ್ಸ್ ನ ಬಹಳ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಬಂದವರು ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಚಹರೆಯಿಂದ ದಂಗಾಗಿ,ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊರತೆಗಳು ಹಾಗು ನಿಷ್ಪ್ರಭಾವತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅವರ ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆ ಕಾಣುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ತೆರಿಗೆ ಬಿಲ್ ನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮ ಕರಣಿಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು; ಇದರಲ್ಲಿ ಜಸಿಂತಾ ಬಡಿಕಾಮ್ ಸಹ ಒಬ್ಬರು, ಇವರು ಆರ್ವೆಲ್ ರನ್ನು ಮತ್ತೆ "ಪುನಃಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ", ಹಾಗು ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಸೇಲಿಯಾ ಕಿರ್ವಾನ್ ಇವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕಿರ್ವಾನ್ ಆಗಷ್ಟೇ ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಆಡಳಿತ ಸರ್ಕಾರವು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಚಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ರೂಪಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪರವಾಗಿ ಒಲವು ತೋರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ IRD ಲೇಖಕರಾಗಲು ತಕ್ಕವರಲ್ಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆರ್ವೆಲ್ ಆಕೆಗೆ ಕೆಲವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆರ್ವೆಲ್ ರ್ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು, ೨೦೦೩ರವರೆಗೂ ಮುದ್ರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬರಹಗಾರರ ಹೆಸರುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಟರು ಹಾಗು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ MPಗಳ ಹೆಸರು ಸೇರಿತ್ತು.<ref name="TGA" /><ref>{{cite|publisher=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/uk/2003/jun/21/books.artsandhumanities|first=John|last=Ezard|title=Blair's babe: Did love turn Orwell into a government stooge?|date=21 June 2003}}</ref> ಆರ್ವೆಲ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೊಮೈಸಿನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಇದರಿಂದ ಇವರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗಿನ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಜೂನ್ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು; ಹಾಗು ಶೀಘ್ರವೇ ವಿಮಾರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಪ್ರಶಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ===ಅಂತಿಮ ತಿಂಗಳುಗಳು ಹಾಗು ನಿಧನ === [[File:UCL Gower Street.jpg|left|thumb|ಆರ್ವೆಲ್‌ ಮರಣಹೊಂದಿದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]] ಆರ್ವೆಲ್, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ವೆಲ್ ರ ಮುಂದೆ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಅದಲ್ಲದೇ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ತಾವಿಬ್ಬರೂ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಸೋನಿಯಾ, ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಆರೈಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ಹಾಗು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಅವರ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಇದು ಮುಗ್ಗೆರಿಡ್ಜ್ ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲ ಹಳೆ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿ ಕಳವಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಮದುವೆಯು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಹಾಗು ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಆಸ್ಟರ್ ವರನ ಗೆಳೆಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="Ingle1993">{{cite book|last=Ingle|first=Stephen|title=George Orwell: a political life|year=1993|publisher=Manchester University Press|location=Manchester, England|isbn=0-7190-3233-4|page=90}}</ref> ಆರ್ವೆಲ್ ಸಾವಿನಂಚನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಒಂದು ತಂಡವೇ ಬರುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಗೆರಿಡ್ಜ್, ಕಾನೆಲ್ಲಿ, ಲೂಸಿಯನ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಸ್ಪೆಂಡರ್, ಎವೆಲಿನ್ ವಾಗ್ಹ್, ಪಾಲ್ ಪಾಟ್ಸ್, ಆಂತೋನಿ ಪಾವೆಲ್ ಹಾಗು ಅವರ ಎಟೋನ್ ಬೋಧಕ ಆಂತೋನಿ ಗೌ ಸೇರಿದ್ದರು.<ref name="Taylor" /> ಸ್ವಿಸ್ಸ್ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಗುವ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು; ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಆರೋಗ್ಯವು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದು ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೫೦ರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ, ಅವರ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿನ ಅಪಧಮನಿಯು ಒಡೆದು, ತಮ್ಮ ೪೬ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾರೆ.<ref name="obit">{{Cite news|first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=George Orwell, Author, 46, Dead. British Writer, Acclaimed for His '1984' and 'Animal Farm,' is Victim of Tuberculosis. Two Novels Popular Here Distaste for Imperialism |url= |quote=London, 21 January 1950. George Orwell, noted British novelist, died of tuberculosis in a hospital here today at the age of 46. |publisher=New York Times |date=22 January 1950 |accessdate=21 July 2007 }}</ref> ಆರ್ವೆಲ್, ತಮ್ಮ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅಲ್ಲೇ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಚರ್ಚ್ ನ ಮಸಣದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮಸಣಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿರದ ಕಾರಣ, ಹಾಗು ಅವರ ಕೋರಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅವರ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆಸಬೇಕಾಗಬಹುದೆಂದು ಹೆದರಿ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳವಕಾಶ ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಚರ್ಚ್ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.[[File:GeorgeOrwellGrave.jpg|thumb|ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಸಮಾಧಿ]] ಡೇವಿಡ್ ಆಸ್ಟರ್, ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಶೈರ್ ನ ಸುಟ್ಟೋನ್ ಕರ್ಟ್ನೇಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು; ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿನ ಆಲ್ ಸೈಂಟ್ಸ್ ಚರ್ಚಿನ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಶವಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>ಆಂಡ್ರೀವ್ ಆಂಥೋಣಿ, 'ರಿವ್ಯೂ: ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'ಸ್ ಬುಕ್ಸ್, ''ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್'', ೨೦೦೩ ರ ಮೇ ೧೧, ಆಬ್ಸರ್ವರ್ ನ ವಿಮರ್ಶಾ ಪುಟಗಳು, Pg. ೧.</ref> ಅವರ ಸಮಾಧಿಶಿಲೆಯು ಸರಳವಾದ ಸ್ಮಾರಕಲೇಖವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: "ಎರಿಕ್ ಆರ್ಥರ್ ಬ್ಲೇರ್ ಇಲ್ಲಿ ಚಿರನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಜನನ ೨೫ ಜೂನ್ ೧೯೦೩, ಮರಣ ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೫೦"; ಸಮಾಧಿಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾವ್ಯನಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆರ್ವೆಲ್ ರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಅವರ ಪುತ್ರ, ರಿಚರ್ಡ್ ಬ್ಲೈರ್ ನನ್ನು ಅವನ ಸೋದರತ್ತೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತನಗಿರುವ ಕೆಲ ಸ್ಮರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರಿಚರ್ಡ್ ಬ್ಲೇರ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ==ಸಾಹಿತ್ಯಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಆರ್ವೆಲ್ ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ವಿಮರ್ಶೆಗಳು, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಕಣಗಳಿಂದ ಹಾಗು ವರದಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು: ''ಡೌನ್ ಅಂಡ್ ಔಟ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಅಂಡ್ ಲಂಡನ್'' (ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಅವಧಿಯ ವಿವರಣೆ), ''ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್'' (ಉತ್ತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಬಡವರ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ, ಹಾಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಗಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ) ಹಾಗು ''ಹೋಂ ಟು ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯ'' ಇತ್ಯಾದಿ. ಇರ್ವಿಂಗ್ ಹೊವೆಯ ಪ್ರಕಾರ, "ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್ ನ ನಂತರ, ಬಹುಶಃ ಡಾ ಜಾನ್ಸನ್ ರ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯು ಕಂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಬಂಧಕಾರ."<ref name="Howe">{{cite|authorlink=[[Irving Howe]]|title=George Orwell: "As the bones know"|first=Irving|last=Howe|publisher=[[Harper's Magazine]]|date= January ೧೯೬೯; reprinted in [[Newsweek]]}}. ಹೊವೆ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರವರನ್ನು "ಅವರ ಕಾಲದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಜ್ಲಿಟ್ನ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರಬಂಧದ ಅಗ್ರ ಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ."</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಓದುಗರಿಗೆ ಆರ್ವೆಲ್ ರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಅಗಾಧ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ಹಾಗು ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ಮೂಲಕ ಅವರೊಬ್ಬ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರೆಂದೇ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅವನತಿ ಹಾಗು ಸ್ಟ್ಯಾಲಿನಿಸಂನ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ; ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ ಫೋರ್, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಆಡಳಿತದಡಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಆಲ್ಡಸ್ ಹಕ್ಸ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಬ್ರೇವ್ ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್'' ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಎರಡೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಬಲ ನರಕರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಂತೆ ಆಡಳಿತ ಎಂಬ ಯಂತ್ರವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ಹಾಗು ರೇಯ್ ಬ್ರ್ಯಾಡ್ಬರಿ ಅವರ ''ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್ ೪೫೧'' ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ಟೋಪಿಯನ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವುಗಳು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಪ್ರೊಮೀಥಿಯಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಸಮರಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅವರು ಬರೆದ ಕಡೆ ಕಾದಂಬರಿ ''ಕಮಿಂಗ್ ಅಪ್ ಫಾರ್ ಏರ್'', ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಂಗ್ಲೀಕೃತವಾಗಿದೆ; ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯು ಥೇಮ್ಸ್-ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದ ಕಥಾನಾಯಕ ಜಾರ್ಜ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯು ನಿರಾಶಾವಾದ ಹೊಂದಿದ್ದು; ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಹಾಗು ಬಂಡವಾಳೀಕರಣವು ಹಳೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿತ್ತು; ಆಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ, ಹೊಸ ಬಾಹ್ಯ ಅಪಾಯಗಳು ಎದುರಾದವು. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬೋರ್ಕೆನೌ, ಆರ್ವೆಲ್, ಸಿಲೋನೆ ಹಾಗು ಕೊಯೆಸ್ಟ್ಲರ್ ರ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ನಿರಾಧಾರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬೌಲಿಂಗ್ ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ: "ಹಳೆಯ ಹಿಟ್ಲರ್ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಿನ್ನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಜೋ ಸ್ಟ್ಯಾಲಿನ್ ಕೂಡ. ಇವರುಗಳು ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕೇವಲ ಮನೋರಂಜನೆಗಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಿ, ಅವರ ತಲೆಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯರ ಮಾದರಿಯಲ್ಲ... ಇವರುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ - ಎಲ್ಲೂ ಕೇಳಿರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಭಿನ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆ". ===ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು === ಆಗ ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ''ಟ್ವೆನ್ಟೀಯಥ್ ಸೆಂಚುರಿ ಆಥರ್ಸ್'' ನ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ತಮ್ಮ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್ ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: "ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವ ಕೊಡುವ ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಬೇಜಾರು ಹುಟ್ಟಿಸದ ಬರಹಗಾರರೆಂದರೆ: [[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್|ಶೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್]], ಸ್ವಿಫ್ಟ್, ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್, ಡಿಕನ್ಸ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ರೀಡ್, ಫ್ಲೌಬರ್ಟ್ ಹಾಗು, ಆಧುನಿಕ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ, ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್ಸ್, T. S. ಎಲಿಯಟ್ ಹಾಗು D. H. ಲಾರೆನ್ಸ್. ಆದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ನನ್ನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ ಬರಹಗಾರನೆಂದರೆ ಸೊಮರ್ಸೆಟ್ ಮುಗ್ಹಾಮ್, ಅವರು ಕಥೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗು ಯಾವುದೇ ಆಡಂಬರಗಳಿಲ್ಲದ ಅವರ ಶೈಲಿಯು ನನಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ." ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್ ಜ್ಯಾಕ್ ಲಂಡನ್ ರ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ''ದಿ ರೋಡ್'' ಬಗೆಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ''ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್'' ನಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಅನ್ವೇಷಣೆಯು, ಜ್ಯಾಕ್ ಲಂಡನ್ ರ ''ದಿ ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಬಿಸ್ಸ್'' ನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಡ ಜನರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಕಾರ್ಯನಿಮಿತ್ತ ಹೊರಟ ಒಬ್ಬ ನಾವಿಕನಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪತ್ರಕರ್ತನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ವೇಷವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧ "ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ವರ್ಸಸ್ ಲಿಟರೇಚರ್: ಆನ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನೆಶನ್ ಆಫ್ ಗಲಿವರ್ಸ್ ಟ್ರ್ಯಾವಲ್ಸ್" (೧೯೪೬) ನಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್ ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: "ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಎಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ನನಗೆ ಆರು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಆಯ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಆರರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ''ಗಲಿವರ್ಸ್ ಟ್ರ್ಯಾವಲ್ಸ್'' ನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ." ಆರ್ವೆಲ್ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಇತರ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ: ರಾಲ್ಫ್ ವಾಲ್ಡೋ ಎಮರ್ಸನ್, G. K. ಚೆಸ್ಟರ್ಟನ್, ಜಾರ್ಜ್ ಗಿಸ್ಸಿಂಗ್, ಗ್ರಹಾಮ್ ಗ್ರೀನ್, ಹರ್ಮನ್ ಮೆಲ್ವಿಲ್, ಹೆನ್ರಿ ಮಿಲ್ಲರ್, ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಸ್ಮಾಲೆಟ್, ಮಾರ್ಕ್ ಟ್ವೈನ್, ಜೋಸೆಫ್ ಕಾನ್ರಾಡ್ ಹಾಗು ಯೆವ್ಗೆನಿ ಜಮ್ಯಾಟಿನ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ಲೆಟರ್ ಟು ಗ್ಲೆಬ್ ಸ್ಟ್ರೂವ್, ೧೯೪೪ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೭'', ಆರ್ವೆಲ್‌: ಎಸೇಸ್, ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಸಂಪುಟ ೩, ed ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ವೆಲ್ ಮತ್ತು ಐಅನ್ ಅಂಗುಸ್</ref> ಇವರು [[ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್]] ಅವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://orwell.ru/library/novels/Burmese_Days/english/e_mm_int |title=Malcolm Muggeridge: Introduction |accessdate=23 December 2008}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hoover.org/multimedia/uk/2939606.html |title=Does Orwell Matter? |accessdate=23 December 2008 |archive-date=5 ಜುಲೈ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080705141429/http://www.hoover.org/multimedia/uk/2939606.html |url-status=dead }}</ref> ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿ ಬರಹಗಾರನೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ "ಉತ್ತಮತೆಯುಳ್ಳ ಕೆಟ್ಟ ಕವಿ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಇವರ ಕೃತಿಗಳು "ಹುಸಿಯಾಗಿರುವುದರ" ಜೊತೆಗೆ "ನೈತಿಕವಾಗಿ ಅಸಂವೇದಿಯಾಗಿ ಹಾಗು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಸಹ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾದರೂ," ಖಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಲೋಭಕಾರಿಯಾಗಿ ಇರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಬರಹಗಾರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವಾಸ್ತವದ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|url=http://orwell.ru/library/reviews/kipling/english/e_rkip |title=George Orwell: Rudyard Kipling |accessdate=23 December 2008}}</ref> ===ಸಾಹಿತ್ಯಕ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಆರ್ವೆಲ್ === ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಆರ್ವೆಲ್ ಒಬ್ಬ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹಾಗು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಅವರು ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಬಂಧದ ಉಪಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, {{quote|When one reads any strongly individual piece of writing, one has the impression of seeing a face somewhere behind the page. It is not necessarily the actual face of the writer. I feel this very strongly with [[Jonathon Swift|Swift]], with [[Daniel Defoe|Defoe]], with [[Henry Fielding|Fielding]], [[Stendhal]], [[William Makepeace Thackeray|Thackeray]], [[Gustave Flaubert|Flaubert]], though in several cases I do not know what these people looked like and do not want to know. What one sees is the face that the writer ought to have. Well, in the case of Dickens I see a face that is not quite the face of Dickens's photographs, though it resembles it. It is the face of a man of about forty, with a small beard and a high colour. He is laughing, with a touch of anger in his laughter, but no triumph, no malignity. It is the face of a man who is always fighting against something, but who fights in the open and is not frightened, the face of a man who is generously angry&nbsp;— in other words, of a nineteenth-century liberal, a free intelligence, a type hated with equal hatred by all the smelly little orthodoxies which are now contending for our souls.}} ಜಾರ್ಜ್ ವುಡ್ಕಾಕ್, ಕಡೆಯ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ಅವರ ವಿಷಯದ ಮಾದರಿಯೇ ಆರ್ವೆಲ್ ರನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಜಾರ್ಜ್ ವುಡ್ ಕಾಕ್ ಇಂಟರ್ ಡಕ್ಷನ್ ಟು ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ೧೯೮೪</ref> ===ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು === ಕೊಯೆಸ್ಟ್ಲರ್, ಆರ್ವೆಲ್ ರ "ಖಂಡಿತವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯು ಅವರನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಬಹುತೇಕ ಅಮಾನವೀಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite|url=http://www.orwelltoday.com/orwellpersona.shtml|title= Orwell Today}}</ref> ಬೆನ್ ವಾಟೆನ್ಬರ್ಗ್ ಈ ರೀತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ: "ಆರ್ವೆಲ್ ರಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಪಟಾಚಾರವು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು."<ref name="thinktank">[http://www.pbs.org/thinktank/transcript990.html "ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ಸೆಂಚ್ಯೂರಿ" ''ಥಿಂಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್'' ವಿತ್ ಬೆನ್ ವ್ಯಾಟನ್ ಬರ್ಗ್. PBS]</ref> ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಪಿಯರ್ಸ್ ಬ್ರೆಂಡನ್ ರ ಪ್ರಕಾರ, "ಆರ್ವೆಲ್, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಸಂತ, ಇವರು ಹಿಂದೆ, ತಮ್ಮ BBC ಮೇಲಧಿಕಾರಿ ರಶ್ಬ್ರೂಕ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ರನ್ನು, 'ಸಂತರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರಬೇಕು - ಅಥವಾ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು'" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite|publisher=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/books/2003/jun/07/biography.georgeorwell|title=The saint of common decency|authorfirst=Piers|authorlast=Brendon|date=7 June 2003}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೇಮಂಡ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ [[Politics and Letters: Interviews with New Left Review|Politics and Letters: Interviews with New Left Reviewನಲ್ಲಿ]] ಆರ್ವೆಲ್ ರನ್ನು "ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನ ಯಶಸ್ವಿ ಮೂರ್ತೀಕರಣವಾಗಿದ್ದು, ಇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅನುಭವವನ್ನೇ ಸಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ." ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.<ref>ರೆಮಂಡ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ''ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್'' ೧೯೭೯</ref> ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ನೋರ್ರಿಸ್, ಆರ್ವೆಲ್ ರ "ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ - ಸತ್ಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯು ಇದೀಗ ಕೇವಲ ನಿಷ್ಕಪಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ದಂಡನೀಯವಾಗಿ ಸ್ವತಃ-ಮರಳುಮಾಡಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ನಾರೀಸ್ ''ಲಾಂಗ್ವೇಜ್, ಟ್ರೂತ್ ಅಂಡ್ ಐಡಿಯಾಲಜಿ:ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅಂಡ್ ದಿ ಪೋಸ್ಟ್ ವಾರ್ ಲೆಫ್ಟ್'', ''ಇನ್ ಸೈಡ್ ದಿ ಮಿತ್ :ಆರ್ವೆಲ್‌ ವ್ಯೂಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಮಿತ್'' ನಲ್ಲಿ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಷರ್ಟ್ ೧೯೮೪</ref> ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಕೃತಿಗಳು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಶಾಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ವ್ಯಾಸಂಗ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite book|last=Rodden|first=John |title=George Orwell: the politics of literary reputation|publisher=Transaction |location=Edison, NJ|year=2002|pages=394–395|isbn=9780765808967}}</ref> ಜೊತೆಗೆ ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ಕಾದಂಬರಿಯು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ (GCSE) ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನಿಯಮಿತ ಪಠ್ಯವಿಷಯವಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ಕಾದಂಬರಿಯು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ತರುವಾಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ(A ದರ್ಜೆಗಳು). ಇದು ಬೋಧನಾ ಕ್ರಮಗಳ ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚೂಣಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತದೆಂದು ಅಲನ್ ಬ್ರೌನ್ ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, "ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೆಂದು" ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾದ ಮಾನವ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೂರ್ತೀಕರಣವಾಗಿ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಪಸರಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಲಿನಿಂದ "ಉತ್ತರಿಸುವ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗಗಳೆಂದು" ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ಅಲನ್ ಬ್ರೌನ್ ''ಎಕ್ಸಾಮಿನಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಲಿಟರರಿ ವ್ಯಾಲ್ಯೂಸ್ ಇನ್ ಎಜುಕೇಷನ್'',ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ನಾರೀಸ್ ನ ''ಇನ್ ಸೈಡ್ ದಿ ಮಿತ್ ಆರ್ವೆಲ್‌:ವ್ಯೂಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಲೆಫ್ಟ್'' ನಲ್ಲಿ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ವಿಷರ್ಟ್ ೧೯೮೪</ref>{{Clarify|date=September 2010|reason=precise language needed; see [[Talk:George Orwell#Reactions to Orwell's works unclear]]}} ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಜಾನ್ ರೋಡೆನ್ ಈ ರೀತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ: "ಜಾನ್ ಪೊಧೋರೆಟ್ಜ್, ಆರ್ವೆಲ್ ಇಂದು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ನವ್ಯ-ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಹಾಗು ಎಡಪಂಥೀಯರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೀವು ಊಹಿಸಬಲ್ಲಿರಿ? ಎಂದೂ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="thinktank" /> ''ಆರ್ವೆಲ್'ಸ್ ವಿಕ್ಟರಿ'' ಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಹಿಟ್ಚೆನ್ಸ್, "ಪೂರ್ವಾಪರವಿರೋಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ಆರೋಪಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, ಆರ್ವೆಲ್ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇರೆ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇವರು ತಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ".<ref>{{cite|url=http://www.amazon.com/dp/0141005351|title=Editorial review of ''Orwell's Victory''|first=Christopher|last=Hitchens}}</ref> ಜಾನ್ ರೋಡೆನ್, "ಆರ್ವೆಲ್ ರ ರೂಪಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳ" ಬಗ್ಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹೇಗೆ "ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಆರ್ವೆಲ್, ಬಲಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹಾಗು ದುರುಪಯೋಗದಿಂದ ನೆರವು ಪಡೆದರೆಂದೂ" ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯ ಏಕೈಕ ಉಲ್ಲೇಖನದ ರಾಜಕೀಯವಿತ್ತು."<ref name="thinktank" /> ರೋಡೆನ್ "ವೈ ಐ ರೈಟ್" ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಮ್ಮ "ರಾಜಕೀಯ ಅನುಭವದ ಪರ್ವಕಾಲವೆಂದು" ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.ಜೊತೆಗೆ ೧೯೩೬–೩೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಹಾಗು ಇತರ ಘಟನೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ತರುವಾಯ, ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ನಂತರ ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಡೆಮೋಕ್ರ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಮಾಜವಾದದ ''ಪರವಾಗಿತ್ತು''."(ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾದಂತೆ)<ref name="thinktank" /> ರೋಡೆನ್, ಹೇಗೆ ಮ್ಯಾಕ್ಕಾರ್ತಿಯ(ಅಮೆರಿಕದ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) ಶಕೆಯಲ್ಲಿ, ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ಕಾದಂಬರಿಯು ಸಿಗ್ನೆಟ್ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಗೊಂಡ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ೨೦ ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟವಾಗಿತ್ತೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು "ವಾಕ್ಯಲೋಪಗಳ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು" ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: <blockquote> ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ಕಾದಂಬರಿಯು ಖುದ್ದು ಯಾವುದಾದರೂ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಆರ್ವೆಲ್ ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧ ''ವೈ ಐ ರೈಟ್'' ನಲ್ಲಿ ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ: ೧೯೩೬ರ ನಂತರ ಬರೆಯಲಾದ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು...ಇತ್ಯಾದಿ, ಇತ್ಯಾದಿ.' ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಸ್ಮಿತ್, ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಟ್ರೂತ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಂತೆ "ಡೆಮೋಕ್ರ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಮಾಜವಾದ"ವನ್ನು ಬಾಷ್ಪೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಹಾಗು ಈ ಮಾದರಿಯು ಮ್ಯಾಕ್ಕಾರ್ತಿಯ ಶಕೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಹಾಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಆರ್ವೆಲ್ ರನ್ನು ಏಕೈಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="thinktank" /> </blockquote> ಟಿ.ಆರ್. ಫೈವೆಲ್ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: "ಅವರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅನುಭವವೆಂದರೆ... ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋರಾಟ, ಇದು ಬಡತನದ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಗಳು, ಸೋಲು ಹಾಗು ಅವಮಾನ ದಿನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಹಾಗು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಎಂದೂ ಬರೆದಿಲ್ಲ. ಕೊಳಗೇರಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಅಕ್ಷರರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು, ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರಮ ಹಾಗು ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು."<ref>ಟಿ ಆರ್ ಫೈವೆಲ್ ''ಅ ರೈಟರ್ಸ್ ಲೈಫ್'' ವಲ್ಡ್ ರಿವ್ಯೂ ಜೂನ್ ೧೯೫೦</ref><ref>ಟಿ ಆರ್ ಫೈವೆಲ್, ''ಅ ಕೇಸ್ ಫಾರ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌?'', ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್ ಸೆಂಚ್ಯೂರಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೫೬, pp.೨೫೭–೮</ref> ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಕೌಂಟಿ, ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಮಂತ್ರಿ, ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್{{'s}}'' ಕಾದಂಬರಿಯು ಯುವ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಓದಲು ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸವಾಲೆಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾದಂಬರಿಯು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್-ಪರವಾದ, ಸೆಮಿಟಿಸ್ಟ್-ವಿರೋಧಿ, ಹಾಗು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಲೈಂಗಿಕತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯ ವಸ್ತು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="marchinred">{{cite web|url=http://marchinred.com/BB1984.html|title=Banned Books 1984|publisher=marchinred.com|accessdate=11 March 2009|last=|first=|archive-date=21 ಆಗಸ್ಟ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090821035205/http://marchinred.com/BB1984.html|url-status=dead}}</ref> ===ಭಾಷೆ ಹಾಗು ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ === ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧ ''ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್'' (೧೯೪೬)ನಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗು ಶುದ್ಧ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಕುತಂತ್ರದ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆಯುಧವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತಂದು ಹೇಗೆ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದೆಂದು, ಅಕ್ಷರಶಃ ಊಹೆಗೂ ನಿಲುಕದ ಕೆಲವು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. '''ಆರ್ವೆಲೀಯ'' ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವು, ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ನ ಗಾಬರಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಜಗತ್ತಿನ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ, ಇದರಂತೆ ಆಡಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಚಿಂತನೆಗಳು ಹಾಗು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ''ನೈನ್ಟೀನ್ ಏಟಿ-ಫೋರ್'' ಕಾದಂಬರಿಯ ಹಲವಾರು ಪದಗಳು ಹಾಗು ಪದಗುಚ್ಛಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಷೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ. ಮುಕ್ತ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿರುವ ''ನ್ಯೂಸ್ಪೀಕ್'' ಒಂದು ಸರಳಗೊಂಡ ಹಾಗು ಜಟಿಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ''ಡಬಲ್ ಥಿಂಕ್'' ಎಂದರೆ ಎರಡು ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವುದು. ''ಥಾಟ್ ಪೊಲೀಸ್'' ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನ. ''ಪ್ರೋಲೆಫೀಡ್'' ಎಂಬುದು ಸಮರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥೂಲ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗು ಸಂಗೀತದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣದ ತತ್ವಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ''ಬಿಗ್ ಬ್ರದರ್'', ಒಬ್ಬ ಸರ್ವೋನ್ನತ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಈತ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಕಾದಂಬರಿ ''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' ನಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಸಾಲುಗಳು, "ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮನಾಗಿರುತ್ತವೆ", ಇದು ತೀರಾ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಆರ್ವೆಲ್, "ಯು ಅಂಡ್ ದಿ ಆಟಂ ಬಾಂಬ್" ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ''ಶೀತಲ ಸಮರ'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಿದರು. ಪ್ರಬಂಧವು ''ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ: "ನಾವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಭಂಗಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ಪರ್ವಾರಂಭಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಾಚಾರದ ಗುಲಾಮ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಅಸಹನೀಯ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಜೇಮ್ಸ್ ಬರ್ನ್ಹ್ಯಾಮ್ ರ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಅದರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ;-ಇದೊಂದು ವಿಶ್ವ-ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮಾದರಿ, ನಂಬಿಕೆಗಳ ಮಾದರಿ, ಹಾಗು ಬಹುಶಃ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಹುದಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ, ಇದು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಅಜೆಯವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ತನ್ನ ನೆರೆರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ 'ಶೀತಲ ಸಮರದ' ಒಂದು ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು."<ref>{{cite web |url=http://orwell.ru/library/articles/ABomb/english/e_abomb.html |first=George|last=Orwell |title=You and the Atom Bomb |publisher=[[Tribune (magazine)|Tribune]] |date=೧೯ October ೧೯೪೫ |accessdate=೧೫ July ೨೦೧೦ }}</ref> "ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್" ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಆರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ: {{quote| <ul><li>Never use a [[metaphor]], [[simile]], or other figure of speech which you are used to seeing in print.</li> <li>Never use a long word where a short one will do.</li> <li>If it is possible to cut a word out, always cut it out.</li> <li>Never use the [[passive voice|passive]] where you can use the [[active voice|active]].</li> <li>Never use a foreign phrase, a scientific word, or a jargon word if you can think of an everyday English equivalent.</li> <li>Break any of these rules sooner than say anything outright barbarous.</li></ul> |George Orwell|[[Politics and the English Language]], [[Horizon (magazine)|Horizon]], April ೧೯೪೬ <ref>{{cite web |url=http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/orwell46.htm |first=George |last=Orwell |title=Politics and the English Language |date=April 1946 |publisher=[[Horizon (magazine)|Horizon]] |site=mtholyoke.edu |accessdate=೧೫ July ೨೦೧೦ |archive-date=2010-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100715144246/http://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/orwell46.htm |url-status=dead }}</ref>}} ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ===ಬಾಲ್ಯ=== ಜಸಿಂತ ಬಡಿಕಾಮ್ ರ ಕಥನ ''ಎರಿಕ್ & ಅಸ್'', ಬ್ಲೈರ್ ರ ಬಾಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="autogenerated4">ಜೆಸಿಂಥಾ ಬುಡ್ದಿಕಮ್ ''ಎರಿಕ್‌ ಅಂಡ್ ಅಸ್ '' ಫ್ರೆವಿನ್ ೧೯೭೪.</ref> ಇವರು ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಸಹೋದರಿ ಅವ್ರಿಲ್ ರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಆರ್ವೆಲ್ ಮೂಲತಃ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ, ಸಂಯಮದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಹಾಗು ಬಡಿಕಾಮ್ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಸ್ನೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ "ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಶಾಲಾಸ್ನೇಹಿತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಸ್ನೇಹಿತರ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ಸಾಂಧರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿ 'CC' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರು". ಸಿರಿಲ್ ಕಾನೋಲ್ಲಿ, ''ಎನಿಮೀಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಮಗುವಾಗಿ ಬ್ಲೇರ್ ರ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="Connolly">ಸೈರಿಲ್ ಕಾನೊಲಿ, ''ಎನಿಮೀಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್'', ೧೯೩೮ ISBN ೦-೨೩೩-೯೭೯೩೬-೦</ref> ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಲೇರ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ "ಸಚ್, ಸಚ್ ವೇರ್ ದಿ ಜಾಯ್ಸ್" ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಿ ಮೆಲುಕುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಗಳಿಸಲು ಅವರಿಗೆ "ನಂಬುಗೆಯ ನಾಯಿಯಂತೆ ಕಲಿಯಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತೆಂದು" ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೋಷಕರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಜಸಿಂತಾ ಬುಡಿಕಾಮ್, ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಶಾಲಾದಿನಗಳ ದುರವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾರೆ. "ಅವರು ಇತರರಿಗಿಂತಲೂ ಸಂತೋಷಕರವಾದ ಬಾಲ್ಯ ಕಳೆದಿದ್ದರೆಂದೂ" ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನ್ನೆಲ್ಲಿ, ಶಾಲಾಬಾಲಕನಾಗಿ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, "ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಬೇರೆ ಬಾಲಕರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ವಿಶೇಷ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ತಾವೇ ತಿಳಿದಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುನರುಚ್ಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ".<ref name="Connolly" /> ಎಟೋನ್ ನಲ್ಲಿ, ಜಾನ್ ವೌಘನ್ ವಿಲ್ಕೆಸ್, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರ ಪುತ್ರ ಈ ರೀತಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ,"...ಅವರು ಬಹಳ ವಾದಶೀಲರಾಗಿದ್ದರು - ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು - ಹಾಗು ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗು ಇತರ ಬಾಲಕರನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.... ನಾವು ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾದ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆನಂದ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು - ಅಥವಾ ಹೇಗಾದರೂ ತಾವೇ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು."<ref>ಜಾನ್ ವಿಲ್ ಕೆಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌" ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪.''</ref> ರೋಜರ್ ಮೈನೋರ್ಸ್ ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ: "ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ವಾದಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ನಾಯಕರಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ದೊಡ್ಡ ನಾಯಕ." ತಮ್ಮ ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಚಿಂತಿಸುವ ಹುಡುಗರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಸಹ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು...." <ref name="Mynors">ರಾಜರ್ ಮೈನಾರ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪.''</ref> ಬ್ಲೇರ್ ವಾಸ್ತವದ ತಮಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ರೈಲು ಗಾಡಿಯ ಸಾಮಾನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ, ರೈಲು ಡಬ್ಬಿಯ ಆಚೆಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹೆದರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ(ಮರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಏತಿ ತರಹದ ಪ್ರಾಣಿ) ಒರಂಗುಟಾನ್ ಮಾದರಿ ತೂಗಾಡಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಡಿಕಾಮ್ ಸ್ಮರಿಸಿದರು.<ref name="autogenerated1" /> ಎಟೋನ್ ನಲ್ಲಿ, ಅವರ ಕಾಲೇಜು ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಅಣಕ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು, ಮಾಸ್ಟರ್ ಇನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ಕ್ರೇಸ್ ಗುದಮೈಥುನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕೈಚಳಕ ತೋರಿದ್ದರು.<ref>ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಹಾಲೀಸ್ ''ಎ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌''</ref> ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಗೌ ಪ್ರಕಾರ, "ಅವರು ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು" ಜೊತೆಗೆ "ಒಬ್ಬ ಅನಾಕರ್ಷಕ ಹುಡುಗನೆಂದು" ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref>ಇಂಟರ್ ವ್ಯೂ ವಿತ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ಇನ್ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಲೈಫ್''</ref> ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಕ್ಷಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಸತ್ತ ಇಲಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಲೇರ್ ರನ್ನು ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್ ನ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="autogenerated1984">ಆಡ್ರೆ ಕಾಪರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ''ಆರ್ವೆಲ್‌ ರಿಮ್ಮೆಂಬರ್ಡ್'' ೧೯೮೪</ref> ತಮ್ಮ ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ ''ಆಸ್ ಐ ಪ್ಲೀಸ್'' ನಲ್ಲಿ, ಬೊಜ್ಜನ್ನು ಕರಗಿಸಲು ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯು ನೀಡಿದ ಜಾಹಿರಾತಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ ಸುದೀರ್ಘ ತಮಾಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="autogenerated1968">''ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್ ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್'' ಸೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ಬರ್ಗ್ ೧೯೬೮</ref> ಬ್ಲೇರ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಕುತೂಹಲಿಗಳಾದ್ದರು. ಶಾಲೆಯಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಿಟ್ಟೆಲಾರ್ವ ಹಾಗು ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Crick">ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಲೈಫ್'' ಸೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ಬರ್ಗ್ ೧೯೮೦</ref> ಅದಲ್ಲದೇ ಬಡಿಕಾಮ್, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಆಸಕ್ತಿ ಕುರಿತೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಹಾಗು ಮೊಲಗಳ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದೂ ಸಹ ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಾಯಕ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಮುಳ್ಳುಹಂದಿಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ಬೇಯಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗ <ref name="autogenerated1" /> ಅಥವಾ ಎಟೋನ್ ನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಿಂದ ಜ್ಯಾಕ್ ಡಾವನ್ನು (ಕಾಗೆ ಕುಲದ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಿ) ಗುಂಡಿಕ್ಕೆ ಕೊಂದು ಅದನ್ನು ವಿಚ್ಛೇದಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Mynors" /> ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅವರ ಉತ್ಸಾಹವು ಸ್ಫೋಟಕಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತ್ತು - ಕರ್ಣಕಠೋರ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಅಡಿಗೆಯವನಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಡಿಕಾಮ್ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್ ತೋಟವನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಅವ್ರಿಲ್ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವಾಗ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್ <ref>ಆರ್. ಎಸ್. ಪೀಟರ್ಸ್ ''ಅ ಬಾಯ್ಸ್ ವ್ಯೂ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಇನ್ ''ಸೈಕಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಎಥಿಕಲ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್'' ಅಲೇನ್ ಮತ್ತು ಅನ್ ವಿನ್೧೯೭೪</ref> ಹಾಗು ಹೇಸ್ ಎರಡೂ ಕಡೆ ತಾವು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರವಾಸಗಳ ವಿವರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತೇಜನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಜೆಫ್ರಿ ಸ್ಟೀವನ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ೧೯೮೪</ref> ವಯಸ್ಕರಾದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಬರೆದ ದಿನಚರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ವೀಕ್ಷಣಾ ವಿವರಣೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ===ಸಂಬಂಧಗಳು=== ಬರ್ಮಾಕ್ಕೆ ಹೋದ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನದಲ್ಲೇ ಬ್ಲೇರ್, ಬಡಿಕಾಮ್ ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಹಾಗು ಆಕೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ದೂಷಿಸುತ್ತಾ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದು ಹೋಯಿತೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವೆನಬ್ಲೆಸ್ ಬರೆದ ''ಎರಿಕ್ & ಅಸ್'' ನ ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವರಿಯದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು.<ref name="autogenerated1" /> ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಪ್ತ ಗೆಳತಿಯಾದ ಮೆಬಲ್ ಫಿಯೇರ್ಜ್ ಪ್ರಕಾರ "ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ತಾವು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಾಗಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯುವತಿಯರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಹಾಗು ಹಲವು ಗೆಳತಿಯರನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹಾಗು ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಂಗಸರ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೂ ತಾವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಲ್ಲವೆಂಬ ಆತಂಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು."<ref name="Wadhams">ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪</ref> ಬ್ರೆನ್ಡಾ ಸಲ್ಕಿಯೆಲ್ಡ್ (ಸೌತ್ವೊಲ್ಡ್) ಯಾವುದೇ ಗಹನವಾದ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಜೊತೆಗೆ ಬ್ಲೇರ್ ರೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಶ್ರೋತೃವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಬರೆಯುವಂತೆ "ಅವರೊಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಪತ್ರ ಲೇಖಕ. ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು, ಅಂದರೆ ಇದರರ್ಥ ಪತ್ರ ಬರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಪುಟಗಟ್ಟಲೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು."<ref name="Wadhams" /> ಎಲೆಯನೋರ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್(ಲಂಡನ್) ರೊಂದಿಗಿನ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವು ಹೆಚ್ಚು ಗದ್ಯಮಯವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗು ಹಿಂದಿನ ಕೂಡುತಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಲಂಡನ್ ಹಾಗು ಬರ್ನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಬೀಚಸ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಜಿಸುತ್ತಾ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಕರಸ್ಪಾನ್ಡೆನ್ಸ್ ಇನ್ ''ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್ ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್'', ಸೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ ಬರ್ಗ್ ೧೯೬೮</ref> ಆರ್ವೆಲ್ ಕೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯದಾಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಲಿಡಿಯಾ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನಡೆದು ಬರಲು ಆಕೆಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅಗೋಚರ "ಒಂದು ಎಡವಟ್ಟಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ."<ref>ಪೀಟರ್ ಡ್ಯಾವಿಷನ್ ed. ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವರ್ಕ್ಸ್'' XI ೩೩೬</ref> ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್, ಇಲೀನ್ ಓ' ಶೌಗ್ಹ್ನೆಸ್ಸಿಯೊಂದಿಗಿನ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಬಹಳ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ನಂತರದ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅವರ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳಿವು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಲೀನ್ ಗೆ ಬ್ರೆನ್ಡಾ ಸಾಲ್ಕೆಲ್ಡ್ ರೊಂದಿಗಿನ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ನಿಕಟತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಳವಳ ಉಂಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆರ್ವೆಲ್, ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುವುದರಲ್ಲಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಇಲೀನ್ ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಳವಳ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ಸಂದೇಹ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆನ್ ಪೋಪ್ಹ್ಯಾಮ್ ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ: 'ನಾನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಇಲೀನ್ ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹ ಬಗೆದಿದ್ದೇನೆ, ಹಾಗು ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಬಹಳ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಅವಳೂ ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ, ಆದರೆ ನಮ್ಮದು ನಿಜವಾದ ದಾಂಪತ್ಯ. ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ನಾವು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಸಹನೀಯವಾದ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದೇವೆ ಹಾಗು ನನ್ನ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅವಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು, ಇತ್ಯಾದಿ.' ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ,<ref>''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಎ ಲೈಫ್'', ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್, p.೪೮೦</ref> ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸೇಲಿಯಾ ಕಿರ್ವಾನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ತಾವಿಬ್ಬರು ಪರಸ್ಪರರಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>ಸೆಲಿಯ ಗುಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ಇಂಟರ್ ವ್ಯೂ ವಿತ್ ಶೆಲ್ಡನ್ ೧೯೮೯ ರ ಜೂನ್ ಇನ್ ಮೈಕೆಲ್ ಶೆಲ್ಡನ್ ''ಆರ್ವೆಲ್‌:ದಿ ಅಥೋರೈಸ್ಡ್''</ref> ಇದೊಂದು ಸಂಗತ ಹಾಗು ಸಂತೋಷಕರವಾದ ದಾಂಪತ್ಯವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.<ref name="Dakin">ಹೆನ್ರಿ ಡ್ಯಾಕಿನ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌''</ref><ref name="Donahue">ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕಾ ಡೊನಹ್ಯೂ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌''</ref><ref>ಮೈಕೆಲ್ ಮೆಯೆರ್ ''ನಾಟ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಲೆಟ್: ಲಿಟರರಿ ಅಂಡ್ ಥೆಯಟ್ರಿಕಲ್ ಮೆಮೊರೀಸ್'' ೧೯೮೯</ref> ಇಲೀನ್ ಳ ಮರಣಾನಂತರ ಆರ್ವೆಲ್ ಬಹಳ ಏಕಾಂಗಿಯಾದರು, ಹಾಗು ತಮಗೆ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಹಾಗು ರಿಚರ್ಡ್ ಗೆ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಯುವತಿಯರ ಮುಂದೆ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ವೆಲ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ===ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು === ಆರ್ವೆಲ್, ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ವಾರ್ತಾ ಸಂಗ್ರಹದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪವಿತ್ರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸತ್ಸಸಂಗಕ್ಕೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಥಾಮಸ್ ಕ್ಯೂಶ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ರೊಡನ್ eds., ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಇನ್ ಟು ದಿ ಟ್ವೆಂಟಿ-ಫಸ್ಟ್ ಸೆಂಚ್ಯೂರಿ (೨೦೦೪), p. ೯೮</ref> ಅಲ್ಲದೇ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ''ಏ ಕ್ಲರ್ಜಿಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಡಾಟರ್'' ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಚರ್ಚ್ ನ್ನು ಒಂದು "ಸ್ವಾರ್ಥಪರ.....ಭೂಸ್ವಾಮ್ಯವುಳ್ಳ ಕುಲೀನರ ಚರ್ಚ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿ ವಾರ್ತಾದಾರರೊಂದಿಗೆ ಅದು ಸಂಪರ್ಕ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="Voorhees1986">{{cite book|last=Voorhees|first=Richard A.|title=The paradox of George Orwell|year=1986|publisher=Purdue University Press|location=West Lafayette, Ind|isbn=0-911198-80-6|pages=18–19}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ವಾಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮದುವೆ ಹಾಗು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮರಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಮದುವೆ, ಎರಡೂ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲದೇ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಮೂಲಕವೇ ತಮ್ಮ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>ವೈ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್ (೨೦೦೩), p. ೧೨೩</ref> ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥತೆಯು ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಗು ಖಾಸಗಿ ಜೀವನದ ನಡುವಿನ ಇಬ್ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ: ಸ್ಟೀಫನ್ ಇಂಗ್ಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಾಸ್ತಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡರೆ, ಎರಿಕ್ ಬ್ಲೇರ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ "ಆಳವಾಗಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು" ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆರ್ವೆಲ್,ಮರಣಾನಂತರ ಆತ್ಮದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದುಕಿನ ನಂತರ ಎದುರಾಗುವ ಮರಣವೇ ಅಂತಿಮವಾದುದೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು, ಹಾಗು ಜೂಡೋ-ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ನೈತಿಕ ಸದಾಚಾರವನ್ನು ಅವರು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Ingle1993"/><ref name="Ingle2006">{{cite book|last=Ingle|first=Stephen|title=The social and political thought of George Orwell: a reassessment|year=2006|publisher=Routledge|location=Abingdon, England|isbn=0-415-35735-7|page=17}}</ref> ===ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು=== ಆರ್ವೆಲ್, ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸವಾಲೆಸಗುವ ಮೂಲಕ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಪುರಾತನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೌಲ್ಯಗಳೆಡೆಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಯೂ ಸಹ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಕಂಡುಬಂದ ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು - ''ಏ ಕ್ಲರ್ಜಿಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಡಾಟರ್'' ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಜೀವನಶೈಲಿ; ''ಕೀಪ್ ದಿ ಆಸ್ಪಿಡಿಸ್ಟ್ರಾ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್'' ನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ-ವರ್ಗದ ತೋರ್ಪಡಿಕೆ; ''ಸಚ್ ಸಚ್ ವೇರ್ ದಿ ಜಾಯ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು; ''ಬರ್ಮೀಸ್ ಡೇಸ್'' ನಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ನೀತಿ, ಹಾಗು ''ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್'' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು [[ಸಮಾಜವಾದ|ಸಮಾಜವಾದಿ]] ಗುಂಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ''ಅಡೆಲ್ಫಿ'' ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು "ಟೋರಿ-ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>ರಿಚರ್ಡ್‌ ರೀಸ್, ''ಆರ್ವೆಲ್‌: ಫ್ಯುಗಿಟಿವ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಆಫ್ ವಿಕ್ಟರಿ'', ಸೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ ಬರ್ಗ್೧೯೬೧</ref><ref>ರಾಯ್ನರ್ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್, ''ಫೋರ್ ಆಬ್ಸೆಂಟೀಸ್ '', ಬ್ಯಾರೀ ಅಂಡ್ ರಾಕ್ ಕ್ಲಿಫ್ ೧೯೬೦</ref> ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವು ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಸಮಾಜವಾದವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಿಂದ ೧೯೩೭ ರ ಜೂನ್ ೮ ರಂದು ಸಿರಿಲ್‌ ಕೊನೊಲಿಯವರಿಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಹೀಗೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ನಾನು ಅದ್ಭುತವಾದುದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಹಿಂದೆ ನಾನು ನಂಬದಂತಹ ಸಮಾಜವಾದದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ನಿಜವಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನಾದರೂ ಹೊಂದಿದೆ".<ref>ಸೈರಿಲ್ ಕಾನನ್ಲಿ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ೩'' ಇನ್ ''ದಿ ಈವ್ನಿಂಗ್ ಕೊಲೊನೇಡ್'' ಡೇವಿಡ್ ಬ್ರೂಸ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ ಸನ್ ೧೯೭೩</ref><ref>ದಿ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್'', ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಂಪುಟ ೧&nbsp;– ಆನ್ ಏಜ್ ಲೈಕ್ ದಿಸ್ ೧೯೪೫–೧೯೫೦'' p.೩೦೧ (ಪೆಂಗ್ವಿನ್)</ref> ಅರಾಜಕತವಾದಿ ಕ್ಯಾಟಲೊನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ-ಕಾರ್ಮಿಕಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿ ನಿಲುವಿನ ಸಂಘ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಯಶಸ್ಸನ್ನು, ಹಾಗು [[ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ [[ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್|ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್]] ಗಳು, ಅರಾಜಕತವಾದಿ-ಸಂಘಗಳನ್ನು, ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಪರವಾದಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ದಮನ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಆರ್ವೆಲ್‌ ನಿಷ್ಠ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಪ್ರತಿವಾದಿಯಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯಾದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ೧೯೩೮ ರ ಜೂನ್ ೧೩ ರಂದು ಅವರಿಗೆ ಗುರುತಿನ ಪತ್ರ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="Crick" /> ಅವರೆಂದಿಗೂ ಟ್ರಾಟ್ ಸ್ಕಿಯ ಅನುಯಾಯಿ ಆಗಿರದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅವರು ಸೋವಿಯತ್ ಆಡಳಿತದ ಟ್ರಾಟ್ ಸ್ಕಿಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ, ಹಾಗು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿಗಳ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಲೆಫ್ಟ್ ಬುಕ್ ಕ್ಲಬ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ''ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್'' ಪುಸ್ತಕದ ಭಾಗ ೨ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ನಿಜವಾದ ಸಮಾಜವಾದಿಯಾದವನು&nbsp;– ಬಹುಶಃ ಅದನ್ನು ಬಯಸತಕ್ಕದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನಿರಂಕುಶಾಧಿಕಾರದ ಪತನ ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ". ಆರ್ವೆಲ್‌, "ವೈ ಐ ರೈಟ್" (೧೯೪೬) ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: "೧೯೩೬ ರಿಂದ ನಾನು ಬರೆದ ಗಮನಾರ್ಹ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಸಾಲುಗಳನ್ನು, ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಗು ನಾನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಸೊಷಿಯಲಿಸಮ್ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ."<ref>"ವೈ ಐ ವ್ರೈಟ್ " (೧೯೩೬) ''ದಿ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್, ಜರ್ನಲಿಸಂ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್ ಸಂಪುಟ ೧ - ಆನ್ ಏಜ್ ಲೈಕ್ ದಿಸ್ ೧೯೪೫-೫೦'' p.೨೩ (ಪೆಂಗ್ವಿನ್))</ref> ಆರ್ವೆಲ್‌, ಫೆಡರಲ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಯುರೋಪ್ ನ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಅವರ ೧೯೪೭ ರ ಪ್ರಬಂಧ "ಟುವರ್ಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯುನಿಟಿ" ಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ''ಪಾರ್ಟಿಷಿಯನ್ ರಿವ್ಯೂ'' ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿತು. ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರ ಜಾನ್ ನ್ಯೂಸಿಂಗರ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ, <blockquote>ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಸಮಾಜವಾದಿಯಲ್ಲ, ಎಂಬುದನ್ನು ಆರ್ವೆಲ್‌ ಗುರುತಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಸಮಾಜವಾದದ ಇತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಯಾಮವಾಗಿದೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ವಾದಿಯ ಭಯಂಕರತೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕಂಡ ನಂತರ ಎಡಪಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕರಂತೆ, ಸಮಾಜವಾದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದೇ, ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಿದರು, ಹಾಗು ಸಮಾಜವಾದಿಯಾಗಿ ಉಳಿದರು— ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವರು ಸಮಾಜವಾದಿ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು".<ref name="newsinger" /></blockquote> ILP ಗೆ ಸೇರಿದ ''ನ್ಯೂ ಲೀಡರ್'' ಪ್ರಕಟಿಸಿದ, ೧೯೩೮ ರ "ವೈ ಐ ಜಾಯನ್ಡ್ ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ" ಎಂಬ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್‌ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:<blockquote> ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂಡವಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗವು ನನಗೆ ಅನೇಕ ಪೌಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿವಾರ ನೀಡುವಂತೆ ನಾನು ನೋಡಿಕೊಂಡೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಈ ವ್ಯವಹಾರ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ... ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಫ್ಯಾಷಿಸ್ಟ್ ತತ್ವದ ಪಂಥವೇನಾದರೂ ಗೆದ್ದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ– ಇದರ ಅರ್ಥ ಕೇವಲ ನನ್ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ,ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಉಳಿಯುದಿಲ್ಲ. ಇದಿಷ್ಟು ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಸೇರಲು ಈ ಕಾರಣ ಸಾಕು.<ref name="cejl1">''ದಿ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್, ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಂಪುಟ ೧&nbsp;– ಆನ್ ಏಜ್ ಲೈಕ್ ದಿಸ್ ೧೯೪೫–೧೯೫೦'' p.೩೭೩ (ಪೆಂಗ್ವಿನ್)</ref></blockquote> ಪ್ರಬಂಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ನಾನು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವೇ ನನ್ನ ಬಹುಪಾಲು ತೀವ್ರಾಸಕ್ತಿ ಆಗಿದ್ದು,ಇದು ಮುಂದಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಗಳಿಸುತ್ತದೆ."<ref>"ವೈ ಐ ರೈಟ್" ಇನ್ ''ದಿ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್, ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಂಪುಟ ೧&nbsp;– ಆನ್ ಏಜ್ ಲೈಕ್ ದಿಸ್ ೧೯೪೫–೧೯೫೦'' p.೩೭೪ (ಪೆಂಗ್ವಿನ್)</ref> ನಾಝಿ ಜರ್ಮನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮರು ಯುದ್ಧ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಆರ್ವೆಲ್‌ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು— ಆದರೆ ಮೊಲೊಟೊವ್-ರಿಬ್ಬನ್ ಟ್ರಾಪ್ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಆಸ್ಫೋಟನದ ನಂತರ ಅವರ ಅಲೋಚನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ILP ಅನ್ನು ಅದರ ಶಾಂತಿ ಧೋರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ತೊರೆದರು, ಹಾಗು "ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ" ಯ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು. ಆಗ ೧೯೪೦ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ''ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'' (ಲೇಬರ್ ಎಡ ಪಕ್ಷದ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ) ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ನಾವು, ಒಬ್ಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ದೇಶಭಕ್ತನಾಗಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ದೇಶಭಕ್ತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಬೇಕಾದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಚಿತ್ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ". ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಆಂಗ್ಲೋ-ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಯುದ್ಧ ಪೂರ್ವ ವಿಶ್ವದ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಪತ್ರಕರ್ತ ಇ.ಹೆಚ್. ಕಾರ್ ರವರ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ವ ಸೋವಿಯತ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:" ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇ.ಹೆಚ್. ಕಾರ್ ರಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಂತಿಸ್ಥಾಪಕರು, ಅವರ ನಿಷ್ಠೆಗಳನ್ನು ಹಿಟ್ಲರ್ ನಿಂದ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ."<ref>{{cite web |last = Collini |first = Stefan |authorlink = |coauthors = |title = E. H. Carr: historian of the future |work = |publisher = Times |date = 5 March 2008 |url = http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/the_tls/article3490032.ece |doi = |accessdate = 9 November 2008 |location = London |archive-date = 16 ಮೇ 2008 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080516030341/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/the_tls/article3490032.ece |url-status = dead }}</ref> ಅರಾಜಕತಾವಾದವನ್ನು ಕುರಿತು ಆರ್ವೆಲ್‌ ''ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್'' ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರವೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದೇ, ಅಪರಾಧಕ್ಕಿಂತ ಶಿಕ್ಷೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗು ಜನರನ್ನು ಅವರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ನೀವು ಬಿಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸರಿಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ನಂಬಬಹುದೆಂಬ ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ನೀತಿಯನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ." ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರೂ ಕೂಡ,"ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತ ಜನರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಅಪರಾಧವು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದಾದ ಸಮಾಜದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ನೀವು ಕಠಿಣ ಶಿಸ್ತುಕ್ರಮದ ಅಪರಾಧದ ಕಾನೂನನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು." ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೀಗ್ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಲು ಡಚೆಸ್ ಆಫ್ ಅಥೋಲ್ ನೀಡಿದ ಆಹ್ವಾನಕ್ಕೆ, ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, (೧೯೪೩ ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೫ ರಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.) ಅವರ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು,"ಬಹುಪಾಲು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸುಳ್ಳು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸತ್ಯವಾದಿ"ಯಾಗಿರಲು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದರೊಂದಿಗೆ "ತಮ್ಮನ್ನು ಕನ್ ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು" ಕೂಡ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು "ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿಸಲು" ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ "ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಬಗ್ಗೆ ಏನನ್ನು ಹೇಳಬಾರದೆಂದು" ತಿಳಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಆರ್ವೆಲ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಗದ್ಯ ಭಾಗದ ಒಟ್ಟಾಭಿಪ್ರಾಯ ಇಂತಿದೆ: "ನಾನು ಎಡ ಪಕ್ಷೀಯನಾಗಿದ್ದು, ಅದರೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ನಾನು ರಷ್ಯಾದ ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲೆ ಅದು ಬೀರಿರುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತೇನೆ".<ref name="In Front of Your Nose">ಆರ್ವೆಲ್‌, ಸೋನಿಯ ಅಂಡ್ ಅಂಗುಸ್, ಐಅನ್ (eds.). ''ದಿ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸ್ಸೆಸ್, ಜರ್ನಲಿಸಮ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಂಪುಟ ೪: ಇನ್ ಫ್ರಂಟ್ ಆಫ್ ಯುವರ್ ನೋಸ್ (೧೯೪೫–೧೯೫೦)'' (ಪೆಂಗ್ವಿನ್)</ref> ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ''ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'' ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರ ಮರಣದ ವರೆಗೆ ಎಡಪಕ್ಷೀಯ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ) ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು- ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ತತ್ವದ ಸಮಾಜವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Woodcock1984">{{Cite book|last=Woodcock|first=George|authorlink=George Woodcock|title=The crystal spirit: a study of George Orwell|year=1967|publisher=Jonathan Cape|location=London|isbn=0-947795-05-7|page=247}}</ref> ನಂತರ ೧೯೪೪ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು, ವಾರ್ಸಾವ್ ರವರ ಬಂಡಾಯ ಕುರಿತು ಆರ್ವೆಲ್‌ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ನಲ್ಲಿ, ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ USSR ನೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮದ ವಿರುದ್ಧ ಆತನ ವಿರೋಧ: "ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹೇಡಿತನವು ಎಂದಿಗೂ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಥವಾ ಅದೇ ತೆರನಾದ ಇತರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ತರ್ಕಬದ್ಧತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮರಳುವುದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಒಮ್ಮೆ ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿಯಾದವಳು, ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿಯೇ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯೂಸಿಂಗರ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್ವೆಲ್‌ "೧೯೪೫–೫೧ ರ ಲೇಬರ್ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ವೈಖರಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಟೀಕಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲ ಅವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬಲಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿಸಿತ್ತು. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ, ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಗಾಮಿತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಲೇಬರ್ ಸುಧಾರಣಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ".<ref name="autogenerated2">{{cite web |url=http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/sr276/newsinger.htm |title=John Newsinger in '&#39;Socialist Review'&#39; Issue 276 July/August 2003 |publisher=Pubs.socialistreviewindex.org.uk |date= |accessdate=2010-10-21 |archive-date=2018-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181013191304/http://pubs.socialistreviewindex.org.uk/sr276/newsinger.htm |url-status=dead }}</ref> ಹೀಗೆ ೧೯೪೫ ರಿಂದ ೧೯೪೭ ರ ನಡುವೆ ಎ.ಜೆ. ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಬರ್ ಟ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರೂಸೆಲ್ ರವರೊಂದಿಗೆ, ''ಪೊಲೆಮಿಕ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಾಗಿ ಲೇಖನಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗಿದ್ದ "ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಷಯ ಕುರಿತ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು", ಇದನ್ನು ಮಾಜಿ-ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಹಂಫ್ರೆ ಸ್ಲೇಟರ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಡೇವಿಡ್ ಬಕ್ ಮನ್, [http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19981113/ai_n14189822 ಆರ್ಟ್-ಹಿಸ್ಟ್ರಿಕಲ್ ನೋಟ್ಸ್: "ವೇರ್ ಆರ್ ದಿ ಹರ್ಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ 1930ಸ್ ನವ್?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090208040915/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_19981113/ai_n14189822 |date=2009-02-08 }}, ''ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್'', ೧೯೯೮ ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೩</ref><ref name="Absent Minds">ಸ್ಟೀಫನ್ ಕೊಲಿನಿ, ''[http://books.google.es/books?id=j-OjW2JvVfAC&amp;pg=PA396 ಆಬ್ಸೆಂಟ್ ಮೈಂಡ್ಸ್: ಇಂಟಲೆಕ್ಚುವಲ್ಸ್ ಇನ್ ಬ್ರಿಟನ್]'', ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೬. ISBN ೯೭೮-೦-೧೯-೯೨೯೧೦೫-೨</ref> ''ಸಮಕಾಲೀನ ಜೂಯಿಷ್ ದಾಖಲೆ'' ಗಾಗಿ ೧೯೪೫ ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಬಂಧ "ಆಂಟಿಸೆಮಿಟಿಸಮ್ ಇನ್ ಬ್ರಿಟನ್" ನಲ್ಲಿ,(ಯಹೂದಿಗಳ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ) ಆರ್ವೆಲ್‌ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ:ಯೆಹೂದಿ ವಿರೋಧವಾದವು ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಇದು "ತರ್ಕಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು, ಚರ್ಚೆಗೆ ನಿಲುಕುವಂತಹದ್ದಲ್ಲ". ಯೆಹೂದಿ ವಿರೋಧಿಗಳು ಏಕೆ ಅಂತಹ "ಅವಿವೇಕದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದರಿಂದ ಉಪಯೋಗವಾಗಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಅರಿತರು.<ref>"ಆಂಟಿ ಸೆಮಿಟೀಸಮ್ ಇನ್ ಬ್ರಿಟನ್", ಇನ್ ''ಆಸ್ ಐ ಪ್ಲೀಸ್: ೧೯೪೩–೧೯೪೫'', pp ೩೩೨–೩೪೧.</ref> ಆದಕ್ಕೆಂದೇ ಅವರು ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಹಿಟ್ಲರ್ ನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಡಚವು ಮತ್ತು ಬುಚೆನ್ ವ್ಯಾಲ್ಡ್ ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳದಂತಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುದ್ಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಫೋಲಿಷ್ ನ ಯೆಹೂದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಜನರು ಕೇಳಿದ್ದರು. ಅವರದೇ ಸ್ವ ಯೆಹೂದಿ ವಿರೋಧವಾದ ಅವರ ಅರಿವನ್ನು ಪುಟಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಈ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿತು".<ref>"ನೋಟ್ಸ್ ಆನ್ ನ್ಯಾಷನಲಿಸಮ್", ೧೯೪೫</ref> ಯುದ್ಧವಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ಬರೆದ ''ನೈನ್ಟೀನ್‌ ಎಯ್ಟಿ-ಫೋರ್‌'' ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌, ಪಕ್ಷವನ್ನು ಅದರ ಶತ್ರು ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೀನ್ ನ ವಿರುದ್ಧ, ಯೆಹೂದಿ ವಿರೋಧಿ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯೆಹೂದ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ವಿರುದ್ಧ ವಸಾಹತುವಾದ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವನ್ನು ತಾಳುವ ಮೂಲಕ, [[ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್|ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್]] ನಲ್ಲಿ ಯೆಹೂದಿಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಅವರು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=January 2010}} [[ನಾಜಿಸಮ್|ಯೆಹೂದಿ]]ಯರ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯುಳ್ಳವರೆಂದು ಪಿ.ಜಿ. ವೋಡ್ ಹೌಸ್ ರವರ ವಿರುದ್ಧ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅವರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದರು. ಇವರ ಸಮರ್ಥನೆಯು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ವೋಡ್ ಹೋಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗವು, ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಜೀವನದ ೨೦ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲಾವಧಿಯ ವರೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಡತವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿತ್ತು. ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಕೈವ್(ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಫ್ತರಖಾನೆ) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಡತದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ತನಿಖೆದಾರನ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್ವೆಲ್‌ "ಪ್ರಗತಿಪರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ವಿಚಾರಧಾರೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಹಾಗು ಅವರ ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅವರನ್ನು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೋಡಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕಡತದಲ್ಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೋಮ್ ಆಫೀಸ್ ನ MI೫ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯು ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದೆ: "ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬರಹಗಳಾದ—'ದಿ ಲಯನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಯುನಿಕಾರ್ನ್'— ನಿಂದ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಗಾಲಂಝ್‌ ನ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ ''ದಿ ಬಿಟ್ರೇಯಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೆಫ್ಟ್'' ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಇವರು ಹಿಡಿತ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇವರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಹಿಡಿತ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ;"ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/6976576.stm|title=MI5 confused by Orwell's politics |last=Staff|date=4 September 2007|work=BBC News|publisher=BBC|accessdate=22 November 2008}}</ref> ===ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆ=== ಆರ್ವೆಲ್‌ ರನ್ನು ಅವರ ನಿಕಟತನಕ್ಕೆ ಹಾಗು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಗೆಳೆತನ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕಯುಳ್ಳ ಹಿನ್ನಲೆಯ ಜನರೇ ಆಗಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಇದೇ ಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಗುಂಪನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕಾಕಿತನ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಅವರ ವರ್ಗದಿಂದಲೇ ಅವರು ಹೊರಗುಳಿದಾಗ ಅವರ ಅಸೌಖ್ಯವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿತ್ತು. ತಾವು ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯ ಪರ ವಕ್ತಾರರೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ನೈಜ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಕಾರ್ಮಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಅವರ ಭಾವ ಹಂಫ್ರೆ ಡಾಕಿನ್, "ನೆಚ್ಚಿನ ಗೆಳೆಯನೆನಿಸಿದ್ದ, ಬಹುಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಲೀಡ್ಸ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಬ್ ಗೆ ಆತನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ, ಆತನನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಲೀಕ ಹೇಳಿದ ಮಾತು: "ಆ ಅಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತರಬೇಡ"ವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಸ್ಟ್ಯಾನ್ ಸ್ಕೈ ಮತ್ತು ಅಬ್ರಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ರ ''ದಿ ಅನ್ ನೋನ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಐಅನ್ ಅಂಗುಸ್ ಸಂದರ್ಶನ ೧೯೬೫ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩–೨೫,</ref> ಆಡ್ರಿಯನ್ ಫೀರ್ಸ್‌,ಹೇಳುವಂತೆ "ಅವರಿಗೆ ಜೂಜು ಅಥವಾ ಬೇಟೆನಾಯಿ ಜೂಜಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪಬ್ ನಲ್ಲಿಯ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಷವಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಟದಲ್ಲಾಗಲೀ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದ ಜನರೊಡನೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಆಡ್ರಿಯನ್ ಫೀರ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌''</ref> ಪೊಲಿಟ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ನಾಯರ್‌ ನಂತೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅನೇಕ ವಿರೋಧಿಗಳು ಅವರ ಒರಟುತನವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ನೇರ್ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಮ್ಯಾನ್ ಐ ನ್ಯೂ'' MA ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ&nbsp;— ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಲೈಬ್ರರಿ ೧೯೬೫, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ನ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಲೈಫ್'' ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಆದರೆ ಅವರ ವಿನಯತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲೂ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜ್ಯಾಕ್ ಕಾಮನ್, ಅವರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಭೇಟಿಮಾಡಿದಾಗ "ನೇರ ನಡೆ ನುಡಿ, ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ಸಭ್ಯತೆ"ಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಜ್ಯಾಕ್ ಕಾಮನ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಲೈಬ್ರರಿ, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ರ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಎ ಲೈಫ್'' ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ ಬರ್ಗ್ ೧೯೮೦</ref> ಅವರ ಸುತ್ತಾಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯೆಯೊಬ್ಬರು ಅವರ ಅತಿಯಾದ ವಿನೀತತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಅವರನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ "ಲಾರೆಲ್" ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಆಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="autogenerated1996" /> ಅವರ ಬಡಕಲು,ನರಪೇತಲ ದೇಹ ಮತ್ತು ಒರಟುತನದಿಂದಾಗಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅವರನ್ನು ತಮಾಷೆಯ ವಸ್ತುವಿನಂತೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಿಯೋಫ್ರೆ ಗೊರೆರ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಅವರು ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಲು ಹೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ, ಅವರು ತೆಳ್ಳಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ದೃಡಕಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದರು. ನಿರ್ಜೀವ ಪ್ರಪಂಚವು ಕೂಡ ಆತನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಅವರ ಭಾವನೆಯಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ."<ref>ಜೆಫ್ರಿ ಗೊರೆರ್- ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಫಾರ್ ಮೆಲ್ವಿನ್ ಬ್ರಾಗ್ BBC ಒಮ್ನಿಬಸ್ ಪ್ರೋಡಕ್ಷನ್''ದಿ ರೋಡ್ ಟು ದಿ ಲೆಫ್ಟ್'' ೧೯೭೦</ref> ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸೇಯರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯರು ಅವರನ್ನು ಪೋಷಕನಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ರೇನರ್ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ''ಫೋರ್ ಆಬ್ಸೆಂಟೀಸ್'' ಇನ್ ಆಡ್ರೆ ಕಾಪರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ''ಆರ್ವೆಲ್‌ ರಿಮೆಂಬರ್ಡ್'' ೧೯೮೪</ref> ಹೀಗೆ ೧೯೪೦ ರ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ BBC ಯಲ್ಲಿ "ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅವರನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದ್ದರು"<ref name="Wilshin">ಸನ್ ಡೇ ವಿಲ್ಷಿನ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪</ref> ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಪೆಂಡರ್, ಆರ್ವೆಲ್ ರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ "ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಚಿತ್ರ ನೋಡಿದಾಗ ಸಿಗುವಷ್ಟೇ ಮನರಂಜನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಂದು" ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಸ್ಟೆಫೆನ್ ಸ್ಪೆಂಡರ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪</ref> ಐಲೀನ್ ರ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಹೋಲಿಸಿ ಆಕೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Donahue" /> ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಒಂದು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಅವರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ದೂಷಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.powells.com/biblio/1-9780805076936-1 |title=Powell's Books - Synopses and Reviews of D J Taylor '&#39;Orwell:The Life'&#39; |publisher=Powells.com |date=2010-10-12 |accessdate=2010-10-21 |archive-date=2019-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190529115656/http://www.powells.com/biblio/1-9780805076936-1 |url-status=dead }}</ref> ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬರ್ಮೀಸ್ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದಿದ್ದರು. ಆ ಹುಡುಗ ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ "ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ" "ಅಕಸ್ಮಾತಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು" ಕೆಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ "ಕೆಳಗೆ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ".<ref>ಮೌಂಗ್ ಹ್ಟಿನ್ ಆಂಗ್ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅಂಡ್ ಬರ್ಮಾ'', ಮಿರಿಯಮ್ ಗೋಸ್ ರ ''ದಿ ವಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ನಲ್ಲಿ ವೆಡನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಲಸನ್ ೧೯೭೧</ref> ಅವರ ಮುಂಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ಹೊಡೆದಿದ್ದರೆಂದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ವಾರದ ವರೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆತ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.<ref>ಜೆಫ್ರಿ ಸ್ಟೆಫೆನ್, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಇನ್ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಲೈಫ್'' ಸೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ ಬರ್ಗ್ ೧೯೮೦</ref> ಆರ್ವೆಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕೊಠಡಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ‌ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕುಡಿದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ತಡವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಗೆ ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಬರುವಂತೆ ಆರ್ವೆಲ್ ರಿಂದ ಏಟು ತಿಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿಯಾಗುವ ಪ್ರಸಂಗ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಆತ ದೂರಿದಾಗ, ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅವರ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಚಟೀರೆನ್ನುವಂತೆ ಕೋಲಿನಿಂದ ಬಾರಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಕುರ್ಚಿಯೊಂದರಿಂದ ಆ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಮರಣದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ "ದಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಿಕ್"<ref>ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ "ದಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಿಕ್'' ಟ್ವೆಂಟೀಯತ್ ಸೆಂಚ್ಯೂರಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೫''</ref> ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಆ ಘಟನೆಯ ನಾಟಕೀಯ ಕಥನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮಾಬೆಲ್‌ ಫೀರ್ಜ್‌, ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಮರುದಿನ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಿದರೆಂಬುದನ್ನೂ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಮಾಬೆಲ್ ಫೀರ್ಸ್, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ಇಂಟರ್ ವ್ಯೂ(೧೯೭೩) ಇನ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಲೈಫ್'' ಸೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ ಬರ್ಗ್ ೧೯೮೦''</ref> ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಯುವ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಂದ ಹೊಡೆತ ತಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅಲ್ಲದೇ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಯುವಕರು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಅಂಕಲ್ ಎರಿಕ್‌, ಆರ್ವೆಲ್ ರು ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನೋಡಿದಾಗ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Dakin" /> ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಬರಹದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶೆರಹಿತ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದರು-ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಕಂಡ ಅನೇಕರಿಗೆ ಅವರು ತಟಸ್ಥ ಮತ್ತು ಮಂಕಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಮೆಲು ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಕಿರುಚಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಮೈಕೆಲ್ ಮೆಯೆರ್ ''ನಾಟ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್: ಲಿಟರರಿ ಅಂಡ್ ಥಿಯರಿಟಿಕಲ್ ಮೆಮೊರೀಸ್'' ಸೇಕರ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ ಬರ್ಗ್ ೧೯೮೯</ref> ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದಿದ್ದರು; ಅದು ಯುದ್ಧಕಾಲವಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಇದರ ನಂತರದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು; ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ನರಳಿದ್ದರು; ಹಾಗು ಆಕೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಒಬ್ಬಂಟಿಗರಾಗಿ ದುಃಖಭರಿತರಾದರು. ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅವರು ಮಿತವ್ಯಯದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಜನರು ಅವರ ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ನಿರಾಶಾದಾಯಕವೆಂಬಂತೆ ನೋಡಿದರು.<ref>ಟಿ.ಆರ್. ಫೈವಲ್ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಪರ್ಸನಲ್ ಮೆಮೊಯರ್'' ೧೯೮೨</ref> ಮೈಕೆಲ್ ಅಯರ್ಟನ್ ನಂತಹ ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು (ಗ್ಲೂಮಿ ಜಾರ್ಜ್) "ಕತ್ತಲೆ ಕವಿದ ಜಾರ್ಜ್" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆದರೆ ಇತರರು ಅವರನ್ನು "ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂತ"ನೆಂಬಂತೆ ನೋಡ ತೊಡಗಿದರು. ===ಜೀವನಶೈಲಿ=== ಆರ್ವೆಲ್‌, ಶ್ವಾಸನಾಳದ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಪ್ರಬಲವಾದ ಒರಟು ತಂಬಾಕಿನ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಅವರ ಸಿಗರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಗೊಂಡು ಅತಿಯಾದ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬದುಕುವುದರೆಡೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯ ಮತ್ತು ಜುರಾದಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶೀತದಿಂದ ನರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರು ಸೈಕಲ್ ಬೇಕೆಂದೇ ಓಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತದ ಆಶಯಗಳನ್ನೇ ನಾಶ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಹವ್ಯಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಟೀ ಯ ಕಡೆಗೆ ಅವರೆಷ್ಟು ಅಕ್ಕರೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿತ್ತು— ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅವರು(ಲಂಡನ್ ನ ಚಹಾ ಮಾರುವ ಕಂಪನಿ) ಫಾರ್ಟಮ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾಸನ್ ನ ಟೀಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Taylor" /> ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ಟೀಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ "ಅ ನೈಸ್ ಕಪ್ ಆಫ್ ಟೀ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಬಿಯರ್ ಅನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ, ನಿತ್ಯ ಮಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ತೀಕ್ಷ್ಣವಲ್ಲದ ಲಾಗರ್ ಬೀರ್ ಕುಡಿಯುವವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಲೆಟ್ಟಿಸ್ ಕೂಪರ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪</ref> ಆಗ ೧೯೪೬ ರ ಅವರ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೇಖನ "ದಿ ಮೂನ್ ಅಂಡರ್ ವಾಟರ್" ನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾದರಿ ಪಬ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಬರೆದಿದ್ದರು.<ref>{{cite|url=http://www.theorwellprize.co.uk/the-award/works/orwellessaymoonunderwater.aspx|first=George|last=Orwell|title=The Moon Under Water|publisher=[[Evening Standard]]|date=೯ February ೧೯೪೬|access-date=2011-03-11|archive-date=2009-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090705072511/http://www.theorwellprize.co.uk/the-award/works/orwellessaymoonunderwater.aspx|url-status=dead}}</ref> ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಯುದ್ಧಕಾಲದ "ವಿಕ್ಟರಿ ಪೈ"<ref>ಜುಲಿಯನ್ ಸೈಮಂಡ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪</ref> ಯನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು BBC ಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ<ref name="Wilshin" />. ಒಮ್ಮೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬೆಕ್ಕಿಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿಂದಿದ್ದರು.<ref>ಪ್ಯಾಟ್ರಿಸಿಯಾ ಡೊನಹುಯೆ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪</ref> ಅದೇನೇ ಆದರೂ, ಅವರು ರೋಸ್ಟ್ ಬೀಫ್(ಸುಟ್ಟ ದನದ ಮಾಂಸ) ಮತ್ತು ಕಿಪರ್ ಗಳಂತಹ(ಮೀನು)<ref>''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಲೈಫ್'', ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್, p.೫೦೨</ref>, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ದಿನಚರಿಗಳು ಹಿತಕರವಾದ ಅಪರಾಹ್ನದ ಟೀ ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಸಮಯ ಕಳೆದುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಮೂಲು ಉಡುಪು ತೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಲೈಫ್'', ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್, p.೫೦೪</ref> ಸೌತ್ ವೊಲ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ದರ್ಜಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಉಡುಪನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು,<ref>ಜ್ಯಾಕ್ ಡೇನಿ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪</ref> ಆದರೆ ಅವರ ಸುತ್ತಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ೧೨ ಅಂಗುಲಗಳ ಬೂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವೇಷಭೂಷಣ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.<ref>ಬಾಬ್ ಎಡ್ ವರ್ಡ್ಸ್ ಇನ್ ಆಡ್ರೆ ಕೊಪರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ''ಆರ್ವೆಲ್‌ ರಿಮೆಂಬರ್ಡ್'' ೧೯೮೪</ref><ref>ಜೆನ್ನಿ ಲೀ ಇನ್ ಪೀಟರ್ ಡ್ಯಾವಿಷನ್ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವರ್ಕ್ಸ್ XI ೫</ref> ಆರ್ವೆಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಡೇವಿಡ್ ಆಸ್ಟರ್ ಅವರನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಡೇವಿಡ್ ಆಸ್ಟ್ರೊ ಇಂಟರ್ ವ್ಯೂ ಇನ್ ಮೈಕೆಲ್ ಶೆಲ್ಡನ್</ref> ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗದ ದಫ್ತರದ ಪ್ರಕಾರ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರು ಉಡುಪು ಧರಿಸುವ "ಬೊಹೆಮಿಯನ್ ಶೈಲಿ"ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು, ಈ ಬರಹಗಾರ "ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್" ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/2007/09/07/opinion/edorwell.php |title=Watching Orwell&nbsp;— International Herald Tribune |accessdate=23 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070909171948/http://www.iht.com/articles/2007/09/07/opinion/edorwell.php|archivedate=9 September 2007}}</ref> ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಗೊಂದಲಮಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ— ಒಂದು ಕಡೆ ಔತಣಕೂಟಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಅತಿಥಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ,<ref>ಜ್ಯಾಕ್ ಬ್ರೈಥವ್ಯೇಟ್ ಇನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ರಿಮೆಂಬರಿಂಗ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ೧೯೮೪</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ BBC ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ನಲ್ಲಿ ಟೀಯನ್ನು ಸಾಸರ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಗಟಗಟ ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು <ref>ಜಾನ್ ಮೋರೀಸ್ ''ಸಮ್ ಆರ್ ಮೋರ್ ಈಕ್ವಲ್ ದೆನ್ ಅದರ್ಸ್'' ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ನ್ಯೂ ರೈಟ್ಟಿಂಗ್ No. ೪೦ ೧೯೫೦</ref>— ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಇವರನ್ನು ವಿಚಿತ್ರವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ===ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು=== ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅವರ ಯಾವುದೇ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯಬಾರದೆಂದು ಕೋರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ವೆಲ್ ರ ಮನವೊಲಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಸೋನಿಯ ಮಾತ್ರ ೧೯೬೮ ''ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ವರ್ಕ್ಸ್'' <ref name="autogenerated1968" /> ಅನ್ನು ಅವರ ಜೀನನದ ದಾಖಲೆಯಂತೆ ನೋಡಿದರು. ಅವರು ಮುಗ್ಗೆರಿಡ್ಜ್ ರವರನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಜೀನವಚರಿತ್ರೆಕಾರರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅನಂತರ ಜೀನವಚರಿತ್ರೆಕಾರರು ಇದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ನೋಡಿದ್ದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮುಗ್ಗೆರಿಡ್ಜ್ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು.<ref name="autogenerated3">ಡಿ.ಜೆ. ಟೇಲರ್ ''ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಲೈಫ್''. ಹೆನ್ರಿ ಹಾಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪನಿ. ೨೦೦೩. ISBN ೦-೫೦೦-೨೭೯೦೧-೨.</ref> ಆಗ ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬರಹಗಾರರಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ ಸ್ಕೈ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ<ref>ಪೀಟರ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಸ್ಕೈ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಅಬ್ರಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ''ದಿ ಅನ್ ನೋನ್ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಕಾನ್ ಸ್ಟೇಬಲ್ ೧೯೭೨</ref> ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷಗಳ ಅನಧಿಕೃತ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ ವೆಲ್ ರವರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನಂತರ ಅವರು ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು. ಇವರು ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಹಕಾರವನ್ನೂ ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಗೋರ್ಡನ್ ಬೌಕರ್– ''ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅಂಡ್ ದಿ ಬಯೋಗ್ರಫರ್'' ಇನ್ ಜಾನ್ ರೋಡನ್ ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಟು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ೨೦೦೭</ref> ಕ್ರಿಕ್ ಅವರ ಬರಹಗಳಿಂದ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು,<ref name="Crick" /> ಆದರೆ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತಹ ಬರಹಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ವಿಷಯ ಸೋನಿಯಾರೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸದಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಕ್ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಅವರ ಜೀವನದ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಬರಹದ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.vqronline.org/articles/1982/spring/meyers-wintry-conscience/ |title=VQR » Wintry Conscience |accessdate=23 December 2008 |archive-date=8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081208143658/http://www.vqronline.org/articles/1982/spring/meyers-wintry-conscience/ |url-status=dead }}</ref> ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ವೆಲ್ ರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳನ್ನು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೯೮೪ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದಂತಹ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ. ಈ ಬರಹಗಳು ಕೊಪರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕ್ <ref name="autogenerated1984" /> ಮತ್ತು ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ನ ನೆನಪುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref name="Wadhams" /> ಆದರೆ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಮೈಕೆಲ್ ಶೆಲ್ಡನ್ ಎಂಬುವವರು ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಜೀನವಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವರು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Shelden" /> ಶೆಲ್ಡನ್, ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಬರಹದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗುಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಬರಹಗಳನ್ನು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಂತೆ ನೋಡಿದರು. ಶೆಲ್ಡನ್ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಕ್ರಿಕ್ ನ ಮುಂಚಿನ ಬರಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಮಾಡಿದರು.<ref name="ReferenceA">ಗಾರ್ಡನ್ ಬೊಕರ್– ''ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅಂಡ್ ದಿ ಬಯೋಗ್ರಫರ್ಸ್'' ಇನ್ ಜಾನ್ ರೋಡನ್ ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಟು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ೨೦೦೭</ref> ಶೆಲ್ಡನ್, ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅವರು ಸೋಲು ಮತ್ತು ಕೊರತೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಂತದ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ೨೦೦೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾದ ಪೀಟರ್ ಡ್ಯಾವಿಷನ್ ರವರ ''ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ,<ref>ಪೀಟರ್ ಡ್ಯಾವಿಷನ್ ''ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್, ISBN ೦-೧೫-೧೩೫೧೦೧-೫</ref> ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಬಹುಪಾಲು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಲಯದಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ಜೆಫ್ರೆ ಮೆಯೆರ್ಸ್,ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವ ಅಮೇರಿಕದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರರಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲು ಇದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಬರಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು<ref>ಜೆಫ್ರೆ ಮೆಯೆರ್ಸ್ ''ಆರ್ವೆಲ್‌:ವಿಂಟ್ರಿ ಕನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅ ಜನರೇಷನ್'' ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ನಾರ್ಟನ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪನಿ, ಇನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್, ೨೦೦೧ISBN ೦-೩೯೩-೩೨೨೬೩-೭</ref>, ಇದು ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಜೀವನದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂತನಂತಹ ಅವರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದಿತ್ತು.<ref name="ReferenceA" /> ''ವೈ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್'' ಅನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಹಿಚೆನ್ಸ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನಂತರ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಜನ್ಮದ ನೂರನೇ ವರ್ಷದಂದು ಬಹುಪಾಲು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾದ ಎರಡು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಗೊರ್ಡನ್ ಬೌಕರ್<ref>{{cite web |url=http://www.theorwellprize.co.uk/the-award/works/gordonbowker1.aspx |title=The Orwell Prize {{!}} Gordon Bowker: The Biography Orwell Never Wrote (essay) |accessdate=೨೩ December ೨೦೦೮ |archive-date=2008-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206155331/http://www.theorwellprize.co.uk/the-award/works/gordonbowker1.aspx |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಡಿ.ಜೆ. ಟೇಲರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇಬ್ಬರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಟೇಲರ್ ವೇದಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಬಹುಪಾಲು ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ,<ref name="Taylor" /> ಬೌಕರ್ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಗೊರ್ಡನ್ ಬೌಕರ್ ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ಲಿಟ್ಟಲ್, ಬ್ರೌನ್ ೨೦೦೩</ref><ref>ಆಬ್ಸಾರ್ವರ್ ರಿವ್ಯೂ: ''ಆರ್ವೆಲ್‌ ಬೈ DJ ಟೇಲರ್ ಅಂಡ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಬೈ ಗೊರ್ಡನ್ ಬೌಕರ್'' ಆಬ್ಸಾರ್ವರ್ ಆನ್ ಸನ್ ಡೇ ೨೦೦೩ ರ ಜೂನ್ ೧</ref> ==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== ;ಕಾದಂಬರಿಗಳು *''ಬರ್ಮೀಸ್ ಡೇಸ್'' (೧೯೩೪) *''ಅ ಕ್ಲರ್ಜಿಮನ್ಸ್ ಡಾಟರ್'' (೧೯೩೫) *''ಕೀಪ್ ದಿ ಆಸ್ಪಿಡಿಸ್ಟ್ರ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್'' (೧೯೩೬) *''ಕಂಮಿಂಗ್ ಅಪ್ ಫಾರ್ ಏರ್'' (೧೯೩೯) *''ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್'' (೧೯೪೫) *''ನೈನ್ಟೀನ್‌ ಎಯ್ಟಿ-ಫೋರ್‌'' (೧೯೪೯) ;ವೈಯಕ್ತಿಯ ಅನುಭವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಆರ್ವೆಲ್‌' ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೂಲವಸ್ತು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ಬರ್ಮೀಸ್ ಡೇ'' ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಕಂಡವುಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಯ ರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ನೀಡಿರುವ ಅವರ ಬರಹಗಳಾಗಿವೆ. *''ಡೌನ್ ಅಂಡ್ ಔಟ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾರೀಸ್ ಅಂಡ್ ಲಂಡನ್'' (೧೯೩೩) *''ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್'' (೧೯೩೭) *''ಹೋಮೇಜ್ ಟು ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯಾ'' (೧೯೩೮) *''ದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಪೀಪಲ್'' (೧೯೪೭) ===ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿರುವ ಬರಹಗಳು=== * ಆಂಡ್ರಾಸನ್,ಪೌಲ್(ed). ''ಆರ್ವೆಲ್‌ ಇನ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್: 'ಆಸ್ ಐ ಪ್ಲೀಸ್' ಅಂಡ್ ಅದರ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್''. ಮೆಥ್ಯೂನ್/ಪೊಲಿಟಿಕೊ'ಸ್ ೨೦೦೬. ISBN ೦-೩೮೫-೪೯೦೬೨-೩ * ಬೌಂಡ್ಸ್, ಫಿಲಿಪ್. ''ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾಗ್ಸಿಮಮ್: ದಿ ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಅಂಡ ಕಲ್ಚರಲ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌''. ಐ.ಬಿ. ಟಾರಿಸ್. ೨೦೦೯. ISBN ೦೬೮೮೧೬೮೯೪೯ * ಬೌಕರ್,ಗೋರ್ಡನ್. ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌''. ಲಿಟ್ಟಲ್ ಬ್ರೌನ್. ೨೦೦೩. ISBN ೦-೯೭೨೧೩೪೯-೨-೧. * ಜಸಿಂತಾ ಬಡಿಕಾಮ್. ''ಎರಿಕ್‌ ಅಂಡ್ ಅಸ್''. ಫಿನ್ಲೆ ಪಬ್ಲಿಷರ್. ೨೦೦೬. ISBN ೦-೯೭೨೧೩೪೯-೨-೧. * ಕಾಟೆ, ಡೇವಿಡ್. ''ಡಾ. ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅಂಡ್ ಮಿಸ್ಟರ್.ಬ್ಲೇರ್‌'', ವೆಐಡನ್ ಫೆಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಲ್ಸನ್. ISBN ೦-೮೨೦೩-೦೩೦೮-೯ * ಕ್ರಿಕ್, ಬರ್ನಾರ್ಡ್. ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಅ ಲೈಫ್''. ಪೆಂಗ್ವಿನ್. ೧೯೮೨. ISBN ೦-೫೨೦-೦೬೨೪೯-೩ * ಫ್ಲೈನ್, ನಿಗೆಲ್. ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'' ದಿ ರೋರ್ಕ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, Inc. ೧೯೯೦. ISBN ೦-೯೪೧೨೭೦-೫೩-X. * ಹಿಚೆನ್ಸ್‌, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌. ''ವೈ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಮ್ಯಾಟರ್ಸ್''. ಮೂಲ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ೨೦೦೩. ISBN ೦-೯೭೨೧೩೪೯-೨-೧. * ಹಾಲೀಸ್, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್. ''ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಮ್ಯಾನ್ ಅಂಡ್ ಹೀಸ್ ವರ್ಕ್''. ಚಿಕಾಗೋ: ಹೆನ್ರಿ ರೆಗ್ನೆರಿ Co. ೧೯೫೬. * ಲಾರ್ಕಿನ್, ಎಮ್ಮ. ''ಸೀಕ್ರಿಟ್ ಹಿಸ್ಟ್ರೀಸ್: ಫೈಂಡಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಇನ್ ಎ ಬರ್ಮೀಸ್ ಟೀ ಶಾಪ್''. ಪೆಂಗ್ವಿನ್. ೨೦೦೫. ISBN ೧-೪೦೧೦-೮೩೧೬-೧. * ಲೀ, ರಾಬರ್ಟ್ ಎ, ''ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ಫಿಕ್ಷನ್''. ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನೊಟ್ರೆ ಡ್ಯಾಮೆ ಪ್ರೆಸ್, ೧೯೬೯. LC ೭೪-೭೫೧೫೧ * ಲೀಫ್, ರುಥ್ ಅನ್ನ್, ''ಹೋಮೇಜ್ ಟು ಓಷಿಯಾನಿಯ. '' ''ದಿ ಪ್ರಾಫೆಟಿಕ್ ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌''. ಓಹಿಒ ಸ್ಟೇಟ್ U.P. [1969] * ಮೆಯೇರ್ಸ್, ಜೆಫ್ರಿ. ''ಆರ್ವೆಲ್‌: ವಿಂಟ್ರಿ ಕನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅ ಜನರೇಷನ್''. ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ನಾರ್ಟನ್. ೨೦೦೦. ISBN ೦-೩೮೫-೪೯೦೬೨-೩ * ನ್ಯೂಸಿಂಗರ್, ಜಾನ್. ''ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್''. ಮ್ಯಾಕ್ ಮಿಲನ್. ೧೯೯೯. ISBN ೦-೯೭೨೧೩೪೯-೨-೧. *ರಾಡನ್,ಜಾನ್ (ed.) ''ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಟು ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌''. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ೨೦೦೭. ISBN ೯೭೮-೦-೫೨೧-೬೭೫೦೭-೯ * ಶೆಲ್ಡನ್, ಮೈಕೆಲ್. ''ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಅಥೋರೈಸ್ಡ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ''. ಹಾರ್ಪರ್ ಕೊಲಿನ್ಸ್. ೧೯೯೧. ISBN ೦-೫೦೦-೨೭೯೦೧-೨. * ಸ್ಮಿತ್, ಡಿ. ಅಂಡ್ ಮೊಷರ್,ಎಮ್. ''ಆರ್ವೆಲ್‌ ಫಾರ್ ಬಿಗಿನರ್ಸ್''. ೧೯೮೪. ಲಂಡನ್: ರೈಟರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರೀಡರ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕೋಪರೇಟಿವ್. * ಟೇಲರ್, ಡಿ.ಜೆ. ''ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಲೈಫ್''. ಹೆನ್ರಿ ಹಾಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪನಿ. ೨೦೦೩. ISBN ೦-೫೦೦-೨೭೯೦೧-೨. * ವೆಸ್ಟ್,ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಜೆ. ''ದಿ ಲಾರ್ಜರ್ ಇವಿಲ್ಸ್''. ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್: ಕ್ಯಾನಾನ್ ಗೇಟ್ ಪ್ರೆಸ್. ೧೯೯೨. ISBN ೦-೮೬೨೪೧-೩೮೨-೬ (ನೈನ್ಟೀನ್‌ ಎಯ್ಟಿ-ಫೋರ್‌&nbsp;– ದಿ ಟ್ರೂತ್ ಬಿಹೈಂಡ್ ದಿ ಸಟೈರ್.) * ವೆಸ್ಟ್,ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಜೆ. (ed.) ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಅರ್ಬರ್ ಹೌಸ್. ೧೯೮೪. ISBN ೦-೫೦೦-೨೭೯೦೧-೨. * ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ರೇಮಂಡ್, ''ಆರ್ವೆಲ್‌'', ಫಾಂಟನಾ/ಕೊಲಿನ್ಸ್, ೧೯೭೧ * ವುಡ್‌ಕಾಕ್‌‍, ಜಾರ್ಜ್‌. ''ದಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್''. ಲಿಟ್ಟಲ್ ಬ್ರೌನ್. ೧೯೬೬. ISBN ೧-೫೫೨೪೨-೨೨೭-೫. * [http://www.newyorker.com/archive/2005/10/31/051031crbo_books?currentPage=all ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ಮೀಟಿಂಗ್ ವಿತ್ ಡಾಸ್ ಪ್ಯಾಸಾಸ್ ಇನ್ 1937 ಬಾರ್ಸಿಲೋನ ರೆಫರೆನ್ಸ್ಡ್ ಇನ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ ಕಾಚ್, “ದಿ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್: ಹೆಮ್ಮಿಂಗ್ ವೇ, ಡಾಸ್ ಪ್ಯಾಸಾಸ್, ಅಂಡ್ ದಿ ಮರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಜೋಸ್ ರೋಬಲ್ಸ್”] ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{portal|Poetry}} * ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ * ಅನ್ ಡೆಂಕ್ * ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್ * ವ್ಲ್ಯಾಡಿಸ್ಲಾವ್ ರೆಮಾಂಟ್ *ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== {{Reflist|colwidth=30em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{Britannica|9057505}} * {{IMDb name|0000567}} * [http://www.penguin.co.uk/nf/Author/AuthorPage/0,,1000012316,00.html ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌– ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ ಅಫೀಷಿಯಲ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಫಾರ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091203200619/http://www.penguin.co.uk/nf/Author/AuthorPage/0,,1000012316,00.html |date=2009-12-03 }} *[http://www.george-orwell.org/ George Orwell.org] * [http://etext.library.adelaide.edu.au/o/orwell/george/o79e/ 'ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸೇಸ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081007033714/http://etext.library.adelaide.edu.au/o/orwell/george/o79e/ |date=2008-10-07 }} * [http://www.webenglishteacher.com/orwell.html ಲೆಸನ್ ಫ್ಲಾನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಆರ್ವೆಲ್ಸ್ ವರ್ಕ್ಸ್]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಅಟ್ ವೆಬ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಟೀಚರ್ * {{IBList |type=author|id=30|name=George Orwell}} * [http://gfdl.marxists.org.uk/archive/sedgwick/1969/xx/orwell.htm ''ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌: ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್?'' ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಪೀಟರ್ ಸೆಡ್ವಿಕ್ ರವರಿಂದ * [http://www.netcharles.com/orwell/ ದಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ವೆಬ್ ಸೋರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070916123514/http://www.netcharles.com/Orwell/ |date=2007-09-16 }}&nbsp;– ಪ್ರಬಂಧಗಳು,ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ವೆಲ್‌ ನ ಆಯ್ದ ಚಿತ್ರಗಳು. * [http://georgeorwell.t35.com/ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌-ಎರಿಕ್‌ ಆರ್ಥರ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208054524/http://georgeorwell.t35.com/ |date=2010-12-08 }}&nbsp;– ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಆಸ್ ಐ ಪ್ಲೀಸ್ ಕಾಲಮ್ಸ್, ಪದ್ಯಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಆರ್ವೆಲ್‌ ನ್ಯೂಸ್ ಫೀಡ್. * [http://orwelldiaries.wordpress.com/ ದಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಡೈರೀಸ್]: ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಇದೇ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಡೈರಿ ಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. * [http://www.oxforddnb.com/view/article/31915 ಬ್ಲೇರ್‌, ಎರಿಕ್‌ ಆರ್ಥರ್‌ (ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌) (1903–1950) ಅಟ್ ದಿ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ,] * [http://www.bbc.co.uk/archive/orwell/ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅಟ್ ದಿ BBC] * [http://www.paperstarter.com/1984.htm ಥೀಸಿಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಕೋಟ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ನಾವೆಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110420032247/http://www.paperstarter.com/1984.htm |date=2011-04-20 }} * [[wikilivres:George Orwell|ವರ್ಕ್ಸ್ ಬೈ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌]] (ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೂಸ್ವತ್ತು) * {{worldcat id|id=lccn-n79-58639}} *ಮಾರ್ಕ್ಸಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಆರ್ಚೀವ್ ನಲ್ಲಿರುವ [http://marxists.org/archive/orwell/index.htm ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಆರ್ಚೀವ್] * [http://georgeorwellnovels.com/ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌ ನಾವೆಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128130856/http://georgeorwellnovels.com/ |date=2011-01-28 }} (ಆರ್ವೆಲ್‌ ನ ವಸ್ತುವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲ) ನಲ್ಲಿ [http://georgeorwellnovels.com/journalism/a-short-outline-of-my-life-by-george-orwell/ 'ಅ ಶಾರ್ಟ್ ಔಟ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ಮೈ ಲೈಫ್' ಬೈ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430030015/http://georgeorwellnovels.com/journalism/a-short-outline-of-my-life-by-george-orwell/ |date=2011-04-30 }}. {{Wikiquote}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೦೩ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] 2mv3jaznu9j84ko82zdtn87ls3cxwwy 0 29275 1372940 1350222 2026-05-07T11:35:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372940 wikitext text/x-wiki {{Other uses|Wasteland (disambiguation){{!}}Wasteland}} [[File:The Wasteland.djvu{{!}}page=7|thumb|right|ಮುಖಪುಟ]] '''''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ''' <sup id="inlinea" class="reference">[A]</sup> ಎಂಬುದು [[ಟಿ. ಎಸ್. ಎಲಿಯಟ್]] ವಿರಚಿತ 1922ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದ 434-ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ <sup id="inlineb" class="reference">[B]</sup> ಆಧುನಿಕತಾ‌ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕವಿತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು "20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |first=Alan |last=Bennett | title=Margate's shrine to Eliot's muse |url=https://www.theguardian.com/books/2009/jul/12/ts-eliot-margate-shrine |newspaper=The Guardian |date=12 July 2009 |accessdate=1 September 2009}}</ref> ಕವಿತೆಯ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ<ref name="Favourite">[http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/poetry/article6866694.ece ''ಟೈಮ್ಸ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ'' ಯ ಲೇಖನ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌‌ 9, 2009 " ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ನಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ : TS ಎಲಿಯಟ್‌‌ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615132854/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/poetry/article6866694.ece |date=2011-06-15 }} ಪಡೆದಿದ್ದು 2010-08-08</ref> ಹೊರತಾಗಿ — ವಿಡಂಬನೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲಜ್ಞಾನ ಕೃತಿಯ ಸ್ವರೂಪಗಳ ನಡುವಿನ ರೂಪಾಂತರ ಮತ್ತು ವಕ್ತೃ/ವಿವರಣೆಗಾರ, ಸ್ಥಳ ಹಾಗೂ ಸಮಯಗಳ ಹಠಾತ್‌ ಹಾಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಅದರ ಶೋಕಾತ್ಮಕ ಆದರೆ ಭಯವುಂಟುಮಾಡುವಂತಹಾ ವ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಅಸಂಗತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ — ಈ ಕವಿತೆಯು ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಚಿತ ಒರೆಗಲ್ಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="Favourite" /> ಅದರಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪದಗುಚ್ಛಗಳಲ್ಲಿ "ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ ಈಸ್‌ ದ ಕ್ರೂಯೆಲಿಸ್ಟ್‌ ಮಂಥ್‌ " (ಅದರ ಮೊದಲ ಸಾಲು ); "ಐ ವಿಲ್‌ ಷೋ ಯು ಫಿಯರ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಫುಲ್‌ ಆಫ್‌ ಡಸ್ಟ್‌ "; ಮತ್ತು (ಅದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲು) [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಭಾಷೆಯ ಮಂತ್ರ "ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ "ಗಳು ಸೇರಿವೆ.<sup id="inlinec" class="reference">[C]</sup> ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ===ಬರವಣಿಗೆಗಳು=== ನಂತರ ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ಕವಿತೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದ ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ 1922ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಬಹುಶಃ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ವಕೀಲ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಜಾನ್‌‌ ಕ್ವಿನ್‌‌ರವರಿಗೆ 9 ಮೇ 1921ರಂದು ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ತಾನು "ಒಂದು ದೀರ್ಘವಾದ ಕವಿತೆಯು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಭಾಗಶಃ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ಅದನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಾಯಶಃ ಮುಗಿಸಲಿದ್ದೇನೆ".<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ 1988, p. 451</ref> ತಮ್ಮ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್‌‌ ಅಲ್ಡಿಂಗ್‌‌ಟನ್‌‌ ನಿರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ಕವಿತೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಕರಡನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಓದಿ ಹೇಳುವ "ಒಂದು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಚೀಚೆಯ ಅವಧಿಯ" ಮುನ್ನಾ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಸ್ಮಶಾನವೊಂದರ ಮುಂದೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾ ಅವರು ಥಾಮಸ್‌ ಗ್ರೇಯವರು ''ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ಸಮಾಧಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಬರೆದ ಶೋಕಗೀತೆ'' ಯೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಡಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: " ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಅಷ್ಟೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರೇಯವರಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಓರ್ವ ಸಮಕಾಲೀನ ಕವಿಯು ಅಂತಹುದೇ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತನಗೆ ಗಳಿಸಿಕೊಡಬಲ್ಲಂತಹಾ ಅಂತಹಾ ಒಂದು ಕವಿತೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕುಶಲತೆಗಳನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆಯಬಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನನಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯೆನಿಸಿತು."<ref>ಅಲ್ಡಿಂಗ್‌ಟನ್‌ p. 261</ref> ನರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾಧಿಯ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದ ನಂತರ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಲಾದುದರಿಂದ, ಅವರು ತಾವು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ರಜೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಗುಜರಾಯಿಸಿದ್ದರು ; ಅವರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣವು "ನರದೌರ್ಬಲ್ಯ " ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು". ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲನೆಯ ಪತ್ನಿ, ವಿವಿಯೆನ್ನೆ ಹೇಯ್‌-ವುಡ್‌‌ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು, ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಹಾಗೂ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರ್ಗೇಟ್‌ ಎಂಬ ಕರಾವಳಿಯ ವಿಹಾರಧಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಎಲಿಯಟ್‌‌ ಕವಿತೆಯೊಂದರ ಕೃತಿರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತರಾದರು ಹಾಗೂ ಲಂಡನ್‌‌ಗೆ ಅಲ್ಪಕಾಲಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ಎಲಿಯಟ್‌‌ ದಂಪತಿಗಳು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌]]ಗೆ ತೆರಳಿ ನವೆಂಬರ್‌‌ 1921ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪೌಂಡ್‌‌ರ ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬಹುಶಃ ಅದರ ಆದಿಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌‌ರವರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಒಟ್ಟೋಲೈನ್‌ ಮಾರ್ರೆಲ್‌‌ರಿಂದ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದ ರೋಜರ್‌ ವಿಟ್ಟೋಜ್‌‌ ರವರಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲೆಂಡ್‌]]ನ ಲಾಸನ್ನೇಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದರು ; ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೊರಗಿರುವ ಆರೋಗ್ಯಧಾಮದಲ್ಲಿ ವಿವಿಯೆನ್ನರು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಲಾಸನ್ನೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಈ ಕವಿತೆಯ 19-ಪುಟಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ 1971 p. xxii</ref> ಜನವರಿ 1922ರ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಾಸನ್ನೇಯಿಂದ ಮರಳಿದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೌಂಡ್‌‌ರು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು ಹಾಗೂ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಕವಿತೆಯನ್ನೇ ಪೌಂಡ್‌‌ರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ===ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಕರಡುಗಳು=== ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಕವಿತೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಕರಡುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌‌ 1922ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್‌‌ ಕ್ವಿನ್‌‌ರಿಗೆ ಕಳಿಸಿದರು ; ಅವುಗಳು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ವಿನ್‌‌ರವರಿಗೆ ಜನವರಿ 1923ರಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದವು.<sup id="inlined" class="reference">[D]</sup> ಕ್ವಿನ್‌‌ರ ಮರಣಾನಂತರ ಅವುಗಳ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವವನ್ನು ಆತನ ಸಹೋದರಿ ಜ್ಯೂಲಿಯಾ ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌ರು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ವರ್ಷಗಳುರುಳಿದ ನಂತರ 1950ರ ದಶಕದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ Mrs ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌ರ ಪುತ್ರಿ, ಮೇರಿ ಕಾನ್ರಾಯ್‌‌ರು ತಮ್ಮ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಂಡರು. 1958ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಅವನ್ನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಕರಡುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಅವು ಎಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕವಿಯ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಹಾಗೂ ವಿಧವೆ ವ್ಯಾಲೆರೀ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರವರಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 1968ರವರೆಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ 1971 p. xxix</ref> 1971ರಲ್ಲಿ ಫೇಬರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫೇಬರ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೂಲ ಕರಡುಪ್ರತಿಗಳ "ಫ್ಯಾಸಿಮಿಲಿ/ಯಥಾಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಲೇಖ"ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು ವ್ಯಾಲೆರೀ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪೌಂಡ್‌‌ ಸಂಪಾದಕೀಯದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕವಿತೆಯು ಆ ಫ್ಯಾಸಿಮಿಲಿ/ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌/ಯಥಾಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ===ಪರಿಷ್ಕರಣೆ=== ಕವಿತೆಯ ಕರಡುಗಳು ಅದು ಮೂಲತಃ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಕಟಿತ ಆವೃತ್ತಿಯ ಬಹುತೇಕ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವತಃ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರೂ ಕೂಡಾ ದೊಡ್ಡದಾದ ಖಂಡಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದರೂ [[ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌]]ರು ಸೂಚಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೇ ಇದರಲ್ಲಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕವಿತೆಯ ಈಗಿನ ಜನಪ್ರಿಯ —'ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ ಈಸ್‌ ದ ಕ್ರೂಯೆಲೆಸ್ಟ್‌ ಮಂಥ್‌, ಬ್ರೀಡಿಂಗ್‌ / ಲಿಲಾಕ್ಸ್‌ ಔಟ್‌ ಆಫ್‌‌ ದ ಡೆಡ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌,...'— ಎಂಬ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಲುಗಳು ಬೆರಳಚ್ಚು ಪ್ರತಿಯ ಎರಡನೇ ಪುಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೆರಳಚ್ಛು ಪ್ರತಿಯ ಮೊದಲ ಪುಟವು ಎರಡನೆಯ ವಿಭಾಗದ ''ಎ ಗೇಮ್‌ ಆಫ್‌ [[ಚದುರಂಗ (ಆಟ)|ಚೆಸ್‌‌]]'' ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಮತ್ತೆ ಕಾಣುವ ಬೀದಿ ಧ್ವನಿಯ ರೂಪದ 54 ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸ್ವತಃ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರೇ ಈ ಪುಟವನ್ನು ಸೀಸದ ಕಡ್ಡಿಯ/ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ನ ತೆಳುವಾದ ಗೆರೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದು ಹಾಕಿದ ಹಾಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ತರಹದ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಮಾಡಿರಬಹುದಾದ ಅಂತಹುದೇ ಸರಿಪಡಿಕೆಗಳ ಹಲವು ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಯೆನ್‌ರು ನೀಡಿದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಾದರೂ, ಬಹು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸೂಚನೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪೌಂಡ್‌‌ ಅವರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಈ ಕವಿತೆಗೆ ಹಲವು ಹೊಡೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರು. 'ದ ಟೈಪಿಸ್ಟ್‌ ಹೋಮ್‌ ಅಟ್‌ ಟೀಟೈಮ್‌ ' ವಿಭಾಗವು ಮೂಲತಃ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಯಾಂಬಿಕ್‌ ಪಂಚಗಣಿ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಚೌಪದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ''ಎಬಿಎಬಿ/ಅಬಾಬ್‌'' ನ ಪ್ರಾಸಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ ರ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಗ್ರೇಯವರ ''ಶೋಕರೂಪಿ [[ಎಲೆಜಿ]] ಕೃತಿ'' ಯದ್ದೇ ರೂಪ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಕರಡಿನ ಈ ಭಾಗದ ಬಗೆಗಿನ ಪೌಂಡ್‌‌ರ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಈ ರೀತಿಯಿತ್ತು "ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಮಾಣದ ಚರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚರಣವು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲ". ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು-ಸಾಲುಗಳ ಚರಣಗಳ ನಿಯಮಿತತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಾಯಿತು. ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ 'ದ ಫೈರ್‌ ಸರ್ಮನ್‌‌ 'ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ವೀರ ದ್ವಿಪದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೀರ್ಘವಾದ ವಿಭಾಗವಿದ್ದು, ಇದು ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್‌ ಪೋಪ್‌‌'ರ ''ದ ರೇಪ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಲಾಕ್‌'' ಕೃತಿಯ ಅನುಕರಣೆಯಂತಿದೆ. ಇದು ಓರ್ವ ಮಹಿಳೆ ಫ್ರೆಸ್ಕಾಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿತ್ತು (ಹಿಂದಿನ ಕವಿತೆಯಾದ "ಜೆರಾನ್ಷನ್‌‌ "ನಲ್ಲಿ ಈ ಪಾತ್ರವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು). ರಿಚರ್ಡ್‌ ಎಲ್ಲ್‌‌ಮನ್‌‌ರು ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಹಾಗೆ, "ಪೋಪ್‌ರ ಬೆಲಿಂಡಾಳ ಹಾಗೆ ಆಕೆಯ ವೇಷಭೂಷಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗದೇ, ಫ್ರೆಸ್ಕಾಳು ಜಾಯ್ಸ್‌ರ ಬ್ಲೂಮ್‌ಳ ಹಾಗೆ ಕೆಲಸವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದ್ದಳು." ಅದರ ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿದ್ದವು: :ಲೀವಿಂಗ್‌ ದ ಬಬ್ಲಿಂಗ್‌ ಬೆವೆರೇಜ್‌ ಟು ಕೂಲ್‌, :ಫ್ರೆಸ್ಕಾ ಸ್ಲಿಪ್ಸ್‌ ಸಾಫ್ಟ್‌ಲಿ ಟು ದ ನೀಡ್‌ಫುಲ್‌ ಸ್ಟೂಲ್‌, :ವೇರ್‌ ದ ಪಾಥೆಟಿಕ್ ಟೇಲ್‌ ಆಫ್‌ ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್‌‌ :ಈಸಸ್‌ ಹರ್‌ ಲೇಬರ್‌ ಟಿಲ್‌ ದ ಡೀಡ್‌ ಈಸ್‌ ಡನ್‌... ಎಲ್ಲ್‌‌ಮನ್‌‌‌ ಹೀಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಸುತ್ತಾರೆ " ಪೋಪ್‌‌‌ರು ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಚಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಹಾಗೂ ಜಾಯ್ಸ್‌/ಜಾಯ್ಸೆರು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನೇ ಮತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೌಂಡ್‌‌ರವರು ಎಲಿಯಟ್‌‌ರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು.." ಐದು ವಿಭಾಗಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಪೌಂಡ್‌‌ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದರು. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು 'ಡಿರ್ಗೆ/ಡರ್ಜ್‌' ಎಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೀಗೆ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ :ಫುಲ್‌ ಫೇಥಮ್‌ ಫೈವ್‌ ಯುವರ್‌ ಬ್ಲೇಯ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ ಲೈಸ್<sup id="inlinei" class="reference">[I]</sup> :ಅಂಡರ್‌ ದ ಫ್ಲಾಟ್‌ಫಿಶ್‌ ಅಂಡ್‌ ದ ಸ್ಕ್ವಿಡ್ಸ್. :ಗ್ರೇವ್‌‌‌'ಸ್‌ ಡಿಸೀಸ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಡೆಡ್‌ ಜ್ಯೂ'ಸ್‌ ಐಸ್‌ :ವೇರ್‌ ದ ಕ್ರ್ಯಾಬ್ಸ್‌ ಹ್ಯಾವ್‌ ಈಟ್‌ ದ ಲಿಡ್ಸ್‌ :::... ಎಲಿಯಟ್‌‌ ರ ಪತ್ನಿ ವಿವಿಯೆನ್‌ರ ಕೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ''ಎ ಗೇಮ್‌ ಆಫ್‌ ಚೆಸ್‌‌'' ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಚರಣವನ್ನು ಕವಿತೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು : "ಅಂಡ್‌ ವಿ ಷಲ್‌ ಪ್ಲೇ ಎ ಗೇಮ್‌ ಆಫ್‌ ಚೆಸ್‌/ದ ಐವರಿ ಮೆನ್‌ ಮೇಕ್‌ ಕಂಪೆನಿ ಬಿಟ್ವೀನ್‌ ಅಸ್‌ / ಪ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್‌ ಲಿಡ್‌ಲೆಸ್‌ ಐಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ವೇಯ್ಟಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌ ಎ ನಾಕ್‌ ಅಪಾನ್‌ ದ ಡೋರ್‌ ". ಈ ವಿಭಾಗವು ಸುವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದುದರಿಂದ ಈ ಸಾಲುಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಆಕೆಗೆ ಅನಿಸಿರಲಿಕ್ಕೂ ಸಾಕು. ಆದಾಗ್ಯೂ "ಐವರಿ ಮೆನ್‌" ಸಾಲು ಎಲಿಯಟ್‌‌ ರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಮಹತ್ವದ ಯಾವುದೋ ವಿಚಾರವಿರಬಹುದು: 1960ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಯೆನ್‌ರ ಸಾವಿನ ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಆತ ಈ ಸಾಲನ್ನು ಲಂಡನ್‌‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಾರಲಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=October 2010}} ಎಲಿಯಟ್‌‌ರಿಗೆ ಕವಿತೆಯ "ಹುಟ್ಟನ್ನು/ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬವನ್ನು" ಆಚರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1921ರ ಕೊನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಪೌಂಡ್‌‌ರು "ಸೇಜ್‌ ಹಾ/ಹೊಮ್ಮೆ " ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ 48 ಸಾಲುಗಳ ಪೋಲಿ/ಅಶ್ಲೀಲ ಕವಿತೆಯೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲಿಯಟ್‌‌ರನ್ನು ಕವಿತೆಯ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೂಲಗಿತ್ತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ 1988 pp. 498-9</ref> ಅದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಚರಣಗಳು ಹೀಗಿದ್ದವು : :E. P. ಹೋಪ್‌ಲೆಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅನ್‌ಹೆಲ್ಪ್‌ಡ್‌ :ಎಂಥ್ರೋನ್‌ಡ್‌ ಇನ್‌ ದ ಮಾರ್ಮೋರಿಯನ್ ಸ್ಕೈಸ್‌ :ಹಿಸ್‌ ವರ್ಸ್‌ ಒಮಿಟ್ಸ್‌ ರಿಯಾಲಿಟೀಸ್‌, :ಏಂಜೆಲಿಕ್‌ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಮದರ್‌ ಆಫ್‌ ಪರ್ಲ್‌ :ರೀಟಚ್‌‌ ದ ಸ್ಟ್ರಾಪ್ಪಿಂಗ್‌ ಸರ್ವೆಂಟ್‌ ಗರ್ಲ್‌, ::::::... :ಬಾಲ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬಾಲ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬಾಲ್ಸ್‌ ಎಗೇನ್‌ :ಕೆನ್‌ ನಾಟ್‌ ಟಚ್‌ ಹಿಸ್‌ ಫೆಲ್ಲೋ ಮೆನ್. :ಹಿಸ್‌ ಫೋಮಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಬಂಡೆಂಟ್‌ ಕ್ರೀಮ್‌ :ಹ್ಯಾಸ್‌ ಕೋಟೆಡ್‌ ಹಿಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್. ದ ಕೋಟ್‌ ಆಫ್‌ ಡ ಡ್ರೀಮ್‌; :ಆರ್‌ ಸೇ ದಟ್‌ ದ ಅಪ್‌ಜಟ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಪರ್ಮ್‌ :ಹ್ಯಾಸ್‌ ರೆಂಡರ್ಡ್‌ ಹಿಸ್‌ ಸೆನ್ಸ್‌ ಪಾಚಿಡರ್ಮ್. ==ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಇತಿಹಾಸ== ಕೃತಿಯ ಸಂಪಾದನೆಯು ಇನ್ನೂ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಓರ್ವ ಪ್ರಕಾಶಕರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡರು.<sup id="inlinee" class="reference">[E]</sup> ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ಬೋನಿ ಅಂಡ್‌ ಲೈವ್‌ರೈಟ್‌‌ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೊರೇಸ್‌ ಲೈವ್‌ರೈಟ್‌‌ರು ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌‌ರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಭೇಟಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು. 3 ಜನವರಿ 1922ರಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಭೋಜನದೊಂದಿಗಿನ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪೌಂಡ್‌‌, ಜೇಮ್ಸ್‌ ಜಾಯ್ಸ್‌/ಜಾಯ್ಸೆ (''ಯುಲಿಸಿಸ್‌'' ) ಮತ್ತು ಎಲಿಯಟ್‌‌ರವರುಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನಿಟ್ಟರು. ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಕವಿತೆಗಳ ಪುಸ್ತಕದ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು 15%ರಷ್ಟು ಸಂಭಾವನೆ/ರಾಜಧನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು.<ref>ಪುಸ್ತಕದ ರಾಯಧನ ವ್ಯವಹಾರ: ರೈನೆ, p. 77</ref> ತನ್ನ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಚಕವೃಂದವನ್ನು ತಲುಪಲು ಎಲಿಯಟ್‌‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು. ''ದ ಡಯಲ್‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ<ref>[http://world.std.com/~raparker/exploring/tseliot/works/london-letters/index.html T. S. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ "ಲಂಡನ್‌‌ ಲೆಟರ್ಸ್‌ " ಟು ''ದ ಡಯಲ್‌‌'' ], ವೀಕ್ಷಣೆ 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008.</ref> ಲಂಡನ್‌‌ನ ಬಾತ್ಮೀದಾರರಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹ-ಮಾಲೀಕ ಹಾಗೂ ಸಹ-ಸಂಪಾದಕ ಸ್ಕೋಫೀಲ್ಡ್‌‌ ಥಾಯರ್‌ರ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ದ ''ಡಯಲ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಆದರ್ಶ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ದ ''ಡಯಲ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಕವಿತೆಗೆ (ಅದರ ಮಾನಕ ದರಕ್ಕಿಂತ 25% ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತ) $150ರಷ್ಟು (£34)<ref>1922ರಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪೌಂಡ್‌ಗೆ US ಡಾಲರ್‌ಗಳ ವಿನಿಮಯ ಬೆಲೆ : ಆಫೀಸರ್‌</ref> ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರೂ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಶ್ರಮದಿಂದ ಮೂಡಿದ ಕೃತಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯೇ ಎಂದು ಎಲಿಯಟ್‌‌ ನೊಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದ ಮತ್ತೋರ್ವ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಭಾರೀ ಮೊತ್ತದ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದುದು ತಿಳಿದುಬಂದುದಾಗಿತ್ತು.<ref>ಡಯಲ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪ : ರೈನೆ, p. 78.</ref> ದ ''ಡಯಲ್‌‌'' ನೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯವಹಾರವು (ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ ಇತರೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ''ಲಿಟಲ್‌‌ ರಿವ್ಯೂ'' ಮತ್ತು ''ವ್ಯಾನಿಟಿ ಫೇರ್‌‌ '' ಸೇರಿದ್ದವು) ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ತಪ್ಪಿಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿತ್ತು ಆದರೆ ಪೌಂಡ್‌‌ರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರವೊಂದು ಕುದುರಿತು, ಅದರ ಪ್ರಕಾರ $150 ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರಿಗೆ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಗಾಗಿ ದ ''ಡಯಲ್‌‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಎರಡನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ $2,000ಗಳ (£450) ಮೊತ್ತವೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>[http://world.std.com/~raparker/exploring/tseliot/reviews/the_dial_award_announcement_1922.html ಎಲಿಯಟ್‌‌ರಿಗೆ ''ದ ಡಯಲ್‌‌ '' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದುದು], ವೀಕ್ಷಣೆ 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008</ref> ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ (ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಕೀಲ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳ ಪೋಷಕ ಜಾನ್‌‌ ಕ್ವಿನ್‌‌ರೊಂದಿಗೆ ) ಬೋನಿ ಅಂಡ್‌ ಲೈವ್‌ರೈಟ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ''ದ ಡಯಲ್‌‌'' ನೊಂದಿಗೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು, ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು USನಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲಿಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಲಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೋನಿ ಅಂಡ್‌ ಲೈವ್‌ರೈಟ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ರಿಯಾಯಿತಿ ಬೆಲೆಗೆ ಪುಸ್ತಕದ 350 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>ಡಯಲ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು : ರೈನೆ, p. 86. ಇದರಿಂದಾಗಿ ''ದ ಡಯಲ್‌‌'' ಗೆ $315ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚವಾಯಿತು ಎಂದು ರೈನೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.</ref> ಬೋನಿ ಅಂಡ್‌/ಮತ್ತು ಲೈವ್‌ರೈಟ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದ ''ಡಯಲ್‌‌ '''ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಎಲಿಯಟ್‌‌ರಿಗೆ ದೊರೆತಿರುವುದರ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಮಾರಾಟಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಚಾರದ ವಸ್ತು''' '' ವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕವಿತೆಯು ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಲೇಖಕರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದೇ UKನಲ್ಲಿ ''ದ ಕ್ರಿಟೇರಿಯನ್‌'' ಎಂಬ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಪರ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಪ್ರಥಮ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌‌ 1922) ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. USನಲ್ಲಿನ ಈ ಕವಿತೆಯ ಮೊದಲ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ''ದ ಡಯಲ್‌‌ '' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ (ವಾಸ್ತವವವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌‌ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು) ನವೆಂಬರ್‌‌ 1922ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಾಗಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1922ರಲ್ಲಿ, ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು USನಲ್ಲಿ ಬೋನಿ ಅಂಡ್‌ ಲೈವ್‌ರೈಟ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಇದು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1923ರಲ್ಲಿ, ಹೋಗಾರ್ಥ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಎಂಬ ಎಲಿಯಟ್‌‌ ರ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್‌‌ ಮತ್ತು ವಿರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್‌‌‌ರವರುಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಖಾಸಗಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯವೊಂದು, ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ನ ಮೊತ್ತಮೊದಲ UK ಪುಸ್ತಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು 450 ಪ್ರತಿಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿತು, ವಿರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್‌‌‌ರು ಕೈಗಳಿಂದ ಇದರ ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' (ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಇತರೆ ಕವಿತೆ ಮತ್ತು ಗದ್ಯಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ) ಕೃತಿಯ ಪ್ರಕಟಣಾ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಡೊನಾಲ್ಡ್‌‌ ಗ್ಯಾಲ್ಲಪ್‌‌ರು ದಾಖಲಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಗ್ಯಾಲಪ್‌ 1969 pp. 29-31, 208</ref> ಲ್ಲಾಯ್ಡ್‌ಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌ನಲ್ಲಿನ 1922ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ £500 ($2,215)<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ 1922ರ ವೇತನ : ಗಾರ್ಡನ್‌ 2000 p. 165</ref> ರಷ್ಟು ಇದ್ದ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ವೇತನವನ್ನು ದ ''ಡಯಲ್‌‌'' , ಬೋನಿ ಅಂಡ್‌ ಲೈವ್‌ರೈಟ್‌‌ ಮತ್ತು ಹೋಗಾರ್ಥ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ನಂತರ ಸರಿಸುಮಾರು £630 ($2,800)ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಕವಿತೆಯಿಂದ ಬಂದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ : ರೈನೆ, p. 100</ref><sup id="inlinef" class="reference">[F]</sup> ==ಶೀರ್ಷಿಕೆ== ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಮೂಲತಃ ಈ ಕವಿತೆಗೆ ''ಹಿ ಡೂ ದ ಪೊಲೀಸ್‌ ಇನ್‌ ಡಿಫರೆಂಟ್‌ ವಾಯ್ಸಸ್‌‌'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನಿಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ 1971 p. 4</ref> ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಮರಳಿ ತಂದ ಕವಿತೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಯ ಮೊದಲ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾದ —'ದ ಬ್ಯೂರಿಯಲ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಡೆಡ್‌‌ ' ಮತ್ತು 'ಎ ಗೇಮ್‌ ಆಫ್‌ ಚೆಸ್‌‌ 'ಗಳು — ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ವಿಚಿತ್ರದ ಪದಪುಂಜವನ್ನು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌ ಡಿಕನ್ಸ್‌‌ರ ಕಾದಂಬರಿ ''ಅವರ್‌ ಮ್ಯೂಚ್ಯುಯಲ್‌ ಫ್ರೆಂಡ್‌‌'' ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ವಿಧವೆ ಬೆಟ್ಟಿ ಹಿಜ್ಡೆನ್‌ಳು ಅನಾಥನಾದ ಹಾಗೂ ತಾನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಮಗ ಸ್ಲಾಪ್ಪಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆನ್ನುತ್ತಾಳೆ : "ಯು ಮೈಟ್‌ನಾಟ್‌ ಥಿಂಕ್‌ ಇಟ್‌, ಬಟ್‌ ಸ್ಲಾಪ್ಪಿ ಈಸ್‌ ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ರೀಡರ್‌ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ಪೇಪರ್‌‌. ಹಿ ಡೂ ದ ಪೊಲೀಸ್‌ ಇನ್‌ ಡಿಫರೆಂಟ್‌ ವಾಯ್ಸಸ್‌‌." ಇದು ಓದುಗರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಧ್ವನಿಗಳಿದ್ದರೂ (ಕಥಾನಿರೂಪಕರು), ಕೆಲವರು ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ ಅವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಒಂದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದುದರಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡುದೇನಿರಬಹುದೆಂದರೆ ಟಿರೇಸಿಯಾಸ್‌ ಬಗೆಗಿನ ತನ್ನ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸಮಾನತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಎಲಿಯಟ್‌‌ ಮತ್ತೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದದ್ದಿರಬಹುದು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ಆಗಿತ್ತು. ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೆ ಕಾರಣ ಅಂತಿಮ ಪಾನಪಾತ್ರೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಜೆಸ್ಸೀ L. ವೆಸ್ಟನ್‌‌ರ ಪುಸ್ತಕ ''ಫ್ರಮ್‌ ರಿಚ್ಯುಯಲ್‌ ಟು ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಸೂಚ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖವು ಮಹಾರಾಜ ಫಿಷರ್‌ನ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ತದನಂತರದ ಆತನ ಭೂಮಿಗಳು ಬರಡುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಹಾರಾಜನನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ಆತನ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಫಲವತ್ತಾಗಿಸಲು ಅಂತಿಮ ಪಾನಪಾತ್ರೆಯ ಅನ್ವೇಷಕ ಹೀಗೆಂದು ಕೇಳಲೇಬೇಕಿತ್ತು "ನಿನ್ನನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿರುವುದೇನು?" ಕವಿತೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ತಪ್ಪಾಗಿ "ವೇಸ್ಟ್‌‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ " (ವೆಸ್ಟನ್‌ ಬಳಸಿದ ಹಾಗೆ ) ಅಥವಾ "ವೇಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌" ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಕ ಗುಣವಾಚಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌‌ರಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು "ದ" ಇಂದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿನೀತವಾಗಿಯೇ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ 1988 p. 567.</ref> ==ರಚನೆ== [[File:TheWasteLandEpigraph.jpg|thumb|250px|right|ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಹಾಗೂ ಅರ್ಪಣೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಬಳಸಿದ್ದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ : ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಗ್ರೀಕ್‌, ಆಂಗ್ಲ ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಗಳು.]] ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕವಿತೆಗಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಪೆಟ್ರಾನಿಯಸ್‌ನ ''ಸಟೈರಿಕಾನ್‌ನ'' [[ಲ್ಯಾಟಿನ್|ಲ್ಯಾಟಿನ್‌]] ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್‌ ಶಿಲಾಶಾಸನವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಆಂಗ್ಲ]]ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು : "ಐ ಸಾ ವಿತ್‌ ಮೈ ಓನ್‌ ಐಸ್‌ ದ ಸಿಬಿಲ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ಯುಮೇ ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್‌ ಇನ್ ಎ ಜಾರ್‌, ಅಂಡ್‌ ವೆನ್‌ ದ ಬಾಯ್ಸ್‌ ಸೆಡ್‌ ಟು ಹರ್‌, ''ಸಿಬಿಲ್‌, ವಾಟ್‌ ಡೂ ಯೂ ವಾಂಟ್‌'' ?([[ಆಂಗ್ಲ|ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು : "ನಾನು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಾರೆ ಕ್ಯುಮೇನ ಕೊರವಂಜಿಯನ್ನು ಜಾಡಿಯಲ್ಲಿ ನೇತಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆ, ಬಾಲಕರು ಆಕೆಗೆ ''ಕೊರವಂಜಿಯೇ ನಿನಗೇನು ಬೇಕು?'' ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ) ಷೀ ರಿಪ್ಲೈಡ್‌ ''ಐ ವಾಂಟ್‌ ಟು ಡೈ'' (ಅವಳೆಂದಳು ''ನಾನು ಸಾಯಲಿಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ'' )." ಶಿಲಾಶಾಸನದ ನಂತರ ಒಂದು ಅರ್ಪಣೆಯ ಪುಟವಿದೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೀಗಿದೆ (1925ರ ಮರುಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ) " ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌‌ ರಿಗೆ: ''il miglior fabbro'' " ಇಲ್ಲಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಡಾಂಟೆಯ ''ಪರ್ಗಟಾರಿಯೋ'' ದ, ''ದ ಡಿವೈನ್‌ ಕಾಮಿಡಿ'' ಕೃತಿಯ ಎರಡನೇ ಗೀತಮಾಲೆ ಕ್ಯಾಂಟೋ XXVIನ 117ನೆಯ ಸಾಲನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಡಾಂಟೆಯು ಚಾರಣಕವಿ ಅರ್ನಾಟ್‌ ಡೇನಿಯಲ್‌ನನ್ನು "ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲೋಹಕಾರ " ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪೌಂಡ್‌‌ನ ಆತನೇ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕರಕುಶಲಗಾರ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಪದಪುಜವನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿರುವ ಆತನ ''ದ ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ರೊಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' (1910) ಕೃತಿಯ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."<ref>ಪೌಂಡ್‌ 2005 p. 33</ref> ಪೌಂಡ್‌‌ರವರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ಕವಿತೆಯ 1922ರ ಬೋನಿ &amp; ಲೈವ್‌ರೈಟ್‌‌ ಪೇಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಶಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಬರೆದಿದ್ದರು; ಇದನ್ನು ತದನಂತರ ಭವಿಷ್ಯದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್‌ 1990 p. 309</ref> ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ಕೃತಿಯ ಐದು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕೆಳಕಂಡ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ: #ದ ಬ್ಯೂರಿಯಲ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಡೆಡ್‌‌ #ಎ ಗೇಮ್‌ ಆಫ್‌ ಚೆಸ್‌‌ #ದ ಫೈರ್‌ ಸರ್ಮನ್‌‌ #ಡೆತ್‌ ಬೈ ವಾಟರ್‌‌ #ವಾಟ್‌ ದ ಥಂಡರ್‌ ಸೆಡ್‌ ಕವಿತೆಯ ಪಠ್ಯದ ನಂತರ, ಆತನು ಬಳಸಿರುವ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರಗಳು, ಆಧಾರಲೇಖಗಳು ಹಾಗೂ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಹಲವು ಪುಟಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಲ್ಲವು, ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಾದಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವಂತಿದ್ದು, ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಾಕ್ಯವೃಂದಗಳಿಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡದೇ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇರುವ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಾಶಕರು ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುಸ್ತಕವನ್ನಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾಗಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಕೋರಿಕೊಂಡ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<sup id="inlineg" class="reference">[G]</sup> ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ಅನ್ನು ಮೂಲತಃ ಬಿಡಿ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನಾಗಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರೋ ಅಥವಾ (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಕೋರಿ ಪೌಂಡ್‌‌ರವರ ಬಳಿಗೆ ಕಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ಐದು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದೇ ಕವಿತೆಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರೋ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂದೇಹಗಳಿವೆ. ==ಶೈಲಿ== ನಾಟಕೀಯ ಸ್ವಗತದ ನಿರೂಪಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕೃತಿಯ ಶೈಲಿಯು ಭಾಗಶಃ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಈ ಆಸಕ್ತಿಯು ಕನಿಷ್ಟ ''J. ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್‌ ಪ್ರುಫ್ರಾಕ್‌ರ ದ ಲವ್‌ ಸಾಂಗ್‌'' ನ ಅವಧಿಯಷ್ಟಾದರೂ ಹಿಂದಿನದಾಗಿದೆ. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಡೇವ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪರ್‌ ಮತ್ತು ಜೀನ್‌ ಬಕ್‌ರ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಝೇಗ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ಫಾಲ್ಲಿಸ್‌ ರಚಿತ ಗೀತೆ ''ದ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪೆಹೆರಿಯನ್‌ ರ್ರ್ಯಾಗ್‌‌'' ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ ಸಂಗೀತ ಕಲಾಮಂದಿರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನೆಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ವರೂಪದ ಈ ಸೊಗಡಿನ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಕವಿತೆಯೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಸುವುದನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿದ್ದರು.<ref name="CJ_Ackerly_Stamper">{{cite book |last= Ackerley |first= C J |title= T S Eliot: 'The Love Song of J. Alfred Prufrock' and 'The Waste Land' |publisher= Humanities-Ebooks |year= 2007 |isbn= 978-1-84760-015-8}}</ref> ಕೃತಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಷಯವಸ್ತುವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ಫ್ಯೂಗ್‌ ಸಂಗೀತಕೃತಿಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇದು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ{{Citation needed|date=February 2007}}. ಒಂದು ಅಳವಡಿತ ವೈಖರಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅದರ ರೀತಿ, ವಿವಿಧ ವಾಣಿ/ಧ್ವನಿಗಳ ನಡುವೆ ಅದು ಸಂಚರಿಸುವ ಬಗೆ ಹಾಗೂ ಅದು ಮಾಡುವ ವಿದೇಶೀ ಭಾಷೆಗಳ ಪದಪುಂಜಗಳ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಹುಶಃ ಕವಿತೆಯ ಅಸಂಬದ್ಧ ಸ್ವರೂಪವು ಈ ಕವಿತೆಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಸೂಚಕ ಶೈಲಿಯಾಗಿದೆ. ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾದುದೆಂದರೆ, ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ಕವಿತೆಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜಸ್‌ ತನ್ನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮಾತ್ರಾಸೂಚಕ ನವ-ಮಿಲ್ಟನ್‌ ಸದೃಶ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾದ, 'ಪೂರ್‌ ಪಾಲ್‌' ಎಂಬ ಕವಿತೆಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಈ ಕೃತಿಯೂ ಕೂಡಾ ವಿವಿಧ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಮೂಲಗಳು== ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಉದ್ಧರಿಸುವ ಮೂಲಗಳು ಅಥವಾ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಈ ಕೆಳಕಂಡವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ : ಹೋಮರ್‌, ಸೋಫೋಕ್ಲೆ/ಕ್ಲಿಸ್‌, ಪೆಟ್ರಾನಿಯಸ್‌, ವಿರ್ಜಿಲ್‌, ಒವಿಡ್‌<ref>[http://www.leidykla.vu.lt/fileadmin/Literatura/51_3/98-108.pdf ಡರ್ಕ್‌ ವೇಯ್ಡ್‌ಮನ್‌ : ''ಅಂಡ್‌ ಐ ಟಿರೆಸಿಯಾಸ್‌ ಹ್ಯಾವ್‌ ಫೋರ್‌ಸಫರ್‌ಡ್‌ ಆಲ್‌....'' ]. : ''LITERATURA'' ನಲ್ಲಿ 51 (3), 2009, S. 98-108.</ref>, ಹಿಪ್ಪೋದ ಸಂತ ಅಗಸ್ಟೀನ್‌, ಡಾಂಟೆ ಅಲಿಘಿಯ್ರಿ, [[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್|ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌‌‌]], ಎಡ್ಮಂಡ್‌ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್‌‌‌, ಗೆರಾರ್ಡ್‌ ಡೆ ನರ್ವಾಲ್‌, ಥಾಮಸ್‌ ಕಿಡ್‌, ಜಾಫ್ರೆ ಛಾಸರ್‌, ಥಾಮಸ್‌ ಮಿಡಲ್‌ಟನ್‌, ಜಾನ್‌ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್‌, ಜೋಸೆಫ್‌ ಕಾನ್ರಾಡ್‌, ಜಾನ್‌ ಮಿಲ್ಟನ್‌, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಮಾರ್ವೆಲ್‌, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಬಾಡೆಲೈರ್‌, ರಿಚರ್ಡ್‌ ವಾಗ್ನರ್‌, [[ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಮಿತ್, ಆಲಿವರ್|ಆಲಿವರ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಮಿತ್‌]], ಹರ್ಮನ್‌‌ ಹೆಸ್ಸೆ, ಆಲ್ಡೌಸ್‌ ಹಕ್‌ಸ್ಲೇ, ಪಾಲ್‌ ವರ್ಲೈನ್‌, ವಾಲ್ಟ್‌ ವಿಟ್‌ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಮ್‌ ಸ್ಟೋಕರ್. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು [[ಬೈಬಲ್|ಬೈಬಲ್‌‌]], ಚರ್ಚ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸ್ತೋತ್ರಪಾಠಗಳ ಪುಸ್ತಕ, ಹಿಂದೂಗಳ [[ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್|ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್ತು]] ಹಾಗೂ [[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ|ಬುದ್ಧ]]ನ ''ಅಗ್ನಿ ಧರ್ಮಬೋಧೆ'' ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೃತಿಗಳ ಹಾಗೂ ಸರ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಫ್ರೇಜರ್‌ರ ''ದ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಭಾಫ್‌/ಬೌ'' ಮತ್ತು ಜೆಸ್ಸೀ ವೆಸ್ಟನ್‌‌ರ ''ಫ್ರಮ್‌ ರಿಚ್ಯುಯಲ್‌ ಟು ರೋಮ್ಯಾನ್ಸ್‌'' (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಪುರಾಣಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ವೆಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಆಶಯದ ಅಧ್ಯಯನ)ನಂತಹಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲ ಮುಖ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ "ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಕವಿತೆಯ ಆನುಷಂಗಿಕ ಪ್ರತಿಮಾಪಂಥದ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಳಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಿಸ್‌ ಜೆಸ್ಸೀ L ವೆಸ್ಟನ್‌ರು ಸಲಹೆಯನ್ನಿತ್ತಿದ್ದರು"<sup id="inlineh" class="reference">[H]</sup>, ಆದರೆ - ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ - ಕವಿತೆಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟನ್‌ರ ಸಲಹೆಗೆ ಉದಾರವಾದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡು, "ಬಹಳ ಮಂದಿ ಅನ್ವೇಷಕರನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಈಡು ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು/ಕಾಡುಬಾತುಗಳ ಬೇಟೆಗೆ ಕಳಿಸಿದಂತಾಯಿತು" ಎಂದು ತನ್ನ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು."<ref>ವೈಲ್ಡ್‌ ಗೂಸ್‌ ಛೇಸ್‌/ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ: ಎಲಿಯಟ್‌‌ 1961</ref>. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರೆ ಬಳಸಿದ್ದ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಫಿಷರ್‌ ಕಿಂಗ್‌, ಟ್ಯಾರೋ ಕಟ್ಟು‌, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪೂಜಾಕೊಠಡಿ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಪಾನಪಾತ್ರೆಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ==ವಿಮರ್ಶಕರುಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ವೀಕೃತಿ== ಕವಿತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ವಾಗತವು ಮಿಶ್ರಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿತ್ತು ; ಅದರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹತಾಶೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ತಂತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹಲವರು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರಾದರೂ, F. L. ಲ್ಯೂಕಾಸ್‌ರಂತಹಾ ಇತರರು, ಮೊದಲಿಂದಲೇ ಈ ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಹ್ಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ,<ref>[http://www.newstatesman.com/199911290036 ಲ್ಯೂಕಾಸ್‌, F. L., 'ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌', ''ದ ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಮನ್‌'', 3 ನವೆಂಬರ್‌ 1923. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607161519/http://www.newstatesman.com/199911290036 |date=2011-06-07 }}[http://www.newstatesman.com/199911290036 ಉದ್ಧೃತ ಭಾಗಗಳು:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607161519/http://www.newstatesman.com/199911290036 |date=2011-06-07 }} ಮೆಕ್‌ಮಿಲನ್‌ ಕೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸರಣಿ ಹಾಗೂ ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌‌ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.</ref> ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಪಾವೆಲ್‌‌ರು "ಅಷ್ಟೊಂದು ಮಟ್ಟಿಗಿನ ವ್ಯರ್ಥ ಪುಟಗಳು" ಎಂದು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಪಾವೆಲ್‌‌, 'C.P.' ಎಂದು ಬರೆಯುವಿಕೆ, ಮೊದಲು ''ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ನ ವಿಮರ್ಶೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌‌ 1923, ಪುಟ 7, ಮತ್ತು ''T. S. ಎಲಿಯಟ್‌‌: ದ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌'' (ಸಂಪುಟ 1, ಪುಟಗಳು 194 – 195)ದಲ್ಲಿ ಮರುಮುದ್ರಣ. ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌‌ ಮತ್ತು ಕೆಗನ್‌ ಪಾಲ್‌, ಲಂಡನ್‌‌, 1982</ref> ಎಡ್ಮಂಡ್‌ ವಿಲ್ಸನ್‌ರು ''ದ ಡಯಲ್‌‌'' ಗೆಂದು 1922ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ "ದ ಪೊಯೆಟ್ರಿ ಆಫ್‌ ಡ್ರೌತ್‌ " ಎಂಬ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕೃತಿಯು ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿತೆಯು ಪ್ರಯೋಜನೀಯ ಎಂದೆನಿಸುವಂತಹಾ ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಉದಾರತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ಭಾವಾತ್ಮಕವಾದ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡಿದೆ: <blockquote>ಜೀವನವು ಕೇವಲ ಬರಡು ಹಾಗೂ ನಿರರ್ಥಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಜನರು ಅದರ ಬರಡುತನ ಹಾಗೂ ನಿರರ್ಥಕತೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಯೇ ಸಾವಿರಗಳಷ್ಟು ಬಾರಿ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. T. S. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಲಂಡನ್‌‌ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಾ ಈ ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶವು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಟಿರೆಸಿಯಾಸ್‌ನ ತರಹ ಆತನೂ ಕೂಡಾ ಥೇ/ಥೀಬೆಸ್‌ನ ಗೋಡೆಯ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ ; ಬುದ್ಧನ ಹಾಗೆ ಆತನು ಕೂಡಾ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಶುಷ್ಕ ದಾವಾನಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾನೆ ; ಕೊರವಂಜಿಯ ಹಾಗೆ ಆತನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತಿದೆ ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ.</blockquote> ಎಲಿಯಟ್‌‌ರನ್ನು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಕಂಡಿದ್ದ ಭಯಾನಕ ಕೃತಿಗಳ ಲೇಖಕ H. P. ಲವ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌‌ನು ಈ ಕವಿತೆಯನ್ನು "ಕಾರ್ಯತಃ ಪದಪುಂಜಗಳು, ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಸೂಚ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು, ಉದ್ಧರಣೆಗಳು, ಗ್ರಾಮ್ಯ ಶಬ್ದಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಕಂತೆಗಳ ಅರ್ಥಶೂನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ "<ref>S. T. ಜೋಷಿ, ''ಎ ಡ್ರೀಮರ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಎ ವಿಷನರಿ'', p. 179</ref> ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ "ವೇಸ್ಟ್‌ ಪೇಪರ್‌ : ಎ ಪೊಯೆಮ್‌ ಆಫ್‌ ಪ್ರೊಫೌಂಡ್‌ ಇನ್‌ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆನ್ಸ್‌ " ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕಟುವಾದ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಹಸನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು.<ref>[[s:Waste Paper]]</ref> ವಿಮರ್ಶಕ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ ಬ್ಲೂಮ್‌ರು ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ಕೃತಿಯ ಅಗ್ರಗಾಮಿ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್‌ ಲಾರ್ಡ್‌ ಟೆನ್ನಿಸನ್‌ರ ''ಮಾಡ್‌ ಎಂಬ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ'' ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಾಲ್ಟ್‌ ವಿಟ್‌ಮನ್‌ರ ಎಲೆಜಿ, ''ವೆನ್‌ ಲೈಲಾಕ್ಸ್ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಇನ್‌ ದ ಡೋರ್‌ಯಾರ್ಡ್‌ ಬ್ಲೂಮ್‌ಡ್‌'' ಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಕವಿತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ವಿಟ್‌ಮನ್‌‌ರ ಓಡ್‌: ದ ಲೈಲಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಅದು ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಕವಿತೆಗಳಾದ "ಅನ್‌ರಿಯಲ್‌ ಸಿಟಿ," ದ ಡ್ಯೂಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಸೆಲ್ಫ್‌‌", "ಡಿಯರ್‌ ಬ್ರದರ್‌ ", "ಮರ್ಮರ್‌ ಆಫ್‌ ಮೆಟರ್ನಲ್‌ ಲೇಮೆಂಟೇಷನ್‌ ", ದ ಇಮೇಜ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಸಸ್‌ ಪೀರಿಂಗ್‌ ಅಟ್‌ ಅಸ್‌ ಮತ್ತು ಹರ್ಮಿಟ್‌ ಥ್ರಷ್‌‌‌ ಗೀತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು WWII ಮಹಾಸಮರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಜೆ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ಮುಂದೆ ಕವಿತೆಯ ಕೆಲವು ಚರಣಗಳನ್ನು ಓದಿದ್ದರು. ವರ್ಷಗಳುರುಳಿದ ನಂತರ, ಒಮ್ಮೆ ರಾಜಮಾತೆಯವರು ಆ ಸಂಜೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು: <blockquote> ಉತ್ತಮ ಪೋಷಾಕಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ [[wikt:lugubrious|ವಿಷಣ್ಣವದನನಾಗಿದ್ದ]] ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಠಡಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವು, ನಂತರ ಆತ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದಿದ... ನನಗನಿಸುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದರ ಹೆಸರು ದ ಡೆಸರ್ಟ್‌‌ ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೂ ಮೊದಲಿಗೆ ಹುಡುಗಿಯರು <nowiki>[</nowiki>ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೇಟ್‌ <nowiki>]</nowiki> ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುಸಿಮುಸಿ ನಕ್ಕರು, ನಂತರ ನಾನೂ ಮುಸಿಮುಸಿ ನಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಮಹಾರಾಜರೂ ನಕ್ಕರು.<ref>"ಎಲಿಜಬೆತ್‌, ದ ಕ್ವೀನ್‌ ಮದರ್‌," ''ದ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌‌ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಕೊಟೇಶನ್ಸ್''. Ed. ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ನಾಲೆಸ್‌. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2008.</ref></blockquote> =="ದ ಬ್ಯೂರಿಯಲ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಡೆಡ್‌‌ "ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು== "ದ ಬ್ಯೂರಿಯಲ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಡೆಡ್‌‌" ಎಂಬುದು ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ವಿಭಾಗದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ (ಆಂಗ್ಲಿಕನ್‌)ನ ಸ್ತೋತ್ರಪಾಠಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮನ್‌ ಪ್ರೇಯರ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. "ದ ಬ್ಯೂರಿಯಲ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಡೆಡ್‌‌"ನ ಎರಡನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು ಅಧಿಕಾರರಹಿತ ಮೇರಿಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ನಿರೂಪಕನ ಧ್ವನಿಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಚ್ಛೇದದ ಮೊದಲ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾಲುಗಳು [[ಹಳೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆ|ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯ ಮೂರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನಿರೂಪಕನು ಬೇಸಿಗೆಯ ಕ್ಷಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮರಳುಭೂಮಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾನಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆತನನ್ನು ಹೀಬ್ರ್ಯೂ ಭಾಷೆಯ ಬೈಬಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ "ಸನ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌/ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ,"ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯದಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ —i.e. ಮನುಷ್ಯನ ಪುತ್ರ = ಮಾನವ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದಿ ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ನ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಯನ್ನು ಬಿಡದಿದ್ದರೆ ಆ ಬಗ್ಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ದೇವರು ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟನೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಎಝೆಕಿಯೆಲ್‌ನಂತೆ. ಇದು [[ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ನಾಮಧೇಯವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ತನ್ನ ಬರಲಿರುವ ಸಾವು ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ್ದರ್ಶನದ ಮರಳುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಬರಲಿರುವ ತೀರ್ಪುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಪ್ರವಾದೀಯ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ [[ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತ|ಏಸು]] ತನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಮಧೇಯವಾಗಿದೆ (e.g. ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸುವಾರ್ತೆ 10:32-34, ಮ್ಯಾಥ್ಯೂನ ಸುವಾರ್ತೆ 20:17-19; ಲ್ಯೂಕನ ಸುವಾರ್ತೆ 18:31-34 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್‌ 8:38-9:1, ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ 16:27-28, ಲ್ಯೂಕ್‌ 9:26-27). ಎಝೆಕಿಯೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೇವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರವಾದಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ಆದುದರಿಂದ ಅವರ ಬಲಿಪೀಠಗಳು ನಿರ್ಜನವಾಗುತ್ತವೆ, ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾನಿಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ನಗರಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಇಕ್ಲಿಸಿಯಾಸ್ಟೀಸ್‌ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವರು ಯಹೂದಿ ಜನಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಯೌವನದ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ವಯಸ್ಸಾದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ "ಭಯವುಂಟು ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬರುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿವೆ" ಮತ್ತು "ನಂತರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹೇಗೆ ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತೋ ಅದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲಿದೆ "ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ (ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಕಿಂಗ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿ, ಎಝೆಕಿಯೆಲ್‌ 6:4, ಇಕ್ಲಿಸಿಯಾಸ್ಟೀಸ್‌ 12:5-7). ಗಿಷ್‌ರು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, "ಬಂಜರು/ಸತ್ತವರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿ, ಭಗ್ನವಾದ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಭಯ ಹಾಗೂ ಧೂಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾನವನ ವೈಫಲ್ಯತೆಯ ಗೂಢಾರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ" (50). ಅಂತಹಾ ಧೈರ್ಯಗೆಡುವ ಘಟನೆಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದ ಜರ್ಜರಿತನಾದ ನಂತರ, ನಿರೂಪಕನಿಗೆ ನಿಗೂಢವಾದ "ಕೆಂಪು ಶಿಲಾಗುಡ್ಡದ" ಕೆಳಗೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಇದು ಬರಲಿರುವ ಯೆಹೂದ್ಯರ ಉದ್ಧಾರಕನನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ "ಬರಡು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ನದಿಗಳೋಪಾದಿಯ ನೀರಿನಂತೆ, ಕಷ್ಟದಾಯಕವಾದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಭಾರೀ ಗುಡ್ಡದ ನೆರಳಿನಂತೆ " ಕಾಪಾಡುವ ಇಸಯ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ(ಇಸಯ್ಯಾ 32:2). ನಂತರ ಇದು ರಿಚರ್ಡ್‌ ವಾಗ್ನರ್‌ ವಿರಚಿತ ನೃತ್ಯನಾಟಕ ''ಟ್ರಿಸ್ಟಾನ್‌ ಮತ್ತು ಐಸೋಲ್ಡೆ'' ನ 5–8 ಚರಣಗಳನ್ನು ಇದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಟಿಪ್ಪಣಿಯು "V. ಟ್ರಿಸ್ಟಾನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಐಸೋಲ್ಡೆ, I, ಚರಣಗಳು 5-8".</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.rwagner.net/libretti/tristan/e-tristan-a1s1.html |title=ಲಿಬ್ರೆಟ್ಟಿ : ಟ್ರಿಸ್ಟಾನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಸ್ಲೋಡ್‌ : ಆಕ್ಟ್‌ ಒನ್‌, ಸೀನ್‌ ಒನ್‌ |access-date=2011-04-23 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716120559/http://www.rwagner.net/libretti/tristan/e-tristan-a1s1.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite doi|10.1093/english/38.162.227}}</ref> <blockquote><poem>Frisch weht der Wind der Heimat zu: mein irisch Kind, wo weilest du? </poem></blockquote> (ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಗಾಳಿಯು ಬೀಸುತ್ತಲಿದೆ/ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ /ನನ್ನ ಐರಿಷ್‌ ಮಗುವೇ /ನೀನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವೆ ?) ಅದು ನಂತರ ಅಂಕ 3, ಚರಣ 24ರಲ್ಲಿನ, ''Oed' und leer das Meer'' (ಡೀಸೊಲೇಟ್‌‌ ಅಂಡ್ ಎಂಪ್ಟಿ [ಈಸ್‌] ದ ಸೀ)ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಟಿಪ್ಪಣಿ : "Id.. III, ಚರಣ 24."</ref> "ಅನ್‌ರಿಯಲ್‌ ಸಿಟಿ" ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಸಂದಣಿಯು ಚಳಿಗಾಲದ ಮುಂಜಾವೊಂದರಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಮಂಜಿನ ನಡುವೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಜನರ ವಿಪರೀತ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಚಕಿತನಾದ ನಿರೂಪಕನು ಹೀಗೆಂದು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾನೆ, "ಸಾವು ಇಷ್ಟೊಂದು ಜನರನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ "(63). ಈ ಪದ್ಯಚರಣವು ಡಾಂಟೆಯ ಇನ್‌ಫರ್ನೋದ ಹಾಗೂ ನರಕದ ಹಜಾರದಲ್ಲಿ ಆತನು ಕಂಡ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರ ನೇರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿದೆ. ಡಾಂಟೆ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, "ಆತ್ಮಗಳ ಅಂತ್ಯಕಾಣದ ಸಾಲು ಹಿಂಡು ಹಿಂಡಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ತೀರ ಎಷ್ಟೆಂದರೆ ಸಾವು ಅದು ಹೇಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಜನರನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿಪಟ್ಟೆ" (3.55-57). ಡಾಂಟೆಯು ಆ ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಓರ್ವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, "ನಾನು ಖಂಡಿತಾ ಭಾರೀ ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಓರ್ವ ಹೇಡಿಯ ನೆರಳನ್ನು ಕಂಡೆ " (3.59-60). ಡಾಂಟೆಯು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ "ಭಾರೀ ನಿರಾಕರಣೆಯು" ಒಳ್ಳೆಯದು ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟದನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳದ ಹೇಡಿತನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಎಂದೂ ಜೀವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೇ ಕಾಣದೇ ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕರಾಗುವ ಇಲ್ಲವೇ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡದಿರುವ ಕಾರಣ ಅವರು ಸ್ವರ್ಗ ಅಥವಾ ನರಕ ಎರಡಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== * 1922 ಕವನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ವರ್ಷ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== ===ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು=== <div class="references-small"> <ol class="references" style="list-style-type:upper-alpha"></ol></div> <li id="notea">'''^''' ಇದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌'' ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.</li> <li id="noteb">'''^''' ಸಾಲಿನ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಾದ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ (ಕೊನೆಯ ಸಾಲನ್ನು 433 ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾದಂತೆ). ಈ ತಪ್ಪನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ 433 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೇ ಸಾಲಿನ ಎಣಿಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ನಮೂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</li> <li id="notec">'''^''' ಈ ಸಾಲಿಗೆ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಬರೆದ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಹೀಗಿದೆ : "ಶಾಂತಿಃ. ಇಲ್ಲಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿರುವ ಹಾಗೆಯೇ, ಇದು ಉಪನಿಷತ್ತಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಕೊನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. 'ದ ಪೀಸ್‌ ವಿಚ್‌ ಪಾಸೆತ್‌ ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ' ಎಂಬುದು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪದವಾಗಿದೆ."</li> <li id="noted">'''^''' ಎಲಿಯಟ್‌‌ ಹಾಗೂ ಕ್ವಿನ್‌‌ರವರುಗಳ ನಡುವಿನ ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ನ ಬಗೆಗಿನ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರದ ಲಘು ಕಥನ ಹಾಗೂ ಕರಡುಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ನೋಡಿ ಎಲಿಯಟ್‌‌ 1971 pp. xxii-xxix.</li> <li id="notee">'''^''' ಕವಿತೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ನಡೆದ ರಾಜಕೀಯಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಕಥನಕ್ಕಾಗಿ ನೋಡಿ ಲಾರೆನ್ಸ್‌‌ ರೇನೆ'ರ "ದ ಪ್ರೈಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಡರ್ನಿಸಮ್‌ : ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌ ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌''." ಇತ್ತೀಚಿನ (ಹಾಗೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ) ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು : ರೈನೆ 2005 pp.&nbsp;71–101. ಇತರೆ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು : ಬುಷ್‌ 1991 pp.&nbsp;91–111 ಮತ್ತು ಎಲಿಯಟ್‌‌ 2001 pp.&nbsp;89–111</li> <li id="notef">'''^''' 1922ರಲ್ಲಿನ $2,800 ಮೌಲ್ಯದ ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು 2006ರಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು $125,300 ಮೌಲ್ಯದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>ವಿಲಿಯಮ್‌ಸನ್‌ 2007</ref></li> <li id="noteg">'''^''' ತನ್ನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು : "''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌'' ಅನ್ನು ಒಂದು ಕಿರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುವ ಸಮಯ <nowiki>ಬಂ</nowiki>ದಾಗ ---''ದ ಡಯಲ್‌‌'' ಹಾಗೂ ''ದ ಕ್ರಿಟೇರಿಯನ್‌'' ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದ ಕವಿತೆಯು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ -- ಕವಿತೆಯು ಮುದ್ರಿಸಲು ಅಸೌಕರ್ಯವಾಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದುದು ಕಂಡುಬಂದುದರಿಂದ, ನಾನು ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲೆಂದು ಆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದೆನು, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದು ನಕಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಟ್ಟಿನ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ಅದನ್ನು ಈಗಲೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ."<ref>ಎಲಿಯಟ್‌‌ 1986 pp. 109-10</ref></li> <li id="noteh">'''^''' ಎಲಿಯಟ್‌‌ರದೇ ಆದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬಹು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮುಖ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.</li> <li id="notei">'''^''' ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ 1920ರ ಅವಧಿಯ ಕವಿತೆ ''[[:wikisource:Burbank with a Baedeker: Bleistein with a Cigar|ಬರ್ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಅನ್ನು ಬೇಡೇಕರ್‌ : ಬ್ಲೇಯ್‌ಸ್ಟೇನ್‌ ವಿತ್‌ ಎ ಸಿಗಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ]]'' ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ.</li> ===ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=== {{reflist|2}} ===ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಕೃತಿಗಳು=== *{{cite book | last = Aldington | first = Richard | authorlink = Richard Aldington | title = [[Life for Life's Sake]] | publisher = The Viking Press | year = 1941 }} *{{cite book | last = Bush | first = Ronald | title = T. S. Eliot | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | year = 1991 | isbn = 0521390745 }} *ಎಲಿಯಟ್‌‌, T.S. (1961) "ದ ಫ್ರಾಂಟೀಯರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಮ್‌ " ''ಆನ್‌ ಪೊಯೆಟ್ರಿ ಅಂಡ್‌ ಪೊಯೆಟ್ಸ್‌.'' ನಲ್ಲಿ. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌‌ : ನೂನ್‌ಡೇ ಪ್ರೆಸ್‌. *ಎಲಿಯಟ್‌, T. S. (1971) ''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌: ಎ ಫ್ಯಾಸಿಮಿಲಿ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಒರಿಜಿನಲ್‌ ಡ್ರಾಫ್ಟ್‌ಸ್‌ ಇನ್‌ಕ್ಲೂಡಿಂಗ್‌ ದ ಅನ್ನೊಟೇಷನ್ಸ್‌‌ ಆಫ್‌ ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌'' ವ್ಯಾಲೆರೀ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರಿಂದ ಸಂಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಪರಿಚಯಲೇಖನ, ಹಾರ್‌ಕೋರ್ಟ್‌ ಬ್ರೇಸ್‌ & ಕಂಪೆನಿ, ISBN 0-15-694870-2 *ಎಲಿಯಟ್‌‌, T. S. (1988) ''ದ ಲೆಟರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ T. S. ಎಲಿಯಟ್‌‌'', vol. 1. ಹಾರ್ಕೋರ್ಟ್‌, ಬ್ರೇಸ್‌ ಜೊವಾನೋವಿಚ್‌ *ಎಲಿಯಟ್‌, T. S. (1986) "ದ ಫ್ರಾಂಟೀಯರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಂ " ''ಆನ್‌ ಪೊಯೆಟ್ರಿ ಅಂಡ್‌ ಪೊಯೆಟ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌‌ : ಫೇಬರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫೇಬರ್‌‌ Ltd., ಲಂಡನ್‌‌ ISBN 0-571-08983-6 *{{cite book | last = Eliot | first = T.S. | title = The Waste Land | publisher = W. W. Norton | location = New York | year = 2001 | isbn = 0393974995 }} *{{cite book | last = Gallup | first = Donald | title = T. S. Eliot: A Bibliography (A Revised and Extended Edition)| publisher = Harcourt, Brace & World | location = New York | year = 1969 }} *{{cite book | last = Gordon | first = Lyndall | authorlink = Lyndall Gordon | title = T. S. Eliot: An Imperfect Life | publisher = W. W. Norton & Company | location = New York | year = 2000 | isbn = 0393320936 }} *ಆಫೀಸರ್‌, ಲಾರೆನ್ಸ್‌ H. (2008) "ಡಾಲರ್‌‌-ಪೌಂಡ್‌‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌‌ ರೇಟ್‌ ಫ್ರಮ್‌ 1791", MeasuringWorth.com *{{cite book | last = Pound | first = Ezra | authorlink = Ezra Pound | title = The Spirit of Romance | publisher = New Directions | year = 2005 | isbn = 0811216462 }} *{{cite book | last = Rainey | first = Lawrence | title = Revisiting the Waste Land | publisher = Yale University Press | location = New Haven | year = 2005 | isbn = 0300107072 }} *{{cite book | last = Wilhelm | first = James J. | title = Ezra Pound in London and Paris, 1908-1925 | publisher = Pennsylvania State University Press | year = 1990 | isbn = 027100682X }} *ವೇಯ್ಡ್‌‌ಮನ್‌, ಡರ್ಕ್‌. [http://www.leidykla.vu.lt/fileadmin/Literatura/51_3/98-108.pdf ''ಆಂಡ್‌ ಐ ಟಿರೆಸಿಯಾಸ್‌ ಹ್ಯಾವ್‌‌ ಫೋರ್‌ಸಫರ್‌ಡ್‌ ಆಲ್‌ : ಮೋರ್‌ ದ್ಯಾನ್‌ ಅಲ್ಯೂಷನ್ಸ್‌ ಟು ಅವಾಯ್ಡ್‌ ಇನ್‌‌ T.S.ಎಲಿಯಟ್‌‌'ಸ್‌‌ ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌?'' ]. : ''LITERATURA'' ನಲ್ಲಿ 51 (3), 2009, pp.&nbsp;98–108. *ವಿಲಿಯಮ್‌ಸನ್‌, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್‌ H. (2007) "ಫೈವ್‌ ವೇಸ್‌ ಟು ಕಂಪ್ಯೂಟ್‌ ದ ರಿಲೇಟಿವ್‌ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಆಫ್‌ ಎ U.S. ಡಾಲರ್‌ ಅಮೌಂಟ್‌, 1790 - 2006," MeasuringWorth.Com ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲಗಳು=== *{{cite book | last = Eliot | first = T. S. | authorlink = T. S. Eliot | title = Collected Poems, 1909-1962 | publisher = Harcourt, Brace & World | location = New York | year = 1963 | isbn = 0151189781 }} *''ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌: ಎ ಫ್ಯಾಸಿಮಿಲಿ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಒರಿಜಿನಲ್‌ ಡ್ರಾಫ್ಟ್‌ಸ್‌ ಇನ್‌ಕ್ಲೂಡಿಂಗ್‌ ದ ಅನ್ನೊಟೇಷನ್ಸ್‌‌ ಆಫ್‌ ಎಜ್ರಾ ಪೌಂಡ್‌‌'' T. S. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರಿಂದ, ವ್ಯಾಲೆರೀ ಎಲಿಯಟ್‌‌ರು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆದಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು. (ಫೇಬರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫೇಬರ್‌‌, 1971) ISBN 0-571-09635-2 (ಪೇಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ISBN 0-571-11503-9) ===ದ್ವಿತೀಯ ಮೂಲಗಳು=== *{{cite book | last=Ackroyd | first=Peter | authorlink=Peter Ackroyd | title=T. S. Eliot | publisher=Hamish Hamilton | location=London | year=1984 | isbn=0241113490}} *{{cite book | last=Bedient | first=Calvin | title=He Do the Police in Different Voices | publisher=University of Chicago Press | location=Chicago | year=1986 | isbn=0226041417}} *{{cite book | last=Bloom | first=Harold | authorlink=Harold Bloom | title=Genius: a Mosaic of One Hundred Exemplary Creative Minds | publisher=Warner Books | location=New York | year=2003 | isbn=0446691291}} *{{cite book | last=Brooker | first=Jewel | coauthors=Joseph Bentley | title=Reading the Waste Land: Modernism and the Limits of Interpretation | publisher=University of Massachusetts Press | location=Amherst | year=1990 | isbn=0870238035}} *{{cite book | last=Drew | first=Elizabeth | title=T. S. Eliot: The Design of His Poetry | publisher=Charles Scribner's Sons | date=1949 | location=New York}} *{{cite book | last=Gish | first=Nancy | title=The Waste Land: A Student's Companion to the Poem | publisher=Twayne | location=Boston | year=1988 | isbn=0805780238}} *{{cite book | last=Miller | first=James | authorlink=James E. Miller | title=T. S. Eliot's Personal Waste Land | publisher=Pennsylvania State University Press | location=University Park | year=1977 | isbn=0271012374}} *{{cite book | last=Moody | first=A. David | title=The Cambridge Companion to T. S. Eliot | publisher=Cambridge University Press | location=Cambridge | year=1994 | isbn=0521421276}} *{{cite book | last=North | first=Michael | authorlink=Michael North (professor) | title=The Waste Land (Norton Critical Editions) | publisher=W. W. Norton | date=2000 | isbn=0393974995}} *{{cite book | last=Reeves | first=Gareth | title=T. S. Eliot's the Waste Land | publisher=Harvester Wheatsheaf | location=New York | year=1994 | isbn=0745007384 }} *{{cite book | last=Southam | first=B. C. | title=A Guide to the Selected Poems of T. S. Eliot | publisher=Harcourt Brace | location=San Diego | year=1996 | isbn=0156002612 }} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌== {{Wikisource|The Waste Land}} {{Commons|The Waste Land}} ;ಮೇಲ್ಕಂಡ ಕವಿತೆ *{{gutenberg|no=1321|name=The Waste Land}} *[http://www.bartleby.com/201/1.html ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕವಿತೆ] ;ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು *[http://modernism.research.yale.edu/wiki/index.php/The_Waste_Land ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ @ ದ ಯೇಲ್‌ ಮಾಡರ್ನಿಸಮ್‌ ಲ್ಯಾಬ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರಬಂಧ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110621023145/http://modernism.research.yale.edu/wiki/index.php/The_Waste_Land |date=2011-06-21 }} *[http://world.std.com/~raparker/exploring/thewasteland/explore.html "ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌"ದ ಅನ್ವೇಷಣೆ] *[http://eliotswasteland.tripod.com/ ಮೂಲದೊಂದಿಗೆ ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ನ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್‌ಟ್‌ ಆವೃತ್ತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717102645/http://eliotswasteland.tripod.com/ |date=2011-07-17 }} ;ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳು *[http://town.hall.org/Archives/radio/IMS/HarperAudio/011894_harp_ITH.html T.S. ಎಲಿಯಟ್‌‌ ಕವಿತೆವನ್ನು ಓದಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040610201304/http://town.hall.org/Archives/radio/IMS/HarperAudio/011894_harp_ITH.html |date=2004-06-10 }} *[http://librivox.org/ ಲಿಬ್ರಿವಾಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ] ಯಿಂದ [http://librivox.org/the-waste-land-by-t-s-eliot-2// ಉಚಿತ ಆಡಿಯೋಬುಕ್‌] *[http://www.bbc.co.uk/programmes/b00hlb38 BBC ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಕಡತ]. ದ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ಮತ್ತು ಎಲಿಯಟ್‌‌ನ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ರೇಡಿಯೋ 4'ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ''ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ''. {{T. S. Eliot}} {{DEFAULTSORT:Waste Land, The}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1922ರ ಕವಿತೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಧುನಿಕತಾ‌ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಗ್ರಂಥಗಳು]] [[ವರ್ಗ:T. S. ಎಲಿಯಟ್‌‌ರ ಕವಿತೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೂಲತಃ ದ ಕ್ರಿಟೇರಿಯನ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ)ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೃತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕವನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] 4nrddomfycps9d3wgu29s64i3x9yh1z 0 30017 1372912 1347600 2026-05-07T01:35:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372912 wikitext text/x-wiki {{Other uses}} [[File:Joyopis.svg|right|thumb|200px|ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳು: #1 ಸ್ಟಿಕ್; #2 ಬೇಸ್; #3 ಟ್ರಿಗರ್; #4 ಎಕ್ಟ್ರಾ ಬಟನ್ಸ್; #5 ಆಟೊಫೈರ್ ಸ್ವಿಚ್; #6 ಥ್ರಾಟಲ್; #7 ಹ್ಯಾಟ್ ಸ್ವಿಚ್ (POV ಹ್ಯಾಟ್); #8 ಸಕ್ಷನ್ ಕಪ್]] '''ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್''' (ಸನ್ನೆಗೋಲು)ಮಾಹಿತಿ ಉಪಕರಣವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಿರುಗುವ ದಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಅದರ ಕೋನ ಅಥವಾ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಡಿಯೊ ಆಟಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪುಶ್‌ಬಟನ್‌(ಒತ್ತುಗುಂಡಿ)ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಿಂದ ಓದಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕನ್ಸೋಲ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯು ಅನಲಾಗ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿದೆ. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಅನೇಕ ವಿಮಾನಗಳ ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಹಾರಾಟ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ವೇಗದ ಜೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಸೈಡ್-ಸ್ಟಿಕ್‌ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ರೇನ್‌ಗಳು, ಟ್ರಕ್‌ಗಳು, ಜಲಗರ್ಭದ ಚಾಲಕರಹಿತ ವಾಹನಗಳು, ವೀಲ್‌ಚೇರ್‌ಗಳು ಕಣ್ಗಾವಲು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯ ತಿರುಗುವ ತ್ರಿಜ್ಯದ ಲಾನ್ ಮೋವರ್(ಹುಲ್ಲು ಕಟಾವು ಮಾಡುವುದು)ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಬೆರಳಿನಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ (ಚರ ದೂರವಾಣಿ)|ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್]] ಮುಂತಾದ ಸಣ್ಣ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ಉಪಕರಣಗಳಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[File:Prototype Gemini Hand Controller.jpg|thumb|ಎ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಜೆಮಿನಿ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್-ವಿಧದ ಕೈ ನಿಯಂತ್ರಕ, 1962]] [[File:Numbered DE9 Diagram.svg|thumb|right|ಅಟಾರಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಕನೆಕ್ಟರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪೋರ್ಟ್ ನೋಟr: #1ಮೇಲೆ; #2 ಕೆಳಗೆ; #3 ಎಡಕ್ಕೆ; #4 ಬಲಕ್ಕೆ; #5 (ಪಾಟ್y); #6 ಫೈರ್ ಬಟನ್; #7 +5V DC; #8ಗ್ರೌಂಡ್; #9 (ಪಾಟ್x)]] ವಿಮಾನದ ಮಡಿಚುರೆಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎಲಿವೇಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೦೮ರ ಲೂವಿಸ್ ಬ್ಲೆರಿಯಟ್ ರವರ ಬ್ಲೆರಿಯಟ್ VIII ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಚಲನೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪಾದದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ರಡ್ಡರ್ ಬಾರ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಹೆಸರು ಪೂರ್ವದ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೈಲಟ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಎಸ್ನಾಲ್ಟ್-ಪೆಲ್ಟೆರೀ ಅವರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news | last = Zeller Jr. | first = Tom | title = A Great Idea That's All in the Wrist | publisher = New York Times | date = 2005-06-05 | url = https://www.nytimes.com/2005/06/05/weekinreview/05zeller.html?ex=1275624000&en=127d9054b0921b1d | accessdate = 2006-09-07 }}</ref> ಸಹ ಪೈಲಟ್‌ಗಳಾದ ರಾಬರ್ಟ್ ಲೊರೈನ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಜೋಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎ.ಇ. ಜಾರ್ಜ್ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿಯ ವಾದಗಳಿವೆ. ಲೊರೈನ್ ೧೯೦೯ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇರಿಯಟ್ಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟ ತರಬೇತಿಗೆ ಪಾವ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ್ದಾಗ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ತಮ್ಮ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಾರ್ಜ್ ಪ್ರವರ್ತಕ ವಿಮಾನಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಜಾಬ್‌ಲಿಂಗ್ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದ್ವಿರೆಕ್ಕೆ ವಿಮಾನ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಹಾರಿಸಿದರು. ಅವರು "ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಕ್" ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಯಿತು. ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಜಾಬ್‌ಲಿಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಲಂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್ ಅಪಾನ್ ಟೈನ್‌ನ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಮುಂಚಿನ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref>{{cite web | last = Quinion | first = Michael | title = Questions & Answers: Joystick | publisher = [[World Wide Words]] | date = 2004-07-17 | url = http://www.worldwidewords.org/qa/qa-joy1.htm | accessdate = 2006-09-07 }}</ref> "ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ " ಪದದ ಹುಟ್ಟು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಲೊರೈನ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವರು ಖಚಿತವಾಗಿ ಈ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸದಿದ್ದರೂ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನವರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಥಮ ವಿದ್ಯುತ್ ೨-ಆಕ್ಸಿಸ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಬಹುಶಃ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಜರ್ಮನ್ ಬಾಂಬರ್ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಜರ್ಮನ್ ''ಕೆಹ್ಲ್'' ರೇಡಿಯೊ ನಿಯಂತ್ರಣ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಉಪಕರಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಕೆಟ್‌ನಿಂದ ಚಿಮ್ಮಿದ ಹಡಗು ವಿರೋಧಿ ಕ್ಷಿಪಣಿ ''ಹೆನ್ಸ್‌ಚೆಲ್ Hs ೨೯೩'' ಮತ್ತು ಕಡಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಗುರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿದ್ಯುತ್‌ಇಲ್ಲದ ಪ್ರವರ್ತಕ ನಿಖರ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿ ''Fritz-X'' ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ''ಕೆಹ್ಲ್'' ‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್‌ನ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ನ್ನು ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಗುರಿಯತ್ತ ತಿರುಗಿಸಲು ನಿರ್ವಾಹಕ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಅನಾಲಾಗ್ ಸಂವೇದಕಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಆನ್-ಆಫ್ ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. Hs ೨೯೩ ಮತ್ತು Fritz-Xಎರಡೂ ''Straßburg'' ರೇಡಿಯೊ ಗ್ರಾಹಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು'' ಕೆಹ್ಲ್ಸ್'' ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಆರ್ಡನೆನ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸರ್ಫೇಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು Peenemündeಯ ''Heeresversuchsanstalt'' ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮಾಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ರಾಕೆಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ತಂಡದ ಭಾಗವು ವಾಸರ್‌ಫಾಲ್ [[ಕ್ಷಿಪಣಿ]]ಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ನೆಲದಿಂದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿ V-೨ ರಾಕೆಟ್ನ ವಿಭಿನ್ನರೂಪ. ವಾಸರ್‌ಫಾಲ್ ಚಾಲನ ಉಪಕರಣವು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ರೇಡಿಯೊ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ಇದನ್ನು ಕ್ಷಿಪಣಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯು ಫಿಲ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್(೧೯೬೪) ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಕ್ವಿಕ್ ಫ್ಲೈ ಮುಂತಾದ ರೇಡಿಯೊ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾದರಿ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಯಿತು. ಈಗ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತರುವಾಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಪ್ರಮುಖ OEM ಪೂರೈಕೆದಾರ ಎನಿಸಿತು. ರೇಡಿಯೊ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಿಮಾನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಹೊರಗೆ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ಪ್ರಥಮ ಬಳಕೆಯು ವಿದ್ಯುತ್‌ಚ್ಛಾಲಿತ ವೀಲ್‌ಚೇರ್‌ಗಳಾದ ಪೆರ್ಮೊಬಿಲ್(೧೯೬೩)ಮುಂತಾದವುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರಬಹುದು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ NASA ಅಪೋಲೊ ಯಾತ್ರೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಕ ಉಪಕರಣಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಲೂನಾರ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ಏರ್‌ಲೈನರ್ಸ್ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಏರ್‌ಬಸ್ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಸೈಡ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಜೀವ ತುಂಬಿತು. ಇದು ಗೇಮ್ಸ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ರೀತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯೋಕ್ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೈಡ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಭಾರವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ "ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಯೋಕ್‌"ಗಿಂತ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ===ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಆಟಗಳು=== ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವಿಡಿಯೊ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮ್ಯಾಗ್ನವೋಕ್ಸ್ ವೊಡಿಸ್ಸಿ ಕನ್ಸೋಲ್ ಸಂಶೋಧಕ ರಾಲ್ಫ್ ಎಚ್.ಬೇರ್ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುವ ತಾಣದ ಅಡ್ಡವಾದ ಮತ್ತು ಲಂಬವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite web | last = Edwards | first = Benj | title = Video Games Turn Forty | publisher = [[1UP.com]] | date = 2004-07-17 | url = http://www.1up.com/do/feature?pager.offset=2&cId=3159462 | accessdate = 2008-05-13 | archive-date = 2011-06-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110604163742/http://www.1up.com/do/feature?pager.offset=2&cId=3159462 | url-status = dead }}</ref> ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಗೇಮ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ನ್ನು ಫೈರ್ ಬಟನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ೧೯೬೯ರ ಆರ್ಕೇಡ್ ಗೇಮ್ ''ಮಿಸೈಲ್'' ಭಾಗವಾಗಿ ಸೆಗಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಶೂಟರ್ ಅನುಕರಣೆ ಆಟವಾದ ಇದನ್ನು ಮುಂಚಿನ ದ್ವಿನಿಯಂತ್ರಣ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಿತು. ಎರಡು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಮೋಟರ್‌ನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಚಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಮಾರ್ಗದ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಿಂದ ಗುರಿಯಿಡಲು ಮತ್ತು ನಡೆಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಾಗ, ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜತೆಗೆ ಸ್ಫೋಟದ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Missile">{{KLOV game|10600|Missile}}</ref> ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ<ref>{{KLOV game|5190|S.A.M.I.}}</ref> ಆಟವನ್ನು ಉತ್ತರಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಿಡ್‌ವೇ ಗೇಮ್ಸ್ ''S.A.M.I.'' ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="Missile" /> ಟಾಯ್ಟೊ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಕೇಡ್ ರೇಸಿಂಗ್ ವಿಡಿಯೊ ಆಟ ''ಆಸ್ಟ್ರೊ ರೇಸ್'' ಭಾಗವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪಥಗಳ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{KLOV game|6949|Astro Race}}</ref> ೧೯೭೫ರ ರನ್ ಎಂಡ್ ಗನ್ ಬಹುದಿಕ್ಕಿನ ಶೂಟರ್ ಆಟ'' ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಗನ್'' ದ್ವಿದಂಡ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಚಲನೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಎಂಟು ಪಥದ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಶೂಟಿಂಗ್ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಉತ್ತರಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ವೇ ''ಗನ್ ಫೈಟ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="Kotaku">ಸ್ಟೀಫನ್ ಟೋಟಿಲೊ[http://kotaku.com/5626466/in-search-of-the-first-video-game-gun ಇನ್ ಸರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಫರ್ಸ್ಟ್ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಂ ಗನ್], ಕೊಟಾಕು</ref> ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಟೈಟೊ ''ಇಂಟರ್‌ಸೆಪ್ಟರ್'' ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಮುಂಚಿನ ಫರ್ಸ್ಟ್ ಪರ್ಸನ್ ಕಂಬ್ಯಾಟ್ ಫ್ಲೈಟ್ ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್(ಸಮರ ವಿಮಾನ ಅನುಕರಣೆ) ಜೆಟ್ ಫೈಟರ್ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೮ ಪಥಗಳ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ತೆಳುವಾದ ತಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಗುರಿಯಿರಿಸಿ ಶತ್ರುವಿನ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಶೂಟ್ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.<ref>{{KLOV game|8195|Interceptor}}</ref> ಅಟಾರಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಅಟಾರಿ ೨೬೦೦ಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಇದು ಒಂಟಿ ಫೈರ್ ಬಟನ್‌‍ನೊಂದಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು, DE-೯ ಕನೆಕ್ಟರ್ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ''ವಾಸ್ತವ'' ವಾದ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಗೇಮ್ ಕನ್ಸೋಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂಟೆಂಡೊ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮತ್ತು ಸೆಗಾ ಮಾಸ್ಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಿತ ಗೇಮ್‌ಪ್ಯಾಡ್(ಆಟ ನಿಯಂತ್ರಕ)ಗೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಕೇಡ್ ಶೈಲಿಯವು ಯಾವುದೇ ಕನ್ಸೋಲ್‌ಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪೂರಕ ಭಾಗದ ಸೇರ್ಪಡೆ ಬಳಿಕ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಸೆಗಾದ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರ್ಕೇಡ್ ರೈಲ್ ಶೂಟರ್ ಆಟ'' ಸ್ಪೇಸ್ ಹ್ಯಾರಿಯರ್'' ಚಲನೆಗಾಗಿ ನಿಜವಾದ ಅನಲಾಗ್ ಫ್ಲೈಟ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಅದರ ಅನಲಾಗ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಯಾವುದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೂರದ ವರೆಗೆ ತಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಭಿನ್ನ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>[http://uk.retro.ign.com/articles/906/906935p2.html ಸ್ಪೇಸ್ ಹ್ಯಾರಿಯರ್ ರಿಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713004733/http://uk.retro.ign.com/articles/906/906935p2.html |date=2011-07-13 }}, IGN</ref> ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ,''ಅನಲಾಗ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಸ್'' (ಅಥವಾ ''ಥಂಬ್‌ಸ್ಟಿಕ್ಸ್'', ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದದ್ದು)ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕನ್ಸೋಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಟಿಕ್(ದಂಡ)ತನ್ನ ತಟಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸ್ಥಳಪಲ್ಲಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ,ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸ್ಥಾನದ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಚಲಿಸುವ ವೇಗವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಉಪಕರಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಟಿಕ್(ದಂಡ)ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು [http://www.globalspec.com/FeaturedProducts/Detail/Melexis/MLX90333_Joystick_Contactless_3D_Position_Sensor/49753/0 ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಫ್ಲಕ್ಸ್ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್] ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಅನಲಾಗ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಭಿನ್ನ ರೂಪಾಂತರವು ಪೊಸಿಷನಲ್ ಗನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಹಗುರ ಗನ್‌ಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹಗುರ ಸಂವೇದಕಗಳ ಬಳಕೆ ಬದಲಿಗೆ, ಪೊಸಿಷನಲ್ ಗನ್ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಿದ ಅನಲಾಗ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು, ಆಟಗಾರ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಿ ಗುರಿಯಿರಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಗನ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{citation|title=Creating Games: Mechanics, Content, and Technology|author=Morgan McGuire & Odest Chadwicke Jenkins|publisher=[[A K Peters, Ltd.]]|year=2009|isbn=1568813058|url=http://books.google.co.uk/books?id=0G3PKwgvizEC|accessdate=2011-04-03|page=408|quote=Light guns, such as the NES Zapper or those used in the ''House of the Dead'' series, are distinctly different from positional guns used by arcade games such as SEGA's Gunblade NY.... Light guns differ from positional guns, such as in Gunblade NY (bottom), that are essentially analog joysticks.... Positional guns are essentially analog sticks mounted in a fixed location with respect to the screen. Light guns, in contrast, have no fixed a priori relationship with a display.}}</ref><ref>{{citation|title=Advances in Multimedia Information Processing-PCM 2005: 6th Pacific-Rim Conference on Multimedia, Jeju Island, Korea|date=November 13-16, 2005|author=Yo-Sung Ho & Hyoung Joong Kim|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer Science & Business]]|year=2005|isbn=3540300406|page=688|url=http://books.google.co.uk/books?id=z-KQDQ0BtG4C&pg=PA688|accessdate=2011-04-03|quote=The two routes to conventional gun control are light guns and positional guns. Light guns are the most common for video game systems of any type. They work optically with screen and do not keep track of location on the screen until the gun is fired. When the gun is fired, the screen blanks for a moment, and the optics in the gun register where on the screen the gun is aimed. That information is sent to the computer, which registers the shot.... Positional guns are mounted stationary on the arcade cabinet with the ability to aim left/right and up/down. They function much like joysticks, which maintain a known location on screen at all times and register the current location when fired.}}</ref> ಇವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ಕೇಡ್ ಗನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೭೨ರ ಸೆಗಾದ ''ಸೀ ಡೆವಿಲ್'',<ref>{{KLOV game|10632|Sea Devil}}</ref> ೧೯೭೬ರ ಟೈಟೊ ''ಅಟ್ಯಾಕ್'',<ref>{{KLOV game|6971|Attack}}</ref> ೧೯೭೭ರ ''ಕ್ರಾಸ್ ಫೈರ್'' <ref>{{KLOV game|7443|Cross Fire}}</ref> ಮತ್ತು ೧೯೭೮ರ ನಿಂಟೆಂಡೊನ ''ಬಾಟಲ್ ಶಾರ್ಕ್'' ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref>{{KLOV game|7050|Battle Shark}}</ref> ==ಆರ್ಕೇಡ್ ಸ್ಟಿಕ್ಸ್== {{main|arcade style controller}} ಆರ್ಕೇಡ್ ಸ್ಟಿಕ್ ದೊಡ್ಡ ರೂಪದ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದ್ದು, ಹೋಮ್ ಕನ್ಸೋಲ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಕೆಲವು ಆರ್ಕೇಡ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗಳ ಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಗುಂಡಿ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಹು ಗುಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆರ್ಕೇಡ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನ ೬ ಗುಂಡಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಾದ ''ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಫೈಟರ್ II'' ಅಥವಾ ''ಮೋರ್ಟಲ್ ಕೊಂಬಾಟ್'' ಕನ್ಸೋಲ್ ಜಾಯ್‌ಪ್ಯಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಅನುಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆಯ ಕನ್ಸೋಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿಸಿಗಳಿಗೆ ಈ ಆಟಗಳಿಗಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಹೋಮ್ ಆರ್ಕೇಡ್ ಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://uk.gear.ign.com/articles/842/842386p1.html|title=Arcade in a Box Xbox 360 Arcade Stick|publisher=IGN|author=Gerry Block|date=December 18, 2007|accessdate=2009-04-21|archive-date=2011-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713004558/http://uk.gear.ign.com/articles/842/842386p1.html|url-status=dead}}</ref> == ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳು == [[File:Atari XE joystick (colour restored).jpg|thumbnail|right|1980ರ ದಶಕದ ಒಂದು ಗುಂಡಿಯ ಆಟದ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್]] ಬಹುತೇಕ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಚಲನೆಯ ಎರಡು ಆಕ್ಸಿಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.(ಮೌಸ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ) ಆದರೆ ಒಂದು ಮತ್ತು ಮೂರು ಆಯಾಮದ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಂಡವನ್ನು ಎಡಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಬಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದಾಗ Xಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ(ಮೇಲೆ)ಅಥವಾ ಹಿಂದೆ(ಕೆಳಗೆ)ಚಲನೆಯು Yಅಕ್ಷದಲ್ಲಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಆಯಾಮದ ಚಲನೆಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರುವ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಿಕ್‌ನ್ನು ಎಡಕ್ಕೆ(ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ ವಿರುದ್ಧ ಚಲನೆ)ಅಥವಾ ಬಲಕ್ಕೆ(ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ ಚಲನೆ)ಯು Zಅಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರು ಅಕ್ಷಗಳು- X Y ಮತ್ತು Z, ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉರುಳು, ತಿರುಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಚಲನೆಯಾಗಿದೆ. ''ಅನಲಾಗ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್'' ನಿರಂತರ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ ಯಾವುದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಮತಟ್ಟು ಅಥವಾ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯ ಕೋನೀಯ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಪಸಾಗುತ್ತದೆ.(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯೊಮೀಟರ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು) ಮತ್ತು'' ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್'' ನಾಲ್ಕು ಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಆನ್/ಆಫ್ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.(ಮೇಲೆ ಬಲಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕೆಳಗೆ-ಎಡಕ್ಕೆ ಮುಂತಾದವು) (ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕನ್ಸೋಲ್‌ಗಳಿಗೆ, ಆರ್ಕೇಡ್ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ''ಫೈರ್ ಬಟನ್‌'' ಗಳಿದ್ದು, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲ ಸರಳವಾದ ಆಫ್/ಆನ್ ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾರ್ಶ ಪ್ರತ್ಯಾದಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ. ಇವು ಹೀಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ಉಪಕರಣಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗೆ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬಹುದು. ಇದು ಹಿಂತಿರುಗುವ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಅದುರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. PCs ಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ I/O ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್(ಆಟ ನಿಯಂತ್ರಣ)ಪೋರ್ಟ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ PCಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ USB ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಬಳಸುತ್ತದೆ. == ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬಳಕೆಗಳು == ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರೇನ್‌ಗಳು, ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಲೈನ್‌ಗಳು,ಅರಣ್ಯ ಉಪಕರಣ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಟ್ರಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಗೆಯುವ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇಂತಹ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌‌ಗಳ ಬಳಕೆ ತೀರಾ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸರಿಸುಮಾರು ಎಲ್ಲ ಆಧುನಿಕ ಜಲಚಾಲಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸನ್ನೆಕೋಲನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಬದಲಿಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಬಹುತೇಕ ಚಾಲರಹಿತ ವಿಮಾನಗಳು (UAVs)ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ದೂರನಿಯಂತ್ರಕ ಚಾಲಿತ ವಾಹನ (ROVs)ಗಳು ವಾಹನವನ್ನು,ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು, ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು ಮನಿಪ್ಯುಲೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬಳಕೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯತೆ, ಕಠಿಣ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಿಗಿಂತ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕರಹಿತ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ ಪರಿಣಾಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಹಾಲ್ ಪರಿಣಾಮ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಶ್ರಮ ಮಾಪಕಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಲ ಸಂಜ್ಞಾಪರಿವರ್ತಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಬೌತಿಕ ವಿಚಲನಕ್ಕಿಂತ ಬಳಸುವ ಬಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಬಲ ಸಂಜ್ಞಾಪರಿವರ್ತಕಗಳನ್ನು ಮೆನು ಆಯ್ಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ OEMಗಳಾದ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್, ಜಾನ್ ಡೀರೆ, AGCO, CNH, JLG, GENIE ಮತ್ತಿತರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದಕರು [http://www.deltatechcontrols.com/ ಡೆಲ್ಟಾ ಟೆಕ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110704090138/http://www.deltatechcontrols.com/ |date=2011-07-04 }} ಮತ್ತು [http://www.pennyandgiles.com/ ಪೆನ್ನಿ ಎಂಡ್ ಗೈಲ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್]. ಪೆನ್ನಿ ಎಂಡ್ ಗೈಲ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್ ಸಾಯೆರ್ ಡ್ಯಾನ್‌ಪೋಸ್‌ಗೆ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಏಪಂ [http://apem.com/ ಏಪಂ] ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಇನ್ನೊಂದು ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವುದು CH ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ [http://chproducts.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190804055446/http://www.chproducts.com/ |date=2019-08-04 }}, ಆಲಿವರ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ [http://oliver-control.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190312110301/http://www.oliver-control.com/ |date=2019-03-12 }} ಮತ್ತು ಏಪಂ ಓನ್ [http://www.apem.com/]. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ತಯಾರಕರಿದ್ದಾರೆ;[http://www.oemcontrols.com/ OEM ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್], [http://www.ottoexcellence.com/ ಓಟ್ಟೊ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್], [http://www.pqcontrols.com/ PQ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್], [http://www.chproducts.com/ CH ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್], ಮತ್ತು[http://www.bgsystems.com BG ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]. ವಿಶೇಷ ಪರಿಣತಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದ ಕ್ರೇನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಮಾನತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅನೇಕ ಉತ್ಪಾದಕರು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಐರೋಪ್ಯ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ಕಂಪೆನಿ [http://www.gengethoma.com/ ಗೆಂಜೆ & ಥೋಮಾ AG] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711083550/http://www.gengethoma.com/ |date=2011-07-11 }} ಆಗಿದ್ದು, ಕೈಗಾರಿಕೆ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ ಮತ್ತು ಹೇಳಿಮಾಡಿಸಿದ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ [http://www.printedmotorworks.com/ ಪ್ರಿಂಟೆಡ್ ಮೋಟರ್ ವರ್ಕ್ಸ್] ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳ ಫ್ಲೈಟ್ ಲಿಂಕ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್/ಪಿಎಂಲ್ ಫ್ಲೈಟ್‌ಲಿಂಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಉತ್ಪಾದಕರು ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಡಿಗಳನ್ನು ಓಇಎಂ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ OEMಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಗಮನಹರಿಸಿದವು. ==ಹ್ಯಾಟ್ ಸ್ವಿಚ್== [[File:JoystickDirections.svg|thumb|right|100px|ಹ್ಯಾಟ್ ಸ್ವಿಚ್ - ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ,ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ]] '''ಹ್ಯಾಟ್ ಸ್ವಿ‌ಚ್‌''' ಗಳು ಕೆಲವು ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿವೆ. ಇವನ್ನು '''POV''' (ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಫ್ ವ್ಯೂ) '''ಸ್ವಿಚ್''' ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಾಸ್ತವಪ್ರಾಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಲು ಮೆನುಗಳನ್ನು ಬ್ರೌಸ್ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅನೇಕ ಹಾರಾಟ ಅನುಕರಣ ಸಾಧನಗಳು ಆಟಗಾರನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://search.barnesandnoble.com/booksearch/isbninquiry.asp?z=y&ean=9780735611764&displayonly=EXC |title=Microsoft Combat Flight Simulator 2, EU-Inside Moves Series, Jeff Van West, Book - Barnes & Noble |publisher=Search.barnesandnoble.com |date= |accessdate=2010-08-18 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929131538/http://search.barnesandnoble.com/booksearch/isbninquiry.asp?z=y&ean=9780735611764&displayonly=EXC |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ ಉಳಿದ ಆಟಗಳು ಕೆಲವುಬಾರಿ ಅದನ್ನು D-ಪ್ಯಾಡ್‌ಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ಡ್ಯೂಯಲ್‌ಶಾಕ್ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೇಮ್‌ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು ಸ್ವಿಚ್ ಸ್ಕಾನ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅದರ D-ಪ್ಯಾಡ್‌ಗೆ ಗೊತ್ತುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಟ್ ಸ್ವಿಚ್ ಪದವು ಇದೇ ರೀತಿ ಕಾಣುವ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣದ ಹೆಸರಾದ ಕೂಲೀ ಹ್ಯಾಟ್ ಪದದ ಶುದ್ಧೀಕರಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅವಮಾನಕರ ಭಾಷೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿಜವಾದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಟ್ ಸ್ವಿಚ್ ಏಲೆರಾನ್ ಅಥವಾ ರಡ್ಡರ್ ಟ್ರಿಮ್ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಹಾಯಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ == ವಿಶೇಷ ತಜ್ಞತೆಯ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹಾಯಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪಾಯಿಂಟಿಂಗ್ ಡಿವೈಸ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ತೀವ್ರ ದೈಹಿಕ ವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೌಸ್‌ಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಟಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಈ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು USBಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿ ಮೌಸ್ ಪಾಯಿಂಟರ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಥೆಟಾಯ್ಡ್(ನಿಧಾನ ಚಲನೆ)ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಜನರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಉದಾ ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಪಾಲ್ಸಿ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೌಸ್‌ಗಿಂತ ಅವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಸ್ನಾಯು ದುರ್ಬಲತೆ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಜನರಿಗೆ ಕೂಡ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸ್ನಾಯು]]ಕ್ಷಯ ಅಥವಾ ಮೋಟರ್ ನರಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ವೀಲ್‌ಚೇರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಕ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸರಳ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. {{Basic computer components}} == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ == *ಗೇಮ್‌ಪ್ಯಾಡ್ *ಗ್ರಾವಿಸ್ PC ಗೇಮ್‌ಪ್ಯಾಡ್ *ಆಟ ನಿಯಂತ್ರಕ *ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ *ಕೆಂಪ್‌ಸ್ಟನ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ *TAC-೨ *ದಿ ಆರ್ಕೇಡ್ *ಹಾರಾಟ ಅನುಕರಣ ಸಾಧನ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌ == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ == {{commons|Joystick}} *[http://www.atomicwarrior.com/hardware/joysticks/joysticks-and-windows.html ಆಟೊ - ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆನ್ ವಿಂಡೋಸ್] *[http://tech.uk.msn.com/features/article.aspx?cp-documentid=7488178 ವಾಟೆವರ್ ಹ್ಯಾಪೆಂಡ್ ಟು ದಿ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080214103312/http://tech.uk.msn.com/features/article.aspx?cp-documentid=7488178 |date=2008-02-14 }} *[http://www.retroconnection.de/ ಹೆಲ್ಪ್ ಪೇಜ್ ಫಾರ್ ಕನೆಕ್ಟಿಂಗ್ ಓಲ್ಡ್ ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಟು ನ್ಯೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಸ್] {{FOLDOC}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜಾಯ್‌ಸ್ಟಿಕ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯುಟಿಂಗ್ ಮಾಹಿತಿ ಉಪಕರಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಟ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು]] 9e84zyjrdwps3nz8ro70xy0r032rz2h 0 30186 1372895 1372502 2026-05-06T20:04:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372895 wikitext text/x-wiki {{Infobox company| <!-- infobox source: http://www.hoovers.com/glaxosmithkline/--ID__41781--/free-co-factsheet.xhtml --> company_name = GlaxoSmithKline plc | company_logo = | company_type = [[Public limited company]]<br />({{lse|GSK}}<br />{{nyse|GSK}}) | company_slogan = "Do more, feel better, live longer" | foundation = 2000, by merger of '''Glaxo Wellcome''' and '''SmithKline Beecham''' | location = London, United Kingdom | key_people = [[Chris Gent]], Chairman<br />[[Andrew Witty]], Chief Executive<br />Simon Dingemans, Chief Financial Officer<br />Dr. Moncef Slaoui, Chairman of [[Research and Development]] | industry = [[Pharmaceutical industry|Pharmaceutical]] | revenue = [[Pound sterling|£]]28.392&nbsp;billion(2010)<ref name=AR>{{Cite web |url=http://www.gsk.com/investors/reps10/GSK-Annual-Report-2010.pdf |title=Annual Report 2010 |format=PDF |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=16 ಜೂನ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130616032543/http://www.gsk.com/investors/reps10/GSK-Annual-Report-2010.pdf |url-status=dead }}</ref> | operating_income=[[Pound sterling|£]]5.128&nbsp;billion (2010)<ref name=AR/> | net_income = [[Pound sterling|£]]1.853&nbsp;billion (2010)<ref name=AR/> | products = [[Central nervous system]], [[Respiration (physiology)|respiratory]], [[antiviral]], [[antibiotic]], [[oncology]] and [[emesis]], [[metabolic]], [[cardiovascular]], [[urogenital]], and [[over-the-counter drug|over-the-counter]] medicines; [[vaccines]]; [[Wiktionary:oral|oral]] and nutritional healthcare products | num_employees = 99,000 (2009)<ref name=zenobank>{{Cite web |url=http://zenobank.com/index.php?symbol=GSK&page=quotesearch |title=Company Profile for GlaxoSmithKline PLC (GSK) |accessdate=3 October 2008}}</ref> | homepage = [http://www.gsk.com www.gsk.com] | products = [[Pharmaceutical]]s }} ''' ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ''' ({{lse|GSK}} {{nyse|GSK}}), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''GSK''' ಯೆಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಔಷಧಿ, ಜೈವಿಕಗಳು, ಲಸಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಆದಾಯಗಳಿಂದ ಅಳತೆ ಮಾಡಿದಾಗ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದೆ(ಜಾನ್ಸನ್ & ಜಾನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಫೈಜರ್ ನಂತರ).<ref>{{Cite news|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2009/industries/21/index.html |title=Global 500 – Pharmaceuticals|accessdate=19 August 2010|publisher=Fortune|date=20 July 2009}}</ref> ಆಸ್ತಮಾ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ವೈರಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಸೋಂಕುಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯಿಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="about">{{Cite web|url=http://www.gsk.com/about/company.htm|title=Our company|accessdate=25 August 2010|publisher=GlaxoSmithKline plc|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101227010416/http://www.gsk.com/about/company.htm|url-status=dead}}</ref> ಇದು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು, ಪೌಷ್ಠಿಕ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಕೌಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೆನ್ಸೊಡೈನ್, ಹಾರ್ಲಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾವಿಸ್ಕನ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="about" /> ಲಂಡನ್ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, FTSE 100 ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿಯಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[File:GlaxoSmithKlineHamburg.jpg|thumb|left|ಜರ್ಮನಿಯ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಕಟ್ಟಡ]]ಜಿಎಸ್‌ಕೆಯು '''ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್‌ಕಂ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ''' (ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಪಿಎಲ್‌ಸಿಯಿಂದ ವೆಲ್‌ಕಂ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ಸ್ವಾಧೀನದಿಂದ ರಚನೆ) ಮತ್ತು '''ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚಂ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ''' (ಬೀಚಂ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ವಿಲೀನದಿಂದ ರಚನೆ) ವಿಲೀನದಿಂದ 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ===ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್‌ಕಂ=== 1880ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಔಷಧಿಕಾರರಾದ(ಫಾರ್ಮಸಿಸ್ಟ್) ಹೆನ್ರಿ ವೆಲ್‌ಕಂ ಮತ್ತು ಸೈಲಾಸ್ ಬರೋಸ್ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ '''ಬರೋಸ್ ವೆಲ್‌ಕಂ & ಕಂಪೆನಿ''' ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="history">{{Cite web |url=http://www.gsk.com/about/history-noflash.htm |title=GSK History |publisher=Gsk.com |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=8 ಜೂನ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110608203248/http://www.gsk.com/about/history-noflash.htm |url-status=dead }}</ref> ವೆಲ್‌ಕಂ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ 1902ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="history" /> 1959ರಲ್ಲಿ ವೆಲ್‌ಕಂ ಕಂಪೆನಿಯು ಪ್ರಾಣಿ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಲು ಕೂಪರ್, ಮೆಕ್‌ಡೌಗಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಇಂಕ್. ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="history" /> ವೆಲ್‌ಕಂ ಕಂಪೆನಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನಾಗೆ 1970ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. '''ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ''' ವನ್ನು 1904ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಬನ್ನಿಥಾರ್ಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಮೂಲತಃ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಲನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರವಾಗಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ "ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಬಿಲ್ಡ್ಸ್ ಬೋನಿ ಬೇಬೀಸ್" ಎಂಬ ಷೋಷಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬನ್ನಿಥಾರ್ಪ್ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕಾಣುವುದು ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ಡೈರಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಾಗಿದ್ದು(ಹಸುಗಳ ಹಾಲನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆ)ಮೂಲ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಲೋಗೊ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪೆನಿಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ '''ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್''' ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ 1935ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಘಟಕಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.<ref name="history" /> ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ 1947 ಮತ್ತು 1958ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ '''ಜೋಸೆಫ್ ನಾಥನ್''' ಮತ್ತು ಅಲ್ಲೆನ್ & ಹ್ಯಾನ್‌ಬರೀಸ್ ಎರಡು ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="history" /> ಕಂಪೆನಿಯು 1978ರಲ್ಲಿ ಮೇಯೆರ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ,<ref name="history" /> ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. 1983ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಇಂಕ್, ರಿಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಪಾರ್ಕ್ (ಅಮೆರಿಕ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯ/ಸಂಶೋಧನೆ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಜೆಬ್ಯುಲಾನ್(ಅಮೆರಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ)ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಬರೋಸ್ ವೆಲ್‌ಕಂ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ 1995ರಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿ''' ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್‌ಕಂ''' ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಅದೇ ವರ್ಷ, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್‌ಕಂ ಔಷಧಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಟೀವನೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು.<ref name="history" /> ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊವೆಲ್ಕಂ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಲ್ಫಾ ಪೋಜ್ನಾನ್ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="history" /> ===ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚಂ=== 1843ರಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಬೀಚಂ ಬೀಚಂಸ್ ಪಿಲ್ಸ್ ವಿರೇಚಕವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಅದು '''ಬೀಚಮ್ ಗ್ರೂಪ್‌''' ಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿತು.<ref name="history" /> <br>ಬೀಚಮ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಲಂಕಾಶೈರ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಹೆಲೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳ ಶೀಘ್ರ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ 1859ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಔಷಧ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತು. [[File:GSK HQ.jpg|thumb|right|ಬ್ರೆಂಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ]] 1830ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಕೆ.ಸ್ಮಿತ್ ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಔಷಧವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="history" /> 1865ರಲ್ಲಿ ಮಾಹಲೋನ್ ಕ್ಲೈನ್ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಜತೆಗೂಡಿದರು. 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ '''ಸ್ಮಿತ್, ಕ್ಲೈನ್ & ಕಂ.''' ಯಾಯಿತು.<ref name="history" /> ತರುವಾಯ, 1891ರಲ್ಲಿ ಅದು ಫ್ರೆಂಚ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕಂಪೆನಿ ಜತೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು.<ref name="history" /> ಇದು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ಮಿತ್ ಕ್ಲೈನ್ &amp;ಫ್ರೆಂಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಏಕೆಂದರೆ 1929ರಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿತು. ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸ್ಮಿತ್ ಕ್ಲೈನ್ & ಫ್ರೆಂಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಾಲವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ನಂತರ ನಾರ್ಡನ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಖರೀದಿಸಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಮಿತ್ ಕ್ಲೈನ್ &amp;ಫ್ರೆಂಚ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ Recherche et Industrie Thérapeutiques (ಬೆಲ್ಜಿಯಂ)ಯನ್ನು 1963ರಲ್ಲಿ ಲಸಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಖರೀದಿಸಿತು.<ref name="history" /> ಕಂಪೆನಿಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿ, 1969ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. 1982ರಲ್ಲಿ ಅದು ಅಲರ್ಜನ್ ಖರೀದಿಸಿತು, ಇದು ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಆರೋಗ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿತ್ತು.<ref name="history" /> ಕಂಪೆನಿಯು ನಂತರ ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಇಂಕ್. ಜತೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಿಸಿತು.<ref name="history" /> 1988ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ತನ್ನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಖರೀದಿಸಿತು<ref name="history" /> ಮತ್ತು 1989ರಲ್ಲಿ ಬೀಚ್ಯಾಂ ಜತೆ ವಿಲೀನವಾಗಿ '''ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚ್ಯಾಂ''' ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು.<ref name="history" /> ಕಂಪೆನಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಯನ್ನು ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ, ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚ್ಯಾಂ 1995ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. 1997ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಲೊದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="history" /> 2000ದಲ್ಲಿ, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ವೆಲ್‌ಕಂ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚ್ಯಾಂ ವಿಲೀನವಾಗಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ರಚನೆಯಾಯಿತು.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/money/main.jhtml?xml=/money/2000/12/27/cnsmit27.xml ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ ಜೇಂಟ್ಸ್ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಎಂಡ್ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಫೈನಲಿ ಮರ್ಜ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್, 2000</ref> ===ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು=== 2001ರಲ್ಲಿ ಇದು ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ಮೂಲದ ಬ್ಲಾಕ್ ಡ್ರಗ್ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://prnwire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=/www/story/01-16-2001/0001404508&EDATE= |title=GlaxoSmithKline Completes the Purchase of Block Drug for $1.24&nbsp;Billion |publisher=[[PR Newswire]] |accessdate=1 August 2010 |archive-date=15 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715114515/http://prnwire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&STORY=/www/story/01-16-2001/0001404508&EDATE= |url-status=dead }} ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ</ref> 2009ರ ನವೆಂಬರ್ 16ರಂದು, ಅಮೆರಿಕದ ಫುಡ್ ಎಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್‌ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್(FDA) 2009ನೇ ಎಚ್‌1ಎನ್‌1 ಜ್ವರದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಲಸಿಕೆಯು(GSKಯ ID ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾರ್ಪ್. ಸಹಾಯಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ)ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಅನುಮೋದನೆಯಾದ ನಾಲ್ಕು ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm190783.htm |title=FDA Approves Additional Vaccine for 2009 H1N1 Influenza Virus |publisher=[[Food and Drug Administration (United States)|U.S. Food and Drug Administration (FDA)]] |date=16 November 2009 |access-date=23 ಜೂನ್ 2011 |archive-date=21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110421024924/http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm190783.htm |url-status=dead }}</ref> 2010 ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯು ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಅಂದಾಜು ನಗದು ಪ್ರತಿಫಲವಾದ 253 ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌‌ಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಗಮನಹರಿಸಿದ ಅರ್ಜಟೈನಾ ಔಷಧ ಕಂಪೆನಿ ಇದಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.infogrok.com/index.php/pharma-companies/gsk-acquires-laboratorios-phoenix.html GSK ಅಕ್ವೈಯ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಫಾರ್ $253m] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100614180626/http://www.infogrok.com/index.php/pharma-companies/gsk-acquires-laboratorios-phoenix.html |date=2010-06-14 }} ಇನ್ಫೋಗ್ರಾಕ್ ಸುದ್ದಿ ಲೇಖನ</ref> 2010 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಕ್ರೀಡಾ ಪೌಷ್ಠಿಕ ಕಂಪೆನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿ‌ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/idUSLDE6BC0XO20101213 |title=UPDATE 2-Glaxo buys protein-drinks firm Maxinutrition| Reuters |agency=Reuters |accessdate=20 December 2010 }}</ref> ==ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳು== ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಔಷಧಿ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿ, ಕಂಪೆನಿಯು 22.7 ಶತಕೋಟಿ ಪೌಂಡ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ 9.8 ಶತಕೋಟಿ ಪೌಂಡ್ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.gsk.com/investors/reps07/annual-report-2007.pdf |title=GSK Annual Report 2007 |format=PDF |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=13 ಮೇ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513001700/http://www.gsk.com/investors/reps07/annual-report-2007.pdf |url-status=dead }}</ref> ಇದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ 90,000 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು GSK ಜಾಲತಾಣ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 40,000 ಜನರು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>"GSK ಎಟ್ ಎ ಗ್ಲಾನ್ಸ್." ಗ್ಲಾಕ್ಸೊಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೆನ್ 3 ನವೆಂಬರ್ 2009. GSK,ವೆಬ್. 23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010. <http://www.gsk.com/about/ataglance.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514144126/http://www.gsk.com/about/ataglance.htm |date=2011-05-14 }}>.</ref> ಇದರ ಜಾಗತಿಕ ಮುಖ್ಯಕಚೇರಿಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ, ಲಂಡನ್‌ನ ಬ್ರೆಂಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಹೌಸ್. ಅದರ ಅಮೆರಿಕದ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಯು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನದ ರೀಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌‌(ಆರ್‌ಟಿಪಿ)ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://localtechwire.com/business/local_tech_wire/biotech/story/3899613/ |title=GlaxoSmithKline picks RTP for consolidated U.S. headquarters |publisher=Localtechwire.com |date=5 November 2008 |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಅದರ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿಭಾಗವು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯದ ಮೂನ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಉಪನಗರ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಭಾಗವು ಆಗ್ನೇಯ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದ ರೀಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ (RTP)ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಂಪೆನಿಯ ಸ್ಟಾಕ್ ಲಂಡನ್ [[ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್|ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ADRಗಳು NYSEಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೈಕ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿದೆ(ಅಂದಾಜು ಶೇಕಡ 45 ಆದಾಯ)ಆದರೂ ಕಂಪೆನಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು 70 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿದೆ. 2009 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್ ಕ್ಲೈನ್ ಫೈಜರ್ ಜತೆ ಜಂಟಿ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿ, ViiV ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. Viiv ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಎಲ್ಲ ಫೈಜರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್‌ನ HIV ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.ft.com/cms/s/0/5327ff12-2aaa-11de-8415-00144feabdc0.html |title=/ Companies / Pharmaceuticals – GSK and Pfizer to merge HIV portfolios |work=Financial Times |date=16 April 2009 |accessdate=18 April 2011}}</ref> ViiV ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ 85% ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 15% ಫೈಜರ್ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. ==ಉತ್ಪನ್ನಗಳು== ಕಂಪೆನಿಯ ಉತ್ಪನಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: {{Col-begin|width=95%}} {{Col-1-of-4}} *ಅಡವೈರ್ * ಅಲ್‌ಬೆನ್ಜಾ *ಆಲ್ಲಿ *ಆಮರ್ಜ್ *ಅಮೋಕ್ಸಿಲ್ *ಆಕ್ವಾಫ್ರೆಶ್ *ಅರಿಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ *ಅರಾನನ್ *ಆಗ್‌ಮೆಂಟಿನ್ *ಅವಾಂಡಿಯ *ಅವೊಡಾರ್ಟ್ *BC ಪೌಡರ್ *ಬಿಯಾನೊ *ಬಿಕೋನೇಸ್ *ಬಯೋಟೀನ್ *ಬೋನಿವಾ *ಬೂಸ್ಟ್ {{Col-2-of-4}} *ಕೆಫ್ಟಿನ್ *ಕೊರೆಜ್ *ಕೊರೆಜ್ CR *ಡೆಕ್ಸೆಡ್ರೈನ್ *ಫ್ಲಿಕ್ಸೋನೇಸ್ *ಗೆರಿಟಾಲ್ *ಗ್ಲೈ-ಆಕ್ಸೈಡ್ *ಗೂಡೀಸ್ ಪೌಡರ್ *GSK-189,254 *GSK-873140 *GW-320,659 *GW 501516 *ಹಾರ್ಲಿಕ್ಸ್ *ಇಮಿಟ್ರೆಕ್ಸ್ *ಕೆಪ್ರಾ *ಲೆಮಿಕ್ಟಾಲ್ *ಲ್ಯಾನೋಕ್ಸಿನ್ {{Col-3-of-4}} *ಲೆವಿಟ್ರಾ *ಲೊವಾಜಾ *ಲುಕೋಜೇಡ್ *ಮ್ಯಾಕ್ ಲಿಯನ್ಸ್. *ನಿಕೊಡರ್ಮ್ *ನಿಕೊರೆಟ್ಟೆ *ನಿಕ್ವಿಟಿನ್ *ಪ್ಯಾಂಡೆಂರಿಕ್ಸ್ *ಪಾನಾಡೋಲ್ *ಪಾನಾಡೋಲ್ ನೈಟ್ *ಪಾರ್ನೇಟ್ *ಪಾರೊಡೋನ್ಟಾಕ್ಸ್ *ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್‌ *ಪ್ರೊಮಾಕ್ಟಾ *ರಾಲ್ಜೆಕ್ಸ್ *ರೆಲೆಂಜಾ *ರಿಕ್ವಿಪ್ *ರೈಬೀನಾ {{Col-4-of-4}} *ಸೆನ್ಸೋಡೈನ್ *ಸರ್ಲಿಪೆಟ್ *ಸೆಟ್ಲರ್ಸ್ *SKF 38393 *SKF 82958 *ಟಗಾಮೆಟ್ *ಟ್ರೆಕ್ಸಿಮೆಟ್ *ಟಮ್ಸ್ *ಟ್ರಿಜಿವರ್ *ಟೈಕರ್ಬ್ *ವಾಲ್ಟ್ರೆಕ್ಸ್ *ವೆಂಟೋಲಿನ್ HFA *ವೆರಾಮಿಸ್ಟ್ *ವೆಸಿಕೇರ್ *ವೆಲ್‌‌ಬುಟ್ರಿನ್ *ಜಾಂಟಾಕ್ *ಜೋಫ್ರಾನ್ *ಜೋವಿರಾಕ್ಸ್ {{Col-end}} ==ಕಾಯಿಲೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಉಪಕ್ರಮಗಳು== ಲಿಂಫ್ಯಾಟಿಕ್ ಫಿಲಾರಿಯಾಸಿಸ್(ದುಗ್ಧಗ್ರಂಥಿ ಫಿಲಾರಿಯಾಸಿಸ್)ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಜಾಗತಿಕ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ifpma.org/index.php?id=588 |title=Global alliance to eliminate Lymphatic Filariasis |publisher=Ifpma.org |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಈಜಿಪ್ಟಿನ ದತ್ತಾಂಶವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ನಾವು ಈಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್‌ನ ಮಾಜಿ ಸಿಇಒ ಜೀನ್-ಪಯೇರಾ(ಜೆಪಿ)ಗಾರ್ನಿಯರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಲ್ಬೆಂಡಜೋಲ್‌ ದಾನ ಮಾಡಲು ನಾವು ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಯಶಸ್ಸು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲ ಸಹಭಾಗಿಗಳು ಸುದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇದರ ಜತೆಗೆ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಹೆಸರನ್ನು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಲ್ಡಾವೇರ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.worldaware.org.uk/awards/awards1999/glaxo.html ದಿ ಶೆಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719072006/http://www.worldaware.org.uk/awards/awards1999/glaxo.html |date=2011-07-19 }} ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೇರ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅವಾರ್ಡ್</ref> ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಹಾರ ಮನವಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಣಿಗೆಗಳಿಗಾಗಿ 2006 ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪೌರತ್ವ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.icharter.org/list/corporate_citizenship/index.html |title=UK Corporate Citizenship rankings |publisher=Icharter.org |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ==ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== [[File:Glaxo ulverston.JPG|thumb|ಉಲ್ವರ್‌ಸ್ಟನ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ]] [[File:GlaxoSmithKline entrance Ulverston.JPG|thumb|ಉಲ್ವರ್‌ಸ್ಟನ್ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ]] *ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ ಬ್ರೆಂಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನಾದ ರಿಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೊಂದಿದೆ. *ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವಲಾನಿಯ ಉಪನಗರದ ಮೂನ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. *ಸ್ಟಾಕ್ಲಿಪಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೆವೆನೇಜ್‌ ಮತ್ತು ವೇರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ R&amp;D ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ವೇರ್; ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಜಾಗ್ರೆಬ್, ಕ್ರೊಯೇಷಿಯ; ಎವೆರಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ ಉಲಿಸ್, ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನದ ರಿಸರ್ಚ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯದ ಲಾವೆಲ್, ಕ್ವಿಬೆಕ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪರ್ ಮೆರಿಯನ್ ಕಾಲೇಜ್‌ವಿಲ್ಲೆ. *ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ವೇವರ್ ಮತ್ತು ರಿಕ್ಸೆನ್‌ಸಾರ್ಟ್‌, ಜರ್ಮನಿ(ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್), ಕೆನಡಾ(ಕ್ವಿಬೆಕ್, ಕ್ಯೂಸಿ) ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ(ಮಾರಿಯಟ್ಟಾ ಪಿಎ &amp;ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಎಂಟಿ)ಯಲ್ಲಿ ಬಯೋಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ. *ಭಾರತದ [[ಠಾಣೆ|ಥಾನೆ]] ಮತ್ತು ಭಾರತದ [[ನಾಸಿಕ್|ನಾಸಿಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ R&amp;D ಕೇಂದ್ರಗಳು * ಚೀನಾದ ಶಾಂಘಾಯ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಬೋಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ R&amp;D ಕೇಂದ್ರಗಳು *ವೈದ್ಯರು ಸೂಚಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಐರ್ವಿನ್, ವೇರ್, ಮೊಂಟ್ರೋಸ್, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಸಲ್, ಕ್ರಾವ್‌ಲಿ, ವರ್ತಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉಲ್ವರ್‌ಸ್ಟೋನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಎವೆರಾಕ್ಸ್, ಅಮೆರಿಕದ ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್, ಕಿಂಗ್‌ ಆಫ್ ಪ್ರಷ್ಯ ಮತ್ತು ಜೆಬ್ಯುಲಾನ್, ಸಿಡ್ರಾ, ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊ, ಜುರಾಂಗ್, ಸಿಂಗಪುರ್, ಕಾರ್ಕ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಪೊಂಜಾನ್, ಪೋಲೆಂಡ್, ಪಾರ್ಮಾ, ಇಟಲಿ, ಬ್ರಾಸೊವ್ ರೊಮಾನಿಯ, ಬೊರೊನಿಯ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ. *ಮೈಡೆನ್‌ಹೆಡ್,ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ; ಡಂಗಾರ್‌ವಾನ್,ಐರ್ಲೆಂಡ್; ಮಿಸ್ಸಿಸಾವುಗಾ, ಒಂಟಾರಿಯೊ; ಐಕೆನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನ; ಕ್ಲಿಫ್ಟನ್, ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ; ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್, ಮಿಸ್ಸೌರಿ, ಮತ್ತು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಳಗಳು. *GSK 39 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ 99 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ==ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತ== ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸದಸ್ಯರು: *ಸರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಜೆಂಟ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ); *ಆಂಡ್ರಿವ್ ವಿಟ್ಟಿ (ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಡಾ. ಸ್ಟೆಫಾನಿ ಬರ್ನ್ಸ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಲಾರೆನ್ಸ್ ಕಲ್ಪ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಸರ್ ಕ್ರಿಸ್ಪಿನ್ ಡೇವಿಸ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಜೂಲಿಯನ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಹೆಸ್ಲಾಪ್ (ಮುಖ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಸರ್ ಡೆರಿಕ್ ಮೌಗಾನ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಸರ್ ಐಯಾನ್ ಪ್ರೋಸರ್ (ಹಿರಿಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಡಾ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಸ್ಕಿಮಿಟ್ಜ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಮೊನ್ಸೆಫ್ ಸ್ಲಾವೋಯಿ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಂಶೋಧನೆ & ಅಭಿವೃದ್ಧಿ); *ರಾಬರ್ಟ್ ವಿಲ್ಸನ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಡಾ. ಡೇನಿಯಲ್ ಪಡೋಲ್‌ಸ್ಕಿ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಟಾಮ್ ಡೆ ಸ್ವಾನ್ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಮಾರ್ಕ್ ಡನೋಯರ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್/ಜಪಾನ್); *ಡೇವಿಡ್ ಪಲ್ಮಾನ್ PhD (ಅಧ್ಯಕ್ಷ – ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ); *ಜಾನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ–ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ); *ಎಮ್ಮಾ ವಾಲ್ಮ್‌ಸ್ಲೆ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ – ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ ಯುರೋಪ್); *ಎಡ್ಡಿ ಗ್ರೇ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್, ಯುರೋಪ್); *ಅಬ್ಬಾಸ್ ಹುಸೇನ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ –ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್); *ರಾಬರ್ಟೊ C. ಟಬೊಆಡಾ (ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ); *ಡೈರ್ಡೆ P.ಕಾನ್ನೆಲಿ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಫಾರ್ಮಾಕ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್); *ಜೇಮ್ಸ್ ಮರ್ಡೋಕ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ನಿರ್ದೇಶಕ). 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8ರಂದು ಡಾ.ಗಾರ್ನಿಯರ್ ಅವರು ಆಂಡ್ರಿವ್ ವಿಟ್ಟಿ ಬದಲಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ವಿಟ್ಟಿ, 44, 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ಉದ್ಯೋಗ ನಷ್ಟಗಳು ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿಟ್ಟಿ ಸ್ವತಃ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಶೇಕಡ 76 ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರು. ==ವೈವಿಧ್ಯತೆ== ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ 2007ರಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ತಾಯಿಯಂದಿರಿಗೆ 100 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಂಪೆನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ವರ್ಕಿಂಗ್ ಮದರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಹೆಸರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸನ್ನದು ಗುರುತಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.workingmother.com/web?service=vpage/859 |title=Working mother |publisher=Working mother |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ''ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಅಭಿಯಾನ'' ದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ 2008 ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಮಾನತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದಿಂದ ಶೇಕಡ 100 ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅಂಕವನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಪುರುಷ ಸಲಿಂಕಾಮಿ, ಸ್ತ್ರೀಸಲಿಂಗಕಾಮಿ, ಉಭಯಲಿಂಗಿ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ನೌಕರರು, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಅಮೆರಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ ಕಾರ್ಡ್ ಇದಾಗಿದೆ. ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ECN, PTPN, GLBT, AAA, ಮುಂತಾದ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ನೌಕರ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿವಾದ== *'''ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್ (ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್, ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್)''' SSRI ಖಿನ್ನತೆಶಮನಕಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ 1992ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. 2004 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಎಸ್‌ಎಸ್ಆರ್‌ಐ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಖಿನ್ನತೆಶಮನಕಾರಕಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹದಿವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಯೋಚನೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಪ್ಯಾರೋಕ್ಸಿಟೈನ್‌ಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದಾಗಿನಿಂದ, ಅಂದಾಜು 5000 ಅಮೆರಿಕ ಪೌರರು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. 2007 ಜನವರಿ 29ರಂದು, ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಸಿ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಪನೋರಾಮಾ ಸರಣಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/panorama/6291773.stm|title=Secrets of the drug trials|date=29 January 2007|accessdate=15 August 2007|publisher=BBC}}</ref> ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್‌ಐ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಬೀತಾದ ಸಂಬಂಧ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವೆನಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|author=Mark Moran |url=http://pn.psychiatryonline.org/cgi/content/full/42/19/1 |title=Suicide Data Prompt Call for Black-Box Review |publisher=Pn.psychiatryonline.org |date=5 October 2007 |accessdate=18 April 2011}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/content/abstract/164/7/1044 |title=Relationship Between Antidepressants and Suicide Attempts: An Analysis of the Veterans Health Administration Data Sets |doi=10.1176/appi.ajp.164.7.1044 |publisher=Ajp.psychiatryonline.org |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=23 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110323014654/http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/content/abstract/164/7/1044 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.consumeraffairs.com/news04/2007/09/ssri_suicides.html |title=Black Box Warning Linked to Suicide Spike |publisher=Consumeraffairs.com |date=25 September 2007 |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಆದರೆ ಅನೇಕ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಹಳೆಯ ರೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.passeportsante.net/fr/Actualites/Nouvelles/Fiche.aspx?doc=2006050428 |title=Des antidépresseurs en lien avec le suicide: encore? |publisher=Passeportsante.net |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> *2007 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯು ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web|title=Committee staff report to the chairman and ranking member. Committee on Finance United States Senate. The intimidation of Dr John Buse and the diabetes drug Avandia. November 2007.|accessdate=22 January 2008|publisher=[[United States Congressional committee]]|url=http://www.senate.gov/~finance/press/Bpress/2007press/prb111507a.pdf|format=PDF |archiveurl = https://web.archive.org/web/20071228160046/http://www.senate.gov/~finance/press/Bpress/2007press/prb111507a.pdf <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 28 December 2007}}</ref> ಡಾ. ಜಾನ್ ಬ್ಯೂಸ್(ಚಾಪೆಲ್ ಹಿಲ್‌ನ ಉತ್ತರ ಕರೊಲಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ)<ref>{{Cite web|url=http://www.unc.edu/depts/uncspeak/busejohn.html|title=Speakers at Carolina|accessdate=22 January 2008|archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926071004/http://www.unc.edu/depts/uncspeak/busejohn.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.diabetes.org/aboutus.jsp?WTLPromo=HEADER_aboutus|title=About the American Diabetes Association|publisher=[[American Diabetes Association]]|access-date=2011-06-23|archive-date=2009-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091030083623/https://www.diabetes.org/aboutus.jsp?WTLPromo=HEADER_aboutus|url-status=dead}}</ref> ಕಂಪೆನಿಯ ಮಧುಮೇಹ ನಿಗ್ರಹ ಔಷಧಿ ರೋಸಿಗ್ಲಿಟಜೋನ್(ಅವಾಂಡಿಯ)ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೃದಯದ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2007/nov/22/pharmaceuticals.glaxosmithklinebusiness|work=The Guardian |location=UK |title=GSK accused of trying to intimidate critic | first=Andrew | last=Clark | date=22 November 2007 | accessdate=3 May 2010}}</ref> *2006 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಬಿಲ್ ಲಾಕ್‌ಯರ್, "ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ (GSK)ಆರೋಪಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ 14 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಖಿನ್ನತೆಉಪಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಏರಿಸಿದ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಸ್ವಾಮ್ಯಹಕ್ಕು ವಂಚನೆ, ಅಪನಂಬಿಕೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರುಪಯುಕ್ತ ದಾವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಜಾತಿವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ವಿಧಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|title=Attorney General Lockyer Announces $14&nbsp;Million National Settlement with GlaxoSmithKline to Resolve Patent Fraud, Antitrust Allegations|url=http://www.ag.ca.gov/newsalerts/release.php?id=1279|publisher=[[California Attorney General]]|access-date=2011-06-23|archive-date=2010-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100214043032/http://www.ag.ca.gov/newsalerts/release.php?id=1279|url-status=dead}}</ref> *ಎಜಿಎಂನಲ್ಲಿ 2003ರ ಮೇ 19ರಂದು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಷೇರುದಾರರು ಸಿಇಒ ಜೆಪಿ ಗಾರ್ನಿಯರ್‌ಗೆ 22 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪೆನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಷೇರುದಾರರ ಇಂತಹ ಬಂಡಾಯವು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ [[wikt:fat cat|ಫ್ಯಾಟ್ ಕ್ಯಾಟ್]](ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ) ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಭವನೀಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. *ಕಂಪೆನಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಷೇರುದಾರರು ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಕಂಪೆನಿ ಹಂಟಿಂಗ್‌ಡನ್ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (HLS)ನ ಗ್ರಾಹಕನಾಗಿತ್ತು.<ref>BBC – [http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4988858.stm "ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ವೋಂಟ್ ಬಿ ಡ್ರೈವನ್ ಔಟ್ ಆಫ್ ಯುಕೆ'"]. 17ಮೇ 2006</ref> ಸ್ಟಾಪ್ ಹಂಟಿಂಗ್‌ಡನ್ ಎನಿಮಲ್ ಕ್ರೂಯಲ್ಟಿ(ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಎಸಿ)ಮತ್ತು ಎನಿಮಲ್ ಲಿಬರೇಷನ್ ಫ್ರಂಟ್(ಎಎಲ್‌ಎಫ್)ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಎಚ್‌ಎಲ್‌ಎಸ್ ವಸ್ತುವಾಗಿತ್ತು. ಪೀಪಲ್ ಫಾರ್ ಎಥಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನಿಮಲ್ಸ್(ಪಿಇಟಿಎ)ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ತಮ್ಮ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಗುದ್ದುವ, ಒದೆಯುವ, ಅರಚುವ ಮತ್ತು ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2005 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಂದು, ಎಎಲ್‌ಎಫ್ ಎರಡು ಲೀಟರ್ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪೌಂಡ್ ಸ್ಫೋಟಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಬಾಂಬನ್ನು ಜಿಎಸ್‌ಕೆಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪಾಲ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬರ್ನ್‌ ಅವರ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂಶೈರ್ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋಟಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಹಾನಿಯಾಯಿತು. *2005ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಡ್ಸ್ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಿದ್ದರೂ ಏಡ್ಸ್ ನಿಗ್ರಹ ಔಷಧಿ ಎಜಡ್‌ಟಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸದೇ ಅಲ್ಪಕಾಲೀನ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಕಂಪೆನಿಯು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಂಪೆನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಏಡ್ಸ್ ಔಷಧಿಯ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅನೇಕ ಏಡ್ಸ್ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಆರೋಪಿಸಿತು. ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುವ ಆತಂಕದಿಂದಾಗಿ ಸಿಸಿಆರ್‌5 ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಅಪ್ಲಾವೈರಾಕ್‌ (GW873140)ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೀಡಿತ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ- ನಿಷ್ಕಪಟ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>[http://aids-clinical-care.jwatch.org/cgi/content/full/2005/928/1 ಟ್ರಯಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಪ್ಲಾವಿರಾಕ್ ಹಾಲ್ಟಡ್ ಇನ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್-ನೇವ್ ಪೇಷೆಂಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724192118/http://aids-clinical-care.jwatch.org/cgi/content/full/2005/928/1 |date=2011-07-24 }} ಜರ್ನಲ್ ವಾಚ್ 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005</ref> 2006 ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಬಡ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಲಾಭವಿಲ್ಲದ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 30 ಮೊಟಕು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ತಿಳಿಸಿತು.<ref>[http://pubs.acs.org/cen/news/84/i23/8423Glaxo.html ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ವಿಲ್ ಕಟ್ AIDS ಡ್ರಗ್ ಪ್ರೈಸಸ್ ಫಾರ್ ಪೂರ್ ನೇಷನ್ಸ್] ಕೆಮಿಕಲ್ &amp; ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್ 1 ಜೂನ್‌ 2006</ref> *2003 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್‌ನ ಆಗಿನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಅಲ್ಲೆನ್ ರೋಸಸ್, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಔಷಧಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಬಹುತೇಕ ಔಷಧಿಗಳು-ಸೇಕಡ 90ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶೇಕಡ 30ರಿಂದ 50ರಎಎಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡಾ. ರೋಸಸ್ ತಿಳಿಸಿದರು. "ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಔಷಧಿಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶೇಕಡ 30ರಿಂದ 50ರಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಔಷಧಿಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.independent.co.uk/news/science/glaxo-chief-our-drugs-do-not-work-on-most-patients-575942.html |title=Glaxo chief: Our drugs do not work on most patients – The Independent, 8&nbsp;December 2003 |work=The Independent |location=UK |date=8 December 2003 |accessdate=18 April 2011 |archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810165344/http://www.independent.co.uk/news/science/glaxo-chief-our-drugs-do-not-work-on-most-patients-575942.html |url-status=dead }}</ref> *ಯುಎಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ 2010 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದಂಡಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ 150 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ದಂಡಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ 600 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಗ್ಲಾಕ್ಸೊಸ್ಮಿತ್‌ಲೈನ್ ಕಂಪೆನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ 750 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಪರಿಹಾರ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರ ಸಹಾಯಕ ಕಂಪೆನಿ ಸಿಡ್ರಾ, ಪ್ಯುಯೆರ್ಟೊ ರೈಕೊದಲ್ಲಿರುವ ಎಸ್‌ಬಿ ಫಾರ್ಮ್‌ಕೊ ಪ್ಯುಯೆರ್ಟೊ ರೈಕೊ ಇಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕ ಮತ್ತು ಕಲಬೆರಕೆ ಔಷಧಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಈ ದೂರುಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.drugwatch.com/news/2010/10/27/paxil-and-other-popular-drugs-subject-750-million-settlement/ |title=Drugwatch. Paxil and Other Popular Drugs Subject of $750&nbsp;Million Settlement |publisher=Drugwatch.com |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ===ಕಾನೂನು=== 2003ರಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಶಮನಕಾರಕ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಅಲರ್ಜಿ ಸ್ಪ್ರೇ ಫ್ಲೊನೇಸ್‌ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದರ ವಿಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ದಂಡದಲ್ಲಿ 88 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ಆ ವರ್ಷ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಇಂಟರ್‌ನಲ್ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸರ್ವೀಸ್(ಐಆರ್‌ಎಸ್)ನಿಂದ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ದಿನಾಂಕದ ತೆರಿಗೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಗಳಿಗೆ 7.8 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಇದು ಐಆರ್‌ಎಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ. 2004ರ ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎಲಿಯಟ್ ಸ್ಪಿಟ್‌ಜರ್ ಕಚೇರಿಯು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ನೋಂದಣಿ ಕಡತವನ್ನು ಕಳಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇದು ಪೂರ್ವಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಔಷಧ ಅಧ್ಯಯನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯುಎಸ್ ಫುಡ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್(ಎಫ್‌ಡಿಎ) ಮತ್ತು ಇತರೆ ಔಷಧಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಈ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ತಿಳಿದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದ ಈ ಭಾಗವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಎಜಿ ಮತ್ತು ರೋಸ್ ಫೈರ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಎಜಿಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2.5 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದವು. 2004ರ ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಂದು, ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಮುನ್ನ ಲೋವಾದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗ್ರಾಸ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು, ಕೆಲವು ಔಷಧಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಒದಗಿಸದಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಡಿಎ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಾ.ಆಂಡ್ರಿವ್ ಮಾಸ್‌ಹೋಲ್ಡರ್ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಅವರ ಪತ್ರವು ಪ್ರಚೋದಿತವಾಗಿತ್ತು. 2004ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 2ರ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರೀವ್ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಭಾವನೆಗಳು ಅಥವಾ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಸಂಕೇತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಕ್ಕರೆಯ ಲೇಪ ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯ ಗ್ರಾಸ್ಲಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ದಾವೆಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸುವ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರದ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೇ ಎಂದು ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://alison-bass.com/books.html |title=Chapter 18, Side Effects: A Prosecutor, a Whistleblower, and A Bestselling Antidepressant on Trial, 2008 |publisher=Alison-bass.com |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=7 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707111751/http://alison-bass.com/books.html |url-status=dead }}</ref> 2006ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಐಆರ್‌ಎಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ತೆರಿಗೆ ವಿವಾದವನ್ನು 3.1 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪುವ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿತು. ಪ್ರಕರಣದ ವಿಷಯವೇನೆಂದರೆ ಜಾಂಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಗ್ರೂಪ್ ಪರಂಪರೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು 1989-2005ರ ನಡುವೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವುದು. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಅಂತರಕಂಪೆನಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ದರದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ- ಜಿಎಸ್‌ಕೆಯ ಅಮೆರಿಕ ಸಹಾಯಕ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನೆಲಾದ ಲಾಭದ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಐಆರ್‌ಎಸ್‌ನಿಂದ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಬಹುವಿಭಾಗೀಯ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗುವ ಲಾಭಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಸ್ವತ್ತಿನ ಪಾರಂಪರಿಕ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ವಿಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.<ref>[http://business.timesonline.co.uk/article/0,,13129-2353321,00.html GSK ಸೆಟಲ್ಸ್ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಫಾರ್ $3.1bn]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಟೈಮ್ಸ್ ಯುಕೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 2006</ref> 2007 ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಯುಕೆಯ ಸೀರಿಯಸ್ ಫ್ರಾಡ್ ಆಫೀಸ್ ಇರಾಕ್‌ನ ಆಹಾರದ ಬದಲಿಗೆ ತೈಲ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್ ಅವರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಲಂಚಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಆರೋಪವನ್ನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|author=David Leigh and Rob Evans |url=https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,,2012485,00.html |title=Unlimited February&nbsp;14, 2007 |work=Guardian |location=UK |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ====ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌==== ಪ್ಯಾರೋಕ್ಸೆಟೈನ್‌ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್' ತನ್ನ ಔಷಧಿಯ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಗೀಳಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.<ref name="USA">{{Cite news| url=http://www.usatoday.com/news/health/2002-08-20-paxil-ads_x.htm | work=USA Today | title=Judge: Paxil ads can't say it isn't habit-forming | date=20 August 2002 | accessdate=3 May 2010}}</ref> 2001ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರೋಕ್ಸೆಟೈನ್ ಯಾವುದೇ ಖಿನ್ನತೆಶಮನಕಾರಿಗಿಂತ ಅತೀ ಕಠಿಣ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ(ನಿಲ್ಲಿಸುವ) ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಬಿಬಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/1382551.stm ಆಂಟಿ-ಡೆಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಅಡಿಕ್ಷನ್ ವಾರ್ನಿಂಗ್] BBC ನ್ಯೂಸ್, 11 ಜೂನ್ 2001</ref> 2002ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಆಡಳಿತ ಔಷಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಂಘಟಕರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟವು(ಐಎಫ್‌ಪಿಎಂಎ) ಅಮೆರಿಕ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ತಪ್ಪುಹಾದಿಗೆ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಎಳೆದಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="bmj">{{Cite web|author=Alison Tonks |url=http://www.bmj.com/cgi/content/full/324/7332/260 |title=Withdrawal from paroxetine can be severe, warns FDA – Tonks 324 (7332): 260 |doi=10.1136/bmj.324.7332.260 |publisher=BMJ |date=2 February 2002 |accessdate=18 April 2011}}</ref> [http://www.bmj.com/ ''ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಜರ್ನಲ್'' ] [http://www.socialaudit.org.uk/ ಸೋಷಿಯಲ್ ಆಡಿಟ್] ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮೆಡಾವರ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಈ ಔಷಧಿಯು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭ ಎಂದು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಪ್ರಚಾರಮಾಡಲಾಯಿತು..... ಇದು ಸಹಿಸಲಾರದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವಲಂಬನೆಗೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ, ವೈದ್ಯರಿಗೆ, ಬಂಢವಾಳದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಂಪೆನಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಪ್ಯಾರೋಕ್ಸೆಟೈನ್‌ಗೆ 10 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡಿದಾಗಿನಿಂದ ಈ ವಿಷಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಔಷಧಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಇಡೀ ಆದಾಯದ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌ನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಗೀಳು-ರಹಿತ ರಚನೆ ಎಂದು ಬಹಳಕಾಲದವರೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಚಾರಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref name="bmj" /> 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 22ರಂದು US ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೂರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು v. ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಬೀಚ್ಯಾಮ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್(R) ಅಥವಾ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ CR(TM) (ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌)ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದವರು $63.8 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಒಪ್ಪಂದದಡಿಯ<ref>[http://www.paxilpediatricsettlement.com/ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110211112753/http://www.paxilpediatricsettlement.com/ |date=2011-02-11 }} ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್</ref> ಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಗ್ರಾಹಕ ವಕೀಲರು ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌ ತಯಾರಕ GSKಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೂಡಿದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದ ದಾವೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. FDA 1992ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್‌‌ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದಂದಿನಿಂದ, ಸರಿಸುಮಾರು 5,000 U.S. ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ GSKಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಈ ಔಷಧಿಯ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಗೀಳುಹಿಡಿಸುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಾರ,<ref>{{Cite web |url=http://www.paxilprotest.com/ |title=Paxil Protest Site |publisher=Paxilprotest.com |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180307152504/http://www.paxilprotest.com/ |url-status=dead }}</ref> ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಾವೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಲಾಯಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ್ನು ಅಂತರ್ಜಾಲದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಕ್ರಮವು ರಹಸ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಆರ್ಡರ್ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಜಾಲತಾಣದ ಮಾಲೀಕ ಗ್ಲಾಕ್ಸೋಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಕ್ರಮದ ಪರಿಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2007 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಸೀಕ್ರೇಟ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=http://seroxatsecrets.wordpress.com/2007/03/03/the-paxil-protest-time-machine/ |title=Seroxat Secrets |publisher=Seroxatsecrets.wordpress.com |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಪ್ಯಾಕ್ಸಿಲ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ ಸೈಟ್‌ನ ದಾಖಲೆಯು Archive.orgಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://paxilprotest.com/ |title=Paxil Protest |publisher=Web.archive.org |date=19 May 2006 |accessdate=18 April 2011 |archive-date=19 ಮೇ 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060519170044/http://paxilprotest.com/ |url-status=bot: unknown }}</ref> 2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಸೀಕ್ರೇಟ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಪ್ರಕಾರ,<ref>{{Cite web|url=http://seroxatsecrets.wordpress.com |title=seroxat secrets website |publisher=Seroxatsecrets.wordpress.com |date= |accessdate=18 April 2011}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಂಪು ದಾವೆಯಲ್ಲಿ, ನೂರಾರು ಜನರ ಪರವಾಗಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ plc,ವಿರುದ್ಧ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಔಷಧಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ (ನಿಲ್ಲಿಸುವ)ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಸಮೀಪವಿರಿಸಿದವು. ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಅಪೀಲ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಹಗ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ಸ್ ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hughjames.com/lifestyle/groupactions/seroxt.html |title=Hugh James Solicitors seroxat news |publisher=Hughjames.com |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070222131722/http://www.hughjames.com/lifestyle/groupactions/seroxt.html |url-status=dead }}</ref> 2008 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಏಜನ್ಸಿಯು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಸೆರೊಕ್ಸಾಟ್ ಸೇವನೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.mirror.co.uk/news/topstories/2008/03/07/suicide-pills-firm-slammed-89520-20343028/ |title='Suicide' pills firm slammed |publisher=Mirror.co.uk |date=11 August 2009 |accessdate=18 April 2011 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಳೆಯ ಶಾಸನದ ಅನ್ವಯ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 2008ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಸೂಚಿತ ಮಾಹಿತಿಯು ಗಂಭೀರ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://us.gsk.com/products/assets/us_paxil.pdf |title=PAXIL Tablets & Oral Suspension prescribing information |format=PDF |date= |accessdate=18 April 2011 |archive-date=4 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110904214137/http://us.gsk.com/products/assets/us_paxil.pdf |url-status=dead }}</ref> ====ರೈಬೀನಾ==== 2007ರ ಮಾರ್ಚ್ 27ರಂದು, ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 15ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಮೀಷನ್ ಫೇರ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಅನ್ವಯ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ಕರಾಂಚ್ ಹಣ್ಣಿನ ಪಾನೀಯ ರೈಬೀನಾಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ, ಕಂಪೆನಿಯು ರೈಬೀನಾ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ನಂಬಿಸಿತು. ಶಾಲೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಆಕ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಪಾಕುರಂಗಾ ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ಇಬ್ಬರು 14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕಿಯರು(ಅನ್ನಾ ದೇವತಾಸನ್ ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಿ ಸುವೊ) 100 ಎಂಎಲ್ ಧಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಕುಡಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ಪಾನೀಯ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದರು. ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಇಬ್ಬರು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ, ವಿಷಯ ಬಗೆಹರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಫೇರ್ ಗೊನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದಾಗ ಈ ವಿಷಯವು ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಮೀಷನ್(ಸರ್ಕಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿನ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿ)ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಕಮಿಷನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ರೈಬೀನಾ ಪಾನೀಯ ಯಾವುದೇ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಪತ್ತೆಮಾಡಿತು. 15 ಆರೋಪಗಳಿಗಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಗೆ 217000 ಡಾಲರ್ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆರೋಪಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 88ರಿಂದ ತಗ್ಗಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2002 ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ 2006 ಮಾರ್ಚ್‌ ಅವಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತು. ತಾನು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ, ಜಾಹೀರಾತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಆಗಿನಿಂದ ಅದು ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ರೈಬೀನಾ ಪಾನೀಯದಲ್ಲಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸತ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ವಕೀಲ ಅಡಾಂ ರೋಸ್ ಮೂಲಕ, ಕುಡಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ಪಾನೀಯ ರೈಬೀನಾ ಪ್ರತಿ 100 ಎಂಎಲ್‌ಗೆ 7 ಎಂಜಿ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಅಥವಾ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 44 ಹೊಂದಿರುವುದು ಸುಳ್ಳು ಎಂಬ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಮೀಷನ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ರಿಬೇನಾದ ಬ್ಲಾಕ್‌ಕರಾಂಟ್ಸ್ ಕಿತ್ತಲೆಹಣ್ಣುಗಳ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನುವ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಜಾಹೀರಾತು ಅಕ್ಷರಶಃ ನಿಜವಾದರೂ ರೈಬೀನಾದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಸಂಭವವಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಕಂಪೆನಿಯು ಸಮ್ಮತಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10431253|title=Judge orders Ribena to fess up|publisher=NZ Herald|first=David|last=Eames|date=28 March 2007}}</ref> ====ಅವಾಂಡಿಯ==== 2007ರ ಜೂನ್ 14ರಂದು ನ್ಯೂಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನ ಕ್ಲೀವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡಿವ್ಯಾಸ್ಕುಲರ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಟೀವನ್ ನಿಸ್ಸೆನ್ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಧಿಕ ಮಟ್ಟದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವಾಂಡಿಯ ಎಂದು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ರೋಸಿಗ್ಲಿಟಾಜೋನ್‌ ಸೇವಿಸುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಅಂಗಾಂಶದ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಿತು. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಔಷಧಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರ ಜತೆ ನಿಸ್ಸೆನ್ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿತು. ಈ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರ ಅರಿವಿಗೆ ಬಾರದೇ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಒಹಿಯೊ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಒಂದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ, ರಾಸಿಗ್ಲಿಟಾಜೋನ್ ಅನುಮೋದನೆ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಯಾದ ನಂತರ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿತೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 2010ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ರೋಸಿಗ್ಲಿಟಾಜೋನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗಂಭೀರ ಲೇಖನವನ್ನು<ref name="pmid20154334">{{Cite journal |author=Nissen SE |title=The rise and fall of rosiglitazone |journal=Eur. Heart J. |volume=31 |issue=7 |pages=773–6 |year=2010 |month=April |pmid=20154334 |doi=10.1093/eurheartj/ehq016 |url=}}</ref> ಪ್ರಕಟಿಸುವುದನ್ನು ದಮನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.<ref name="pmid20418345">{{Cite journal |author=Lüscher TF, Landmesser U, Ruschitzka F |title=Standing firm—the European Heart Journal, scientific controversies and the industry |journal=Eur. Heart J. |volume=31 |issue=10 |pages=1157–8 |year=2010 |month=May |pmid=20418345 |doi=10.1093/eurheartj/ehq127 |url=http://freepdfhosting.com/4f161330ef.pdf |access-date=2011-06-23 |archive-date=2010-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100509072248/http://freepdfhosting.com/4f161330ef.pdf |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಮಿಟಿಯ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಸಮಯೋಚಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವಾಂಡಿಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{citation | last = [[Max Baucus]] | coauthors = [[Chuck Grassley]] | contribution = Finance Committee Letter to the FDA Regarding Avandia | title = Finance Committee | date = 12 July 2010 | id = | contribution-url = http://finance.senate.gov/newsroom/chairman/download/?id=a5c07780-6351-4905-8c63-52e4a7a7a66b | accessdate = 24 August 2010}}</ref> ==ಪ್ರಕಟಿತ ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆ== 2009 ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಕೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಆಂಡ್ರಿವ್ ವಿಟ್ಟಿ 50 ಅತೀ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯು ಔಷಧಿ ದರಗಳನ್ನು ಶೇಕಡ 25 ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ, ಹೊಸ ಔಷಧಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಡೆಗಣಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು,ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡ 20 ಲಾಭಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆಮಾಡುವುದು.<ref>[https://www.theguardian.com/business/2009/feb/13/glaxo-smith-kline-cheap-medicine ಡ್ರಗ್ ಜೈಂಟ್ ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ಪ್ಲೆಜಸ್ ಚೀಪ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಫಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಪೂರ್], ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, 2009-02-13</ref> ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ದತ್ತಿಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮಿಶ್ರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.unitaid.eu/index.php/en/home/UNITAID-Statement-on-GSK-Patent-Pool-For-Neglected-Diseases.html UNITAID ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆನ್ GSK ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್ ಫಾರ್ ನೆಗ್ಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಡಿಸೀಸಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, 2009-02-16</ref><ref>[http://www.healthgap.org/bakeronGSK.htm GSK ಅಕ್ಸೆಸ್ ಟು ಮೆಡಿಸಿನ್ಸ್: ದಿ ಗುಡ್, ದಿ ಬ್ಯಾಡ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಇಲ್ಯುಶರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716234629/http://www.healthgap.org/bakeronGSK.htm |date=2011-07-16 }} ಪ್ರೊ. ಬ್ರೂಕ್ K. ಬೇಕರ್, ಹೆಲ್ತ್GAP, 2009-2-15</ref> Médecins Sans Frontières ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು,ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಇತರೆ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅವರ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಐವಿ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸದ ಬಗ್ಗೆ ಜಿಎಸ್‌ಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿತು.<ref>[http://www.msfaccess.org/media-room/press-releases/press-release-detail/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=1532&amp;cHash=f8c0eca3b4 MSF ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟು GSK ಪೇಟೆಂಟ್ ಪೂಲ್ ಪ್ರೊಪೋಸಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110807200142/http://www.msfaccess.org/media-room/press-releases/press-release-detail/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=1532&cHash=f8c0eca3b4 |date=2011-08-07 }}, Médecins Sans Frontières, 2009-2-16</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{Portal|Companies}} * ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ * Recherche et Industrie Thérapeutiques (R.I.T.) * ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಡಯಾಗ್ನೊಸ್ಟಿಕ್ಸ್ * ಫಿಜರ್‌ {{Clear}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌== {{Reflist|colwidth=30em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌== *{{Official|http://www.gsk.com/}} *ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ [http://briefings.ft.com/company/news.html?extelID=00044814&amp;query=UK:GSK&amp;region=&amp;industry= ಕ್ವೋಟ್, ಪ್ರೊಫೈಲ್ & ನ್ಯೂಸ್] *ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ [http://www.londonstockexchange.com/en-gb/pricesnews/prices/System/DetailedPrices.htm?sym=GB0009252882GBGBXSET10925288GSK ಕ್ವೋಟ್, ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಫೈಲಿಂಗ್ಸ್ & ನ್ಯೂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070617040743/http://www.londonstockexchange.com/en-gb/pricesnews/prices/system/detailedprices.htm?sym=GB0009252882GBGBXSET10925288GSK |date=2007-06-17 }} *ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ‌ಚೇಂಜ್ [http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=GSK ಕ್ವೋಟ್, ಪ್ರೊಫೈಲ್, ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಫೈಲಿಂಗ್ಸ್ & ನ್ಯೂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716181118/http://www.nyse.com/about/listed/lcddata.html?ticker=GSK |date=2012-07-16 }} * ಗ್ [http://www.urchpublishing.com/press_releases/glaxosmithkline_will_overtake_pfizer_to_become_world39s_largest_pharmaceutical_company_by_2012.html ಲ್ಯಾಕ್ಸೊಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೈನ್ ವಿಲ್ ಓವರ್‌ಟೇಕ್ ಫಿಜರ್‌ ಟು ಬಿಕಮ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಫಾರ್ಮಸಿಟಿಕಲ್ ಕಂಪನಿ 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717173452/http://www.urchpublishing.com/press_releases/glaxosmithkline_will_overtake_pfizer_to_become_world39s_largest_pharmaceutical_company_by_2012.html |date=2011-07-17 }} URCH ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ (ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ) {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1954ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೈವಿಕತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಔಷಧಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ಲಾಕ್ಸೊ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲೆನ್]] [[ವರ್ಗ:ದಂತ(ಹಲ್ಲು)ದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೌನ್‌ಸ್ಲೋನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೊಂದಿದ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] ae8a0zmp775e2sas14w6hmg00650riz 0 37740 1372901 1347059 2026-05-06T23:56:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372901 wikitext text/x-wiki '''ಜನಪದ ಸೇವಾ ಟ್ರಸ್ಟ್''',<ref>[http://www.janapada.org/ 'ಜನಪದ ಸೇವಾ ಟ್ರಸ್ಟ್', ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }},</ref> ಒಂದು 'ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ', ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾದ ಮೇಲುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸರ್ವೋದಯ ಆಂದೋಲನದ ಧುರೀಣ ಶ್ರೀ [[ಸುರೇಂದ್ರ ಕೌಲಗಿ]], ಯವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಗ್ರಾಮ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಹಾಗು ಕೃಷಿ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ==ಟ್ರಸ್ಟ್'ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು== * ಕರುಣಾಗ್ರಹ * ಶಿಕ್ಷಣ * ಖಾದಿ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ * ಹೊಸ ಜೀವನದ ದಾರಿ * ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ * ಇತರೆ ==ಜನಪದ ವಿಚಾರ== ಇದು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಹೊರತರುತ್ತಿರುವ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋದಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ 'ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ'. 'ಮಹಾತ್ಮಗಂಧೀಜಿ'ಯವರ ತತ್ವಗಳಾದ ಸರ್ವೋದಯ, ಹಿಂಸಾರಹಿತ ಮತ್ತು ಸರ್ವಧರ್ಮದಜನರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯಾಪ್ರಸಾರ, ಕಲ್ಯಾಣಯೋಜನೆ, ಗ್ರಾಂಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಗೃಹೋದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಬಢಾವ ಕೊಡುವ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೇಲುಕೋಟೆ, ೧೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಗ್ರಾಮ. ಚೆಲುವರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಾನರಸಿಂಹ ದೇವರುಗಳು ಸ್ಥಳದ ಅಧಿದೇವತೆಗಳು. ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ, ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಟಿಕೊಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ಪುರಾತನ ಮನೆ ಕಸುಬುಗಳಾದ, ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ, ಅವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಆಥಿಕವಾಗಿ ನೇರವಾಗಲು ಮುಂದೆಬಂದ ಮಹನೀಯರಲ್ಲಿ 'ಸುರೇಂದ್ರ ಕೌಲಗಿ' ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ 'ಗಿರಿಜಾ ಕೌಲಗಿ' ಪ್ರಮುಖರು. ಈ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಮೇಲುಕೋಟೆಯಲ್ಲೇ ನೆಲಸಿದರು. ===ಕಂಡೆನ್ಸ್ ಕೋರ್ಸ್=== (೧೯೬೪-೧೯೭೪): ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕುಶಲಕಲೆಗಾರಿಕೆಯ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಊಟ ವಸತಿ ೨ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ನೆರವಾಯಿತು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೨೦ ಮಹಿಳೆಯರ ೫ ಬ್ಯಾಚ್ ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ===ಅಂಗವಿಕಲ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ=== (೧೯೬೩-೨೦೦೦): ಸತತವಾಗಿ ೩೭ ವರ್ಷ ಈ ಅಬಿಯಾನ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕರುಣಗೃಹ, ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗತಿಕ ಪರಿವಾರದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಪೋಲಿಯೋ ಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ೩೦೦ ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಆ ತರಹದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನ್ನ-ಬಟ್ಟೆ-ವಸತಿ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಸೌಲಭ್ಯ,ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ===ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್=== (೧೯೭೪-೧೯೯೨): ಅನಾಥ ಮಹಿಳಿಯರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು, ಮತ್ತು ಯಾರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ಅವರೇ ತಮ್ಮಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಮರ್ಯಾದೆಯ ಜೀವನಸಾಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ೧೮ ವರ್ಷ ಜನಪದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಕೆಲಸಮಾಡಿತು. ===ಪ್ರಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕೋರ್ಸ್=== (೧೯೮೫-೨೦೦೫): ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಕೊಡಿಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ಸೌಕರಯವಿಲ್ಲದ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಯುವಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಇದು ವರದಾನವಾಯಿತು. ನಂತರದದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ=== (೧೯೮೨-೨೦೦೨): ೨೦ ವರ್ಷ ನಡೆಸಿದರು. ಸರಕಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮುಚ್ಚಲು ಒತ್ತಾಯಮಾಡಿತು. ===ಎಡಿನ್ಬರೊ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ=== ೧೯೮೯-೨೦೦೪): ಇಂಗೆಂಡ್ ನ ನೆರವಿನಿಂದ 'ಎಡಿನ್ ಬರೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೩ ವರ್ಷ ಕೆಲಸ. ೫ ವಾರಗಳ ಕೊರ್ಸ್ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ೧೦ ಜನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎಡಿನ್ ಬಾರೋ ನಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಪರಿಚಯ. ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ಪರಿಸರ, ಕೈಗೆಲಸ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಕೆಲವು ಸಹಾಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ===ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮ್ಮರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್=== (೧೯೯೫-೨೦೧೦): ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಬೇಸಿಗೆ ರಜದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ೨೦ ದಿನ, ಒಂದು ಕಮ್ಮಟವನ್ನು ಮೇಲುಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಗ್ರಾಮದಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಟ, ಹಾಡು,ನೃತ್ಯ, ಪೇಪರ್ ಕೆಲಸ, ಅಭಿನಯ ಕಲೆ, ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲು, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದರು, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ರಂಗಕರ್ಮಿಗಳು ಬರುತ್ತಾರೆ. ೬೦ ಜನ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಇಂತಹ ಕಮ್ಮಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] hmwmmfrd9t2qefi61stowc4vclan1vu 0 63958 1372891 1345329 2026-05-06T17:45:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372891 wikitext text/x-wiki '''ಗೂರ್ಖರು''' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[ನೇಪಾಲ]]ದ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾರ್ಥದಲ್ಲೂ ನೇಪಾಲದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕಾರ್ಥದಲ್ಲೂ, ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜಮನೆತನದವರು [[ಭಾರತ]]ದ ಚಿತ್ತೂರಿನ ರಜಪುತ ದೊರೆಯ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ೧೩೦೩ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿದಾಗ ಈ ದೊರೆ ತಾಯ್ನಾಡನ್ನು ತೊರೆದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಹೋದ. ಗೂರ್ಖ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯ ಇದ್ದದ್ದು ಸಪ್ತ [[ಗಂಡಕಿ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ. ನೇಪಾಲದಲ್ಲಿ ಗೂರ್ಖ ಎಂಬ ಜಿಲ್ಲೆಯಿದೆ. ಅದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥಳದ ಹೆಸರೂ ಗೂರ್ಖ. ಈ ಹೆಸರು [[ಗೋರಖನಾಥ]] ಎಂಬ ಗುರುವಿನ ನಾಮಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಗೂರ್ಖರು ಈ ಗುರುವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕುಲದ ಗುರುವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭವಾನಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 1559ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಆಳಲು ತೊಡಗಿದ ದೊರೆಯ ವಂಶದವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಗೂರ್ಖಾಲಿ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಕ್ರಮೆಣ ಇಡೀ ನೇಪಾಲ ಈ ರಾಜರ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ==ಗೂರ್ಖರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ== [[File:Gurkha Soldier Monument, London - April 2008.jpg|thumb|Monument to the Gurkha Soldier in [[Horse Guards Avenue]], outside the [[Ministry of Defence (United Kingdom)|Ministry of Defence]], [[City of Westminster]], [[ಲಂಡನ್]].]] 1768ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗೂರ್ಖರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಇಡೀ ನೇಪಾಲವನ್ನೇ ಒಂದು ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಗೆ ತಂದರು. 1790ರಲ್ಲಿ ಗೂರ್ಖರು ಟಿಬೆಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 1791ರ ಚೀನೀ ಧಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಇವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು 1814ರಲ್ಲಿ ಗೂರ್ಖರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು. 1816ರ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ [[ಕಾಠ್ಮಂಡು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಗೂರ್ಖರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆಗಿನಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೂರ್ಖರು ಸೇರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಯೋಧರೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1857ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು ಇವರು ನೆರವಾದರು. 1900ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚೀನೀ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ 10,000 ಜನ ಗೂರ್ಖ ಸೈನಿಕರು ಭಾರತದ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಹೋರಾಡಿದರು. 1947ರ ಅನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೂರ್ಖರ ಹತ್ತು ತುಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ತುಕಡಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೂ ಉಳಿದ ಆರು ತುಕಡಿಗಳು ಭಾರತ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೂ ಸೇರಿದುವು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸೇವೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದದ್ದು. ==ಜನಾಂಗ== ಗೂರ್ಖರೆಲ್ಲ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದವರಲ್ಲ. ಭಾರತದ ರಜಪುತ ವಂಶದವರು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಅನಂತರ ಅಲ್ಲಿಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತರು. ಗೂರ್ಖರು ಆರ್ಯ-ಮಂಗೋಲ್ ಜನಾಂಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕುಳ್ಳಾದ ಪುಷ್ಟ ದೇಹ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಮುಖ, ಪೀತವರ್ಣ - ಇವು ಮಂಗೋಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಗೂರ್ಖರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹಿಂದೂಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾದರೂ ಇವರಲ್ಲಿ [[ಬೌದ್ಧ]]ರೂ ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂಗಳಾದವರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಚಂಡಿ, ದೇವಿ, ದುರ್ಗಿ ಪುಜೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ. ಇವರು ಹಿಂದೂಗಳ ದಸರೆಯನ್ನೂ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಸಾಮಾಜಿಕ== ಇವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಬಹುತೇಕ ಭಾರತೀಯರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿವೆ. ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಹನ್ನೊಂದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇವರು ಸಮಾರಂಭವನ್ನಾಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಗುವಿನ ತಂದೆ ತನ್ನ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಕೂಡದು. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ದಿನ ವೈದಿಕರಿಂದ ಇವನು ಪರಿಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವಿಧವೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪರ ಪುರುಷನ ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ಕೀಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದಂಪತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಮ್ಮತಿಸಿದರೆ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅನಂತರ ಇವರು ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೂಬಹುದು. ಇವರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲರೂ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. [[File:Khukri-knife.jpg|thumb|A [[Kukri|khukuri]], the signature weapon of the Gurkhas]] ಗೂರ್ಖರು ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರು. ಜೂಜಾಡುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಹವ್ಯಾಸ. ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ [[ಕುರ್ಕಿ]] ಎಂಬ ಡೊಂಕಾದ ಚಾಕನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 50 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವರು ಧೈರ್ಯ ಸಾಹಸ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೋವೃತ್ತಿ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಆತ್ಮ ಗೌರವ - ಇವು ಇವರಿಗೆ ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಗುಣಗಳು. ನೇಪಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 20 ಭಾಷೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೇಪಾಲ (ಗೂರ್ಖಾಲಿ) ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.nepalkhukurihouse.com/ About Gurkhas and Gurkha Knives] * [http://www.thegurkhamuseum.co.uk/ Gurkha Museum] ** [http://www.army.mod.uk/brigade_of_gurkhas/gurkha_employment/tpa The Tripartite Agreement (TPA) 1947] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040529161508/http://www.army.mod.uk/brigade_of_gurkhas/gurkha_employment/tpa/ |date=2004-05-29 }} * [http://www.nepalesekhukuri.com/vcs.html Twenty-Six Victoria Crosses have been won by Gurkha Regiments] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040805213553/http://www.nepalesekhukuri.com/vcs.html |date=2004-08-05 }} * [http://www.thecosmosphere.com/land-of-the-gurkhas/ Land of Gurkhas, a video footage from 1957]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.lionheartedboys.com/ British, Indian, France Army training] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121230172355/http://www.lionheartedboys.com/ |date=2012-12-30 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗೂರ್ಖರು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜನಾಂಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ]] g23s4p5t8z0evllz73cwq6zkees9fa7 0 64308 1372892 1345597 2026-05-06T19:10:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372892 wikitext text/x-wiki [[ಗೋಲ್ಕೊಂಡ]]ದ ವಜ್ರಗಳು ಎಂದರೆ [[ಗೋಲ್ಕೊಂಡ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ದೊರೆತ ವಜ್ರಗಳು. ಇವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ನಗರದ ಬಳಿಯಲ್ಲೇ ವಜ್ರಗಳ ಗಣಿಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬಹುಶಃ ಇದು ವಜ್ರಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಹಲವಾರು ವಜ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಲವಾರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರದ ಗಣಿಗಳಿದ್ದುವು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ಗೋದಾವರಿ]] ನದಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಪೆನ್ನಾರ್ ನದಿ|ಪೆನ್ನಾರ್]] ನದಿಯವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿದ್ದ ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಗಣಿಗಳಿದ್ದವು. ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಚರಿತ್ರಾರ್ಹವಾದ ಅನೇಕ ವಜ್ರಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದುವು. ಗೋಲ್ಕೊಂಡದ ವಜ್ರಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ 60,000 ಜನರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಜೆ.ಬಿ.ಟ್ಯಾವರ್ನಿಯರ್ 1665ರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. == ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಜ್ರಗಳು == #ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ [[ಕೋಹಿನೂರ್‌|ಕೋಹಿನೂರ್ ವಜ್ರವು]] ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಲ್ಲೂರು ಗಣಿಗಳಿಂದ ([[ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]) ಬಂದದ್ದು. ಈ ವಜ್ರ 1739ರ ವರೆಗೂ [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಗಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಗಳ ಬಳಿ ಇತ್ತು. ಅನಂತರ ಇದು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ]]ಗೆ ಸೇರಿತು. ಆ ಕಂಪನಿ 1849ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ರಾಣಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿತು. ಇದರ ತೂಕ ಆಗ ಸುಮಾರು 186 ಕ್ಯಾರಟ್. ಕಟ್ಟಡ ಚನ್ನಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ 1852ರಲ್ಲಿ [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್|ಆಮ್ಸ್‌ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮಿನಲ್ಲಿ]] ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಸಾಣೆ ಹಿಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ತೂಕ 105.6 ಕ್ಯಾರಟ್ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು. ಈಗ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದು [[ವಿಂಡ್ಸರ್ ಅರಮನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. # ಪಿಟ್ ಅಥವಾ ರೀಜೆಂಟ್ ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಜ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು 1701ರಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ]]ಯ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಕೊಂಡಕ್ಕೆ 46 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅನಂತರ ಇದು ಜಾನ್ಚಂದ್ ಎಂಬ ವರ್ತಕನ ಕೈಸೇರಿತು. ಆಗ [[ಮದರಾಸು|ಮದರಾಸಿನ]] ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದ ಥಾಮಸ್ಪಿಟ್ ಇದನ್ನು ೩ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡ. ಆಗ ಇದರ ತೂಕ 410 ಕ್ಯಾರಟ್. ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಾಣೆ ಹಿಡಿಸಿ ಮೆರಗು ಕೊಟ್ಟ ಅನಂತರ ಇದರ ತೂಕ 140.64 ಕ್ಯಾರಟುಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು. 1717 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ರೀಜೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದ ಆರ್ಲೀನ್ಸ್‌ನ ಡ್ಯೂಕನಿಗೆ 20 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪಿಟ್ ಇದನ್ನು ಮಾರಿದ. ಅನಂತರ ಈ ವಜ್ರಕ್ಕೆ ರೀಜೆಂಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. 1722ರಲ್ಲಿ 15ನೆಯ ಲೂಯಿ ತನ್ನ ಕಿರೀಟಧಾರಣ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದ. ಈಗ ಇದು ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಜರ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿದೆ. # ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಮೊಗಲ್ ವಜ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ವಜ್ರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಕೊಲ್ಲೂರು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1650ರಲ್ಲಿ ಈ ವಜ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತು. 1655 ರಲ್ಲಿ ಶಹಜಹಾನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕೈಸೇರಿತು. ಆಗ ಇದರ ತೂಕ 787.5 ಕ್ಯಾರಟ್; ಸಾಣೆ ಹಿಡಿಸಿದ ಅನಂತರ ಇದು 280 ಕ್ಯಾರಟುಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು. ಟ್ಯಾವರ್ನಿಯರ್ 1665ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಔರಂಗಜೇ಼ಬನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅನಂತರ ಇದು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಯಿತೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು [[ನಾದಿರ್ ಷಾ]] ಪರ್ಷಿಯಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದನೆಂದೂ ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕೆಂದೂ ಕೆಲವರ ಊಹೆ. ಈ ವಜ್ರವನ್ನು ಒಡೆದು ಕೋಹಿನೂರ್ ಮತ್ತು ಓರ್ಲಾಫ್ ಎಂಬ ಎರಡು ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆಂಬುದು ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಊಹೆ. # ನಿಜಾಂ ಎಂಬ ವಜ್ರವೂ ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು. ಇದರ ಈಗಿನ ತೂಕ 277 ಕ್ಯಾರಟ್. ಇದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತೆಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈಗ ಈ ವಜ್ರ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಂ ವಂಶದವರ ವಶದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತೆಂದೂ 1857ರ ಬಂಡಾಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುರಿಯಿತೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. # ಯೂಜಿನೀ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಜ್ರವಾದರೂ ಸೊಗಸಾದ್ದು. ಇದರ ತೂಕ 51 ಕ್ಯಾರಟ್. ಈಗ ಇದು ಬರೋಡದ ಗಾಯಕವಾಡರ ವಂಶಸ್ಥರ ಬಳಿ ಇದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವ ವೃತ್ತಾಂತ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ವಜ್ರಕರೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಬ್ಬ ರೈತನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತೆಂಬುದು ಒಂದು ಕಥೆ. ತನ್ನ ನೇಗಿಲನ್ನು ಸರಿಮಾಡಿದ ಕಮ್ಮಾರನಿಗೆ ಅವನು ಇದನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ಆತ ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ವರ್ತಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ 6000 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಿದ. ಆ ವರ್ತಕನಿಂದ 3ನೆಯ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಕೊಂಡನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಇದು ಮೊದಲು ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ 2ನೆಯ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಬಳಿ ಇತ್ತೆಂದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆಯಿದೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಆಪ್ತನಾದ ಪೊಟೆಮ್ಕಿನನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು. ಕೊನೆಗೆ 3ನೆಯ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಇದನ್ನು ಕೊಂಡು ತನ್ನ ರಾಣಿಯಾದ ಯೂಜಿನೀಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಬರೋಡದ ಗಾಯಕವಾಡರು ಇದನ್ನು ಕೊಂಡರು. #[[ಚಿತ್ರ:Hope_Diamond.jpg|thumb|The [[Hope Diamond]]]]ದಿ ಹೋಪ್ ಸೊಗಸಾದ ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ಕಮಲ. ತೂಕ 112.25 ಕ್ಯಾರಟ್ ಇತ್ತು. ಬಣ್ಣದ ವಜ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ದೊಡ್ಡದು. ಇದು ಕೊಲ್ಲೂರು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. 1642ರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾವರ್ನಿಯರ್ ಇದನ್ನು ಕೊಂಡು, 1668ರಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಲೂಯಿಗೆ ಮಾರಿದ. ಸಾಣೆ ಹಿಡಿಸಿದ ಅನಂತರ ಇದರ ತೂಕ 671/8 ಕ್ಯಾರಟಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು. 1762ರಿಂದ 1830ರ ವರೆಗೆ ಇದು ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಲಂಡನಿನ ಥಾಮಸ್ ಹೋಪ್ ಎಂಬ ಸಾಹುಕಾರ 1830ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಐಲೇಸನ್ ಎಂಬ ವರ್ತಕನಿಂದ 2,70,000 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡ. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ವಜ್ರಕ್ಕೆ ದಿ ಹೋಪ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತು. ಇದರ ತೂಕ 45.52 ಕ್ಯಾರಟ್ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಲೂಯಿಯ ಬಳಿ ಇದ್ದದ್ದು ಈ ವಜ್ರವೋ ಬೇರೆಯೋ ಎಂಬ ಸಂದೇಹ ತಲೆದೋರಿತು. ಇದೇ ಬಣ್ಣದ ಎರಡು ವಜ್ರಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೋಪ್ ವಜ್ರದ ಒಡೆದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರರ ತೂಕ 67 ಕ್ಯಾರಟ್ ಆಗುವುದರಿಂದ ಯಾರೋ ದೊಡ್ಡ ನೀಲಿವಜ್ರವನ್ನು ತುಂಡು ಮಾಡಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿ, ಹೋದ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ದುರದೃಷ್ಟಕರವೆಂಬ ಹೆಸರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರೂ ಇದರ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹ ಮಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಈಗ ಇದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಿನ ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಉತ್ತಮ ವಜ್ರಗಳು ಗೋಲ್ಕೊಂಡದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಅವು ರಾಜರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರಬಹುದು. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಕೋಹಿನೂರ್‌]] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://famousdiamonds.tripod.com/koh-i-noordiamond.html ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಜ್ರಗಳ ಪ್ರಪಂಚ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081106160051/http://famousdiamonds.tripod.com/koh-i-noordiamond.html |date=2008-11-06 }} * [http://nc.essortment.com/kohinoordiamond_rlps.htm ಕೋಹಿನೂರ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080905145430/http://nc.essortment.com/kohinoordiamond_rlps.htm |date=2008-09-05 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ವಜ್ರಗಳು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ವಜ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಜ್ರಗಳು]] pg3i9h9ybtnpjziccjshflm1rpdgjap 0 75749 1372870 1343918 2026-05-06T12:42:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372870 wikitext text/x-wiki [[File:SHARP ELSIMATE EL-W221.jpg|ಬೇಸಿಕ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್|thumbnail|right]] [[File:Casio-fx115ES-5564.jpg|ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌|thumbnail|right]] '''ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್''' ಅನ್ನುವುದು [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ‍ಒಂದು ಸಣ್ಣ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾಕೆಟ್ ಗಾತ್ರದ) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನ. ಈ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ [[ಗಣಕಯಂತ್ರ]]ಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಬಂದಿವೆ, ಅಂಗೈ ಅಗಲದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.vintagecalculators.com/html/sinclair___the_pocket_calculat.html|title=ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಇತಿಯಾಸ|access-date=2015-12-08|archive-date=2013-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130903122953/http://www.vintagecalculators.com/html/sinclair___the_pocket_calculat.html|url-status=dead}}</ref> ಮೊದಲ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಮುನ್ನ ೨೦೦BC ಯಲ್ಲಿ ಅಬ್ಯಾಕಸ್ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಬಂದದ್ದು. ಇವನ್ನು [[ಗಣಕಯಂತ್ರ|ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]]ನ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಟೆಲ್ ಜಪಾನಿನ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಕಂಪನಿಗೆ [[ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್]] ನೀಡಿತು. ಈ ಮೊದಲ [[ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಂತರ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಕಿಸೆಯ ಗಾತ್ರದ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದವು. ನಂತರ ಇದನ್ನು [[ತೈಲ]] ಮತ್ತು [[ಅನಿಲ]] ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ನ ಸಮಾನ್ಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಒರೆತುಪಡಿಸಿ, ತ್ರಿಕೋನಮಿತೀಯ(Trigonometry) ಮತ್ತು [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ]] ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೆಲವು ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ [[ಬೀಜಗಣಿತ]] ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಇದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಕಗಣಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲ ಮೂಲ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಅಗ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಮಾದರಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಖಗೋಳ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದ '''ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್‌ ಶಿಕಾರ್ಡ್''' ಎಂಬಾತ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕನಸು ಕಂಡ. [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲೇ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ವಿವಿಧ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೇ ಸರಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಒಂದನ್ನು ಆತ ತಯಾರಿಸಿದ. ಇದೇ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.edtechmagazine.com/k12/article/2012/11/calculating-firsts-visual-history-calculators|title=ಜಗತ್ತಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್}}</ref> ==ವಿನ್ಯಾಸ== ===ಆದಾನ(ಇನ್ಪುಟ್)=== ಅಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಿನ್ನಿನ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂಕಗಣಿತದ ಸರಳ [[ಸಂಕಲನ|ಕೂಡುವಿಕೆ]], [[ವ್ಯವಕಲನ|ಕಳೆಯುವಿಕೆ]], [[ಗುಣಾಕಾರ|ಗುಣಿಸುವಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾಗಾಕಾರ|ಭಾಗಿಸುವಿಕೆ]]ಗಳಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಕೀಲಿಮಣೆಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಸುಲಭ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ೦೦ ಮತ್ತು ೦೦೦ ಗುಂಡಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟೆರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಡಿಗೆ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಡಿಗೆ ಎರಡು ಅಥವ ಮೂರು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[File:LED DISP.JPG|[[ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೆ (ಎಲ್‌ಸಿಡಿ)]] ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್|thumbnail|right|250px]] ===ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೆ ಔಟ್ಪುಟ್=== ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ [[ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೆ (ಎಲ್‌ಸಿಡಿ)]] ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಪರದೆ ಮೇಲೆ ನಾವು ಮಾಡುವ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇದರ ಮೊದಲು ಎಲ್‌ಸಿಡಿಯ ಬದಲು ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ ಪ್ಲೋರಸೆಂಟ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೆ(ವಿಎಫ್‌ಡಿ)ಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಅಂಕಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪವಿರಾಮಗಳು ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮಾಡುವ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಪರೆದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಅನೇಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಭಿನ್ನರಾಶಿಗಳು(ಡೆಸಿಮಲ್) ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ(ಪ್ರಾಕ್ಷನ್ಸ್) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ===ಮೆಮೊರಿ=== ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ ಅಸ್ಥಿರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುವ ಸಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹ ಈ ಅಸ್ಥಿರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ಮೆಮೊರಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ವಿಸ್ತೃತ ವಿಳಾಸವನ್ನು ರಚನೆಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಪವರ್ ಸೊರ್ಸ್=== ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು, ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳೆಕೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದ್ದಕೆ ಒಂದು ಗುಂಡಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಿಚ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮಾದರಿಯ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಆಫ್ ಬಟ್ಟನ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ರನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಉಪಯೋಗಿಸದೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅಥಾವ ಲಿಡ್‌ ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರೆ ತಂತಾನೆ ಆಫ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಾಂಕ್ ಚಾಲಿತ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಆರಂಭಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ===ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ=== {| border="0" '''ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರಿನ ಕೀಲಿಮಣೆ ವಿನ್ಯಾಸ''' | valign="top" | {| class="wikitable sortable " | MC || M+ || M- || MR |- | C || ± || ÷ || × |- | 7 || 8 || 9 || - |- | 4 || 5 || 6 || + |- | 1 || 2 || 3 | rowspan="2" | = |- | colspan="2" | 0 ||. |} | {| border="0" |- | MC || ಮೆಮೊರಿ ಅಳಿಸು('''M'''emory '''C'''lear) |- | M+ || ಮೆಮೊರಿ ಕೂಡಿಸು('''M'''emory '''Add'''ition) |- | M- || ಮೆಮೊರಿ ಕಳೆವಿಕೆ('''M'''emory '''Sub'''staction) |- | MR || ಮೆಮೊರಿ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ('''M'''emory '''R'''ecall) |- | C or AC || ಎಲ್ಲಾವನ್ನು ಅಳಿಸು('''A'''ll '''C'''lear) |- | CE || ಇಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನು ಅಳಿಸು('''C'''lear '''E'''ntry(last)) |- | ± || ಸಕಾರಾತ್ಮಕ / ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಖ್ಯೆ(positive/negative numbers) |- | ÷ ||ಭಾಗಾಕಾರ(division) |- | × || ಗುಣಾಕಾರ(multiplication) |- | - ||ವ್ಯವಕಲನ(subtraction) |- | + || ಸಂಕಲನ(addition) |- |. || ದಶಮಾಂಶ ಬಿಂದು(decimal point) |- | = || ಫಲಿತಾಂಶ(result) |} |} ==ಇತಿಹಾಸ== ಮೊದಲು ಬಳಸಲಾದ ಲೆಕ್ಕ ಸಾದನವೆಂದರೆ ಮಾನವನ ಹತ್ತು ಕೈ ಬೆರಳುಗಳು. ಇದರಿಂದಲೆ ನಾವು ಇಂದಿಗೂ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಹತ್ತರ ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ನಂತರ ಅಂಕಗಣಿತದ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮೂಳೆಗಳು, ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಯ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.Part1BeforeTheModernEpoch|title=ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮೂಳೆಗಳ ಬಳಕೆ|access-date=2015-12-08|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221046/http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.Part1BeforeTheModernEpoch|url-status=dead}}</ref> ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ವಿಜ್ಞಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾದ ಸಾಧನಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಒಂದು ಖಯಾಲಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ದಿನನಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ಜೀವನಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕುವುದು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಆಗಿತ್ತು. ಸಂಶೋಧನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿತ್ತು. ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಉದ್ದುದ್ದ ಲೆಕ್ಕಗಳು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವವರನ್ನು ಚಿಂತೆಗೀಡುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ವ್ಯಾಪಾರೀ ಉದ್ದಿಮೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಲೆಕ್ಕಗಳಿಗೆ ಆಗಲೇ ಪುಟ್ಟಪುಟ್ಟ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ಚೀನೀಯರ ಅಬಕಸ್, ಸ್ಲೈಡ್‌ರೂಲ್<ref>{{cite web|url=http://www.vintagecalculators.com/html/the_pocket_calculator_race.html|title=ಲೆಕ್ಕಗಳು ಮಾಡಲು ಸ್ಲೈಡ್‌ರೂಲ್}}</ref> ಮತ್ತು ನೇಪಿಯರ್ ಬೋನ್ಸ್‌ನಂತಹ ಪುಟ್ಟ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಬಳಿ ಇದ್ದವು. ಇವುಗಳದ್ದೂ ಒಂದು ನಿಯಮಿತ ಹಂತದವರೆಗಿನ ಬಳಕೆ ಮಾತ್ರ ಆಗಿತ್ತು. ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಈ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಮಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.thecalculatorsite.com/articles/units/history-of-the-calculator.php|title=ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳ ಇತಿಹಾಸ}}</ref> ===ಅಬ್ಯಾಕಸ್‌=== [[file:Chinese-abacus.jpg|ಚೀನಿಯರ ಅಬಕಸ್|thumbnail|right|300px]] [[ಅಬ್ಯಾಕಸ್‌]] ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಏಶಿಯಾ]]ದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಗಣಿತದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡ, ಎಣಿಕೆಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಬ್ಯಾಕಸ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು [[ಬಿದಿರು|ಬಿದಿರಿನ]] ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಮಣಿಗಳನ್ನು ದಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಿ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮೂಲತಹವಾಗಿ ಅವುಗಳು [[ಮರಳು|ಮರಳಿನಲ್ಲಿ]] ಕೊರೆದು ಅಥವಾ [[ಮರ]]ದ ಹಲಗೆಗಳ ಮೇಲೆ, [[ಕಲ್ಲು]]ಗಳ ಮೇಲೆ, ಅಥವಾ ಲೋಹಗಳ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹುರುಳಿಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅಬ್ಯಾಕಸ್‌‌‌ಗಳು, ಬರವಣಿಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೋದಲು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಇದು ಇಂದಿಗೂ ವರ್ತಕರಿಂದ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು [[ಏಶಿಯಾ]], [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ಗುಮಾಸ್ತರುಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಚಿತ ಬರವಣಿಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ [[ಚೈನಾ]]ದ ಅಬ್ಯಾಕಸ್‌ನ ದಾಖಲೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಚೈನಾದ ಅಬ್ಯಾಕಸ್‌ ಶುಆನ್‌ಪೆನ್‌ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಅವಲಂಭಿಸಿದಂತೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ೨೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾದ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಗಲಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಳಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸರಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ದಶಮಾನ ಮತ್ತು ಬಹುದಶಮಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಎರಡೂ ಎಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸರಳಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಣಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರತೀ ಸರಳಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಮಣಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೋಲಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಗಟ್ಟಿಮರದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಫಲಕದ ಕಡೆಗೆ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಣಿಗಳನ್ನು ಎಣಿಕೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಅವುಗಳನ್ನು ಫಲಕದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ, ನೀವು ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಎಣಿಕೆಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಫಲಕದಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುವಂತೆ ಚಲಿಸಿದರೆ, ನೀವು ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಎಣಿಕೆ ಮಾದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾನಾಂತರ ಅಕ್ಷದ ಮುಖೇನ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾನ ಹಲಗೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಮಣಿಗಳೂ ದೂರ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಶುಆನ್‌ಪೆನ್‌ ಅನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪುನರ್‌ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. [[File:Schickardmaschine.jpg|ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್‌ ಶಿಕಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್|thumbnail|300px|left]] [[File:Rechenmaschine wilhelm schickard.png|ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್‌ ಶಿಕಾರ್ಡ್ ಬರೆದ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ನ ಮೂಲ ಚಿತ್ರ|thumbnail|right|200px]] ===ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್‌ ಶಿಕಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್=== ೧೬೪೩ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್‌ ಶಿಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಯಂತ್ರವು ಅಂಕಗಣಿತದ ಸರಳ [[ಸಂಕಲನ|ಕೂಡುವಿಕೆ]], [[ವ್ಯವಕಲನ|ಕಳೆಯುವಿಕೆ]], [[ಗುಣಾಕಾರ|ಗುಣಿಸುವಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಭಾಗಾಕಾರ|ಭಾಗಿಸುವಿಕೆ]]ಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಶಿಕಾರ್ಡ್‌ರ ಈ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಯಂತ್ರವು ಕಚ್ಚುಗಾಲಿ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.Introduction|title=ಶಿಕಾರ್ಡ್‌ರ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್|access-date=2015-12-08|archive-date=2022-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220122170846/http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.Introduction|url-status=dead}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಹಲ್ಲಿನ [[ಚಕ್ರ|ಚಕ್ರಗಳ]] ಮೂಲಕ ಕೂಡುವ ಮತ್ತು ಕಳೆಯುವ ಕಾರ್ಯವು ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ೧೦ ಹಲ್ಲಿನ ೬ ಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ೬ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಳಕೆದಾರನು ೦ ಯಿಂದ ೯ರವರೆಗೆ [[ಸಂಖ್ಯೆ]]ಯನ್ನು ಪುಟ್ಟ [[ಕಿಟಕಿ]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಓದಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಚಕ್ರಗಳು ೧೦ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ಕೋನದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಸುತ್ತು ಬಳಸಿದ ನಂತರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇತ್ತು. ಎಡಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಬಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವ ನಿಯಮದ ಮೇಲೆ ಕೂಡುವ ಕಳೆಯುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಗುಣಿಸುವ ಮತ್ತು ಭಾಗಿಸುವ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಯಂತ್ರದ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಗುಣಿಸುವ ಟೇಬಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸಿಲಿಂಡರುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಓದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. [[File:17th-century-mechanical-calculators -Detail.jpg|ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್|thumbnail|250px|right]] ===ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ ಮತ್ತು ಲೆಬ್ನಿಸ್‌ರ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್=== ವಿಜ್ಞಾನಿ '''ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್ ಶಿಕಾರ್ಡ್‌'''ರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು [[ಗಣಿತಜ್ಞ]] '''ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್'''(೧೬೨೩-೧೬೬೨) ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಲು ಕೂಡುವ ಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.<ref>{{cite web|url=https://www.educalc.net/196488.page|title=ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್‌ನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆತನ ತಂದೆ ಒಬ್ಬ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಕನಾಗಿದ್ದ, ಯಾವಾಗಲೂ ಉದ್ದುದ್ದ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ೧೬೭೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗಣಿತಜ್ಞ '''ಲೆಬ್ನಿಸ್'''(೧೬೪೬-೧೭೧೬) ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು '''ಜೀವಂತ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ.<ref>{{cite web|url=http://www.gwleibniz.com/calculator/calculator.html|title=ಲೆಬ್ನಿಸ್‌ರ ಲೆಕ್ಕದ ಯಂತ್ರ}}</ref> ಈ ಯಂತ್ರ ತಯಾರಿಸಲು ದುಬಾರಿ ಹಣವನ್ನು ಆತ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದ. ತುಂಬಾ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞತೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[File:Leibnitzrechenmaschine.jpg|ಲೆಬ್ನಿಸ್‌ರ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್|thumbnail|250px|right]] ಇಂತಹ ಯಂತ್ರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸರಳ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಬೆಳೆದಂತೆ ಅಂಗೈ ಅಗಲದ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.calculator.org/Pages/article.aspx?name=A%20First%20Calculator|title=ಪಾಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ|access-date=2015-12-08|archive-date=2016-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102200532/http://www.calculator.org/Pages/article.aspx?name=A%20First%20Calculator|url-status=dead}}</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುವ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಎಂದೇ ವಿಭಾಗಿಸಿ ಆಯಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಕೆಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ವಿದ್ಯುತ್]] ಸೆಲ್‌‌ಗಳಿಂದ ನಡೆಯುವ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಈಗ ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಬಳಸಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಈ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಂತೂ ಮನುಷ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಶಿಕಾರ್ಡ್‌‌ನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಯಂತ್ರಕ್ಕೂ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್‌ಗೂ ಊಹೆಗೂ ಮೀರಿದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ==ತಯಾರಕರು== ಈ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಕೆಲವು ತಯಾರಕರು<ref>{{cite web|url=http://www.vintagecalculators.com/html/calculator_companies.html |title=ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್ ತಯಾರಿಸುವ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು}}</ref> '''ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಮುಖ ತಯಾರಕರು''' # ಅರೋರಾ ಆಫಿಸ್ ಎಕ್‌ಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿ (ಚೈನ) # ಕ್ಯಾನನ್ (ಜಪಾನ್) # ಕಾಸ್ಕೊ (ಜಪಾನ್) # ಸಿಟಿಜ಼ನ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ (ಜಪಾನ್) # [[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್|ಹೆವ್ಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್]] (ಅಮೇರಿಕ) # ಶಾರ್ಪ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (ಜಪಾನ್) # ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಇನ್ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ (ಅಮೇರಿಕ) ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.careerbless.com/calculators/ScientificCalculator/ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150204061110/http://www.careerbless.com/calculators/ScientificCalculator/ |date=2015-02-04 }} * [http://www.hpmuseum.org/sliderul.htm/ ಸ್ಲೈಡ್‌ರೂಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160116162903/http://www.hpmuseum.org/sliderul.htm |date=2016-01-16 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೫-೧೬]] [[ವರ್ಗ:ಉಪಕರಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] 77rurly4dqbfhtmkca29s5jjst4ehux 0 88014 1372921 1337239 2026-05-07T06:52:54Z ChemSim 97015 1372921 wikitext text/x-wiki {{Dead end|date=ಜುಲೈ ೨೦೧೭}} [[File:Alcohol.png|180px|thumb|right|ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‍ನ ಗೋಳ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಿ ಮಾದರಿ]] [[ರೆಪ್ಪೆ]]ಗಳಿಗೆ ಲೇಪಿಸುವ ಪುಡಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ ಅರ್‍ಯಾಬಿಕ್ ಮೂಲಪದದಿಂದ '''ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್''' ಪದ ನಿಷ್ಪನ್ನಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಶುದ್ಧ ಮದ್ಯಸಾರಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಪದವನ್ನು ಅನ್ವಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು. [[ಇಂಗಾಲ|ಕಾರ್ಬನ್]] ಪರಮಾಣುವಿನ ಸಂಯೋಗಶಕ್ತಿ (ವೇಲೆನ್ಸಿ) ನಾಲ್ಕು ಅಂದರೆ, ಅದು ನಾಲ್ಕು [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೊಜನ್]] ಅಥವಾ ಇತರ [[ಪರಮಾಣು]]ಗಳನ್ನು ಹೊರಬಲ್ಲುದು. ಅಂಥ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳು ಪರ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿವೆ ಈ ತರಹದ ಕೆಲವು ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳು ಸರಪಳಿಯಂತೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೋಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಮಾಣುಗಳು ಚತುಸ್ಸಂಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವೇ ಪ್ಯಾರಫಿನ್ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್‍ಗಳು ಅಥವಾ ಆಲ್ಕೇನ್‍ಗಳು. ಪ್ಯಾರಫಿನ್ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ಬದಲು, ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ (–OH) ಗುಂಪುಗಳಿದ್ದರೆ ಆಗ ಅದು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{GoldBookRef|title=Alcohols|file=A00204}}</ref><ref>{{cite book|title=The Hydroxyl Group|year=1971|isbn=9780470771259|editor=Saul Patai|series=PATAI'S Chemistry of Functional Groups|doi=10.1002/9780470771259}}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳನ್ನು ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಪ್ಯಾರಫಿನ್‍ಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳ ಅಣುಸೂತ್ರ (C_nH_2n+1.OH) ಎಂದಾಯಿತು. ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ರಚನಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಸೂಚಿಸಬಹುದು. | | | | -C-C-C-C-OH | | | | == ವರ್ಗೀಕರಣ == ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಬಗೆಯುಂಟು. #ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ನ ಒಂದು ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾನೊಹೈಡ್ರಿಕ್. #ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ನ ಒಂದು ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡಾಗಿದ್ದರೆ ಡೈಹೈಡ್ರಿಕ್. #ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ನ ಒಂದು ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೂರಾಗಿದ್ದರೆ ಟ್ರೈಹೈಡ್ರಿಕ್ #ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ನ ಒಂದು ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಪಾಲಿಹೈಡ್ರಿಕ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ (CH₃CH₂OH), ಎಥಿಲೀನ್ ಗ್ಲೈಕಾಲ್ (CH₂.OH.CH₂OH), ಮತ್ತು ಗ್ಲಿಸರಾಲ್ (CH₂OH.CHOH.CH₂OH) ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವ ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ರಮವಿದೆ. ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣು, ನೇರವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಇದು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಎರಡಾಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರೈಮರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಎನ್ನುವರು. ಇದಕ್ಕೆ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಉದಾಹರಣೆ. ಅದರ ರಚನಾ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಈ ಅಂಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Ethanol Lewis.svg|center|thumb]] ಹೀಗೆಯೇ ಐಸೋಪ್ರೊಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ [[ಚಿತ್ರ:2-PropanolV2.svg|center|thumb]] ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುವಿನೊಡನೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಇಂಥ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳನ್ನು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು. ಕೆಲವು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗ್ರೂಪಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ರಹಿತವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಅವನ್ನು ಟರ್ಷಿಯರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಟರ್ಷಿಯರಿ ಐಸೊಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಅದರ ರಚನಾಸೂತ್ರದಿಂದ [[ಚಿತ್ರ:Tert-Butanol Structural Formula V.1.svg|center|thumb]] ಇದು ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕೆಳಕಂಡ ಜಾತಿಯ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳೂ ಉಂಟು. #ಸರಳ ಆಲಿಫ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು - ಉದಾ. ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ CH₃-CH₂-OH #ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಆಲಿಫ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು - ಉದಾ. ಅಲ್ಲೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ CH₂=CH-CH₂OH #ಆದೇಶಿತ ಆಲಿಫ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು - ಉದಾ. ಈಥೇನಾಲ್ ಅಮೀನ್ NH₂-CH₂-CH₂OH #ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು - ಉದಾ. ಬೆಂಜ಼ೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ C₆H₅-CH₂-OH #ಆಲಿಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು - ಉದಾ. ಸೈಕ್ಲೊಹೆಕ್ಸನಾಲ್ C₆H₁₁-OH #ಹೆಟಿರೊಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು - ಉದಾ. ಪರ್ಫೂರಿಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ C₄H₃O-CH₂OH == ನಾಮಕರಣ ವಿಧಾನ == ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು (ಉದಾ: ಮೀಥೈಲ್ ಮತ್ತು ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು) ಅವುಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತನಾಮದಿಂದ ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಜಿನೀವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ರ್‍ಯಾಡಿಕಲ್‍ನ ಹೆಸರಿಗೆ ಆಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸಿ ಕರೆಯುವುದು ಪದ್ಧತಿ.<ref name="reusch-alcohols">{{cite web|url=http://www.cem.msu.edu/~reusch/VirtualText/alcohol1.htm#alcnom|title=Alcohols|author=William Reusch|work=VirtualText of Organic Chemistry|archive-url=https://web.archive.org/web/20070919162404/http://www.cem.msu.edu/~reusch/VirtualText/alcohol1.htm#alcnom|archive-date=19 September 2007|access-date=14 September 2007|url-status=dead}}</ref> ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಂಪುಗಳ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗ್ರೂಪಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದು ರೂಢಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಐಸೊಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು [[ಚಿತ್ರ:Isobutanol Strukturformel.svg|center|thumb]] 2-ಮೀಥೈಲ್ ಪ್ರೊಪೆನಾಲ್-1 ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. == ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳ ತಯಾರಿಕೆ == '''ಆಲಿಫ್ಯಾಟಿಕ್ ಮಾನೊಹೈಡ್ರಿಕ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಗಳು''' 1. '''ಆಲ್ಕೈಲ್ ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ''': Rx + H₂O → R.OH + Hx ನೀರು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೆ ಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಾನವಾಗುವುದು. ದುರ್ಬಲ ಕಾಸ್ಟಿಕ್ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ದ್ರಾವಣ ಅಥವಾ ತೇವವಾದ ಸಿಲ್ವರ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇವು [[ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ|ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ]] ಪರಿವರ್ತಕಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ [[ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುವು. ಅನೇಕ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆಲ್ಕೈಲ್ ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಲಭ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. 2. '''ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳಿಂದ''': ಪ್ರಬಲ [[ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ಪರ್ಯಾಪ್ತಗೊಂಡು ಅದರ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಆಗುವುದು. ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದರೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಉಂಟಾಗುವುದು. '''ಇಥಲೀನ್''' <chem>CH2=CH2 ->[H2SO4][] CH3-CH2-HSO4 ->[H2O] CH3-CH2-OH + H2SO4</chem> '''ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್''' 3. '''ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳ, ಕೀಟೋನುಗಳ ಮತ್ತು ಎಸ್ಟರುಗಳ ಅಪಕರ್ಷಣದಿಂದ''': ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ನವಜಾತ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ನೀಡುವ ಸೂಕ್ತ ಆಮ್ಲ (ಲೋಹದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯ), ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ [[ಸತುವು|ಸತು]] ಮತ್ತು ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಸತು ಅಥವಾ [[ಕಬ್ಬಿಣ]] ಮತ್ತು [[ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ]], [[ತವರ]] ಮತ್ತು [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]], ಸೋಡಿಯಂ ಅಮಾಲ್ಗಂ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಸೋಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಈಚೆಗೆ [[ಸೋಡಿಯಮ್|ಸೋಡಿಯಂ]] ಹೈಡ್ರೈಡ್, [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್|ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ]] ಐಸೊಪ್ರೊಪಾಕ್ಸೈಡ್, [[ಲಿಥಿಯಮ್|ಲಿಥಿಯಂ]] ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಹೈಡ್ರೈಡ್ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. R.CHO + 2[H] → R.CH₂OH '''ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್''' '''ಪ್ರೈಮರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್''' R.CO.R' + 2[H] → R.CH(OH).R' '''ಕೀಟೋನ್''' '''ಸೆಕೆಂಡರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್''' R.CO.OR' + 4[H] → R.CH₂OH + R'OH '''ಎರಡು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳ ಮಿಶ್ರಣ''' <chem>CH3-CH=CH-CHO ->[LiAlH_4 or][((CH_3)_2CHO)_3Al] CH3-CH=CH-CH2OH</chem> '''ಕ್ರೋಟನಾಲ್ಡಿಹೈಡ್''' '''ಕ್ರೋಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್''' ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಈ ವಿಧಾನ ಬಲು ಅನುಕೂಲ. <chem>CH3-CO-CH3 ->[H_2][Ni] CH3-CH(OH)-CH3</chem> ಅಸಿಟೋನ್ ಐಸೊಪ್ರೊಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಎಸ್ಟರುಗಳಿಂದ 6 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿರುವ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಈ ವಿಧಾನ ಸಹಕಾರಿ. 200⁰ ಸೆ0. ಗ್ರೇ ಉಷ್ಣತೆ, 150-200 ವಾಯುಭಾರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಕ್ರೋಮೈಟ್ (CuCr₂O₄) ವೇಗವರ್ಧಕ ಇಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಎಸ್ಟರು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಕೊಡುವುದು. ಸಮಸಂಖ್ಯೆ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿರುವ ಸರಳ ರೇಖಾವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರೈಮರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳನ್ನು ಉನ್ನತ [[ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ|ಫ್ಯಾಟಿ ಆಮ್ಲಗಳ]] ಅಪಕರ್ಷಣದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. <chem>C11H23.COOH ->[C_2H_5OH] C11H23.COOC2H5 + H2 ->[200^0 C 200 a.p.][CuCr_2O_4] C11H23.CH2OH</chem> ನಾರ್ಮಲ್ ಲಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ನಾರ್ಮಲ್ ಲಾರೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ 4. [[ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳು]], ಕೀಟೋನುಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್ಟರುಗಳೊಡನೆ ಗ್ರಿಗ್‍ನಾರ್ಡ್ ಪರಿವರ್ತಕದ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪ್ರೈಮರಿ, ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮತ್ತು ಟರ್ಷಿಯರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. [[ಚಿತ್ರ:Alcohols from formaldehyde via grignard.png|center|thumb|520x520px|ಫ಼ಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್‍ನಿಂದ ಪ್ರೈಮರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ತಯಾರಿಕೆ]] [[ಚಿತ್ರ:Alcohols from aldehyde via grignard.png|center|thumb|500x500px|ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್‍ನಿಂದ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ತಯಾರಿಕೆ]] [[ಚಿತ್ರ:Alcohols from ketone via grignard.png|center|thumb|500x500px|ಕೀಟೊನ್‍ನಿಂದ ಟರ್ಷಿಯರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ತಯಾರಿಕೆ]] 5. ಆಮ್ಲಗಳ ಅಪಕರ್ಷಣದಿಂದ a)ಲಿಥಿಯಂ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಹೈಡ್ರೈಡು ಆಮ್ಲವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲುದು. CH₃.(CH₂)₁₆.COOH → CH₃.(CH₂)₁₆.CH₂OH ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಆಕ್ಟಡೆಕನಾಲ್ -೧ b) ಆಮ್ಲವನ್ನು ಅದರ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಥವಾ ಅನ್‍ಹೈಡ್ರೈಡಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಅನಂತರ ವೇಗವರ್ಧಕದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಅಪಕರ್ಷಿಸುವುದು. <chem>R.CO.Cl ->[2H_2] R.CH2OH + HCl</chem> R.CO O <chem>->[2H_2]</chem> R.CH₂OH + R.CO.OH R.CO 6. '''ಎಸ್ಟರುಗಳ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ''': ಎಸ್ಟರುಗಳನ್ನು ಆಮ್ಲ ಅಥವಾ ಕ್ಷಾರಗಳೊಡನೆ ಕುದಿಸಿದರೆ ಆಯಾ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಬರುವುದು. ಪ್ರಕೃತಿದತ್ತ ಎಸ್ಟರುಗಳಾದ ಮೇಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು. <chem>C15H31COOC31H63 ->[H_2O] C15H31COOH + C31H63OH</chem> '''ಮಿರಿಸಿಲ್ ಪಾಮಿಟೇಟ್ ಪಾಮಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮಿರಿಸಿಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್''' '''(ಜೇನುಮೇಣ)''' 7. '''ಫರ್ಮೆಂಟೇಷನ್ ವಿಧಾನ''': ಸರಳ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವುದು ಹೀಗೆಯೇ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಗಳು == ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು ನಿರ್ವರ್ಣವಾದ ತಟಸ್ಥ ವಸ್ತುಗಳು. ಅಣುತೂಕ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು [[ದ್ರವ]]ಗಳು. ಅಣುತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ [[ಎಣ್ಣೆ]]ಯಂತೆ ಮಂದವಾಗುವುವು. 12 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿರುವ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು [[ಮೇಣ]]ದಂತಿರುವ [[ಘನ]]ಗಳು. 5 ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳವರೆಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾವ್ಯ. ಅಣುತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ದ್ರಾವಣತೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. 16ಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿರುವ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು ಅದ್ರಾವ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು. ಒಂದೇ ವರ್ಗದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳ ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು - CH₂ ಗ್ರೂಪ್ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಸುಮಾರು 20⁰ ಸೆಂ. ಗ್ರೇಡಿನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಹೋಗುವುದು. ಸಮಾನ ಅಣುತೂಕಗಳುಳ್ಳ ಆಲ್ಕೈಲ್ ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳು ಅಥವಾ ಈಥರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳ ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದೆ. ನೀರಿನ ಅಣುಗಳು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಸಂಘಟಿಸುವಂತೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಅಣುಗಳೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ದೊಡ್ಡ ಅಣುಗಳು ಜನಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ದೊಡ್ಡ ಅಣುಗಳಿಗೆ ಅವ್ಯಾಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ಸಹಜ. ಅಣುತೂಕ ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ [[ಮೀಥೇನ್]] (16) ಮತ್ತು [[ಅಮೊನಿಯ|ಅಮೊನಿಯಾ]] (17) ಗಳಿಗಿಂತ, ನೀರಿನ (18) ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನಿನ ಬಂಧದ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಅಣುಗಳ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿ ವಾಸನೆಗಳುಂಟು. C₄-C₇ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳ ವಾಸನೆ ಹಿತಕರವಲ್ಲ. C₈-C₁₂ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು ಮಧುರವಾಸನೆಯುಳ್ಳವು. ಈ ಮಿತಿ ಮೀರಿದರೆ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿರಹಿತವಾಗುವುವು. ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳು ಪೋಲಾರ್ ವಸ್ತುಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪರಿವರ್ತಕಗಳೊಡನೆ ಅವು ನೀರಿನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವ ಅನೇಕ ನಿರವಯವ ವಸ್ತುಗಳು ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಲೀನವಾಗುವುವು. ಕೆಲವು ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೂ ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ ಗುಣವನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಇವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಕಾರ್ಬಿನಾಲ್ ಗುಂಪು | | -C-OH, -C-......H ರೀತಿ ವಿಭಜಿಸಿದರೆ ಆಮ್ಲದಂತೆಯೂ | | | -C-......OH ರೀತಿ ವಿಭಾಗವಾದರೆ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲದಂತೆಯೂ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. | ಹೀಗಾಗಲು ಆಲ್ಕೈಲ್ ಗ್ರೂಪುಗಳಿಗೆ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನು]]ಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಕಾರಣ. ಕಾರ್ಬಿನಾಲ್ ಕಾರ್ಬನ್ನಿನ ಸುತ್ತ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ಅದರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಾಂದ್ರತೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದರ ಒಂದಂಶ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಪರಮಾಣುವಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನಿನ ಪರಮಾಣುವಿಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಪ್ರೈಮರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ಟರ್ಷಿಯರಿ ಅಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ ಸ್ವಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಲೋಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ಪಲ್ಲಟಿಸಬಹುದು. ಪ್ರೈಮರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬಿನಾಲ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಮೇಲೆ ಮೀಥೈಲ್ ಗುಂಪಿನ ಪ್ರೇರಕ ಪ್ರಭಾವ (ಇಂಡಕ್ಟಿವ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ ) ಕಡಿಮೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪಿನ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಪರಮಾಣು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ಮೀಥೈಲ್ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹವಣಿಸುತ್ತದೆ. ತತ್ಫಲವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣು ಆಯಾನ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಆಮ್ಲದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. === ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳ ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣ === ಕೆಳಕಂಡ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ೧. '''ಕ್ರಿಯಾಶಾಲಿ ಲೋಹಗಳೊಡನೆ ವರ್ತನೆ''': ಸೋಡಿಯಂ ಲೋಹದೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು. 2ROH + 2Na → 2RONa + H₂↑ '''ಸೋಡಿಯಂ''' '''ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್''' ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು ನೀರಿಗಿಂತ ದುರ್ಬಲ ಆಮ್ಲಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡಿನ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಆಯಾ ಪಟುಲೋಹವೇ ಅಗತ್ಯ. ಐಸೊಪ್ರೊಪೈಲ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಷಿಯರಿ ಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳೊಡನೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಅಮಾಲ್ಗಂ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಆಯಾ ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡುಗಳು ಉಂಟಾಗುವುವು. ೨. ಗ್ರಿನ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಪರಿವರ್ತಕದೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಒಂದೊಂದು ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗ್ರೂಪಿಗೂ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆಲ್ಕೇನಿನ ಒಂದು [[ಅಣು]] ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದು. ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಗ್ರಿನ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಪರಿವರ್ತಕ ಮೀಥೈಲ್ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ಅಯೊಡೈಡ್ ಆಗಿದ್ದರೆ ಮೀಥೇನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು. ROH + CH₃MgI → CH₄ ↑ + ROMgI ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅಳೆದು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ (ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತ) ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಯಾಶಾಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್‌ನ (ಆಕ್ಟಿವ್ ಹೈಡ್ರೊಜನ್) ಅಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಜೆ಼ರೆವಿಟಿನೋಫ್ ವಿಧಾನ ಎಂದು ಹೆಸರು. R.O R' R.O.R' + NaI ೩. '''ಈಥರ್‌ಗಳ ಉತ್ಪನ್ನ''': (a) ಸೋಡಿಯಂ ಆಲ್ಕಾಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೈಲ್ ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಈಥರ್‌ಗಳು ಉಂಟಾಗುವುವು. (b) ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಯೋಗಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ನಿರ್ಜಲಗೊಳಿಸಿ ಈಥರ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ 140⁰ - 145⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಕಾಸಿದಾಗ ಡೈಈಥೈಲ್ ಈಥರ್ ದೊರೆಯುವುದು. C₂H₅O + SO₂.OH → C₂H₅O.SO₂.OH + H₂O C₂H₅O.SO₂.OH + C₂H₅OH → C₂H₅.O.C₂H₅ + H₂SO₄ ಉಷ್ಣತೆ 170⁰  ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಮುಟ್ಟಿದರೆ [[ಎಥಿಲೀನ್]] ಉಂಟಾಗುವುದು. ೪. '''ಅಸಿಟಲೇಷನ್''': ಆಮ್ಲೀಯ ಕ್ಲೋರೈಡುಗಳು ಅಥವಾ ಆನ್‌ಹೈಡ್ರೈಡುಗಳು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳೊಡನೆ ವರ್ತಿಸುವುವು. ಪಿರಡೀನಿನ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲೆ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಥವಾ ಅಸಿಟೆಕ್ ಆನ್‌ಹೈಡ್ರೈಡುಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದರೆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಸಿಟಿಲೇಷನ್ ಎನ್ನುವರು. ಇದು ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ. ROH + Cl.OC.R → ROOC.R + HCl ಎಸ್ಟರ್ OC.R' ROH + O → ROOC.R' + R'.COOH OC.R' ೫. '''ಎಸ್ಟರಿಫಿಕೇಷನ್''': ಕ್ಷಾರ ಆಮ್ಲದೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿ ಲವಣ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ತಟಸ್ಥೀಕರಣ ಎನ್ನತ್ತೇವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಸಾವಯವ ಅಥವಾ ನಿರವಯವ ಆಮ್ಲಗಳೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಲವಣ ಸದೃಶವಾದ ಎಸ್ಟರುಗಳು ಮತ್ತು ನೀರು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಎಸ್ಟರಿಫಿಕೇಷನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ROH + HO.OC.R' <chem>\rightleftarrows</chem> R.O.OC.R' + H₂O '''ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಆಮ್ಲ ಎಸ್ಟರ್ ನೀರು''' ಇದೊಂದು ಹಿಮ್ಮರಳುವ ಕ್ರಿಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ನೀರನ್ನು ಅವಶೋಷಿಸಿದ ಹೊರತು ಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಜಲಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಶುಷ್ಕ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡನ್ನಾಗಲೀ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. 18 ತೂಕಮಾನದ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಸಮಸ್ಥಾನಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನನ್ನೂ ಆಮ್ಲ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗ್ರೂಪನ್ನೂ ಒದಗಿಸುವುದೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀರಿನ ಅಣು 0¹⁸ ಸಮಸ್ಥಾನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. === ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ ಸ್ವಭಾವ === ಮುಂದೆ ವಿವರಿಸಿರುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಇದು ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ೧. '''ಆಲ್ಕೈಲ್ ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳ ಉತ್ಪನ್ನ''': ಹ್ಯಾಲೊಜನ್ ಆಮ್ಲಗಳೊಡನೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಇವು ಉಂಟಾಗುವುವು. <chem>ROH + HCl ->[dry][ZnCl_2] RCl + H2O</chem> ಇಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಅಣು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಟರ್ಷಿಯರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ೨. '''ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳೊಡನೆ ವರ್ತನೆ''':  ಉದಾಹರಣೆ ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಪೆಂಟಕ್ಲೋರೈಡು ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪನ್ನು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣುವಿನಿಂದ ಪಲ್ಲಟಿಸಿ ಆಯಾ ಆಲ್ಕೈಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು ಕೊಡುವುದು. R.OH + PCl₅ → R.Cl + POCl₃ + HCl ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಟ್ರೈಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಆಮ್ಲ ಬರುವುದು. 3R.OH + PCl₃ → 3RCl + H₃PO₃ ಮೊದಲನೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಹೊರಬೀಳುವುದರಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೀಗೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ನೀರಿನೊಡನೆ ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಪೆಂಟಕ್ಲೋರೈಡ್ ವರ್ತಿಸಿದಾಗಲೂ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಜಲರಹಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೆಚ್ಚಬಹುದು. === ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ === ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಅಂಗಮೂಲವಸ್ತುಗಳಾದ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರ್ಜಲಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಸ್ಥಿತಿಗಳಿವೆ. ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳಂತಹ ಪ್ರಬಲ ಆಮ್ಲಗಳು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರೈಮರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಬೇಕು. ಟರ್ಷಿಯರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಬೇಕಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:Dehydration of alcohols.png|center|thumb|400x400px]] ಇಲ್ಲೂ ಸಹ ಟರ್ಷಿಯರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು ಅತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ಜಲಗೊಳ್ಳುವುವು. === ಉತ್ಕರ್ಷಣ === ಪ್ರೈಮರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು ಮೊದಲು ಆಲ್ಡಿಹೈಡುಗಳಾಗಿ ಅನಂತರ ಆಮ್ಲಗಳಿಗೆ ಉತ್ಕರ್ಷಿತವಾಗುವುವು. ಸೆಕೆಂಡರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು ಕೀಟೋನುಗಳಾಗುವುವು. :[[ಚಿತ್ರ:Alcohol to aldehyde to acid.png|left|400x400px]][[ಚಿತ್ರ:Alcohol to aldehyde or ketone.png|350x350px]] ಟರ್ಷಿಯರಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಏನೂ ಪರಿಣಾಮವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಯೋಗ ಸ್ಥಿತಿ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಅಣು ಛಿದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನೀರು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಸಲುವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳೆಂದರೆ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಪರ್ಮ್ಯಾಂಗನೇಟ್, ಆಮ್ಲಮಿಶ್ರಿತ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಡೈಕ್ರೊಮೇಟುಗಳು. ಆದರೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಆವಿಯನ್ನು ೨೫೦^೦ - ೩೦೦^೦  ಸೆಂ.ಗ್ರೇಡಿಗೆ ಕಾಸಿದಾಗ ತಾಮ್ರದ ಪುಡಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಯಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಡೆಯುವುದು. ಪ್ರೈಮರಿ, ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮತ್ತು ಟರ್ಷಿಯರಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಗುರುತಿಸಲು ಈ ಕ್ರಿಯೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. === ಅಪಕರ್ಷಣ === ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೈಡ್ರಯೊಡಿಕಾಮ್ಲ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಪಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. R I R I + H₂O R H R H + I₂ === ಹ್ಯಾಲೊಫಾರಂ ಕ್ರಿಯೆ === ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಆದರೂ ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು [[ಅಯೊಡಿನ್|ಅಯೊಡೀನಿನೊಡನೆ]] ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಅಯೊಡೋಫಾರಂ (CHI₃) ಹಳದಿ ಒತ್ತರವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಸನೆಯುಂಟು. ಈ ಕ್ರಿಯೆ ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. H | R-C-OH <chem>->[2NaOH + I_2] R-CO-CH3 + 2NaI + H2O</chem> | ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಕೀಟೋನ್ CH₃ 3I₂ + 3NaOH ಹ್ಯಾಲೊಜನೇಷನ್ <chem>R.COONa + CHI3 <-[NaOH] R.CO.CI3 + 3NaI + 3H2O</chem> '''ಅಯೊಡೊಫಾರಂ ವಿಭಜನೆ''' ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅಥವಾ [[ಬ್ರೋಮಿನ್]] ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕ್ಲೋರೋಫಾರಂ]] (CHCl₃) ಮತ್ತು ಬ್ರೋಮೋಫಾರಂ (CHBr₃) ಬರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಲೊಫಾರಂ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿರುವ ವಸ್ತುಗಳೆಲ್ಲ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. == ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‍ಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು == === ಮೀಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ (ಮಿಥೆನಾಲ್ ಅಥವಾ ವುಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್) === ಮೀಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಎಂದರೆ ಮರದಿಂದ ಮದ್ಯ ಎಂದು ಅರ್ಥ. [[ಮರ|ಮರದ]] ಚೂರುಗಳನ್ನು ವಿನಾಶಕ ಬಾಷ್ಪಸಾಂದ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. (CH₃OH) ಎಂಬ ಅಣುಸೂತ್ರವನ್ನೂ [[ಚಿತ್ರ:Methanol Lewis.svg]]ರಚನೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ವಿಷವಸ್ತು. '''ಕೈಗಾರಿಕಾ ತಯಾರಿಕೆ''':  (a) '''ಮರದಿಂದ''': ಒಣಗಿಸಿದ ಗಟ್ಟಿ [[ಸೌದೆ]]ಯನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ರಿಟಾರ್ಟುಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು ಗಾಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದಂತೆ ೪೫೦^೦ - ೫೬೦^೦ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕಾಸಿದರೆ ಕೆಳಕಂಡ ವಸ್ತುಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ೧. ವುಡ್‌ಗ್ಯಾಸ್ (ಕಾಷ್ಠಾನಿಲ) - ದಹ್ಯಾನಿಲಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಿದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೀಥೇನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ ಇರುತ್ತವೆ. ೨. ಪೈರೊಲಿಗ್ನಿಯಸ್ ಆಮ್ಲ - ಜಲಯುಕ್ತ ದ್ರವಭಾಗ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ (೯-೧೦%), ಮಿಥೆನಾಲ್ (೧-೨% ) ಮತ್ತು ಅಸಿಟೋನ್ (೦.೧-೦.೫%) ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.   ೩. ಡಾಂಬರು ಮತ್ತು [[ಇದ್ದಿಲು]] ಇತರ ಉಪವಸ್ತುಗಳು. ಪೈರೊಲಿಗ್ನಿಯಸ್ ಆಮ್ಲದ ಸಂಸ್ಕರಣ: ಡಾಂಬರಿನ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ದ್ರವವಸ್ತುವೇ ಪೈರೊಲಿಗ್ನಿಯಸ್ ಆಮ್ಲ. ಇದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಸಲಾಗುವುದು. ಆವಿಯನ್ನು ಬಿಸಿಯಾದ ಸುಣ್ಣದ ಹಾಲಿನ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಅಸಿಟೆಕ್ ಆಮ್ಲ ಮಾತ್ರ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಸಿಟೇಟಾಗಿ ಉಳಿದು ಬಿಡುವುದು. ಅಸಿಟೋನ್ (ಕು.ಬಿಂ. ೫೬^೦ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ.) ಮತ್ತು ಮಿಥೆನಾಲ್‌ಗಳು (ಕು.ಬಿಂ.೬೪.೫^೦ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ.) ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಾವಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಾದು ಹೋಗಿ ಸಾಂದ್ರಕಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರವರೂಪ ತಳೆಯುವುವು. ಸುಟ್ಟಸುಣ್ಣದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ರವಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕುದಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು ೭೦% ಮಿಥೆನಾಲ್ ದೊರೆಯುವುದು. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಸ್ತು. ೯೮% ಶುದ್ಧ ಮಿಥೆನಾಲ್ ಬೇಕಾದರೆ ಸೂಕ್ತ ಆಂಶಿಕ ಬಾಷ್ಪಸಾಂದ್ರಕಗಳಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ೧-೨% ಅಸಿಟೋನ್ ಇರುವುದು. ಅಯೊಡೊಫಾರಂ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಇದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸಿಟೋನ್ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಅನುಸರಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ೧. ಬಿಸಿಯಾದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಗೆ ಶುಷ್ಕ ಕ್ಲೋರಿನನ್ನು ಹಾಯಿಸಿದರೆ, ಟ್ರೈಕ್ಲೋರ ಸಿಟೋನ್ (CCl₃.CO.CH₃) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದು. ಇದರ ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು ಮಿಥೆನಾಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂಶಿಕ ಬಾಷ್ಟೀಕರಣ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. ೨. ನಿರ್ಜಲ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕ್ಲೊರೈಡಿನೊಂದಿಗೆ ಕುಲುಕಿದರೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ (CaCl₂.4CH₃OH) ಎಂಬ ಹರಳುರೂಪದ ವಸ್ತುವಾಗುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿರುವ ದ್ರವಭಾಗವನ್ನು ಹಿಸುಕಿ ತೆಗೆದು ಕಾಸಿದರೆ ಶುದ್ಧ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಆವಿಯಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸುವರು. ೩. ಆಕ್ಸಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಡನೆ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮೀಥೈಲ್ ಆಕ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಎಂಬ ಘನರೂಪದ ಎಸ್ಟರು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿರುವ ಅಸಿಟೋನ್ ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ದ್ರಾವಣದೊಡನೆ ಕುದಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಮಿಥೆನಾಲ್ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಆವಿಯಾಗುವುದು. ಸುಟ್ಟ ಸುಣ್ಣದೊಡನೆ ಕುಲುಕಿ ಪುನಃ ಕುದಿಸಿದರೆ ಪರಿಶುದ್ಧ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಲಭಿಸುವುದು. ಭದ್ರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಮರದಿಂದ ಮಿಥೆನಾಲ್ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿದೆ. ಅದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸುಮಾರು ೪೨೦ ಟನ್ನುಗಳು. (b) '''ಆಧುನಿಕ ಸಂಯೋಜನಾ ವಿಧಾನಗಳು''': ೧. ಜಲಾನಿಲದಿಂದ: ೨೦೦ ವಾಯು ಭಾರ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ೩೫೦^೦-೪೦೦^೦ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತಾಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ೨:೧ ಗಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಲಾನಿಲ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸತು ಮತ್ತು ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳ ವೇಗವರ್ಧಕ ಮಿಶ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಹಾಯಿಸುವರು. ಆಗ ಶುದ್ಧ ಮಿಥೆನಾಲ್ ಉಂಟಾಗುವುದು. (CO + H₂) + H₂ → CH₃OH ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ೨೫% ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗಾನಿಲ ಮತ್ತು ಹಬೆಯ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅನಿಲ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. CH₄ + H₂O → CO + 3H₂ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್  ಗ್ಯಾಲನ್ ಮಿಥೆನಾಲನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. (c) '''ಮೀಥೇನಿನಿಂದ''': ೯:೧ ಗಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀಥೇನ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ೧೦೦ ವಾಯುಭಾರ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ೨೦೦^೦ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ ತಾಮ್ರದ ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸುವರು. 2CH₄ + O₂ → 2CH₃OH ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ೧೭% ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. '''ಗುಣಗಳು''': ಮಧುರ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ದಾಹಕ ರುಚಿಯುಳ್ಳ ನಿರ್ವರ್ಣ ದ್ರವ. ವಿಷವಸ್ತು. ಸೇವಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಂಧತ್ವ, [[ಹುಚ್ಚು]] ಅಥವಾ [[ಮರಣ|ಸಾವು]] ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅದು ಫಾರ್ಮಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಹೊಂದಿ ಕೆಡುಕಾಗುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಪಾನತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮಿಥೆನಾಲ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಿದಾಗ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಕೊಡುವುದು. <chem>CH3OH ->[\lbrack O \rbrack] HCHO -> [\lbrack O \rbrack] HCOOH ->[\lbrack O \rbrack] CO2 </chem> '''ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಫಾರ್ಮಿಕ್ ಆಮ್ಲ''' ಸೋಡಿಯಂ ಲೋಹದೊಡನೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿ ಸೋಡಿಯಂ ಮೀಥಾಕ್ಸೈಡ್ (CH₃ONa) ಕೊಡುವುದು. ಮಿಥೆನಾಲ್ ದುರ್ಬಲ ಆಮ್ಲದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ವಿಭಜನಾಂಕ (ಡಿಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಂಟ್) ೧ x ೧೦^−೧೭. ಮೀಥಾಕ್ಸೈಡುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಮಿಥೆನಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಲೇಶಮಾತ್ರ ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ಮಿಥಾಕ್ಸೈಡ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು. Mg(OCH₃)₂H₂O → MgO + 2CH₃OH ಪ್ರಬಲ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಮೊದಲು ಮೀಥೈಲ್ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ (CH₃HSO4) ಅನಂತರ ಡೈಮೀಥೈಲ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ [(CH₃)₂SO4] ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುವು. ಸೋಡಾಲೈಮ್ ಜೊತೆ ಕಾಸಿದಾಗ ಸೋಡಿಯಂ ಫಾರ್ಮೇಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಜನನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. CH₃OH + NaOH → HCOONa + 2H₂ '''ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು''': ಮಿಥೆನಾಲಿಗೆ ಒಂದು ಚಿಟಕಿ ಸ್ಯಾಲಿಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎರಡು ತೊಟ್ಟು ಪ್ರಬಲ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಹಾಕಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮೀಥೈಲ್ ಸ್ಯಾಲಿಸಿಲೇಟ್ ಎಂಬ ಎಸ್ಟರಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸನೆ (ಅಮೃತಾಂಜನದಂತೆ) ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಿಥೆನಾಲ್ ಅಯೋಡೊಫಾರಂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಈ ಎರಡು ಪರಿಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ. '''ಉಪಯೋಗಗಳು''': [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್|ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್]] ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀಥೈಲ್ ಅಸಿಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೋನಿನೊಡನೆ ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ ಲ್ಯಾಕರುಗಳನ್ನು ಲೀನಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ನೀರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ನೀರು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹರಳೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು [[ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೂ ಇದು ಲೀನಕಾರಿ. ಬಣ್ಣಗಳು, ಸುಗಂಧಗಳು, [[ಔಷಧ]]ಗಳು, ವಾರ್ನಿಷ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಷ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಥೆನಾಲಿನ ಉಪಯೋಗ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. === ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ (ಎಥೆನಾಲ್) === ಮಾನೊಹೈಡ್ರಿಕ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದ ಈ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೇವಲ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಅಣುಸೂತ್ರ (C₂H₅OH). ರಚನಾ ಸೂತ್ರ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Ethanol Lewis.svg|center|thumb]] '''ಕೈಗಾರಿಕಾ ತಯಾರಿಕೆ''': ಅಗ್ಗ [[ಪಿಷ್ಟ]] ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ [[ಆಲೂಗಡ್ಡೆ|ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ]], [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ|ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ]], [[ಅಕ್ಕಿ]] ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ತಯಾರಿಸುವರು. ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ತೆಳುವಾದ ಬಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ, ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಹಬೆಯೊಂದಿಗೆ, 140⁰-150⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಸುವರು. ಇದರಿಂದ ಸೆಲ್ ಪದರಗಳು ಹರಿದು ಪಿಷ್ಟಕಣಗಳು ಹೊರಬೀಳುವುವು. ಆಗ [[ಹಾಲು|ಹಾಲಿನಂಥ]] ದ್ರವವಸ್ತುವಾಗುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಮ್ಯಾಷ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಮಾಲ್ಟ್ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು. [[ಬಾರ್ಲಿ]] ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ತೇವ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ 12 ಸೆಂ. ಮೀ. ಎತ್ತರ ಹರಡಿ 15⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬಿಡಲಾಗುವುದು. ಆಗ ಬಾರ‍್ಲಿ ಮೊಳಕೆ ಒಡೆಯುವುದು. ಮೊಳೆತಾಗ ಡಯಸ್ಟೇಸ್ ಎಂಬ ಕಿಣ್ವ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದು. ಕಾಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊಳೆತ ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಶಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಕಾಸಿದರೆ ಮೊಳೆಯುವಿಕೆ ನಿಲ್ಲುವುದು. ಅಂಥ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿದರೆ ಲಭಿಸುವುದೇ ಮಾಲ್ಟ್. ಇದನ್ನು ಮ್ಯಾಷ್ ಗಂಜಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅದರ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು 50⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು. ಫರ್ಮೆಂಟೇಷನ್ ಆರಂಭವಾಗಿ ಪಿಷ್ಟದ ಬಹುಭಾಗ ಮಾಲ್ಟೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಂಚ ಡೆಕ್ಸ್ಟ್ರಿನ್ ಸಹ ಬರಬಹುದು. ಮಾಲ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣಕಾರಿಯಾದ ಡಯಸ್ಟೇಸ್ ಕಿಣ್ವ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಕಾರಣ. ಕ್ರಿಯೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ತಾಸಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದು. ಸಕ್ಕರೆಯ ದ್ರಾವಣವನ್ನು (ವೋರ್ಟ್) 15⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇಡಿಗೆ ತಣಿಸಿ [[ಯೀಸ್ಟ್]] ಸೇರಿಸುವರು. ಬಹುತೇಕ ಯೀಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲ್ಟೇಸ್ ಕಿಣ್ವ ಮಾಲ್ಟೋಸನ್ನು [[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸಿಗೆ]] ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಯೀಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಕಿಣ್ವವಾದ ಜೈಮೇಸ್ ಗ್ಲೂಕೋಸನ್ನು ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಲು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಿವಸಗಳು ಬೇಕು. ಆಗ ಉಷ್ಣತೆ 33⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಮೀರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.  ಫರ್ಮೆಂಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಯೀಸ್ಟನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದರೆ ಕ್ರಿಯೆ ನಿಲ್ಲುವುದು. ಶ್ವಾಸಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೀರು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುವೇ ವಿನಾ ಸಕ್ಕರೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಲಭ್ಯವಾದ ದ್ರವವನ್ನು ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದರೆ ಜಲಮಿಶ್ರಿತ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ದೊರೆಯುವುದು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕೆಳಕಂಡ ಸಮೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. 2[C₆H₁₀O₅]_n + nH₂O → nC₁₂H₂₂O₁₁ ಮಾಲ್ಟೋಸ್ C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O → 2C₆H₁₂O₆ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂ ↑ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊರಬೀಳುವ ರಭಸಕ್ಕೆ ದ್ರವ ಕುದಿಯುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುದಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥವುಳ್ಳ (fervere) ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಫರ್ಮೆಂಟೇಷನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. (ಈ ಪದಕ್ಕೆ ಈಗ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅರ್ಥವಿದೆ). ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಅಂಶ 14% ಮುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೆ ಯೀಸ್ಟ್ ಹತವಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಜಲಮಿಶ್ರಿತ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಫರ್ಮೆಂಟಾದ ಮದ್ಯಸಾರವನ್ನು ವಾಷ್ ಎನ್ನುವರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 8-10% ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕಾಫೆಯ ಸಾಂದ್ರಕದಲ್ಲಿ ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದರೆ ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ 80-90% ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಕಾಫೆಯ ಸಾಂದ್ರಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ತಂಭಗಳಿಗೆ ಒಂದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ಲೇಷಕವೆಂದೂ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧಿಕಾರಕ (ರೆಕ್ಟಿಫಯರ್) ಎಂದೂ ಹೆಸರು. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹಬೆ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು ಹಾಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ಲೇಷಕದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲೆಲ್ಲ ಹಬೆಯೊಡಗೂಡಿ ಶುದ್ಧಿಕಾರಕದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳಿಗೆ ತಲಪುವುದು. ಇದನ್ನೇ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಎನ್ನುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ತೂಕ ರೀತ್ಯಾ 95.6% ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಫರ್ಮೆಂಟೇಷನ್ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಸಲ್ ಆಯಿಲ್, ಗ್ಲಿಸರಾಲ್, ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡ್, ಅಸಿಟೋನ್, ಸಕ್ಸಿನಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮುಂತಾದ ಉಪ ವಸ್ತುಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅಂಶಬಾಷ್ಪೀಕರಣ ಮಾಡಿದಾಗ ಇವೆಲ್ಲ ನಿವಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪಿಷ್ಟದಿಂದ ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ 85% ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿದೆಯೆಂಬುದು ಅನುಭವಸಿದ್ಧ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮದ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಗಳ ಅಂಶ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಮಾಹ್ವ (ಬ್ಯಾನಿಯ ಲ್ಯಾಟಿಫೋಲಿಯಾ) ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಫರ್ಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಕಾಗದ]] ತಯಾರಿಸಲು ಸಲ್ಫೇಟ್ ವಿಧಾನವೆಂಬ ಕ್ರಮವಿದೆ. ಆಗ ಉಳಿಯುವ ನಿರುಪಯೋಗಿ ದ್ರವದಲ್ಲಿ ಫರ್ಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸಕ್ಕರೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದಲೂ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಸ್ವೀಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. '''ಆಬ್ಸೊಲ್ಯೂಟ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್''': ಕೇವಲ ಕುದಿಸುವುದರಿಂದ 100% ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 78.13⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ.ನಲ್ಲಿ ತೂಕ ರೀತ್ಯಾ 4.43% ಜಲಾಂಶವಿರುವ ನಿಯತ ಕುದಿಮಿಶ್ರಣವಾಗುವುದೇ (ಕಾನ್‍ಸ್ಟೆಂಟ್ ಬಾಯ್ಲಿಂಗ್ ಮಿಕ್ಸ್ಚರ್) ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಶುದ್ಧ ಸುಣ್ಣದೊಡನೆ ಕುದಿಸಿದರೆ 0.3% ನೀರುಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುವುದು. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಆಬ್ಸೊಲ್ಯೊಟ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಎನ್ನುವುದು ಇದನ್ನೇ. ಶೇಷಜಲವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಥವಾ [[ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್|ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ]] ಸೇರಿಸಿ ಕುದಿಸಬೇಕು. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜರ್ಮನ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ [[ಬೆಂಜೀ಼ನ್|ಬೆಂಜೀನನ್ನು]] ಸೇರಿಸಿ ಕುದಿಸಲಾಗುವುದು. ಆಗ 64.9⁰ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಜೀನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ನೀರನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊತ್ತು ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ ಬೆಂಜೀನ್ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ 68.25⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ನಲ್ಲಿ ನಿಯತ ಕುದಿಮಿಶ್ರಣವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದುಳಿಯುವ 100% ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ 78.3⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ನಲ್ಲಿ ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಬೆಂಜೀನನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪುನಃ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಲಾಂಶವೆಲ್ಲ ಹೋಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಜಲ ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ (ನೀಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೈಡ್ (ಅಸಿಟಲಿನ್ ಅನಿಲ ಬರುತ್ತದೆ) ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಅತಿ ಶುದ್ಧ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. '''ಕಾಕಂಬಿಯಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್''': [[ಕಬ್ಬು|ಕಬ್ಬಿನ]] ಅಥವಾ ಬೀಟ್ ಸಕ್ಕರೆಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ [[ಕಾಕಂಬಿ]]ಯಲ್ಲಿ 30% ಸುಕ್ರೋಸ್ ಮತ್ತು 32% ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್‌ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲು ಕಾಕಂಬಿಯ ಪಾಕಕ್ಕೆ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ 10% ಸಕ್ಕರೆಯ ದ್ರಾವಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಅನಂತರ ಯೀಸ್ಟ್ ಒದಗಿಸುವರು. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ವರ್ಟೇಸ್ ಕಿಣ್ವ ಸುಕ್ರೋಸನ್ನು ಗ್ಲೂಕೋಸಾಗಿ ಮಾಡುವುದು. ಕ್ರಿಯಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಯೀಸ್ಟ್ ಆಹಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಮೋನಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್‌ನಂಥ ಪೋಷಕ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಕೊಡಿಸುವರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಹಾಕಿದರೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಯೀಸ್ಟ್ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದು. ಮರದ ಅಥವಾ ಗಾಜುಲೇಪನ (ಎನಾಮೆಲ್) ಮಾಡಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಡಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ದ್ರವ ಮಿಶ್ರಣದ ಒಟ್ಟು ಗಾತ್ರದ 5% ಮಾತ್ರ ಯೀಸ್ಟ್ ಇದ್ದರೆ ಉತ್ತಮ. ಉಷ್ಣತೆ 21⁰-37.8⁰ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಮಿತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಇದು ಉಷ್ಣಜನಕ ಕ್ರಿಯೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 3-4 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿಯಾಗುವುದು. ಅನುಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿದ್ದರೆ 36 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ 90% ಸಕ್ಕರೆ ಫರ್ಮೆಂಟಾಗಬಹುದು. ಜಲಮಿಶ್ರಿತ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ಗ್ಯಾಲನ್ ಕಾಕಂಬಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 0.4 ಗ್ಯಾಲನ್ ರೆಕ್ಟಿಫೈಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. 1960ರಲ್ಲಿ ಕಾಕಂಬಿಯಿಂದ 484.21 ಲಕ್ಷ  ಗ್ಯಾಲನ್ ಇಂಧನ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್, 337.05 ಲಕ್ಷ  ಗ್ಯಾಲನ್ ರೆಕ್ಟಿಫೈಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಮತ್ತು 252.85 ಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ ಪಾನತ್ಯಾಜ್ಯ ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಪಾಲಿಥೀನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತಯಾರಿಸಲು ಎಥಿಲೀನ್ ಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾವು ಫರ್ಮೆಂಟೇಷನ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ಬಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಕ್ ಫರ್ಮೆಂಟೇಷನ್ನಿನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಉಪವಸ್ತುಗಳ ಕಾರ್ಬನ್ ಡಯಾಕ್ಸೈಡನ್ನು ಘನೀಭವಿಸಿ ಒಣಗಿದ [[ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ]]ಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಿಥೆನಾಲಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ಟನ್ ಕಾಕಂಬಿಯಿಂದ 520 ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಘನವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸುವ ಟಾರ್ಟರ್‌ನಿಂದ ಟಾರ್ಟಾರಿಕಾಮ್ಲ ಮತ್ತು ರಾಷೆಲೆ ಲವಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಾಂದ್ರೀಕರಣದ ಕಡೆಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಹಳದಿಬಣ್ಣದ ತೈಲದಂತಿರುವ ದ್ರವವಸ್ತು ಬರುವುದು. ಇದೇ ಫ್ಯೂಸೆಲ್ ಆಯಿಲ್. ಪಿಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರೋಟೀನುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಲೆನ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯೊಸೀನ್ ಎಂಬ [[ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲ|ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ]]ಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳೊಡನೆ ಯೀಸ್ಟ್ ವರ್ತಿಸಿ ಐಸೊ ಆಮೈಲ್, ಐಸೊ ಬ್ಯೂಟೈಲ್, ನಾರ್ಮಲ್ ಪ್ರೊಪೈಲ್ ಮುಂತಾದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೇ ಫ್ಯೂಸೆಲ್ ಆಯಿಲ್. ಅದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿರುವ ಅಮೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇದು ಉಪಯುಕ್ತ ದ್ರಾವಕ. ಇದರ ಎಸ್ಟರಾದ ಅಮೈಲ್ ಅಸಿಟೇಟಿಗೆ ಬಾಳೆಯ ಹಣ್ಣಿನ ರುಚಿ ವಾಸನೆಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಣ್ಣಿನ ಸಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತ್ವವಿದೆ. '''ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ತಯಾರಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಸಂಯೋಜನಾ ವಿಧಾನಗಳು''': ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹದೆಂದು ಹಿಂದೆಯೆ ತಿಳಿಸಿದೆಯಷ್ಟೆ. ಈ ತತ್ತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಧಾನಗಳು ರೂಪಿತವಾಗಿವೆ. ೧. ಅಸಿಟಲೀನ್ ಅನಿಲದಿಂದ : ೬೦^೦ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ನಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಬಲ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಮರ್ಕ್ಯೂರಿಕ್ ಸಲ್ಫೇಟಿನ (ವೇಗವರ್ಧಕ) ಮಿಶ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ [[ಅಸಿಟಿಲೀನ್|ಅಸಿಟಲೀನ್]] ಹಾಯಿಸಲಾಗುವುದು. ಆಗ ಅದು ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೀರಿಕೊಂಡು ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ನಿಕಲ್|ನಿಕ್ಕಲ್]] ವೇಗ ವರ್ಧಕದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ೧೦೦^೦-೧೪೦^೦ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ.ನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್‌ನಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಿಸಿದರೆ ಎಥೆನಾಲ್ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಮೀಕರಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. <chem>CH#CH ->[H_2O] CH3CHO ->[H_2] CH3CH2OH</chem> ೨. ಎಥಿಲೀನ್ ಅನಿಲದಿಂದ: [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್|ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ]] ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಪೆಟ್ರೋಲನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಎಥಿಲೀನ್ ಉಪವಸ್ತುವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ೭೦^೦-೮೦^೦ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ.ನಲ್ಲಿ ಚದರ ಇಂಚಿಗೆ ೨೦೦-೫೦೦ ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು ಒತ್ತಡ ಹೇರಿ ೯೮% ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸಿದರೆ ಈಥೈಲ್ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಸಲ್ಫೇಟಾಗುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಗಾತ್ರದ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಚ ಈಥರ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುವು. ಕುದಿಸಿದರೆ ಈಥರ್ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುದು. ಈ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಾದ, ಜಲಮಿಶ್ರಿತ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಕಾಫೆ ಸಾಂದ್ರಕದಲ್ಲಿ ಕುದಿಸುವುದರಿಂದ ಎಂದಿನಂತೆ ರೆಕ್ಟಿಫೈಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ದೊರೆಯುವುದು. '''ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮಾದಕ ಪಾನೀಯಗಳು''': ಫರ್ಮೆಂಟೇಷನ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆ. ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದರೆ ಅದರ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚು. ಹೀಗೆ ಮಾದಕ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸದ ಮತ್ತು ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದ ಮದ್ಯಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಈ ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹ್ವಂಶ ನೀರು, ಬಣ್ಣ, ರುಚಿ ನೀಡುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿರುವುದುಂಟು. ಪೋರ್ಟ್, ಷರ‍್ರೀ, ಷ್ಯಾಂಪೇನ್ ಎಂಬ ಪಾನೀಯಗಳು ವೈನಿಗೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಸೇರಿಸಿದ ಮದ್ಯಗಳು. ಇವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಮದ್ಯಗಳು (ಫಾರ್ಟಿಫೈಡ್ ಲಿಕ್ಕರ್ಸ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾದಕ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable " |+ !ಹೆಸರು !ಮೂಲ !ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಶೇಕಡಾಂಶ |- |'''ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದ ಮದ್ಯಗಳು''' | | |- |ವಿಸ್ಕಿ |ಮಾಲ್ಟ್ |೩೫-೪೦ |- |ರಮ್ |ಕಾಕಂಬಿ |೩೫-೪೦ |- |ಬ್ರಾಂದಿ |ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸ |೪೦-೫೦ |- |ಜಿನ್ |ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ |ಸುಮಾರು ೫೦ |- |'''ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸದ ಮದ್ಯಗಳು''' | | |- |ಬೀರ್ |ಮಾಲ್ಟ್ |೩-೬ |- | } | | |- |ಏಲ್ | | |- |ವೈನ್‍ಗಳು |ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸ |೮-೧೨ |- |ಪೋರ್ಟ್ | | |- | } |ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸ |೧೪-೨೦ |- |ಷೆರ್ರಿ | | |- |ಸೆಡರ್ |ಸೇಬಿನ ರಸ |೪-೮ |} ಪಾನೀಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕ ತೆರಿಗೆ ಹೇರುತ್ತಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಗೃಹಬಳಕೆಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಅಗ್ಗ. ಇಂಥ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಪಾನೀಯವಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪಾನತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಅಸಹ್ಯ ವಿಷವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ೧೦% ಮಿಥೆನಾಲ್, ಪಿರಡಿನ್, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ನ್ಯಾಫ್ತ, ವಲ್ಕನೈಸ್ಡ್ ರಬ್ಬರನ್ನು ಕಾಸಿ ಪಡೆದ ಕಾಟ್ ಜೌಸಿನ್ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಇದನ್ನೇ) ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. '''ಇಂಧನ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್''': ವಿಶ್ವದ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹ ತೀರಿಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಸಂಯೋಜಿತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಜೀನ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮಿಶ್ರಿತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಉಪಯುಕ್ತ ಇಂಧನ. ಶುದ್ಧ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿನೊಡನೆ ಬೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರೆಕ್ಟಿಫೈಡ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಬೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈಥರ್, ಬೆಂಜೀನ್ ಅಥವಾ ಟೆಟ್ರಲಿನ್ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜರ್ಮನಿ, ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಗೆ ೨೦-೩೦% ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಸೇರಿಸಲೇಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಭಾರತದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪವೂ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಕಾಕಂಬಿಯಿಂದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸೀತು. '''ಪ್ರೂಫ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್''': ಈ ಪದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೀಗೆ. ಕೋವಿ ಮಸಿಯ (ಗನ್ ಪೌಡರ್) ಮೇಲೆ ವಿಸ್ಕಿ ಸುರಿದು ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಲ್ಕೊಹಾಲೆಲ್ಲ ದಹಿಸಿದ ಒಡನೆ ಕೋವಿಮಸಿಯೂ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡರೆ ವಿಸ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ನೀರಿಲ್ಲವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘನ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ೫೭.೧% ಇರುವ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ‘ಫ್ರೂಫ್’ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಈ ಪದ ಪ್ರಯೋಗ ಇನ್ನೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಗೆ ನೀರು ಬೆರೆತಾಗ ಗಾತ್ರ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್- ನೀರಿನ ಮಿಶ್ರಣಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ [[ಸಾಂದ್ರತೆ]]ಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕೋಷ್ಟಕಗಳಿವೆ. ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಕೋಷ್ಟಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಜಲಾಂಶವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಸೇಂದಿ ಇಲಾಖೆಯವರು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹೈಡ್ರೊಮೀಟರ್ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಶೇಕಡಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರೂಫ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಮಾನದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಅಳೆದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೂಫ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಾತ್ರಾನುಸಾರ ೫೭.೧% ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಂದ್ರತೆ ೬೦^೦ ಫ್ಯಾ.ನಲ್ಲಿ ೦.೯೧೯೭೬. ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಪ್ರಬಲತೆಯನ್ನು ಇಂತಿಷ್ಟು ಡಿಗ್ರಿ ಅಂಡರ್ ಅಥವಾ ಓವರ್ ಪ್ರೂಫ್ ಎಂದು ನಮೂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ೧೦% ಓವರ್ ಪ್ರೂಫ್ ಎಂದರೆ ೧೦೦ ಘ.ಸೆಂ.ಮೀ. ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ೧೧೦ ಘ.ಸೆಂ.ಮೀ. ಪ್ರೂಫ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ಟಿಗೆ ಸಮನೆಂದೂ, ೧೦% ಅಂಡರ್ ಪ್ರೂಫ್ ಎಂದರೆ ೯೦ ಘ.ಸೆಂ.ಮೀ. ಪ್ರೂಫ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ಟಿಗೆ ಸಮನೆಂದೂ ತಾತ್ಪರ್ಯ. ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ಪ್ರಬಲತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲೊಮೆಟ್ರಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. '''ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಗಳು''': ಮಿಥೆನಾಲಿನಂತೆ ನಿರ್ವರ್ಣವಾದ, ದಾಹಕ ರುಚಿಯುಳ್ಳ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುವ [[ದ್ರವ]]. ನೀರಿಗಿಂತ ಹಗುರ (ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಂದ್ರತೆ ೦.೭೮೯). ಅದರೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೂ ಬೆರೆಯುವುದು. ಆಗ ಉಷ್ಣ ನಿರ್ಗಮಿಸಿ ಗಾತ್ರ ಕುಗ್ಗುವುದು. - ೧೧೪^೦ ಸೆಂ. ಗ್ರೇಡಿನಲ್ಲಿ ಘನೀಭವಿಸುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅತಿಶೈತ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಉಷ್ಣಮಾಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವರು. ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ದ್ರಾವಕವಾದ್ದರಿಂದ ಔಷಧ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಸಾಗದು. ಹೊತ್ತಿಸಿದರೆ ತಿಳಿನೀಲಿ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತದೆ. '''ಉಪಯೋಗಗಳು''': ಇದರಿಂದ ಈಥರ್, ಎಥಲೀನ್, ಕ್ಲೋರೊಫಾರಂ, ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಮೇಲ್ಕಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಪಯೋಗವಿದೆ. ಪಾರಕ ಸಾಬೂನುಗಳು, ಕೇಶಮಾರ್ಜಕಗಳು, ಸುಗಂಧಗಳು, ವಾರ್ನಿಷ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು, ಹಣ್ಣಿನಸಾರಗಳು, ಟಾನಿಕ್ಕುಗಳು ಮೊದಲಾದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕವಾಗಿ ೭೦% ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದೆ. '''ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ''': ಉತ್ತೇಜಕ ಪಾನೀಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇದರ ಆರಾಧಕರಿದ್ದಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅದು ಕೇಂದ್ರ ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತ ನರಕೇಂದ್ರಗಳ ಸಂಯಮವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲಸಿತ ಭಾವನೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಕುಡಿದರೆ, [[ಹೃದಯ]]ದ ಬಡಿತ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಚೇತೋಹಾರಿಯಾಗಿ ಬ್ರಾಂದಿಯನ್ನು ಕುಡಿಸುವುದು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ. [[ಊಟ]]ಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಕುಡಿದರೆ ಜಠರರಸದ ಉತ್ಪನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಆಹಾರ ಪಚನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಗ ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಟಿಷ್ಯೂಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿತವಾಗುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವ ಆಹಾರದ ಗುಣವಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ದೇಹಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ೭೮ ಗ್ರಾಂ ಕೊಬ್ಬಿಗೆ ೧೦೦ ಗ್ರಾಂ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಸಮ. ಆದರೆ ಜಠರ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್, ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಪಚನವಾದ ಕೊಬ್ಬುಗಳು ರಕ್ತಗತವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನ ದೀರ್ಘ ಉಪಯೋಗದಿಂದ [[ಜಠರ]]ದ ಹುಣ್ಣು ಮತ್ತು ಇತರ ರೋಗಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಒಂದು ರೋಗಕ್ಕೂ ಅದು ಮದ್ದಲ್ಲ. === ಇತರ ಮಾನೊಹೈಡ್ರಿಕ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು === ೧. '''ಪ್ರೋಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು''': ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ. ನಾರ್ಮಲ್ ಪ್ರೋಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಫ್ಯೂಸಲ್ ಆಯಿಲ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಸಿಟೋನನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಅಮಾಲ್ಗಂನಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಿಸಿದರೆ ಐಸೊಪ್ರೊಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ವಿಷವಸ್ತುಗಳು. ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನದ ರೇಡಿಯೇಟರಿನಲ್ಲಿರುವ ನೀರು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದಂತೆ ತಡೆಯಬಲ್ಲವು. ಇವುಗಳ ಅಣುಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ರಚನೆ ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ. CH₃-CH₂-CH₂OH (ನಾರ್ಮಲ್ ಪ್ರೋಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್)[[ಚಿತ್ರ:2-Propanol2.svg]] (ಐಸೊಪ್ರೋಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್) ೨. '''ಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು''': ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಿವೆ. ನಾರ್ಮಲ್ ಬ್ಯುಟಿನಾಲ್ ಅನೇಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು [[ಅಂಟು]]ಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ದ್ರಾವಕ. ಇದರ ಅಣುಸೂತ್ರ (CH₃.CH₂.CH₂.CH₂.OH). ಪಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಫರ್ಮೆಂಟಾದಾಗ ಇದು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಗ ಒಣಗುವ ನೈಟ್ರೋ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಪೆಯಿಂಟುಗಳು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕರುಗಳಿಗೆ ಇದು ಲೀನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಅಸಿಟೇಟ್ ಒಂದು ಹಣ್ಣಿನ ಸಾರ. ಐಸೊಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ಫಿಷರ್-ಟ್ರೋಷ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿಕ್ಕಲ್ ಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ (ವೇಗವರ್ಧಕ) ಬಳಸಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. CH₃ 4CO + 8H₂ → CH-CH₂OH + 3H₂O CH₃ '''ಐಸೊಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್''' ಐಸೊಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿನಿಂದ ಕೃತಕ [[ಕಸ್ತೂರಿ]]ಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸೆಕೆಂಡರಿ ಬ್ಯೂಟೇನಾಲ್ ([[ಚಿತ್ರ:Butan-2-ol 200.svg]]) ಸಹ ಉತ್ತಮ ದ್ರಾವಕ. ಇದರಿಂದ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನಿನ ಒಂದಂಶವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರೆ ಉತ್ತಮ ದ್ರಾವಕವಾದ ಮೀಥೈಲ್ ಈಥೈಲ್ ಕೀಟೋನ್ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಟರ್ಷಿಯರಿ ಬ್ಯೂಟೆನಾಲನ್ನು ಸಹ ದ್ರಾವಕವಾಗಿ (ಸಾಲ್ವೆಂಟ್) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೩. '''ಅಮೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್‌ಗಳು''': ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ಜೋಡಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎಂಟು ವಿಧವಾದ ಅಮೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲುಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಅಣುಸೂತ್ರ (C₅H₁₁OH). ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡು ಫ್ಯೂಸೆಲ್ ಆಯಿಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಅಮೈಲ್ ಅಸಿಟೇಟ್ ಇದರ ಎಸ್ಟರು. ದ್ರಾವಕ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಸಾರವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತ್ವವಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಗ್ರಂಥಗಳು == * {{cite book|title=The World in So Many Words|last=Metcalf|first=Allan A.|publisher=Houghton Mifflin|year=1999|isbn=0-395-95920-9 <!--|url=https://books.google.com/books?id=4O0W5XyQVCYC&pg=PA123#PPA123,M1-->}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 954hso15i8xf8tv63f2hh99rykims5o 0 91348 1372904 803405 2026-05-07T00:44:31Z Xqbot 2569 Fixing double redirect from [[ದುಂಬಿ]] to [[ಕೋಲಿಯಾಪ್ಟರ]] 1372904 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಕೋಲಿಯಾಪ್ಟರ]] tp3s2kvhlkhzfbwiesav8rypdyqlc7o 0 91353 1372905 803410 2026-05-07T00:44:36Z Xqbot 2569 Fixing double redirect from [[ದುಂಬಿ]] to [[ಕೋಲಿಯಾಪ್ಟರ]] 1372905 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಕೋಲಿಯಾಪ್ಟರ]] tp3s2kvhlkhzfbwiesav8rypdyqlc7o 0 91354 1372906 803411 2026-05-07T00:44:41Z Xqbot 2569 Fixing double redirect from [[ದುಂಬಿ]] to [[ಕೋಲಿಯಾಪ್ಟರ]] 1372906 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಕೋಲಿಯಾಪ್ಟರ]] tp3s2kvhlkhzfbwiesav8rypdyqlc7o 0 99390 1372922 1348944 2026-05-07T07:03:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372922 wikitext text/x-wiki '''ಠೇವಣಿ''' ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾದ ವಿತ್ತೀಯ ಮೊತ್ತ. ಠೇವಣಿಯು ಯಾರಿಂದ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆಯೊ ಆ ಪಕ್ಷದ (ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆ) ಜಮಾ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಿಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು (ವಾಪಸು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು), ಯಾವುದೋ ಇತರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ದಿನಾಂಕದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ಹಣಕಾಸು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳ ಸಂಬಂಧ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಬರುವ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. == ಬಗೆಗಳು == ಠೇವಣಿಗಳ ಬಗೆಗಳೆಂದರೆ: * ವಹಿವಾಟು ಖಾತೆ (ದೇಶದನುಸಾರ ''ಚೆಕಿಂಗ್ ಖಾತೆ'' ಅಥವಾ ''ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ''), ಠೇವಣಿದಾರನಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಲ್ಪ ನೋಟೀಸು ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಲಾಗುತ್ತದೆ; ''ಕಾಲ್ ಡಿಪಾಸಿಟ್'' ಅಥವಾ ''ಸೈಟ್ ಡಿಪಾಸಿಟ್'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ * ಸ್ಥಿರಾವಧಿಯ ಠೇವಣಿ (ಅಥವಾ ''ಕಾಲ ಠೇವಣಿ''), ಇವು ನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಡ್ಡಿ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ<ref>[http://www.investopedia.com/terms/t/termdeposit.asp term deposit], Investopedia, accessed 2012-05-14.</ref> ** ನಿಶ್ಚಿತ ಠೇವಣಿ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಫಿಕ್ಸೆಡ್ ಡಿಪಾಸಿಟ್) <ref>''[http://www.siliconindia.com/finance/news/Deposit-your-trust-in-Fixed-Deposits-nid-203493.html]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'', Deposit your trust in Fixed Deposits, siliconindia.com</ref> ** [[ಠೇವಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ]] ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನಡಾದಲ್ಲಿ * '''ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿಯ ಸಾಲ''', ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ದರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಭದ್ರತೆಯಾಗಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಪಾವತಿಯಾಗಿ ಒದಗಿಸುವುದು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪದಗಳು]] hfo9vdlg4xctcqumhymov0gn9l95azm 0 102134 1372889 1345219 2026-05-06T17:12:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372889 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ಸಿಂಗ್ ಗ್ರೆವಾಲ್ | full_name = | image = | caption = | nationality = [[ಭಾರತ]] | sport = [[ಹಾಕಿ]] | birth_date = {{birth date and age|1936|2|11|df=yes}} | birth_place = [[ಪೇಶಾವರ್]], ನಾರ್ತ್-ವೆಸ್ಟ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ (ಇಂದಿನ ಪೇಶಾವರ್, ಖೈಬರ್ ಪಖ್ತುಂಖ್ವಾ, [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]) | death_date = | death_place = | event = ಪುರುಷರ ತಂಡ | medaltemplates = {{MedalSport |ಪುರುಷರ ಹಾಕಿ }} {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition | ಒಲಂಪಿಕ್ ಆಟಗಳು }} [[File:Olympic rings.svg|center|80px]] {{MedalGold | ೧೯೬೪ ಟೋಕ್ಯೋ | ತಂಡ }} {{MedalBronze | ೧೯೬೮ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸಿಟಿ | ತಂಡ}} {{MedalCompetition | ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ }} {{MedalGold | ೧೯೬೬ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ | ತಂಡ }} }} '''ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ಸಿಂಗ್''' (ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೧, ೧೯೩೬) ಅವರು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರು. ಅವರು ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡವು ೧೯೬೪ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ೧೯೬೮ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೧೯೬೬ ರ [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ]] ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ೧೯೬೮ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಜಂಟಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೭೬ ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ, ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ಅವರು ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಪಡೆದರು. <ref>{{cite web | url=https://www.pinterest.com/pin/531706299737945738/ | accessdate=6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018}}</ref> == ಜೀವನ == ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು [[ಪೇಶಾವರ್|ಪೇಶಾವರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ]] ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮೊದಲು [[ಲಕ್ನೋ|ಲಕ್ನೋಗೆ]] ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರೂ, ನಂತರ ಮಾವೋಗೆ ಹೋಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ಮೀರತ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿತು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ತಮ್ಮ  ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರ ಶಾಶ್ವತ ನೆಲೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಕ್ರೀಡಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್‌ ಆಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಗಾಗಿ ಹಾಕಿ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref>{{cite web | url=https://www.pinterest.com/pin/531706299737945738/ | accessdate=6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018}}</ref> ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ೧೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೫೪-೫೫ ರಲ್ಲಿ [[:en:Dr. Bhimrao Ambedkar University|ಆಗ್ರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಒಬೈದುಲ್ಲಾ ಗೋಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಹಾಕಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದರು. ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಡಿದರು ಮತ್ತು ಆ ವರ್ಷದ [[:en:Beighton Cup|ಬೀಟನ್ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ೧೯೫೭ ರಿಂದ ೧೯೬೫ ರವರೆಗೆ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ನಂತರ ೧೯೬೮ ರಿಂದ ೧೯೮೦ ರವರೆಗೆ [[:en:Mohun Bagan AC (field hockey)|ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಕ್ಲಬ್ಅನ್ನು]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅವರು ದೇಶೀಯ ಹಾಕಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಕಿ ವೃತ್ತಿ == ನುರಿತ ಆಟಗಾರರಾದ, ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಕಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ೧೯೬೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಟೋಕಿಯೋ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]] ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್]] ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.<ref>https://www.hockeyindia.org/news/i-value-it-the-most-says-gurbux-singh-on-winning-the-hockey-india-major-dhyan-chand-lifetime-achievement-award-2022</ref> ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಪ್ರಿ-ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೬೮ ರ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಸಿಟಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೃಥಿಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರನ್ನು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತೀಯ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ, ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ಸಿಂಗ್ ಕೋಚಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಂಪೈರಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೭೪-೭೫ರಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು ೧೯೭೬ ರ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯ್ಕೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೦ ರಿಂದ ೧೯೮೫ ರವರೆಗೆ, ಅವರು [[:en:1973 Men's Hockey World Cup|೧೯೭೩ ರ ವಿಶ್ವಕಪ್]] ಮತ್ತು [[:en:1983 Men's Hockey Champions Trophy|೧೯೮೩ ರ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿಗೆ]] ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/east-bengal-seek-a-new-identity-on-foundation-day/articleshow/65237673.cms|title=East Bengal seek a 'new identity' on foundation day|work=The Times of India|access-date=19 December 2019|archive-date=2 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180802092224/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/top-stories/east-bengal-seek-a-new-identity-on-foundation-day/articleshow/65237673.cms}}</ref> ೧೯೬೬ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡದ ವಿಜಯದ ನಂತರ ಗುರ್ಬಾಕ್ಸ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>https://timescontent.timesgroup.com/photo/sports/Gurbux-Singh/390625{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬಂಗಾ ಬಿಭೂಷಣ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದರು. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ [[:en:East Bengal Club|ಈಸ್ಟ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಿಂದ]] [[:en:East Bengal Club Season Awards|ಭಾರತ್ ಗೌರವ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/sports/hockey/top-stories/hardik-savita-bag-top-honours-lifetime-award-for-gurbux-singh/articleshow/98745686.cms</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆಟಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಜುನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] isoy4jjyyyqbql1zz60j3rtdqh5dmjq 3 106836 1372872 905372 2026-05-06T13:05:14Z SHB2000 70365 SHB2000 [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:WiFábio]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Difabio]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/WiFábio|WiFábio]]" to "[[Special:CentralAuth/Difabio|Difabio]]" 873463 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Tittles}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೩, ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) okckwefc8eq15f677av9007xder2xtd 0 111731 1372926 1349460 2026-05-07T09:18:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372926 wikitext text/x-wiki '''ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಕಡಲತೀರ''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬೀಚ್ ಆಗಿದೆ. ಕೂಳೂರು ಸೇತುವೆಯ ಸಮೀಪದಿಂದ ಅಥವಾ ಸುಲ್ತಾನ್ ಬತ್ತೇರಿ ಹಾಗೂ ಗುರುಪುರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ದೋಣಿ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.trayaan.com/2014/01/tannirbavi-beach-evening-sunset-in-mangalore-coastal-karnataka.html|title=An evening at Tannirbavi Beach|last=|first=|date=2014-01-26|website=trayaan.com|publisher=|access-date=2016-10-05}}</ref> ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಡಲತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಬೀಚ್ ನ (ತನ್ನಿರ್ಭಾವಿ ಎಂದು ಸಹ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಎರಡನೆಯದಾದರೆ ಹತ್ತಿರದ ಪಣಂಬೂರು ಕಡಲತೀರದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮೊದಲನೆಯದು. ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಬೀಚ್ ನಲ್ಲಿ ಜೀವ ರಕ್ಷಕಗಳು, ಸರಿಯಾದ ಶೌಚಾಲಯಗಳು, ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳು, ಒಂದೆರಡು ಸಣ್ಣ ತಿನಿಸು ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಚುಗಳು ಇವೆ.<ref name=":0"/><ref>{{Cite news|url=http://www.mid-day.com/articles/travel-ride-the-waves-at-tannirbhavi-beach/16639169|title=Travel: Ride the waves at Tannirbhavi Beach|work=mid-day|access-date=2016-12-10}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬೀಚ್ ನ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ GMR ಗುಂಪಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ 220 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] 12 ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. == ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಟ್ರೀ ಪಾರ್ಕ್ == ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಟ್ರೀ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು, ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಕಡಲ ತೀರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ 15 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಟ್ರೀ ಪಾರ್ಕ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮರ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳು / ಸಸ್ಯಗಳು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ವಿವಿಧ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - [[ತುಳು ನಾಡು|ತುಳುನಾಡು]] [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಮತ್ತು [[ಭೂತಕೋಲ|ಬುಟಾ ಕೋಲಾ]].<ref>{{Cite news|url=http://aroundmangalore.com/tannirbhavi-tree-park-mangalore/|title=Tannirbhavi Tree Park, Mangalore|date=2016-03-24|work=Around Mangalore - info@aroundmangalore.com|access-date=2016-12-10|language=en-US}}</ref> == ಸಂಪರ್ಕ == [[ಚಿತ್ರ:Tannirbavi_Beach.jpg|thumb|273x273px| ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಸನ್ ಸೆಟ್]] [[ಚಿತ್ರ:Beach_near_Mangalore.jpg|thumb|271x271px| ಕಡಲತೀರದ ಮರಗಳು]] ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ, ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ವಂತ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ,ನಗರ ಬಸ್ (ನಂ 16, 16 ಎ)ಅನ್ನು ನೀವು [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮಂಗಳೂರು|ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ]] ಸುಲ್ತಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಗುರುಪುರ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಫೆರ್ರಿ ಸವಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನದಿ ದಾಟಿದ ನಂತರ ದೋಣಿಯ ಮೂಲಕ ನೀವು ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಬೀಚ್ ತಲುಪಬಹುದು.<ref name=":0"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references responsive=""></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * http://www.bookmytrip.in/cities/mangalore.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303182700/http://www.bookmytrip.in/cities/mangalore.htm |date=2016-03-03 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] a5ycpahj3sobh07b9cz7d4ag73f1lqq 3 112919 1372903 905373 2026-05-07T00:44:26Z Xqbot 2569 Fixing double redirect from [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:WiFábio]] to [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Difabio]] 1372903 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Difabio]] bs7fvjdbzriimo9t7dapwkp3i7hdkq5 0 123625 1372877 1349659 2026-05-06T14:51:08Z Shiva Tej Patil 75545 Shiva Tej Patil [[ತಾರಕ್(ಚಿತ್ರ)]] ಪುಟವನ್ನು [[ತಾರಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1349659 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ತಾರಕ್ | editing = ಸಚಿನ್ | gross = 70 ಕೋಟಿಗಳು <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | budget = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | language = [[ಕನ್ನಡ]] | country = ಭಾರತ | runtime = 145 ನಿಮಿಷಗಳು | released = {{Film date|2017|09|29|df=yes}} | studio = ಶ್ರಿ ಚೌದೆಶ್ವರಿ ಸಿನಿಮಾ ಕ್ರಿಯೇಶನ್ಸ್ | cinematography = ಎ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್ | image = Tarak poster.jpg | music = [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ]] | starring = [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್]]<br />[[ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್]]<br />[[ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ]]<br />[[ದೇವರಾಜ್]] | story = [[ಮಹೇಶ್ ರಾವ್]] | screenplay = ಪ್ರಕಾಶ್,<br>ಎಂ. ಎಸ್. ಅಭಿಷೇಕ್ | writer = ಎಂ. ಎಸ್. ರಮೇಶ್ (ಸಂಭಾಷಣೆ) | producer = ಲಕ್ಷಣ ದುಷ್ಯಂತ್ | director = [[ಪ್ರಕಾಶ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಪ್ರಕಾಶ್]] | caption = ಚಲನಚಿತ್ರ ಪೋಸ್ಟರ್ | distributor = ಶ್ರೀ ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್. }} '''''ತಾರಕ್''''' ಇದು ೨೦೧೭ ರ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದುಶ್ಯಂತ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14349-milana-prakash-s-film-with-darshan-titled-tarak.html|title=Milana Prakash's Film With Darshan Titled Tarak|website=Chitraloka|access-date=2020-01-07|archive-date=2018-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104010433/https://www.chitraloka.com/news/14349-milana-prakash-s-film-with-darshan-titled-tarak.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್|ದರ್ಶನ್]], [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್|ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್]] ಮತ್ತು ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/feb/15/darshan-to-play-the-title-role-tarak-in-prakash-jayarams-next-1570991.html|title=Darshan to play the title role 'tarak' in Prakash Jayaram's next|date=16 February 2017|work=The New Indian Express}}</ref> [[ದೇವರಾಜ್‌|ದೇವರಾಜ್]], ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್ ಮತ್ತು [[ಸುಮಿತ್ರಾ|ಸುಮಿತ್ರ]] ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/may/31/shanvi-and-sruthi-are-each-others-fangirls-1611381.html|title=Shanvi and Sruthi are each other's fangirls|date=31 May 2017|website=The New Indian Express|access-date=7 ಜನವರಿ 2020|archive-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022115450/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/may/31/shanvi-and-sruthi-are-each-others-fangirls-1611381.html|url-status=dead}}</ref> ಧ್ವನಿಪಥ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ|ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯಾ ರದ್ದು]], [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ|ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಎ.ವಿ.ಕೃಷ್ಣ]] ಕುಮಾರ್ ಅವರದ್ದಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಪಟವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೩೦, ೨೦೧೭ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=yDFhuQrEHUo|title=Darshan's Tarak Movie First Look Video|date=30 March 2017|publisher=YouTube}}</ref> ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯, ೨೦೧೭ ರಂದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ''[[ಮಿಲನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಿಲನ]]'' ಖ್ಯಾತಿಯ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದರ್ಶನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಟಿಸಿದ, ಈ ಚಿತ್ರ ದರ್ಶನ್ ನಟನೆಯ ೪೯ ನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newskarnataka.com/sandalwood/darshans-49th-film-is-tarak|title=Darshan's 49th film is "Tarak"|date=20 February 2017|publisher=News Karnataka|access-date=7 ಜನವರಿ 2020|archive-date=11 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181111000011/https://www.newskarnataka.com/sandalwood/darshans-49th-film-is-tarak|url-status=dead}}</ref> ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಮಾರ್ಚ್ ೧, ೨೦೧೭ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತಂಡವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14827-darshan-off-to-switzerland-for-tarak-shooting.html|title=Darshan Off To Switzerland For Tarak Shooting|date=14 June 2017|publisher=Chitraloka|access-date=7 ಜನವರಿ 2020|archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181110200030/https://www.chitraloka.com/news/14827-darshan-off-to-switzerland-for-tarak-shooting.html|url-status=dead}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == {{Div col|colwidth=22em}} * [[ದರ್ಶನ್]] : ತಾರಕರಾಮ * ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್: ಸ್ನೇಹಾ * ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ: ಮೀರಾ * [[ದೇವರಾಜ್]] : ತಾರಕರಾಮ (ದರ್ಶನ್ ತಾತನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) * [[ಸುಮಿತ್ರಾ]] : ಸರಸಮ್ಮ (ದರ್ಶನ್ ಅಜ್ಜಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) *ಶರತ್ ಲೋಹಿತಾಶ್ವ * ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್ * ಸಂಗೀತಾ * ಅವಿನಾಶ್ * ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಕೌರ್ <ref>{{cite web | url=https://www.thesundaily.my/style-life/entertainment/taking-that-leap-to-be-an-actress-BI1129113 | title=Taking that leap to be an actress | work=The Sun Daily | date=19 July 2019 | accessdate=30 July 2019 | author=Sathiabalan, S. Indra}}</ref> {{Div col end}} == ಕಥಾವಸ್ತು == ತಾರಕ್ (ದರ್ಶನ್) ಅವರು ಮೀರಾ (ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ) ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವನು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಅವಳು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂದೂ, ಆದರೆ ಯಾರೂ ಅವರ ಶರತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬಾರದು ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ - ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಇತರರಿಗಾಗಿ ಮನಸೋಲದೆಯೇ, ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಪಂಥ ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ. ತಾರಕ್ ತನ್ನ ಅಜ್ಜ (ದೇವರಾಜ್) ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಆತನ ಅಜ್ಜ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ನೇಹ (ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್) ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಅಜ್ಜ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ತಾರಕ್ ಸ್ನೇಹಾಗೆ ಮೀರಾಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಅವರು ಮೀರಾ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೀರಾ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಪೀಡಿತಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ. ಮೀರಾ, ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಮರಣದ ನಂತರ ತಂದೆಯು ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಮೀರಾಳ ಉದ್ದೇಶ. ತಾರಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಾ ಭಾವುಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮೀರಾ ತಾರಕನ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾಳೆ. ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಾರಕ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾರಕ್ ಅವರು ಮಂಗಳಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸ್ನೇಹ ಅವರ ತಾಯಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾರಕ್ ತಾಳಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವಾಗ ಮೀರಾ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, "ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕಿಂತ ಇತರರ ಸಂತೋಷ ಮುಖ್ಯ". ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನಿ ಕಣ್ಣೀರು ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಸ್ನೇಹಾಳ ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ. ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ, ತಾರಕ್ ಸ್ವತಃ ಗಂಟು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಮದುವೆ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರವು ತಾರಕ್, ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಮೀರಾ (ತಾರಕ್ ಅವರ ಮಗಳು) ಮೀರಾ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವೀಡಿಯೊ ಕರೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮೊಮ್ಮಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ಅಜ್ಜ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. == ನಿರ್ಮಾಣ == === ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ದರ್ಶನ್ ಅವರ ೪೯ ನೇ ಚಿತ್ರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2016/nov/15/muhurat-fixed-for-darshans-49th-film-with-prakash-1538954.html|title=Muhurat fixed for Darshan's 49th film with Prakash|date=16 November 2016|website=The New Indian Express}}</ref> ಪ್ರಿ-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ದರ್ಶನ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''[[ಚಕ್ರವರ್ತಿ (2017 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ]]'' ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಚಿತ್ರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲು ತಂಡವು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಎರಡನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಘಟಕವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. === ನಟವರ್ಗ ಆಯ್ಕೆ === [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] ಅವರಂತಹ ಯಶಸ್ವಿ ತಾರೆಯರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಕಾಶ್ ದರ್ಶನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಸಮಯ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದರ್ಶನ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ದರ್ಶನ್ ನಟಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2016/sep/28/Darshan-Prakash-team-up-for-a-family-entertainer-1523766.html|title=Darshan-Prakash team up for a family entertainer|date=28 September 2016|website=The New Indian Express}}</ref> ''ಮಿಲನ'' ಮತ್ತು ''ಶ್ರೀ'' ನಂತರ ಅವರ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಕೆ.ಎಸ್. ದುಶ್ಯಂತ್ ಅವರು ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಟಿ [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್|ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್]] ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14022-sruthi-hariharan-as-darshan-s-leading-lady.html|title=Sruthi Hariharan As Darshan's Leading Lady?|website=Chitraloka|access-date=2020-01-07|archive-date=2022-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314152326/https://www.chitraloka.com/news/14022-sruthi-hariharan-as-darshan-s-leading-lady.html|url-status=dead}}</ref> ಹೊಸಬರಾದ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ]] ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ''[[ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ]]'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ|ನಟಿಸಲು]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Darshans-new-heroines-Rashmika-and-Sruthi/articleshow/55540684.cms|title=Darshan's new heroines: Rashmika and Sruthi|date=24 January 2017|website=The Times of India}}</ref> ದಿನಾಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ರಶ್ಮಿಕಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/mar/27/shanvi-srivastava-for-tarak-1586585.html|title=Shanvi Srivastava for Tarak?|date=28 March 2017|website=The New Indian Express}}</ref> ಹಿರಿಯ ನಟರಾದ [[ದೇವರಾಜ್‌|ದೇವರಾಜ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಮಿತ್ರಾ]] ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಸುಮಿತ್ರಾ|ನಟಿಸಲು]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. == ಧ್ವನಿಪಥ == [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ|ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯಾ]] ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧ್ವನಿಪಥವು 6 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ|ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] ಮತ್ತು ಹರಿ ಸಂತೋಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Arjun-Janya-is-in-demand/articleshow/50831037.cms|title=Arjun Janya is in demand!|date=24 January 2017|website=The Times of India}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Facebook|@TharakKannadaMovie}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] l2pjmd1qnr3efeosvi22lb7cf5sns1c 1372879 1372877 2026-05-06T15:07:00Z Shiva Tej Patil 75545 ಆಂತರಿಕ ಸಂಪರ್ಕ 1372879 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ತಾರಕ್ | editing = ಸಚಿನ್ | gross = 70 ಕೋಟಿಗಳು <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | budget = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | language = [[ಕನ್ನಡ]] | country = ಭಾರತ | runtime = 145 ನಿಮಿಷಗಳು | released = {{Film date|2017|09|29|df=yes}} | studio = ಶ್ರಿ ಚೌದೆಶ್ವರಿ ಸಿನಿಮಾ ಕ್ರಿಯೇಶನ್ಸ್ | cinematography = ಎ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್ | image = Tarak poster.jpg | music = [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ]] | starring = [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್]]<br />[[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್]]<br />[[ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ]]<br />[[ದೇವರಾಜ್]] | story = ಮಹೇಶ್ ರಾವ್ | screenplay = ಪ್ರಕಾಶ್,<br>ಎಂ. ಎಸ್. ಅಭಿಷೇಕ್ | writer = ಎಂ. ಎಸ್. ರಮೇಶ್ (ಸಂಭಾಷಣೆ) | producer = ಲಕ್ಷಣ ದುಷ್ಯಂತ್ | director = [[ಪ್ರಕಾಶ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಪ್ರಕಾಶ್]] | caption = ಚಲನಚಿತ್ರ ಪೋಸ್ಟರ್ | distributor = ಶ್ರೀ ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್. }} '''''ತಾರಕ್''''' ಇದು ೨೦೧೭ ರ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು [[ಪ್ರಕಾಶ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಪ್ರಕಾಶ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದುಶ್ಯಂತ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14349-milana-prakash-s-film-with-darshan-titled-tarak.html|title=Milana Prakash's Film With Darshan Titled Tarak|website=Chitraloka|access-date=2020-01-07|archive-date=2018-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104010433/https://www.chitraloka.com/news/14349-milana-prakash-s-film-with-darshan-titled-tarak.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್|ದರ್ಶನ್]], [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್|ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್]] ಮತ್ತು ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/feb/15/darshan-to-play-the-title-role-tarak-in-prakash-jayarams-next-1570991.html|title=Darshan to play the title role 'tarak' in Prakash Jayaram's next|date=16 February 2017|work=The New Indian Express}}</ref> [[ದೇವರಾಜ್‌|ದೇವರಾಜ್]], [[ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಮಿತ್ರಾ|ಸುಮಿತ್ರ]] ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/may/31/shanvi-and-sruthi-are-each-others-fangirls-1611381.html|title=Shanvi and Sruthi are each other's fangirls|date=31 May 2017|website=The New Indian Express|access-date=7 ಜನವರಿ 2020|archive-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022115450/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/may/31/shanvi-and-sruthi-are-each-others-fangirls-1611381.html|url-status=dead}}</ref> ಧ್ವನಿಪಥ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ|ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯಾ ರದ್ದು]], [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ|ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಎ.ವಿ.ಕೃಷ್ಣ]] ಕುಮಾರ್ ಅವರದ್ದಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಪಟವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೩೦, ೨೦೧೭ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=yDFhuQrEHUo|title=Darshan's Tarak Movie First Look Video|date=30 March 2017|publisher=YouTube}}</ref> ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯, ೨೦೧೭ ರಂದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ''[[ಮಿಲನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಿಲನ]]'' ಖ್ಯಾತಿಯ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದರ್ಶನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಟಿಸಿದ, ಈ ಚಿತ್ರ ದರ್ಶನ್ ನಟನೆಯ ೪೯ ನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newskarnataka.com/sandalwood/darshans-49th-film-is-tarak|title=Darshan's 49th film is "Tarak"|date=20 February 2017|publisher=News Karnataka|access-date=7 ಜನವರಿ 2020|archive-date=11 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181111000011/https://www.newskarnataka.com/sandalwood/darshans-49th-film-is-tarak|url-status=dead}}</ref> ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಮಾರ್ಚ್ ೧, ೨೦೧೭ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತಂಡವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14827-darshan-off-to-switzerland-for-tarak-shooting.html|title=Darshan Off To Switzerland For Tarak Shooting|date=14 June 2017|publisher=Chitraloka|access-date=7 ಜನವರಿ 2020|archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181110200030/https://www.chitraloka.com/news/14827-darshan-off-to-switzerland-for-tarak-shooting.html|url-status=dead}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == {{Div col|colwidth=22em}} * [[ದರ್ಶನ್]] : ತಾರಕರಾಮ * [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್]]: ಸ್ನೇಹಾ * [[ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ]]: ಮೀರಾ * [[ದೇವರಾಜ್]] : ತಾರಕರಾಮ (ದರ್ಶನ್ ತಾತನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) * [[ಸುಮಿತ್ರಾ]] : ಸರಸಮ್ಮ (ದರ್ಶನ್ ಅಜ್ಜಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) *[[ಶರತ್ ಲೋಹಿತಾಶ್ವ]] * [[ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್]] * ಸಂಗೀತಾ * [[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]] * ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಕೌರ್ <ref>{{cite web | url=https://www.thesundaily.my/style-life/entertainment/taking-that-leap-to-be-an-actress-BI1129113 | title=Taking that leap to be an actress | work=The Sun Daily | date=19 July 2019 | accessdate=30 July 2019 | author=Sathiabalan, S. Indra}}</ref> {{Div col end}} == ಕಥಾವಸ್ತು == ತಾರಕ್ (ದರ್ಶನ್) ಅವರು ಮೀರಾ (ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ) ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವನು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಅವಳು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂದೂ, ಆದರೆ ಯಾರೂ ಅವರ ಶರತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬಾರದು ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ - ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಇತರರಿಗಾಗಿ ಮನಸೋಲದೆಯೇ, ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಪಂಥ ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ. ತಾರಕ್ ತನ್ನ ಅಜ್ಜ (ದೇವರಾಜ್) ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಆತನ ಅಜ್ಜ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ನೇಹ (ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್) ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಅಜ್ಜ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ತಾರಕ್ ಸ್ನೇಹಾಗೆ ಮೀರಾಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಅವರು ಮೀರಾ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೀರಾ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಪೀಡಿತಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ. ಮೀರಾ, ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಮರಣದ ನಂತರ ತಂದೆಯು ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಮೀರಾಳ ಉದ್ದೇಶ. ತಾರಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಾ ಭಾವುಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮೀರಾ ತಾರಕನ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾಳೆ. ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಾರಕ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾರಕ್ ಅವರು ಮಂಗಳಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸ್ನೇಹ ಅವರ ತಾಯಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾರಕ್ ತಾಳಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವಾಗ ಮೀರಾ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, "ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕಿಂತ ಇತರರ ಸಂತೋಷ ಮುಖ್ಯ". ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನಿ ಕಣ್ಣೀರು ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಸ್ನೇಹಾಳ ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ. ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ, ತಾರಕ್ ಸ್ವತಃ ಗಂಟು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಮದುವೆ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರವು ತಾರಕ್, ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಮೀರಾ (ತಾರಕ್ ಅವರ ಮಗಳು) ಮೀರಾ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವೀಡಿಯೊ ಕರೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮೊಮ್ಮಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ಅಜ್ಜ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. == ನಿರ್ಮಾಣ == === ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ದರ್ಶನ್ ಅವರ ೪೯ ನೇ ಚಿತ್ರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2016/nov/15/muhurat-fixed-for-darshans-49th-film-with-prakash-1538954.html|title=Muhurat fixed for Darshan's 49th film with Prakash|date=16 November 2016|website=The New Indian Express}}</ref> ಪ್ರಿ-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ದರ್ಶನ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''[[ಚಕ್ರವರ್ತಿ (2017 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ]]'' ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಚಿತ್ರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲು ತಂಡವು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಎರಡನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಘಟಕವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. === ನಟವರ್ಗ ಆಯ್ಕೆ === [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] ಅವರಂತಹ ಯಶಸ್ವಿ ತಾರೆಯರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಕಾಶ್ ದರ್ಶನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಸಮಯ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದರ್ಶನ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ದರ್ಶನ್ ನಟಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2016/sep/28/Darshan-Prakash-team-up-for-a-family-entertainer-1523766.html|title=Darshan-Prakash team up for a family entertainer|date=28 September 2016|website=The New Indian Express}}</ref> ''ಮಿಲನ'' ಮತ್ತು ''ಶ್ರೀ'' ನಂತರ ಅವರ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಕೆ.ಎಸ್. ದುಶ್ಯಂತ್ ಅವರು ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಟಿ [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್|ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್]] ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14022-sruthi-hariharan-as-darshan-s-leading-lady.html|title=Sruthi Hariharan As Darshan's Leading Lady?|website=Chitraloka|access-date=2020-01-07|archive-date=2022-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314152326/https://www.chitraloka.com/news/14022-sruthi-hariharan-as-darshan-s-leading-lady.html|url-status=dead}}</ref> ಹೊಸಬರಾದ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ]] ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ''[[ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ]]'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ|ನಟಿಸಲು]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Darshans-new-heroines-Rashmika-and-Sruthi/articleshow/55540684.cms|title=Darshan's new heroines: Rashmika and Sruthi|date=24 January 2017|website=The Times of India}}</ref> ದಿನಾಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ರಶ್ಮಿಕಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/mar/27/shanvi-srivastava-for-tarak-1586585.html|title=Shanvi Srivastava for Tarak?|date=28 March 2017|website=The New Indian Express}}</ref> ಹಿರಿಯ ನಟರಾದ [[ದೇವರಾಜ್‌|ದೇವರಾಜ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಮಿತ್ರಾ]] ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಸುಮಿತ್ರಾ|ನಟಿಸಲು]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. == ಧ್ವನಿಪಥ == [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ|ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯಾ]] ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧ್ವನಿಪಥವು 6 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ|ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] ಮತ್ತು ಹರಿ ಸಂತೋಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Arjun-Janya-is-in-demand/articleshow/50831037.cms|title=Arjun Janya is in demand!|date=24 January 2017|website=The Times of India}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Facebook|@TharakKannadaMovie}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] quc25kh7aqtjdf9pu5f9a5gdr6j4f9h 1372932 1372879 2026-05-07T09:54:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372932 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ತಾರಕ್ | editing = ಸಚಿನ್ | gross = 70 ಕೋಟಿಗಳು <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | budget = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | language = [[ಕನ್ನಡ]] | country = ಭಾರತ | runtime = 145 ನಿಮಿಷಗಳು | released = {{Film date|2017|09|29|df=yes}} | studio = ಶ್ರಿ ಚೌದೆಶ್ವರಿ ಸಿನಿಮಾ ಕ್ರಿಯೇಶನ್ಸ್ | cinematography = ಎ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್ | image = Tarak poster.jpg | music = [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ]] | starring = [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್]]<br />[[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್]]<br />[[ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ]]<br />[[ದೇವರಾಜ್]] | story = ಮಹೇಶ್ ರಾವ್ | screenplay = ಪ್ರಕಾಶ್,<br>ಎಂ. ಎಸ್. ಅಭಿಷೇಕ್ | writer = ಎಂ. ಎಸ್. ರಮೇಶ್ (ಸಂಭಾಷಣೆ) | producer = ಲಕ್ಷಣ ದುಷ್ಯಂತ್ | director = [[ಪ್ರಕಾಶ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಪ್ರಕಾಶ್]] | caption = ಚಲನಚಿತ್ರ ಪೋಸ್ಟರ್ | distributor = ಶ್ರೀ ಜೈ ಮಾತಾ ಕಂಬೈನ್ಸ್. }} '''''ತಾರಕ್''''' ಇದು ೨೦೧೭ ರ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು [[ಪ್ರಕಾಶ್ (ನಿರ್ದೇಶಕ)|ಪ್ರಕಾಶ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದುಶ್ಯಂತ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14349-milana-prakash-s-film-with-darshan-titled-tarak.html|title=Milana Prakash's Film With Darshan Titled Tarak|website=Chitraloka|access-date=2020-01-07|archive-date=2018-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104010433/https://www.chitraloka.com/news/14349-milana-prakash-s-film-with-darshan-titled-tarak.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್|ದರ್ಶನ್]], [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್|ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್]] ಮತ್ತು ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/feb/15/darshan-to-play-the-title-role-tarak-in-prakash-jayarams-next-1570991.html|title=Darshan to play the title role 'tarak' in Prakash Jayaram's next|date=16 February 2017|work=The New Indian Express}}</ref> [[ದೇವರಾಜ್‌|ದೇವರಾಜ್]], [[ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಮಿತ್ರಾ|ಸುಮಿತ್ರ]] ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/may/31/shanvi-and-sruthi-are-each-others-fangirls-1611381.html|title=Shanvi and Sruthi are each other's fangirls|date=31 May 2017|website=The New Indian Express|access-date=7 ಜನವರಿ 2020|archive-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022115450/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/may/31/shanvi-and-sruthi-are-each-others-fangirls-1611381.html|url-status=dead}}</ref> ಧ್ವನಿಪಥ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ|ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯಾ ರದ್ದು]], [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ|ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಎ.ವಿ.ಕೃಷ್ಣ]] ಕುಮಾರ್ ಅವರದ್ದಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಪಟವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೩೦, ೨೦೧೭ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=yDFhuQrEHUo|title=Darshan's Tarak Movie First Look Video|date=30 March 2017|publisher=YouTube}}</ref> ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯, ೨೦೧೭ ರಂದು ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ''[[ಮಿಲನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಿಲನ]]'' ಖ್ಯಾತಿಯ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದರ್ಶನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಟಿಸಿದ, ಈ ಚಿತ್ರ ದರ್ಶನ್ ನಟನೆಯ ೪೯ ನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newskarnataka.com/sandalwood/darshans-49th-film-is-tarak|title=Darshan's 49th film is "Tarak"|date=20 February 2017|publisher=News Karnataka|access-date=7 ಜನವರಿ 2020|archive-date=11 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181111000011/https://www.newskarnataka.com/sandalwood/darshans-49th-film-is-tarak|url-status=dead}}</ref> ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಮಾರ್ಚ್ ೧, ೨೦೧೭ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತಂಡವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14827-darshan-off-to-switzerland-for-tarak-shooting.html|title=Darshan Off To Switzerland For Tarak Shooting|date=14 June 2017|publisher=Chitraloka|access-date=7 ಜನವರಿ 2020|archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181110200030/https://www.chitraloka.com/news/14827-darshan-off-to-switzerland-for-tarak-shooting.html|url-status=dead}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == {{Div col|colwidth=22em}} * [[ದರ್ಶನ್]] : ತಾರಕರಾಮ * [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್]]: ಸ್ನೇಹಾ * [[ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ]]: ಮೀರಾ * [[ದೇವರಾಜ್]] : ತಾರಕರಾಮ (ದರ್ಶನ್ ತಾತನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) * [[ಸುಮಿತ್ರಾ]] : ಸರಸಮ್ಮ (ದರ್ಶನ್ ಅಜ್ಜಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ) *[[ಶರತ್ ಲೋಹಿತಾಶ್ವ]] * [[ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್]] * ಸಂಗೀತಾ * [[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]] * ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಕೌರ್ <ref>{{cite web | url=https://www.thesundaily.my/style-life/entertainment/taking-that-leap-to-be-an-actress-BI1129113 | title=Taking that leap to be an actress | work=The Sun Daily | date=19 July 2019 | accessdate=30 July 2019 | author=Sathiabalan, S. Indra | archive-date=28 ಜುಲೈ 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190728161744/https://www.thesundaily.my/style-life/entertainment/taking-that-leap-to-be-an-actress-BI1129113 | url-status=dead }}</ref> {{Div col end}} == ಕಥಾವಸ್ತು == ತಾರಕ್ (ದರ್ಶನ್) ಅವರು ಮೀರಾ (ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ) ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವನು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಅವಳು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂದೂ, ಆದರೆ ಯಾರೂ ಅವರ ಶರತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬಾರದು ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ - ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಇತರರಿಗಾಗಿ ಮನಸೋಲದೆಯೇ, ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಪಂಥ ಕಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ. ತಾರಕ್ ತನ್ನ ಅಜ್ಜ (ದೇವರಾಜ್) ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಆತನ ಅಜ್ಜ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ನೇಹ (ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್) ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಅಜ್ಜ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ತಾರಕ್ ಸ್ನೇಹಾಗೆ ಮೀರಾಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಅವರು ಮೀರಾ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೀರಾ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಪೀಡಿತಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ. ಮೀರಾ, ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಮರಣದ ನಂತರ ತಂದೆಯು ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಮೀರಾಳ ಉದ್ದೇಶ. ತಾರಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಾ ಭಾವುಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮೀರಾ ತಾರಕನ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾಳೆ. ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಾರಕ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾರಕ್ ಅವರು ಮಂಗಳಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸ್ನೇಹ ಅವರ ತಾಯಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಾರಕ್ ತಾಳಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವಾಗ ಮೀರಾ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, "ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕಿಂತ ಇತರರ ಸಂತೋಷ ಮುಖ್ಯ". ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನಿ ಕಣ್ಣೀರು ಬೀಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಸ್ನೇಹಾಳ ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ. ಎಲ್ಲರ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ, ತಾರಕ್ ಸ್ವತಃ ಗಂಟು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಮದುವೆ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರವು ತಾರಕ್, ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಮೀರಾ (ತಾರಕ್ ಅವರ ಮಗಳು) ಮೀರಾ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವೀಡಿಯೊ ಕರೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಮೊಮ್ಮಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನ ಅಜ್ಜ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. == ನಿರ್ಮಾಣ == === ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ದರ್ಶನ್ ಅವರ ೪೯ ನೇ ಚಿತ್ರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2016/nov/15/muhurat-fixed-for-darshans-49th-film-with-prakash-1538954.html|title=Muhurat fixed for Darshan's 49th film with Prakash|date=16 November 2016|website=The New Indian Express}}</ref> ಪ್ರಿ-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ದರ್ಶನ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''[[ಚಕ್ರವರ್ತಿ (2017 ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ]]'' ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಚಿತ್ರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲು ತಂಡವು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಎರಡನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಘಟಕವು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. === ನಟವರ್ಗ ಆಯ್ಕೆ === [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಜಯ ರಾಘವೇಂದ್ರ (ನಟ)|ವಿಜಯ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ]] ಅವರಂತಹ ಯಶಸ್ವಿ ತಾರೆಯರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಕಾಶ್ ದರ್ಶನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಸಮಯ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದರ್ಶನ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ದರ್ಶನ್ ನಟಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2016/sep/28/Darshan-Prakash-team-up-for-a-family-entertainer-1523766.html|title=Darshan-Prakash team up for a family entertainer|date=28 September 2016|website=The New Indian Express}}</ref> ''ಮಿಲನ'' ಮತ್ತು ''ಶ್ರೀ'' ನಂತರ ಅವರ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ಕೆ.ಎಸ್. ದುಶ್ಯಂತ್ ಅವರು ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಟಿ [[ಶೃತಿ ಹರಿಹರನ್|ಶ್ರುತಿ ಹರಿಹರನ್]] ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/14022-sruthi-hariharan-as-darshan-s-leading-lady.html|title=Sruthi Hariharan As Darshan's Leading Lady?|website=Chitraloka|access-date=2020-01-07|archive-date=2022-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314152326/https://www.chitraloka.com/news/14022-sruthi-hariharan-as-darshan-s-leading-lady.html|url-status=dead}}</ref> ಹೊಸಬರಾದ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ]] ತನ್ನ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ''[[ಕಿರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ]]'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ|ನಟಿಸಲು]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Darshans-new-heroines-Rashmika-and-Sruthi/articleshow/55540684.cms|title=Darshan's new heroines: Rashmika and Sruthi|date=24 January 2017|website=The Times of India}}</ref> ದಿನಾಂಕದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ರಶ್ಮಿಕಾ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾನ್ವಿ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/mar/27/shanvi-srivastava-for-tarak-1586585.html|title=Shanvi Srivastava for Tarak?|date=28 March 2017|website=The New Indian Express}}</ref> ಹಿರಿಯ ನಟರಾದ [[ದೇವರಾಜ್‌|ದೇವರಾಜ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಮಿತ್ರಾ]] ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಸುಮಿತ್ರಾ|ನಟಿಸಲು]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. == ಧ್ವನಿಪಥ == [[ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ|ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯಾ]] ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧ್ವನಿಪಥವು 6 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ|ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] ಮತ್ತು ಹರಿ ಸಂತೋಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Arjun-Janya-is-in-demand/articleshow/50831037.cms|title=Arjun Janya is in demand!|date=24 January 2017|website=The Times of India}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Facebook|@TharakKannadaMovie}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] n0lgat0ou07bn3qpg4lmn2daobfy1sz 0 126261 1372919 1348840 2026-05-07T06:23:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372919 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Timepass|editing=Jayant Jathar, Nitesh Rathod|budget={{INRConvert |2 |C }}<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/superhero-film-baji-marks-a-new-direction-for-marathi-cinema-and-shreyas-talpade/|title=Superhero film Baji marks a new direction for Marathi cinema and Shreyas Talpade|publisher=|accessdate=2 February 2016}}</ref>|language=Marathi|country=India|runtime=2 hr 23 Min(143 minutes)|released={{Film date|df=y|2014|01|03}}|distributor={{unbulleted list|[[Zee Talkies]]}}|studio={{unbulleted list|[[Zee Talkies]]}}|cinematography=Vasudeo Rane|image=Timepass_(film).jpg|music=[[Chinar & Mahesh]]|starring={{unbulleted list|[[Prathamesh Parab]]|[[Ketaki Mategaonkar]]|[[Bhushan Pradhan]]}}|story=[[Ravi Jadhav]]|screenplay={{unbulleted list|[[Ravi Jadhav]]|[[Priyadarshan Jadhav]]}}|producer={{unbulleted list|[[Zee Talkies]]|[[Nikhil Sane]]}}|director=[[Ravi Jadhav]]|caption=Theatrical poster for Timepass|alt=|gross={{INRConvert |33 |C }}<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Ravi-Jadhav-Riteish-Deshmukh-Timepass-Lai-Bhaari-Timepass-2-Duniyadari/articleshow/39363174.cms?|title=After Duniyadari, will Lai Bhaari break Timepass’ record?|work=The Times of India|accessdate=2 February 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/monetary-boost-giving-marathi-cinema-a-new-lease-of-life/15648157|title=Monetary boost giving Marathi cinema a new lease of life?|date=7 October 2014|work=mid-day|accessdate=2 February 2016|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225152054/https://www.mid-day.com/articles/monetary-boost-giving-marathi-cinema-a-new-lease-of-life/15648157|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Commercial-entertainers-make-in-entry-in-Marathi-films/articleshow/46893309.cms|title=Commercial entertainers make in entry in Marathi films|work=The Times of India|accessdate=2 February 2016}}</ref>}} '''''ಟೈಮ್‌ಪಾಸ್''''' 2014 ರ ಭಾರತದ [[ಮರಾಠಿ]] ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರ. ಇದು 90 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದಗಡು ( ಪ್ರಥಮೇಶ್ ಪರಬ್ ) ಮತ್ತು ಪ್ರಜಕ್ತಾ ( ಕೇತಕಿ ಮಟಗಾಂವ್ಕರ್ ) ನಡುವೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಹದಿಹರೆಯದ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಲ್ಚಂದ್ರ ಕದಮ್ ಮತ್ತು ವೈಭವ್ ಮಂಗಲ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ರವಿ ಜಾಧವ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಬಾಲಕ್-ಪಾಲಕ್, ಬಾಲಗಂಧರ್ವ, ನಟರಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರಿತೇಶ್ ದೇಶ್ಮುಖ್ ಅವರ ಲೈ ಭಾರಿ ಚಿತ್ರದ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವವರೆಗೂ ಈ ಚಿತ್ರ ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರ ಸೀಕ್ವೆಲ್ ಟೈಮ್‌ಪಾಸ್ 2 1 ಮೇ 2015 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಂತರ ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ''ಆಂಧ್ರ ಪೋರಿ'' ಎಂದು ರಿಮೇಕ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=https://www.livemint.com/Consumer/KYhiSTqNNAPN9bzm8JlAhP/Ten-Marathi-films-remade-in-other-languages.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-26 |archive-date=2019-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401105234/https://www.livemint.com/Consumer/KYhiSTqNNAPN9bzm8JlAhP/Ten-Marathi-films-remade-in-other-languages.html |url-status=dead }}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಪ್ರಥಮೇಶ್ ವಿ. ಪರಬ್ ದಗಡು ಪರಬ್ ಆಗಿ * ಪ್ರಜಕ್ತಾ ಲೆಲೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇತಕಿ ಮಟಗಾಂವ್ಕರ್ * ಪ್ರಜಕ್ತನ ತಂದೆಯಾಗಿ ವೈಭವ್ ಮಂಗಲ್ (ಶಕಲ್) * ಭಗಚಂದ್ರ ಕದಮ್ ದಗದು ತಂದೆಯಾಗಿ (ಅಪ್ಪಾ) * ಪ್ರಜಕ್ತನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಮೇಘನಾ ಎರಾಂಡೆ * ಊರ್ಮಿಳಾ Kanitkar Spruha ಮಾಹಿತಿ * ಪ್ರಜಕ್ತನ ಸಹೋದರನಾಗಿ ಭೂಷಣ್ ಪ್ರಧಾನ್ (ವಲ್ಲಭ) * ದಗದು ತಂಗಿಯಾಗಿ ಆರತಿ ವಾಡ್ಗಬಾಲ್ಕರ್ * ದಗದು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಮನ್ಮೀತ್ ಪೆಮ್ (ಬಲ್ಭಾರ್ತಿ) * ಪ್ರಜಕ್ತನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಸಾಯಿ ಘರ್ಪುರೆ * ದಂಗಾಡು ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ (ಕೊಂಬಡ) ಓಂಕರ್ ರೌತ್ * ಜಯೇಶ್ ಚವಾಣ್ * ಅನ್ವಿತಾ ಫಲ್ತಂಕರ್ * ಉದಯ್ * ಐಟಂ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ ಶಿಬಾನಿ ದಾಂಡೇಕರ್ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} gchwv5dk66ohl8yg1ynp3b4pwog2rsf 0 126541 1372924 1349285 2026-05-07T08:35:20Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372924 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Dahlia_x_hybrida.jpg|thumb]] '''ಡೇಲಿಯ''' ('''ಡೇರಾ ಹೂ''') ಆಸ್ಟರೇಸೀ (ಕಂಪಾಸಿóಟೀ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯ. ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬಲುಸುಂದರವಾದ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡಾಲ್ ಎಂಬಾತ 1789ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ. ಇವನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಈ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಡೇಲಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಡೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಷೋ ಅಥವಾ ಡಬಲ್, ಫ್ಯಾನ್ಸಿ, ಪಾಂಪಾನ್, ಡೆಕೊರೇಟಿವ್, ಡಬಲ್ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್, ಸೆಮಿಡಬಲ್ ಅಥವಾ ಆರ್ಟ್, ಕಾಲರೆಟ್, ಸ್ಟಾರ್, ಸಿಂಗಲ್ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್, ಸೆಂಚುರಿ, ಟಾಮ್ ತಂಬ್, ಅನಿಮೋನ್ ಫ್ಲವರ್ಡ್, ಆರ್ಕಿಡ್ ಫ್ಲವರ್ಡ್ ಎಂಬ ಅನೇಕ ಬಗೆಗಳುಂಟು. ==ಬಗೆಗಳು== # ಷೋ ಅಥವಾ ಡಬಲ್ ಡೇಲಿಯ : ಇವು ಬಲು ಹಿಂದಿನ ಮಾದರಿಯವು. ಹೂಗಳು ಒರಟು ರೀತಿಯವು. ಆಕಾರ ಚಂಡಿನಂತೆ. ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ಒಂದೇ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕುಡಿವೆಯಲ್ಲದೆ ಗರಿಯಂತೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. # ಫ್ಯಾನ್ಸಿ ಡೇಲಿಯ : ಹೂಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಷೋ ಡೇಲಿಯಗಳಿಗೂ ಇವಕ್ಕೂ ಹೋಲಿಕೆಯುಂಟು. ಆದರೆ ದಳಗಳು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದವು. ಅಲ್ಲದೆ ತೆಳುವಾಗಿಯೂ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮೊನಚಾಗಿಯೂ ಪದರಪದರವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಂತೆಯೂ ಇವೆ. # ಪಂಪಾನ್ ಡೇಲಿಯ : ಇವು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದುವು. ಹೂಗಳು ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಷೋ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾನ್ಸಿ ಡೇಲಿಯಗಳಂತಿವೆ. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣವು. ಬಲು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ. ಗಿಡಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯದೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು, ಪೊದೆಯಂತೆ ಬೆಳೆಯುವುವು ಮತ್ತು ಹೂಗಳನ್ನು ಹುಲುಸಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೂ ಮಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೂ ಮಡಿಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಇವು ಬಲು ಉಪಯುಕ್ತ. # ಡೆಕೊರೇಟಿವ್ ಡೇಲಿಯ : ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಗಿಡ ನೋಡಲು ಬಲು ಸುಂದರವಾಗಿ ಪಾಂಪಾನ್ ಡೇಲಿಯದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇತರ ಬಗೆಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇದು ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು 9"-10" ಅಗಲವೂ ಚಪ್ಪಟೆಯೂ ಆಗಿದ್ದು ನೋಡಲು ಬಲು ಅಂದವಾಗಿವೆ. ದಳಗಳ ತುದಿ ದುಂಡು ಅಥವಾ ಮೊನಚಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಂಟ್ ಡೆಕೊರೇಟಿವ್ ಡೇಲಿಯ ಎಂಬ ತಳಿಯೊಂದು ಉಂಟು. # ಡಬಲ್ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್ ಡೇಲಿಯ : ಹೂಗಳು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದವು. ಬಲು ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ದಳಗಳು ಬಹು ನೀಳವಾಗಿ ಮೊನಚಾಗಿವೆ. # ಸೆಮಿಡಬಲ್ ಅಥವಾ ಆರ್ಟ್ ಡೇಲಿಯ : ಹೂಗಳು ಬಲು ಅಗಲವಾಗಿ, ನೋಡಲು ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಣುವುವು. ಹೂವಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದು. ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ 2-3 ಸಾಲು ಅಗಲವಾದ ತೆಳುವಾದ ಮತ್ತು ಮೊನಚಾದ ತುದಿಯುಳ್ಳ ದಳಗಳುಂಟು. ಒಳಸಾಲಿನ ದಳಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡು ಹೂವಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಬಾಗಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಹೂಗಳು ನೋಡಲು ಪೀಯನೀಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನ್ನು ಪೀಯನೀ ಡೇಲಿಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. # ಕಾಲರೆಟ್ ಡೇಲಿಯ : ಇವು ಪೀಯನೀ ಡೇಲಿಯಗಳಂತೆ ಹೊಸ ಜಾತಿಯವು ಮತ್ತು ಸೆಮಿಡಬಲ್ ರೀತಿಯವು. ಹೂವಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ 1-2 ಸಾಲು ಅಗಲವಾದ, ವರ್ಣರಂಜಿತ ದಳಗಳುಂಟು. ಒಳಸಾಲಿನ ದಳಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. # ಸ್ಟಾರ್ ಡೇಲಿಯ : ಹೂಗಳು ಬಲು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ. ದಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂಟು. ದಳಗಳು ನೀಳವಾಗಿಯೂ ಅಗಲವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದು ಸುತ್ತಲೂ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. # ಸಿಂಗಲ್ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್ ಡೇಲಿಯ : ಇವುಗಳ ದಳಗಳು ಗರಿಗಳಂತೆ ನೀಳವಾಗಿಯೂ ಮೊನಚಾಗಿಯೂ ಇವೆ. # ಸೆಂಚುರಿ ಡೇಲಿಯ : ಹೂ ಬಲು ಅಗಲವಾಗಿವೆ. ದಳಗಳು ಚಿಕ್ಕವು ; ಮುತ್ತು ಜೋಡಿಸಿದಂತೆ ಇವೆ. # ಟಾಮ್ ತಂಬ್ ಅಥವಾ ಪಿಗ್ಮಿ ಡೇಲಿಯ : ಗಿಡ ಸುಮಾರು 1'-1ಳಿ' ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಬೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಡೇಲಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಇವನ್ನು ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ==ಬೆಳೆಸುವುದು== ಡೇಲಿಯನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಂಡತುಂಡುಗಳಿಂದಲೂ ಗೆಡ್ಡೆಗಳಿಂದಲೂ ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಮಾಡುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸೀಡ್ ಪ್ಯಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿತ್ತಿದ 5-6 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಮೊಳೆಯುತ್ತವೆ. 3"-4" ಎತ್ತರದ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಹೂವಿನ ಮಡಿಗಳಿಗೂ ಕುಂಡಕ್ಕೂ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಗಿಡ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ತುದಿ ಚಿವುಟುವುದು, ಗೊಬ್ಬರ ಕೊಡುವುದು, ಗುಳಿ ಕೆದಕುವುದು ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ ಗಿಡಗಳು ಹೂಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಬಿಡುವುವಾದರೂ ಹೂಗಳ ಗಾತ್ರ ತಾಯಿಗಿಡದ ಹೂವಿನಷ್ಟು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಂಡತುಂಡಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಮಾಡುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗಿಡದ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಡುವ ಕವಲುಗಳು 3"-4" ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ ತಾಯಿ ಗಿಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ನೀರು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. 20-25 ದಿನಗಳ ಅನಂತರ, ತುಂಡುಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟು ಚಿಗುರತೊಡಗುವುವು. ಅನಂತರ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಈ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಡಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಂಡುಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಮಾಡಿದ ಗಿಡದ ಹೂಗಳು ಎಲ್ಲ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಾಯಿಗಿಡದ ಹೂಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುವುವು. ಗೆಡ್ಡೆಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಮಾಡಿದ ಗಿಡದ ಹೂಗಳು ಎಲ್ಲ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಾಯಿ ಗಿಡದ ಹೂಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುವುವು. ಗೆಡ್ಡೆಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮಗಾತ್ರದ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಜಾತಿಯ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುವ ತಳಿಗಳಿಂದ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಡುವುದಕ್ಕೆ 6-8 ದಿವಸಗಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಮರಳಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು ನೀರು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. 5-6 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮೊಳಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಚೂರುಗಳಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಪಕ್ಷ 2-3 ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವಂತೆ, ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೂರುಗಳನ್ನು 12"-14" ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊಳಕೆಯ ಭಾಗ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ನೆಡಲಾಗುವುದು. ನೆಟ್ಟ 7-8 ದಿವಸಗಳ ಬಳಿಕ ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟುವುವು. ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕುಂಡದ ಅರ್ಧಭಾಗದಷ್ಟು ಗೊಬ್ಬರದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು (ಸಾರ್ವೆ ಗೊಬ್ಬರದ) ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. 2 ಭಾಗ ಕುದುರೆ ಗೊಬ್ಬರ, 2 ಭಾಗ ಕೆಂಪುಮಣ್ಣು, 2 ಭಾಗ ಮರಳು, 2 ಭಾಗ ಎಲೆಗೊಬ್ಬರ, 1 ಭಾಗ ಗೋಡು ಮತ್ತು ¼ ಭಾಗ ಇದ್ದಲಿನ ಪುಡಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೇ ಸಾರ್ವೆ ಗೊಬ್ಬರ. ಗಿಡ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದಂತೆ ಬಿಟ್ಟು ಸಾರ್ವೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಮೇಲ್ಪದರವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಹುಚ್ಚೆಳ್ಳು ಮತ್ತು ಹೊಂಗೆ ಹಿಂಡಿಯ ದ್ರವಮಿಶ್ರಣವನ್ನು 4-5 ಸಲ ಹಾಕಲಾಗುವುದು. ಅನಂತರ 40-45ನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಗಿಡಕ್ಕೂ ಸುಮಾರು ಳಿ ಔನ್ಸಿನಷ್ಟು ಯೂರಿಯ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸಮಭಾಗ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ತುದಿಗಳನ್ನು ಚಿವುಟುತ್ತಿದ್ದು ಗಿಡ 2'-2ಳಿ' ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದಾಗ ಗಾಳಿಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಭಾರಕ್ಕೆ ಬಾಗದಂತೆ ಬಿದಿರಿನ ದಬ್ಬೆಗಳನ್ನು ಗಿಡದ ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. 60-65 ದಿವಸಗಳ ಅನಂತರ ಹೂಗಳೂ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಅರಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುವು. ಪ್ರತಿಗೊಂಚಲಿಗೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೂಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಗಾತ್ರದವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು 2 ತಿಂಗಳವರೆಗೂ ಗಿಡ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಅರಳಿದಂದಿನಿಂದ 12-15 ದಿವಸಗಳವರೆಗೂ ಬಾಡದೆ ಇರುವುವು. ಗಿಡ ಹೂಬಿಡುವುದುನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಮೇಲೆ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕುಂಡಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ಶೀತವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ನೆರಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನೆಡುವವರೆಗೂ ಹೂತಿಡಬೇಕು. ಡೇಲಿಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅತಿ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಅತಿಚಳಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಇದು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರದು. ==ರೋಗಗಳು== ಡೇಲಿಯಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳ ಬೂಷ್ಟು ರೋಗಗಳ ಬಾಧೆಯುಂಟು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು : # ಏಫಿಡ್ಡುಗಳು : ಇವು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಹುಳುಗಳು ಗಿಡದ ರಸವನ್ನು ಹೀರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಗಿಡದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುವುದಲ್ಲದೆ ಡೇಲಿಯ ಶಬಲ (ಮೋಸೆóೀಯಿಕ್) ಎಂಬ ರೋಗಬರುತ್ತದೆ. 50% ಡಿ.ಡಿ.ಟಿ (1 ಪೌಂಡ್ ಡಿ.ಡಿ.ಟಿ + 30 ಗ್ಯಾಲನ್ ನೀರು) ಅಥವಾ ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ದ್ರಾವಣವನ್ನು (1 ಪೌಂಡ್ ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪಿನಪುಡಿ+2 ಗ್ಯಾಲನ್ ನೀರು), 10 ದಿವಸಗಳಿಗೊಂದಾವರ್ತಿ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ 5% ಬಿ.ಎಚ್.ಸಿ. ಪುಡಿಯನ್ನು ಉದುರಿಸುವುದರಿಂದ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. # ನುಸಿ : ಇವು ಕರಿಯ ಇಲ್ಲವೆ ಮಾಸಲು ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಬಹು ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳು. ಇವುಗಳ ಮರಿಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ. ಇವು ಹೂಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ ವೈರಸ್ ವಿಲ್ಟ್ ಎಂಬ ರೋಗ ಬರುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಗಿಡ ಇದ್ದಕ್ಕಿದಂತೆ ಬಾಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ. 50% ಡಿ.ಡಿ.ಟಿ ಅಥವಾ ಫಾಲಿಡಾಲನ್ನು (1mಟ. +1 ಗ್ಯಾಲನ್ ನೀರು) ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. # ರೆಡ್‍ಸ್ಟೈಡರ್ ಮೈಟ್ಸ್ (ಟೆಟ್ರಾನಿಕಸ್ ಟೆಲ್ಯಾರಿಯಸ್) :ಇವು ಮಾಸಲು ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದವು. ಇವುಗಳ ಉದ್ದ 1/60". ಹವಾಗುಣ ಬೆಚ್ಚಗಿರುವ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚು. ಇವು ಎಲೆಗಳ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ರಸವನ್ನು ಹೀರುವುದರಿಂದ ಎಲೆಗಳು ಹಳದಿ ಇಲ್ಲವೆ ಬೂದುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಒಣಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ. 5% ಡಿ.ಡಿ.ಟಿ. 1% ಪ್ಯಾರಾತಿಯನ್ ಇಲ್ಲವೆ, 5% ಮ್ಯಾಲಾತಿಯನ್ ಪುಡಿಗಳನ್ನು 8 ದಿನಗಳಿಗೊಂದಾವರ್ತಿ ಉದುರಿಸುವುದರಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. # ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ ತಿಗಣೆಗಳು : ಇವು ಹಸುರುಬಣ್ಣದವು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಉಂಟು. ಇವುಗಳ ಉದ್ದ ¼" ಇವು ಎಲೆ ಮತ್ತು ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತವೆ. 50% ಬಿ.ಎಚ್.ಸಿ. ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. # ತಂತಿಹುಳುಗಳು (ವೈರ್‍ವಮ್ರ್ಸ್) : ಇವು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಗೆಡ್ಡೆ ನೆಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಪಾತಿಗಳಿಗೆ 5% ಬಿ.ಎಚ್.ಸಿ. ಪುಡಿಯನ್ನು ಉದುರಿಸಬೇಕು. # ಇರುವೆಗಳು : ಇವು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿಗಳಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಏಫಿಡ್ಡುಗಳು ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಹರಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗಿಡದ ಬುಡದ ಸುತ್ತಲೂ ಗ್ಯಾಮಕ್ಸೇನ್ ಅಥವಾ ಬಿ.ಎಚ್.ಸಿ ಪುಡಿಯನ್ನು ಉದುರಿಸುವುದರಿಂದ ಇರುವೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. # ಡೇಲಿಯ ಸ್ಮಟ್ಸ್ : ಎಂಟೆಲೋ ಮಡೇಲಿಯಿ ಎಂಬ ಬೂಷ್ಟು ರೋಗ ಶೀತ ಹವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೊದಮೊದಲು ಎಲೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮಿಶ್ರಿತ ಬೂದಿಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಚುಕ್ಕಿಗಳು ಮಾಸಲು ಕಂದುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ರಂಧ್ರಗಳು ಉಂಟಾಗುವುವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಗಿಡ ಸಾಯುತ್ತದೆ. 15 ದಿವಸಗಳಿಗೊಂದಾವರ್ತಿ 2-3 ಸಾರಿ ಬೋರ್ಡೋ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಬಹುದು. # ಡೇಲಿಯ ಕ್ರೌನ್‍ಗಾಲ್ : ಟ್ಯುಮೆಫೇಸಿಯನ್ಸ್ ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಗಿಡದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಅಣಬೆಗಳು ಬೆಳೆದುಕೊಂಡಿವುದು ಈ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣ. ರೋಗ ಅಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ರೋಗ ತಗುಲಿರುವ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕು ; ಅಲ್ಲದೆ ರೋಗಪೀಡಿತ ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಾರದು. == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == {{refbegin|30em}} * {{cite web|last1=Bates|first1=Dave|title=The Growing World of Dahlias|url=http://www.dahliaworld.co.uk/|date=2015|ref=harv|access-date=2020-04-05|archive-date=2020-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224215315/http://www.dahliaworld.co.uk/|url-status=dead}} * {{cite web|title=Linda's Dahlias|url=http://www.lindasdahlias.com/Home_Page.php|accessdate=21 June 2015|date=2015|ref={{harvid|Linda's Dahlias|2015}}|archive-date=21 ಜೂನ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621211154/http://www.lindasdahlias.com/Home_Page.php|url-status=dead}} * {{cite web|last1=Dave's Garden|title=Welcome to Dave's Garden!|url=http://davesgarden.com/|publisher=Internet Brands|accessdate=14 June 2015|date=2015|ref=harv}} * {{cite web|title=The National Dahlia Collection|url=http://www.national-dahlia-collection.co.uk/en/the-collection|accessdate=25 June 2015|ref={{harvid|National Dahlia Collection|2015}}|archive-date=11 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151011131811/http://www.national-dahlia-collection.co.uk/en/the-collection|url-status=dead}} * {{cite web|last1=Culbertson|first1=Tim|title=The Stanford Dahlia Project|url=http://web.stanford.edu/group/dahlia_genetics/index.htm|accessdate=2 July 2015|ref={{harvid|Stanford Dahlia Project|2015}}}} * {{cite web|last1=Fides|title=Fides: Our Roots, Your Success|url=http://www.fides.nl/site|date=2015|accessdate=2 July 2015|ref=harv}} * {{cite web|last1=Dümmen Orange|title=One Mission|url=http://dummenorange.com/|accessdate=2 July 2015|date=2015|ref=harv}} * {{cite web|last1=Dahlinova|title=Welcome at Dahlinova|url=http://dahlinova.com/|accessdate=2 July 2015|date=2008|ref=harv|archive-date=16 ಜುಲೈ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150716082757/http://dahlinova.com/|url-status=dead}} === ಲೇಖನಗಳು === * {{cite journal|last1=Harshberger|first1=John W.|title=The Native Dahlias of Mexico|journal=Science |series=New Series |date=December 17, 1897|volume=6|issue=155|pages=908–910|ref=harv|jstor=1623914|doi=10.1126/science.6.155.908|pmid=17740849|bibcode=1897Sci.....6..908H|url=https://zenodo.org/record/1448291}} * Sherff, Earl Edward, 1951: Epiphytum, a new section of the genus Dahlia Cav. Bot Leaflets: 4,21 * {{cite journal | last1 = Hansen | first1 = H. V. | year = 2004 | title = Simplified keys to four sections with 34 species in the genus Dahlia (Asteraceae-Coreopsideae) | url = | journal = Nordic Journal of Botany | volume = 24 | issue = 5| pages = 549–553 | doi = 10.1111/j.1756-1051.2004.tb01639.x }} * [https://web.archive.org/web/20140810095901/http://commons.lib.niu.edu/handle/10843/10845 Saar, Dayle Ellyn. A phylogenetic analysis of the genius Dahlia (asteraceae): An interdisciplinary study. Ph D Thesis, Northern Illinois University, 1999] * {{cite journal |author=Whitley GR |title=The medicinal and nutritional properties of Dahlia spp |journal=J Ethnopharmacol |volume=14 |issue=1 |pages=75–82 |date=September 1985 |pmid=3910964 |doi=10.1016/0378-8741(85)90031-5}} * {{cite web|last1=Weland|first1=Gerald|title=The Alpha-Omega of Dahlias|url=http://web.stanford.edu/group/dahlia_genetics/supplemental/the_alpha_and_omega_of_dahlias.pdf|publisher=American Dahlia Society|accessdate=2 July 2015|ref={{harvid|Weland|2015}}}} === ಸಂಘಗಳು === * {{cite web|last1=RHS|title=Royal Horticultural Society|url=https://www.rhs.org.uk/|accessdate=19 June 2015|date=2015|ref=harv}} ** [https://www.rhs.org.uk/advice/profile?PID=592 Dahlia] * {{cite web|title=National Dahlia Society (U.K.)|url=http://www.dahlia-nds.co.uk/index.htm|accessdate=17 June 2015|date=2011|ref={{harvid|NDS|2011}}|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607195443/http://www.dahlia-nds.co.uk/index.htm|archive-date=7 June 2015|url-status=dead}} ** [http://www.dahlia-nds.co.uk/about_dahlias/Specie_Dahlia.htm Dahlia species; The National Dahlia Society (U.K.)] * {{cite web|title=The American Dahlia Society|url=http://www.dahlia.org/|accessdate=17 June 2015|ref={{harvid|ADS|2015}}}} * {{cite web|title=National Dahlia Society Of New Zealand|url=http://www.nzdahliasociety.50megs.com/|accessdate=17 June 2015|ref={{harvid|NDSNZ|2015}}}} {{refend}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://wilddahlias.com/Aboutwhilddahlias.html D E Saar. Wild Dahlias]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.national-dahlia-collection.co.uk The United Kingdom National Dahlia Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081018203906/http://www.national-dahlia-collection.co.uk/ |date=2008-10-18 }} * [https://web.archive.org/web/20090828034433/http://www.dahlia.org/index.php?page=dahlia-events-calendar North American Dahlia Shows] * [https://web.archive.org/web/20070614203633/http://www.homegardenguides.com/wiki/Dahlia Dahlia] Flower Care * [http://www.eattheweeds.com/dahlia-pinnata Dahlia Pinnata Eatable Plans] * [http://www.theflowerbulb.com/plants/Dahlia.php Info about care for dahlias] ** [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Dahlia+rosea&CAN=LATIND ''Dahlia rosea'' at pfaf] ** [http://www.ibiblio.org/pfaf/cgi-bin/arr_html?Dahlia+pinnata&CAN=LATIND ''Dahlia pinnata'' at pfaf] * [https://web.archive.org/web/20080724081108/http://www.dahlia.com/gallery2/ Gallery of Dahlia Images] * [http://apps.rhs.org.uk/planttrials/TrialReports/Dahlia%202008.pdf Hans V. Hansen. Native (wild) Dahlias – taxonomy, historical review, and the derivation of cultivars, in Trial of Dahlia 2008, Final Report. Royal Horticultural Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140811212615/http://apps.rhs.org.uk/planttrials/TrialReports/Dahlia%202008.pdf |date=2014-08-11 }} * [https://web.archive.org/web/20160418212045/https://bigbooklet.com/dahlia.html A history of Dahlia, from «Oxford Junior Encyclopedia»] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಡೇಲಿಯ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು]] 3844xywtfshae0hczhnp36ooe12l4cc 0 140277 1372928 1349614 2026-05-07T09:45:28Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372928 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ತಾನ್ ಚುಂಗ್ | image = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1929|4|18}} | birth_place = ಮತುಬಹಾರ್, [[ಜಹೋರ್]], [[:en:British Malaya|ಮಲಯ]] | death_date = | death_place = | occupation = ವಿದ್ವಾಂಸ, [[ಚೀನಾ]]-[[ಭಾರತ]] ಸಂಬಂಧಗಳ ತಜ್ಞ | nationality = | notableworks = | spouse = ಹುವಾಂಗ್ ಇ-ಶು | children = | awards = ೨೦೧೦: [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]] }} '''ತಾನ್ ಚುಂಗ್''' (ಜನನ ೧೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೯, ಮತುಬಹಾರ್, [[ಜಹೋರ್]]<ref>Chung Tan (ed.), ''In the Footsteps of Xuanzang: Tan Yun-shan and India'' (Gyan Books, 1999; {{ISBN|8121206308}}), p. 4.</ref>) ಅವರು [[ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸ]], [[ಭಾರತ ಚೀನಾ ಸಂಬಂಧಗಳು|ಚೀನಾ-ಭಾರತೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು]] ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name="urlThe Hindu">{{Cite news|url=http://www.hindu.com/2008/12/08/stories/2008120850870200.htm|title=New Delhi News : A doyen of Chinese cultural studies|date=8 December 2008|work=[[The Hindu]]|access-date=2009-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103171443/http://www.hindu.com/2008/12/08/stories/2008120850870200.htm|archive-date=3 November 2012|location=Chennai, India}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ನಂತರ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ [[ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ|ಶಾಂತಿನಿಕೇತನಕ್ಕೆ]] ಬಂದರು. [[ವಿಶ್ವ-ಭಾರತಿ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಖಡಕ್‌ವಾಸ್ಲಾದ ಎನ್‌ಡಿಎಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚೈನೀಸ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಮತ್ತು ನಂತರ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀಸ್ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಹುವಾಂಗ್ ಇ-ಶು, ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://ignca.gov.in/divisionss/kalakosa/kalasamalocana/in-the-footsteps-of-xuanzang-tan-yun-shan-and-india/|title=In the Footsteps of Zuangzang: Tan Yun-Shan and India|website=Life sketch of Tan Yun-Shan by Tan Lee|publisher=Indira Gandhi National Centre for Arts|access-date=17 August 2019}}</ref> == ವೃತ್ತಿ == ತಾನ್ ಚುಂಗ್ [[ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (ಜೆಎನ್‍ಯು) ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ, ತಾನ್ ಯುನ್-ಶಾನ್ (೧೮೯೮-೧೯೮೩), ''ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ಚೀನ ಭವನ''ದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ೧೯೩೦ ಮತ್ತು ೧೯೪೦ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಚೀನಾದ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯೊಂದಿಗಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾಹಕರಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite journal|last=Tsui|first=B.|title=The Plea for Asia--Tan Yunshan, Pan-Asianism and Sino-Indian Relations|journal=China Report|year=2010|volume=46|issue=4|pages=353–370|doi=10.1177/000944551104600403}}</ref> ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಜೆಎನ್‍ಯುನಿಂದ ತಾನ್ ಚುಂಗ್ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ [[ನವ ದೆಹಲಿ]], ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ [[ಶಿಕಾಗೊ|ಚಿಕಾಗೊದಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಸಿರುವರು. ಅವರು ಐಸಿಎಸ್ (ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಚೈನೀಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್), [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿಯ]] ಗೌರವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ಅವರ ೮೦ ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://blogs.thehindu.com/delhi/?p=8163|work=The Hindu|location=Chennai, India}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ|ಪದ್ಮಭೂಷಣವನ್ನು]] ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.<ref name="pib">{{Cite press release|title=This Year's Padma Awards announced|url=http://www.pib.nic.in/release/release.asp?relid=57307|publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]]|date=25 January 2010|accessdate=25 January 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಪ್ರಧಾನಿ ವೆನ್ ಜಿಯಾಬಾವೊ ಅವರಿಂದ ಚೀನಾ-ಭಾರತ ಸ್ನೇಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.ndtv.com/article/india/karan-singh-turns-down-china-award-72856}}</ref> ಜೂನ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಯುನ್ನಾನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅವರಿಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಗೌರವ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.sky.yn.gov.cn/dtxx/ynxx/5719207722844135286|title=我院授予谭中教授荣誉院士称号|date=13 June 2013|publisher=Yunnan Academy of Social Sciences|language=zh|access-date=29 January 2019|archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070846/http://www.sky.yn.gov.cn/dtxx/ynxx/5719207722844135286|url-status=dead}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ತಾನ್ ಚುಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ದೇಶಿಕೋತ್ತಮ (ಡಿ.ಲಿಟ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ) ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಚೀನಾದ ಸೇಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಾನ್‍ ಚುಂಗ್‍ ಅವರ ''ಚೀನಾ: ಎ ೫,೦೦೦ ಇಯರ್ ಒಡಿಸ್ಸಿ'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.amazon.co.uk/China-000-year-Odyssey-Tan-Chung/dp/9352807243</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] cm75yhvbaixtc5km53a81z0jj05f3p1 0 143050 1372908 1347471 2026-05-07T01:06:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372908 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | | name = ಜಾತಿ ವಿನಾಶ | title_orig = | translator = | image = First edition of Annihilation of Caste.jpg | caption= ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮುಖಪುಟ | author = [[ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] | cover_artist = | country = ಭಾರತ | language = ಆಂಗ್ಲ | series = | genre = | publisher = | release_date = ೧೯೩೬ | media_type = | isbn = ೯೭೮-೮೧೮೯೦೫೯೬೩೭ | oclc = ೪೮೯೬೮೦೧೯೭ | wikisource = ಜಾತಿ ವಿನಾಶ | preceded_by = }} [[ಚಿತ್ರ:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|alt=Manappa y Bhajantri/ಜಾತಿ ವಿನಾಶ|thumb|ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] '''ಜಾತಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ''' ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ [[ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]] ಬರೆದ ಏಕಪಾತ್ರ ಭಾಷಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷಣವನ್ನು ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಕರಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ನೀಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಬರಹಿತ ಭಾಷಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಯೋಜಕರು ಅದನ್ನು ಅತೀವ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಭಾಷಣವನ್ನು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಹಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಇದು ವ್ಯಾಪಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೧೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೩೫ ರ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಲಾಹೋರ್ ಮೂಲದ ಜಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಗುಂಪು ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಜಾಟ್-ಪಟ್ ತೋಡಕ್ ಮಂಡಲ್ (ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ಸಮಾಜ) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಭಾಷಣ ನೀಡಲು ಇವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು.<ref name="Annihilating" /> ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಪ್ರಬಂಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ "ಜಾತಿ ನಿರ್ನಾಮ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದು, ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಘಟಕರಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದರು.<ref name="aoc2">{{cite web|last=Arundhati Roy|title=The Doctor and the Saint|url=http://caravanmagazine.in/reportage/doctor-and-saint|access-date=6 April 2014|work=caravanmagazine.in|archive-date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140410200719/http://www.caravanmagazine.in/reportage/doctor-and-saint|url-status=dead}}</ref> ಸಂಘಟಕರು ಭಾಷಣದ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳು ಸನಾತನ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನುಕಟುವಾದ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಈ ಟೀಕೆಗೆ ಬಳಸಿದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗಳು ಅತಿ ಪ್ರಖರವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಿಂದ ಮತಾಂತರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿಈ ಪದಗಳು ಅತಿಯಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.<ref name="Annihilating" /> ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು,ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಕೋರಿದರು.<ref name="Annihilating">{{cite news | url=https://frontline.thehindu.com/social-issues/article30176413.ece | title=Annihilating caste | work=Frontline | date=16 July 2011 | access-date=20 November 2023}}</ref> ಆದರೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ "ಒಂದು ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಕೂಡಾ ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಸ್ವಷ್ಟ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ, ಸಂಘಟಕರ ಸಮಿತಿಯು ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರವೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ಆಗುವ ಗಲಭೆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹೆದರಿದರು.<ref name="Annihilating" /> ಜಾಟ್-ಪಟ್ ತೋಡಕ್ ಮಂಡಲ್ ಸಂಘಟಣೆಯು ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಭಾಷಣದ ೧೫೦೦ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ೧೫ ಮೇ ೧೯೩೬ ರಂದು ಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name="Wankhede2009">{{cite book|author=Deepak Mahadeo Rao Wankhede|title=Geographical Thought of Doctor B.R. Ambedkar|url=https://books.google.com/books?id=1QT2oec2u3oC&pg=PA6|year=2009|publisher=Gautam Book Center|isbn=978-81-87733-88-1|pages=6–}}</ref><ref>{{cite web|title=We Need Dr Ambedkar--Now, Urgently...|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?289691|work=Outlook|publisher=The Outlook Group|access-date=5 April 2014}}</ref> == ಅವಲೋಕನ == ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಹಿಂದೂಗಳು [[ದಲಿತ|ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ]] ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ತಾರತಮ್ಯದ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಆದರ್ಶಗಳ ತಪ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಮಾಜವಾದಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=On Ambedkar Jayanti: Remembering the Annihilation of Caste |url=https://thewire.in/caste/on-ambedkar-jayanti-remembering-the-annihilation-of-caste |access-date=2024-01-30 |website=The Wire}}</ref> ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಧರ್ಮ, ಅದರ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ನಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹರಡುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref name="Annihilating" /> ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಕೇಂದ್ರ ವಾದವು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ನೈತಿಕತೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನೋಭಾವದ ಮೇಲೆ ಜಾತಿಯ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪ್ರಭಾವದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಭಜನೆ, ರಕ್ತದ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಾತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬದಲಾಗಿ, ಜಾತಿಯು ವಿಭಜಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಅಂತರ್ಜಾತಿ ಭೋಜನ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹವು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು, ಆದರೆ "ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಡೆಯುವ ನಿಜವಾದ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ... ಜಾತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು".<ref>{{cite book|last=Timothy Fitzgerald|title=The Ideology of Religious Studies|date=16 October 2003|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0195167696|page=124|url=https://books.google.com/books?id=R7A1f6Evy84C&pg=PA124}}</ref> == ಪ್ರಮುಖ ವಾದಗಳು == <blockquote>“ನೀವು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಶತ್ರು, ಜಾತಿ ಪಾಲಿಸುವ ಜನರು ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಜಾತಿಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು”<ref name=":1">{{Cite web |date=2012-04-15 |title=Ambedkar Quotes {{!}} Babasaheb Dr. Bhimrao Ramji Ambedkar |url=https://ambedkar.navayan.com/ambedkar-quotes/ |access-date=2024-01-30 |website=ambedkar.navayan.com |language=en-US |archive-date=2024-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240130072318/https://ambedkar.navayan.com/ambedkar-quotes/ |url-status=dead }}</ref> “ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಡೆಯುವುದು ಅಂತರಜಾತಿ ಊಟ ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ತರಲು ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಜಾತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು”<ref name=":1" /> “ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೀಳುಮಟ್ಟದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಾರದು. ಇದು ಸಹಾಯಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಸಾಯಿಸುವ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.”<ref name=":1" /> “ಹಿಂದೂಗಳ ನೀತಿಗೆ ಜಾತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಹೀನವಾಗಿದೆ. ಜಾತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿದೆ. ಜಾತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೋಪಕಾರ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದೆ. ಜಾತಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ.”<ref>{{Cite web |date=2020-05-16 |title=Some Important Quotes From ‘Annihilation of Caste’ Book - Velivada - Educate, Agitate, Organize |url=https://velivada.com/2020/05/16/important-quotes-annihilation-of-caste-book-babasaheb-ambedkar/ |access-date=2024-01-30 |website=Velivada |language=en-US }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಭಜನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದರ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಾತಿಯು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲ ಆದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಬಲವಂತದ ಉದ್ಯೋಗ, ಉದ್ಯೋಗ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಥತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕವು ಜಾತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯ ಅಮಾನವೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |last=Guha |first=Ramachandra |date=2023-04-09 |title=Ramachandra Guha: A new commentary offers a fresh perspective on Ambedkar’s ‘Annihilation of Caste’ |url=https://scroll.in/article/1047019/ramachandra-guha-a-new-commentary-offers-a-fresh-perspective-on-ambedkars-annihilation-of-caste |access-date=2024-01-30 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಶಾಖೆಗಳು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ದಾನ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜಾತಿ ನಿಷ್ಠೆಯು ವಿಶಾಲವಾದ ನೈತಿಕ ಪರಿಗಣನೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕೃತಿಯು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":2">{{Cite web |title=Ambedkar Jayanti: Why Annihilation of Caste is a must read for Hindus even now |url=https://www.dailyo.in/variety/annihilation-of-caste-br-ambekdar-ambedkar-hindus-hindu-society-32672 |access-date=2024-01-30 |website=www.dailyo.in |language=en}}</ref> === ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿಭಾಗ === ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಭಜನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಾತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲ ಆದರೆ ಅಸಮರ್ಥತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅನೈಚ್ಛಿಕ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ವರ್ಗೀಕರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. === ರಕ್ತ ಪುರಾಣದ ಶುದ್ಧತೆ === ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಅಂಶಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾ, ಜಾತಿಗಳೊಳಗೆ ರಕ್ತದ ಶುದ್ಧತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅವರು ವಿವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. === ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯಂತೆ ಜಾತಿ === ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಸಂಬಂಧಿತ ಜೀವನವನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. === ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆ === ಜಾತಿಯು ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ದಾನದ ಕೊರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸದ್ಗುಣವು ಜಾತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯು ಜಾತಿ ಬದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":2" /> == ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ == ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಎರಡು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ: ಜಾತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಗಳು, ಪುರಾಣಗಳು ಇವುಗಳ ನಾಶ.ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ನಾಶದ ಕರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="Annihilating" /><ref name=":2" /> == ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ== ಜುಲೈ 1936 ರಲ್ಲಿ, [[ಗಾಂಧಿ]] ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಹರಿಜನರು) "ಎ ವಿಂಡಿಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಭಾಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಜಟ್-ಪಟ್-ತೋಡಕ್ ಮಂಡಲ್ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಮಂಡಲವು ಈಗಾಗಲೇ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ವಿಮರ್ಶಕ ಎಂದು ತಿಳಿದಿತ್ತು:<ref name=":0">{{cite web | url=http://ccnmtl.columbia.edu/projects/mmt/ambedkar/web/appendix_1.html | title=A Vindication Of Caste By Mahatma Gandhi | publisher=Harijan | work=Columbia University | access-date=23 March 2014}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗಾಂಧಿಯವರು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ತಮ್ಮ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಾಗ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಪ್ಪು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದೇವರ ವಾಕ್ಯವೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗಾಂಧಿ ವಾದಿಸಿದರು:<ref name=":0" /> ಗಾಂಧಿಯವರೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅದರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಬೇಕು, ಕೆಟ್ಟವರ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":0" /> ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಾನದಂಡವು ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದರು:<ref name=":0" /> ==ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುವಾದಗಳು== ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಈ ಆವೃತ್ತಿ 1937 ರಲ್ಲಿ "ಜಾತಿ ವಿನಾಶ: ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರದೊಂದಿಗೆ" ಎಂಬ ಶಿರ್ಷೀಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="University1999">{{cite book|first=Timothy|last=Fitzgerald|title=The Ideology of Religious Studies|url=https://books.google.com/books?id=R7A1f6Evy84C&pg=PA124|date=16 December 1999|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-534715-9|pages=124–}}</ref><ref name="Columbia">{{cite web | url=http://ccnmtl.columbia.edu/projects/mmt/ambedkar/web/index.html | title=The Annihilation of Caste | publisher=Columbia University | access-date=23 March 2014 | author= Dr B. R. Ambedkar}}</ref> ಅವರು ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು; ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾತಿಗಳು: ಅವರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ, ಜೆನೆಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಇದನ್ನು ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೆಮಿನಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Columbia" /> ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ನವಾಯನ ಅನ್ನೋಟೇಟೆಡ್ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಕಟನಾಲಯವಾದ್ದರಿಂದ, ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಅವರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ "ದಾಂತಿಕ್ರಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/books/books-authors/the-doctor-and-the-saint/article5740369.ece | title=The Doctor and the Saint | work=The Hindu | date=1 March 2014 | access-date=23 March 2014}}</ref><ref>{{cite news|last=Anand Teltumbde|title=An Ambedkar for our times|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-opinion/an-ambedkar-for-our-times/article5860715.ece|work=The Hindu|date=April 2014 |access-date=5 April 2014}}</ref> ಜಾತಿ ವಿನಾಶ ಅನ್ನು ಪೆರಿಯಾರ್ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ತಮಿಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ತಮಿಳಿನ, ತಮಿಳಿನ ಕುಡಿ ಅರಸು ಎಂಬ ವಿಚಾರವಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ದಲಿತ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * http://www.ambedkar.org/ambcd/02.Annihilation%20of%20Caste.htm ಜಾತಿ ವಿನಾಶ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] n5m96vsr3z5hy5m8f9mkbln1g71ejdm 0 143540 1372899 1346782 2026-05-06T23:04:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372899 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Chemancheri Kunhiraman Nair.jpg | caption = ಚೆಮಂಚೇರಿ ಕುಂಞಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್t | honorific_prefix = [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] | name = ಚೆಮಂಚೇರಿ ಕುಂಞಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್ | birth_date = 26 June 1916 | death_date = {{death date and age|df=yes|2021|03|15|1916|06|26}}<ref name="newindianexpress">{{Cite web |title=Kathakali maestro Chemancheri Kunhiraman Nair dies at 105 |url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/mar/15/kathakali-maestro-chemancheri-kunhiraman-nair-dies-at-105-2276804.html |access-date=15 March 2021 |website=The New Indian Express}}</ref> | death_place = ಕೋಝಿಕೋಡ್, ಕೇರಳ | birth_place = ಚೆಳಿಯ, ಕೇರಳ | alma_mater = | years_active = 1945–2021 | nationality = ಭಾರತೀಯ | known_for = [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] | children = }} '''ಚೆಮಂಚೇರಿ ಕುಂಞಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್''', '''[[ಗುರು]] ಚೆಮಂಚೇರಿ''' (೨೬ ಜೂನ್ ೧೯೧೬ - ೧೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾರತೀಯ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]] ನಟ.ಅವರು ಕೊಲ್ಲಾಡಿಕೊಡನ್ ಶೈಲಿಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಎಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲು, ಕಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು. ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/2015/chemancheri-kunhiraman-nair/555|title=A Century of Passion: Chemancheri Kunhiraman Nair|website=keralatourism.org/}}</ref> [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು]] ಅವರಿಗೆ 2017 ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ನೀಡಿತು <ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=157675|title=Padma Awards 2017 announced - Press Information Bureau Government of India Ministry of Home Affairs|website=pib.nic.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20170127123228/http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=157675|archive-date=2017-01-27|access-date=25 January 2017}}</ref><ref name="TI"/>. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಕುಂಞಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್ ರವರು ಜೂನ್ ೨೬,೧೯೧೬ ರಂದು ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ ಬಳಿಯ ಚೆಲಿಯಾ ಗ್ರಾಮದ ಮಡಯಂಕಂಡಿ ಚಾತುಕುಟ್ಟಿ ನಾಯರ್ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮು ಕುಟ್ಟಿ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="TI"/><ref name="HT" /> ಅವರು ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಾಯಿ ನಿಧನರಾದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ, ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಹಾದಿಯನ್ನ ಹುಡುಕಿ ಹೊರಟರು.ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿನ ಧ್ವನಿಗೆ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ನಾಯರ್ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ದಾಸಿಮಯ್ಯನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಭೀತುಪಡಿಸಿದರು.ಅದು ಅವರಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕೇರಳದ ವಿಶಿಷ್ಟ ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕ, ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಚೆಮಂಚೇರಿಯವರಿಗೆ ಕಥಕ್ಕಳಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವು ೧೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.ನಂತರ ಅವರು ಮಲಬಾರ್ ನ ಮೆಪ್ಪಯೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪುಕುಟ್ಟಿ ನಂಬಿಯಾರ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಯೋಗಮ್ ಗೆ ಸೇರಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಗುರು ಕರುಣಾಕರ್ ಮೆನನ್ ಅವರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಮೆರೆದರು. ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದು ಕಲೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶರಣಾದರು. ವಳ್ಳಿತಿರುಮನಂ ನಾತಕದ ಮೂಲಕ ೧೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು.ಕೇರಳದ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆಯನಿಸಿಕೊಂಡರು.ನಂತರ ಅವರು ಕಣ್ಣೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಬಂದರು ಮತ್ತು ೩೧ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಸಂಗಾತಿಯಅದ ಜಾನಕಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಮದುವೆಯಾದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂರ, ದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲೆನೆಯ ಮಗುವಾದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.ಜಾನಕಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು. ನಂತರ ನಾಯರ್ ಅವರ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾದರು.<ref name="TI" /><ref name="HT">{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/morefromlifestyle/meet-the-100-year-old-kathakali-dancer-kunhiraman-nair/story-6wjhZH2a0edhkbQMJz9pFO.html|title=Meet the 100-year-old Kathakali dancer Kunhiraman Nair|access-date=24 July 2015|publisher=hindustantimes.com}}</ref> == ಶಿಕ್ಷಣ == ನಾಯರ್ [[ಗುರು|ಗುರುಗಳು]] (ಶಿಕ್ಷಕರು/ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು) ಕರುಣಾಕರ ಮೆನನ್,.<ref name="TI">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/padma-awards-moment-of-glory-for-kerala/articleshow/56788969.cms|title=Padma awards: Moment of glory for Kerala|date=26 January 2017|publisher=timesofindia.indiatimes.com/}}</ref> ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲೆಯೊಳಗೆ ಅವರು ಕಪ್ಲಿಂಗತನ [[ಸಂಪ್ರದಾಯ|ಸಂಪ್ರದಾಯದ]] ಕಲ್ಲತ್ತಿಕೋತನಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="san"/> == ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆ == ಪ್ರದರ್ಶಕರಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ನಾಯರ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಕಥಕ್ಕಳಿ|ಕಥಕ್ಕಳಿಯ]] ಶಿಕ್ಷಕರಾದರು.<ref name="KT"/> ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅವರು ಸಂತಾನಗೋಪಾಲಂನಲ್ಲಿನ [[ಕೃಷ್ಣ|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] ವೇಷಂ ಮತ್ತು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ನೋಡಿದ ಹಲವಾರು ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆಯ್ದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ರಂಗ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು. ಅವರು ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="san"/> [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನ]] ಪಾತ್ರ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="TI"/> [[ಚಿತ್ರ:Guru_Chemancheri_Kunhiraman_Nair.jpg|thumb|ಗುರು ಚೇಮಂಚೇರಿ ಕುಂಞಿರಾಮನ್ ನಾಯರ್]] ಅವರು ೧೯೪೫ <ref name="KT"/> ಕಣ್ಣೂರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನಾಟ್ಯ ಕಲಾಲಯಂ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಅವರು ತೆಲ್ಲಿಚೆರಿಯ ಭಾರತೀಯ ನಾಟ್ಯ ಕಲಾಲಯದ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="san">{{Cite news|url=https://sangeetnatak.gov.in/sna/citation_popup.php?id=233&at=3|title=Chemencerri Kuniraman Nair|publisher=sangeetnatak.gov.}}</ref> ನಂತರ, ಅವರು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆಲಿಯ ಕಥಕ್ಕಳಿ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಚೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="KT">{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/kerala-article/2015/chemancheri-kunhiraman-nair/555|title=Kathakali meastro - Chemancheri Kunhiraman Nair|website=Kerala Tourism}}</ref> ಕಥಕ್ಕಳಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕವಿ [[ಜಯದೇವ]] ಅವರ [[ಗೀತ ಗೋವಿಂದ|ಗೀತಗೋವಿಂದಂ]] ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಅಷ್ಟಪದಿ ಅಟ್ಟಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ನೃತ್ಯ-ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ನಾಯರ್, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್, [[ಗುರು ಗೋಪೀನಾಥ್|ಗುರು ಗೋಪಿನಾಥ್]] ಅವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಕಥಕ್ಕಳಿ ಮತ್ತು [[ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ]] ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ [[ಕೇರಳ ನಟನಮ್|ಕೇರಳ ನಟನಂ]] ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದಲ್ಲಿ]] ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವಾಯಿತು.<ref name="HT"/> ಅವರ ೧೦೦ ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, [[ನಟ]] ಮತ್ತು [[ನೃತ್ಯ|ನೃತ್ಯಗಾರ]] ವಿನೀತ್, ನಾಯರ್ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ 'ಕೃಷ್ಣಪರ್ವಂ' ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/150713/nation-current-affairs/article/guru-chemancheri-kunhiraman-nair-celebrates-100th-birthday|title=Guru Chemancheri Kunhiraman Nair celebrates 100th birthday|publisher=deccanchronicle.com/}}</ref> == ಸಾವು == ನಾಯರ್ ಅವರು ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ತಮ್ಮ ೧೦೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ ಬಳಿಯ ಚೆಲಿಯಾ ಗ್ರಾಮದ ಅವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kathali-maestro-guru-chemancheri-passes-away-at-105-1.5517525|title=Kathali maestro Guru Chemancheri passes away at 105|date=15 March 2021|website=[[Mathrubhumi]]|access-date=15 March 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/15/kathakali-mastero-guru-chemancheri-passess-away.html|title=ഗുരു ചേമഞ്ചേരി അന്തരിച്ചു; അരങ്ങൊഴി‍ഞ്ഞത് 9 പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട കലാസപര്യയ്ക്കുശേഷം|website=Manoramanews|language=en|access-date=15 March 2021|archive-date=15 ಮಾರ್ಚ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210315013944/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/15/kathakali-mastero-guru-chemancheri-passess-away.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kairalinewsonline.com/2021/03/15/385886.html|title=ഗുരു ചേമഞ്ചേരി അരങ്ങൊഴിഞ്ഞു|date=15 March 2021|website=Kairali News {{!}} Kairali News Live l Latest Malayalam News|language=en-US|access-date=15 March 2021}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/chemanchery-kunhiraman-nair-passed-away-776975|title=ഗുരു ചേമഞ്ചേരി കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ അരങ്ങൊഴിഞ്ഞു {{!}} Madhyamam|last=ലേഖകൻ|first=മാധ്യമം|date=15 March 2021|website=www.madhyamam.com|language=en|access-date=15 March 2021}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == * 1979 ರ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref name="KT"/> * 1999 ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ <ref name="KT" /> * 2001 ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕಲೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="KT" /> * 2002 ದರ್ಪಣಂ ನಾಟ್ಯಕುಲಪತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="KT" /> * 2002 ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="san"/> * 2009 ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂನ ಕಲಾರತ್ನಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="san" /> * ಭಾರತ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಸರ್ಕಾರದಿಂದ]] 2017 [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <ref name="TI"/> * ಮಾಯಿಲ್ಪೀಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="san" /> * ಕಥಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="san" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೧೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] dfyd4t9uuvko3022ydo9mz9ts0xlr0r 0 144200 1372920 1348880 2026-05-07T06:36:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372920 wikitext text/x-wiki [[File:Gestion_menstrual_tampon_toallitas_menstruación_periodicas_06.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gestion_menstrual_tampon_toallitas_menstruaci%C3%B3n_periodicas_06.jpg|thumb|262x262px|ಟ್ಯಾಂಪೂನ್]] '''ಟ್ಯಾಂಪೂನ್''' [[ಮುಟ್ಟು|ಮುಟ್ಟಿನ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಯೋನಿ|ಯೋನಿಯೊಳಗೆ]] ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಯೋನಿ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮುಟ್ಟಿನ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. [[ಮುಟ್ಟಿನ ಬಟ್ಟೆ|ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಿಂತ]] ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇದನ್ನು [[ಯೋನಿ|ಯೋನಿ ಕಾಲುವೆಯ]] ಒಳಗೆ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://uthealthaustin.org/blog/period-products|title=Period Products: The Good, the Bad, and the Ugly|website=UT Health Austin|language=en-us|access-date=2020-08-04}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಒಮ್ಮೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಯೋನಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವನ್ನು ನೆನೆಸಿದಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತದ ಜೊತೆಗೆ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಯೋನಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಪಿ ಹೆಚ್|pH]] ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ''ಸ್ಟ್ಯಾಫಿಲೋಕೊಕಸ್ ಔರೆಸ್'' ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ [[ಸೋಂಕು|ಸೋಂಕಿನ]] ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಷಕಾರಿ ಆಘಾತ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ಟಿಎಸ್ಎಸ್) ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref name=":1" /><ref name="Vostral 447–459">{{Cite journal|last=Vostral|first=Sharra L.|date=December 2011|title=Rely and Toxic Shock Syndrome: A Technological Health Crisis|journal=The Yale Journal of Biology and Medicine|volume=84|issue=4|pages=447–459|issn=0044-0086|pmc=3238331|pmid=22180682}}</ref> ಟಿಎಸ್ಎಸ್ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಸೋಂಕಾಗಿದ್ದರು ಆದು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಸೋಂಕಾಗಿದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.saintlukeskc.org/health-library/toxic-shock-syndrome-tss|title=Toxic Shock Syndrome (TSS)|website=Saint Luke's Health System|language=en|access-date=2020-08-05|archive-date=2020-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109212719/https://www.saintlukeskc.org/health-library/toxic-shock-syndrome-tss|url-status=dead}}</ref> ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬಹುಪಾಲು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು [[ರೇಯಾನ್|ರೇಯಾನ್‌ನಿಂದ]] ಅಥವಾ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರೇಯಾನ್ ಮತ್ತು [[ಹತ್ತಿ|ಹತ್ತಿಯ]] ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2015/11/13/health/whats-in-your-pad-or-tampon/index.html|title=What's in your pad or tampon?|last=Nadia Kounang|date=13 November 2015|website=CNN|access-date=2020-07-28}}</ref> ಕೆಲವು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಹಲವಾರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳು (ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ) Kotex, Playtex, Tampax, OB, Cora, Lola, Sustain, Honest Company, Seventh Generation, Solimo ಮತ್ತು Rael Tampons.<ref>{{Cite web|url=https://www.womenshealthmag.com/health/g29036308/best-tampon-brands/|title=If You've Been Wearing The Same Tampon Brand Since You Were 13, It Might Be Time To Switch It Up|last=Amanda Woerner|date=2019-09-17|website=Women's Health|language=en-US|access-date=2020-08-05}}</ref> ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತ (ಎಫ್ಡಿಎ) ಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು 'ವರ್ಗ II' ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfPCD/classification.cfm?ID=3983|title=Product Classification|website=www.accessdata.fda.gov|access-date=2020-08-03}}</ref> ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ]] ಹೆಮೋಸ್ಟಾಸಿಸ್ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Tampon_inserted.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Tampon_inserted.svg/259px-Tampon_inserted.svg.png|alt=|thumb|259x259px| ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ]] {{TOC limit|3}} == ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ == [[ಚಿತ್ರ:Tampon_with_applicator.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Tampon_with_applicator.jpg/200px-Tampon_with_applicator.jpg|right|thumb|200x200px| ಲೇಪಕನೊಂದಿಗೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್]] [[ಚಿತ್ರ:Elements_of_a_tampon_with_applicator.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Elements_of_a_tampon_with_applicator.jpg/200px-Elements_of_a_tampon_with_applicator.jpg|right|thumb|200x200px| ಲೇಪಕನೊಂದಿಗೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಅಂಶಗಳು. ಎಡ: ದೊಡ್ಡ ಟ್ಯೂಬ್ ("ಪೆನೆಟ್ರೇಟರ್"). ಕೇಂದ್ರ: ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ದಾರದೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿ ಗಿಡಿದು ಮುಚ್ಚು. ಬಲ: ಕಿರಿದಾದ ಟ್ಯೂಬ್.]] [[ಚಿತ್ರ:Playtex_tampon.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Playtex_tampon.jpg/263px-Playtex_tampon.jpg|alt=|thumb|263x263px| ಲೇಪಕ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್]] ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿನ್ಯಾಸವು ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನದ ಸಾಲುಗಳಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡವಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.pamf.org/teen/health/femalehealth/periods/tampons.html|title=Tampons|website=Palo Alto Medical Foundation|access-date=October 28, 2014|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181017163807/http://www.pamf.org/teen/health/femalehealth/periods/tampons.html|url-status=dead}}</ref> ಅಳವಡಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳಿವೆ - ಬೆರಳಿನಿಂದ ಸೇರಿಸಲಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪಕ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು. ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಲೇಪಕಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್ಬೋರ್ಡ್ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಿರಿಂಜ್ನ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಲೇಪಕವು ಎರಡು ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, "ಹೊರ", ಅಥವಾ ಬ್ಯಾರೆಲ್, ಮತ್ತು "ಒಳ", ಅಥವಾ ಪ್ಲಂಗರ್. ಹೊರಗಿನ ಟ್ಯೂಬ್ ಒಳಸೇರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮೃದುವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದುಂಡಾದ ತುದಿಯೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.<ref name=":6">{{Cite web|url=http://www.steadyhealth.com/articles/Using_tampons__Facts_and_Myths_a53.html|title=Using Tampons: Facts And Myths|website=SteadyHealth|access-date=October 28, 2014}}</ref><ref name="Madaras2007">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QCC5Kbvy1fwC&pg=PA180|title=What's Happening to My Body? Book for Girls: Revised Edition|last=Lynda Madaras|date=8 June 2007|publisher=Newmarket Press|isbn=978-1-55704-768-7|pages=180–}}</ref> ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ: ಲೇಪಕ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ (ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ), ಆದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ವಿಕಿರಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ (ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ).<ref name="MyUser_Steadyhealth.com_October_28_2014c">{{Cite web|url=http://www.steadyhealth.com/medical-answers/pain-while-inserting-a-tampon.html|title=Pain While Inserting A Tampon|access-date=October 28, 2014}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕೂರ್ಡ್ ಅಥವಾ ದಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬಹುಪಾಲು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ರೇಯಾನ್‌ನಿಂದ ಅಥವಾ [[ರೇಯಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಹತ್ತಿ|ಹತ್ತಿಯ]] ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು 100% ಹತ್ತಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.edana.org/docs/default-source/default-document-library/tampons-for-menstrual-hygiene---modern-products-with-ancient-roots.pdf|title=Tampons for menstrual hygiene: Modern products with ancient roots|access-date=October 28, 2014}}{{Dead link|date=February 2022|bot=InternetArchiveBot}}</ref> ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳು ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಅಥವಾ ಸುಗಂಧವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು.<ref name=":6"/> === ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Tampon_Drawing.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Tampon_Drawing.jpg/220px-Tampon_Drawing.jpg|thumb| ಟ್ಯಾಂಪೂನ್, ಪ್ಲಂಗರ್, ಬ್ಯಾರೆಲ್, ಫಿಂಗರ್ ಗ್ರಿಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡುವ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Tamponlable.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Tamponlable.jpg/220px-Tamponlable.jpg|right|thumb| ಎರಡು ನೀರಿನ ಹನಿ ಗುರುತುಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ೬ ಮತ್ತು ೯ ರ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ.]] ==== ಯುಸ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ==== ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಹಲವಾರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಇವುಗಳು ಪ್ರತಿ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿನ ಹತ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ದ್ರವದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://pms.about.com/od/hygiene/f/tampon_absorben.htm|title=Tampon Absorbency Ratings - Which Tampon is Right for You|access-date=October 28, 2014|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141028171836/http://pms.about.com/od/hygiene/f/tampon_absorben.htm|url-status=dead}}</ref> ತಯಾರಕರ ಲೇಬಲಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ US ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (FDA) ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ದರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/cfrsearch.cfm?fr=801.430|title=CFR - Code of Federal Regulations Title 21|website=www.accessdata.fda.gov|access-date=2020-08-04}}</ref> {| class="wikitable" |+FDA ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು ! ಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ! ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಅನುಗುಣವಾದ ಪದ |- | 6 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ | ಕಮ್ಮಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ |- | 6 ರಿಂದ 9 | ನಿಯಮಿತ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ |- | 9 ರಿಂದ 12 | ಸೂಪರ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ |- | 12 ರಿಂದ 15 | ಸೂಪರ್ ಪ್ಲಸ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ |- | 15 ರಿಂದ 18 | ಅಲ್ಟ್ರಾ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ |- | 18 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು | ಅವಧಿ ಇಲ್ಲ |} ==== ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ==== US ನ ಹೊರಗಿನ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ US ಅಲ್ಲದ ತಯಾರಕರು [https://www.edana.org/ ಎಡಾನಾ] (ಯುರೋಪಿಯನ್ ಡಿಸ್ಪೋಸಬಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಾನ್ವೋವೆನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.edana.org/docs/default-source/default-document-library/tampons-code-of-practice-(english).pdf|title=Edana Code of Practice for tampons placed on the European market|date=September 2020|website=EDANA|access-date=2022-08-03|archive-date=2015-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20151106033201/http://www.edana.org/docs/default-source/default-document-library/tampons-code-of-practice-(english).pdf|url-status=dead}}</ref> ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೋಡ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. {| class="wikitable" |+''ಯುರೋಪಿಯನ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು'' ! ಹನಿಗಳು ! ಗ್ರಾಂ ! ಪರ್ಯಾಯ ಗಾತ್ರದ ವಿವರಣೆ |- | 1 ಹನಿ | < 6 | |- | 2 ಹನಿಗಳು | 6–9 | ಮಿನಿ |- | 3 ಹನಿಗಳು | 9–12 | ನಿಯಮಿತ |- | 4 ಹನಿಗಳು | 12-15 |ಗರಿಷ್ಠ |- | 5 ಹನಿಗಳು | 15–18 | |- | 6 ಹನಿಗಳು | 18–21 | |} ==== ಯುಕೆ ನಲ್ಲಿ ==== UK ನಲ್ಲಿ, ಅಬ್ಸಾರ್ಬೆಂಟ್ ಹೈಜೀನ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (AHPMA) ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನುಸರಿಸಬಹುದಾದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಬರೆದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ahpma.co.uk/tampon_code_of_practice/|title=Tampon Code of Practice|website=AHPMA|language=en-GB|access-date=2020-10-19}}</ref> ಈ ಕೋಡ್ ಪ್ರಕಾರ, UK ತಯಾರಕರು (ಯುರೋಪಿಯನ್) EDANA ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ). === ಪರೀಕ್ಷೆ === ಸಿಂಜಿನಾ (ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಯೋನಿಯ ಚಿಕ್ಕದು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಲಕರಣೆಗಳ ತುಂಡನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರವು ಕಾಂಡೋಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಮುಟ್ಟಿನ ದ್ರವವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ahpma.co.uk/docs/EDANA_Syngina2.pdf|title=Data|website=www.ahpma.co.uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20150507233555/http://www.ahpma.co.uk/docs/EDANA_Syngina2.pdf|archive-date=2015-05-07|access-date=2019-06-02}}</ref> ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ಟಿಎಸ್ಎಸ್) ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರು ಹೊಸ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು - ಉದ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನೀಲಿ ಸಲೈನ್ ಬದಲಿಗೆ - ಪರೀಕ್ಷಾ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಿದರು.<ref>{{Cite journal|last=Vostral|first=Sharra|date=2017-05-23|title=Toxic shock syndrome, tampons and laboratory standard–setting|journal=CMAJ: Canadian Medical Association Journal|volume=189|issue=20|pages=E726–E728|doi=10.1503/cmaj.161479|issn=0820-3946|pmc=5436965|pmid=28536130}}</ref> === ಲೇಬಲಿಂಗ್ === Syngyna ವಿಧಾನ ಅಥವಾ FDA ಯಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು FDA ತಯಾರಕರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಸರಿಯಾದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು TSS ನ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ತಯಾರಕರು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು TSS ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಯು ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿರಲು FDA ಯಿಂದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ: "ಗಮನ: ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (TSS) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಟಿಎಸ್ಎಸ್ ಅಪರೂಪದ ಆದರೆ ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಓದಿ ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿ." <ref name=":2"/> ವಿತರಣಾ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಲೇಬಲಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿತರಣಾ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು ಅಥವಾ TSS ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯಂತಹ ಲೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲು FDA ಯಿಂದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref name=":2"/> === ವೆಚ್ಚಗಳು === ಸರಾಸರಿ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 11,400 ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು (ಕೇವಲ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ).<ref name=":0">{{Cite journal|last=Nicole|first=Wendee|title=A Question for Women's Health: Chemicals in Feminine Hygiene Products and Personal Lubricants|journal=Environmental Health Perspectives|date=March 2014|volume=122|issue=3|pages=A70–5|doi=10.1289/ehp.122-A70|pmid=24583634|pmc=3948026|ref=3}}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚವು $ 6 ರಿಂದ $ 10 ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗೆ 12 ರಿಂದ 40 ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 9 ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ $54 ರಿಂದ $90 (ಸುಮಾರು $0.20- $0.40 ಒಂದು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್) ನಡುವಿನ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":1"/> === ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ===   ಋತುಚಕ್ರದ ವಿಷಕಾರಿ ಆಘಾತ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (mTSS) ಒಂದು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಪರ್ಆಂಟಿಜೆನ್ -ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ''ಸ್ಟ್ಯಾಫಿಲೋಕೊಕಸ್ ಔರೆಸ್'' ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ''S. ಔರೆಸ್'' ಸೋಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ರವಿಸುವ ಸೂಪರ್ಆಂಟಿಜೆನ್ ಟಾಕ್ಸಿನ್ TSS ಟಾಕ್ಸಿನ್-1, ಅಥವಾ TSST -1 ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ೧,೦೦,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ೦.೦೩ ರಿಂದ ೦.೫೦ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಮರಣವು ೮% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name=":3">{{Cite journal|last=Berger|first=Selina|last2=Kunerl|first2=Anika|last3=Wasmuth|first3=Stefan|last4=Tierno|first4=Philip|last5=Wagner|first5=Karoline|last6=Brügger|first6=Jan|date=September 2019|title=Menstrual toxic shock syndrome: case report and systematic review of the literature|journal=The Lancet. Infectious Diseases|volume=19|issue=9|pages=e313–e321|doi=10.1016/S1473-3099(19)30041-6|issn=1474-4457|pmid=31151811}}</ref> mTSS ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಜ್ವರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ (೩೮.೯°C. ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ೩೮.೯°C ಕ್ಕಿ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ), ರಾಶ್, desquamation, ಹೈಪೊಟೆನ್ಷನ್ ( ೯೦ mmHg ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ [[ರಕ್ತದೊತ್ತಡ|ಸಂಕೋಚನದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ]] ), ಮತ್ತು ಜಠರಗರುಳಿನ ತೊಂದರೆಗಳು (ವಾಂತಿ), ಕೇಂದ್ರ ನರಮಂಡಲದ (CNS) ಪರಿಣಾಮಗಳು (ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ) ನಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹು-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂಗಗಳ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಮೈಯಾಲ್ಜಿಯಾ.<ref>{{Cite web|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/toxic-shock-syndrome-other-than-streptococcal/case-definition/2011/|title=Toxic Shock Syndrome (Other Than Streptococcal) {{!}} 2011 Case Definition|website=wwwn.cdc.gov|language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713202021/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/toxic-shock-syndrome-other-than-streptococcal/case-definition/2011/|archive-date=13 July 2020|access-date=2020-08-05}}</ref> ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಡಾ. ಜೇಮ್ಸ್ ಕೆ. ಟಾಡ್ ಅವರು ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದರು.<ref name="auto">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=njfQfrMr31EC&q=history+of+tampons&pg=PA142|title=The Curse: A Cultural History of Menstruation|last=Delaney|first=Janice|last2=Lupton|first2=Mary Jane|last3=Toth|first3=Emily|date=1988|publisher=University of Illinois Press|isbn=9780252014529|language=en}}</ref> NYU ಲ್ಯಾಂಗೋನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ|ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ]] ಮತ್ತು ಇಮ್ಯುನೊಲಾಜಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾ. ಫಿಲಿಪ್ ಎಂ. ಟಿಯರ್ನೊ ಜೂನಿಯರ್, ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ಟಿಎಸ್‌ಎಸ್) ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿಂದೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ರೇಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಟೀರ್ನೊ ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ TSS ಪ್ರಕರಣಗಳ ಉಲ್ಬಣಕ್ಕೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಧರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಯಾರಕರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು..<ref>{{Cite news|url=http://www.seattletimes.com/seattle-news/health/a-new-generation-faces-toxic-shock-syndrome/|title=A new generation faces toxic shock syndrome|date=January 26, 2005|work=The Seattle Times}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಂತರದ ಮೆಟಾ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ವಸ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯು ವಿಷಕಾರಿ ಆಘಾತ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಸಂಭವಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಮುಟ್ಟಿನ ದ್ರವದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ [[ಆಮ್ಲಜನಕ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್|ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref name="LanesRothman1990">{{Cite journal|last=Lanes|first=Stephan F.|last2=Rothman|first2=Kenneth J.|title=Tampon absorbency, composition and oxygen content and risk of toxic shock syndrome|journal=Journal of Clinical Epidemiology|volume=43|issue=12|year=1990|pages=1379–1385|issn=0895-4356|doi=10.1016/0895-4356(90)90105-X|pmid=2254775}}</ref><ref name="RossOnderdonk2000">{{Cite journal|last=Ross|first=R. A.|last2=Onderdonk|first2=A. B.|title=Production of Toxic Shock Syndrome Toxin 1 by Staphylococcus aureus Requires Both Oxygen and Carbon Dioxide|journal=Infection and Immunity|volume=68|issue=9|year=2000|pages=5205–5209|issn=0019-9567|doi=10.1128/IAI.68.9.5205-5209.2000|pmid=10948145|pmc=101779}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Schlievert|first=Patrick M.|last2=Davis|first2=Catherine C.|date=2020-05-27|title=Device-Associated Menstrual Toxic Shock Syndrome|journal=Clinical Microbiology Reviews|language=en|volume=33|issue=3|pages=e00032–19, /cmr/33/3/CMR.00032–19.atom|doi=10.1128/CMR.00032-19|issn=0893-8512|pmc=7254860|pmid=32461307}}</ref> ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ, '''ಕೆಹ್ಮ್ ವಿ' ಎಂಬ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣ.'' ''ಪ್ರೊಕ್ಟರ್ & ಗ್ಯಾಂಬಲ್'' ನಡೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ಕೆಹ್ಮ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೮೨ ರಂದು TSS ನಿಂದ ರಿಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ [[ಪ್ರಾಕ್ಟರ್|ಪ್ರೊಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಂಬಲ್]] ಅವರ ಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ & ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಕೆಹ್ಮ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ $300,000 ಪರಿಹಾರದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಫ್ಡಿಎ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಆರೋಪಿಸಬಹುದು.<ref name="Vostral 447–459"/> TSS ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ,ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ ಬಳಿಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಟ್ಯಾಫಿಲೋಕೊಕಸ್ ಸೋಂಕು, ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ಮತ್ತು ದೇಹದೊಳಗಿನ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳು.<ref>{{Cite web|url=https://medlineplus.gov/ency/article/000653.htm|title=Toxic shock syndrome: MedlinePlus Medical Encyclopedia|website=medlineplus.gov|language=en|access-date=2020-08-05}}</ref> ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ TSS ಸಂಕುಚಿತಗೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು FDA ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ:<ref>{{Cite web|url=http://www.ecfr.gov/cgi-bin/text-idx?SID=3485cbba7d3a26b44da17b575d046ca3&mc=true&node=pt21.8.801&rgn=div5#se21.8.801_1430|title=e-CFR: Title 21: Food and Drugs Administration|website=Code of Federal Regulations|publisher=U.S. Food and Drug Administration|location=Section 801.430: User labeling for menstrual tampons|access-date=11 February 2017}}</ref><ref name=":4">{{Cite journal|last=Commissioner|first=Office of the|date=2019-02-09|title=The Facts on Tampons—and How to Use Them Safely|url=https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/facts-tampons-and-how-use-them-safely|journal=FDA|language=en}}</ref> * ಒಬ್ಬರ ಹರಿವಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ (ಹೀರುವಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು FDA ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ) * ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ (ಬಾಕ್ಸ್‌ನ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ) * ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಅನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ೬ ರಿಂದ ೮ ಗಂಟೆಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ * ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮುಟ್ಟಿನ ಬಟ್ಟೆ|ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳ]] ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯ ಬಳಕೆ * ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಲಗಿರುವಾಗ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ * ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ (ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ) TSS ನ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ FDA ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಋತುಚಕ್ರದ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/toxic-shock-syndrome-tss|title=Toxic Shock Syndrome (TSS)|date=19 November 2019|website=www.hopkinsmedicine.org|language=en|access-date=2020-07-30}}</ref> ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು, [[ಮುಟ್ಟಿನ ಕಪ್|ಮುಟ್ಟಿನ ಕಪ್‌ಗಳು]], ಮುಟ್ಟಿನ ಡಿಸ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅವಧಿಯ ಒಳ ಉಡುಪುಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name=":1"/> ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/bbcthree/article/2017d474-5058-4f58-a2c3-06f3d5535f5a|title=I nearly died from toxic shock syndrome and never used a tampon|last=Kent|first=Ellie|date=2019-02-07|website=BBC Three|access-date=2019-10-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.toxicshock.com/furtherinfo/continuingprofessionaldevelopment.cfm|title=TSS: Continuing Professional Development|date=2007-10-01|website=Toxic Shock Syndrome Information Service|access-date=2019-10-19|archive-date=2022-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220129110245/https://www.toxicshock.com/furtherinfo/continuingprofessionaldevelopment.cfm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/38962250/recognising-the-symptoms-of-toxic-shock-syndrome-saved-my-life|title=Recognising the symptoms of toxic shock syndrome saved my life|last=Mosanya|first=Lola|date=2017-02-14|website=BBC Newsbeat|access-date=2019-10-19}}</ref> ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್-ಸಂಪರ್ಕಿತ TSS ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳ.<ref>{{Cite web|url=https://rarediseases.org/rare-diseases/toxic-shock-syndrome/|title=Toxic Shock Syndrome|date=2015-02-11|website=NORD (National Organization for Rare Disorders)|access-date=2019-10-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://healthcare.utah.edu/healthfeed/postings/2018/07/tss.php|title=What You Need To Know About Toxic Shock Syndrome|date=2018-07-02|website=University of Utah Health|access-date=2019-10-19}}</ref> ಟಿಯೆರ್ನೊ ಅವರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನವು TSS ಬೆಳೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ರೇಯಾನ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಎಲ್ಲಾ-ಹತ್ತಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Tierno|first=Philip M.|last2=Hanna|first2=Bruce A.|date=1985-02-01|title=Amplification of Toxic Shock Syndrome Toxin-1 by Intravaginal Devices|journal=Contraception|volume=31|issue=2|pages=185–194|doi=10.1016/0010-7824(85)90033-2|pmid=3987281|issn=0010-7824}}</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹತ್ತಿ/ರೇಯಾನ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 100% ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 20 ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ನೇರ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Tierno|first=Philip M.|last2=Hanna|first2=Bruce A.|date=1998-03-01|title=Viscose Rayon versus Cotton Tampons|journal=The Journal of Infectious Diseases|language=en|volume=177|issue=3|pages=824–825|doi=10.1086/517804|pmid=9498476|issn=0022-1899}}</ref> ಈ ಆರಂಭಿಕ ಹಕ್ಕು ನಂತರ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು (ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ) TSS ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೇಯಾನ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು TSS ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=":3"/> ಬದಲಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಹರಿವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.<ref name=":4"/> [[ಸ್ಪಂಜು ಪ್ರಾಣಿಗಳು|ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಪಂಜುಗಳನ್ನು]] [[ಋತುಚಕ್ರ|ಮುಟ್ಟಿನ]] ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಯೋವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ 1980 ರ ಅಧ್ಯಯನವು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಪಂಜುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮರಳು]], ಗ್ರಿಟ್ ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ|ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಪಂಜುಗಳು ವಿಷಕಾರಿ ಆಘಾತ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{Cite web|url=http://www.foodrevolution.org/askjohn/49.htm|title=Ask John|date=10 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20100825041933/http://www.foodrevolution.org/askjohn/49.htm|archive-date=25 August 2010|access-date=4 December 2013}}</ref> ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಪಾದರಸದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಾಸರಿ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉರಿಯೂತದ ಬಯೋಮಾರ್ಕರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite journal|last=Singh|first=Jessica|last2=Mumford|first2=Sunni L.|last3=Pollack|first3=Anna Z.|last4=Schisterman|first4=Enrique F.|last5=Weisskopf|first5=Marc G.|last6=Navas-Acien|first6=Ana|last7=Kioumourtzoglou|first7=Marianthi-Anna|date=11 February 2019|title=Tampon use, environmental chemicals and oxidative stress in the BioCycle study|journal=Environmental Health: A Global Access Science Source|volume=18|issue=1|pages=11|doi=10.1186/s12940-019-0452-z|issn=1476-069X|pmc=6371574|pmid=30744632}}</ref> === ಇತರ ಪರಿಗಣನೆಗಳು === ==== ಬಿಳುಪುಗೊಳಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ==== ವುಮೆನ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಬ್ರೀಫಿಂಗ್ ಪ್ರಕಾರ ಮರದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮುಟ್ಟಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ:<ref>{{Cite report|title=Seeing Red: Menstruation & The Environment|url=https://www.wen.org.uk/wp-content/uploads/SEEING-RED-BRIEFING.pdf}}</ref><blockquote>ಮುಟ್ಟಿನ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಘಟಕಾಂಶವೆಂದರೆ ಮರದ ತಿರುಳು, ಇದು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿಸಲು ವಿವಿಧ 'ಶುದ್ಧೀಕರಣ' ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಮರದ ತಿರುಳನ್ನು ಬ್ಲೀಚ್ ಮಾಡಲು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ ಪೇಪರ್ ಪಲ್ಪಿಂಗ್ ಮಿಲ್‌ಗಳ ಬಳಿ ಡಯಾಕ್ಸಿನ್ ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಮಟ್ಟಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಡಯಾಕ್ಸಿನ್ ಅತ್ಯಂತ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು, ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು (26). ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ನಮ್ಮ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.</blockquote> ==== ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ==== UK ಯಲ್ಲಿ, ಸಾಗರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೊಸೈಟಿಯು ಕಡಲತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಲೇಪಕಗಳ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.mcsuk.org/news/period-plastic|title=Campaigning for plastic-free periods|last=O'Neill|first=Erin|date=28 August 2019|website=Marine Conservation Society|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020145405/https://www.mcsuk.org/news/period-plastic|archive-date=20 October 2020}}</ref> ==== ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಫ್ಲಶಿಂಗ್ ==== ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫ್ಲಶಿಂಗ್ (ತಯಾರಕರು ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ) ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವ ಚರಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref>Agencies NA of CW. International Water Industry Position Statement on non-flushable and flushable labelledproducts. 2016; Available from:<nowiki>http://www.nacwa.org/docs/default-source/resources---public/2016-11-29wipesposition3dd68e567b5865518798ff0000de1666.pdf</nowiki></ref> ==== ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯ ==== ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಬ್ಲಡ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾರೋ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ (ASBMT) ಪ್ರಕಾರ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಗರ್ಭಕಂಠ ಮತ್ತು ಯೋನಿಯ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸವೆತದಿಂದಾಗಿ ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಚರ್ಮವು ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಮಟೊಪಯಟಿಕ್ ಸ್ಟೆಮ್-ಸೆಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ASBMT ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/Mmwr/preview/mmwrhtml/rr4910a1.htm|title=Guidelines for Preventing Opportunistic Infections Among Hematopoietic Stem Cell Transplant Recipients|website=www.cdc.gov|access-date=2020-08-06}}</ref> == ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ == [[ಚಿತ್ರ:Used_and_unused_tampon.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Used_and_unused_tampon.jpg/220px-Used_and_unused_tampon.jpg|thumb| ಉಪಯೋಗಿಸಿದ (ಬಲ) ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಾಗದ (ಎಡ) ಟ್ಯಾಂಪೂನ್]] ಬಳಸಿದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಸರಿಯಾದ ವಿಲೇವಾರಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಮುಟ್ಟಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Kaur">{{Cite journal|last=Kaur|first=Rajanbir|last2=Kaur|first2=Kanwaljit|last3=Kaur|first3=Rajinder|date=2018-02-20|title=Menstrual Hygiene, Management, and Waste Disposal: Practices and Challenges Faced by Girls/Women of Developing Countries|journal=Journal of Environmental and Public Health|volume=2018|pages=1–9|doi=10.1155/2018/1730964|issn=1687-9805|pmc=5838436|pmid=29675047}}</ref> ಮುಟ್ಟಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಆಡಳಿತ ಅಥವಾ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ದೇಶವು ಮುಟ್ಟಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮನೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ), ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನೇಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಂಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು (ಕೆಲವು ಗಿಡಿದು ಮುಚ್ಚು ಅಥವಾ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳ ಹೊರ ಪ್ರಕರಣ ಮಾತ್ರ).<ref>{{Cite journal|last=Elledge|first=Myles F.|last2=Muralidharan|first2=Arundati|last3=Parker|first3=Alison|last4=Ravndal|first4=Kristin T.|last5=Siddiqui|first5=Mariam|last6=Toolaram|first6=Anju P.|last7=Woodward|first7=Katherine P.|date=November 2018|title=Menstrual Hygiene Management and Waste Disposal in Low and Middle Income Countries—A Review of the Literature|journal=International Journal of Environmental Research and Public Health|volume=15|issue=11|page=2562|doi=10.3390/ijerph15112562|issn=1661-7827|pmc=6266558|pmid=30445767}}</ref> ವಿಲೇವಾರಿ ವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ (ಟಾಯ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ - ಎರಡನೆಯದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ). ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಸಂಯೋಜನೆಯಂತಹ ಅಂಶಗಳು ಒಳಚರಂಡಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಅಥವಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.<ref name="Slate">{{Cite web|url=http://www.slate.com/articles/health_and_science/the_green_lantern/2010/03/greening_the_crimson_tide.html|title=What's the environmental impact of my period?|last=Rastogi|first=Nina|date=2010-03-16|access-date=October 28, 2014}}</ref> ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಸರಾಸರಿ ಬಳಕೆಯು ಯಾರೊಬ್ಬರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 11,400 ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು (ಅವರು ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಿಂತ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿದರೆ).<ref name=":0"/> ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ, ರೇಯಾನ್, ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್, ಪಾಲಿಥಿಲೀನ್, ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ಮತ್ತು ಫೈಬರ್ ಫಿನಿಶ್‌ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿ, ರೇಯಾನ್ ಮತ್ತು ಫೈಬರ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯವಲ್ಲ. ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ, ಆದರೆ ಅವು ಸಮಂಜಸವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರವಾಗಿರಬೇಕು. ರೇಯಾನ್ ಹತ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Park|first=Chung Hee|last2=Kang|first2=Yun Kyung|last3=Im|first3=Seung Soon|date=2004-09-15|title=Biodegradability of cellulose fabrics|journal=Journal of Applied Polymer Science|language=en|volume=94|issue=1|pages=248–253|doi=10.1002/app.20879|issn=1097-4628}}</ref> ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳೆಂದರೆ [[ಮುಟ್ಟಿನ ಕಪ್]], ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು, ಮುಟ್ಟಿನ ಸ್ಪಂಜುಗಳು, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು,<ref>{{Cite news|url=https://www.elitedaily.com/p/how-reusable-tampons-work-in-case-youre-sick-of-your-usual-period-products-7581378|title=How Reusable Tampons Work|work=Elite Daily}}</ref> ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಳ ಉಡುಪುಗಳು.<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/women/womens-life/11648523/Period-nappies-The-only-new-sanitary-product-in-45-years.-Seriously.html|title=Period nappies: The only new sanitary product in 45 years. Seriously - Telegraph|last=Sanghani|first=Radhika|date=3 June 2015|work=Telegraph.co.uk|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/women/womens-life/11648523/Period-nappies-The-only-new-sanitary-product-in-45-years.-Seriously.html|archive-date=2022-01-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mirror.co.uk/news/world-news/could-period-proof-pants-spell-end-5822413|title=Could 'period-proof pants' spell the end for tampons and sanitary towels?|last=Kirstie McCrum|date=4 June 2015|website=mirror}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/sustainable-business/2015/apr/27/disposable-tampons-arent-sustainable-but-do-women-want-to-talk-about-it|title=Disposable tampons aren't sustainable, but do women want to talk about it?|last=Spinks|first=Rosie|date=2015-04-27|work=the Guardian}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ''ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವೂ'' (1981) ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ,<ref>[http://www.straightdope.com/columns/read/2252/who-invented-tampons Who invented tampons?] 6 June 2006, The Straight Dope</ref> === ಕನ್ಯತ್ವ === ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೈಮೆನ್ ಅನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಮುರಿಯಬಹುದು.<ref>{{Cite journal|last=Goodyear-Smith|first=F. A.|last2=Laidlaw|first2=T. M.|date=1998-06-08|title=Can tampon use cause hymen changes in girls who have not had sexual intercourse? A review of the literature|journal=Forensic Science International|volume=94|issue=1–2|pages=147–153|doi=10.1016/s0379-0738(98)00053-x|issn=0379-0738|pmid=9670493}}</ref> ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಕನ್ಯಾಪೊರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು [[ಕನ್ಯತ್ವ|ಕನ್ಯತ್ವದ]] ಸಾಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ಕೆಲವು ಜನರನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಬಹುದು. == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಮುಟ್ಟಿನ ಕಪ್]] * [[ಮುಟ್ಟಿನ ಬಟ್ಟೆ|ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕರವಸ್ತ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮುಟ್ಟು]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ]] 7p82y96of8ik3uxftrbr22asi9aa2bm 0 145043 1372918 1348651 2026-05-07T05:51:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372918 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject_Musicians -->|name=ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್|image=Tv smith mini.jpg|caption=|image_size=|birth_name=|birth_date={{ ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೬}}|birth_place=[[ರಾಮ್ ಫೋರ್ಡ್]], ಇಗ್ಲೆಂಡ್|death_date=|instrument=Guitar, vocals|occupation=ಗಾಯಕ, ಗೀತೆ ರಚನಕಾರ|years_active=೧೯೭೬–ಪ್ರಸ್ತುತ|label={{hlist|[[Cooking Vinyl]]|[[Cherry Red Records|Cherry Red]]|Ozit|Boss Tuneage|Easy Action}}|associated_acts={{hlist|[[The Adverts]]|T.V. Smith's Explorers|Red Dons|Cheap|[[Die Toten Hosen]]}}|website={{URL|tvsmith.com}}|module={{Infobox person|embed=yes |signature=T. V. Smith Autogramm.jpg }}}} '''ತಿಮೋತಿ''' " '''ಟಿವಿ''' " '''ಸ್ಮಿತ್''' (ಜನನ ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೬) ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗಾಯಕ-ಗೀತರಚನೆಕಾರ.. ಅವರು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ದಿ ಅಡ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.trouserpress.com/entry.php?a=adverts|title=Adverts|date=|publisher=TrouserPress.com|access-date=24 August 2014|archive-date=27 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120527163810/http://www.trouserpress.com/entry.php?a=adverts|url-status=dead}}</ref> ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಇತರ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url={{AllMusic|class=artist|id=p126556|pure_url=yes}}|title=Biography: TV Smith|last=Thompson|first=Dave|authorlink=Dave Thompson (author)|publisher=[[All Media Guide|AMG]]|access-date=13 May 2010}}</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ಗೇಯ್ ಬ್ಲಾಕ್ (ಅಕಾ ಗೇಯ್ ಅಡ್ವರ್ಟ್) ಕ್ರಮವಾಗಿ ಡೆವೊನ್‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಕೆಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೊನ್‌ನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಬಿಡೆಫೋರ್ಡ್‌ನಿಂದ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿ ಅಡ್ವರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite book|title=''Up Yours! A Guide to UK Punk, New Wave & Early Post Punk''|last=Joynson|first=Vernon|publisher=Borderline Publications|year=2001|isbn=1-899855-13-0|location=Wolverhampton|page=27}}</ref><ref name="Strong 2003 4">{{Cite book|title=''The Great Indie Discography''|last=Strong|first=M.C.|publisher=Canongate|year=2003|isbn=1-84195-335-0|location=Edinburgh|page=4}}</ref> ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ತಮ್ಮ ೧೯೭೭ ರ ಹಿಟ್ ಸಿಂಗಲ್ "ಗ್ಯಾರಿ ಗಿಲ್ಮೋರ್ಸ್ ಐಸ್" ಮತ್ತು ೧೯೭೮ ರ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಂ ''ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ದಿ ರೆಡ್ ಸೀ ವಿಥ್ ದಿ ಅಡ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ಗೆ'' ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/crossing-the-red-sea-with-the-adverts-mw0000223470|title=Crossing the Red Sea with the Adverts – The Adverts &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=|date=|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> ವಿಫಲವಾದ ಫಾಲೋ-ಅಪ್ ಆಲ್ಬಮ್ ''ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಥೌಸಂಡ್ಸ್'',<ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/cast-of-thousands-mw0000052345|title=Cast of Thousands – The Adverts &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=Thompson|first=Dave|authorlink=Dave Thompson (author)|date=|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> ೧೯೭೯ ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಬೇರ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್ '''ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್ಸ್''' ಎಂಬ ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಎರಿಕ್ ರಸ್ಸೆಲ್ (ಗಿಟಾರ್), ಕಾಲಿನ್ ಸ್ಟೋನರ್ (ಬಾಸ್), ಮೆಲ್ ವೆಸನ್ (ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸಿಂಕ್ಲೇರ್ (ಡ್ರಮ್ಸ್). ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಏಕಗೀತೆ "ಟೊಮಾಹಾಕ್ ಕ್ರೂಸ್" (ಯುಕೆ ನೆಲದಲ್ಲಿ BGM-109 ಟೊಮಾಹಾಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ) ಅನ್ನು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ಆಲ್ಬಮ್, ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ವರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್''.<ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/the-last-words-of-the-great-explorer-mw0000956554|title=The Last Words of the Great Explorer – TV Smith,TV Smith's Explorers &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=Jack Rabid|date=|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> ನಂತರ ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ''ಚಾನೆಲ್ ಫೈವ್'' ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ಮಿತ್ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/channel-five-mw0000053265|title=Channel Five – TV Smith &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=Jack Rabid|date=|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್ '''ಅಗ್ಗವಾಗಿತ್ತು'''. ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್: ವೋಕ್ಸ್, ಮಿಕ್ ಹೆಸ್ಲಿನ್, ಗಿಟಾರ್, ಮಾರ್ಟಿನ್ 'ಫಜ್' ಡೆನಿಜ್, ಡ್ರಮ್ಸ್, ಆಂಡಿ 'ಬೀನ್' ಬೆನ್ನಿ ಬಾಸ್. ಅವರು ೧೯೮೬ ರಿಂದ ೧೯೯೧ ರವರೆಗೆ ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪದ ಏಕಗೀತೆ "ಥರ್ಡ್ ಟರ್ಮ್" ಅನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು. ಚೀಪ್ ಸಹ [[ಬಿಬಿಸಿ|ಬಿಬಿಸಿಗಾಗಿ]] ಪೀಲ್ ಸೆಷನ್ ಅನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಲ್ಬಮ್ ''RIP ಗಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ವಿಫಲರಾದರು.'' ''ಎಲ್ಲವೂ ಹೋಗಬೇಕು'' ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ''ಮಾರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಜೈಂಟ್ಸ್'' <ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/march-of-the-giants-mw0000464337|title=March of the Giants – TV Smith &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=Dave Thompson|date=2 November 2000|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> ಆಲ್ಬಂನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಹೋದರು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ''ಇಮ್ಮಾರ್ಟಲ್ ರಿಚ್'' <ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/immortal-rich-mw0000647868|title=Immortal Rich – TV Smith &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=Jack Rabid|date=|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> (೧೯೯೫), ''ಜನರೇಷನ್ ವೈ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/generation-y-mw0000055904|title=Generation Y – TV Smith &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=Jack Rabid|date=6 April 1999|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> (೧೯೯೯) ಮತ್ತು ''ನಾಟ್ ಎ ಬ್ಯಾಡ್ ಡೇ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/not-a-bad-day-mw0000998945|title=Not a Bad Day – TV Smith &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=Dave Thompson|date=|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> (೨೦೦೩) ಸ್ಮಿತ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಡೈ ಟೋಟೆನ್ ಹೋಸೆನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಂದ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು., ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪಂಕ್ ಲುರೆಕ್ಸ್ ಓಕೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮಿಡ್‌ನೈಟ್ ಕ್ರೀಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಸುಜಿ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ಕ್ವಾಟ್ರೋ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿಅವರು ತಮ್ಮ UK ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಂಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಮೆನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು "ಒನ್ ಚಾರ್ಡ್ ವಂಡರ್ಸ್" ಮತ್ತು "ಗ್ಯಾರಿ ಗಿಲ್ಮೋರ್ಸ್ ಐಸ್" ನಂತಹ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಹಲವಾರು ಕವರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಕೇಸಿ ಚೋಸ್, ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕ, ದಿ ಅಡ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಆಜೀವ ಅಭಿಮಾನಿ, ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು "ಹಲೋ (ಒನ್ ಸ್ವರಮೇಳ ಪ್ರೇಮಿಗಳು)" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತ್ ಫೆಹ್ಲ್ಫಾರ್ಬೆನ್ ಅವರ ಆಲ್ಬಮ್ ೨೬ ನಲ್ಲಿ "ಐನ್ ಜಹರ್ (ಎಸ್ ಗೆಹ್ತ್ ವೊರಾನ್)" ಹಾಡಿಗೆ ಗಾಯನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.'' '' ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಾಸ್ ಟ್ಯೂನೇಜ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಂ (ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ''ಓವರ್‌ಲೋಡ್'' <ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/misinformation-overload-mw0000777543|title=Misinformation Overload – TV Smith &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=Dave Thompson|date=2 June 2006|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> ) ಕಂಡಿತು. ''ಇನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈ ಎನಿಮಿ'' ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/in-the-arms-of-my-enemy-mw0001673127|title=In the Arms of My Enemy – TV Smith &#124; Songs, Reviews, Credits, Awards|last=Dave Thompson|date=2 May 2008|publisher=AllMusic|access-date=24 August 2014}}</ref> ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಮರು-ಸಂಚಿಕೆ ಸಿಡಿಗಳ ಸರಣಿಯು 'ಸ್ಪಾರ್ಕಲ್ ಇನ್ ದಿ ಮಡ್' ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು,<ref>{{Cite web|url=http://recordcollectormag.com/reviews/sparkle-in-the-mud|title=Sparkle In The Mud – Record Collector Magazine|date=|publisher=Recordcollectormag.com|access-date=1 September 2013}}</ref> ಇದು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದ ಅವಧಿಯ ಹಿಂದೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ಗಾಯಕ-ಗೀತರಚನೆಕಾರರಾಗಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕುರಿತು BBC ಫೋರ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು,<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b01jch17|title=BBC Four – We Who Wait: TV Smith & the Adverts|date=4 June 2012|publisher=Bbc.co.uk|access-date=1 September 2013}}</ref> ಅವರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://bosstuneage.bigcartel.com/product/tv-smith-lucky-us-unreleased-songs-and-demos-volume-2-1983-1986-cd|title=Boss Tuneage Store — TV Smith – Lucky Us: Unreleased Songs And Demos Volume 2 1983–1986 CD|publisher=Bosstuneage.bigcartel.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022032806/http://www.bosstuneage.bigcartel.com/product/tv-smith-lucky-us-unreleased-songs-and-demos-volume-2-1983-1986-cd|archive-date=22 October 2013|access-date=1 September 2013}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:T.V.Smith_In_the_Arms_of_my_Enemy_(cropped).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/T.V.Smith_In_the_Arms_of_my_Enemy_%28cropped%29.jpg/220px-T.V.Smith_In_the_Arms_of_my_Enemy_%28cropped%29.jpg|thumb| ಸ್ಮಿತ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು]] === ಜಾಹೀರಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ === * ''ಜಾಹೀರಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟುವುದು'' (೧೯೭೮, ಬ್ರೈಟ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್) * ''ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಹೌಂಡ್ಸ್'' (೧೯೭೯, RCA ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ) === ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್‌ನ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ === ==== ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ==== * ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ವರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್'' (೧೯೮೧), ಕೆಲಿಡೋಸ್ಕೋಪ್ ಸೌಂಡ್/ಎಪಿಕ್ [ಸಿಡಿ (೧೯೯೮) ಮತ್ತು 2ಸಿಡಿ (೨೦೧೨) ಯಲ್ಲಿ ಮರುಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ] ==== ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ==== * "ಟೊಮಾಹಾಕ್ ಕ್ರೂಸ್" (೧೯೮೦), ಬಿಗ್ ಬೀಟ್ * "ದಿ ಸರ್ವೆಂಟ್" (೧೯೮೧), ಕೆಲಿಡೋಸ್ಕೋಪ್ ಸೌಂಡ್ * "ಹ್ಯಾವ್ ಫನ್" (೧೯೮೧), ಕೆಲಿಡೋಸ್ಕೋಪ್ ಸೌಂಡ್ * "ದಿ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಲೈಫ್" (೧೯೮೧), ಕೆಲಿಡೋಸ್ಕೋಪ್ ಸೌಂಡ್ === ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ === ==== ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ==== * ''ಚಾನಲ್ ಐದು'' (೧೯೮೩), ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ * ''ಮಾರ್ಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಜೈಂಟ್ಸ್'' (೧೯೯೨), ಕುಕಿಂಗ್ ವಿನೈಲ್ [ಮರು ಬಿಡುಗಡೆ ೨೦೧೨] * ''ಇಮ್ಮಾರ್ಟಲ್ ರಿಚ್'' (೧೯೯೫), ಹಂಬಗ್ * ''ಜನರೇಷನ್ Y'' (೧೯೯೯), ಚೆರ್ರಿ ರೆಡ್ * ''ಕೆಟ್ಟ ದಿನವಲ್ಲ'' (೨೦೦೩), ಟಿ.ವಿ.ಎಸ್ * ''ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಓವರ್‌ಲೋಡ್'' (೨೦೦೬), ಬಾಸ್ ಟ್ಯೂನೇಜ್ * ''ಇನ್ ದಿ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈ ಎನಿಮಿ'' (೨೦೦೮), ಬಾಸ್ ಟ್ಯೂನೇಜ್ * ''ಕಮಿಂಗ್ ಇನ್ ಟು ಲ್ಯಾಂಡ್'' (೨೦೧೧), ಬಾಸ್ ಟ್ಯೂನೇಜ್ * ''ಐ ಡಿಲೀಟ್'' (೨೦೧೪), ಟಿ.ವಿ.ಎಸ್ * ''ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಓವರ್ ಡೋಸ್'' (೨೦೧೮) * ''ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ರಜೆ'' (೨೦೨೦) ===== ಸಂಕಲನಗಳು ಮತ್ತು ಲೈವ್ ===== * ''ಯೂಸ್‌ಲೆಸ್ - ದಿ ವೆರಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್'' (೨೦೦೧), JKP [1 ಹೊಸ ಹಾಡು ಜೊತೆಗೆ ಡೈ ಟೋಟೆನ್ ಹೋಸೆನ್ ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮರು-ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು] * ''ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ಬೇಸರಗೊಂಡ ಹದಿಹರೆಯದವರು ೧೦೦ ಕ್ಲಬ್ ಲಂಡನ್ (೨೦೦೭), ಬಾಸ್ ಟ್ಯೂನೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ ರೆಡ್ ಸೀ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು'' * ''NVA ಲುಡ್ವಿಗ್ಸ್‌ಫೆಲ್ಡೆ, ಜರ್ಮನಿ (೨೦೦೯), ಬಾಸ್ ಟ್ಯೂನೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೈವ್'' * ''ಸ್ಪಾರ್ಕಲ್ ಇನ್ ದಿ ಮಡ್'' (೨೦೧೦, ರೆಕಾರ್ಡ್ ೧೯೭೯–೧೯೮೩), ಬಾಸ್ ಟ್ಯೂನೇಜ್ * ''ಲಕ್ಕಿ ಅಸ್'' (೨೦೧೨, ರೆಕಾರ್ಡ್ ೧೮೮೩–೧೯೮೬), ಬಾಸ್ ಟ್ಯೂನೇಜ್ * ''ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಸೆಷನ್ಸ್ ಸಂಪುಟ 1'' (೨೦೧೩), TVS [ಹೊಸ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು] ==== ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ==== * "ಯುದ್ಧದ ಜ್ವರ" (೧೯೮೩), ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ * "ಕಮಿಂಗ್ ರೌಂಡ್" (೧೯೮೫), ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಹೌಸ್ ['ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಹೌಸ್' ಆಗಿ] * "ವಿ ವಾಂಟ್ ದಿ ರೋಡ್" (೧೯೯೪), ಹಂಬಗ್ * "ಥಿನ್ ಗ್ರೀನ್ ಲೈನ್" (೧೯೯೬), ಹಂಬಗ್ - ( ಟಾಮ್ ರಾಬಿನ್ಸನ್ ಜೊತೆ) * "ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್ ಯುಸ್ಡ್ ಟು ಬಿ ಬೆಟರ್" (೨೦೦೦), ಟೀನೇಜ್ ರೆಬೆಲ್ - (ಪಂಕ್ ಲುರೆಕ್ಸ್ ಓಕೆ ಜೊತೆ) * "ಹೀಗಾದರೆ?" (೨೦೦೩), ನೋ ಟುಮಾರೊ – (ಸುಜಿ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ಕ್ವಾಟ್ರೊ ಜೊತೆ) * "ಪಂಕ್ ಏಡ್" (೨೦೦೩) - ( ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸೆನ್ಸಿಬಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ವಿವಿಧ ಪಂಕ್ ಲುಮಿನರಿಗಳೊಂದಿಗೆ) * "ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಬ್ಲಡಿ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್" (೨೦೦೪), ಡ್ಯಾಮೇಜ್ಡ್ ಗೂಡ್ಸ್ - (ವೋಮ್ ರಿಚ್ಚಿಯೊಂದಿಗೆ - ಡೈ ಟೋಟೆನ್ ಹೋಸೆನ್ ಮತ್ತು ಟಿಮ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನಿಂದ ಡ್ರಮ್ಮರ್) * "ಡೇಂಜರಸ್ ಪ್ಲೇಗ್ರೌಂಡ್ EP" (೨೦೧೪) (ಎಲ್ಲಾ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಂತರ ''ನಾನು'' ಆಲ್ಬಮ್ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಅಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ) === ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್‌ನ ಅಗ್ಗದ ದರದೊಂದಿಗೆ === ==== ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ==== * ''ಎಲ್ಲವೂ ಹೋಗಬೇಕು!'' (೧೯೯೩), ಹಂಬಗ್ [ಸಂಕಲನವಾಗಿ ''ಮರುಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ'' (೨೦೧೨)] ==== ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ==== * "ಮೂರನೇ ಅವಧಿ" (೧೯೯೦), ಡೆಲ್ಟಿಕ್ ['ಅಗ್ಗ' ಎಂದು] == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್: ''ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದು - ಪಂಕ್ ರಾಕ್ ಟೂರ್ ಡೈರೀಸ್: ಸಂಪುಟ ಒಂದು.'' ಅರಿಮಾ, ಸಫೊಲ್ಕ್ ೨೦೦೬,  * ಡೇವ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್ : ''ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್ – ನಿಮ್ಮ ಟಿಕೆಟ್ ಔಟ್ ಆಫ್ ಹಿಯರ್ – ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗೈಡ್'' ಕ್ರಿಯೇಟ್‌ಸ್ಪೇಸ್, ೨೦೦೯ * ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್: ''ಹೌ ಟು ಫೀಲ್ ಹ್ಯೂಮನ್ - ಪಂಕ್ ರಾಕ್ ಟೂರ್ ಡೈರೀಸ್: ಸಂಪುಟ ಎರಡು.'' ಅರಿಮಾ, ಸಫೊಲ್ಕ್ ೨೦೦೯,  * ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್: ''ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ - ಪಂಕ್ ರಾಕ್ ಟೂರ್ ಡೈರೀಸ್: ಸಂಪುಟ ಮೂರು.'' ಅರಿಮಾ, ಸಫೊಲ್ಕ್ ೨೦೧೨,  * ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್: ''ಹೆಲಿಗೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಆಚೆಗೆ!'' ''- ಪಂಕ್ ರಾಕ್ ಟೂರ್ ಡೈರೀಸ್: ಸಂಪುಟ ನಾಲ್ಕು.'' ಅರಿಮಾ, ಸಫೊಲ್ಕ್ ೨೦೧೩,  * ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್: ''ವರ್ಷದ ಪುಸ್ತಕ - ಪಂಕ್ ರಾಕ್ ಟೂರ್ ಡೈರೀಸ್: ಸಂಪುಟ ಐದು.'' ಅರಿಮಾ, ಸಫೊಲ್ಕ್ ೨೦೧೪,  == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೬ ಜನನ]] nw5mwvcqjiu2clsabth7728zlvsye6w 0 147663 1372898 1346429 2026-05-06T22:03:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372898 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" ! colspan="2" class="infobox-above" style="background-color: #CEDEFF;" |ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ |- class="mw-file-description" href="./File:Chalakudy_River_bank_on_a_summer_sunrise.jpg" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Chalakudy_River_bank_on_a_summer_sunrise.jpg|250x250px]]<div class="infobox-caption">ಬೇಸಿಗೆಯ ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ದಂಡೆ</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Chalakudy_River_Basin_Map.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption"> ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ನಕ್ಷೆ</div> |- data-file-height="2856" data-file-type="bitmap" data-file-width="4961" decoding="async" height="127" resource="./File:Chalakudy_River_Basin_Map.jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Chalakudy_River_Basin_Map.jpg/220px-Chalakudy_River_Basin_Map.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Chalakudy_River_Basin_Map.jpg/330px-Chalakudy_River_Basin_Map.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Chalakudy_River_Basin_Map.jpg/440px-Chalakudy_River_Basin_Map.jpg 2x" width="220" ! class="infobox-label" scope="row" | ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರು | class="infobox-data nickname" | <span title="Malayalam-language text"><span lang="ml">ಚಾಲಕುಟಿ ನದಿ</span></span>&nbsp;<span class="languageicon" style="font-size:100%; font-weight:normal"> ([[ಮಲಯಾಳಂ]]) </span> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #CEDEFF;" | ಸ್ಥಳ |- style="padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em;line-height: 1.2em;" ! class="infobox-label" scope="row" | ದೇಶ | class="infobox-data" | [[ಭಾರತ]] |- style="padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em;line-height: 1.2em;" ! class="infobox-label" scope="row" | ರಾಜ್ಯ | class="infobox-data" | [[ಕೇರಳ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]] |- style="padding: 0 0.6em 0.2em 0.6em;line-height: 1.2em;" ! class="infobox-label" scope="row" | ನಗರ | class="infobox-data" | ಚಾಲಕುಡಿ ಪಟ್ಟಣ |- class="infobox-label" scope="row" |- style="display:none;" | colspan="2" class="infobox-full-data" | |} '''ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ''' ಅಥವಾ '''ಚಾಲಕುಡಿ ಪೂಝಾ''' [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಐದನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನದಿಯು ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು [[ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯು [[ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ|ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಯ]] ಉಪನದಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನದಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ನದಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವಸಾಹತುವಾದ ಚಾಲಕುಡಿ ಪಟ್ಟಣದ ದಡದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ನದಿಯು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ಬಹುಶಃ [[ರಾಜ್ಯ|ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ]] ಅತ್ಯಂತ ಮಾಲಿನ್ಯರಹಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ೨೦೧೮ ರ ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://dyuthi.cusat.ac.in/xmlui/bitstream/handle/purl/98/Dyuthi-T0237.pdf|title=Studies on the nature and chemistry of sediments and water of Periyar and Chalakudy Rivers, Kerala, India by Maya K.|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705052926/https://dyuthi.cusat.ac.in/xmlui/bitstream/handle/purl/98/Dyuthi-T0237.pdf|archive-date=5 July 2017|access-date=2005-03-01}}</ref> == ಮೂಲ == ಈ ನದಿಯು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] [[ಆನೈಮಲೈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ|ಆನೈಮಲೈ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಭಯಾರಣ್ಯ|ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ]], ಕುರಿಯಾರ್ಕುಟ್ಟಿ, ಶೋಲಾಯರ್, ಕರಪರ ಮತ್ತು ಅನಕಾಯಂನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. == ರಿಪಾರಿಯನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗ == [[ಚಿತ್ರ:The_Manjakoori_(Sun_Catfish)_from_the_Chalakudy_River,_Kerala.jpg|left|thumb| ಸನ್ ಕ್ಯಾಟ್‌ಫಿಶ್ ಅನ್ನು ಮಂಜಕೂರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ( ಹೊರಬಗ್ರಸ್ ಬ್ರಾಚಿಸೋಮ ) ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.]] ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕೆಲವೇ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಗಣನೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ಮುಳುಗುವಿಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>Amitha Bachan K.H. and Devika M.A. 2020. Impact of Dams on Riparian Vegetation: A case study in the Chalakkudy River, Western Ghats, India. Journal of Aquatic Biology & Fisheries (8) 7-13. http://keralamarinelife.in/Journals/Vol8-S/2-Bachan&Devika.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220222114028/http://keralamarinelife.in/Journals/Vol8-S/2-Bachan%26Devika.pdf |date=2022-02-22 }}</ref> ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಫಿಶ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ [[ಲಕ್ನೋ|ಲಕ್ನೋದ]] ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯು ಬಹುಶಃ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಮೀನಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ನದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಕಾಡುಗಳು ೫೮.೫ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪೆರಿಂಗಲ್‌ಕುತ್‌ನಿಂದ ೧೦.೫ ಕಿಮೀ ಕೆಳಗೆ ೧೦ ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲದ ದಟ್ಟವಾದ ನದಿಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ೨೬.೪ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವು ವಜಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ನದಿಯ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2004/09/07/stories/2004090708430400.htm|title=Riparian vegetation under threat|date=2004-09-07|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20040927072600/http://www.hindu.com/2004/09/07/stories/2004090708430400.htm|archive-date=2004-09-27|access-date=2012-08-02}}</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ನದಿ ತೀರದ ಕಾಡುಗಳು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಜಾತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನದಿಯ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ೩೧೯ ಜಾತಿಯ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨೪ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ೧೦ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.<ref>Amitha Bachan K.H. riparian flora of the Chalakkudy River basin and Its Ecological Significance. PhD Thesis. University of Calicut, Kerala</ref> == ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ == [[ಚಿತ್ರ:Chalakudy_River_anticipating_the_monsoons.jpg|thumb|ಮಳೆಗಾಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿ]] ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯು ಕೇರಳದ ೧೫೨ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ೯೮ ಜಾತಿಯ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನುಗಳನ್ನು <ref name="Raghavan" /> ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="Ajithkumar1999">Ajithkumar, C.R., K.R. Devi, and K.R. Thomas (1999). ''Fish fauna, abundance and distribution in Chalakudy river system, Kerala.'' Journal of the Bombay Natural.</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ೩೫ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ೧೬ ಜಾತಿಗಳು, ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ೪ ಜಾತಿಗಳು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮೀನು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಮಾಲಿನ್ಯ, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಜಾತಿಗಳು.<ref name="Raghavan">Raghavan, R., G. Prasad, P. H. Anvar Ali, B. Pereira (2008). ''Fish fauna of Chalakudy River, part of Western Ghats biodiversity hotspot, Kerala, India: patterns of distribution, threats and conservation needs.'' Biodiversity and Conservation 17(13): 3119-3131</ref> [[ಲಕ್ನೋ|ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿರುವ]] ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಫಿಶ್ ಜೆನೆಟಿಕ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾಲಕುಡಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಮೀನು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ನದಿಯಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/travel/article2656330.ece|title=The seven faces of a river|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20120129015638/http://www.thehindu.com/life-and-style/travel/article2656330.ece|archive-date=29 January 2012|access-date=2011-11-24}}</ref> ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬವೆಂದರೆ ಸೈಪ್ರಿನಿಡ್ಸ್, ನಂತರ ಬ್ಯಾಗ್ರಿಡ್ ಬೆಕ್ಕುಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಲೋಚ್‌ಗಳು.<ref name="Raghavan" /> ಇತರರಲ್ಲಿ, ಹೊರಬಗ್ರಸ್ ನಿಗ್ರಿಕೊಲ್ಲಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಚಾಲಕುಡಿಯನ್ಸಿಸ್ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ.. == ಜಲಪಾತಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:The_View_of_the_sunrise_over_the_Chalakudy_River_from_Vettilapara_Bridge.jpg|thumb|ವೆಟ್ಟಿಲಪಾರ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯೋದಯ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಲಪಾತಗಳಾದ ಅತಿರಪಿಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತ ಮತ್ತು ವಜಚಲ್ ಜಲಪಾತಗಳು ಈ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದರೆ ಶೋಲಾಯರ್ ಹೈಡ್ರೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಂಗಲ್ಕುಟ್ಟು ಹೈಡ್ರೋ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗಳಾಗಿವೆ. ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತುಂಬೂರ್ಮೂಜಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಈ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಜಲಿ, ಉತ್ತರ ಪರವೂರ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಲೆಂತಿಕಾರದ ಬಳಿ [[ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿ|ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ]] ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್ ಹಿನ್ನೀರನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಜೆಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪರಾಂಬಿಕುಲಂ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html|title=About the Rivers of Kerala|access-date=2006-11-02|archive-date=2012-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html|url-status=dead}}</ref> == ೨೦೧೮ ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಹ == ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೧೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಪ್ರವಾಹವು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾನ್ಸೂನ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರ ಮುಂಜಾನೆಯಿಂದ ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಹವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನದಿಯ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೊರೆಗಳು, ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ನದಿಯು ತನ್ನ ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾದ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನದಿಯ ೫ಕಿಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣಗಳು ​​ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಜಲಾವೃತಗೊಂಡವು. ಇದು ಚಾಲಕುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ೩ನೇ ಹಂತದ ವಿಪತ್ತು ಅಥವಾ "ತೀವ್ರ ಸ್ವಭಾವದ ವಿಪತ್ತು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ೯೯ ರ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿದೆ. == ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ == [[ಚಿತ್ರ:Chalakudy_river_after_the_floods_in_2018.jpg|thumb|೨೦೧೮ ರ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ ನದಿ ದಂಡೆಗಳು]] ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮವು ತುಂಬಾ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ನದಿಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ನದಿಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟಾರೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಪ್ರಬಲವಾದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ನದಿ ದಡಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಸ ದಂಡೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು. ಮಾರ್ಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬೃಹತ್ ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಅದರ ಹರಿವಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇತುವೆಗಳ ಮೇಲೆ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವೆಟ್ಟಿಲಪಾರ ಸೇತುವೆಯಂತಹ ನೀರಿನ ಬಲದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ರಸ್ತೆ ಸೇತುವೆಗಳು ಕೆಲವು ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನು ಪ್ರಭೇದಗಳು ತಮ್ಮ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಲು, ಅರಾಪೈಮಾ, ಅರೋವಾನಾ, [[ಪಿರಾನಾ ಮೀನುಗಳು|ಪಿರಾನ್ಹಾ]], ಅಲಿಗೇಟರ್ ಗಾರ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲವರ್‌ಹಾರ್ನ್ ಸಿಚ್ಲಿಡ್ ಮುಂತಾದ ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಹತ್ತಿರದ ಮೀನು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ವಿದೇಶಿ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/invasive-fishes-aplenty-in-rivers-pose-threat-to-local-fish-breeds-flood-1.3103847|title=Invasive Fishes in Kerala|access-date=2020-03-07|archive-date=2020-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029234051/https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/invasive-fishes-aplenty-in-rivers-pose-threat-to-local-fish-breeds-flood-1.3103847|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ, ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ೬೫ಕೆಜಿಯ ಅರಾಪೈಮಾ ವನ್ನು ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಮೀನಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://india.mongabay.com/2019/08/enormous-alien-fish-spotted-in-keralas-rivers-after-the-2018-floods|title=Arapaima Fish in Kerala|date=16 August 2019|access-date=2020-03-07}}</ref> == ದೃಶ್ಯ ಪರಂಪರೆ == [[ಚಿತ್ರ:The_panoramic_view_of_the_monsoon_clouds_over_the_Chalakudy_River.jpg|center|thumb|800x800px| ಚಾಲಕುಡಿ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮೋಡಗಳ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Chalakudy River}} * {{Cite web|url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html|title=Infobox facts|website=All Kerala River Protection Council|access-date=30 January 2006|archive-date=16 ಜುಲೈ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html|url-status=dead}} * [https://web.archive.org/web/20070927230737/http://krpcds.org/report/sunny%20george.pdf Study of rivers in Kerala] * [https://web.archive.org/web/20081015183333/http://www.chalakudyriver.org/ Chalakudy River Protection Forum] * [https://web.archive.org/web/20080117214641/http://www.salimalifoundation.org/cpss.html Chalakudy Puzha Samrakshana Samithi] * [https://archive.today/20120604133058/http://www.tehelka.com/story_main34.asp?filename=Ne220907DAM.asp Dam Has Kerala Greens Up In Arms, Sep 22, 2007, ''Tehelka Magazine''] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 01xgzkfx9lt8njw7tclr51h82qoj2ap 0 149202 1372874 1372798 2026-05-06T13:25:09Z A826 72368 1372874 wikitext text/x-wiki {{notable}} {{Infobox Writer | name       = | image = ಚಿತ್ರ:ಎ.ರಘುರಾಂ.jpg | imagesize = | caption = | pseudonym = ಎ.ರಘುರಾಂ | birth_date = ಜೂನ್ ೨೦, ೧೯೬೪ | birth_place = ಮಾದಾಪುರ, ಸೊಂಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ | resting_place = ರೇಣುಕಾಪುರ, ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ | alma_mater = [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ| ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] | spouse = ಬಿ. ಶ್ಯಾಮಲ | children = ಆರ್. ಮಾನಸ, ವಿಕಾಸ್ ಆರ್. | relatives = ಎನ್. ಹನುಮಪ್ಪ, ಬಿ. ನಾಗರಾಜು | occupation = ಕವಿ, ಲೇಖಕ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | period = ೨೧ನೆಯ ಶತಮಾನ | genre = ಕವಿತೆ, ಸಣ್ಣಕತೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಅನುವಾದ | subject = ನುಡಿ, ಪ್ರಕೃತಿ, ವಿಚಾರ | movement = ಪ್ರಗತಿಶೀಲ, ಬಂಡಾಯ | notable_works = ಭರವಸೆ, ಆಕೃತಿ, ನವ್ಯೋತ್ತರ ಮಾರ್ಗ, ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವ ಗಳಿಗೆ, ಅಯನ, ನವ್ಯೋತ್ತರ ಕಾದಂಬರಿ - ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ, ನುಡಿ ಚಿಗುರು | awards = ಹಾ ಮಾ ನಾಯಕ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ }} ಎ. ರಘುರಾಂ ಅವರು ೨೦ ಮತ್ತು ೨೧ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ, ಬೋಧನೆ, ಉಪನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಬರಹ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ‍ಗಳ ಮನೋಚೈತನ್ಯವನ್ನೇ ಬದುಕಿನ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವರು. ಬರಹದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ವರ್ತಮಾನದ ಓದುಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಚಿಂತಕರು. ===ಜೀವನ=== ===ಬಾಲ್ಯ=== ರಘುರಾಂ ಅವರು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೊಂಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ ಮಾದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ೨೦, ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಸಾಪುರ, ರೇಣುಕಾಪುರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ===ಶಿಕ್ಷಣ=== ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವು ಬಸಾಪುರದಲ್ಲೇ ಆಯಿತು. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ರೇಣುಕಾಪುರದಲ್ಲಿ, ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಚಳ್ಳಕೆರೆಯ ಬಿ.ಎಂ. ಸರ್ಕಾರಿ ಫ್ರೌಡಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು.೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. === ವೃತ್ತಿಜೀವನ === ೧೯೯೬ರಿಂದ ಕಾಲೇಜು ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಎಚ್.ಪಿ.ಪಿ.ಸಿ.ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಚಳ್ಳಕೆರೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಿಂಧನೂರು, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಗುಬ್ಬಿ, ಶ್ರೀ ಹೊನ್ನಾದೇವಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ದಂಡಿನಶಿವರದಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸದ್ಯ ಮಹಾರಾಣಿ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ == == ಕೃತಿಗಳು == === ವಿಮರ್ಶೆ === # ಆಕೃತಿ (ವಿಮರ್ಶೆ-ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ) # ಬೀಜ ಬಿತ್ತುವ ಗಳಿಗೆ (ವಿಮರ್ಶೆ-ಸಿವಿಜಿ ಇಂಡಿಯಾ, ಬೆಂಗಳೂರು) # ಅಯನ (ವಿಮರ್ಶೆ-ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್, ಬೆಂಗಳೂರು) # ನುಡಿ ಚಿಗುರು (ವಿಮರ್ಶೆ - ಐಸಿರಿ ಪ್ರಕಶನ, ಬೆಂಗಳೂರು) === ಸಂಪಾದನೆ === # ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕತೆಗಳು (ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್, ಬೆಂಗಳೂರು) # ಸಿಂಧೂರ (ವಾರ್ಷಿಕ-ಸಂಪಾದನೆ) # ಬೆಳ್ಳಿಚುಕ್ಕಿ (ಸಿಂಧನೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬೆಳ್ಳಿಹಬ್ಬ ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ ಸಂಪಾದನೆ) # ವಿಮರ್ಶೆಯ ನೆಲೆ (ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಐಚ್ಛಿಕ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ) # ನವ್ಯೋತ್ತರ ಮಾರ್ಗ (ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಭಾಷಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ) # ನವ್ಯೋತ್ತರ ಕಾದಂಬರಿ - ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ (ಸಂಶೋಧನೆ- ಸಿವಿಜಿ ಇಂಡಿಯಾ, ಬೆಂಗಳೂರು) # ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೧, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೨, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೩, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೪, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೫, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೬, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೭, ಕಾವ್ಯ ಸೌರಭ-೮, (ತುಮಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಐಚ್ಛಿಕ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಪಾದನೆ) # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ‘ಅನಿಕೇತನ’ ಸಂಚಿಕೆ೧೧೫, ಸಂಚಿಕೆ೧೧೬, ಸಂಚಿಕೆ೧೧೭, ಸಂಚಿಕೆ೧೧೮ರ ಸಂಪಾದನೆ. # ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ‘ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆ ೨೦೨೧ # ಲೇಖನಗಳು - ‘ಹೊಸತು’, ‘ತರಂಗ’, ‘ಸಂಕ್ರಮಣ’, ‘ಸಂಚಯ’, ‘ಸಂವಾದ’, ‘ಸುಧಾ’ ‘ಮಯೂರ’, ‘ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದ’ ‘ಅನಿಕೇತನ’, ‘ಅರುಹು-ಕುರುಹು’, ‘ಪುಸ್ತಕಲೋಕ’ ‘ಅಕ್ಷರ ಸಂಗಾತ’ ಮುಂತಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://bevarahani.com/dr-raghuram-navyothara-kadambari ] * [https://kendasampige.com/%E0%B2%B2%E0%B3%8B%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A4-%E0%B2%95%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%AF-%E0%B2%8F%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A4-%E0%B2%AC%E0%B2%A6%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%A8/ ] * [https://www.prajavani.net/district/tumakuru/%E0%B2%AE%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AF-%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B3%8B%E0%B2%A7%E0%B2%BF-%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%AF-%E0%B2%95%E0%B3%88%E0%B2%AC%E0%B2%BF%E0%B2%A1%E0%B2%BF-462575.html ] ajyiyte541nqmpx2hu9bt8u43psl3m3 0 153456 1372907 1195612 2026-05-07T00:44:46Z Xqbot 2569 Fixing double redirect from [[ದುಂಬಿ]] to [[ಕೋಲಿಯಾಪ್ಟರ]] 1372907 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಕೋಲಿಯಾಪ್ಟರ]] tp3s2kvhlkhzfbwiesav8rypdyqlc7o 0 154224 1372909 1347568 2026-05-07T01:30:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372909 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:John Hunter by John Jackson detail.jpg|thumb|ಜಾನ್ ಹಂಟರ್]] '''ಜಾನ್ ಹಂಟರ್''' (1728-93) [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ]] (ಸ್ಕಾಟಿಷ್) ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ, ಖ್ಯಾತ [[ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ|ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನಿ]] ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನದ (ಪೆತಾಲಜಿ) ಪಿತಾಮಹ. ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾತ, 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಹಂದರ (ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್) ನಿರ್ಮಿಸಿದಾತ. ‘ಆಲೋಚಿಸಬೇಡ, ಪ್ರಯೋಗಮಾಡು’ ಇದು ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಈತ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಉಪದೇಶ. == ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದ ಕುಟುಂಬದ ಕೊನೆಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ 1728 ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದ.<ref name=":0">{{Cite ODNB|title=The Oxford Dictionary of National Biography|date=23 September 2004|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/14220|pages=ref:odnb/14220|editor-last=Matthew|editor-first=H. C. G.|place=Oxford|doi=10.1093/ref:odnb/14220|access-date=11 July 2021|editor2-last=Harrison|editor2-first=B.}}</ref><ref>Moore, p. 43</ref> [[ಆಸ್ಪತ್ರೆ|ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ]] [[ದಾದಿ|ದಾದಿಯ]] ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಈತ ಜನಿಸಿದ್ದು 12 ಗಂಟೆಗೆ ಮೊದಲೋ ಅಥವಾ ಆನಂತರವೋ ಎಂಬ ಗೊಂದಲವಿತ್ತು. ಈತ [[ಶಾಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಪುಸ್ತಕ]] ದ್ವೇಷಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ. ಸಹೋದರರು ಸಂಭಾವಿತರಂತೆ ಶಿಕ್ಷಣಾಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಿರಿಯನಾದ ಈತ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ [[ಕೀಟ|ಕೀಟಗಳ]], [[ಪ್ರಾಣಿ|ಪ್ರಾಣಿಗಳ]] ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. 13 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆ ನಿಧನನಾದಾಗ ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದ. ಮುಂದಿನ ಆರು ವರ್ಷ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದ ಆತನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಂದೆ ಆತ ಕೈಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಬುನಾದಿಯಾದುವು. 17 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ಬಡಗಿ ಹಾಗೂ [[ಮರ]] ವ್ಯಾಪಾರೀ ಸಂಬಂಧಿಯೊಬ್ಬನ ಜೊತೆಗೂಡಿ [[ಮರಗೆಲಸ|ಮರಗೆಲಸದ]] ಸಲಕರಣೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಅನುಭವ ಪಡೆದ. == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == 20 ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಖ್ಯಾತ ಪ್ರಸವವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಣ್ಣ ವಿಲಿಯಮ್‌ನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಾರಂಭ (1748). ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅಂಗಛೇದನೆ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಣ್ಣನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಲು ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಈತನ ಕೆಲಸ.<ref>Brook C. 1945. ''Battling surgeon''. Strickland, Glasgow. pp. 15–17</ref> ಇಂಥ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ವಿಲಿಯಮ್ ಇವನನ್ನು ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಬಾರ್ತಲೊಮ್ಯು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯಾ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದ. ಮೊದಲು ಚೆಲ್ಸಿಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಖ್ಯಾತ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ವಿಲಿಯಮ್ ಚೆಸೆಲ್‌ಡೆನ್‌ನ (1688-1752) ಬಳಿ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿ, ತದನಂತರ (1751) ಸೇಂಟ್ ಬಾರ್ತಲೊಮ್ಯು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಜಾನ್ ಪರ‍್ಸಿವಲ್ ಪಾಟ್‌ನ (1714-88) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ. ಸರ್ಜನ್ಸ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಓದುವ ಅಂಗರಚನಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋಧಕನ ಹುದ್ದೆ ಪ್ರಾಪ್ತಿ (1753). ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ‘ಹೌಸ್ ಸರ್ಜನ್’ ಆಗಿ (1754-56) ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿ. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಘ್ರಾಣನರದ ಶಾಖೆಗಳು [[ತಲೆಬುರುಡೆ|ತಲೆಬುರುಡೆಯಿಂದ]] ಹೊರಬರುವ ಪಥಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನ. ಆತ ಅಂಗಛೇದನ ಮಾಡಿದ ನಮೂನೆಯೊಂದು ಇಂದಿಗೂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯನಾಗಿ ನೇಮಕ (1758). ಬೋಧನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ (1768) ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ ‘ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ’ ಕುರಿತು ಖಾಸಗಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ನೀಡಿಕೆ ಆರಂಭ (1770). ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ ಸೇನಾಪಡೆಗಳ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿ (1760-63). ಮೂರನೆಯ ಜಾರ್ಜ್‌ನ ರಾಜವೈದ್ಯ ಗೌರವ ಪ್ರಾಪ್ತಿ (1776). ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಲು ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಈತನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. [[ಗೊನೊರಿಯಾ|ಗಾನೊರೀಯ]] ಮತ್ತು ಫರಂಗಿ ರೋಗಗಳು ([[ಸಿಫಿಲಿಸ್]]) ಒಂದೇ ರೋಗದ ವಿಭಿನ್ನ ಮೈದೋರಿಕೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲೋಸುಗ ಒಂದನ್ನು ತಗಲಿಸಿಕೊಂಡು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ನರಳಿದನೆಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ.<ref>{{cite journal|last=Gladstein|first=Jay|title=Hunter's chancre: did the surgeon give himself syphilis?|journal=Clinical Infectious Diseases|volume=41|issue=1|pages=128; author reply 128–9|year=2005|pmid=15937780|doi=10.1086/430834|doi-access=free}}</ref> ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು [[ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ|ಶರೀರಕ್ರಿಯಾ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ]] ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದ ಈತ ಇವೆರಡರ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು [[ವಿಜ್ಞಾನ|ವಿಜ್ಞಾನದಂತೆ]] ಬೋಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಈತನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದದ್ದು. ಅನ್ಯೂರಿಸಮ್‌ನ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಊತಕಗಳ ನಾಟಿ ಮಾಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪುನರುದ್ಭವ, ರತಿ ರೋಗಗಳು ಈ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು. ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಬರಿದ ಕುಶಲೀ ತಂತ್ರ ಎಂದು ಈತನ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಾನ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದು ಈತನ ಹವ್ಯಾಸ. ಅಂಗರಚನಾ ವಿಜ್ಞಾನ, ಶರೀರಕ್ರಿಯಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರೋಗ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ 10,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ನಮೂನೆಗಳು ಈತನ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಸರ್ಕಾರ ಅವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ''ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸರ್ಜನ್ಸ್‌''ಗೆ ದಾನಮಾಡಿತು. == ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳು == ಈತನ ಮೊದಲನೆಯ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಬಂಧ ‘ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೆಸ್ಟಿಸ್ ಇನ್ ದಿ ಫೀಟಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಆನ್ ದಿ ಹರ್ನಿಯ ಕಂಜೆನಿಟ’ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ಅಣ್ಣ ವಿಲಿಯಮ್ ಹಂಟರ್‌ನ ‘ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಮೆಂಟರೀಸ್’ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ (1762). ‘ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಹ್ಯೂಮನ್ ಟೀತ್ (1771)’, ‘ಆನ್ ದಿ ಡೈಜೆಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟಮಕ್ ಆಫ್ಟರ್ ಡೆತ್ (1772)’, ‘ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ಎ ವುಮನ್ ಹು ಹ್ಯಾಡ್ ದಿ ಸ್ಮಾಲ್‌ಪಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪ್ರೆಗ್ನೆನ್ಸಿ ಆ್ಯಂಡ್ ಹು ಸೀಮ್‌ಡ್ ಟು ಹ್ಯಾವ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಟೆಡ್ ದಿ ಸೇಮ್ ಡಿಸೀಸ್ ಟು ದಿ ಫೀಟಸ್ (1780)’, ‘ಎ ಟ್ರೀಟಿಸ್ ಆನ್ ದಿ ವಿನಯ್‌ರಿಯಲ್ ಡಿಸೀಸ್ (1786)’, ‘ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಸರ್ಟೆನ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಆ್ಯನಿಮಲ್ ಇಕಾನಮಿ (1786)’, ‘ಎ ಪ್ರ‍್ಯಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರೀಟಿಸ್ ಆನ್ ದಿ ಡಿಸೀಸಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೀತ್ (1778)’ ಇವು ಈತನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು. ಈತನ ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ‘ಎ ಟ್ರೀಟಿಸ್ ಆನ್ ದಿ ಬ್ಲಡ್, ಇನ್‌ಫ್ಲಮೇಶನ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಗನ್‌ಶಾಟ್ ವೂಂಡ್ಸ್ (1794)’. == ನಿಧನ == ಮಾನವ ತೊಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕರ್ಷಕ ನಾಲೆಗೆ (ಅ್ಯಡಕ್ಟರ್ ಕೆನಾಲ್) ಹಂಟರ್ಸ್ ಕೆನಾಲ್ ಎಂದೂ ಒಂದು ರತಿರೋಗವನ್ನು ಹಂಟರ್ಸ್ ಷ್ಯಾಂಕರ್ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈತ 1793 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16ರಂದು ನಿಧನನಾದ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://archive.org/search.php?query=John%20Hunter%2C%20F.%20R.%20S Works of John Hunter] at the [[Internet Archive]] * [http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/84.html Medical biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230827212146/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/84.html |date=2023-08-27 }} at whonamedit.com * [http://www.marshall.edu/library/speccoll/virtual_museum/hoffman/hunter_john.asp John Hunter's ''Treatise on Venereal Disease''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100608094628/http://www.marshall.edu/library/speccoll/virtual_museum/hoffman/hunter_john.asp|date=8 June 2010}} * [http://www.rcseng.ac.uk/museums/hunterian The Hunterian Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160912040323/http://www.rcseng.ac.uk/museums/hunterian |date=2016-09-12 }} at the [[Royal College of Surgeons]] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಹಂಟರ್, ಜಾನ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 5fwwrtko6mcm2krk2kw99t7f332e5v8 0 156499 1372942 1350258 2026-05-07T11:44:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372942 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:South_Asian_Language_Families.png|thumb|[[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]] ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಕ್ಷೆ.]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]] [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಭೂತಾನ್]], [[ಭಾರತ]], [[ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್]], [[ನೇಪಾಳ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ನೂರಾರು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿ-ಉರ್ದು ಮತ್ತು ಆರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಲ್ಪಡುವ ಭಾಷೆಯಾದ [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿ]]. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಷೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಕ್ ಮತ್ತು [[ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು|ದ್ರಾವಿಡ]] ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೊ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳಂತಹ ಇತರ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದಿಂದ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಹಿಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಪ್ರಭಾವಿತ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1cPLCgAAQBAJ&pg=PA299|title=English around the World: Sociolinguistic Perspectives|last=Cheshire|first=Jenny|date=1991-04-26|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-316-58235-0|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HZRsDwAAQBAJ&pg=PA199|title=Linguistic Method: Essays in Honor of Herbert Penzl|last=Rauch|first=Irmengard|last2=Carr|first2=Gerald F.|date=2018-02-19|publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG|isbn=978-3-11-081566-5|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=txxQBwAAQBAJ&pg=PA17|title=Going Global: Transnational Perspectives on Globalization, Language, and Education|last=Hodges|first=Amy|last2=Seawright|first2=Leslie|date=2014-09-26|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6761-0|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=IgEEptNmwEwC&pg=PP59|title=The Alchemy of English: The Spread, Functions, and Models of Non-native Englishes|last=Kachru|first=Braj B.|date=1986|publisher=University of Illinois Press|isbn=978-0-252-06172-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=R4tmwFFhoAEC&pg=PA37|title=Chutnefying English: The Phenomenon of Hinglish|last=Kothari|first=Rita|last2=Snell|first2=Rupert|date=2011|publisher=Penguin Books India|isbn=978-0-14-341639-5|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Hindi, Hinglish: Head to Head |url=https://read.dukeupress.edu/world-policy-journal/article-abstract/29/2/97/78965/Hindi-Hinglish-Head-to-Head |access-date=2023-10-29 |website=read.dukeupress.edu}}</ref><ref name=":3">Salwathura, A. N. "[https://www.researchgate.net/profile/Anusha-Salwathura/publication/346595689_EVOLUTIONARY_DEVELOPMENT_OF_'HINGLISH'_LANGUAGE_WITHIN_THE_INDIAN_SUB-CONTINENT/links/5fc8df9aa6fdcc697bd861a3/EVOLUTIONARY-DEVELOPMENT-OF-HINGLISH-LANGUAGE-WITHIN-THE-INDIAN-SUB-CONTINENT.pdf Evolutionary development of ‘hinglish’language within the indian sub-continent.]" ''International Journal of Research-GRANTHAALAYAH''. Vol. 8. No. 11. Granthaalayah Publications and Printers, 2020. 41-48.</ref><ref name=":4">{{Cite journal|last=Vanita|first=Ruth|date=2009-04-01|title=Eloquent Parrots; Mixed Language and the Examples of Hinglish and Rekhti|url=https://scholarworks.umt.edu/libstudies_pubs/2|journal=International Institute for Asian Studies Newsletter|issue=50|pages=16–17}}</ref><ref name=":5">{{Cite journal|last=Singh|first=Rajendra|date=1985-01-01|title=Modern Hindustani and Formal and Social Aspects of Language Contact|url=https://www.jbe-platform.com/content/journals/10.1075/itl.70.02sin|journal=ITL - International Journal of Applied Linguistics|language=en|volume=70|issue=1|pages=33–60|doi=10.1075/itl.70.02sin|issn=0019-0829}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Parshad|first=Rana D.|last2=Bhowmick|first2=Suman|last3=Chand|first3=Vineeta|last4=Kumari|first4=Nitu|last5=Sinha|first5=Neha|date=2016-05-01|title=What is India speaking? Exploring the "Hinglish" invasion|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378437116000236|journal=Physica A: Statistical Mechanics and Its Applications|volume=449|pages=375–389|doi=10.1016/j.physa.2016.01.015|issn=0378-4371}}</ref> == ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ == ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ, [[ಇಂಡೋ - ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್]], [[ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು|ದ್ರಾವಿಡ]] ಮತ್ತು [[ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆ|ಮುಂಡಾ]] ಭಾಷಾ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು '''ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬುರುಷಸ್ಕಿ, ಕುಸುಂಡಾ, [[ನಿಹಾಲಿ ಭಾಷೆ|ನಿಹಾಲಿ]] ಮತ್ತು ವೇಡ್ಡದಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷೆಗಳೂ ಸಹ ಈ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ, ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ಉಪಖಂಡದ ಆಚೆ ಇತರ ನೆರೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ|ಪೂರ್ವ]] ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ|ಆಗ್ನೇಯ]] ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ವಿಸ್ತೃತ ಭಾಷಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇಂಡೋಸ್ಫಿಯರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇಂಡಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಭೂ-ರಾಜಕೀಯ-ನೆರೆಹೊರೆಯ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಸ್ಪ್ರಾಚ್ಬಂಡ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ವ-ಇರಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ನುರಿಸ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ-ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಸೇರಿವೆ). ಉಪಖಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಇರಾನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ತೂನಸ್ತಾನದ ಪಾಶ್ತೋ ಮತ್ತು [[ಬಲೂಚಿ ಭಾಷೆ|ಬಲೂಚಿ]]ಯ ಬಲೂಚಿ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಫಿರಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಉಪಖಂಡದ ಉತ್ತರದ ಛೇದಕದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. [[ಚೀನಿ-ಟಿಬೆಟನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಟ್ರಾನ್ಸ್-]][[ಹಿಮಾಲಯ|ಹಿಮಾಲಯನ್]] ಕುಟುಂಬ ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಕುಟುಂಬ]] ಖಾಸಿ-ಪಲಾಂಗಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಬರ್ಮನ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರಾಚೆ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಹಾಗೂ [[ಮಯನ್ಮಾರ್|ಬರ್ಮಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. == ದೇಶವಾರು == === ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ === ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳೆಂದರೆ ಪಾಶ್ತೋ ಮತ್ತು ದರಿ (ಎರಡೂ [[ಇರಾನೀ ಭಾಷೆಗಳು|ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಗಳು]]). [[ಪಾರ್ಸಿ ಭಾಷೆ|ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆ]] ಆಫ್ಘನ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ದಾಖಲೆಯಾದ ದರಿಯನ್ನು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆಫ್ಘನ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ತಾಜಿಕ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಜಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಾಶ್ತೂನರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪಾಶ್ತೂ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಅಫ್ಘಾನ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಜ್ಬೆಕ್ ಮತ್ತು [[ತುರ್ಕ್‌ಮೇನಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಭಾಷೆ|ತುರ್ಕಮೆನ್]]ನ ಕೆಲವು ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ಥಾನ್|ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್]] ಮತ್ತು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. === ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ === ರಾರಿ ಉಪಭಾಷೆ ಆಧರಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಬಂಗಾಳಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿಯರು ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name=":0">{{Cite web |title=Bangladesh - Languages |url=https://www.britannica.com/place/Bangladesh/Languages |access-date=10 January 2022 |website=www.britannica.com}}</ref> ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ಸಿಲ್ಹೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಗೋನಿಯನ್ ಆಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಂಪುಗಳು ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್, [[ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು|ದ್ರಾವಿಡ]] ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ.<ref name=":0" /> === ಭೂತಾನ್ === ಝೊಂಗ್ಖಾ [[ಭೂತಾನ್|ಭೂತಾನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾತನಾಡುವ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರೋಕ್ಪಾ, ದಝಾಲಾ, ಚಾಲಿ ಚೋಕಂಗಚಖಾ, ಡಾಕ್ಪಾ ಭಾಷೆ, ಖೆಂಗ್ಖಾ ಭಾಷೆ, [[ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆ]], ಗೊಂಗ್ಡುಕ್, ನ್ಯೆನ್ಖಾ, ಲೋಕ್ಪು, ತಕ್ಪಾ ಮತ್ತು ತ್ಸಾಂಗ್ಲಾ ಸೇರಿವೆ.<ref>{{Cite web |last=Sen Nag |first=Oishimaya |title=Which Languages Are Spoken In Bhutan? |url=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-bhutan.html#:~:text=Which%20Languages%20Are%20Spoken%20in%20Bhutan%3F%201%20Tibetan,5%20Border%20Languages%20Spoken%20In%20Bhutan%20Sikkimese%20 |access-date=12 January 2022 |website=WorldAtlas}}</ref> ಭೂತಾನಿನ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳು ಟಿಬೆಟಿಕ್ ಕುಟುಂಬ ಸೇರಿದವು.([[ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆ|ನೇಪಾಳಿ]], ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) === ಭಾರತ === [[ಭಾರತ|ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷೆಗಳು [[ಇಂಡೋ - ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್]] (ಸುಮಾರು 74% ) [[ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು|ದ್ರಾವಿಡ]] (ಸುಮಾರು 24%) ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ (ಸುಮಾರು 1.2%) ಅಥವಾ ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್ (ಸುಮಾರು 0.6%) ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. [[ಹಿಮಾಲಯ]]ದ ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳು ಇನ್ನೂ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ..ಎಸ್. ಐ. ಎಲ್. ಎಥ್ನೋಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯದ 461 ಜೀವಂತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿ|ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿ]] "ಹಿಂದಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಶಾಲ ವೈವಿಧ್ಯವೆಂದು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ<unk> 39%<unk> ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. </unk></unk>ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾರತದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], [[ತ್ರಿಪುರ|ತ್ರಿಪುರಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿ]] ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] [[ವಿಶ್ವ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ದಿವಸ|ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾತೃಭಾಷಾ ದಿನ]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref name="UNESCO">{{Cite web |date=16 November 1999 |title=The General Conference proclaim "International Mother Language Day" to be observed on 21 February |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000117961.page=38 |access-date=21 April 2019 |website=unesdoc.unesco.org}}</ref> ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಒಡಿಯಾ]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ|ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ತಮಿಳು]], [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]], [[ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಧಿ]], [[ಕನ್ನಡ]], ಪಶ್ತೋ, [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಮೈಥಿಲಿ]], ಮೈತೇಯಿ (ಮಣಿಪುರಿ) [[ಕೊಂಕಣಿ]] ಮತ್ತು ತುಳು ಸೇರಿವೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಸೂಚಿತ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಹದಿಮೂರು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 1% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 95% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. 1% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಭಾರತೀಯರು ಮಾತನಾಡುವ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಗಳೆಂದರೆ, [[ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆ|ಸಂತಾಲಿ]] 0.64%) ಮೈತೇಯಿ (ಮಣಿಪುರಿ) (0.14%), [[ಬೊಡೊ ಭಾಷೆ|ಬೋಡೋ]] (0.13%) [[ಡೋಗ್ರಿ ಭಾಷೆ|ಡೋಗ್ರಿ]] (0.01% [[ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ). "ನಿಗದಿತ" ಅಲ್ಲದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭಾಷೆಯು ಭಿಲಿ (0.95%), ನಂತರ [[ಗೊಂದಿ|ಗೊಂಡಿ]] (0.27%), ತುಳು (0.17%) ಮತ್ತು ಕುರುಖ್ (0.099%) === ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ === [[ಧಿವೇಹಿ ಭಾಷೆ|ದಿವೇಹಿ]]ಯು [[ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್]]ನ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 95% ರಷ್ಟು ಜನರು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅರಬ್ಬಿಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಂತಹ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. === ನೇಪಾಳ === [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷೆಗಳು [[ಇಂಡೋ - ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು]] ಅಥವಾ ಸೈನೊ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯು [[ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆ|ನೇಪಾಳಿ]]. ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ನೇಪಾಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೂರ್ಖಾಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನೇಪಾಳದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೈಥಿಲಿ|ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷೆ]], [[ಭೋಜಪುರಿ ಭಾಷೆ|ಭೋಜ್ಪುರಿ ಭಾಷೆ]] ಮತ್ತು ತಾರು ಭಾಷೆ ಸೇರಿವೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ನೇಪಾಳದ ತೆರಾಯ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="worldatlas.com">{{Cite web |last=Sen Nag |first=Oishimaya |title=What Languages Are Spoken In Nepal? |url=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-nepal.html |access-date=19 February 2023 |website=WorldAtlas}}</ref> [[ಚೀನಿ-ಟಿಬೆಟನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಸೈನೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು]] ತಮಂಗ್, [[ನೇವಾರ್ ಭಾಷೆ|ನೆವಾರಿ]], ಮಗರ್ ಭಾಷೆ, [[ಗುರುಂಗ್ ಭಾಷೆ]], ಕಿರಂತಿ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೆರ್ಪಾ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="worldatlas.com" /> === ಪಾಕಿಸ್ತಾನ === [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭಾಷಾ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೊದಲ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಅನೇಕ ಡಜನ್ಗಟ್ಟಲೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Kukreja|first=Veena|date=March 2020|title=Ethnic Diversity, Political Aspirations and State Response: A Case Study of Pakistan|journal=Indian Journal of Public Administration|language=en|volume=66|issue=1|pages=28–42|doi=10.1177/0019556120906585|issn=0019-5561}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 May 2013 |title=A revealing map of the world's most and least ethnically diverse countries |work=The Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2013/05/16/a-revealing-map-of-the-worlds-most-and-least-ethnically-diverse-countries/ |access-date=29 April 2022}}</ref> ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳು ([[ಇರಾನ್]] ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ) ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳು (ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ) ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.([[ಸಿಂಧೂ ನದಿ]] ಸರಿಸುಮಾರು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ). ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇತರ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ [[ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು|ದ್ರಾವಿಡ]] (ಮಧ್ಯ [[ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್|ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ]] ಮಾತನಾಡುವ [[ಬ್ರಾಹುಯಿ ಭಾಷೆ|ಬ್ರಾಹುಯಿ]]), ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಬಾಲ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರ್ಗಿಯಂತಹ [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಸೈನೋ]]-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು (ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಾಲ್ಟಿಸ್ತಾನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ), ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕಾಮ್ಕಟಾ-ವಾರಿಗಳಂತಹ ನೂರಿಸ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಗಳು (ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಚಿತ್ರಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ), ಬುರುಶಾಸ್ಕಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.(ಗಿಲ್ಗಿಟ್ ವಿಭಾಗ) ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಗಿಜ್ ವಲಸೆ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಖೈಬರ್ ಪಖ್ತುನ್‌ಖ್ವಾ, ಉಜ್ಬೆಕ್ ಮತ್ತು ತುರ್ಕಮೆನ್, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಸಹ ಟರ್ಕಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |title=The last Kirghiz khan in Gilgit {{!}} Footloose |work=The News International |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/575661-the-last-kirghiz-khan-in-gilgit |access-date=29 April 2022 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Government delivered first new Proof of Registration smartcards to Afghan refugees |url=https://www.unhcr.org/pk/12999-government-to-deliver-first-new-por-smartcards-to-afghan-refugees.html |access-date=29 April 2022 |website=UNHCR Pakistan}}</ref> ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕೀಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವು [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]]. ಇದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಯ ಪರ್ಷಿಯನೀಕರಣವೆಂದು ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. [[ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ|ಪಂಜಾಬಿ]], ಸರೈಕಿ, [[ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಧಿ]], [[ಬಲೂಚಿ ಭಾಷೆ|ಬಲೂಚಿ]] ಮತ್ತು ಪಾಶ್ತೋ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳು. ಶೀನಾ, ಬಾಲ್ಟಿ, [[ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆ|ಗುಜರಾತಿ]], [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿ]] ಮುಂತಾದ 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=2 October 2018 |title=Karachi's Gujarati speaking youth strive to revive Jinnah's language |url=https://www.arabnews.pk/node/1381116/pakistan |access-date=29 April 2022 |website=Arab News PK |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=16 January 2012 |title=Five million illegal immigrants residing in Pakistan |language=en |work=The Express Tribune |url=http://tribune.com.pk/story/322325/five-million-illegal-immigrants-residing-in-pakistan |access-date=29 April 2022}}</ref> === ಶ್ರೀಲಂಕಾ === [[ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಹಳ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳು]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ತಮಿಳು ಒಂದು ದಕ್ಷಿಣ-ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಸಿಂಹಳವು ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.(ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ನ [[ಧಿವೇಹಿ ಭಾಷೆ|ಧಿವೇಹಿ]] ಜೊತೆಗೆ) ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯರು ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡರ ಆಗಮನದ ಮೊದಲು ವೇದವನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆಗಳು * ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಭಾಷೆಗಳು * ಭೂತಾನ್ನ ಭಾಷೆಗಳು * [[ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು|ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು]] ** ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾಷೆಗಳು ** ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾಷೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ * [[ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್|ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ನ ಭಾಷೆಗಳು]] * ನೇಪಾಳದ ಭಾಷೆಗಳು * ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಭಾಷೆಗಳು * ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಭಾಷೆಗಳು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * {{Cite web |title=Indian Language Family |url=http://www.ciil.org/languages/map4.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20020615144043/http://www.ciil.org/languages/map4.html |archive-date=15 June 2002 |website=Central Institute of Indian Languages}} * [https://web.archive.org/web/20120206233628/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ದತ್ತಾಂಶ ಕೋಷ್ಟಕ, 2001] * [https://web.archive.org/web/20080324032158/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement4.htm ಭಾಷಣಕಾರರ ಪ್ರಭಾವದ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಭಾಷೆಗಳು-2001] * [https://web.archive.org/web/20081118143215/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement6.htm 1971, 1981, 1991 ಮತ್ತು 2001ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಣಕಾರರ ಪ್ರಭಾವದ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಭಾಷೆಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು] * [http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/data_on_language.html ಭಾಷೆಗಳ ಜನಗಣತಿಯ ದತ್ತಾಂಶ] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == The national uniting medium of Pakistan is [[:en:Urdu|Urdu]], a persianized register of the [[:en:Hindustani language|Hindustani language]]. == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20070101015404/http://www.indojin.com/discoverindia/indianlang.htm ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು] * [https://web.archive.org/web/20050109084200/http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=India ಜನಾಂಗೀಯ ವರದಿ] * [https://web.archive.org/web/20041213203632/http://www.ciil.org/ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ] {{Languages of South Asia}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು]] b0rhhwa4mouk5sg3a0nr0d99bgugdv7 0 160176 1372910 1336758 2026-05-07T01:32:56Z Mahaveer Indra 34672 /* */ ಅಂತರವಿಕಿ ಕೊಂಡಿ 1372910 wikitext text/x-wiki {{Under construction|notready=true}} ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್ ಎನ್ನುವುದು ೨೦೨೫ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ (POK) ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಹಲ್ಗಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮಾಯಕ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ [[೨೦೨೫ರ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿ|ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿ]]ಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title=ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2127370 |access-date=೨೪/೦೫/೨೦೨೫}}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೨೦೨೫ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨ರಂದು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಹಲ್ಗಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ೨೫ ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ನೇಪಾಳಿ ಪ್ರಜೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದಾಳಿಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ದಿ ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಫ್ರಂಟ್ (TRF) ಎಂಬ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿತು. ಈ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಭಾರತವು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ==ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಿವರಗಳು== ===ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ:=== ೨೦೨೫ರ ಮೇ ೭-೮ ರ ರಾತ್ರಿ "ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಗುರಿಗಳು: ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿತು. ಈ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ (JeM) ಮತ್ತು ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾ (LeT) ನಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳು ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಬಹಾವಲ್ಪುರ್ ಮತ್ತು ಮುರಿದ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref>{{cite news |url=https://icct.nl/publication/operation-sindoor-turning-point-india-addressing-terrorism-kashmir}}</ref> ===ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪ:=== ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು "ನಿಖರ, ಅಳೆದು ತೂಗಿದ ಮತ್ತು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳದ ಸ್ವರೂಪದ್ದು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ===ಬಳಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:=== ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ರಫೇಲ್ ವಿಮಾನಗಳು SCALP ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು AASM ಹ್ಯಾಮರ್ ಗ್ಲೈಡ್ ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿವೆ. ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ಕೈಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಲೋಯಿಟರಿಂಗ್ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಕೇವಲ ೨೩ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ ಹೇಳಿದೆ. ===ಪರಿಣಾಮಗಳು:=== ಭಾರತದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದಾಳಿಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಭೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವರದಿಗಳಿದ್ದವು, ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತೊರೆದರು. ===ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ=== ಭಾರತದ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಪ್ರತೀಕಾರದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಅವಂತಿಪುರ, ಶ್ರೀನಗರ, ಜಮ್ಮು, ಪಠಾಣ್‌ಕೋಟ್, ಅಮೃತಸರ, ಲುಧಿಯಾನ, ಬಟಿಂಡಾ ಮತ್ತು ಭುಜ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಟರಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರಿಯಾಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಕೆಲವು ನಾಗರಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಶೆಲ್ ದಾಳಿಯನ್ನೂ ನಡೆಸಿತು ಎಂದು ಭಾರತ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{reflist}} {{Interwikineeded}} 9s642emyhy5cjdo0kb4v8jxsj7x1cpk 1372911 1372910 2026-05-07T01:34:26Z Mahaveer Indra 34672 /* */ 1372911 wikitext text/x-wiki {{Under construction|notready=true}} '''ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ್''' ಎನ್ನುವುದು ೨೦೨೫ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ (POK) ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಹಲ್ಗಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮಾಯಕ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ [[೨೦೨೫ರ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿ|ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿ]]ಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title=ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2127370 |access-date=೨೪/೦೫/೨೦೨೫}}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ೨೦೨೫ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨ರಂದು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಹಲ್ಗಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ೨೫ ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ನೇಪಾಳಿ ಪ್ರಜೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಈ ದಾಳಿಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ದಿ ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಫ್ರಂಟ್ (TRF) ಎಂಬ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿತು. ಈ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಭಾರತವು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ==ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಿವರಗಳು== ===ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ:=== ೨೦೨೫ರ ಮೇ ೭-೮ ರ ರಾತ್ರಿ "ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಗುರಿಗಳು: ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ರಮಿತ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿತು. ಈ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ (JeM) ಮತ್ತು ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾ (LeT) ನಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳು ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಬಹಾವಲ್ಪುರ್ ಮತ್ತು ಮುರಿದ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref>{{cite news |url=https://icct.nl/publication/operation-sindoor-turning-point-india-addressing-terrorism-kashmir}}</ref> ===ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪ:=== ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು "ನಿಖರ, ಅಳೆದು ತೂಗಿದ ಮತ್ತು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳದ ಸ್ವರೂಪದ್ದು" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾರತ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ===ಬಳಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:=== ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ರಫೇಲ್ ವಿಮಾನಗಳು SCALP ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು AASM ಹ್ಯಾಮರ್ ಗ್ಲೈಡ್ ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿವೆ. ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ಕೈಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಲೋಯಿಟರಿಂಗ್ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಕೇವಲ ೨೩ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ ಹೇಳಿದೆ. ===ಪರಿಣಾಮಗಳು:=== ಭಾರತದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ದಾಳಿಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಭೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವರದಿಗಳಿದ್ದವು, ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತೊರೆದರು. ===ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ=== ಭಾರತದ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಪ್ರತೀಕಾರದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಅವಂತಿಪುರ, ಶ್ರೀನಗರ, ಜಮ್ಮು, ಪಠಾಣ್‌ಕೋಟ್, ಅಮೃತಸರ, ಲುಧಿಯಾನ, ಬಟಿಂಡಾ ಮತ್ತು ಭುಜ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಟರಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರಿಯಾಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಕೆಲವು ನಾಗರಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಶೆಲ್ ದಾಳಿಯನ್ನೂ ನಡೆಸಿತು ಎಂದು ಭಾರತ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖ== {{reflist}} {{Interwikineeded}} 8gu3b02xr7u9tgud43iax0jkw7uracb 0 160299 1372883 1344686 2026-05-06T15:39:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372883 wikitext text/x-wiki '''ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್''' ಎನ್ನುವವನು ಒಂದು [[ದೇಶ|ದೇಶದ]] ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿ. [[ರಾಜ್ಯಪಾಲ|ಗವರ್ನರ್]], [[:en:Lieutenant governor|ಲೆಫ್ಟಿನಂಟ್ ಗವರ್ನರ್]] ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವವ. [[:en:Governor-in-chief|ಗವರ್ನರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್]] ಎಂದೂ ಇವನನ್ನು ಕರೆಯುವುದಿದೆ. [[:en:Constitution of the United Kingdom|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂವಿಧಾನ]] ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಅಧಿಕಾರ [[:en:Monarchy of the United Kingdom|ದೊರೆಯಿಂದ (ಅಥವಾ ರಾಣಿಯಿಂದ)]] ಇಲ್ಲವೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೀಯ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಕಾನೂನು|ಕಾನೂನಿನಿಂದ]] ಪ್ರಾಪ್ತವಾದದ್ದು. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟನಿನ]] ಅಧೀನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉನ್ನತಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳು ಕಾಲಾನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಅದರ ಅಧೀನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತದತ್ತ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಂತೆಲ್ಲ ಆ ಹುದ್ದೆಯ ಸ್ವರೂಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಗಳು ಚುನಾಯಿತ ಸದನಗಳುಳ್ಳ ಮಂಡಲಗಳಾದಂತೆ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಹುದ್ದೆಯೂ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದೊಳಗಿನ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ [[ವಸಾಹತು|ವಸಾಹತುಗಳ]] ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‌ಗಳನ್ನು [[:en:Government of the United Kingdom|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ]] ನೇಮಕ ಮಾಡುವಾಗ ಆ ನೇಮಕಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ [[ಸರಕಾರ|ಸರ್ಕಾರಗಳ]] ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವ ಪದ್ಧತಿ 1890ರ ವೇಳೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. 1922ರಲ್ಲಿ [[:en:Irish Free State|ಐರಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ]] ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದಾಗ<ref>Lee (1989), [https://books.google.com/books?id=KiIZ_x8IWQUC&pg=PA94 p. 94]</ref> ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆ ಆಯಿತು. ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡತೊಡಗಿತು: ಇದಕ್ಕೆ ದೊರೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ]] ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿ [[:en:Viceroy|ವೈಸ್‌ರಾಯ್]] ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದಿದ್ದ. 1920ರ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಐರಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಐರಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಅಧಿರಾಜ್ಯದ ([[:en:Dominion|ಡೊಮಿನಿಯನ್]]) ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Lee50">Lee (1989), p. 50</ref> 1926ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯಿತು. ಆ ಬಾರಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು [[ಕೆನಡಾ]]. ಅಧಿರಾಜ್ಯವೊಂದರ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊರೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇರತಕ್ಕದ್ದೆಂದು, ಆತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಭಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿರಾಜ್ಯ ಕೇಳಿಕೊಂಡ ವಿನಾ ಅವನು ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು. 1930ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[:en:1930 Imperial Conference|ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ]] ಕೈಗೊಂಡ ತೀರ್ಮಾನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಪರವಾದ್ದು. ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲನನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವೆಂಬುದಾಗಿ ಆ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು.<ref name="The Balfour Formula">{{cite journal|last=Marshall|first=Sir Peter|date=September 2001|title=The Balfour Formula and the Evolution of the Commonwealth|journal=[[The Round Table Journal|The Round Table]]|volume=90|issue=361|pages=541–53|doi=10.1080/00358530120082823|s2cid=143421201}}</ref> ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಕೆಲವು ಅಧಿರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ [[ಪೌರತ್ವ|ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೇ]] ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡವು. ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ನೇಮಕದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಧಿರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜತ್ವಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಬ್ರಿಟನಿನ ದೊರೆ ತನ್ನ ಸಚಿವಮಂಡಲಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುವಂತೆ, ಅಧಿರಾಜ್ಯದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ನೇಮಕವೂ ಅದರ ಸಚಿವರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೇ ಆಗತಕ್ಕದ್ದು. ನೇಮಕದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮೊದಲು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯೊಡನೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿ, ಅನಂತರ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವರು. ದೊರೆ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪತಕ್ಕದ್ದು. ಹೀಗೆ ಇದು ಅಧಿರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ದೊರೆಗೂ ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ವ್ಯವಹಾರ-ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಯಿತು. ನೇಮಕ ಹೊಂದಿದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮಾರ್ಗ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದು ಐರ್ಲೆಂಡ್. 1932ರಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ತನಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಿಲ್ಲದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನನ್ನು ದೊರೆಯಿಂದ ತೆಗೆಸಿ ಹಾಕುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಐರಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಅನುಸರಿಸಿತು. ಅಧಿರಾಜ್ಯದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಸಂವೈಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೊರೆಯಂತೆಯೇ ಆದರೂ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ತತ್‌ಕಾಲದ ಸರ್ಕಾರದ ಇಚ್ಛಾನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರಬಲ್ಲ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ == [[ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ]] ಹುದ್ದೆ ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ರೀತಿಯೇ ಬೇರೆ. 1773ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ [[1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಶಾಸನ|ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯಿದೆಯ]] ಪ್ರಕಾರ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಹುದ್ದೆ ರಚಿತವಾಯಿತು. [[:en:Warren Hastings|ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್]] ಮೊದಲನೆಯ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದ. 1834ರ ವರೆಗೂ ಈ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳದ]] [[:en:Bengal Presidency|ಫ಼ೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಮ್‌ನ]] ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[:en:Government of India Act 1833|1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯಿದೆಯ]] ಪ್ರಕಾರ ಇವನನ್ನು ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="Keith">[[iarchive:speechesdocument01keituoft/page/268/mode/2up|''Government of India Act 1833'']], Keith, Arthur Berriedale, ''Speeches & Documents on Indian Policy, 1750–1921'', see section 41 of the Act</ref> ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ [[ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯಂಥ]] ಸಂಸ್ಥೆ ದೂರದೇಶವೊಂದರ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು ಯುಕ್ತವೇ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದು, ಆ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಸೇರಿರಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿ, ಅದರಂತೆ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಣಯವಾಗಿ, ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲನನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವನ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲನೆಯ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆದ ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಬಹಳ ಕಿರುಕುಳಗಳನ್ನನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಹೊಸ ಕಾಯಿದೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಖಚಿತವಾದ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ; ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿನ ಅಧಿಕಾರ ಇರತಕ್ಕದ್ದೆಂದು ನಿಗದಿ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಸಲಹಾ ಮಂಡಲಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಅಧಿಕಾರ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ; [[ಚೆನ್ನೈ|ಮದರಾಸ್]], [[ಮುಂಬಯಿ]] ಗವರ್ನರುಗಳ ಮೇಲೆ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‌ಗೆ ಇದ್ದ ಅಧಿಕಾರ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ-ಎಂದು ಒಬ್ಬ ಚರಿತ್ರಕಾರ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಸಮರ್ಥ, ನಿಷ್ಠಾವಂತ. ಆದರೂ ಅವನಿಗೆ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಸಲಹಾ ಮಂಡಲಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೂ ವಿರೋಧ ಹುಟ್ಟಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವುದು ಅವನಿಗೆ ಬಹು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು; ಪ್ರಾಂತೀಯ ಗವರ್ನರುಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1784ರಲ್ಲಿ [[:en:William Pitt the Younger|ವಿಲಿಯಂ ಪಿಟ್ಟನ]] ಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ ಹೊಸ ಇಂಡಿಯ ಕಾಯಿದೆ ([[:en:Pitt's India Act|ಪಿಟ್‌ನ ಇಂಡಿಯ ಕಾಯಿದೆ]]) ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಆರು ಸದಸ್ಯರಿದ್ದ ನಿಯೋಜಿತ ಮಂಡಲಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಲಿಯ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕಾರ ಇನ್ನೂ ಕುಗ್ಗಿತು. ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಅಧಿಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಯಿತು, ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿತು. 1793-1812, 1833 ಮತ್ತು 1853ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿದೆ ಪರಿಷ್ಕೃತವಾಯಿತು. 1858ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗವಾಯಿತು. ಆಗಿನಿಂದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲನನ್ನು ವೈಸ್‌ರಾಯ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ವೈಸ್‌ರಾಯ್.<ref>{{Cite web |title=Queen Victoria's Proclamation |url=https://en.wikisource.org/wiki/Queen_Victoria%27s_Proclamation}}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತ ಇರುವವರೆಗೂ ಯಾವ ಭಾರತೀಯನೂ ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ಅಧಿಕಾರಗಳಿಗೂ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೂ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ 1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ನಿಬಂಧಿತವಾಗಿದ್ದುವು. 1784ರ ಪಿಟ್ಟನ ಇಂಡಿಯ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು 1786ರ ಅನುಬಂಧಿ ಕಾಯಿದೆಗಳಲ್ಲೂ ಇವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಮಂಡಲಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಆ ದೇಶದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿದಾಗ ಆತ ಅದರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿ ತನಗೆ ಸರಿಯೆನಿಸಿದಂತೆ ನಡೆಯಬಹುದು. ಎಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ದೂರದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಟೇಟ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಇವನು ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತಿದ್ದ. [[ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೪೭|1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯಿದೆ]] ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ನೇಮಕವೂ ಅಧಿರಾಜ್ಯಗಳ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ರ ನೇಮಕದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಆಗಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ರಾಣಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ಸಚಿವರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‍ನ ನೇಮಕವಾಗುವವರೆಗೂ ಸಚಿವರು ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] ಮತ್ತು [[:en:All-India Muslim League|ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್‌ಗಳ]] ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‌ಗಳ ನೇಮಕದ ಬಗ್ಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ರಾಣಿಗೆ ಸಲಹೆ ಒಪ್ಪಿಸಿತು. ವೈಸ್‌ರಾಯ್ ಹುದ್ದೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗುವವರೆಗೂ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದವರನ್ನೂ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಗಳನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ... 1773-1786 [[ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‍ವಾಲಿಸ್|ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್]] ... 1786-1793 [[:en:John Shore, 1st Baron Teignmouth|ಸರ್ ಜಾನ್ ಷೋರ್]] ... 1793-1798 [[:en:Richard Wellesley, 1st Marquess Wellesley|ಲಾರ್ಡ್ ವೆಲೆಸ್ಲಿ]] ... 1798-1805 ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್ (ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ) ... 1805 ಜುಲೈ- 1805 ಅಕ್ಟೋಬರ್ [[:en:Gilbert Elliot-Murray-Kynynmound, 1st Earl of Minto|ಲಾರ್ಡ್ ಮಿಂಟೊ]] ... 1807-1813 [[:en:Francis Rawdon-Hastings, 1st Marquess of Hastings|ಲಾರ್ಡ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್]] ... 1813-1823 [[:en:William Amherst, 1st Earl Amherst|ಲಾರ್ಡ್ ಆಮ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್]] ... 1823-1828 [[:en:Lord William Bentinck|ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್]] ... 1828-1833 [[:en:George Eden, 1st Earl of Auckland|ಲಾರ್ಡ್ ಆಕ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್]] ... 1836-1842 [[:en:Edward Law, 1st Earl of Ellenborough|ಲಾರ್ಡ್ ಎಲೆನ್‌ಬರೊ]] ... 1842-1844{{sfn|Chisholm|1911|p=289}} [[:en:Henry Hardinge, 1st Viscount Hardinge|ಲಾರ್ಡ್ ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ I]] ... 1844-1848 [[ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ಹೌಸಿ|ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿ]] ... 1848-1856 [[:en:Charles Canning, 1st Earl Canning|ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್]] ... 1856-1862 [[:en:James Bruce, 8th Earl of Elgin|ಲಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಗಿನ್ I]] ... 1862-1863<ref>Monet, Jacques (2015)." [http://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/james-bruce-8th-earl-of-elgin James Bruce, 8th Earl of Elgin]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}". ''The Canadian Encyclopedia''. Retrieved 14 August 2016.</ref> [[:en:John Lawrence, 1st Baron Lawrence|ಲಾರ್ಡ್ ಲಾರೆನ್ಸ್]] ... 1864-1869 [[:en:Richard Bourke, 6th Earl of Mayo|ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯೊ]] ... 1869-1872<ref name="Hunter2006">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=k0fpM7nccoEC|title=The Life of the Earl of Mayo&nbsp;– Fourth Viceroy of India|last=Hunter|first=W. W.|publisher=Read Books|year=1876|isbn=978-1-84664-774-1|location=|author-link=W. W. Hunter|access-date=1 February 2006}}</ref> [[:en:Thomas Baring, 1st Earl of Northbrook|ಲಾರ್ಡ್ ನಾರ್ತ್‌ಬ್ರೂಕ್]] ... 1872-1876 [[:en:Robert Bulwer-Lytton, 1st Earl of Lytton|ಲಾರ್ಡ್ ಲಿಟನ್ I]] ... 1876-1880 [[:en:George Robinson, 1st Marquess of Ripon|ಲಾರ್ಡ್ ರಿಪನ್]] ... 1880-1884 [[ಲಾರ್ಡ್ ಡಫರಿನ್]] ... 1884-1888 [[:en:Henry Petty-Fitzmaurice, 5th Marquess of Lansdowne|ಲಾರ್ಡ್ ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೌನ್]] ... 1888-1894 [[:en:Victor Bruce, 9th Earl of Elgin|ಲಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಗಿನ್ I]] ... 1894-1899 [[ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜನ್|ಲಾರ್ಡ್ ಕರ್ಜ಼ನ್]] ... 1899-1904 [[:en:Gilbert Elliot-Murray-Kynynmound, 4th Earl of Minto|ಲಾರ್ಡ್ ಮಿಂಟೊ II]] ... 1905-1910 [[:en:Charles Hardinge, 1st Baron Hardinge of Penshurst|ಲಾರ್ಡ್ ಹಾರ್ಡಿಂಜ್ II]] ... 1910-1916 [[:en:Frederic Thesiger, 1st Viscount Chelmsford|ಲಾರ್ಡ್ ಚೆಮ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್]] ... 1916-1921 [[:en:Rufus Isaacs, 1st Marquess of Reading|ಲಾರ್ಡ್ ರೀಡಿಂಗ್]] ... 1921-1925 [[:en:Edward Wood, 1st Earl of Halifax|ಲಾರ್ಡ್ ಅರ್ವಿನ್]] ... 1925-1931 [[:en:Freeman Freeman-Thomas, 1st Marquess of Willingdon|ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಂಗ್ಡನ್]] ... 1931-1935 [[:en:Victor Hope, 2nd Marquess of Linlithgow|ಲಾರ್ಡ್ ಲಿನ್ಲಿತ್‌ಗೊ]] ... 1936-1943 [[:en:Archibald Wavell, 1st Earl Wavell|ಲಾರ್ಡ್ ವೇವೆಲ್]] ... 1943-1947 [[ಲೂಯಿಸ್‌ ಮೌಂಟ್‌‌ಬ್ಯಾಟನ್‌‌, ಬರ್ಮಾದ 1ನೆಯ ಅರ್ಲ್‌‌ ಮೌಂಟ್‌ಬ್ಯಾಟನ್‌‌|ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್‍ಬ್ಯಾಟನ್]] ... 1947-1948 [[ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಚಾರಿ|ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ]] ... 1948-1950 == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * Lee, J. J. ''Ireland, 1912-1985: politics and society'' (Cambridge University Press, 1989) [[iarchive:ireland19121985p0000leej|online]]. {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ಬಿರುದುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 662is4o9n4n6ly1u6jd5ns1c4hlltlt 0 172916 1372927 1349612 2026-05-07T09:43:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372927 wikitext text/x-wiki {{Infobox chess player | name = ತಾನಿಯ ಸಚ್ದೇವ್ | image = SachdevTania23a.jpg | caption = ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ತಾನಿಯರ ಚಿತ್ರ | country = [[India]] | birth_date = {{Birth date and age|1986|8|20|df=y}} | birth_place = [[Delhi]], India | death_date = | death_place = | title = {{Ubl | [[International Master]] (2008) | [[Woman Grandmaster]] (2005) }} | rating = | peakrating = 2443 (September 2013) | module = {{Infobox YouTube personality | subbox = yes | name = | channel_direct_url = TaniaSachdevChess | channel_display_name = Tania Sachdev | years_active = 2020–present | subscribers = 96 thousand | views = 57 lakh (5.7 million) | stats_update = 3 December 2024 }}}} '''ತಾನಿಯಾ ಸಚ್ದೇವ್''' (ಜನನ 20 ಆಗಸ್ಟ್ 1986)<ref name="redbull3">{{Cite web |title=Tania Sachdev |url=https://www.redbull.com/in-en/athlete/tania-sachdev |access-date=30 January 2018 |website=[[Red Bull]] |language=en}}</ref> ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ [[ಚದುರಂಗ (ಆಟ)|ಚೆಸ್]] ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಫಿಡೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ (ಐಎಂಎಂ) ಮತ್ತು ವುಮನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ಮಾಸ್ಟರ್ (ಡಬ್ಲ್ಯುಜಿಎಂ) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು/ಶೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2006 ಮತ್ತು 2007 <ref name="chess.com2">{{Cite web |title=Tania Sachdev &#124; Chess Celebrities |url=https://www.chess.com/players/tania-sachdev |website=Chess.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=8 March 2021 |title=The evolution of women's chess in India |url=https://www.chessbase.in/news/Evolution-of-womens-chess-in-India |website=ChessBase India}}</ref> ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. 2007<ref name="chess.com2"/><ref>{{Cite web |title=Tania sachdev wins Asian chess title |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/sport/others/tania-sachdev-wins-asian-chess-title/articleshow/15740961.cms |website=Mumbai Mirror}}</ref> ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿ ಏಷ್ಯನ್ ಮಹಿಳಾ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೬,<ref>{{Cite web |date=9 August 2016 |title=Tania wins maiden Commonwealth gold, sets eyes on 2016 Chess Olympiad |url=https://www.hindustantimes.com/other-sports/tania-wins-maiden-commonwealth-gold-sets-eyes-on-2016-chess-olympiad/story-ymmYyb7z6TpfciMVV1SjNK.html |website=Hindustan Times}}</ref>,೨೦೧೮<ref>{{Cite web |last=Kulkarni |first=Rakesh |title=P. Karthikeyan, Tania Sachdev Win Commonwealth Titles |url=https://www.chess.com/news/view/p-karthikeyan-and-tania-sachdev-win-commonwealth-titles-6506 |website=Chess.com}}</ref> ಮತ್ತು ೨೦೧೯<ref>{{Cite news |last=Rao |first=Rakesh |date=7 July 2019 |title=Commonwealth chess championship: Fantastic fifth for Abhijeet Gupta |url=https://www.thehindu.com/sport/other-sports/commonwealth-chess-championship-fantastic-fifth-for-abhijeet-gupta/article28313734.ece |newspaper=The Hindu |via=www.thehindu.com}}</ref> ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಮಹಿಳಾ ಚೆಸ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆ ಚೆಸ್ ನಿರೂಪಕಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು == [[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದ ಸಚ್ದೇವ್ ಅವರಿಗೆ 6ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ಅಂಜು ಈ ಆಟವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.<ref name="redbull3"/>. ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರು ಆಕೆಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಎಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆ. ಸಿ. ಜೋಶಿ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಳು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಅವರು 12 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಭಾರತೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದರು<ref name="chessdom1">{{cite web |date=6 November 2013 |title=Tania Sachdev joins the Chessdom commentators team |url=http://www.chessdom.com/tania-sachdev-joins-the-chessdom-commentators-team/ |access-date=20 November 2013 |website=Chessdom}}</ref>. 2000 ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಏಷ್ಯನ್ U14 ಬಾಲಕಿಯರ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮತ್ತು 1998 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಯುವ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಬಾಲಕಿಯರ U12 ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕದ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . 2002ರಲ್ಲಿ ಮರವಿಲಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಜೂನಿಯರ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=Deepan and Tania Champs, India sweeps all the titles |url=http://asianjuniors02.tripod.com/main/id3.html |access-date=7 November 2015 |website=25th Asian Juniors 2002, Sri Lanka |language=en |via=[[Tripod (web hosting)|Tripod]] |location=Colombo |archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225062400/http://asianjuniors02.tripod.com/main/id3.html |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Tania_Sachdev.jpg|thumb|ತಾನಿಯಾ ಸಚ್ದೇವ್, 2008]] == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == 2005ರಲ್ಲಿ ಸಚ್ದೇವ್ ಮಹಿಳಾ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಎಂಟನೇ ಭಾರತೀಯ ಆಟಗಾರರಾದರು. ಅವರು 2006 ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ [[ತೆಹ್ರಾನ್|ಟೆಹ್ರಾನ್ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಒಂಬತ್ತು ಸುತ್ತುಗಳ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 61⁄2 ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯನ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು <ref>{{Cite web |title=12th Asian Women Indevidual [sic] Chess Championship |url=http://chess-results.com/tnr7855.aspx?lan=1&art=1&flag=30&wi=821 |access-date=14 June 2021 |website=Chess-Results.com |language=en}}</ref>. ಆಕೆಗೆ 2009ರಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ನೀಡಲಾಯಿತು. 2016ರಲ್ಲಿ, ಸಚ್ದೇವ್ ಅವರು ರೇಕ್ಜಾವಿಕ್ ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಹಿಳಾ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು <ref>{{Cite web |last=Ramirez |first=Alejandro |author-link=Alejandro Ramírez (chess player) |date=20 March 2016 |title=Indian success in Iceland |url=https://en.chessbase.com/post/indian-success-in-iceland |publisher=[[ChessBase]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 March 2016 |title=Abhijeet wins Reykjavik Open; Tania makes Grandmaster norm |url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/Abhijeet-wins-Reykjavik-Open-Tania-makes-Grandmaster-norm/articleshow/51441690.cms |access-date=2016-08-31 |newspaper=[[The Times of India]] |language=en}}</ref> . ಕಲುತಾರಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |last=Jayaratnam |first=Narayanaswamy |date=19 August 2016 |title=Gupta and Sachdev overall champions of Commonwealth Open Chess |url=http://www.dailynews.lk/?q=2016/08/19/sports/90797 |access-date=31 August 2016 |work=[[Daily News (Sri Lanka)|Daily News]] |language=en}}</ref> ಅವರು 2008 ರಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಚೆಸ್ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ಸ್ ನ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು 2009 ಮತ್ತು 2011 ರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವ ತಂಡ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.2003 ರಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯನ್ ತಂಡ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸಿಪ್, 2006 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು 2009 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ.  ಸಚ್ದೇವ್ ಅವರು [[ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್|ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ 2012ರ ಮಹಿಳಾ ಚೆಸ್ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಬೋರ್ಡ್ 3ರ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇವರು ನಾಲ್ಕು ತಂಡದ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕಗಳನ್ನು (2008,2009,2012, ಮತ್ತು 2014ರಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪದಕಗಳನ್ನು (ಮೂರು ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಂಚಿನ ಪದಕ) ಮಹಿಳಾ ಏಷ್ಯನ್ ತಂಡ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ .<ref>{{Cite web |title=OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Sachdev Tania |url=http://www.olimpbase.org/playersw/bltbfbze.html |access-date=14 June 2021 |website=OlimpBase |language=en}}</ref> 2015ರಲ್ಲಿ ಸಚ್ದೇವ್ ಏಷ್ಯನ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಮಹಿಳಾ ರಾಪಿಡ್ ಚೆಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=Aug 12, 2015 |title=Tania Sachdev wins silver in rapid chess &#124; Chess News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/chess/tania-sachdev-wins-silver-in-rapid-chess/articleshow/48456709.cms |access-date=2021-07-03 |website=The Times of India |language=en |agency=PTI}}</ref> ಸಚ್ದೇವ್ ಅವರು ಚೆಸ್ ಬೇಸ್ ಫ್ರಿಟ್ಜ್ಟ್ರೈನರ್ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿ ಡಿವಿಡಿ ಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 2013ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಮ್ಯಾಗ್ನಸ್ ಕಾರ್ಲ್ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಆನಂದ್]] ನಡುವಿನ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ಪಂದ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ವೀಕ್ಷಣಾ ವಿವರಣೆಗಾರ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು <ref>{{cite web |last=Shah |first=Sagar |date=4 July 2014 |title=Improve Your Chess With Tania Sachdev |url=https://en.chessbase.com/post/improve-your-chess-with-tania-sachdev |access-date=5 September 2016 |website=Chess News |publisher=[[ChessBase]] |language=en}}</ref>. ಜುಲೈ 2019 ರಲ್ಲಿ, ಸಚ್ದೇವ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಮಹಿಳಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="chessbase.in">{{Cite web |date=8 July 2019 |title=Abhijeet Gupta wins the Commonwealth title for a record fifth time! |url=https://www.chessbase.in/news/Abhijeet-Gupta-wins-Commonwealth-Championships-2019 |access-date=2021-10-13 |website=ChessBase India}}</ref><ref name="chessbase.in"/> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಹಂಗೇರಿಯ [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 45 ನೇ ಚೆಸ್ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಆ ವರ್ಷ ದೇಶವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಯಾಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು..<ref>{{cite web |title=68 years in the making: Olympiad golds mark milestones in Indian chess history |url=https://www.espn.com/chess/story/_/id/41379777/milestones-indian-chess-history-2024-olympiad-gold-gukesh-viswanathan-anand-manuel-aaron-subbaraman-vijayalakshmi |accessdate=3 October 2024 |publisher=ESPN}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-09-22 |title=Chess Olympiad: Double delight for India as they clinch gold medals in Open and Women’s events; Gukesh, Arjun and Divya star once more |url=https://indianexpress.com/article/sports/chess/chess-olympiad-double-delight-for-india-as-they-clinch-gold-medals-in-open-and-womens-events-gukesh-arjun-and-divya-star-once-more-9582621/ |access-date=2024-10-03 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref name="final-women">{{cite web |title=45th Olympiad Chennai 2024 Women – Final Ranking after 11 Rounds |url=https://chess-results.com/tnr967172.aspx?lan=1&art=0&rd=11&flag=30 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922225259/https://chess-results.com/tnr967172.aspx?lan=1&art=0&rd=11&flag=30 |archive-date=22 September 2024 |access-date=22 September 2024 |publisher=Chess-results.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2025ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಿಬಿಸಿ ಚೇಂಜ್ಮೇಕರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ 2024 ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |date=2025-02-20 |title=Tania Sachdev receives BBC Changemaker of the Year 2024 award - ChessBase India |url=https://www.chessbase.in/news/Tania-Sachdev-receives-BBC-Changemaker-of-the-Year-2024-award |access-date=2025-02-22 |website=www.chessbase.in}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಸಚ್ದೇವ್ ದೆಹಲಿಯ ವಸಂತ್ ವಿಹಾರದ ಮಾಡರ್ನ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.  {{Fact|date=June 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2021)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> ಆಕೆಯನ್ನು ರೆಡ್ ಬುಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದೆ. ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ವಿರಾಜ್ ಕಟಾರಿಯಾರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="redbull3"/><ref>{{Cite web |last=Bhalla |first=Ankita |date=4 November 2014 |title=Chess champ Tania Sachdev ties knot with Viraj Kataria in Delhi |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/delhi/Chess-champ-Tania-Sachdev-ties-knot-with-Viraj-Kataria-in-Delhi/articleshow/45023792.cms |website=[[The Times of India]] |language=en}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * {{FIDE}} {{S-start}} {{S-ach}} {{Succession box|title=[[Asian Chess Championship#Women's winners|Women's Asian Chess Champion]]|years=2007|before=[[Wang Yu (chess player)|Wang Yu]]|after=[[Zhang Xiaowen (chess player)|Zhang Xiaowen]]}} {{S-end}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು]] 6duw6i44t3xecmiuk5j7a39gmhbwa1b 2 174462 1372938 1314349 2026-05-07T11:04:21Z ~2026-27605-63 99304 ಬರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಹಿತು 1372938 wikitext text/x-wiki '''Vinay vp''' '''ವಿನಯ್ ವಿಪಿ''' [[File:Vinay Vp.jpg|thumb|Basava vinay]] Vinay vp Indian Writer. poet Basava vinay vp '''Full Name''' : Vinay prasad (born on 11 September 1999) is an Indian writer. writes in the Kannada and English languages. '''Education''' : Diploma(CSE) Nanjangud '''Wife :''' Rakshitha '''(''' ಮೇ 3 2026 ರಂದು ರಕ್ಷಿತಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹವಾದರು ) '''Father Name''' : P Chinnapadappa '''Mother Name''' : Shashikala. '''Nationality''' India '''State''' Karnataka '''Lives''' in Mysore From Chamarajanagara Harave Village '''One of his writings:''' ಮೌಢ್ಯ ತೊರೆದು, ಜ್ಞಾನವಂತನಾಗು. ಜಾತಿ ತೊರೆದು, ನೀತಿವಂತನಾಗು. ಅಹಂಕಾರ ತೊರೆದು,ಗುಣವಂತನಾಗು. ಆಗಲೇ ನೀನು ಉತ್ತಮ-ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯ. '''ಉಲ್ಲೇಖಗಳು''' 1 ಶರಣರ ಮಹಾತ್ಮರ-ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ತತ್ವಗಳನ್ನ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವವನೆ ನಿಜವಾದ ದೇಶಪ್ರೇಮಿ.... 2 ಮೂರು ನೂರು ಗುಡಿಸುತ್ತರೇನು ಫಲವಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿ-ಲೋಹದ ಗೊಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ನಿನಗೆ ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯೇ ದೇವರು, ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಫಲವೆ ದೇವರು. 3 ಕನ್ನಡವ ಓದು ನೀ ಮನುಜ ಕನ್ನಡವನೆ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊ ಮನುಜ ಕರುಡುನಾಡಲೆ ಕನ್ನಡವೇ ತುಂಬಿರಲಿ... ಚಂದನ ವನದ ಕರುನಾಡಲಿ ಮಿಂಚುತ್ತಿರುವುದು ಕನ್ನಡ ಕನ್ನಡವ ಓದು ನೀ ಮನುಜ ಕನ್ನಡವೇ ನಿತ್ಯ ನೀ ಓದು ಮನುಜ ಹಾರುತಿರಲಿ ಕರುನಾಡ ಕನ್ನಡದ ಬಾವುಟ ಧರ್ಮ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಸು ಕನ್ನಡವ ನೀ ಮನುಜ ಸರ್ವ ಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರೀತಿಸು ನೀ ಮನುಜ ಕನ್ನಡವ ಓದು ನೀ ಮನುಜ ಕನ್ನಡವನೆ ನೀ ಮೈದುಂಬಿಸಿಕೋ ಮನುಜ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವೆ ತುಂಬಿರಲಿ ಮನುಜ ಪೂಜೆಯ ಮಾಡಿ ಎನನು ಸಾಧಿಸಲು ಆಗದು ನೀ ಮನುಜ.. 4 ಜನರು ಜಾತಿ ಧರ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವಷ್ಟು ಸತ್ಯ, ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ನಾವು ಸತ್ಯ, ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಬೇಕು. ಸತ್ಯವೇ ಧರ್ಮ ನ್ಯಾಯವೇ ದೇವರು.. 5 ನಾವು ಯಾವಗಲೂ ಸತ್ಯ, ನ್ಯಾಯದ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಜೊತೆ ಅಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 6 ನೀನು ಕೆಟ್ಟವನಾಗಿದ್ದರೆ, ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.... 7 ನುಡಿ ಕನ್ನಡ, ನಡೆ ಕನ್ನಡ, ತಂಪು ಕನ್ನಡ, ಇಂಪು ಕನ್ನಡ, ಉಸಿರು ಕನ್ನಡ, ಹಸಿರು ಕನ್ನಡ, ಕನ್ನಡ.. ಕನ್ನಡ.. ಎಷ್ಟು ಚಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗೂ ಮಿಗಿಲು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ... 8 ಬುದ್ಧ,ಬಸವ,ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಇಂತಹ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ದೇಶ, ಆದರೂ ಮೌಡ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗಿಂತ, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳೆ ಹೆಚ್ಚು..... 9 ಇಂದು ನಿನ್ನ ನೋಡಿ ನಗುವರೆಲ್ಲರೂ, ನಾಳೆ ನಿನ್ನ ಗೆಲುವನ್ನು ನೋಡಿ ಮೌನವಾಗುತ್ತಾರೆ, ವಿರೊಧಿಗಳ ನಗುವೆ ನಿನ್ನ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ.... 10 ಜಾತಿ - ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಲಾರ.... 11 ಮೂರ್ಖರಿಗೆ,ಅಹಂಕಾರರಿಗೆ,ಮೋಸಗಾರರಿಗೆ ಕಳ್ಳರಿಗೆ,ಮಾನಸಿಕ ಬಯೋತ್ಪದಕರಿಗೆ, ಏನನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಡಿ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸತ್ಯವನ್ನು ಎಂದೂ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. 12 ವೇದ, ಶಾಸ್ತ್ರ, ಪುರಾಣ, ಕಟ್ಟು ಕತೆಗಳಿಗಿಂತ. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ಇವೆರಡು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅತ್ಯ ಅಮೂಲ್ಯವಾದವು.. 13 ನನ್ನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವ ಕಟ್ಟು ಕತೆಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ,ನೈಜ ಇತಿಹಾಸ ಅಥವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ, ದುರದೃಷ್ಟಕರವೆಂದರೆ ಸುಳ್ಳಿನ ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ದೇಶ... 14 ಕರೆಯದೆ ಬಂದಳೊ, ಮರೆಯದೆ ನೆನಪಾಗುವಳೊ, ನೆನಪಿನ ನನ್ನೊಳಗ, ನಿನ್ನ ನಗುವೊಂದೆ ಕೊನೆದಾಗಿತೂ..... 15 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನವನ್ನ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಅದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯಲು ಅಸಾಧ್ಯ.... 16 ಒಬ್ಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎರಡನೇ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. 17 ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಸುಗಂಧ ಕನ್ನಡವೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕನ್ನಡವೇ ವಿಶ್ವ ಜಗದಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಪ್ರಕಾಶದ ಬೆಳಕು. ನಿನ್ನಿಂದೇ ಹುಟ್ಟಿತು ಹೃದಯದ ಭಾಷೆ, ನಿನ್ನ ನುಡಿಗಳಲಿ ಜಗದ ಮಧುರ ರಾಗವೇ! ಅಕ್ಷರದ ಗರ್ಭದಿ ಕಂಗೊಳ್ಳುವ ನುಡಿ, ಕಾಲದ ಬಿರುಸನು ತಡೆಯುವ ತಳಿ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತೋಟದ ಅರಮನೆ ನೀನು ಅಭಿಮಾನಿ ಹೃದಯದ ಮಧುರ ಲಹರಿ ನೀನು. ಬಸವ, ಪಂಪ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸರ ನುಡಿ, ಅವರ ತತ್ವಕೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದೆ ಈ ಉಜ್ವಲ ತಳಿ. ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿ ಶಬ್ದದಲಿ ಜೀವದ ಸುಗಂಧ, ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳೇ ನಾಡಿನ ಗಂಧ. ಒಲವುಗೊಂಡ ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಇತಿಹಾಸ, ಕನ್ನಡವೇ ಜೀವದ ಪ್ರೇರಣಾ ಶಕ್ತಿ ನಿನ್ನ ಉಳಿಸಲು ಕೈಜೋಡಿಸೋಣ ನಾವು, ಎಂದೂ ಮಡಚಲು ಬಿಡದೇ ಬೆಳಗಿಸೋಣ ನಿನ್ನ. ಕನ್ನಡವೇ ಜೀವ, ಕನ್ನಡವೇ ಧ್ವನಿ. ನಿನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಬದುಕು ಮಾಡೋಣ ಸಮರ್ಪಣೆ. ನಿನ್ನ ಕರುಣೆಯಲಿ ಜೀವದ ಹೊಳೆ, ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಉಳಿಸೋಣ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಅಲೆ! 18 ಕಲ್ಪನೆಯ ದಾರಿಯಲಿ. ಮಿನು ಮಿನುಗು ತಾರೆ.. ನೀ ಕಲ್ಪನೆಯ ದಾರಿಯಲಿ.. ನಾ ಹೃದಯ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿ ನೀಡುವೆ.. ನಾ ಬಾರೆ ಎದೆಗೆ ಇಳಿದು ಬಿಡು ಬಾರವಾಗದು ನನ್ನ ಮನ..! ನಿನ್ನ ಮನದಾಸೆಯ ಹೇಳು ಬಿಡು.. ಕಾತುರದಲಿ ಕಾಯುತಿರುವೆ..! ಕಣ್ಣ ಹಂಚ ಪ್ರೇಮದಲಿ ಹೃದಯ ತುಂಬಿ.. ನೀಡುವೆ ನಾ.. ಪ್ರೀತಿಯ. ಮನದ ಕದವ ತಗೆದು ಆಸೆಗಳ ಸಾಲಿನಲಿ ಇರಿಸು.. ನೀ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಮಿತಿ ಮೀರಿ.. ಆಸೆಗಳ ಬುತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿರುವೆನು.. ನಾ ಅರೆ ಕ್ಷಣ ನೊಂದರು ನೀ.. ನಾ ತಾಳಲಾಗದು ನನ್ನಿ ಈ ಮನ. ನನ್ನೆದೆಯ ಅರಸಿ ಬಂದೆ ನೀ ಅ ಕಲ್ಪನೆಯ ಗುಂಗಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯನಾಗಿರುವೆ ನಾ ನನ್ನ ಎದೆಯ ಗೂಡಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಡುವೆ ಎದೆಗೂ ಮಿಗಿಲಿಗೂ ಪ್ರೇಮಿಸುವೆ ನಾ.. ಅ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಮೀತಿ ಮಿರುತಿದೆ ಅನುರಾಗ ಮುಂಜಾನೆ ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಎನ್ನದೆ ಕಾಯುತಿದೆ ನನ್ನಿ ಈ ಮನ. 19 "ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಣಯಗೀತೆ" ಮಳೆ ಚಿಮುಚಿ, ಮಣ್ಣು ಮುದ್ದಿಸುವೆ, ಗಾಳಿ ಗುಂಗುಟ್ಟು, ಹಾಡಿದ ರಾಗ. ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣದ ಚಿತ್ತಾರ ಹೊದಿಕೊಂಡ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೋಡ ಮಡಿಲು ತುಂಬಿಸಿದೆ! ಹಸಿರು ಪರ್ವತಗಳ ಗುಡ್ಡೆಗೂ ಚುಕ್ಕೆ, ಅಲೆಗಳ ಗಾಜಿನ ಶಬ್ದದ ರಂಜನೆ. ಚಂದನ ಮರದ ಸುಗಂಧ ಕತ್ತಲಿಯಲಿ, ನಗುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಬೆಳಕು ಹೊಳೆಯಲಿ. ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ತಾಳದಲಿ ಹಾಡು, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಮಣ್ಣುಗಿಂತ ನಯವಾದ ನಾಟು. ಚೆಂಡಿನ ಮೇಘದ ಗುಂಗು ಗುಂಪು, ಅವಳ ನಿಲುವಳಿಯ ಕಾಲವ ಹಾರಿದ ಕನಸು. ಪಶುಪಕ್ಷಿಗಳ ಹಾರಾಟ, ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವು, ನಗುವಂತಿವೆ ಮಹತ್ತರ. ಕತ್ತಲಾದ ಮೌನ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹೃದಯದಿಂದ, ನಗುಹೀನ ಕಲ್ಪನೆ, ಉದಯವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು '''ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' 1 2025 ಮಾರ್ಚ ರಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಫಿಲಂ ಚೇಂಬರ್ ವತಿಯಿಂದ 'ಡಾ. ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್' ಅವರ ಪ್ರೇರಣೆಯೊಂದಿಗೆ "ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ವಿನಯ್ ವಿಪಿಗೆ ಲಭಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. 2 ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ, "ಸಾಹಿತ್ಯ ನವಚೇತನ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2025 ಮೇ ಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಕಿದೆ. 3 ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ "ಬಸವಶ್ರೀ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ. 4 ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ "ಕಾವ್ಯಶ್ರೀ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ 5 ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ "ಕವಿ ವಿಭೂಷಣ" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. px67whkio79vzdixygxjji9vbnzi315 0 174605 1372897 1346373 2026-05-06T21:48:19Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372897 wikitext text/x-wiki '''ಪೀಸಾದ ಬಾಗಿದ ಗೋಪುರ''' (ಇಟಾಲಿಯನ್ಃ torre pendente di Pisa [ˈtorre penˈdénte di ˈpiːza,-ˈpiːsa]) ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಪೀಸಾದ ಗೋಪುರ ({{Lang|it|torre di Pisa}}) ಎಂಬುದು ಪೀಸಾ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್ನ ಕ್ಯಾಂಪನೈಲ್ ಅಥವಾ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಬೆಲ್ ಗೋಪುರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಅಡಿಪಾಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಡಿಗ್ರಿ ನೇರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗೋಪುರವು ಪಿಸಾದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ (ಪಿಯಾಜ್ಜಾ ಡೆಲ್ ಡುಯೊಮೊ), ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರೆಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಸಾ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ ಸೇರಿವೆ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಗೋಪುರವು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಇಟಲಿ]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಐಕಾನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೫ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Bronzini |first=Andrea |title=Tower Facts |url=https://leaningtowerpisa.com/facts |access-date=2025-01-12 |website=Leaning Tower Pisa |language=en-gb }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಗೋಪುರದ ಎತ್ತರವು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲದಿಂದ ೫೫.೮೬ ಮೀಟರ್ (೧೮೩ ಅಡಿ ೩ ಇಂಚುಗಳು ) ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೫೬.೬೭ ಮೀಟರ್ (೧೮೫ ಅಡಿ ೧೧ ಇಂಚುಗಳು). ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಡೆಗಳ ಅಗಲವು ೨.೪ ಮೀ (೮ ಇಂಚು) ಆಗಿದೆ. ಇದರ ತೂಕವು ೧೪,೫೦೦ ಟನ್ (೧೬,೦೦೦ ಸಣ್ಣ ಟನ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಪುರವು ೨೯೬ ಅಥವಾ ೨೯೪ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಏಳನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಡಿಮೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ. ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವು ಬಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಮೃದುವಾದ ನೆಲವು ರಚನೆಯ ತೂಕವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ೧೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಇದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ೧೯೯೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಓರೆಯುವಿಕೆಯು ೫.೫ ಡಿಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. ೧೯೯೩ ಮತ್ತು ೨೦೦೧ ರ ನಡುವೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಈ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಟಿಲ್ಟ್ ಅನ್ನು ೩.೯ ಡಿಗ್ರಿಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Leaning tower of Pisa loses crooked crown |url=https://www.irishtimes.com/news/leaning-tower-of-pisa-loses-crooked-crown-1.980085 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128203805/https://www.irishtimes.com/news/leaning-tower-of-pisa-loses-crooked-crown-1.980085 |archive-date=28 November 2020 |access-date=10 June 2020 |work=Irish News}}</ref> {{Interwikineeded}} md94r1jndr7dhgsvzptv9sxqde7tct7 0 178100 1372884 1344974 2026-05-06T16:29:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372884 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Short description|Chinese artist (1619–1664)}} {{family name hatnote|[[Gu (surname)|Gu]]|lang=Chinese}} {{Infobox person | name = ಗು ಹೆಂಗ್ಬೋ | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | caption = | birth_name = ಗು ಮೇಯ್ | birth_date = 1619 | birth_place = | death_date = 1664 | death_place = | other_names = Xu Shanchi<br>Xu Zhizhu | occupation = ಕವಯತ್ರಿ | years_active = | known_for = | notable_works = | title = ಲೇಡಿ ಹೆಂಗ್ಬೋ | spouse = ಗಾಂಗ್ ಡಿಂಗ್ಜಿ }} '''ಗು ಮೇಯ್''' (ಚೀನೀ: 顧媚; ವೇಡ್–ಗೈಲ್ಸ್: Ku Mei; 1619–1664), ತಮ್ಮ ಕಲಾನಾಮವಾದ ಗು ಹೆಂಗ್ಬೋ (ಚೀನೀ: 顧橫波; ವೇಡ್–ಗೈಲ್ಸ್: Ku Heng-po) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರು ಶು ಶಾಂಚಿ (徐善持) ಮತ್ತು ಶು ಝಿಜು (徐智珠) ಎಂಬ ಹೆಸರಗಳಿಂದಲೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಚೀನಾದ ಗೇಜಿ (ಕಲಾವಿದೆ), ಕವಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಆರಂಭಿಕ ಕ್ವಿಂಗ್ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ “ಲೇಡಿ” (ಫುರೆನ್) ಎಂಬ ಬಿರುದು ಲಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಕ್ವಿಂಗ್ ಕಾಲದ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಲೇಡಿ ಹೆಂಗ್ಬೋ” ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=LmMqAAAAQBAJ&pg=PA89&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ಗು ಹೆಂಗ್ಬೋ ತಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ-ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಡಾಂಗ್ ಷಿಯಾವೋವಾನ್, ಬಿಯಾನ್ ಯುಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಲಿಯು ರುಶಿ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೇಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರು ಆರ್ಕಿಡ್ ಹೂಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರ ಕವನಗಳ ಸಂಕಲನವು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು (ಆದರೆ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಇಂದು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ). ಅವರು ಕ್ವಿನ್‌ಹುವೈಯ ಎಂಟು ಸುಂದರಿಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂತರದ ಕ್ವಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗುಂಪಿನ ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೇಜಿಗಳು ಮಾ ಶಿಯಾಂಗ್ಲಾನ್, ಬಿಯಾನ್ ಯುಜಿಂಗ್, ಲಿ ಶಿಯಾಂಗ್ಜುನ್, ಡಾಂಗ್ ಷಿಯಾವೋವಾನ್, ಲಿಯು ರುಶಿ, ಕೌ ಬೈಮೆನ್ ಮತ್ತು ಚೆನ್ ಯುವಾನ್‌ಯುವಾನ್. <ref>https://files01.core.ac.uk/download/pdf/41887334.pdf{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಜೀವನ == ಗು ಹೆಂಗ್ಬೋ 1619ರಲ್ಲಿ ನಾಂಜಿಂಗ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಗಾಂಗ್ ಡಿಂಗ್ಝಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ಚೋಂಗ್‌ಝೆನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಂಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೇಜಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಆಳವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿದ್ದು, ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ನೈಪುಣ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ “ನಾನ್ ಕ್ವ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮರು” (南曲第一) ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯೂ ಲಭಿಸಿತ್ತು. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Gu_Hengbo</ref> ಗು ಹೆಂಗ್ಬೋ ತಮ್ಮದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಕಿಡ್ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ದೃಶ್ಯಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಚಿತ್ರಕಲೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವರು ಅನುಸರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಯಾಂಗ್‌ಝೋವಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿ ಝೆಂಗ್ ಯುವಾನ್‌ಶುನ್ ನಾಂಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ “ಲಾನ್ ಸೊಸೈಟಿ”ಯಲ್ಲಿ ಲಿ ಶಿಯಾಂಗ್ಜುನ್, ವಾಂಗ್ ಯುಯೆ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಕ್ವಿನ್‌ಹುವೈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ “ಮೇಯ್‌ಲೌ” ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಚೇನ್ ಲಿಯಾಂಗ್, ಕಿಯಾನ್ ಲುಕಾನ್ ಮತ್ತು ಮಾವೊ ಶಿಯಾಂಗ್ ಮೊದಲಾದವರು ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಯು ಹುವೈ ಅವರು “ಮೇಯ್‌ಲೌ” (ಅರ್ಥಾತ್ “ಮೋಹಗೃಹ”)ವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಮಯ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=gf4vCgAAQBAJ&q=Gu+Mei&redir_esc=y#v=snippet&q=Gu%20Mei&f=false</ref> ಗು ಹೆಂಗ್ಬೋ ಕುನ್‌ಕು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷ (ಶೆಂಗ್) ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ “ಜಿಯಾವ್ ಝಿ” (教子) ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಝೋ우 ಯು (周羽) ಆಗಿತ್ತು. ಲೇಖಕ ಯು ಹುವೈ (余懷) ಅವರು ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ತಾನೇ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ತನ್ನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಅವರಿಗೆ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಗು ಹೆಂಗ್ಬೋ ನೀಡಿದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>https://books.google.co.in/books?id=T--ZQ6tdGEAC&pg=PA260&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಾತರಾದ ಲಿಯು ಫಾಂಗ್ (劉芳) ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಗೇಜಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಾಗಿ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಲಿಯು ಫಾಂಗ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಆಶ್ರಯದಾತ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಗಾಂಗ್ ಡಿಂಗ್ಝಿ ಅವರು ಅವರ ಸೇವೆಗಾಗಿ 1,000 ಔನ್ಸ್ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದರು. 1643ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಗಾಂಗ್ ಅವರ ಉಪಪತ್ನಿಯಾದರು, ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದರು. ಗಾಂಗ್ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಕಾನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರ ಮೇಲೆ ಗು ಹೆಂಗ್ಬೋ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಭಾವ ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಅವರು ಕವಿ ಯಾನ್ ಎರ್ಮೇಯಿಯನ್ನು ಮರಣದಂಡನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಲಾವಿದ ಝು ಯಿಜುನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾ]] b43t9e492o1gq3ev6fwsllloxdmoqia 0 178177 1372917 1348378 2026-05-07T04:38:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1372917 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] '''ಜೋರಾ ನೀಲ್ ಹರ್ಸ್ಟನ್''' (ಜನವರಿ 7, 1891<ref>https://archive.org/details/wrappedinrainbow00boyd</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/0-385-49375-4</ref> – ಜನವರಿ 28, 1960) ಒಬ್ಬ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೇಖಕಿ, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ, ಜನಪದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಆಗಿದ್ದರು. <ref>https://www.jstor.org/stable/2901255?origin=crossref</ref>ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಅಮೆರಿಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಾತಿ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೂಡು ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್ ವೊಡು ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದುದು '''ದೇರ್ ಐಸ್ ವೇರ್ ವಾಚಿಂಗ್ ಗಾಡ್''', ಇದು 1937ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅವರು 50ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ನಾಟಕಗಳು, ಒಂದು ಆತ್ಮಕಥೆ, ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲ ಕೃತಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ '''ಟೆಲ್ ಮೈ ಹಾರ್ಸ್''' (1937), ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಗಡಿಗಳು ಇರುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಗೌರವಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಗಡಿಗಳು ಇರದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ, ಅಧ್ಯಯನದ ಎಥ್ನೋಮ್ಯೂಸಿಕಾಲಾಜಿಕಲ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿತು. ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದತ್ತ ಅವರ ಅಪರೂಪದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಎಥ್ನೋಗ್ರಫಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾನಾ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಡಿಪಾಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಿತು. '''ಹರ್ಸ್ಟನ್''' ಅವರು ನೋಟಸುಲ್ಗಾ, ಅಲಬಾಮಾ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1894ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಈಟನ್‌ವಿಲ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ನಂತರ ಅವರು ಈಟನ್‌ವಿಲ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಬಾರ್ನಾರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು.<ref>https://web.archive.org/web/20170925043547/http://social.rollins.edu/wpsites/mosaic-hurston/2011/07/12/the-upbringing-and-education-of-zora-neale-hurston/</ref> ಅವರಿಗೆ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದು, ಅವು ಸಮುದಾಯದ ಗುರುತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಪ್ಪು ಸಮುದಾಯದ ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಹ ಬರೆದರು ಮತ್ತು ಹಾರ್ಲಂ ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಅವರ ಚಿಕ್ಕ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಕಥೆಗಳು '''ದಿ ನ್ಯೂ ನೀಗ್ರೋ ಮತ್ತು''' '''ಫೈರ್!!''' ಎಂಬ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು.<ref>https://www.chronicle.com/article/the-newly-complicated-zora-neale-hurston/</ref> ಫ್ಲೋರಿಡಾಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಉತ್ತರ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಕಲನ '''ಮ್ಯೂಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೆನ್''' (1935) ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮೂರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು: '''ಜೋನಾ’ಸ್ ಗೌರ್ಡ್ ವೈನ್''' (1934); '''ದೇರ್ ಐಸ್ ವೇರ್ ವಾಚಿಂಗ್ ಗಾಡ್''' (1937); ಮತ್ತು '''ಮೋಸಸ್, ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದ ಮೌಂಟನ್''' (1939).<ref>https://themadisontimes.themadent.com/article/from-the-harlem-renaissance-to-the-black-arts-movement-writers-who-changed-the-world/</ref> ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ '''ಟೆಲ್ ಮೈ ಹಾರ್ಸ್: ವೂಡು ಮತ್ತು ಲೈಫ್ ಇನ್ ಹೈಟಿ ಅಂಡ್ ಜಮೈಕಾ''' (1938) ಕೂಡ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು, ಇದು ಜಮೈಕಾ ಮತ್ತು ಹೈಟಿ ಯಲ್ಲಿನ ಆಚರಣೆಗಳ ಕುರಿತ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದ ಅವರ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. 1975ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಮರಣದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಲೇಖಕಿ '''ಅಲಿಸ್ ವಾಕರ್''' ಅವರು '''ಎಂಎಸ್. ಮ್ಯಾಗಜಿನ್''' ನಲ್ಲಿ '''“ಇನ್ ಸರ್ಚ್ ಆಫ್ ಜೋರಾ ನೀಲ್ ಹರ್ಸ್ಟನ್”''' (ನಂತರ '''“ಲುಕಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಜೋರಾ”''' ಎಂದು ಮರುಶೀರ್ಷಿಕೆಗೊಂಡ) ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಂಡಿತು.<ref>https://web.archive.org/web/20140715001314/http://barnard.edu/news/archaeology-classic-celebrating-zora-neale-hurston-28</ref><ref>https://www.mentalfloss.com/literature/authors/zora-neale-hurston-author-facts</ref> 2001ರಲ್ಲಿ, 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿರುವ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಕೈಪಿಡಿ '''ಎವ್ರಿ ಟಂಗ್ ಗಾಟ್ ಟು ಕನ್‌ಫೆಸ್''' ಅನ್ನು ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಆರ್ಕೈವ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಅಕಥನಾತ್ಮಕ ಪುಸ್ತಕ '''ಬ್ಯಾರಕೂನ್: ದ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ದ ಲಾಸ್ಟ್ “ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಗೋ"''' (2018), 1860ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತರಲಾದ ದಾಸರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಕೊಜೋ ಲೂಯಿಸ್ (ಕೊಸೋಲಾ) ಅವರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಕೃತಿ, ಅವರ ಮರಣಾನಂತರವೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== '''ಜೋರಾ ನೀಲ್ ಹರ್ಸ್ಟನ್''' ಅವರು 1891ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಜಾನ್ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಲೂಸಿ ಆನ್ ಹರ್ಸ್ಟನ್ (ನೀ ಪಾಟ್ಸ್) ಅವರ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಐದನೆಯವರು. ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರೂ ದಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಒಬ್ಬ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ ಮತ್ತು ಶೇರ್‌ಕ್ರಾಪರ್ ಆಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಒಬ್ಬ ಬಡಗಿಯಾಗಿದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಒಬ್ಬ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1891ರ ಜನವರಿ 7ರಂದು ನೋಟಸುಲ್ಗಾ, ಅಲಬಾಮಾ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರ ತಂದೆಯ ಹುಟ್ಟೂರು ಆಗಿದ್ದು, ಅವರ ಪಿತಾಮಹ ಒಬ್ಬ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>https://archive.org/details/wrappedinrainbow00boyd</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/0-385-49375-4</ref> ಅವರು ಮೂರು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಈಟನ್‌ವಿಲ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. 1887ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.<ref>https://www.nytimes.com/2008/09/29/us/29florida.html</ref> ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಈಟನ್‌ವಿಲ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ “ಮನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕವರಾಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಅದನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ 1897ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ತಂದೆ ಪಟ್ಟಣದ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1902ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅದರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚ್ ಆದ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ ಮಿಷನರಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್‌ನ ಧರ್ಮಗುರು ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು. 1901ರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು ಈಟನ್‌ವಿಲ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಅವು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆ ತೆರೆದವು. ನಂತರ ಅವರು ಈ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ “ಜನನ” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-8160-6885-2</ref> ವಯಸ್ಕರಾಗಿದ್ದ ನಂತರ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಈಟನ್‌ವಿಲ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರು — ಅದು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ಗಳು ಬಿಳಿ ಸಮಾಜದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಬದುಕಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಈಟನ್‌ವಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು ಮತ್ತು ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ತಮ್ಮ 1928ರ ಪ್ರಬಂಧ '''ಹೌ ಇಟ್ ಫೀಲ್ಸ್ ಟು ಬಿ ಕಲರ್ಡ್ ಮೀ''' ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಈಟನ್‌ವಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ '''ಜೋರಾ! ಫೆಸ್ಟಿವಲ್''' ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://zorafestival.org/</ref> ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ತಾಯಿ 1904ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ತಂದೆ 1905ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟಿ ಮೊಗೆ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>https://chdr.cah.ucf.edu/hurstonarchive/?p=chronology</ref> ಇದು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯ ಮರಣಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಅವರು ಮೊಗೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬ ವದಂತಿ ಇತ್ತು.ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಸೌತೆತಾಯಿ ಅವರನ್ನು ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ವಿಲ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಯಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಪೋಷಕರು ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗಾಕಲಾಯಿತು. ==ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು== ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಈಟನ್‌ವಿಲ್‌ನ ಹೊರತಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತರು. ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.<ref>https://www.semanticscholar.org/paper/5f71d3680d1a5c157811acf59b30a0984b997237</ref> 1918ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿ ಯಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಪ್ಪು ಕಾಲೇಜಾದ '''ಹಾವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'''ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಕಪ್ಪು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ '''ಝೀಟಾ ಫೈ ಬೇಟಾ''' ಸಹೋದರಿಯ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅಂದರೆ ಅವರು ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=https://barnard.edu/news/changing-faces-first-generation-barnard-women-0 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-02-15 |archive-date=2023-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922190935/https://barnard.edu/news/changing-faces-first-generation-barnard-women-0 |url-status=dead }}</ref>ಹಾವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿರುವ '''ದಿ ಹಿಲ್‌ಟಾಪ್''' ಅನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಅವರು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿತು, 1920ರಲ್ಲಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-8160-6885-2</ref> 1921ರಲ್ಲಿ, ಅವರು '''ಜಾನ್ ರೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಗೋಸ್ ಟು ಸೀ''' ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದರು, ಇದರಿಂದ ಅವರು '''ಅಲೈನ್ ಲಾಕ್''' ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕ್ಲಬ್ '''ದಿ ಸ್ಟೈಲಸ್''' ನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲು ಅರ್ಹರಾದರು. 1924ರಲ್ಲಿ ಹಾವರ್ಡ್ ಅನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಮೊದಲು, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಶಾಲಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://wams.nyhistory.org/confidence-and-crises/jazz-age/zora-neale-hurston/</ref> ಅವರು ಹಾವರ್ಡ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಕೂಡ ಸೇರಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಕ್ಯೂರಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಖರ್ಚನ್ನು ಭರಿಸಿದರು.<ref>https://wams.nyhistory.org/confidence-and-crises/jazz-age/zora-neale-hurston/</ref> 1925ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರಿಗೆ '''ಆನಿ ನೇಥನ್ ಮೈಯರ್''' ಎಂಬ ಬಾರ್ನಾರ್ಡ್ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಿಂದ '''ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಾರ್ನಾರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು'''ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಏಕೈಕ ಕಪ್ಪು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>https://books.google.co.in/books?id=-9XtCY7cijMC&redir_esc=y</ref> ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಮೈಯರ್ ಅವರಿಗೆ '''ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಸೌಲ್ಸ್''' ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು; ಇದು ಶ್ವೇತ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಬರೆದ ಮೊದಲ “ಲಿಂಚಿಂಗ್ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ” ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=G1il9uQG3A8C&dq=%22Black+Souls%22+%22March+30,+1932%22&pg=PA133&redir_esc=y#v=onepage&q=%22Black%20Souls%22%20%22March%2030%2C%201932%22&f=false</ref> ಅವರು '''ಫ್ರಾಂಜ್ ಬೋಯಾಸ್''' ಎಂಬ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ '''ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'''ದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರ ಬಳಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು '''ರೂತ್ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್''' ಮತ್ತು ಸಹ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ '''ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಮೀಡ್''' ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://web.archive.org/web/20090114101102/http://beatl.barnard.columbia.edu/rothschild/cent_anth/early.html</ref> ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>https://www.britannica.com/biography/Zora-Neale-Hurston</ref> '''ಅಲೈನ್ ಲಾಕ್''' ಅವರು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರನ್ನು ದಾನಶೀಲ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪೋಷಕಿಯಾಗಿದ್ದ '''ಶಾರ್ಲಟ್ ಆಸ್ಗುಡ್ ಮೇಸನ್''' ಅವರಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು; ಮೇಸನ್ ಅವರು ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೇಖಕರಾದ '''ಲ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟನ್ ಹ್ಯೂಜ್ಸ್''' ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಅವರು ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೂಡ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೇಸನ್ ಅವರು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿ, 1927ರಿಂದ 1932ರವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು $200 ಭತ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು.<ref>https://archive.org/details/wrappedinrainbow00boyd</ref> ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನೀಗ್ರೋ ಸಂಗೀತ, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಹೂಡು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರೂಪಗಳ ಕುರಿತು ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರು. ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ 1927–1932ರ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ '''ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಫಾರ್ ದ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ನೀಗ್ರೋ ಲೈಫ್''' (ಈಗ '''ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಫಾರ್ ದ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು '''ಅಮೆರಿಕನ್ ಫೋಕ್ಳೋರ್ ಸೊಸೈಟಿ''' ಸಹ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು $1,400 ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಸಲಹೆಗಾರನಾದ ಬೋಯಾಸ್ ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಬೋಯಾಸ್ ಅವರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾವಾದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಹೇರಾರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.<ref>https://books.google.co.in/books?id=CbNc4RgZ3NEC&pg=PR26&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ಬಾರ್ನಾರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿ '''ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'''ದಲ್ಲಿ ಬೋಯಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://www.britannica.com/biography/Zora-Neale-Hurston</ref> 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಲಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು '''ಲ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟನ್ ಹ್ಯೂಜ್ಸ್''' ಮತ್ತು '''ಕೌಂಟಿ ಕಲನ್''' ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಲೇಖಕರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಕೆಲವು ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಭೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಯಶಸ್ಸುಗಳು ದೊರೆಯಿದ್ದು, '''ಆಪರ್ಚುನಿಟಿ: ಎ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ನೀಗ್ರೋ ಲೈಫ್''' ಎಂಬ, '''ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅರ್ಬನ್ ಲೀಗ್''' ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಬರವಣಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ==ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ== ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. 1928ರಿಂದ 1932ರವರೆಗೆ ಶ್ರೀಮಂತ ದಾನಶೀಲೆಯಾದ '''ಶಾರ್ಲಟ್ ಆಸ್ಗುಡ್ ಮೇಸನ್''' ಅವರ ಪ್ರಾಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು 1935ರಲ್ಲಿ '''ಮ್ಯೂಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೆನ್''' ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ಅವರು ಉತ್ತರ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಮರಕಟ್ಟು ಶಿಬಿರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ವೇತ ಪುರುಷರು ಕಪ್ಪು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉಪಪತ್ನಿಗಳಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಂತರ “ಪ್ಯಾರಮೌರ್ ಹಕ್ಕುಗಳು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಇದು ಜಾತಿ ವಿಭಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಅಧಿಕಾರದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ದಾಸ್ಯ ಕಾಲದ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಈ ವಿಷಯವಸ್ತುವನ್ನೇ '''ಜೋನಾ’ಸ್ ಗೌರ್ಡ್ ವೈನ್''' (1934) ಮುಂತಾದ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಕಲ್ಪಿತ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. 1935ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು '''ಆಲನ್ ಲೋಮ್ಯಾಕ್ಸ್''' ಮತ್ತು '''ಮೇರಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಬಾರ್ನಿಕಲ್''' ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಾಡು ಪರಂಪರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ದಾಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪೂರ್ವಜ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರಿಡಾಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/0-252-01149-X</ref> 1936 ಮತ್ತು 1937ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಗುಗ್ಗನ್‌ಹೈಮ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಜಮೈಕಾ ಮತ್ತು ಹೈಟಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು '''ಟೆಲ್ ಮೈ ಹಾರ್ಸ್''' (1938) ಎಂಬ, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾರಭೇದ ಮೀರುವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Four_Hundred_Souls</ref>ಈ ಪುಸ್ತಕದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ “ನೈಟ್ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ಟರ್ ಡೆತ್” ಎಂಬಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಜಮೈಕಾದ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು “ನೈನ್ ನೈಟ್” ಎಂಬ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯದ ವಿಧಾನವು ಅತಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಮೈಕನ್ ಜನರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಆ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರು. “ನೈನ್ ನೈಟ್” ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಲಾದ ಸಂಗೀತದ ರೂಪ ಅಥವಾ ಸ್ವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾರದ ಲಾಭಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೃತ್ಯದ ಮೂಲಕ), ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ “ಡಪ್ಪಿ” ಅಥವಾ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂದರ್ಶಿತರು ಹೇಳಿದ ಸದಾ ಬದಲಾಗುವ ಕಥೆಗಳು), ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಗೀತ ಬಳಕೆ ಹೇಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಿಧನರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-06-169513-1</ref> 1938 ಮತ್ತು 1939ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಫೆಡರಲ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (ಎಫ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿ) ಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ವರ್ಕ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಜನಪದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಎಫ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿ ಗಾಗಿ ಅವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು,<ref>https://web.archive.org/web/20250417040127/https://blogs.loc.gov/families/2025/01/her-eyes-were-watching-everything-zora-neale-hurston-at-the-library-of-congress/</ref> ಇದರಲ್ಲಿ: “ಕ್ರೋ ಡ್ಯಾನ್ಸ್” ಎಂಬ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹಾಮಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ನೃತ್ಯ ಗೀತೆ;<ref>https://web.archive.org/web/20250203064221/https://www.loc.gov/item/flwpa000017/</ref> ಗುಲ್ಲಾ ಗೀಚಿ ಗೀತೆ “ಓ, ದ ಬ್ಯೂಫರ್ಡ್ ಬೋಟ್ ಡನ್ ಕಮ್”;<ref>https://web.archive.org/web/20250207115054/https://www.loc.gov/item/flwpa000013/?loclr=blogfam</ref> ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಬ್ರಿಯಲ್ ಬ್ರೌನ್ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಜನಪದ ಗೀತೆ “ಜಾನ್ ಹೆನ್ರಿ” ಸೇರಿವೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20250114105225/https://www.loc.gov/item/ihas.200196392/?loclr=blogfam</ref> 1947ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿಂದ 1948ರ ಫೆಬ್ರವರಿವರೆಗೆ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಹೊಂಡುರಾಸ್ ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಪ್ಯೂರ್ಟೊ ಕೋರ್ಟೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಯನ್ ಅವಶೇಷಗಳು ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆಯಾಗದ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪ್ಯೂರ್ಟೊ ಕೋರ್ಟೆಸ್ ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಅವರು ಫ್ಲೋರಿಡಾವನ್ನು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ '''ಸೆರಾಫ್ ಆನ್ ದ ಸುವಾನಿ''' ಕಾದಂಬರಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಬರೆದರು. ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಜಾತಿ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು (ಮಿಸ್ಕಿಟೋ ಝಾಂಬು ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಿಫುನಾ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕರು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಮೂಲ ನಿವಾಸಿ ವಂಶಾವಳಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರಿಯೋಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು). ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1952ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೂರಿಯರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾದ '''ಸಾಮ್ ನನ್''' ಅವರು ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ '''ರೂಬಿ ಮೆಕಾಲಮ್''' ಅವರ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಮೆಕಾಲಮ್ ಅವರಿಗೆ ಶ್ವೇತ ವರ್ಣದ ವೈದ್ಯರಾದ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ '''ಡಾ. ಸಿ. ಲೆರಾಯ್ ಆಡಮ್ಸ್''' ಅವರನ್ನು ಕೊಂದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೆಕಾಲಮ್ ಅವರು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಬಲವಂತಪಡಿಸಿ, ತಮ್ಮಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಉತ್ತರ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಮರಕಟ್ಟು ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತ ಪುರುಷರ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಾವು ಕಂಡಿದ್ದನ್ನು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಅಂತಹ “ಪ್ಯಾರಮೌರ್ ಹಕ್ಕುಗಳು” ಕುರಿತದ್ದಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ಭಾವಿಸಿ, ಅದನ್ನು “ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು” ಬಯಸಿದರು. ಲೈವ್ ಓಕ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ರಕ್ಷಣಾ ಪಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಿದ್ದ ಮಾತುಕತೆ ನಿಷೇಧ ಆದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪಟ್ಟಣದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಮುಂದೆ ಬರದಿದ್ದರಿಂದಲೂ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು; ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ಇಬ್ಬರೂ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ಡಾ. ಆಡಮ್ಸ್ ಅವರು ರೂಬಿಯ ಗಂಡ ಸ್ಯಾಮ್ ಮೆಕಾಲಮ್ ಅವರ ಜೂಜಾಟ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರೆಂಬ ಆರೋಪದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದರು. ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ರೂಬಿ ಮೆಕಾಲಮ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ವೇತರು ಸೇರಿದ ಜ್ಯೂರಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿತು. 1953ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದ '''ರೂಬಿ ಮೆಕಾಲಮ್ ಅವರ ಜೀವನ ಕಥೆ''' ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ನಿಯೋಜನೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಸಂಬಳದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ನನ್ ನಡುವೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ಉಂಟಾದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಭಾಗ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಹೊರಟುಹೋದರು. ಅಪೀಲಿನ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮರಳಲು ಹಣ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಹಿಂದೆ '''ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮರ್ಕ್ಯುರಿ''' ಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ ಪತ್ರಕರ್ತ '''ವಿಲಿಯಂ ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಹ್ಯೂಯಿ''' ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಪ್ರಕರಣದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಪೀಲಿನ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ತನಿಖೆಯಿಂದ ವಿಷಯವಸ್ತುವನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಮೊದಲ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ '''ರೂಬಿ ಮೆಕಾಲಮ್: ವುಮನ್ ಇನ್ ದ ಸುವಾನಿ ಜೈಲ್''' (1956) ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವರಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು, ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಬೆಸ್ಟ್‌ಸೆಲ್ಲರ್ ಆಗಿತು.<ref>https://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=14694</ref> ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಹೀಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು: “ರೂಬಿ ಮೆಕಾಲಮ್ ಅವರ ಸ್ವರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು, ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ವಂಶದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಶ್ವೇತ ಪುರುಷನಿಂದ ಹೊಂದಿದ ಮಗುವಿನ ಪಿತೃತ್ವದ ಕುರಿತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೇಳಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆತ ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿತ್ತು. ರೂಬಿ ಮೆಕಾಲಮ್ ಅವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ವಿಭಜನಾ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ಯಾರಮೌರ್ ಹಕ್ಕುಗಳ’ ಅಂತ್ಯಘಂಟೆಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು.” ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು 1956ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ಯಾನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಏರ್‌ವೇಸ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1957ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ “ಅತಿಯಾಗಿ ವಿದ್ಯಾವಂತ”ರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://www.floridatoday.com/article/20140204/NEWS01/302040022/Florida-Frontiers-Zora-Neale-Hurston-fond-writing-Eau-Gallie-cottage</ref> ನಂತರ ಅವರು ಫೋರ್ಟ್ ಪಿಯರ್ಸ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ದೊರೆಯುವ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬದಲಾವಣೆ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 60ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೆರವಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ “ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು” ಹೋರಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಯಾಮಿ ಬೀಚ್‌ನ ರಿವೋ ಆಲ್ಟೋ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ==ಸಾವು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ== ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ಸೇಂಟ್ ಲೂಸಿ ಕೌಂಟಿ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಹೋಮ್‌ಗೆ ಸೇರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಆಯಿತು. ಅವರು 1960ರ ಜನವರಿ 28ರಂದು ಉಚ್ಚ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹೃದಯ ರೋಗದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಫೋರ್ಟ್ ಪಿಯರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗಾರ್ಡನ್ ಆಫ್ ಹೆವೆನ್ಲಿ ರೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1973ರವರೆಗೆ ಅವರ ಅವಶೇಷಗಳು ಗುರುತು ಇಲ್ಲದ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತವು.<ref>https://www.palmbeachpost.com/story/news/2020/02/25/black-history-month-zora-neale-hurston-died-alone-belongings-almost-burned-there-festival-her-name/1643050007/</ref> ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿ '''ಅಲಿಸ್ ವಾಕರ್''' ಮತ್ತು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಪಂಡಿತೆಯಾಗಿದ್ದ '''ಶಾರ್ಲಟ್ ಡಿ. ಹಂಟ್''' ಅವರು 1973ರಲ್ಲಿ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಇಲ್ಲದ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು; ಅದನ್ನು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರದ್ದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಅವರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ವಾಕರ್ ಅವರು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಸಮಾಧಿ ಗುರುತನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ “ಜೋರಾ ನೀಲ್ ಹರ್ಸ್ಟನ್ / ಎ ಜೀನಿಯಸ್ ಆಫ್ ದ ಸೌತ್ / ನಾವೆಲಿಸ್ಟ್ ಫೋಕ್ಳೋರಿಸ್ಟ್ / ಆಂತ್ರೋಪಾಲಜಿಸ್ಟ್ / 1901–1960” ಎಂದು ಕೆತ್ತಿಸಿದರು.<ref>https://books.google.co.in/books?id=aZfcDixewEYC&pg=PA57&redir_esc=y</ref> “ಎ ಜೀನಿಯಸ್ ಆಫ್ ದ ಸೌತ್” ಎಂಬ ಸಾಲು '''ಜೀನ್ ಟೂಮರ್''' ಅವರ “ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಡಸ್ಕ್” ಎಂಬ ಕವಿತೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಅವರ '''ಕೇನ್''' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref>https://books.google.co.in/books?id=aZfcDixewEYC&pg=PA57&redir_esc=y</ref> ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು 1891ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು, 1901ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಕಾಗದಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತನಾದ '''ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಡು ವ್ಯಾಲ್''' ಅವರು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ನಂದಿಸಿ, ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಉಳಿಸಿದರು.<ref>https://www.palmbeachpost.com/story/news/2020/02/25/black-history-month-zora-neale-hurston-died-alone-belongings-almost-burned-there-festival-her-name/1643050007/</ref>ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಚ್ಚಿದ ವರಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಟ್ಟರು, ನಂತರ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆರ್ಕೈವ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.<ref>https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2003-mar-31-et-tawa31-story.html</ref> ಈ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು 1961ರಲ್ಲಿ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರಾದ ಮಿಸೆಸ್ ಮಾರ್ಜರಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಅವರು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ '''ಸೆರಾಫ್ ಆನ್ ದ ಸುವಾನಿ''' ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಕೈಪಿಡಿ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರ, ಹಾಗು '''ಹೆರೋಡ್ ದ ಗ್ರೇಟ್''' ಅವರ ಪ್ರಕಟವಾಗದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯೂ ಸೇರಿವೆ. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಕೈಪಿಡಿಗಳನ್ನು '''ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೇಮ್ಸ್ ವೆಲ್ಡನ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಸಂಗ್ರಹ'''ಕ್ಕೂ ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>https://www.uflib.ufl.edu/spec/aaexhibit/manuscripts.htm</ref> ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು 1970 ಮತ್ತು 1971ರಲ್ಲಿ '''ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಗ್ರೋವರ್''', ಅಂದರೆ ರೋಲಿನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಇ. ಓ. ಗ್ರೋವರ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ, ದಾನ ಮಾಡಿದರು. 1979ರಲ್ಲಿ, ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ವಿಲ್‌ನ '''ಸ್ಟೆಟ್ಸನ್ ಕೆನ್ನಡಿ''', ಫೆಡರಲ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದ ಮೂಲಕ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದವರು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. (ಜೋರಾ ನೀಲ್ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಪೇಪರ್ಸ್, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಮಾಥರ್ಸ್ ಲೈಬ್ರರೀಸ್, ಆಗಸ್ಟ್ 2008). 2017ರಲ್ಲಿ, ಕಾಮಿಕ್ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರರಾದ '''ಪೀಟರ್ ಬ್ಯಾಗ್''' ಅವರು ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ '''ಫೈರ್!!: ದ ಜೋರಾ ನೀಲ್ ಹರ್ಸ್ಟನ್ ಸ್ಟೋರಿ''' ಎಂಬ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-5297-4947-2</ref>ಇದಕ್ಕೆ '''ಎನ್‌ಪಿಆರ್''' ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ದೊರೆಯಿತು.<ref>https://www.npr.org/2017/03/22/515438118/elastic-lines-for-an-elastic-life-in-fire</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 2i8cr4a692e38nukl34b0qsto74a16d 0 179069 1372934 1372860 2026-05-07T10:00:50Z VASANTH S.N. 728 /* ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು */ 1372934 wikitext text/x-wiki {{Chembox |pronounce = {{IPAc-en|ˈ|k|oʊ|l|iː|n|audio=LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-choline.wav|a=Southern England}} |Watchedfields = changed |verifiedrevid = 477165756 |ImageFile = Choline skeletal formula.svg |ImageAlt = Choline cation skeletal formula |ImageName = Choline cation skeletal formula |ImageClass = skin-invert-image |ImageFile1 = Choline-cation-3D-balls.png |ImageClass1 = bg-transparent |ImageSize1 = 180 |ImageAlt1 = Ball-and-stick model |IUPACName = 2-Hydroxyethyl(trimethyl)azanium<ref name="pubchem">{{cite web | url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Choline|publisher=PubChem, National Library of Medicine, US National Institutes of Health|date=26 October 2024|access-date=31 October 2024 | title=Choline }}</ref> |PIN = 2-Hydroxy-''N'',''N'',''N''-trimethylethan-1-aminium |OtherNames = {{ubl|Bilineurine|(2-Hydroxyethyl)trimethylammonium|2-Hydroxy-''N'',''N'',''N''-trimethylethanaminium}} |Section1={{Chembox Identifiers |IUPHAR_ligand = 4551 |Beilstein = 1736748 |CASNo = 62-49-7 |CASNo_Ref = {{cascite|correct|??}} |ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} |ChEBI = 15354 |ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} |ChemSpiderID = 299 |DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} |DrugBank = DB00122 |EC_number = 200-535-1 |Gmelin = 324597 |KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} |KEGG = C00114 |UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} |UNII = N91BDP6H0X |ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} |ChEMBL = 920 |StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChI = 1S/C5H14NO/c1-6(2,3)4-5-7/h7H,4-5H2,1-3H3/q+1 |StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} |StdInChIKey = OEYIOHPDSNJKLS-UHFFFAOYSA-N |PubChem = 305 |SMILES = C[N+](C)(C)CCO }} |Section2={{Chembox Properties |Appearance = |Formula = {{chem2|[(CH3)3NCH2CH2OH]+}} |C=5|H=14|N=1|O=1 |Solubility = |SolubleOther = }} |Section3={{Chembox Structure |Coordination = [[Tetrahedral molecular geometry|Tetrahedral]] at the [[nitrogen]] atom }} |Section4={{Chembox Hazards |ExternalSDS = 4 |LD50 = 3–6 g/kg (rat, oral)<ref name="lpi"/> |MainHazards = [[Corrosive]] |NFPA-S = COR |NFPA-F = 1 |NFPA-R = 0 |NFPA-H = 3 |GHSPictograms = {{GHS05}} |GHSSignalWord = Danger |HPhrases = {{H-phrases|314}} |PPhrases = {{P-phrases|260|264|280|301+330+331|303+361+353|304+340|305+351+338|310|321|363|405|501}} }} }} '''ಕೋಲೀನ್''' [[ಜೀವಕೋಶ|ಜೀವಕಣ]]ಗಳ ಒಂದು ಘಟಕ. [[ಕೊಬ್ಬು|ಕೊಬ್ಬಿ]]ನ ಚಯಾಪಚಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಲೈಪೊಟ್ರಾಪಿಕ್ ಕಾರಕ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಇದು ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನಿನ ಒಂದು ಘಟಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಗಾಮಿ. ಇದರ ಉತ್ಪನ್ನ ಬೀಟೈನ್ ಎನ್ನುವ ಸಸ್ಯ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಲೈಪೊಟ್ರಾಪಿಕ್ ಕಾರಕಗಳೇ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಕೋಲೀನಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬಂದದ್ದು 1932ರಲ್ಲಿ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಕೋಲೀನ್, ಬೀಟೈನ್ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಯೋನೀನ್ ಎನ್ನುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಕೋಲೀನ್, ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ {{chem2|[(CH3)3NCH2CH2OH]+}}.<ref name=pubchem/><ref name="lpi">{{cite book |doi=10.1002/0471238961.0308151207090404.a01 |chapter=Choline |title=Kirk-Othmer Encyclopedia of Chemical Technology |date=2000 |last1=Gidding |first1=Curtis E. |isbn=978-0-471-48494-3 }}</ref><ref name="ods">{{Cite web | url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Choline-HealthProfessional/|title=Choline |publisher=Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health|date=2 June 2022|access-date=31 October 2024 }}</ref> ==ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ== ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಕೋಲೀನ್ ಅಭಾವ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇದ್ದರೆ [[ಯಕೃತ್ತು|ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]ದಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ಶೇಖರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಹಿತಕಾರಿ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಿರ್ಹೊಸಿಸ್ ಎನ್ನುವ ಯಕೃತ್ತಿನ ರೋಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ [[ಹೃದಯ]]ದ ಬಡಿತದ ಎಣಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸಖಂಡ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ಹಂದಿ]] ಮತ್ತು [[ಇಲಿ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಸ್ಥೀರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಕೋಲೀನಿಗಿರುವ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಒಂದೇ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಲೆನೆಕ್ ಎನ್ನುವ ಯಕೃತ್ತಿನ ಸಿರ್ಹೊಸಿಸ್ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಲೆನೆಕ್ ಸಿರ್ಹೋಸಿಸ್ ಎಂಬ ರೋಗ ಅತಿಮದ್ಯಸೇವನೆಯಿಂದಲೂ ಜೊತೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಊಟದ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಎನ್ನುವ ಯಕೃತ್ತಿನ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಕೋಲೀನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಅದು ಗುಣಮುಖವಾಗಿದೆ. ಕೋಲೀನ್ ಕರುಳುಗಳಿಂದ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕೋಲೀನಿನ 1% ಭಾಗ [[ಮೂತ್ರಜನಕಾಂಗ]]ದ ಮೂಲಕ ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/CFRSearch.cfm?fr=107.100|title=21 CFR 107.100: Infant formula; Nutrient requirements; Nutrient specifications; Choline content|publisher=Code of Federal Regulations, Title 21; Food and Drug Administration|date=1 April 2019|access-date=2019-10-24}}</ref> ==ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು== ಕೋಲೀನಿನ [[ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅತಿ ವಿಷವುಳ್ಳ ವಸ್ತುಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕೋಲೀನಿನಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷವುಳ್ಳ ನ್ಯೂರೀನ್ ಎನ್ನುವ ವಸ್ತು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಲೀನಿಗೂ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನಿಗೂ ನಿಕಟಸಂಬಂಧ ಉಂಟು. ನರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಂದನಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತು ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್. ಇದು ಕೋಲಿನೆರ್ಜಿಕ್ ಎನ್ನುವ ನರಗಳ ಕೊನೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಇದು ಜಡತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ಇದು ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಎಂಬ ಎನ್‍ಜೈಮಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೇಟ್ ಎನ್ನುವ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನರಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದಾಗ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನರಗಳು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೇಟ್‍ಗಳು ಒಂದುಗೂಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ನರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ನರದ ಸ್ಪಂದನಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸನ್ನು ತಡೆಯುವ ವಸ್ತುಗಳು ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಾಳಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಎಸ್ಟರೀನ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋಸ್ಟಿಗ್ಮನುಗಳು [[ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್|ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸಿನ]] ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲೀನ್}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] oyxbycb5oc4llpksvfqe3iazw7n8n8o 0 179071 1372867 2026-05-06T12:16:57Z Alone 333336 73814 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1352634395|Illegal immigration to India]]" 1372867 wikitext text/x-wiki 2003 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗ''' ಎಂದರೆ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ [[ಭಾರತ|ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅಥವಾ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಆದರೆ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀರಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿದೇಶಿ. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ 2–8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಸಹ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ''ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರಿಗಿಂತ'' ಭಿನ್ನರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಮತ್ತು [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ]] ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ 2015 ರಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರೆಂದು'' ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 2001 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯು ವಲಸಿಗರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೀಯರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನಂತರ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿಯರು]] . <ref name="censusindia.gov.in">{{Cite web |title=Census of India 2001. Data Highlights: Migration Tables. Pg 19 |url=http://www.censusindia.gov.in/Data_Products/Data_Highlights/Data_Highlights_link/data_highlights_D1D2D3.pdf |access-date=13 December 2019}}</ref> tbtzy52x6d9gfn026edcjjdy7rp1n4u 1372868 1372867 2026-05-06T12:40:46Z Alone 333336 73814 1372868 wikitext text/x-wiki 2003 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗ''' ಎಂದರೆ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ [[ಭಾರತ|ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅಥವಾ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಆದರೆ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀರಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿದೇಶಿ. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ 2–8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಸಹ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ''ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರಿಗಿಂತ'' ಭಿನ್ನರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಮತ್ತು [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ]] ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ 2015 ರಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರೆಂದು'' ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 2001 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯು ವಲಸಿಗರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೀಯರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನಂತರ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿಯರು]] . <ref name="censusindia.gov.in">{{Cite web |title=Census of India 2001. Data Highlights: Migration Tables. Pg 19 |url=http://www.censusindia.gov.in/Data_Products/Data_Highlights/Data_Highlights_link/data_highlights_D1D2D3.pdf |access-date=13 December 2019}}</ref> == ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು == === ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ === ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಕಾನೂನು 1955 ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ([[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ|ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ]] ವಿಧಿಗಳು 5 ರಿಂದ 11 (ಭಾಗ II)) ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು 1986, 1992, 2003, 2005, 2015 ಮತ್ತು 2019 ರ ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ (NRC) ಎಂಬುದು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] ರೂಪಿಸಿರುವ ಒಂದು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಭಾರತೀಯ]] ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/about/what-is-nrc|title=WHAT IS NRC|work=Business Standard India|access-date=2 October 2019}}</ref> 1951 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಧರಿಸಿ ಈ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2013 ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್]] ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/couple-who-set-nrc-ball-rolling-248806 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801064053/https://www.telegraphindia.com/states/north-east/couple-who-set-nrc-ball-rolling-248806 |url-status=dead |archive-date=1 August 2018 |title=Couple who set NRC ball rolling |work=The Telegraph |access-date=20 August 2018 |language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/national-register-of-citizens-in-assam-issue-of-illegal-foreigners-continues-to-be-a-major-political-one/articleshow/47657561.cms|title=National Register of Citizens in Assam: Issue of illegal foreigners continues to be a major political one|newspaper=The Economic Times|date=14 June 2015|last1=Seetharaman|first1=G.}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india/assam-overhaul-of-national-register-of-citizens-sparks-controversy/story-O082SAiZUXEc9ZRWfpsvDO.html|title=Assam: Overhaul of National Register of Citizens sparks controversy|work=Hindustan Times |date=29 June 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/national-register-of-citizens-in-assam-issue-of-illegal-foreigners-continues-to-be-a-major-political-one/articleshow/47657561.cms |title=National Register of Citizens in Assam: Issue of illegal foreigners continues to be a major political one - The Economic Times |publisher=Economictimes.indiatimes.com |date=14 June 2015 |access-date=5 September 2015|newspaper=The Economic Times |last1=Seetharaman |first1=G. }}</ref> ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ NRC ಅನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.<ref name="illegalbang2">[https://www.hindustantimes.com/india-news/rohingyas-bangladeshi-refugees-likely-target-of-khattar-govt-s-updated-nrc/story-j3YxmWY0589N5w02ulCglK.html Rohingyas, Bangladeshi refugees likely target of Khattar govt’s updated NRC], Hindustan Times, 16 September 2019.</ref><ref name="banglacatch1">[https://www.newsclick.in/dgp-asks-top-cops-start-identifying-illegal-bangladeshi-and-foreigner-immigrants UP DGP Asks Top Cops to Start Identifying Illegal ‘Bangladeshi and Foreigner’ Immigrants], NewsClick, 1 October 2019.</ref>{{Verify source|date=November 2023}} ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, [[ಮಣಿಪುರ]] ನಂತಹ ಕೆಲವು ಗಡಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ NRC ರಚಿಸಲು ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಬಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web |last=Zaman |first=Rokibuz |date=2022-07-29 |title=How the Myanmar political crisis has triggered fresh demands for an NRC in Manipur |url=https://scroll.in/article/1029029/how-the-myanmar-political-crisis-has-triggered-fresh-demands-for-an-nrc-in-manipur |access-date= |website=Scroll.in |language=}}</ref> === ವಿದೇಶಿಯರು === ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಅಥವಾ ವೀಸಾ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಲಸಿಗರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆ, 1946 ಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದು ವಿದೇಶಿಯರನ್ನು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="please"/> 2015 ರ ವಿದೇಶಿಯರ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಿಂದೂಗಳು, ಸಿಖ್ಖರು, ಬೌದ್ಧರು, ಜೈನರು, ಪಾರ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2014 ರಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ 1946 ರ ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅನ್ವಯದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Foreigners (Amendment) Order, 2015 |url=https://upload.indiacode.nic.in/showfile?actid=AC_CEN_5_23_00048_194631_1523947455673&type=order&filename=Foreigners%20(Amendment)%20Order,%202015.pdf |access-date=14 February 2020}}</ref> ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿದೇಶಿಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ [[ಆಡಳಿತ]]ವು ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name=please/> ಇದಲ್ಲದೆ, ವಿದೇಶಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ನಂಬಿದರೆ, ಅಥವಾ ಅಂತಹ ವಿದೇಶಿಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ತಿಳಿದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.<ref name=please>[https://indiankanoon.org/doc/27376/ The Foreigners Act, 1946], Indian Kanoon.</ref> ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ದೇಶಕ್ಕೆ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name=foreigner2>{{citation |title=In Strident Campaign, Jammu Politicians Target Rohingya Muslim Refugees |url=https://thewire.in/106280/jammu-rohingya-muslim-myanmar-refugee |work=[[The Wire (India)|The Wire]] |date=7 February 2017 }}</ref> ==== ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ==== ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಜಮ್ಮು]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ.<ref name="threat1">{{Cite web |url=http://scobserver.clpr.org.in/rohingya-deportation-case-day-3-arguments/ |title=ROHINGYA DEPORTATION CASE: DAY 3 ARGUMENTS - Supreme Court Observer |access-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219151621/http://scobserver.clpr.org.in/rohingya-deportation-case-day-3-arguments/ |archive-date=19 February 2018 |url-status=dead }}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು "ಹಲವು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಗುಂಪುಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ರೋಹಿಂಗ್ಯಾಗಳು ಜಮ್ಮು, ದೆಹಲಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮೇವಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಕ್ಕೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="threat2">{{cite news|title=Rohingya presence poses national security threat: Centre to SC|url=http://indianexpress.com/article/india/supreme-court-rohingya-muslims-myanmar-rajnath-singh-4849051/|access-date=6 October 2017|date=18 September 2017}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಲ್ಲ. ಭಾರತವು 1951 ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ [[ಸಹಿ|ಸಹಿದಾರ]] ಅಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ತತ್ವವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name=LegalMigrantsOnly1>{{Cite web|url=https://www.thequint.com/india/2017/06/23/tibetan-refugees-india-passports-not-property|title=Tibetan Refugees in India Get Passports, Not Property|website=The Quint|language=en|access-date=4 March 2019|date=23 June 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/trichy/lankan-refugees-in-dilemma-over-return/articleshow/57565017.cms|title=Sri Lankan refugees in dilemma over return - Times of India|website=The Times of India|date=10 March 2017 |access-date=4 March 2019}}</ref> ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಲಸಿಗರು ಆತಿಥೇಯ ದೇಶದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಳಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲ.<ref>[http://hudoc.echr.coe.int/eng#%7B%22appno%22:%5B%2225498%2F94%22%5D%7D Search results on "Impediment to expulsion"] in the European Court of Human Rights archive.</ref> ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ಎಂದರೆ ಆ ದೇಶದ ವಲಸೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಜನರು, ಅಥವಾ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಜನರ ನಿರಂತರ ನಿವಾಸ. ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಯು ಬಡ ದೇಶಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|first=Mark|last=Taylor|s2cid=153735765|title=The Drivers of Immigration in Contemporary Society: Unequal Distribution of Resources and Opportunities|journal=Human Ecology|volume=35|number=6|date=December 2007|doi=10.1007/s10745-007-9111-z|pages=775–776|bibcode=2007HumEc..35..775T }}</ref> 2005 ರಲ್ಲಿ, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ (ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯ) ಕಾಯ್ದೆ, 1983 ಅನ್ನು [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್]] ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು "ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.<ref>[http://indiankanoon.org/doc/1436100/ Illegal Migrants (Determination by Tribunal) Act, 1983], Indian Kanoon.</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 9, 2012 ರಂದು, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ ಗಡೀಪಾರುಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಅರ್ಜಿಯ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರ ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ರಮ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/article3747019.ece|title=Committed to deporting illegal migrants, but only lawfully: Centre|date=10 August 2012|newspaper=The Hindu|last1=Venkatesan|first1=J.}}</ref> ==== ಕಾನೂನು ನಿರಾಶ್ರಿತರು ==== {{anchor | Legal }} {{See also|ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ }}ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ದಿಂದ ಬಂದ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಹಿಂದೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ, ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗುರುತನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.<ref name="LegalMigrantsOnly1" /> [[ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, ೨೦೧೯|ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2019]] ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿದೆ. [[ಹಿಂದೂ]], [[ಸಿಖ್]], [[ಬೌದ್ಧ]], [[ಜೈನ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]], [[ಪಾರ್ಸಿ]] ನಂತಹ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ದಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದವರು ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಸಮುದಾಯದ (ಆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯ) ಜನರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref>{{cite web |title=The Citizenship (Amendment) Bill, 2019 |url=https://prsindia.org/sites/default/files/bill_files/Citizenship%20%28A%29%20Bill%2C%202019%20as%20passed%20by%20LS.pdf |website=PRS India |access-date=17 August 2019 |archive-date=31 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031143237/https://www.prsindia.org/sites/default/files/bill_files/Citizenship%20%28A%29%20Bill%2C%202019%20as%20passed%20by%20LS.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=The Citizenship (Amendment) Bill, 2016 |url=https://www.prsindia.org/billtrack/the-citizenship-amendment-bill-2016-4348 |website=PRS India - Ministry of Home Affairs |access-date=17 August 2019|date=19 July 2016 }}</ref><ref>{{cite web |title=What is the Citizenship (Amendment) Bill 2016? |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/what-is-citizenship-amendment-bill-2016-1372701-2018-10-22 |website=India Today |date=22 October 2018 |access-date=26 January 2019}}</ref><ref>{{cite news |title=What is the Citizenship (Amendment) Bill, 2016? |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/what-is-the-citizenship-amendment-bill-2016/article23999348.ece |newspaper=The Hindu |access-date=26 January 2019|date=26 May 2018 |last1=Purkayastha |first1=Debasree }}</ref> m80i7kig9wheqq4l3w6qmlidxcwevgi 1372869 1372868 2026-05-06T12:42:14Z Alone 333336 73814 1372869 wikitext text/x-wiki 2003 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗ''' ಎಂದರೆ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ [[ಭಾರತ|ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅಥವಾ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಆದರೆ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀರಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿದೇಶಿ. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ 2–8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಸಹ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ''ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರಿಗಿಂತ'' ಭಿನ್ನರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಮತ್ತು [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ]] ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ 2015 ರಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರೆಂದು'' ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 2001 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯು ವಲಸಿಗರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೀಯರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನಂತರ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿಯರು]] . <ref name="censusindia.gov.in">{{Cite web |title=Census of India 2001. Data Highlights: Migration Tables. Pg 19 |url=http://www.censusindia.gov.in/Data_Products/Data_Highlights/Data_Highlights_link/data_highlights_D1D2D3.pdf |access-date=13 December 2019}}</ref> == ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು == === ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ === ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಕಾನೂನು 1955 ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ([[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ|ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ]] ವಿಧಿಗಳು 5 ರಿಂದ 11 (ಭಾಗ II)) ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು 1986, 1992, 2003, 2005, 2015 ಮತ್ತು 2019 ರ ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ (NRC) ಎಂಬುದು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] ರೂಪಿಸಿರುವ ಒಂದು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಭಾರತೀಯ]] ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/about/what-is-nrc|title=WHAT IS NRC|work=Business Standard India|access-date=2 October 2019}}</ref> 1951 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಧರಿಸಿ ಈ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2013 ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್]] ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/couple-who-set-nrc-ball-rolling-248806 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801064053/https://www.telegraphindia.com/states/north-east/couple-who-set-nrc-ball-rolling-248806 |url-status=dead |archive-date=1 August 2018 |title=Couple who set NRC ball rolling |work=The Telegraph |access-date=20 August 2018 |language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/national-register-of-citizens-in-assam-issue-of-illegal-foreigners-continues-to-be-a-major-political-one/articleshow/47657561.cms|title=National Register of Citizens in Assam: Issue of illegal foreigners continues to be a major political one|newspaper=The Economic Times|date=14 June 2015|last1=Seetharaman|first1=G.}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india/assam-overhaul-of-national-register-of-citizens-sparks-controversy/story-O082SAiZUXEc9ZRWfpsvDO.html|title=Assam: Overhaul of National Register of Citizens sparks controversy|work=Hindustan Times |date=29 June 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/national-register-of-citizens-in-assam-issue-of-illegal-foreigners-continues-to-be-a-major-political-one/articleshow/47657561.cms |title=National Register of Citizens in Assam: Issue of illegal foreigners continues to be a major political one - The Economic Times |publisher=Economictimes.indiatimes.com |date=14 June 2015 |access-date=5 September 2015|newspaper=The Economic Times |last1=Seetharaman |first1=G. }}</ref> ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ NRC ಅನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.<ref name="illegalbang2">[https://www.hindustantimes.com/india-news/rohingyas-bangladeshi-refugees-likely-target-of-khattar-govt-s-updated-nrc/story-j3YxmWY0589N5w02ulCglK.html Rohingyas, Bangladeshi refugees likely target of Khattar govt’s updated NRC], Hindustan Times, 16 September 2019.</ref><ref name="banglacatch1">[https://www.newsclick.in/dgp-asks-top-cops-start-identifying-illegal-bangladeshi-and-foreigner-immigrants UP DGP Asks Top Cops to Start Identifying Illegal ‘Bangladeshi and Foreigner’ Immigrants], NewsClick, 1 October 2019.</ref>{{Verify source|date=November 2023}} ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, [[ಮಣಿಪುರ]] ನಂತಹ ಕೆಲವು ಗಡಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ NRC ರಚಿಸಲು ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಬಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web |last=Zaman |first=Rokibuz |date=2022-07-29 |title=How the Myanmar political crisis has triggered fresh demands for an NRC in Manipur |url=https://scroll.in/article/1029029/how-the-myanmar-political-crisis-has-triggered-fresh-demands-for-an-nrc-in-manipur |access-date= |website=Scroll.in |language=}}</ref> === ವಿದೇಶಿಯರು === ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಅಥವಾ ವೀಸಾ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಲಸಿಗರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆ, 1946 ಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದು ವಿದೇಶಿಯರನ್ನು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="please"/> 2015 ರ ವಿದೇಶಿಯರ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಿಂದೂಗಳು, ಸಿಖ್ಖರು, ಬೌದ್ಧರು, ಜೈನರು, ಪಾರ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2014 ರಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ 1946 ರ ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅನ್ವಯದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Foreigners (Amendment) Order, 2015 |url=https://upload.indiacode.nic.in/showfile?actid=AC_CEN_5_23_00048_194631_1523947455673&type=order&filename=Foreigners%20(Amendment)%20Order,%202015.pdf |access-date=14 February 2020}}</ref> ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿದೇಶಿಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ [[ಆಡಳಿತ]]ವು ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name=please/> ಇದಲ್ಲದೆ, ವಿದೇಶಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ನಂಬಿದರೆ, ಅಥವಾ ಅಂತಹ ವಿದೇಶಿಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ತಿಳಿದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.<ref name=please>[https://indiankanoon.org/doc/27376/ The Foreigners Act, 1946], Indian Kanoon.</ref> ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ದೇಶಕ್ಕೆ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name=foreigner2>{{citation |title=In Strident Campaign, Jammu Politicians Target Rohingya Muslim Refugees |url=https://thewire.in/106280/jammu-rohingya-muslim-myanmar-refugee |work=[[The Wire (India)|The Wire]] |date=7 February 2017 }}</ref> ==== ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ==== ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಜಮ್ಮು]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ.<ref name="threat1">{{Cite web |url=http://scobserver.clpr.org.in/rohingya-deportation-case-day-3-arguments/ |title=ROHINGYA DEPORTATION CASE: DAY 3 ARGUMENTS - Supreme Court Observer |access-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219151621/http://scobserver.clpr.org.in/rohingya-deportation-case-day-3-arguments/ |archive-date=19 February 2018 |url-status=dead }}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು "ಹಲವು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಗುಂಪುಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ರೋಹಿಂಗ್ಯಾಗಳು ಜಮ್ಮು, ದೆಹಲಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮೇವಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಕ್ಕೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="threat2">{{cite news|title=Rohingya presence poses national security threat: Centre to SC|url=http://indianexpress.com/article/india/supreme-court-rohingya-muslims-myanmar-rajnath-singh-4849051/|access-date=6 October 2017|date=18 September 2017}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಲ್ಲ. ಭಾರತವು 1951 ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ [[ಸಹಿ|ಸಹಿದಾರ]] ಅಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ತತ್ವವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name=LegalMigrantsOnly1>{{Cite web|url=https://www.thequint.com/india/2017/06/23/tibetan-refugees-india-passports-not-property|title=Tibetan Refugees in India Get Passports, Not Property|website=The Quint|language=en|access-date=4 March 2019|date=23 June 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/trichy/lankan-refugees-in-dilemma-over-return/articleshow/57565017.cms|title=Sri Lankan refugees in dilemma over return - Times of India|website=The Times of India|date=10 March 2017 |access-date=4 March 2019}}</ref> ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಲಸಿಗರು ಆತಿಥೇಯ ದೇಶದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಳಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲ.<ref>[http://hudoc.echr.coe.int/eng#%7B%22appno%22:%5B%2225498%2F94%22%5D%7D Search results on "Impediment to expulsion"] in the European Court of Human Rights archive.</ref> ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ಎಂದರೆ ಆ ದೇಶದ ವಲಸೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಜನರು, ಅಥವಾ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಜನರ ನಿರಂತರ ನಿವಾಸ. ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಯು ಬಡ ದೇಶಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|first=Mark|last=Taylor|s2cid=153735765|title=The Drivers of Immigration in Contemporary Society: Unequal Distribution of Resources and Opportunities|journal=Human Ecology|volume=35|number=6|date=December 2007|doi=10.1007/s10745-007-9111-z|pages=775–776|bibcode=2007HumEc..35..775T }}</ref> 2005 ರಲ್ಲಿ, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ (ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯ) ಕಾಯ್ದೆ, 1983 ಅನ್ನು [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್]] ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು "ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.<ref>[http://indiankanoon.org/doc/1436100/ Illegal Migrants (Determination by Tribunal) Act, 1983], Indian Kanoon.</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 9, 2012 ರಂದು, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ ಗಡೀಪಾರುಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಅರ್ಜಿಯ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರ ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ರಮ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/article3747019.ece|title=Committed to deporting illegal migrants, but only lawfully: Centre|date=10 August 2012|newspaper=The Hindu|last1=Venkatesan|first1=J.}}</ref> ==== ಕಾನೂನು ನಿರಾಶ್ರಿತರು ==== {{anchor | Legal }} {{See also|ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ }}ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ದಿಂದ ಬಂದ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಹಿಂದೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ, ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗುರುತನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.<ref name="LegalMigrantsOnly1" /> [[ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, ೨೦೧೯|ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2019]] ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿದೆ. [[ಹಿಂದೂ]], [[ಸಿಖ್]], [[ಬೌದ್ಧ]], [[ಜೈನ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]], [[ಪಾರ್ಸಿ]] ನಂತಹ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ದಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದವರು ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಸಮುದಾಯದ (ಆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯ) ಜನರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref>{{cite web |title=The Citizenship (Amendment) Bill, 2019 |url=https://prsindia.org/sites/default/files/bill_files/Citizenship%20%28A%29%20Bill%2C%202019%20as%20passed%20by%20LS.pdf |website=PRS India |access-date=17 August 2019 |archive-date=31 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031143237/https://www.prsindia.org/sites/default/files/bill_files/Citizenship%20%28A%29%20Bill%2C%202019%20as%20passed%20by%20LS.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=The Citizenship (Amendment) Bill, 2016 |url=https://www.prsindia.org/billtrack/the-citizenship-amendment-bill-2016-4348 |website=PRS India - Ministry of Home Affairs |access-date=17 August 2019|date=19 July 2016 }}</ref><ref>{{cite web |title=What is the Citizenship (Amendment) Bill 2016? |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/what-is-citizenship-amendment-bill-2016-1372701-2018-10-22 |website=India Today |date=22 October 2018 |access-date=26 January 2019}}</ref><ref>{{cite news |title=What is the Citizenship (Amendment) Bill, 2016? |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/what-is-the-citizenship-amendment-bill-2016/article23999348.ece |newspaper=The Hindu |access-date=26 January 2019|date=26 May 2018 |last1=Purkayastha |first1=Debasree }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} iwo1lktfmmvu6tf4gnus95kk5woy66x 1372871 1372869 2026-05-06T12:44:26Z Alone 333336 73814 1372871 wikitext text/x-wiki 2003 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾದ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, '''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗ''' ಎಂದರೆ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದೆ [[ಭಾರತ|ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅಥವಾ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಆದರೆ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀರಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ವಿದೇಶಿ. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ 2–8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಸಹ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ''ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರಿಗಿಂತ'' ಭಿನ್ನರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಮತ್ತು [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ]] ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ 2015 ರಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರೆಂದು'' ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 2001 ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯು ವಲಸಿಗರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. 2001 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೀಯರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸಿಗರ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನಂತರ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿಯರು]] . <ref name="censusindia.gov.in">{{Cite web |title=Census of India 2001. Data Highlights: Migration Tables. Pg 19 |url=http://www.censusindia.gov.in/Data_Products/Data_Highlights/Data_Highlights_link/data_highlights_D1D2D3.pdf |access-date=13 December 2019}}</ref> == ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು == === ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ === ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಕಾನೂನು 1955 ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ([[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ|ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ]] ವಿಧಿಗಳು 5 ರಿಂದ 11 (ಭಾಗ II)) ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು 1986, 1992, 2003, 2005, 2015 ಮತ್ತು 2019 ರ ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಂದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ (NRC) ಎಂಬುದು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] ರೂಪಿಸಿರುವ ಒಂದು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಭಾರತೀಯ]] ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/about/what-is-nrc|title=WHAT IS NRC|work=Business Standard India|access-date=2 October 2019}}</ref> 1951 ರ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿ ಆಧರಿಸಿ ಈ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2013 ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್]] ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/couple-who-set-nrc-ball-rolling-248806 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801064053/https://www.telegraphindia.com/states/north-east/couple-who-set-nrc-ball-rolling-248806 |url-status=dead |archive-date=1 August 2018 |title=Couple who set NRC ball rolling |work=The Telegraph |access-date=20 August 2018 |language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/national-register-of-citizens-in-assam-issue-of-illegal-foreigners-continues-to-be-a-major-political-one/articleshow/47657561.cms|title=National Register of Citizens in Assam: Issue of illegal foreigners continues to be a major political one|newspaper=The Economic Times|date=14 June 2015|last1=Seetharaman|first1=G.}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india/assam-overhaul-of-national-register-of-citizens-sparks-controversy/story-O082SAiZUXEc9ZRWfpsvDO.html|title=Assam: Overhaul of National Register of Citizens sparks controversy|work=Hindustan Times |date=29 June 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/national-register-of-citizens-in-assam-issue-of-illegal-foreigners-continues-to-be-a-major-political-one/articleshow/47657561.cms |title=National Register of Citizens in Assam: Issue of illegal foreigners continues to be a major political one - The Economic Times |publisher=Economictimes.indiatimes.com |date=14 June 2015 |access-date=5 September 2015|newspaper=The Economic Times |last1=Seetharaman |first1=G. }}</ref> ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ NRC ಅನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.<ref name="illegalbang2">[https://www.hindustantimes.com/india-news/rohingyas-bangladeshi-refugees-likely-target-of-khattar-govt-s-updated-nrc/story-j3YxmWY0589N5w02ulCglK.html Rohingyas, Bangladeshi refugees likely target of Khattar govt’s updated NRC], Hindustan Times, 16 September 2019.</ref><ref name="banglacatch1">[https://www.newsclick.in/dgp-asks-top-cops-start-identifying-illegal-bangladeshi-and-foreigner-immigrants UP DGP Asks Top Cops to Start Identifying Illegal ‘Bangladeshi and Foreigner’ Immigrants], NewsClick, 1 October 2019.</ref>{{Verify source|date=November 2023}} ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, [[ಮಣಿಪುರ]] ನಂತಹ ಕೆಲವು ಗಡಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ NRC ರಚಿಸಲು ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಬಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web |last=Zaman |first=Rokibuz |date=2022-07-29 |title=How the Myanmar political crisis has triggered fresh demands for an NRC in Manipur |url=https://scroll.in/article/1029029/how-the-myanmar-political-crisis-has-triggered-fresh-demands-for-an-nrc-in-manipur |access-date= |website=Scroll.in |language=}}</ref> === ವಿದೇಶಿಯರು === ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಅಥವಾ ವೀಸಾ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಲಸಿಗರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆ, 1946 ಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದು ವಿದೇಶಿಯರನ್ನು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="please"/> 2015 ರ ವಿದೇಶಿಯರ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಿಂದೂಗಳು, ಸಿಖ್ಖರು, ಬೌದ್ಧರು, ಜೈನರು, ಪಾರ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2014 ರಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ 1946 ರ ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅನ್ವಯದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Foreigners (Amendment) Order, 2015 |url=https://upload.indiacode.nic.in/showfile?actid=AC_CEN_5_23_00048_194631_1523947455673&type=order&filename=Foreigners%20(Amendment)%20Order,%202015.pdf |access-date=14 February 2020}}</ref> ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿದೇಶಿಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ [[ಆಡಳಿತ]]ವು ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref name=please/> ಇದಲ್ಲದೆ, ವಿದೇಶಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ನಂಬಿದರೆ, ಅಥವಾ ಅಂತಹ ವಿದೇಶಿಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಅವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ತಿಳಿದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು.<ref name=please>[https://indiankanoon.org/doc/27376/ The Foreigners Act, 1946], Indian Kanoon.</ref> ವಿದೇಶಿಯರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ದೇಶಕ್ಕೆ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name=foreigner2>{{citation |title=In Strident Campaign, Jammu Politicians Target Rohingya Muslim Refugees |url=https://thewire.in/106280/jammu-rohingya-muslim-myanmar-refugee |work=[[The Wire (India)|The Wire]] |date=7 February 2017 }}</ref> ==== ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ==== ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಜಮ್ಮು]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] ದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ.<ref name="threat1">{{Cite web |url=http://scobserver.clpr.org.in/rohingya-deportation-case-day-3-arguments/ |title=ROHINGYA DEPORTATION CASE: DAY 3 ARGUMENTS - Supreme Court Observer |access-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219151621/http://scobserver.clpr.org.in/rohingya-deportation-case-day-3-arguments/ |archive-date=19 February 2018 |url-status=dead }}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು "ಹಲವು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಗುಂಪುಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ರೋಹಿಂಗ್ಯಾಗಳು ಜಮ್ಮು, ದೆಹಲಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಮೇವಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಕ್ಕೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="threat2">{{cite news|title=Rohingya presence poses national security threat: Centre to SC|url=http://indianexpress.com/article/india/supreme-court-rohingya-muslims-myanmar-rajnath-singh-4849051/|access-date=6 October 2017|date=18 September 2017}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಲ್ಲ. ಭಾರತವು 1951 ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ [[ಸಹಿ|ಸಹಿದಾರ]] ಅಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ತತ್ವವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name=LegalMigrantsOnly1>{{Cite web|url=https://www.thequint.com/india/2017/06/23/tibetan-refugees-india-passports-not-property|title=Tibetan Refugees in India Get Passports, Not Property|website=The Quint|language=en|access-date=4 March 2019|date=23 June 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/trichy/lankan-refugees-in-dilemma-over-return/articleshow/57565017.cms|title=Sri Lankan refugees in dilemma over return - Times of India|website=The Times of India|date=10 March 2017 |access-date=4 March 2019}}</ref> ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಲಸಿಗರು ಆತಿಥೇಯ ದೇಶದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಳಗೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲ.<ref>[http://hudoc.echr.coe.int/eng#%7B%22appno%22:%5B%2225498%2F94%22%5D%7D Search results on "Impediment to expulsion"] in the European Court of Human Rights archive.</ref> ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು ಎಂದರೆ ಆ ದೇಶದ ವಲಸೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಜನರು, ಅಥವಾ ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಜನರ ನಿರಂತರ ನಿವಾಸ. ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಯು ಬಡ ದೇಶಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|first=Mark|last=Taylor|s2cid=153735765|title=The Drivers of Immigration in Contemporary Society: Unequal Distribution of Resources and Opportunities|journal=Human Ecology|volume=35|number=6|date=December 2007|doi=10.1007/s10745-007-9111-z|pages=775–776|bibcode=2007HumEc..35..775T }}</ref> 2005 ರಲ್ಲಿ, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ (ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯ) ಕಾಯ್ದೆ, 1983 ಅನ್ನು [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್]] ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು "ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.<ref>[http://indiankanoon.org/doc/1436100/ Illegal Migrants (Determination by Tribunal) Act, 1983], Indian Kanoon.</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 9, 2012 ರಂದು, ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ ಗಡೀಪಾರುಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಅರ್ಜಿಯ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರ ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ರಮ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/article3747019.ece|title=Committed to deporting illegal migrants, but only lawfully: Centre|date=10 August 2012|newspaper=The Hindu|last1=Venkatesan|first1=J.}}</ref> ==== ಕಾನೂನು ನಿರಾಶ್ರಿತರು ==== {{anchor | Legal }} {{See also|ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ }}ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು [[ಟಿಬೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ದಿಂದ ಬಂದ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಹಿಂದೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ, ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗುರುತನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.<ref name="LegalMigrantsOnly1" /> [[ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, ೨೦೧೯|ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2019]] ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದಿದೆ. [[ಹಿಂದೂ]], [[ಸಿಖ್]], [[ಬೌದ್ಧ]], [[ಜೈನ]], [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]], [[ಪಾರ್ಸಿ]] ನಂತಹ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ದಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದವರು ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಸಮುದಾಯದ (ಆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯ) ಜನರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.<ref>{{cite web |title=The Citizenship (Amendment) Bill, 2019 |url=https://prsindia.org/sites/default/files/bill_files/Citizenship%20%28A%29%20Bill%2C%202019%20as%20passed%20by%20LS.pdf |website=PRS India |access-date=17 August 2019 |archive-date=31 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031143237/https://www.prsindia.org/sites/default/files/bill_files/Citizenship%20%28A%29%20Bill%2C%202019%20as%20passed%20by%20LS.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=The Citizenship (Amendment) Bill, 2016 |url=https://www.prsindia.org/billtrack/the-citizenship-amendment-bill-2016-4348 |website=PRS India - Ministry of Home Affairs |access-date=17 August 2019|date=19 July 2016 }}</ref><ref>{{cite web |title=What is the Citizenship (Amendment) Bill 2016? |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/what-is-citizenship-amendment-bill-2016-1372701-2018-10-22 |website=India Today |date=22 October 2018 |access-date=26 January 2019}}</ref><ref>{{cite news |title=What is the Citizenship (Amendment) Bill, 2016? |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/what-is-the-citizenship-amendment-bill-2016/article23999348.ece |newspaper=The Hindu |access-date=26 January 2019|date=26 May 2018 |last1=Purkayastha |first1=Debasree }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ]] l6pz0c2v2dbg6l9fkouexsdsve1e0r8 3 179072 1372873 2026-05-06T13:05:14Z SHB2000 70365 SHB2000 [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:WiFábio]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Difabio]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/WiFábio|WiFábio]]" to "[[Special:CentralAuth/Difabio|Difabio]]" 1372873 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Difabio]] bs7fvjdbzriimo9t7dapwkp3i7hdkq5 0 179073 1372878 2026-05-06T14:51:09Z Shiva Tej Patil 75545 Shiva Tej Patil [[ತಾರಕ್(ಚಿತ್ರ)]] ಪುಟವನ್ನು [[ತಾರಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1372878 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ತಾರಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] gxha4zb182p2pvcjzuupwhjlgcr2w4w 0 179074 1372881 2026-05-06T15:17:51Z Shiva Tej Patil 75545 Shiva Tej Patil [[ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1372881 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] pl6su6k39adkdo8eg5kxreytwdu5ofg 0 179075 1372885 2026-05-06T16:53:00Z Mahaveer Indra 34672 ಹೊಸ ಬರಹ 1372885 wikitext text/x-wiki ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. is8t23m6ivfa20whnuw12z5p6r37q11 1372886 1372885 2026-05-06T16:55:16Z Mahaveer Indra 34672 1372886 wikitext text/x-wiki ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. 8leml3w5jbpdt3ns74oenp79eiw55p6 1372887 1372886 2026-05-06T17:02:52Z Mahaveer Indra 34672 /* ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ */ 1372887 wikitext text/x-wiki ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯಗಳು== ಈ ವರ್ಷದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳು- ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳು ತಿದುಪಡಿ ಮತ್ತು ಪೌರತ್ವ, ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅನಧೀಕೃತ ವಲಸೆ, ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆ (ಗುರುತು), ಆಡಳಿತ, ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ. ===ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳು=== ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision - SIR) ಪ್ರಚಾರದ ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. SIR ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸುಮಾರು 12% ರಷ್ಟಿದೆ. ಆರು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಗೈರುಹಾಜರಾದವರು ಅಥವಾ ಮೃತಪಟ್ಟವರು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2.7 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರ ಸ್ಥಿತಿಯು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ, SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ 150 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ನೈಜ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಾದಿಸಿತು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಇದನ್ನು ನಕಲಿ ನಮೂದುಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ===ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ=== ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಚಾರದ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಮತ್ತು ಮಟುವಾ ರಾಜಕೀಯವು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಲ್ಲಿ 'ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2024' ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಜಾರಿಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಬಂದರೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪೌರತ್ವ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಹೇಳಿದರು.[21][22][23] ಮತದಾರರನ್ನು ಧ್ರುವೀಕರಿಸಲು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು CAA, SIR ಹಾಗೂ ಪೌರತ್ವದ ಬಗೆಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಯು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಲಸೆ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು AITC ವಾದಿಸಿತು.[24][25] **ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಲಸೆ** ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆರಹಿತ ವಲಸೆಯು ಸಹ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಚಲನವಲನ, ಗಡಿಗೆ ಬೇಲಿ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಸಿಲಿಗುರಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಬಿಂಬಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಕ ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಳುಕುಹಾಕಿದರು.[26][27] ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ AITC, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.[13][28] **ಅಸ್ಮಿತೆಯ ರಾಜಕೀಯ (ಗುರುತಿನ ರಾಜಕೀಯ)** ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಮಿತೆಯ (ಗುರುತಿನ) ರಾಜಕೀಯವು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಬಂಗಾಳಿ ಅಸ್ಮಿತೆ (ಗುರುತು), ಮಟುವಾ ಮತಗಳು, ಮತ್ತು ಭಾಷೆ, ಸೇರ್ಪಡೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು.[14][13] AITC ತನ್ನನ್ನು ಬಂಗಾಳಿ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿತು, ಆದರೆ ಬಿಜೆಪಿ ಆಯ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪೌರತ್ವ, ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತಳುಕುಹಾಕಿತು.[14][29] **ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ** ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಹಗರಣ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಇತರ ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ. ಈ ಆರೋಪಗಳು ಆಡಳಿತ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ AITC ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ದಾಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು.[30][31][32] ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, AITC ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜಾರಿ, ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು.[33][12] **ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆ** ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2024 ರ ಆರ್. ಜಿ. ಕರ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.[34][35][13] ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ NCRB ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು AITC ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರೆ, ಇಂತಹ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ವರದಿಯಾಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಲ್ಲಿನ ವಿಫಲತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ವಾದಿಸಿತು.[36][37] **ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ** ಉದ್ಯೋಗ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಸಹ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ನಗರದ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ. ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ವಿಳಂಬವಾದ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ನೇಮಕಾತಿ ಹಗರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಪೈಪೋಟಿಯ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು.[38][39][40] ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಟೀಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದರೆ, AITC ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು.[33][41] **ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ** 15 ವರ್ಷಗಳ AITC ಆಡಳಿತದ ನಂತರದ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಚುನಾವಣಾ ಕಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಇದು SIR, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಪೌರತ್ವದ ಮೇಲಿನ ವಿವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿತ್ತು.[12][14][40] ಉದ್ಯೋಗ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಆಡಳಿತ, ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವ ಬದಲು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. jntcaw9gb48dzidj8i0m4mjugs1eyb1 1372888 1372887 2026-05-06T17:12:52Z Mahaveer Indra 34672 1372888 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ೨೦೨೬ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ | country = India | type = Legislative | ongoing = no | vote_type = party | previous_election = 2021 West Bengal Legislative Assembly election | previous_year = ೨೦೨೧ | next_election = ೨೦೩೧ | registered = 70,459,284 ({{decrease}} 8.06%)<ref name="The Indian Express-2026"/><ref>{{cite web |url=https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FzBiU51zPFZI5qMtjV1qgjFg193XTtp6Zn6FU9qB%2FYxKh2I6Fg%2BNN0%2Fk6VQmFY0pHFCSv%2B1yJkuMeCkTzY9fhBvw%3D%3D |title=ECI Press Note: 2026 Assembly Elections Schedule |work=Election Commission of India |accessdate=15 March 2026}}</ref> | next_year = 2031 | election_date = ೨೩ ಮತ್ತು ೨೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (೨೯೩ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ)<br>೨೧ನೇ ಮೇ ೨೦೨೬ (೧ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ) | seats_for_election = ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ | majority_seats = ೧೪೮ | turnout = 92.93% ({{increase}} 10.63 [[Percentage point|pp]]) | outgoing_members = 17th West Bengal Assembly | elected_members = 18th West Bengal Assembly | image1 = {{CSS image crop|Image = Suvendu Adhikari at Esplanade Metro Rail Station, Kolkata, 6 March 2024.jpg|bSize = 125 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 0|oLeft = 6}} | leader1 = ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ | leader_since1 = ೨೦೨೧ | leaders_seat1 = ನಂದಿಗ್ರಾಮ<br>ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಜಯ)'' | last_election1 = 38.15%, 77 seats | party1 = ಬಿಜೆಪಿ | seats1 = '''207''' | alliance1 = <!-- Do not insert any placeholder for "no alliance". --> | seat_change1 = {{increase}} 130 | popular_vote1 = '''29,224,804''' | percentage1 = '''45.84%''' | swing1 = {{up}} 7.69 [[Percentage point|pp]] | image2 = {{CSS image crop|Image =Ms. Mamata Banerjee, in Kolkata on July 17, 2018 (cropped) (cropped).JPG|bSize = 135 |cWidth = 110 |cHeight = 140|oTop = 5|oLeft = 10}} | leader2 = ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | leader_since2 = ೧೯೯೮ | party2 = ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = [[Trinamool Congress|AITC+]] | leaders_seat2 = ಭಬಾನಿಪುರ್<br>''(ಸೋಲು)'' | last_election2 = 48.02%, 215 seats | seats2 = 80 | seat_change2 = {{decrease}} 135 | popular_vote2 = 26,013,084 | percentage2 = 40.8% | swing2 = {{down}} 7.22 [[Percentage point|pp]] <!--Map-->| map_image = {{Switcher|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Partywise Result Map.svg|350px]]|Partywise results by constituency|[[File:2026 West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise Result Map.svg|350px]]|Alliance-wise results by constituency}} | map2 = {{Switcher|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election 2026.svg|350px]]|Partywise structure|[[File:India 18th West Bengal Legislative Assembly Election Alliance Wise 2026.svg|350px]]|Alliance-wise structure}} | title = [[Chief Minister of West Bengal|Chief Minister]] | before_election = [[Mamata Banerjee]] | before_party = [[Trinamool Congress|AITC]] | after_election = TBA | after_party = [[Bharatiya Janata Party|BJP]] }} ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಎಲ್ಲಾ 294 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಟ್ಟು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ- ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 23 ಮತ್ತು 29, 2026 ರಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 293 ಸ್ಥಾನಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಡೆದು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 4, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫಾಲ್ಟಾ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ೨೮೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೇ 21, 2026 ರಂದು ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೇ 24 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು. 2011 ರಿಂದಲೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರರೂಢ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೋಲನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಬಲಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಾಲಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ. ಬಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರಲಿ 92.93% ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. == ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ== ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ ಮೇ 7, 2026 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2021 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದವು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 294 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 215 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯಗಳು== ಈ ವರ್ಷದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾದ ಮತ್ತು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳು- ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳು ತಿದುಪಡಿ ಮತ್ತು ಪೌರತ್ವ, ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅನಧೀಕೃತ ವಲಸೆ, ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆ (ಗುರುತು), ಆಡಳಿತ, ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ. ===ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳು=== ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision - SIR) ಪ್ರಚಾರದ ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. SIR ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 9 ದಶಲಕ್ಷ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು, ಇದು ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸುಮಾರು 12% ರಷ್ಟಿದೆ. ಆರು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಗೈರುಹಾಜರಾದವರು ಅಥವಾ ಮೃತಪಟ್ಟವರು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2.7 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರ ಸ್ಥಿತಿಯು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಮುಂದೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ, SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ 150 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ನೈಜ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಾದಿಸಿತು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ ಇದನ್ನು ನಕಲಿ ನಮೂದುಗಳು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ===ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ=== ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಚಾರದ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಮತ್ತು ಮಟುವಾ ರಾಜಕೀಯವು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಲ್ಲಿ 'ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2024' ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಜಾರಿಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಬಂದರೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪೌರತ್ವ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಹೇಳಿದರು.[21][22][23] ಮತದಾರರನ್ನು ಧ್ರುವೀಕರಿಸಲು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು CAA, SIR ಹಾಗೂ ಪೌರತ್ವದ ಬಗೆಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಮ್ಯತೆಯು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಲಸೆ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಎಂದು AITC ವಾದಿಸಿತು.[24][25] **ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಲಸೆ** ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆರಹಿತ ವಲಸೆಯು ಸಹ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಚಲನವಲನ, ಗಡಿಗೆ ಬೇಲಿ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಸಿಲಿಗುರಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಬಿಂಬಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಕ ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಳುಕುಹಾಕಿದರು.[26][27] ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ AITC, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.[13][28] **ಅಸ್ಮಿತೆಯ ರಾಜಕೀಯ (ಗುರುತಿನ ರಾಜಕೀಯ)** ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಮಿತೆಯ (ಗುರುತಿನ) ರಾಜಕೀಯವು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಬಂಗಾಳಿ ಅಸ್ಮಿತೆ (ಗುರುತು), ಮಟುವಾ ಮತಗಳು, ಮತ್ತು ಭಾಷೆ, ಸೇರ್ಪಡೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು.[14][13] AITC ತನ್ನನ್ನು ಬಂಗಾಳಿ ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿತು, ಆದರೆ ಬಿಜೆಪಿ ಆಯ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪೌರತ್ವ, ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತಳುಕುಹಾಕಿತು.[14][29] **ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ** ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಾಲಾ ನೇಮಕಾತಿ ಹಗರಣ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಇತರ ತನಿಖೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ. ಈ ಆರೋಪಗಳು ಆಡಳಿತ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ AITC ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ದಾಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು.[30][31][32] ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, AITC ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜಾರಿ, ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು.[33][12] **ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆ** ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2024 ರ ಆರ್. ಜಿ. ಕರ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.[34][35][13] ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವ NCRB ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು AITC ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರೆ, ಇಂತಹ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ವರದಿಯಾಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಲ್ಲಿನ ವಿಫಲತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ವಾದಿಸಿತು.[36][37] **ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ** ಉದ್ಯೋಗ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಸಹ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ನಗರದ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ. ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ವಿಳಂಬವಾದ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ನೇಮಕಾತಿ ಹಗರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಪೈಪೋಟಿಯ ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು.[38][39][40] ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಟೀಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದರೆ, AITC ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು.[33][41] **ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ** 15 ವರ್ಷಗಳ AITC ಆಡಳಿತದ ನಂತರದ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಚುನಾವಣಾ ಕಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಇದು SIR, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಪೌರತ್ವದ ಮೇಲಿನ ವಿವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿತ್ತು.[12][14][40] ಉದ್ಯೋಗ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಆಡಳಿತ, ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವ ಬದಲು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. jp3w930nznhq32505c65yb1s66wxgbc 0 179076 1372893 2026-05-06T19:23:50Z Kartikdn 1134 ಗ್ರಾಮ್-ಚಾರ್ಲಿಯರ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು 1372893 wikitext text/x-wiki [[:en:Probability_theory|ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ]], '''ಗ್ರಾಮ್-ಚಾರ್ಲಿಯರ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು''' ಎಂದರೆ ಅದರ [[ಭ್ರಮಣಾಂಕ|ಪ್ರಘಾತಗಳು]] ಅಥವಾ [[:en:Cumulant|ಕ್ಯುಮ್ಯುಲೆಂಟ್‍ಗಳ]] ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು [[:en:Probability_density_function|ಸಂಭಾವ್ಯತಾ ಸಾಂದ್ರತೆ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು]] ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ೩ ಪ್ರಕಾರದ ಗ್ರಾಮ್-ಚಾರ್ಲಿಯರ್ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಿವೆ. == A ತರಹದ ಶ್ರೇಣಿ == ಯಾವುದೇ [[:en:Random_variable|ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಚರ]] '''''x''''' ನ [[:en:Probability_distribution|ವಿತರಣೆಯ]] [[:en:Cumulative_distribution_function|ಆವರ್ತಾಂಕ ಉತ್ಪನ್ನ]] '''''f(x)''''' ನ್ನು, ಮೊದಲ ಪದ ಪ್ರಸಾಮಾನ್ಯ ಆವರ್ತಾಂಕ ಉತ್ಪನ್ನ (normal frequency function) <math>\phi(x) = \left ( \frac{1}{\sqrt{2\pi}} \right ) \times \exp \left [ \frac{-x^2}{2} \right ]</math> ಆಗಿರುವಂತೆ, ಉಳಿದವು <math>\phi(x)</math> ನ ಅನುಕ್ರಮ [[:en:Differential_coefficient|ಅವಕಲನಾಂಕಗಳಿಗೆ]] ಅನುಪಾತೀಯವಾಗಿದ್ದು, ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವುಳ್ಳವಾಗಿರುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ಯತ್ನ. ಈ ಶ್ರೇಣಿಯು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇರುವುದು:<ref>https://www.statisticshowto.com/gram-charlier-distribution-2/</ref><ref>https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1155/2017/8690491</ref> <math>f(x) = C_0 \phi(x) + C_1 \phi '(x) + \cdots + C_n \phi ^{(n)}(x) + \cdots</math> x ಶಿಷ್ಟೀಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅದರ [[:en:Mean|ಮಧ್ಯಕ]] 0, [[:en:Variance|ಚಲನೀಯ]] 1, ಮೂರನೆಯ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪ್ರಘಾತಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ '''''a₃, a₄''''' ಮತ್ತು '''''y₁=a₃, y₂=a₄-3''''' ಎಂದಿರಲಿ. ಆಗ '''''C₀=1, C₁=C₂=0''''', <math>C_3 = \gamma_1/6, C_4 = \gamma_2/24</math> ಇತ್ಯಾದಿ. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನಿನ]] [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ|ಸಂಖ್ಯಾಕಲನ]] ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ [[:en:Jørgen_Pedersen_Gram|ಜೆ.ಪಿ. ಗ್ರಾಮ್]] (1883)  ಮತ್ತು [[:en:Carl_Charlier|ಸಿ. ವಿ. ಎಲ್ ಚಾರ್ಲಿಯರ್]] (1905) ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಆ ಅಂಕಿತ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಇಂಥ [[ಶ್ರೇಢಿಗಳು (ಗಣಿತ)|ಅನಂತ ಶ್ರೇಣಿಯ]] ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ರಚಿಸಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅನುಕ್ರಮ ಪದಗಳು ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿರಲೇಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ '''''f(x)''''' ನ ತೃಪ್ತಿಕರ ಅಂದಾಜನ್ನು ಕೊಡದಿರಬಹುದು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ [[:en:Francis_Ysidro_Edgeworth|ಎಜ್‍ವರ್ತ್]] ಸೂಚಿಸಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ರೂಪದ '''''A''''' ತರಹದ ಶ್ರೇಣಿ <math>f(x) = \phi(x) - \frac{\gamma_1}{3!}\phi^{(3)}(x) + \left [ \frac{\gamma_2}{4!}\phi^{(4)(x)} + \frac{10\gamma_1^2}{6!}\phi^{(6)(x)} \right ] + \cdots</math> ಇದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು ತೃಪ್ತಿಕರ; ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಕಡೆಗಣಿಸಿದ ಇದರ ಮೊದಲ ಪದ ಮತ್ತು ಶೇಷಪದಗಳು ಸಮದರ್ಜೆಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. == B ತರಹದ ಶ್ರೇಣಿ == [[:en:Statistical_parameter|ಪ್ರಾಚಲ]] '''''λ''''' ಆಗಿರುವ [[:en:Poisson_distribution|ಪ್ವಾಸಾಂವ್ ಚರದ]] ಆವರ್ತಾಂಕ ಉತ್ಪನ್ನ <math>f(x) = \exp(-\lambda).\lambda^x/x!</math> ನ '''''λ''''' ವನ್ನು ಕುರಿತ ಅವಕಲನಾಂಕಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತ ಈ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ವಿರತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧೀಕರಿಸಲು ಚಾರ್ಲಿಯರ್ 1905ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ.<ref>https://dspace.mit.edu/handle/1721.1/116495</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತೀಯ]] ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿದ್ದರೂ ಇದರ ಬಳಕೆಗೆ ಹಲವು ಅಡಚಣೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಇಂದಿನ ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಅಪರೂಪ. == C ತರಹದ ಶ್ರೇಣಿ == C ತರಹದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಋಣ ಆವರ್ತಾಂಕಗಳು ದೊರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಚಾರ್ಲಿಯರ್ 1928ರಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿದ. '''''f(x)''''' ನ್ನು ಇದು, <math>f(x) = \exp\left [ \sum\limits_r \gamma_r H_r(x) \right ]</math>, ['''''H_r(x)''''' [[:en:Polynomial|ಬಹುಪದಿಗಳು]], <math>\gamma_r</math> ಪ್ರಘಾತಗಳು] ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.researchgate.net/publication/256069516_The_C-type_Gram-Charlier_Series_Expansion_of_the_Risk_Neutral_Density_implied_by_option_prices</ref> ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅನುಭವ ಈ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 2b9u5jzou6hq5ngf3fsv3ni50zgqlin 0 179077 1372929 2026-05-07T09:49:40Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372929 wikitext text/x-wiki '''ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್''' ಅಸಿಟೈಲ್ [[ಕೋಲೀನ್|ಕೋಲೀನಿ]]ನ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ [[ವೇಗವರ್ಧನೆ|ವೇಗವರ್ಧಕ]]ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎನ್‍ಜೈಮ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿಥ್ಯ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಮತ್ತು ನೈಜ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಿವೆ<ref name="Dorlands">{{Citation |author=Elsevier |author-link=Elsevier |title=Dorland's Illustrated Medical Dictionary |publisher=Elsevier |url=http://dorlands.com/ |postscript=. |access-date=2015-09-24 |archive-date=2014-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111192614/http://dorlands.com/ |url-status=dead }}</ref>. ಮಿಥ್ಯಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಅಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಟಿರಿಲ್, ಸಕ್ಸಿನಿಲ್, ಮತ್ತು ಬೆಂಜೈಲ್ ಕೋಲೀನುಗಳನ್ನೂ ಟ್ರೈಬ್ಯುಟಿರಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರಂಥ ಇತರ ಕೆಲವು ಎಸ್ಟರ್‍ಗಳನ್ನೂ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನೈಜ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನಿನ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿದ್ದು ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೇಟುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ನರ]]ಗಳ ಚೋದನೆಗಳ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಸಂದೇಶವಾಹಕ ನರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎನ್‍ಜೈಮ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನುಗಳು ಇವೆ.<ref name="Colovic Krstic Lazarevic-Pasti Bondzic pp. 315–335">{{cite journal |vauthors=Colović MB, Krstić DZ, Lazarević-Pašti TD, Bondžić AM, Vasić VM |date=May 2013 |title=Acetylcholinesterase inhibitors: pharmacology and toxicology |journal=Current Neuropharmacology |publisher=Bentham Science Publishers Ltd. |volume=11 |issue=3 |pages=315–35 |doi=10.2174/1570159x11311030006 |pmc=3648782 |pmid=24179466}}</ref> ಮಿದುಳು, ನರಕೋಶಗಳು ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳು, ಮಾನವನ ಸೀರಂ ಮತ್ತು ಥೆಮಸ್‍ಗಳಲ್ಲೂ ಎನ್‍ಜೈಮ್ ಇರುವುದೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಒಂದು ಮೋಲ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸು ಮೋಲ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನನ್ನು ಒಂದು ಮಿನಿಟಿನಲ್ಲಿ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೊಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಟಾರ್ಪೀಡೋಮೀನು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಸ್ ಎಂಬ [[ಮೀನು]]ಗಳ ವಿದ್ಯುದುತ್ಪಾದಕ ಅಂಗಗಳ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದು [[ಸ್ಫಟಿಕ|ಸ್ಫಟೀಕ]]ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಅಣುತೂಕ 25,000. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು|ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್]] ಸಹ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರಹತ್ತಿರದವಾಗಿ ಎರಡು ಬಂಧನ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ (ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಸೈಟ್ಸ್). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನ್ ಅಯಾನಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕೋಲೀನಿನ ಓ+ ಕ್ಯಾಟ್‍ಅಯಾನನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಸೆರೀನ್ ಅವಶೇಷ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಫೈಲಿಕ್ ಹಿಸ್ಟಿಡೀನ್ ಗುಂಪುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎನ್‍ಜೈóಮಿನ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳಾದ ಫೈಸೊಸ್ಟಿಗ್ಮಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸ್ಟಿಗ್ಮಿನ್ನುಗಳು ಆನ್‍ಅಯಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಸ್ಥಳಗಳೆರಡರ ಜೊತೆಗೂ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಎನ್‍ಜೈಮಿನೊಡನೆ ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಲ್ಕೈಲ್ ಫಾಸ್ಫೇಟುಗಳೂ ಡೈಐಸೊಪ್ರೊಪೈಲ್ ಫಾಸ್ಪೊಫ್ಲೋರಿಡೇಟೂ ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಇವನ್ನು [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು|ಕೀಟನಾಶಕ]]ಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ನರವಾಯು (ನರ್ವ್‍ಗ್ಯಾಸ್) ಆಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೀರಂನಲ್ಲಿರುವ ಎನ್‍ಜೈಮಿನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಪನ ರೋಗನಿದಾನದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== gmqfceng6ce0ugw3qsxnziv04j8nlgo 1372930 1372929 2026-05-07T09:50:08Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372930 wikitext text/x-wiki '''ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್''' ಅಸಿಟೈಲ್ [[ಕೋಲೀನ್|ಕೋಲೀನಿ]]ನ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ [[ವೇಗವರ್ಧನೆ|ವೇಗವರ್ಧಕ]]ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎನ್‍ಜೈಮ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿಥ್ಯ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಮತ್ತು ನೈಜ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಿವೆ<ref name="Dorlands">{{Citation |author=Elsevier |author-link=Elsevier |title=Dorland's Illustrated Medical Dictionary |publisher=Elsevier |url=http://dorlands.com/ |postscript=. |access-date=2015-09-24 |archive-date=2014-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111192614/http://dorlands.com/ |url-status=dead }}</ref>. ಮಿಥ್ಯಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಅಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಟಿರಿಲ್, ಸಕ್ಸಿನಿಲ್, ಮತ್ತು ಬೆಂಜೈಲ್ ಕೋಲೀನುಗಳನ್ನೂ ಟ್ರೈಬ್ಯುಟಿರಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರಂಥ ಇತರ ಕೆಲವು ಎಸ್ಟರ್‍ಗಳನ್ನೂ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನೈಜ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನಿನ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿದ್ದು ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೇಟುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ನರ]]ಗಳ ಚೋದನೆಗಳ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಸಂದೇಶವಾಹಕ ನರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎನ್‍ಜೈಮ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನುಗಳು ಇವೆ.<ref name="Colovic Krstic Lazarevic-Pasti Bondzic pp. 315–335">{{cite journal |vauthors=Colović MB, Krstić DZ, Lazarević-Pašti TD, Bondžić AM, Vasić VM |date=May 2013 |title=Acetylcholinesterase inhibitors: pharmacology and toxicology |journal=Current Neuropharmacology |publisher=Bentham Science Publishers Ltd. |volume=11 |issue=3 |pages=315–35 |doi=10.2174/1570159x11311030006 |pmc=3648782 |pmid=24179466}}</ref> ಮಿದುಳು, ನರಕೋಶಗಳು ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳು, ಮಾನವನ ಸೀರಂ ಮತ್ತು ಥೆಮಸ್‍ಗಳಲ್ಲೂ ಎನ್‍ಜೈಮ್ ಇರುವುದೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಒಂದು ಮೋಲ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸು ಮೋಲ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನನ್ನು ಒಂದು ಮಿನಿಟಿನಲ್ಲಿ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೊಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಟಾರ್ಪೀಡೋಮೀನು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಸ್ ಎಂಬ [[ಮೀನು]]ಗಳ ವಿದ್ಯುದುತ್ಪಾದಕ ಅಂಗಗಳ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದು [[ಸ್ಫಟಿಕ|ಸ್ಫಟೀಕ]]ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಅಣುತೂಕ 25,000. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು|ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್]] ಸಹ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರಹತ್ತಿರದವಾಗಿ ಎರಡು ಬಂಧನ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ (ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಸೈಟ್ಸ್). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನ್ ಅಯಾನಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕೋಲೀನಿನ ಓ+ ಕ್ಯಾಟ್‍ಅಯಾನನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಸೆರೀನ್ ಅವಶೇಷ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಫೈಲಿಕ್ ಹಿಸ್ಟಿಡೀನ್ ಗುಂಪುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎನ್‍ಜೈóಮಿನ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳಾದ ಫೈಸೊಸ್ಟಿಗ್ಮಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸ್ಟಿಗ್ಮಿನ್ನುಗಳು ಆನ್‍ಅಯಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಸ್ಥಳಗಳೆರಡರ ಜೊತೆಗೂ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಎನ್‍ಜೈಮಿನೊಡನೆ ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಲ್ಕೈಲ್ ಫಾಸ್ಫೇಟುಗಳೂ ಡೈಐಸೊಪ್ರೊಪೈಲ್ ಫಾಸ್ಪೊಫ್ಲೋರಿಡೇಟೂ ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಇವನ್ನು [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು|ಕೀಟನಾಶಕ]]ಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ನರವಾಯು (ನರ್ವ್‍ಗ್ಯಾಸ್) ಆಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೀರಂನಲ್ಲಿರುವ ಎನ್‍ಜೈಮಿನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಪನ ರೋಗನಿದಾನದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] 3y7zxqifgw5uaogbo3q0pn7cv8jeqww 1372931 1372930 2026-05-07T09:50:36Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕಿಣ್ವಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372931 wikitext text/x-wiki '''ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್''' ಅಸಿಟೈಲ್ [[ಕೋಲೀನ್|ಕೋಲೀನಿ]]ನ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ [[ವೇಗವರ್ಧನೆ|ವೇಗವರ್ಧಕ]]ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎನ್‍ಜೈಮ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿಥ್ಯ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಮತ್ತು ನೈಜ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಿವೆ<ref name="Dorlands">{{Citation |author=Elsevier |author-link=Elsevier |title=Dorland's Illustrated Medical Dictionary |publisher=Elsevier |url=http://dorlands.com/ |postscript=. |access-date=2015-09-24 |archive-date=2014-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111192614/http://dorlands.com/ |url-status=dead }}</ref>. ಮಿಥ್ಯಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಅಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಟಿರಿಲ್, ಸಕ್ಸಿನಿಲ್, ಮತ್ತು ಬೆಂಜೈಲ್ ಕೋಲೀನುಗಳನ್ನೂ ಟ್ರೈಬ್ಯುಟಿರಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರಂಥ ಇತರ ಕೆಲವು ಎಸ್ಟರ್‍ಗಳನ್ನೂ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನೈಜ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನಿನ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿದ್ದು ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೇಟುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ನರ]]ಗಳ ಚೋದನೆಗಳ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಸಂದೇಶವಾಹಕ ನರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎನ್‍ಜೈಮ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನುಗಳು ಇವೆ.<ref name="Colovic Krstic Lazarevic-Pasti Bondzic pp. 315–335">{{cite journal |vauthors=Colović MB, Krstić DZ, Lazarević-Pašti TD, Bondžić AM, Vasić VM |date=May 2013 |title=Acetylcholinesterase inhibitors: pharmacology and toxicology |journal=Current Neuropharmacology |publisher=Bentham Science Publishers Ltd. |volume=11 |issue=3 |pages=315–35 |doi=10.2174/1570159x11311030006 |pmc=3648782 |pmid=24179466}}</ref> ಮಿದುಳು, ನರಕೋಶಗಳು ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳು, ಮಾನವನ ಸೀರಂ ಮತ್ತು ಥೆಮಸ್‍ಗಳಲ್ಲೂ ಎನ್‍ಜೈಮ್ ಇರುವುದೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಒಂದು ಮೋಲ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸು ಮೋಲ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನನ್ನು ಒಂದು ಮಿನಿಟಿನಲ್ಲಿ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೊಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಟಾರ್ಪೀಡೋಮೀನು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಸ್ ಎಂಬ [[ಮೀನು]]ಗಳ ವಿದ್ಯುದುತ್ಪಾದಕ ಅಂಗಗಳ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದು [[ಸ್ಫಟಿಕ|ಸ್ಫಟೀಕ]]ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಅಣುತೂಕ 25,000. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು|ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್]] ಸಹ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರಹತ್ತಿರದವಾಗಿ ಎರಡು ಬಂಧನ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ (ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಸೈಟ್ಸ್). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನ್ ಅಯಾನಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕೋಲೀನಿನ ಓ+ ಕ್ಯಾಟ್‍ಅಯಾನನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಸೆರೀನ್ ಅವಶೇಷ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಫೈಲಿಕ್ ಹಿಸ್ಟಿಡೀನ್ ಗುಂಪುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎನ್‍ಜೈóಮಿನ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳಾದ ಫೈಸೊಸ್ಟಿಗ್ಮಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸ್ಟಿಗ್ಮಿನ್ನುಗಳು ಆನ್‍ಅಯಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಸ್ಥಳಗಳೆರಡರ ಜೊತೆಗೂ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಎನ್‍ಜೈಮಿನೊಡನೆ ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಲ್ಕೈಲ್ ಫಾಸ್ಫೇಟುಗಳೂ ಡೈಐಸೊಪ್ರೊಪೈಲ್ ಫಾಸ್ಪೊಫ್ಲೋರಿಡೇಟೂ ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಇವನ್ನು [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು|ಕೀಟನಾಶಕ]]ಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ನರವಾಯು (ನರ್ವ್‍ಗ್ಯಾಸ್) ಆಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೀರಂನಲ್ಲಿರುವ ಎನ್‍ಜೈಮಿನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಪನ ರೋಗನಿದಾನದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಿಣ್ವಗಳು]] 1220zy9k33n76mfc2vcszb1ok23pij7 1372933 1372931 2026-05-07T09:59:29Z VASANTH S.N. 728 /* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */ 1372933 wikitext text/x-wiki '''ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್''' ಅಸಿಟೈಲ್ [[ಕೋಲೀನ್|ಕೋಲೀನಿ]]ನ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ [[ವೇಗವರ್ಧನೆ|ವೇಗವರ್ಧಕ]]ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎನ್‍ಜೈಮ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿಥ್ಯ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಮತ್ತು ನೈಜ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಿವೆ<ref name="Dorlands">{{Citation |author=Elsevier |author-link=Elsevier |title=Dorland's Illustrated Medical Dictionary |publisher=Elsevier |url=http://dorlands.com/ |postscript=. |access-date=2015-09-24 |archive-date=2014-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111192614/http://dorlands.com/ |url-status=dead }}</ref>. ಮಿಥ್ಯಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಅಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಟಿರಿಲ್, ಸಕ್ಸಿನಿಲ್, ಮತ್ತು ಬೆಂಜೈಲ್ ಕೋಲೀನುಗಳನ್ನೂ ಟ್ರೈಬ್ಯುಟಿರಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರಂಥ ಇತರ ಕೆಲವು ಎಸ್ಟರ್‍ಗಳನ್ನೂ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನೈಜ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನಿನ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿದ್ದು ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೇಟುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ನರ]]ಗಳ ಚೋದನೆಗಳ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಸಂದೇಶವಾಹಕ ನರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎನ್‍ಜೈಮ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನುಗಳು ಇವೆ.<ref name="Colovic Krstic Lazarevic-Pasti Bondzic pp. 315–335">{{cite journal |vauthors=Colović MB, Krstić DZ, Lazarević-Pašti TD, Bondžić AM, Vasić VM |date=May 2013 |title=Acetylcholinesterase inhibitors: pharmacology and toxicology |journal=Current Neuropharmacology |publisher=Bentham Science Publishers Ltd. |volume=11 |issue=3 |pages=315–35 |doi=10.2174/1570159x11311030006 |pmc=3648782 |pmid=24179466}}</ref> ಮಿದುಳು, ನರಕೋಶಗಳು ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳು, ಮಾನವನ ಸೀರಂ ಮತ್ತು ಥೆಮಸ್‍ಗಳಲ್ಲೂ ಎನ್‍ಜೈಮ್ ಇರುವುದೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಒಂದು ಮೋಲ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸು ಮೋಲ್ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನನ್ನು ಒಂದು ಮಿನಿಟಿನಲ್ಲಿ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೊಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಟಾರ್ಪೀಡೋಮೀನು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಸ್ ಎಂಬ [[ಮೀನು]]ಗಳ ವಿದ್ಯುದುತ್ಪಾದಕ ಅಂಗಗಳ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದು [[ಸ್ಫಟಿಕ|ಸ್ಫಟೀಕ]]ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಅಣುತೂಕ 25,000. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು|ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್]] ಸಹ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರಹತ್ತಿರದವಾಗಿ ಎರಡು ಬಂಧನ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ (ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಸೈಟ್ಸ್). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನ್ ಅಯಾನಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕೋಲೀನಿನ ಓ+ ಕ್ಯಾಟ್‍ಅಯಾನನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಸೆರೀನ್ ಅವಶೇಷ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಫೈಲಿಕ್ ಹಿಸ್ಟಿಡೀನ್ ಗುಂಪುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎನ್‍ಜೈóಮಿನ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳಾದ ಫೈಸೊಸ್ಟಿಗ್ಮಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸ್ಟಿಗ್ಮಿನ್ನುಗಳು ಆನ್‍ಅಯಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಸ್ಥಳಗಳೆರಡರ ಜೊತೆಗೂ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಎನ್‍ಜೈಮಿನೊಡನೆ ಎಸ್ಟರೇಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಲ್ಕೈಲ್ ಫಾಸ್ಫೇಟುಗಳೂ ಡೈಐಸೊಪ್ರೊಪೈಲ್ ಫಾಸ್ಪೊಫ್ಲೋರಿಡೇಟೂ ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಇವನ್ನು [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು|ಕೀಟನಾಶಕ]]ಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ನರವಾಯು (ನರ್ವ್‍ಗ್ಯಾಸ್) ಆಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೀರಂನಲ್ಲಿರುವ ಎನ್‍ಜೈಮಿನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಪನ ರೋಗನಿದಾನದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲೀನ್ ಎಸ್ಟರೇಸ್}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಿಣ್ವಗಳು]] tlic3wysvtwdro7488vf56t9s9a9t2i 0 179078 1372935 2026-05-07T10:18:40Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372935 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Euphorbia tirucalli in the wild by tonrulkens.jpg | image_caption = Mature tree in Mozambique | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=Haevermans, T. |year=2017 |amends=2004 |title=''Euphorbia tirucalli'' |article-number=e.T44452A117034216 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-2.RLTS.T44452A117034216.en}}</ref> | status2 = CITES_A2 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{Cite web|title=Appendices {{!}} CITES|url=https://cites.org/eng/app/appendices.php|access-date=2024-01-17|website=cites.org}}</ref> | genus = Euphorbia | species = tirucalli | authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref name="GRIN">{{GRIN|name=''Euphorbia tirucalli'' L.|id=400211|access-date=16 March 2010}}</ref> }} '''ಕೋಲುಕಳ್ಳಿ'''[[ಯೂಫೋರ್ಬಿಯೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು [[ಸಸ್ಯ]]. '''ಯೂಫೋರ್ಬಿಯ ತಿರುಕಳ್ಳಿ''' ಎಂಬುದು ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ. ==ಹರಡುವಿಕೆ== [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]]ದ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಇದು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲೂ ಬಲು ಸಾಮಾನ್ಯ; [[ಬಂಜರು ಭೂಮಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೇಲಿಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದೂ ಉಂಟು. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣ== ಇದೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ. ಕಾಂಡ ದಂಡಾಕಾರವಾಗಿದೆ. ರೆಂಬೆಗಳು ನುಣುಪಾಗಿವೆ. ಮುಖ್ಯಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ರೆಂಬೆಗಳು ಸುತ್ತುಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿವೆ. ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಅವು ಬಲುಬೇಗ ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಕಾಂಡವೇ [[ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ|ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣ]] ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯದ ಅನುಕೂಲತೆಗೆಂದು ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ [[ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್]] ಇದೆ. ಕೋಲುಕಳ್ಳಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣ ಇದರ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹಾಲ್ನೊರೆಯಿರುವುದು. (ಈ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೋಲುಕಳ್ಳಿ ಯೂಫೋರ್ಬಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಸ್ಯಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.) ಈ ಹಾಲ್ನೊರೆಯು ವಿಷಕಾರಕವಾಗಿದೆ.ಸಂಪರ್ಕವಾದಾಗ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ತುರಿಕೆ ಹಾಗೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಣ್ಣು ಮಂಜು ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="American Cancer Society">{{cite web | url = http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/complementaryandalternativemedicine/herbsvitaminsandminerals/aveloz | publisher = [[American Cancer Society]] | title = Aveloz | archive-url = https://web.archive.org/web/20150426140244/http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/complementaryandalternativemedicine/herbsvitaminsandminerals/aveloz | archive-date = 26 April 2015 | access-date = 28 March 2013 | url-status = live | df = dmy-all }}</ref> ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಹಾಲ್ನೊರೆಯನ್ನು ಗಾಯಗಳಿಗೂ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೂ ಹಲ್ಲುನೋವಿಗೂ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕಿವಿನೋವಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು<ref>{{in lang|ms}} [http://www.akademisains.gov.my/download/estidotmy/2006/Edisi%2053.pdf Tumbuhan-tumbuhan perubatan herba, P.13]{{dead link|date=January 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>''[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Euphorbia_tirucalli.html Euphorbia tirucalli L.]'' in ''Handbook of Energy Crops'', James Duke</ref>. ಮೀನು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳಿಗೆ ಇದು ವಿಷವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೋಲುಕಳ್ಳಿ ಗಿಡದ ಇದ್ದಲನ್ನು ಬಂದೂಕಿನ ಸಿಡಿಮದ್ದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> Image:Euphorbia tirucalli Blanco1.210b.png|{{center|Botanical illustration}} Image:Euphorbia tirucalli 'Sticks on Fire' Plant 3264px.jpg|{{center|'Sticks-on-fire'}} Image:Euphorbia tirucalli, Flora of Tanzania 4532 Nevit.jpg|{{center|Mature tree in Tanzania}} Image:Euphorbia_tirucalli3_ies.jpg|{{center|Golden form}} Image:Yaiza_Playa_Blanca_-_Calle_La_Calera_-_Euphorbia_tirucalli_04_ies.jpg|Mature tree Image:Euphorbia_tirucalli_2_-_Tower_Hill_Botanic_Garden.jpg|Cultivated plant Image:Pencil Cactus (Euphorbia tirucalli).jpg|Mature tree in West Bengal, India </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲುಕಳ್ಳಿ}} n0rwh2301lfy80d50fcspxajphm7af0 1372936 1372935 2026-05-07T10:19:24Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372936 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Euphorbia tirucalli in the wild by tonrulkens.jpg | image_caption = Mature tree in Mozambique | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=Haevermans, T. |year=2017 |amends=2004 |title=''Euphorbia tirucalli'' |article-number=e.T44452A117034216 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-2.RLTS.T44452A117034216.en}}</ref> | status2 = CITES_A2 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{Cite web|title=Appendices {{!}} CITES|url=https://cites.org/eng/app/appendices.php|access-date=2024-01-17|website=cites.org}}</ref> | genus = Euphorbia | species = tirucalli | authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref name="GRIN">{{GRIN|name=''Euphorbia tirucalli'' L.|id=400211|access-date=16 March 2010}}</ref> }} '''ಕೋಲುಕಳ್ಳಿ'''[[ಯೂಫೋರ್ಬಿಯೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು [[ಸಸ್ಯ]]. '''ಯೂಫೋರ್ಬಿಯ ತಿರುಕಳ್ಳಿ''' ಎಂಬುದು ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ. ==ಹರಡುವಿಕೆ== [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]]ದ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಇದು [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲೂ ಬಲು ಸಾಮಾನ್ಯ; [[ಬಂಜರು ಭೂಮಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೇಲಿಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದೂ ಉಂಟು. ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣ== ಇದೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ. ಕಾಂಡ ದಂಡಾಕಾರವಾಗಿದೆ. ರೆಂಬೆಗಳು ನುಣುಪಾಗಿವೆ. ಮುಖ್ಯಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ರೆಂಬೆಗಳು ಸುತ್ತುಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿವೆ. ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಅವು ಬಲುಬೇಗ ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಕಾಂಡವೇ [[ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ|ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣ]] ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯದ ಅನುಕೂಲತೆಗೆಂದು ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ [[ಕ್ಲೋರೊಫಿಲ್]] ಇದೆ. ಕೋಲುಕಳ್ಳಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣ ಇದರ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹಾಲ್ನೊರೆಯಿರುವುದು. (ಈ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೋಲುಕಳ್ಳಿ ಯೂಫೋರ್ಬಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಸ್ಯಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.) ಈ ಹಾಲ್ನೊರೆಯು ವಿಷಕಾರಕವಾಗಿದೆ.ಸಂಪರ್ಕವಾದಾಗ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ತುರಿಕೆ ಹಾಗೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಣ್ಣು ಮಂಜು ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="American Cancer Society">{{cite web | url = http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/complementaryandalternativemedicine/herbsvitaminsandminerals/aveloz | publisher = [[American Cancer Society]] | title = Aveloz | archive-url = https://web.archive.org/web/20150426140244/http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/complementaryandalternativemedicine/herbsvitaminsandminerals/aveloz | archive-date = 26 April 2015 | access-date = 28 March 2013 | url-status = live | df = dmy-all }}</ref> ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಹಾಲ್ನೊರೆಯನ್ನು ಗಾಯಗಳಿಗೂ ಸಂಧಿವಾತಕ್ಕೂ ಹಲ್ಲುನೋವಿಗೂ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕಿವಿನೋವಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು<ref>{{in lang|ms}} [http://www.akademisains.gov.my/download/estidotmy/2006/Edisi%2053.pdf Tumbuhan-tumbuhan perubatan herba, P.13]{{dead link|date=January 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>''[http://www.hort.purdue.edu/newcrop/duke_energy/Euphorbia_tirucalli.html Euphorbia tirucalli L.]'' in ''Handbook of Energy Crops'', James Duke</ref>. ಮೀನು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳಿಗೆ ಇದು ವಿಷವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೋಲುಕಳ್ಳಿ ಗಿಡದ ಇದ್ದಲನ್ನು ಬಂದೂಕಿನ ಸಿಡಿಮದ್ದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> Image:Euphorbia tirucalli Blanco1.210b.png|{{center|Botanical illustration}} Image:Euphorbia tirucalli 'Sticks on Fire' Plant 3264px.jpg|{{center|'Sticks-on-fire'}} Image:Euphorbia tirucalli, Flora of Tanzania 4532 Nevit.jpg|{{center|Mature tree in Tanzania}} Image:Euphorbia_tirucalli3_ies.jpg|{{center|Golden form}} Image:Yaiza_Playa_Blanca_-_Calle_La_Calera_-_Euphorbia_tirucalli_04_ies.jpg|Mature tree Image:Euphorbia_tirucalli_2_-_Tower_Hill_Botanic_Garden.jpg|Cultivated plant Image:Pencil Cactus (Euphorbia tirucalli).jpg|Mature tree in West Bengal, India </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲುಕಳ್ಳಿ}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] r1gdxqv9kvneydjgngcx2ymriz4y118 0 179079 1372939 2026-05-07T11:35:54Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1372939 wikitext text/x-wiki [[File:Canne-escrime - Cane and stick fencing etc - Public domain book illustration from French encyclopedia Larousse du XXème siècle 1932.jpg|thumb|Cane and stick [[fencing]] in French encyclopedia.]] '''ಕೋಲುವರಿಸೆ''' [[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ| ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ವರೆಗೂ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪ್]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಆದ್ಯಂತ ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಆಟ. ==ಪ್ರಾಚೀನತೆ== ಇದು 400 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸಾಮರ್‍ಸೆಟ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಕ್‍ಷೈರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ ಮೊದಲನೆಯ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಜಾರ್ಜ್ ದೊರೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟ ಬಹುಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name=Bowman>Bowman, Paul. “The Birth of British Self-Defence: 1604-1904.” Martial Arts Studies, no. 14, Sept. 2023, pp. 52–65. EBSCOhost</ref> ==ಮಾದರಿಗಳು== [[File:Quarterstaff line drawing - Project Gutenberg eText 14315.jpg|thumb|An artwork depicting stick fighting]] ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಾದರಿಗಳಿವೆ-ಬೊಂಬಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ [[ಬೆತ್ತ]]ದ ವರಿಸೆ; ಒಂಟಿಕೋಲುವರಿಸೆ; ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದಲೂ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ ಕೋಲಿನ ವರಿಸೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಕೋಲು ವರಿಸೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಒಂಟಿಕೋಲು ತೆಳು ಮತ್ತು ಗುಂಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು ಆಷ್ ಎಂಬ 34" ಉದ್ದದ ಒಂದು [[ಸಾಗುವಾನಿ|ತೇಗ]]ದ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬುಟ್ಟಿ ಹೆಣಿಗೆಯ ಕೈಕಾಪು ಹಿಡಿ ಉಂಟು. ಒಂಟಿಕೋಲಿನ ಒಂದು ಕೊನೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಪ್ಪ. ದಪ್ಪಕೊನೆ ಕೈಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಟ್ಟಲು ಆಕಾರದ ಹಿಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಿದೆ. ಈ ಕೋಲು ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಾಯುವುದಕ್ಕೂ ಅವನ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಒಂದು ಆಯುಧ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಆಯುಧ ಬ್ಯಾಕ್‍ಸೋರ್ಡ್ ಎಂಬ ಕತ್ತಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮರದ ಕತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ಯಾಕ್‍ಸೋರ್ಡ್ ವರಿಸೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಈ ಮರದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಯ ಆಕಾರ ಹೋಗಿ ಕೋಲಿನಂತಾಗಿ ಬುಟ್ಟಿ ಹೆಣಿಗೆಯ ಕೈಕಾಪು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಆಟದ ನಿಯಮಗಳು== ಕೋಲುವರಿಸೆಯಲ್ಲಿ ತಿವಿಯುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಡುಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಗೆ ಹೊಡೆಯಕೂಡದೆಂಬ ಕಟ್ಟಲೆ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೋಗಿ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೈಯ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನಾದರೂ ಮುಟ್ಟಿದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೋಗಿ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೈಯ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನಾದರೂ ಮುಟ್ಟಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬ ಕ್ರಮ ಬಂದಿತು. ಕೋಲುವರಿಸೆ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ವರಿಸೆದಾರರೂ ಎದುರೆದುರಿಗೆ ನಿಂತು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲು ಗುರಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಕತ್ತಿವರಿಸೆಯಲ್ಲಿ [[ಕಾಲು]]ಗಳ ಸಂಚಲನಗಳಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಭಾವಭಂಗಿಗಳು ಒಂಟಿಕೋಲುವರಿಸೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಕಾಳಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕಾಲುಗಳ ಚಲನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಬೇಕು. ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಬಲಗೈಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ ಕೈಹರಡನ್ನು ಚಾವಟಿಯಂತೆ ಬಲವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎದುರಾಳಿಯ ನಡುವಿನ ಮೇಲೆ ಶರೀರದ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನಾದರೂ ಹೊಡೆಯಬಹುದಾದರೂ ನಿಜವಾದ ಗುರಿ ತಲೆ. ತಲೆ ವಿನಾ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊಡೆತಗಳಿಗೆ ಎಣಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ಅವು ಎದುರಾಳಿಯ ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಅಡರಿಸುವ ತಂತ್ರದ ಹೊಡೆತಗಳು. [[ರಕ್ತ]]ಬರುವಂತೆ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದರೇ ಅದಕ್ಕೆ ಎಣಿಕೆ. ಅದಕ್ಕೆ ತಲೆ ಒಡೆಯುವುದು ಎಂದು ಹೆಸರಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಎದುರಾಳಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಒಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಅವನೇ ಗೆದ್ದವನೆಂದು ನಿರ್ಣಯ. ==ಅಂತ್ಯ== ಕೋಲುವರಿಸೆ ಆಟ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಇಟಲಿಯಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಕೊಂಕುಕತ್ತಿವರಿಸೆ ಕೋಲುವರಿಸೆಯ ಸದೃಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಂಕುಕತ್ತಿವರಿಸೆಯನ್ನು ಕೋಲುವರಿಸೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಕಲಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, ಕೋಲುವರಿಸೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವಾಯಿತು. ಕೋಲಿಗೆ ಮೊನೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಕೋಲಿನಿಂದ ಕಾಲಿಗೂ ಹೊಡೆಯಲು ಅನುಮತಿ ಬಂದಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಲುವರಿಸೆ ಬಹಳ ಅಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಹಗುರಾದ ಕುಡುಗತ್ತಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕೋಲುವರಿಸೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕುಂದಿಸಿತು. [[ಫ್ರೆಂಚ್|ಫ್ರೆಂಚ]]ರ ಬೆತ್ತದ ವರಿಸೆ ಕೋಲುವರಿಸೆಯಂತಿದೆ; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕೊಂಕುಕತ್ತಿವರಿಸೆಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲುವರಿಸೆ}} 4h76mj1i5bjh2uh8a5dj1rt0kax6iw4 1372941 1372939 2026-05-07T11:36:14Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಟಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1372941 wikitext text/x-wiki [[File:Canne-escrime - Cane and stick fencing etc - Public domain book illustration from French encyclopedia Larousse du XXème siècle 1932.jpg|thumb|Cane and stick [[fencing]] in French encyclopedia.]] '''ಕೋಲುವರಿಸೆ''' [[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ| ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ವರೆಗೂ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪ್]] ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಆದ್ಯಂತ ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಆಟ. ==ಪ್ರಾಚೀನತೆ== ಇದು 400 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸಾಮರ್‍ಸೆಟ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಕ್‍ಷೈರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ ಮೊದಲನೆಯ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಜಾರ್ಜ್ ದೊರೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟ ಬಹುಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name=Bowman>Bowman, Paul. “The Birth of British Self-Defence: 1604-1904.” Martial Arts Studies, no. 14, Sept. 2023, pp. 52–65. EBSCOhost</ref> ==ಮಾದರಿಗಳು== [[File:Quarterstaff line drawing - Project Gutenberg eText 14315.jpg|thumb|An artwork depicting stick fighting]] ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಾದರಿಗಳಿವೆ-ಬೊಂಬಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ [[ಬೆತ್ತ]]ದ ವರಿಸೆ; ಒಂಟಿಕೋಲುವರಿಸೆ; ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದಲೂ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ ಕೋಲಿನ ವರಿಸೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಕೋಲು ವರಿಸೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಒಂಟಿಕೋಲು ತೆಳು ಮತ್ತು ಗುಂಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು ಆಷ್ ಎಂಬ 34" ಉದ್ದದ ಒಂದು [[ಸಾಗುವಾನಿ|ತೇಗ]]ದ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬುಟ್ಟಿ ಹೆಣಿಗೆಯ ಕೈಕಾಪು ಹಿಡಿ ಉಂಟು. ಒಂಟಿಕೋಲಿನ ಒಂದು ಕೊನೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಪ್ಪ. ದಪ್ಪಕೊನೆ ಕೈಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಟ್ಟಲು ಆಕಾರದ ಹಿಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಿದೆ. ಈ ಕೋಲು ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಾಯುವುದಕ್ಕೂ ಅವನ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಒಂದು ಆಯುಧ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಆಯುಧ ಬ್ಯಾಕ್‍ಸೋರ್ಡ್ ಎಂಬ ಕತ್ತಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮರದ ಕತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ಯಾಕ್‍ಸೋರ್ಡ್ ವರಿಸೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಈ ಮರದ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಯ ಆಕಾರ ಹೋಗಿ ಕೋಲಿನಂತಾಗಿ ಬುಟ್ಟಿ ಹೆಣಿಗೆಯ ಕೈಕಾಪು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಆಟದ ನಿಯಮಗಳು== ಕೋಲುವರಿಸೆಯಲ್ಲಿ ತಿವಿಯುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಡುಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಗೆ ಹೊಡೆಯಕೂಡದೆಂಬ ಕಟ್ಟಲೆ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೋಗಿ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೈಯ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನಾದರೂ ಮುಟ್ಟಿದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೋಗಿ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೈಯ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನಾದರೂ ಮುಟ್ಟಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬ ಕ್ರಮ ಬಂದಿತು. ಕೋಲುವರಿಸೆ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ವರಿಸೆದಾರರೂ ಎದುರೆದುರಿಗೆ ನಿಂತು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲು ಗುರಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಕತ್ತಿವರಿಸೆಯಲ್ಲಿ [[ಕಾಲು]]ಗಳ ಸಂಚಲನಗಳಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಭಾವಭಂಗಿಗಳು ಒಂಟಿಕೋಲುವರಿಸೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಕಾಳಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕಾಲುಗಳ ಚಲನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಬೇಕು. ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಬಲಗೈಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ ಕೈಹರಡನ್ನು ಚಾವಟಿಯಂತೆ ಬಲವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎದುರಾಳಿಯ ನಡುವಿನ ಮೇಲೆ ಶರೀರದ ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನಾದರೂ ಹೊಡೆಯಬಹುದಾದರೂ ನಿಜವಾದ ಗುರಿ ತಲೆ. ತಲೆ ವಿನಾ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊಡೆತಗಳಿಗೆ ಎಣಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ಅವು ಎದುರಾಳಿಯ ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಅಡರಿಸುವ ತಂತ್ರದ ಹೊಡೆತಗಳು. [[ರಕ್ತ]]ಬರುವಂತೆ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದರೇ ಅದಕ್ಕೆ ಎಣಿಕೆ. ಅದಕ್ಕೆ ತಲೆ ಒಡೆಯುವುದು ಎಂದು ಹೆಸರಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಎದುರಾಳಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಒಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಅವನೇ ಗೆದ್ದವನೆಂದು ನಿರ್ಣಯ. ==ಅಂತ್ಯ== ಕೋಲುವರಿಸೆ ಆಟ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಇಟಲಿಯಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಕೊಂಕುಕತ್ತಿವರಿಸೆ ಕೋಲುವರಿಸೆಯ ಸದೃಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಂಕುಕತ್ತಿವರಿಸೆಯನ್ನು ಕೋಲುವರಿಸೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಕಲಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, ಕೋಲುವರಿಸೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವಾಯಿತು. ಕೋಲಿಗೆ ಮೊನೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಕೋಲಿನಿಂದ ಕಾಲಿಗೂ ಹೊಡೆಯಲು ಅನುಮತಿ ಬಂದಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಲುವರಿಸೆ ಬಹಳ ಅಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಹಗುರಾದ ಕುಡುಗತ್ತಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕೋಲುವರಿಸೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕುಂದಿಸಿತು. [[ಫ್ರೆಂಚ್|ಫ್ರೆಂಚ]]ರ ಬೆತ್ತದ ವರಿಸೆ ಕೋಲುವರಿಸೆಯಂತಿದೆ; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕೊಂಕುಕತ್ತಿವರಿಸೆಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೋಲುವರಿಸೆ}} [[ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು]] h3wnp5dxugkh57u6ncpvtpxdffkxiqg