ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 7107 1376522 1353087 2026-07-10T06:03:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376522 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = ಪಾಡಿಗಾರು ವೆಂಕಟರಮಣ ಆಚಾರ್ಯ (ಪಾ. ವೆಂ. ಆಚಾರ್ಯ) |image = |caption = |pseudonym = ಲಂಗೂಲಾಚಾರ್ಯ, ಪಾ. ವೆಂ. ಆಚಾರ್ಯ, ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ |birth_date = {{Birth date|df=yes|1915|2|15}} |birth_place = ಕುಂಜಿಬೆಟ್ಟು ಹಳ್ಳಿ, [[ಉಡುಪಿ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] |death_date = {{death date and age|df=yes|1992|4|4|1915|2|15}} |death_place = [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]], ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ |occupation = ಪತ್ರಕರ್ತ, ಲೇಖಕ, ಕವಿ, ಚಿಂತಕ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ |nationality = [[ಭಾರತ]] |period = |genre = ಕಾದಂಬರಿ, ಕವನ, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಲೇಖನಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನ |awards = ● [[ಬಿ. ಡಿ. ಗೊಯೆಂಕಾ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ {{small|(1992)}} ● [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ {{small|(1981)}} ● [[ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] {{small|(1989)}} ● [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ವರ್ಜ ಮಹೋತ್ಸವ ಪದಕ {{small|(1977)}} }} '''ಲಾಂಗೂಲಾಚಾರ್ಯ'''ರೆಂದು ಖ್ಯಾತರಾದ '''ಪಾಡಿಗಾರು ವೆಂಕಟರಮಣ ಆಚಾರ್ಯ'''ರು ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ==ಜೀವನ== [[೧೯೧೫]] [[ಫೆಬ್ರುವರಿ ೬]] ರಂದು [[ಉಡುಪಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಸಿ ವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಹಣದ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಶಾಲಾ ಮಾಸ್ತರಿಕೆ, ಮುದ್ರಣ ಕೆಲಸ, ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ಇಡುವದು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಆಗಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಿಕೆ '''ಅಂತರಂಗ'''ದ ಸಹಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಕಾಲ ದುಡಿದರು. ಉಡುಪಿಯಿಂದ [[ಮದ್ರಾಸಿ]]ಗೆ ( ಈಗಿನ ಚೆನ್ನೈಗೆ ) ತೆರಳಿದ ಆಚಾರ್ಯರು ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ [[ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ]]ಗೆ ಬಂದು '[[ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ]]'ದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ನೌಕರಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದರೊಂದಿಗೆ '[[ಕರ್ಮವೀರ]]'ದಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಸಂಪಾದಕ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ 'ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ' ಹಾಗು 'ಕರ್ಮವೀರ'ದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ, ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೆ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹರಟೆಗಾರ ''' ಲಾಂಗೂಲಾಚಾರ್ಯ''' ರ ಜನನವಾಯಿತು. [[೧೯೫೯]] ರಲ್ಲಿ '[[ಕಸ್ತೂರಿ]]' ಡೈಜೆಸ್ಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಆಚಾರ್ಯರು ಅದರ ಸಂಪಾದಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಖಂಡ ೧೮ ವರ್ಷ 'ಕಸ್ತೂರಿ'ಗಾಗಿ ದುಡಿದ ಆಚಾರ್ಯರು ಈ ಮಾಸಿಕವನ್ನು ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಡೈಜೆಸ್ಟ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ವತಃ ತಾವೂ (ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೇಖನ ನಾಮಗಳಲ್ಲಿ) ಸುಮಾರಾಗಿ ೬೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ, ಘಟನಾವಳಿಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಅಲ್ಲದೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳು ಬಂದಿವೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]], [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]], ಸಸ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಪಂಚ ಎಲ್ಲವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ ಅಪ್ ಟು ಡೇಟ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿ, ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಆಚಾರ್ಯರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ''' ಕಸ್ತೂರಿ'''ಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಡೈಜೆಸ್ಟ ಆಗಿ ಮಾಡಲು ಆಚಾರ್ಯರು ಮಾಡಿದ್ದು 'ಜ್ಞಾನ ಭಗೀರಥ'ನ ಕೆಲಸವೆನ್ನಬಹುದು. =='''ಕೃತಿರಚನೆ'''== ಪಾವೆಂ ಅವರ ಒಟ್ಟು ಬರವಣಿಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುಟಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಾದರೂ,ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ. ಪಾವೆಂ ಅವರ ಮೊದಲ ಕವನ '''ಉದ್ಗಾರ''' [[೧೯೩೩]] ರಲ್ಲಿ [[ಜಯಕರ್ನಾಟಕ]]ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅವರ ಮೊದಲ ಸಣ್ಣ ಕತೆ [[೧೯೩೫]] ರಲ್ಲಿ ''' ಮಧುವನ''' ಎಂಬ ಕಥಾಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. [[ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಕರ್ಮವೀರ]], [[ಕಸ್ತೂರಿ]], [[ತುಷಾರ]], [[ತರಂಗ]], [[ಸುಗುಣಮಾಲಾ]] ಮೊದಲಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. == ಪೆಂಗೋಪದೇಶ == [[ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ]] ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ '''ಪೆಂಗೋಪದೇಶ '''ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಒಂದು ಮಾದರಿ - ಬದುಕು ಖಟರಾ -ಬಸ್ಸು; ವಿಧಿಯದರ ಡ್ರೈವರನು<BR> ಕುಡಿದು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎರಡು ಕಾಣುತ್ತ<BR> ಗಟರವೋ ಮರವೊ ಸಂಕವೊ ಟ್ರಕ್ಕೊ ಗೋಡೆಯೊ<BR> ಮಡಿದವನಿಗಾವುದೇನೊ ಎಲವೊ ಪೆಂಗೇ == ಪಾವೆಂ ಕೃತಿಗಳು == * ಬಯ್ಯ ಮಲ್ಲಿಗೆ - [[ತುಳು]] ಭಾಷೆಯ ಅವರ ಕವನಸಂಗ್ರಹ * ರಶಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಕ್ರಾಂತಿ - ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ * ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತ - ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ * ಸುಭಾಷಿತ ಚಮತ್ಕಾರ * ಪದಾರ್ಥ ಚಿಂತಾಮಣಿ * ನಾಲ್ಕು ಹರಟೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳು * ೨ ಕವನಸಂಗ್ರಹಗಳು * ಪ್ರಹಾರ-ಪಾ. ವೆಂ.ಆಚಾರ್ಯ <ref>{{Cite web |url=https://www.bookbrahma.com/book/prahaara |title=ಪ್ರಹಾರ |access-date=2020-05-18 |archive-date=2021-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613174359/https://www.bookbrahma.com/book/prahaara |url-status=dead }}</ref> =='''ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು'''== * [[೧೯೭೭]]ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ '[[ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]'. * [[೧೯೭೭]]ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಸಂಭಾವನಾ ಗ್ರಂಥ ( ಪಾವೆಂ-ಕಸ್ತೂರಿ ) ಸಮರ್ಪಣೆ * [[೧೯೯೨]]ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದ '[[ಗೋಯೆಂಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]' * ಪಾವೆಂ ಅವರ ಮೊದಲ ಕವನ ಸಂಕಲನ '''ನವನೀರದ''' ಕ್ಕೆ [[ಮುಂಬಯಿ]] ಸರಕಾರದಿಂದ ಪಾರಿತೋಷಕ ದೊರಕಿತ್ತು. * <ref>[http://karnatakasahithyaacademy.org/?page_id=636 ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಅವರ ೧೯೮೧ ನೇ ಸಾಲಿನ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯ ೯ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪುರಸ್ಕೃತರ ಪಟ್ಟಿ]</ref> ==ನಿಧನ== ಆಚಾರ್ಯರು [[೧೯೯೨]] [[ಮೇ ೪]] ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== # [https://tilirutorana.s3.amazonaws.com/tt_225_17May2020.mp3 (ತಿಳಿರುತೋರಣ) ೧೭, ಮೇ,೨೦೨೦,'ಲಾಂಗೂಲಾಚಾರ್ಯರಿಗೊಂದು ಲವ್ಲಿ ಈ-ಮ್ಯೂಸಿಯಂ-ಕಿರು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಕೆ, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಜೋಶಿ] # [http://www.whoispopulartoday.com/P.-V.-Acharya/za Who is popular today ? 17th, May, 2020, P. V. Acharya]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಪಾ.ವೆಂ.ಆಚಾರ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು|ಪಾ.ವೆಂ.ಆಚಾರ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೧೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೯೨ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಪಾ.ವೆಂ.ಆಚಾರ್ಯ]] a732gts412w31eplv3me0z9j5j4ypg9 0 9918 1376502 1350198 2026-07-09T21:55:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376502 wikitext text/x-wiki '''ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಕುಲಕರ್ಣಿ'''ಯವರು (೧೯೧೬-೧೯೬೩) [[೧೯೧೬]]ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕತೆಗಾರರಾಗಿ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರರಾಗಿ, ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರದ ಒಡೆಯರಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾದ ಇವರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತನಾಮ ದ.ಬಾ.ಕು.<ref>{{Cite web |url=https://www.bookbrahma.com/author/da-baa-kulkarni |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-08-17 |archive-date=2022-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220817083122/https://www.bookbrahma.com/author/da-baa-kulkarni |url-status=dead }}</ref> ಇವರು ನವೋದಯ ಕಾಲದ ಹೆಸರಾಂತ ಸಾಹಿತಿ. [[ಧಾರವಾಡ]]ದಲ್ಲಿ ಲಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾಲೆ ಹಾಗು ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹಿರಿಯ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ದತ್ತನಾಗಿ, ಓರಗೆಯವರಿಗೆ ದ.ಬಾ.ಕು. ಆಗಿ, ಮನೆಯವರಿಗೆಲ್ಲ ದತ್ತಣ್ಣನಾಗಿ ೪೭ ವರ್ಷಗಳ ಹರೆಯದಲ್ಲಿಯೆ ಮುಪ್ಪಿನ ತಂದೆತಾಯಿಗಳನ್ನೂ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಬಾಳಮುನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೂಕಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದರು. ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದು ೨೩-೩-೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ, ಸತ್ತಿದ್ದು ೧೧-೮-೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ. ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕತೆಗಾರ್ತಿ ಗೌರಮ್ಮನವರ ದುರಂತವನ್ನು ನೆನೆದು ದ.ಬಾ.ಕು. ತಮ್ಮ ಅಳಲನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡುದೆ ಹೃದ್ಯವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ದ.ಬಾ.ಕು. ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಕೈಯೆನಿಸಿ ಹಕ್ಕಿಯ ನೋಟವೊಂದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೀಡಿದರು. ಮುಂದೆ ಸೀಮಾಪುರುಷರು ಇದೇ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಬಂತು. ಸ್ಮೃತಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ ಸಂಗ್ರಹ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು-ಮೂಲ ಮರಾಠಿಯ ಅನುವಾದವಾಗಿ. ಇದು ಇನ್ನೂ ಅಪ್ರಕಟಿತ. ==ಜೀವನ== [[ಕನ್ನಡ]] ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಲ್ಕೀ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಾಸುಮಾಡಿ ದ.ಬಾ.ಕುಲಕುರ್ಣಿಯವರು ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸೋದರ ಮಾವನಾದ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪಿನ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ ಗೋವಿಂದರಾವ್ ಚುಳಕಿಯವರ ಬಳಿ ಬಾಲಾಗಸಿಯಾಗಿ ಬಂದು ನಿಂತರು. ದ.ಬಾ.ಕು ಅವರ ಅಣ್ಣ (ದೊಡ್ಡಮ್ಮನ ಮಗ) ಪ್ರಹ್ಲಾದನೂ ಸೋದರಮಾವನ ಸೆರಗಿಗೇ ಅಂಟಿಕೊಂಡ. ಉಭಯತ್ರರಿಗೂ ಉದ್ಯೋಗದ ದಾರಿ ತೋರಬೇಕೆಂದು ಚುಳಕಿಯವರು (ಚಾಲುಕ್ಯರು) ಅವರಿಗಾಗಿ ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಭಂಡಾರ ತೆರೆದರು. ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪಿನ ತರುವಾಯ ಎರಡು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು-ಒಂದು ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲಾ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಮನೋಹರಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆ. ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿದರೆ ದ.ಬಾ. ಅದರ ಜಂಗಮ ಅಂಗವಾಗಿ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮೈಸೂರು, ಕೊಡಗು, ಹೈದರಾಬಾದು, ಮುಂಬಯಿ, ಮದ್ರಾಸುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸುತ್ತಿದರು. ಹೈಸ್ಕೂಲು, ಕಾಲೇಜು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅಲೆದದ್ದೆ ಅಲೆದದ್ದು. ಪ್ರವಾಸದ ವೆಚ್ಚ, ಊಟದ ವೆಚ್ಚ, ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲವೆಚ್ಚ ಕಳೆದು ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ಇಂಥ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಉದರನಿರ್ವಾಹ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕಗಳ ನಗದು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗದಿದ್ದರೆ ಇತರ ಪ್ರಕಾಶಕರೊಂದಿಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಿನಿಮಯದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಧಾರವಾಡದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತ ಭಂಡಾರ ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು. ಯಾವುದೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮ. ಗ್ರ. ಭಂಡಾರದ ಒಂದು ಅಂಗಡಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ದ.ಬಾ.ಕು. ಸಾಹಿತ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಆಹ್ಲಾದಕ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಬೇಂದ್ರೆ, ಗೋಕಾಕ, ಕಾರಂತ, ಮಾಸ್ತಿ-ಅವರಂಥ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಸಾಹಿತಿಗಳ ಬಳಗವನ್ನೆ ಕಟ್ಟಿದರು. ಪ್ರಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಷ್ಟೆ ಆಗಿದ್ದರೆ ದ.ಬಾ.ಕು. ಅವರ ಹೆಸರು ಈ ಪರಿ ಹಸಿರಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅನಂತರ ಈತ ಪ್ರಕಾಶಕರೂ ಆದರು. ಲೇಖಕರೂ ಆದರು. ಲಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯಮಾಲೆ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೆ ಲೇಖಕ ದ.ಬಾ.ಕು. ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೂ ಅರಿತು ಅಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಭಂಡಾರ ಲೇಖಕರ ಕ್ಲಬ್ಬೂ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಬಳಿ ಬರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗಿರಾಕಿಗಳ ಅಭಿರುಚಿಗಳು ಎಷ್ಟು ವಿಧ, ಎಷ್ಟೆಷ್ಟು ಹದವಾಗಿರುತ್ತವೆಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಕಥನದಲ್ಲಿ ಇವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕು ಎಂಬ ಪ್ರಕಟಣೆ ಬಾಳಿನ ನೂಲು, ರೇಶಿಮೆ, ಜರಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕನ್ನಡತಾಯಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ನಯನವಾದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿದೆ. ಹಕ್ಕಿಯ ನೋಟ ಸಂಗ್ರಹ ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಮಾದರಿಯ ಸಾಹಿತಿ, ಕಲಾವಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ. ದ. ಬಾ. ಕು. ಅವರು ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದರು. [[ಕೊಡಗಿನ ಗೌರಮ್ಮ]], ಧಾರವಾಡದ ಗೀತಾ ಕುಲಕರ್ಣಿ - ಇವರು ಕತೆಗಾರ್ತಿಯರಾಗಿ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದುದು ದ.ಬಾ.ಕು ಅವರ ಪ್ರಕಾಶನ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಿಂದಲೆ. ಸ್ವತಃ ಕತೆಗಾರರಾಗಿ ದ.ಬಾ.ಕು. ಅವರು ಹಾಸುಹೊಕ್ಕು, ಕಪ್ಪು ಹುಡಿಗೆ, ನಾಳಿನ ಕನಸು ಎಂಬ ಮೂರು ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಪೂರ್ವ ಮಾದರಿಯ ಕತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಹಾರ ಎಂಬ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಗೋವಾ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದನ್ನು ಅವರು ಬರೆಯಲು ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಸಾಯುವ ಮುನ್ನ ಅದರ ಒಂದು ಪ್ಯಾರಾವನ್ನವರು ಬರೆದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ದ.ಬಾ.ಕು. ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕತೆಗಾರರಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಇತರ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳು, ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಕ್ರಮ, ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಸಡಿಲಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕಟ್ಟುಗಳು, ಬದಲಿಸುವ ನೀತಿಮೌಲ್ಯಗಳು ಇವೆಲ್ಲಾ ನಾಳಿನ ಕನಸು ಎಂಬ ಕಥಾಸಂಗ್ರಹದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೆಂದು ಮುನ್ನುಡಿಕಾರ ವ್ಯಾಸರಾಯ ಬಲ್ಲಾಳರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ಕೆಣಕಿಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹಳೆ-ಹೊಸದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು, ದಾಂಪತ್ಯದ ಸರಸ-ವಿರಸಗಳು ಕತೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾಗಿವೆಯೆಂದು ಕಪ್ಪು ಹುಡಿಗೆ ಎಂಬ ಕಥಾಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ರಾ.ಕು. ಮುನ್ನುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ದ.ಬಾ.ಕು. ಅವರು ಕೇವಲ ಹತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವರಾದರೂ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಅವು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾವಧಾನವೆಂಬುದು ದ.ಬಾ.ಕು ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನ. ಇವರು ಸಜ್ಜಾಗಿ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಸ್ಯವೆ ಇವರ ಹರಟೆಯ ರಹಸ್ಯ. ಈ ಹಾಸ್ಯಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡು, ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರೂ ಬಡತನದ ಕಷಾಯಕ್ಕೆ ಇವರ ಹಾಸ್ಯ ಹಾಲು-ಸಕ್ಕರೆಯಂತಿತ್ತು. ದ.ಬಾ.ಕು. ಧಾರವಾಡದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಗೆಯ ಬೆಳಕಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಕೆಲ ಕೃತಿಗಳು: * ಹಕ್ಕಿ ನೋಟ (ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ) * ನಾ ಕಂಡ ಗೌರಮ್ಮ (ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ) * ಸಾವಧಾನ (ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನ) * ಕಪ್ಪು ಹುಡುಗಿ ( ಕಥಾ ಸಂಕಲನ) * ನಾಳಿನ ಮನಸು ( ಕಥಾ ಸಂಕಲನ) * ಹಾಸು ಹೊಕ್ಕು ( ಕಥಾ ಸಂಕಲನ) ದ.ಬಾ.ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು ತಮ್ಮ ಎಳೆವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೆ [[೧೯೬೩]]ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕುಲಕರ್ಣಿ, ದ ಬಾ}} {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ದ.ಬಾ.ಕುಲಕರ್ಣಿ]] {{ಜನನನಿಧನ|೧೯೧೬|೧೯೬೩}} 96n2s1ubqbd65nus5lwxjmc871hbsuv 0 11173 1376516 1349865 2026-07-10T05:16:27Z ~2026-39074-47 100435 /* ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು */ 1376516 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ತುರುವೇಕೆರೆ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = city | image_skyline = Shankareshvara Temple (1260 AD) at Turvekere.JPG | image_alt = | image_caption = Shankareshvara temple, a [[Hoysala architecture|Hoysala]] construction of 1260 AD | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | latd = 13.16 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 76.67 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = [[ದೇಶ]] | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type2 = [[ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು|ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name2 = [[ತುಮಕೂರು]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 794 | population_total = 14194 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = IST | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ಪಿನ್ ಕೋಡ್]] | postal_code = 572227 | vehical registration = KA44 }} ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ. ತುಮಕೂರು [[File:Nandi (bull) in Gangadeshvara Temple at Turvekere.JPG|thumb|Nandi (bull) in the Gangadeshvara temple is made of soap stone]] [[ಚಿತ್ರ:Shankareshvara Temple (1260 AD) at Turvekere.JPG|thumb|ಶಂಕರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ]] '''ತುರುವೇಕೆರೆ'''. ಕಲ್ಪತರುನಾಡು [[ತುಮಕೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು [[ತಾಲ್ಲೂಕು]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟಣ. ==ಇತಿಹಾಸ== ದುಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ಎಂಬುದು ದುಮ್ಮಿ ಒಡೆಯರ ಪಾಳೆಯಪಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಕಡಸೂರಿನ ಭೈರವ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ದು. ಮಾಯಸಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಯಮ್ಮ, ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಮ್ಮ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಮಾಯಸಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ರಾಮಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ವರದರಾಜ ದೇವಾಲಯ ಹೆಸರಾದ್ದು. ನಾಗಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿರುವ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಸಂಪಿಗೆ ತೆಂಗಿನ ತೋಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರಮಣಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಸೂಳೆಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಈಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೂ ವೀರಭದ್ರನ ದೇವಸ್ಥಾನವೂ ಇದೆ. ತಂಡದಲ್ಲಿಯ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಈಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯದು. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ನೆಲೆ== ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕು, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ]] ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ತಿಪಟೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕು, ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಗುಬ್ಬಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕು, ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲ್ಲೂಕು-ಇವು ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮೇರೆಗಳು. ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ತುರುವೇಕೆರೆ. [[ದಂಡಿನಶಿವರ]], [[ಮಾಯಸಂದ್ರ]] ಮತ್ತು ದಬ್ಬೆಘಟ್ಟ ಹೋಬಳಿಗಳಿವೆ. ತುರುವೇಕೆರೆ ಮತ್ತುಅಮ್ಮಸಂದ್ರ ಪಟ್ಟಣಗಳೂ 233 ಗ್ರಾಮಗಳೂ ಇರುವ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 770.6ಚ.ಕಿಮೀ. (297.5 ಮೈ.), ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೬೮,೯೯೪ (೨೦೧೧).<ref name="ಜನಸಂಖ್ಯೆ">{{cite web | url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=696660 | title=Turuvekere (05540)}}</ref> ==ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ== ತಾಲ್ಲೂಕು ಅಲೆಯಲೆಯಾಗಿ ಏರಿಳಿಯುವ ಮೈದಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮರಗಳ ತೋಪುಗಳುಂಟು. ಬಂಡೆಗಳೂ ಗುಡ್ಡಗಳೂ ವಿರಳ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನೆಲ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಜಾರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜೀವನದಿಗಳು ಯಾವುವೂ ಇಲ್ಲ. ತುಮಕೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೇವರಾಯನ ದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಶಿಂಷಾ ನದಿ ನೈಋತ್ಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಗುಬ್ಬಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮೂಲಕ ಹರಿದು, ತುರುವೇಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಅದರ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದು, ತುರುವೇಕೆರೆಗೆ ನೀರುಣಿಸುವ ನಾಗಹೊಳೆಯನ್ನು ಕಲ್ಲೂರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕುಣಿಗಲು ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ತುರುವೇಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ನದಿ ಹರಿಯುವ ದೂರ ಸು. 14 ಕಿಮೀ. ==ಹವಾಗುಣ== ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಾಯುಗುಣ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಿತಕರ, ವರ್ಷವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಋತುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಡಿಸೆಂಬರ್‍ನಿಂದ ಫೆಬ್ರುವರಿಯ ವರೆಗೆ ಶುಭ್ರ ಶುಷ್ಕ ಹವೆ. ಮಾರ್ಚ್‍ನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಬಿಸಿಲು ಅಧಿಕ. ಜೂನ್‍ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ವರೆಗೆ ಮುಂಗಾರಿನ ಕಾಲ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‍ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್‍ವರೆಗಿನದು ಮುಂಗಾರಿನ ಅನಂತರದ ಕಾಲ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 708.9 ಮಿಮೀ. ==ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ== ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿಗೆ ಒದಗಿರುವ ಕೆರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 77; ಬಾವಿಗಳು 407 (1966-67). ನಾಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ 54,200 ಎಕರೆ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನ ಭೂಮಿ; 10,000 ಎಕರೆ ದಪ್ಪ ಮರಳಿನ ನೆಲ; 10,500 ಎಕರೆ ಮರಳುಬೆರೆತ ಫಲವತ್ತಾದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಜಮೀನು. 75,489 ಎಕರೆ ನೆಲ ಕೆಂಪು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು; 1,500 ಎಕರೆ ಕಪ್ಪುಮಣ್ಣಿನ ಭೂಮಿ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವ್ಯವಸಾಯಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 1,00,598 ಎಕರೆ ನೆಲ ಸಾಗುವಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು (1955-66). 1,383 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯವೂ 43,241 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲೂ ಇದ್ದುವು. 1966-67ರಲ್ಲಿ 51,628 ಎಕರೆ ನೆಲದಲ್ಲಿ ರಾಗಿ, 4,585 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬತ್ತ, 4,900 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಕ, 258 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ನವಣೆ, 4,554 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿ, 2,984 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರೆ, 2,038 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಗರಿ, 358 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಗಡಲೆ, 80 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ತೆಂಗಿನ ತೋಟಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಜಮೀನು 14,275 ಎಕರೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಪಶುಪಾಲನೆಗೂ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ತುರುವೇಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ಪಶುವೈದ್ಯಾಲಯವೂ ಮಾಯಸಂದ್ರ,ತಂಡಗ ಮತ್ತು ದಂಡಿನಶಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಮಟ್ಟದ ಪಶುವೈದ್ಯಾಲಯಗಳೂ ಇವೆ. ತುರುವೇಕೆರೆಯಲ್ಲೂ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಮೀನುಸಾಕಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆಯೆಂದರೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆ. ದಂಡಿನಶಿವರ ಹೋಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆ ತುರುವೇಕೆರೆ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 19/ ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ತು, ಕಚ್ಚಾಸಾಮಗ್ರಿ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಬರಾಜು, ಸಾರಿಗೆ-ಈ ಎಲ್ಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪಡಿದಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ 1960ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮುಖ್ಯ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾದ ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು ಈ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ==ಸಂಪರ್ಕ== ಬೆಂಗಳೂರು-ಅರಸೀಕೆರೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ನಿಲ್ದಾಣವಾದ ಅಮ್ಮಸಂದ್ರ ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ 16ಕಿಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು-ಹೊನ್ನಾವರ ಹೆದ್ದಾರಿ ಇರುವುದು 18 ಕಿಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ. ನೇಯ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆ. ಮಾವಿನಕೆರೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ನೇಯ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರ. ಇಲ್ಲಿಯ ನೇಯ್ಗೆ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಮುನಿಯೂರು, ದಂಡಿನಶಿವರ ಮತ್ತು ಮಾವಿನಕೆರೆ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ನೇಕಾರರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿವೆ. ==ಶೈಕ್ಷಣಿಕ== ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ 138 ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು 30 ವಿಸ್ತøತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳೂ 7 ಮಾದರಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳೂ (1968) ಎರಡು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳೂ (1966-67) ಇವೆ. ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕೇಂದ್ರವೂ ಮಾಯಸಂದ್ರ, ದಂಡಿನಶಿವರ, ಬಾಣಸಂದ್ರ, ತಂಡಗ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧಾಲಯಗಳೂ ಇವೆ. ===ಪಟ್ಟಣ=== ==ನಿರ್ಮಾಣ== ತುರುವೇಕೆರೆ ಪಟ್ಟಣ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೫೦ಎ ನಲ್ಲಿ.ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೧೧೦ ಕಿ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ತುರುವೇಕೆರೆ ಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೇಂದ್ರ. ಇಲ್ಲೊಂದು ಪುರಸಭೆ ಇದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 14.194 (2011). 13 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು [[ಹೊಯ್ಸಳ]] ದೊರೆ 3ನೆಯ ನರಸಿಂಹನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞ ಶ್ರೀ ವಿಜಯ ನರಸಿಂಹ ಎಂಬ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿ ಆ ದೊರೆಯ ದಂಡನಾಯಕ ಸೋಮಣ್ಣ ದಣ್ಣಾಯಕ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತಿರುಮಕೂಡ್ಲು ನರಸೀಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ [[ಸೋಮನಾಥಪುರ]]ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವನೂ ಇವನೇ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ತುರುವೇಕೆರೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದರ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ಈ ಹೆಸರಿನ ಕೆರೆಯೇ ಕಾರಣ. 16 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹಾಗಲವಾಡಿಯ ಸಾಳನಾಯಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡು ಇದರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತನ್ನ ಸೋದರರಾದ ಚಿಕ್ಕನಾಯಕ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣೇನಾಯಕರಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟನೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವರು ಇಲ್ಲಿಯ ಹೊರಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರಲ್ಲದೆ ಕೆರೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. 1676 ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಸೂರು]] ದೊರೆ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಸವನ ಗುಡಿಯೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಎರಡು ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ತೊಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳೆಗಳಿವೆ. ತುರುವೇಕೆರೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ಊರಿನ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅರಳೇಪೇಟೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತೆಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಹತ್ತಿಯ ಪಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದೂ ಇಲ್ಲಿಯ ತೂಕ ನಿಖರವಾದದ್ದೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ನಂಬುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ದೇವಾಲಯಗಳು== ತುರುವೇಕೆರೆ ದೇವಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಶಂಕರೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು. ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮುಂದಿನ ಕರಿಕಲ್ಲು ಬಸವನಮೂರ್ತಿ ಸುಂದರವಾದ್ದು. ಬೇಟೆರಾಯನ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪ ಅಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== *ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ [[ಹೊಯ್ಸಳ|ಹೊಯ್ಸಳರ]] ಕಾಲದ [[ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ]] ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ತುರುವೇಕೆರೆ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಬೇಟೆರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮೂಲೇ ಶ್ರೀ ಶಂಕರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ ಚನ್ನಿಗರಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಊರ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆ ಶ್ರೀ ಉಡುಸಲಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ತುರುವೇಕೆರೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಸಮೀಪದ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. *ತುರುವೇಕೆರೆಯಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಅಚಲಾನಂದರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರೆನ್ನಲಾದ ನೂರ ಒಂದು ದೇವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮಗಳ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಸಮೀಪದ ಮಲ್ಲಾಘಟ್ಟ ಕೆರೆಯು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತುರುವೇಕೆರೆ ಇಂದ ತಾಳ್ಕೆರೆ ರಸ್ತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸುಮಾರು ೫.ಕೀ ಮೀ ದೂರದ ಮಾದಿಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಹುತ್ತುಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಸ್ದಾನವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸೊಮವಾರದಂದು ವಿಶೇ‍‌‍‍ಷ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನ್ನದಾನವು ನೆರವೆರುತ್ತದೆ. == ಜನ ಜೀವನ == ತುರುವೇಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ಸ೦ತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬ೦ದು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಎಂ.ಟಿ.ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ರವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತುರುವೇಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಾಯಸಂದ್ರ ಹೋಬಳಿಯ ಮುತ್ಸಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ==ಸೌಲಭ್ಯಗಳು== ವಿನೋಬಾ ನಗರ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನಗರ, ಗಾಂಧಿನಗರ ಬಡಾವಣೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತುರುವೇಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಪುರಸಭೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನೂ ಒಂದು ಶಿಶುವಿಹಾರವನ್ನೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೌರಸಭೆಯ ಅಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1.30 ಚ.ಮೈ. ತುರುವೇಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ರೆಗ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿದೆ. ಕೊಬ್ಬರಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲ, ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ಅಡಕೆ ಮುಂತಾದವು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುವ ಸರಕುಗಳು. ತುರುವೇಕೆರೆಯಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೂ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಲವು ಎಡೆಗಳಿಗೂ ರಸ್ತೆಗಳಿವೆ ; ಬಸ್ಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. ==ಸಂಪರ್ಕ== ಇದು ಬೆ೦ಗಳೂರಿನಿ೦ದ ೧೩೨ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.ಬೆ೦ಗಳೂರಿನ ಮೆಜಸ್ಟಿಕ್ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿ೦ದ ಪ್ರತಿ ಅರ್ಧ ತಾಸಿಗೊಮ್ಮೆ ಕೆ. ಎಸ್.ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ. ಬಸ್ ಗಳಿವೆ. ತುರುವೇಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು 2013 ಬರ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://kannada.karnatakaexplore.com/district/tumkur/gangadareswara-temple-turuvekere/ ತುರುವೇಕೆರೆಯ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709104730/http://ourtemples.in/turuvekere_gangadhara.html |date=2016-07-09 }} * [http://ourtemples.in/turuvekere_beteraya.html ತುರುವೇಕೆರೆ ಬೇಟೇರಾಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304132350/http://ourtemples.in/turuvekere_beteraya.html |date=2016-03-04 }} * [http://ourtemples.in/turuvekere_muleshankara.html ತುರುವೇಕೆರೆ ಮೂಲೆಶಂಕರ ದೇವಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709122300/http://ourtemples.in/turuvekere_muleshankara.html |date=2016-07-09 }} * [http://ourtemples.in/udusulamma.html ತುರುವೇಕೆರೆ ಉಡಿಸಿಲಮ್ಮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304132326/http://ourtemples.in/udusulamma.html |date=2016-03-04 }} * [http://ourtemples.in/turuvekere_channigaraya.html ತುರುವೇಕೆರೆ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304132426/http://ourtemples.in/turuvekere_channigaraya.html |date=2016-03-04 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ತುರುವೇಕೆರೆ}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} kkrsile7pk3z2uapmfnsrihcr1ia9yo 0 11476 1376503 1350252 2026-07-09T22:07:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376503 wikitext text/x-wiki {{ದ್ವಂದ್ವ|ಈ ಲೇಖನ [[ಆಫ್ರಿಕಾ]] ಖಂಡದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ.|ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ '''[[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (ಪ್ರದೇಶ)]]''' ಲೇಖನ ನೋಡಿ.}} {{Infobox ದೇಶ |native_name = ''Republic of South Africa''<br />ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗಣರಾಜ್ಯ |common_name = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ |image_flag = Flag_of_South_Africa.svg |image_coat =Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |symbol_type = ಲಾಂಛನ |image_map = LocationSouthAfrica.png |national_motto = ''!ke e: ǀxarra ǁke''&nbsp;&nbsp;<small>([[ǀಚಾಮ್ ಭಾಷೆ|ǀಚಾಮ್]])<br />ವೈವಿಧ್ಯ ಜನರೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗೊಣ</small> |national_anthem = [[National anthem of South Africa]][https://www.youtube.com/watch?v=NsWwz9UmjVk&watch_response] |official_languages = [[ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್]], [[ಆಂಗ್ಲ]], [[ಜುಲು ಭಾಷೆ|ಜುಲು]], [[ಛೋಸ ಭಾಷೆ|ಛೋಸ]], [[ಸ್ವಾಟಿ ಭಾಷೆ|ಸ್ವಾಟಿ]], [[ನ್‍ದೆಬೆಲೆ ಭಾಷೆ|ನ್‍ದೆಬೆಲೆ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಸೊತೊ ಭಾಷೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಸೊತೊ]], [[ಉತ್ತರ ಸೊತೊ ಭಾಷೆ|ಉತ್ತರ ಸೊತೊ]], [[ತ್ಸೊಂಗ ಭಾಷೆ|ತ್ಸೊಂಗ]], [[ತ್ಸ್ವಾನ ಭಾಷೆ|ತ್ಸ್ವಾನ]], [[ವೆಂದ ಭಾಷೆ|ವೆಂದ]] |capital = [[ಪ್ರಿಟೊರಿಯ]] (ಕಾರ್ಯಾಂಗ)<br /> [[ಬ್ಲೊಂಮ್‍ಫೊನ್ಟೆನ್]] (ನ್ಯಾಯಾಂಗ)<br /> [[ಕೇಪ್ ಟೌನ್]] (ಶಾಸಕಾಂಗ) |latd = ೩೩ |latm = ೫೬ |latNS = ದ |longd = ೧೮ |longm = ೨೫ |longEW = ಪೂ |largest_city = [[ಜೊಹಾನ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್]] <small>(೨೦೦೧)</small> |government_type = [[ಸಂಸದೀಯ ಗಣತಂತ್ರ]] |leader_title1 = [[President of South Africa|ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] |leader_name1 = [[ಥಾಬೊ ಮ್‍ಬೇಕಿ]] |area_rank = ೨೫ನೇ |area_magnitude = 1 E12 |area = ೧,೨೨೧,೦೩೭ |areami² = 471 443 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |percent_water = negligible |population_estimate = 47 432 000 |population_estimate_year = ೨೦೦೫ |population_estimate_rank = 26th |population_census = 44 819 278 |population_census_year = ೨೦೦೧ |population_density = 39 |population_densitymi² = 101 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 163rd |GDP_PPP_year = ೨೦೦೫ |GDP_PPP = $570.2 billion <!--IMF--> |GDP_PPP_rank = 18th |GDP_PPP_per_capita = $12 161 |GDP_PPP_per_capita_rank = 55th |sovereignty_type = [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] |sovereignty_note = [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]]ನಿಂದ |established_event1 = [[Union of South Africa|ಒಕ್ಕೂಟ]] |established_event2 = [[Statute of Westminster 1931|ವೆಸ್ಟ್‍ಮಿನ್ಸ್ಟರ್ ಶಾಸನ]] |established_event3 = [[Republic of South Africa|ಗಣರಾಜ್ಯ]]| |established_date1 = [[ಮೇ ೩೧]], [[೧೯೧೦]] |established_date2 = [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೧]], [[೧೯೩೧]] |established_date3 = [[ಮೇ ೩೧]], [[೧೯೬೧]] |HDI_year = ೨೦೦೪ |HDI = 0.653 |HDI_rank = 121st |HDI_category = <font style="color:#fc0">medium</font> |currency = [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರ್ಯಾಂಡ್]] |currency_code = ZAR |country_code = RSA |time_zone = [[SAST]] |utc_offset = +2 |cctld = [[.za]] |calling_code = 27 |footnotes = }} '''ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ''' ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದೇಶ.ಇದರ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೨೭೯೮ ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಕಡಲ ಕಿನಾರೆ ಇದೆ<ref>{{cite web |url=http://www.samsa.org.za/ |title=South African Maritime Safety Authority |publisher=South African Maritime Safety Authority |accessdate=16 June 2008 |archive-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229120804/http://www.samsa.org.za/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html |work=The World Factbook |title=Coastline |publisher=CIA |accessdate=16 June 2008 |archive-date=16 ಜುಲೈ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170716042040/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2060.html |url-status=dead }}</ref><ref name=safacts>{{cite web |url=http://www.southafrica.info/about/facts.htm |title=South Africa Fast Facts |publisher=SouthAfrica.info |date=April 2007 |accessdate=14 June 2008 |archive-date=19 ಜುಲೈ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080719213531/http://www.southafrica.info/about/facts.htm |url-status=dead }}</ref>.ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ನಮೀಬಿಯ]],[[ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ]] ಮತ್ತು [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ದೇಶಗಳಿವೆ.ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಮೊಜಾಂಬಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವಾಜೀಲ್ಯಾಂಡ್]]ಗಳಿವೆ<ref>{{cite web |author=[[Guy Arnold]] |url=http://www.britannica.com/eb/article-9113829/LESOTHO |title=Lesotho: Year In Review 1996&nbsp;– Britannica Online Encyclopedia |work=Encyclopædia Britannica |accessdate=30 October 2011}}</ref>. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://www.gov.za/ Government of South Africa] *[https://web.archive.org/web/20081122014112/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/south-africa.html Chief of State and Cabinet Members] *{{CIA World Factbook link|sf|South Africa}} * [http://www.africa.com/south-africa/ South Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150715201640/http://www.africa.com/south-africa/ |date=2015-07-15 }} profile from [[Africa.com]] *[http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/southafrica.htm South Africa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081026035604/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/southafrica.htm |date=2008-10-26 }} from ''UCB Libraries GovPubs'' *{{dmoz|Regional/Africa/South_Africa}} *[http://www.oecd.org/southafrica/ South Africa] [[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]] *[http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14094760 South Africa] from the [[BBC News]] *[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/555568/South-Africa South Africa] at ''[[Encyclopædia Britannica]]'' *[http://www.southafrica.info/ SouthAfrica.info] *[http://www.southafrica.net/sat/content/en/za/home South Africa Tourism] *{{wikiatlas|South Africa}} *{{Wayback |df=yes|date=20100918054237 |url=http://www.life.com/image/first/in-gallery/43521/stunning-south-africa |title=Stunning South Africa }}{{dead link|date=July 2014}}&nbsp;– slideshow by ''[[Life magazine]]'' * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=ZA Key Development Forecasts for South Africa] from [[International Futures]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|*]] 3y5tutzptscatfp923ilh9t741chyrq 0 15084 1376554 1354408 2026-07-10T10:19:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376554 wikitext text/x-wiki '''ಫರ್ಮಿಯಮ್''' ಒಂದು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ [[ವಿಕಿರಣಶೀಲ]] [[ಮೂಲಧಾತು]], Fm. ಇದು ಆ್ಯಕ್ಟಿನೈಡ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 100. ಇದರ ೧೮ [[ಸಮಸ್ಥಾನಿ]]ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಿರ ಸಮಸ್ಥಾನಿಯ [[ರಾಶಿಸಂಖ್ಯೆ]](mass number)-257 ಆಗಿದ್ದು, ೧೦೦ ದಿನಗಳ [[ಅರ್ಧಾಯುಷ್ಯ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಶಕ್ತಿಯ ಜನಕನೆಂದು ಹೆಸರಾಂತ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ (ಅನಂತರ ಅಮೆರಿಕೆಯ ಶಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ) [[ಎನ್ರಿಕೊ ಫರ್ಮಿ]]ಯ ಗೌರವಾರ್ಥ ಈ ಧಾತುವಿಗೆ ಫರ್ಮಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಎನ್ರಿಕೊ ಫರ್ಮಿ ಕೃತಕ ಧಾತುಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮತಃ ಬಳಸಿದ [[ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್]] ಬಂಬಾಯಿಸಿಕೆ ವಿಧಾನದಿಂದ ದೊರೆತ [[ಕ್ಯೂರಿಯಮ್]] ತರುವಾಯದ ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲನೆಯದು. (ಇತರ ಧಾತುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ಬಂಬಾಯಿಸಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು). == ಶೋಧನೆ == ಫರ್ಮಿಯಮ್ಮನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಆರ್ಗಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯ ಒಂದು ಸಂಶೋಧಕ ತಂಡವೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಶೋಧಕ ಸೀಬೋರ್ಗ್ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ತಂಡವೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದುವು. [[ಪ್ಲುಟೋನಿಯಮ್|ಪ್ಲೂಟೋನಿಯಮ್]] ಅಥವಾ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಮ್]], [[ಐನ್‌ಸ್ಟೈನಿಯಮ್|ಐನ್‌ಸ್ಟೈನಿಯಮ್ಮುಗಳಂಥ]] ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧಾತುಗಳನ್ನು ತೀವ್ರ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಬಂಬಾಯಿಸಿಕೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಫರ್ಮಿಯಮ್ಮಿನ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ನಮೂದಿಸಬಹುದು: ²⁵²Cf (''n'', γ) ²⁵³Cf<math>\frac {\beta -}{20 days}</math>²⁵³E (''n'', γ)²⁵⁴E<chem>->[\beta -][\text{36 hs}]</chem>²⁵⁴Fm == ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ == ರಾಶಿ ಸಂಖ್ಯೆ 255 ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಸ್ಥಾನಿಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 1952ರ ಶಾಖಬೈಜಿಕ ಸ್ಫೋಟನೆಯಿಂದ ದೊರೆತ ಭಾರತರ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮತಃ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಟಾಕ್‍ಹೋಮಿನಲ್ಲಿರುವ ನೊಬೆಲ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ತಂಡ ²³⁸Uವನ್ನು 180MeV [[ಆಮ್ಲಜನಕ|ಆಕ್ಸಿಜನ್]] ಕಣಗಳಿಂದ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನಿನಲ್ಲಿ ಬಂಬಾಯಿಸಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಫರ್ಮಿಯಮ್ಮಿನ ಸಮಸ್ಥಾನಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಆಯುಷ್ಯ ಸುಮಾರು 30 ಮಿನಿಟ್ ಮಾತ್ರ. == ಗುಣಗಳು == ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಫರ್ಮಿಯಮ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಮೊದಲ ಆಂತರಿಕ ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳ ಗುಂಪಿನ [[ಎರ್ಬಿಯಮ್|ಎರ್ಬಿಯಮ್ಮನ್ನು]] ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದರ ಯಾವ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳ ಆಯುಷ್ಯವೂ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದಿಲ್ಲ. == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * Robert J. Silva: [https://web.archive.org/web/20100717155410/http://radchem.nevada.edu/classes/rdch710/files/Fm%20to%20Lr.pdf Fermium, Mendelevium, Nobelium, and Lawrencium], in: Lester R. Morss, Norman M. Edelstein, Jean Fuger (Hrsg.): ''The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements'', Springer, Dordrecht 2006; {{ISBN|1-4020-3555-1}}, p.&nbsp;1621–1651; {{doi|10.1007/1-4020-3598-5_13}}. * [[Glenn T. Seaborg|Seaborg, Glenn T.]] (ed.) (1978) ''[http://www.escholarship.org/uc/item/92g2p7cd.pdf Proceedings of the Symposium Commemorating the 25th Anniversary of Elements 99 and 100] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110916204726/http://www.escholarship.org/uc/item/92g2p7cd.pdf |date=2011-09-16 }}'', 23 January 1978, Report LBL-7701 * ''[[Gmelins Handbuch der anorganischen Chemie]]'', System Nr. 71, Transurane: Teil A 1 II, p.&nbsp;19–20; Teil A 2, p.&nbsp;47; Teil B 1, p.&nbsp;84. == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.periodicvideos.com/videos/100.htm Fermium] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] a86tgarcbm1tcp2bylu4t1ri04ye42c 0 19453 1376496 1349584 2026-07-09T20:17:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376496 wikitext text/x-wiki '''ತವಿಲ್''' (ತಮಿಳು:தவில்) ಕರ್ನಾಟಕದ ಡೋಲೆ ಆಕಾರದ ತಾಳ ವಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ತಮಿಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆವರ್ತಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]], ಕರ್ನಾಟಕ, [[ಕೇರಳ]], ತೆಲೆಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ತಮಿಳು ಬಹುಮತವಿರುವ ತಮಿಳ್ ಈಳಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://www.news18.com/india/in-thanjavur-why-thavil-makers-are-the-unsung-heroes-of-tamil-music-8884122.html</ref><ref>https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1363236&u=</ref> ಇದು ದೇವಾಲಯ, ಜನಪದ ಮತ್ತು ಕರ್ಣಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾದಸ್ವರದ ಜೊತೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ತವಿಲ್ ಮತ್ತು ನಾದಸ್ವರವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪರಂಪರಾ ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿವೆ. [[File:Thavilplayer.jpg|thumb|175px|ವೆಲ್ಲಿಯಂಬಾಕಂ ವಿ.ಎಮ್. ಪಳನಿವೇಲ್ ತಾವಿಲ್‌ನ್ನು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ - ಗಮನಿಸಿ, ತಾವಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು ಮುರುಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಆಟಗಾರ ಎಡ ಕೈಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ.]] ಸಂಯೋಜಿತ ತಂಜಾವೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಸೈ ವೆಳ್ಳಾಲ ಸಮುದಾಯವು ನಾಗಸ್ವರಂ- ಮತ್ತು ತವಿಲ್-ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರುತುವರ್ಸ್ (ವೈದ್ಯರು) ಅಥವಾ ಕ್ಷೌರಿಕರ ಸಮುದಾಯ. ಆದರೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಲು ಅಥವಾ ಇತರ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕ್ಷೌರಿಕರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/community-of-maruthuvars-who-also-play-nagaswaram-and-thavil/article67608788.ece</ref> ಜನಪದ ಸಂಗೀತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಎಡಿಜಾರಿಗೆ ಹೊಂದಿದ, ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತಾವಿಲ್ ಎಂಬ ಪರಿಕರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಾವಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು: "ತಿಲ್ಲಾನೆ ಮೋಹನಂಬಲ್", "ಪರುತಿವೀರನ್", "ಕರೆಗೆಟ್ಟಕಟ್ಟರು", "ಸರ್ವಂ ಥಾಲಾ ಮಯಮ್". == ಇತಿಹಾಸ == ತಾವಿಲ್ ತಮಿಳುನಾಡಿನ [[ತಂಜಾವೂರು|ತಂಜಾವೂರಿನ]] ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ತಂಜಾವೂರಿನ ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಲಯಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ == ಭೌತಿಕ ಘಟಕಗಳು== ತಾವಿಲ್‌ವು ಜಕ್ಕ್‌ಫ್ರೂಟ್ ಮರದ ಘನ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಗುವ ಗೋಲಾಕಾರದ ಶೆಲ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಶೆಲ್‌ಗಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಚರ್ಮದ ಎರಡು ಹಂತಗಳು (ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಆನೆ ಮತ್ತು ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಆಡು) ಹಿಮ್ಪ್ ಹೂಪ್‌ಗಳಿಂದ ಹಾಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲಭಾಗದ ಮುಖವು ಎಡಭಾಗದ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದ ಚರ್ಮವನ್ನು ತುಂಬಾ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಿಗಿದು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಎಡಭಾಗದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಶೀತಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಪಿಚ್ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾದ ಅಗಲದ ಮುಖವು ಹೆಚ್ಚು ಕೀಲು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ತಾವಿಲ್‌ಗಳು ಸ್ಟೀಲ್‌ ರಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಮನೆಗೊಂಡು, ಇದನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೇಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಟೀಲ್‌ ರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಚರ್ಮಗಳನ್ನು ಮೆಟಲ್‌ ಸ್ಟ್ರಾಪ್‌ಗಳಿಂದ ತಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಚರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಟ್ಯೂನ್ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite web|title=South Indian Thavil|url=http://www.indian-instruments.com/drums_and_percussion/thavil.htm|website=indian-instruments.com|access-date=2024-08-24|archive-date=2023-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20231113090141/https://www.indian-instruments.com/drums_and_percussion/thavil.htm|url-status=dead}}</ref> == ಬಳಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಭಂಗಿ == ಈ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಕುಳಿತಾಗ ಅಥವಾ ಆಟಗಾರನ ಭುಜದಿಂದ ಚೀಲದ ಬೆಲೆಯ ಮೂಲಕ (ನಡೈ) ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಲಭಾಗದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಲ ಕೈ, ಕಿವಿ ಮತ್ತು นิಭಾಗದಿಂದ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಟಗಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲ ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬೆರಳಿಗೆ, ಮಾದಾ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಠಿಣ ಗ್ಲೂ ಮೂಲಕ ತಯಾರಾದ ಬೆರಳ್ಕುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಎಡಭಾಗದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪೋರ್ಟ್‌ಶಿಯಾ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಚಿಕ್ಕ, ಜಡವಾಗಿರುವ ಕೊಂಬು ಬಳಸಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಡಕೈಯಿಂದ ತಾವಿಲ್‌ ಅನ್ನು ಬಾರಿಸುವ ಆಟಗಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನಾದಸ್ವಾರಂ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಕೈಯಿಂದ ತಾವಿಲ್‌ ವಾದಕರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಹಿರಿಯ ಥಾವಿಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳು== ಕೆಲವು ಮಾಸ್ಟರ್ ಥಾವಿಲ್ ಆಟಗಾರರು:<ref name="Thavil1">{{cite web |url = http://sangeetnatak.gov.in/sna/awardeeslist.htm |title = Official Web Site of Saneetha Nataka Academy - List of Saneetha Nataka Academy Award Winners |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20150530204253/http://sangeetnatak.gov.in/sna/awardeeslist.htm |archive-date = 2015-05-30 }}</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2024/Jun/06/honouring-tavil-virtuoso-tirunageswaram-r-subramaniam</ref><ref>https://www.onmanorama.com/content/mm/en/kerala/top-news/2022/06/15/tavil-maestro-karunamoorthy-dies-at-54.html{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *ತಿರುಮುಲೈವೈಲ್ ಮುತ್ತುವೀರ್ ಪಿಳ್ಳೈ *ತಿರುಮುಲೈವಾಯಿಲ್ ಷಣ್ಮುಗವಡಿವೇಲ್ ಪಿಳ್ಳೈ * ವಲಂಗೈಮಾನ್ ಎ.ಷಣ್ಮುಗಸುಂದರಂ ಪಿಳ್ಳೈ * ಕಲೈಮಾಮಣಿ ತಿರುಚೆರೈ.ಟಿ.ಜಿ.ಮುತ್ತುಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಪಿಳ್ಳೈ * ವಲಯಪಟ್ಟಿ ಎ. ಆರ್. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ * ಹರಿದ್ವಾರಮಂಗಲಂ ಎ. ಕೆ. ಪಳನಿವೇಲ್ * ವೆಲ್ಲೂರ್ ಡಾ.ಪಿ.ಆರ್.ಎಂ. ವೆಂಕಟೇಶ * ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ - ಜಾಫ್ನಾ ಅಥವಾ ಯಾಜ್ಪಾನಂ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ * ನೀಡಮಂಗಲಂ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಸುಂದರಂ ಪಿಳ್ಳೈ * ತಿರುನಾಗೇಶ್ವರಂ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಪಿಳ್ಳೈ * ಭೂಸುರಪಳ್ಳಿ ಆದಿಶೇಷಯ್ಯ * ಇಲುಪ್ಪುರ್ ಪಂಚಮಿ * ಕುಂಭಕೋಣಂ ತಂಗವೇಲ್ ಪಿಳ್ಳೈ * ನಾಚ್ಚಿಯಾರ್ಕೋಯಿಲ್ ರಾಘವ ಪಿಳ್ಳೈ * ನೀಡಮಂಗಲಂ ಷಣ್ಮುಗವಡಿವೇಲ್ * ವಲಂಗೈಮಾನ್ ಷಣ್ಮುಗಸುಂದರಂ ಪಿಳ್ಳೈ * ತಿರುವಳಪುತ್ತೂರು ಟಿ ಎ ಕಲಿಯಮೂರ್ತಿ * ತಂಜೂರು ಟಿ ಆರ್ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ * ಷಣ್ಮುಗಂ ಥಾವಿಲ್ - ಪುದುಚೇರಿ * ತಿರುಪ್ಪುಂಗೂರ್ ಟಿ ಜಿ ಮುತ್ತುಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ * ಮನ್ನಾರ್ಕುಡಿ ತಿರು ಎಂ.ಆರ್.ವಾಸುದೇವನ್ * ತಿರುಮೈಗ್ನನಂ ನಾರಾಯಣಸಾಮಿ ಪಿಳ್ಳೈ * ವಲಿಯಂಬಕ್ಕಂ ವಿ.ಎಂ ಗಣಪತಿ * ಗುರುಮೂರ್ತಿ ಪಂಡಿತರ್ - ಅಡಿಲೇಡ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 23q8nr00nsyfl9w55575p4g22muyfe9 0 21894 1376556 1373657 2026-07-10T11:00:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376556 wikitext text/x-wiki {{distinguish|Facebox}} {{Infobox Dotcom company | company_name = Facebook, Inc. | company_logo = Facebook.svg | company_type = [[Private company|Private]] | foundation = [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]], [[Massachusetts]], USA (February 4, 2004)<ref name="Growth"/> | location = [[Palo Alto, California|Palo Alto]], [[California]]<br />[[Dublin]], [[Republic of Ireland|Ireland]] (international headquarters for Europe, Africa, Middle East)<br />[[Seoul]], [[South Korea]] (international headquarters for Asia) | key_people = [[Mark Zuckerberg]], [[Entrepreneur|Founder]] and [[Chief executive officer|CEO]]<br />[[Dustin Moskovitz]], Co-founder<br />[[Sheryl Sandberg]], [[Chief operating officer|COO]] <br /> [[Matt Cohler]], VP of [[Product Management]]<br />[[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]], Co-founder | revenue = {{profit}} 300 million USD (2008 est.)<ref name="Estimated annual sales">{{cite web |url=http://www.forbes.com/2008/09/16/billionaire-bachelors-single-lists-cx_mm_0916bachelor_slide_11.html?thisSpeed=30000|title= By The Numbers: Billionaire Bachelors|accessdate=2008-09-20 |publisher=[[Forbes]] }}</ref> | net_income = | num_employees = 900+ <ref name="pressinfo">[http://www.facebook.com/press/info.php "Press Info"], Facebook. Retrieved August 31, 2009.</ref> | url = [http://www.facebook.com/ Facebook.com] | website_type = [[Social network service]] | language = [[Afrikaans]], [[Albanian language|Albanian]], [[Arabic language|Arabic]], [[Azeri language|Azeri]], [[Basque language|Basque]], [[Bengali language|Bengali]], [[Bosnian language|Bosnian]], [[Bulgarian language|Bulgarian]], [[Catalan language|Catalan]], [[Chinese language|Chinese]] ([[Simplified Chinese character|simplified]]), Chinese ([[Hong Kong Cantonese|Hong Kong]]), Chinese ([[Taiwanese Mandarin|Taiwan]]), [[Croatian language|Croatian]], Czech, [[Danish language|Danish]], [[Dutch language|Dutch]], English ([[British English|UK]]), English ([[American English|US]]), English (Pirate), [[Esperanto]], [[Estonian language|Estonian]], [[Faroese language|Faroese]], [[Filipino language|Filipino]], [[Finnish language|Finnish]], [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ([[Quebec French|Canada]]), French ([[Languages of France|France]]), [[Galician language|Galician]], [[Georgian language|Georgian]], [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್]], [[Greek language|Greek]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Hindi]], [[Hungarian language|Hungarian]], [[Icelandic language|Icelandic]], [[Indonesian language|Indonesian]], Irish, [[Italian language|Italian]], [[Japanese language|Japanese]], [[Korean language|Korean]], [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]], [[Latvian language|Latvian]] [[Lithuanian language|Lithuanian]], [[Macedonian language|Macedonian]], [[Malay language|Malay]], [[Malayalam language|Malayalam]], [[Maltese language|Maltese]], [[Nepali language|Nepali]], [[Norwegian language|Norwegian]] ([[Bokmål]]), Norwegian ([[Nynorsk]]), Polish, [[Portuguese language|Portuguese]] ([[Brazilian Portuguese|Brazil]]), Portuguese ([[European Portuguese|Europe]]), [[Persian language|Persian]], [[Punjabi language|Punjabi]], [[Romanian language|Romanian]], [[Russian language|Russian]], [[Serbian language|Serbian]], [[Slovak language|Slovak]], [[Slovene language|Slovene]], [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]], Spanish ([[Castilian Spanish|Castile]]), [[Swahili language|Swahili]], [[Swedish language|Swedish]], [[Tamil language|Tamil]], [[ತೆಲುಗು]], [[Thai language|Thai]], [[Turkish language|Turkish]], [[Ukrainian language|Ukrainian]], [[Vietnamese language|Vietnamese]], [[Welsh language|Welsh]] | advertising = [[Banner ads]], [[referral marketing]] | registration = Required | launch_date = February 2004 | alexa = 2<ref>{{cite web| url=http://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com| title=facebook.com - Traffic Details from Alexa| publisher=[[Alexa Internet]], Inc| accessdate=2009-10-17| archive-date=2016-12-21| archive-url=https://web.archive.org/web/20161221123429/http://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com| url-status=dead}}</ref> }} '''ಫೇಸ್‌ಬುಕ್''' ಒಂದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕವಾದ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ]] ಜಾಲತಾಣ, ಇದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು [[ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಮಾಲಿಕತ್ವ]] ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿ Facebook, Inc.<ref name="Growth">{{cite web|accessdate=2008-12-19|url=http://venturebeat.com/2008/12/18/2008-growth-puts-facebook-in-better-position-to-make-money/|title=2008 Growth Puts Facebook In Better Position to Make Money|work=VentureBeat|date=2008-12-18|author=Eldon, Eric.|archive-date=2008-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20081219102830/http://venturebeat.com/2008/12/18/2008-growth-puts-facebook-in-better-position-to-make-money/|url-status=dead}}</ref> ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಹ ನವೀಕರಿಸಿ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಳಕೆದಾರರು ಊರು, ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ಶಾಲೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದವರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಬಹುದು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಿರ್ವಾಹಕರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ [[ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷ]]ದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಆಡುಮಾತಿನ ಹೆಸರಿಂದ ಈ ವೆಬ್‍ಸೈಟ್‌‍ನ ಹೆಸರು ಉಗಮಗೊಂಡಿದೆ. [[ಮಾರ್ಕ್‌‍ ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್]] [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‍ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನ [[ಜೊತೆವಾಸಿಗರು]] ಮತ್ತು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್]]ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗೆಳೆಯರಾದ [[ಎಡ್ವಾರ್ಡೊ ಸೆವರಿನ್]], [[ಡಸ್ಟಿನ್ ಮಸ್ಕೊವಿಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಸ್ ಹ್ಯುಸ್]]‌ರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಶೋಧಿಸಿದರು.<ref name="companybios">[http://www.facebook.com/press/info.php?founderbios= "ಫೌಂಡರ್‌ ಬೈಯಾಸ್‌"], ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌. ಮರುಸಂಪಾದನೆ ಜುಲೈ 31, 2009.</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಲತಾಣದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೇವಲ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅದು [[ಬೊಸ್ಟನ್]] ಏರಿಯಾ, ದಿ [[ಐವಿ ಲೀಗ್]], ಮತ್ತು [[ಸ್ಟಾನ್‌‍ಫೋರ್ಡ್‌‍ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಂತಹ ಇತರ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡತೊಡಗಿತು, ನಂತರ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ 13 ವರ್ಷ ಹಾಗು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು ಯಾರಾದರೂ ಸೇರಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಇಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 300 ಮಿಲಿಯನ್‌‍ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.facebook.com/press/info.php?statistics "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸ್ಟಾಟೀಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌"]. ಮರುಸಂಪಾದನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 18, 2009.</ref> ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್ ಕೆಲವು [[ವಿವಾದ]]ಗಳಿಗೆ ಕೂಡಾ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. [[ಸಿರಿಯಾ]],<ref>[http://www.economist.com/world/mideast-africa/displaystory.cfm?story_id=11792330 "ರೆಡ್‌ ಲೈನ್ಸ್‌ ದಟ್‌ ಕ್ಯಾನ್‌ನಾಟ್‌ ಬಿ ಕ್ರಾಸ್‌ಡ್‌"], ದಿ ಎಕಾನಾಮಿಸ್ಟ್‌, ಜುಲೈ 24, 2008. ಅಗಸ್ಟ್ 17, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> [[ಚೀನಾ]]<ref name="chinablock">{{cite web |title= China's Facebook Status: Blocked|url= http://blogs.abcnews.com/theworldnewser/2009/07/chinas-facebook-status-blocked.html|date= July 8, 2009|work= |publisher= ABC News|accessdate=13 July 2009}}</ref>, [[ವಿಯಟ್ನಾಮ್‌‍]]<ref>{{cite news|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2009/11/17/international/i033256S37.DTL|title=Vietnam Internet users fear Facebook blackout|author=Ben Stocking|publisher=Associated Press|date=2009-11-17|accessdate=2009-11-17|archive-date=2010-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20100521004654/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fn%2Fa%2F2009%2F11%2F17%2Finternational%2Fi033256S37.DTL|url-status=dead}}</ref>, ಮತ್ತು [[ಇರಾನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ‍ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಇದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಇದನ್ನು ಹಲವು ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ರದ್ದು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>ಬೆನ್‌ಜೀ, ರಾಬರ್ಟ್‌.[http://www.thestar.com/News/article/210014 "][http://www.thestar.com/News/article/210014 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬ್ಯಾನ್ಡ್‌ ಫಾರ್‌ ಒಂಟಾರಿಯೊ ಸ್ಟಾಫ್ಫರ್ಸ್‌"], ದಿಸ್ಟಾರ್‌.ಕಾಂ, ಮೇ 3, 2007. ಅಗಸ್ಟ್ 16, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> [[ಗೋಪ್ಯತೆ]] ಕೂಡ ಒಂದು ವಿವಾದಾಂಶವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್‌ ಹಾಗು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ಥಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‌ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿತು.<ref>[http://bits.blogs.nytimes.com/2008/04/07/facebook-to-settle-thorny-lawsuit-over-its-origins/ "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಟು ಸೆಟ್ಲ್‌ ಥಾರ್ನಿ ಲಾಸೂಟ್‌ ಓವರ್ ‌ಇಟ್ಸ್‌ ಆರಿಜಿನ್ಸ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510084908/http://bits.blogs.nytimes.com/2008/04/07/facebook-to-settle-thorny-lawsuit-over-its-origins/ |date=2011-05-10 }}, ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, ಏಪ್ರಿಲ್‌ 7, 2008. ಮರುಸಂಪಾದನೆ ನಂವೆಂಬರ್‌ 5, 2009.</ref> 2009ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ [[Compete.com]] ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನ[[ಮೈಸ್ಪೇಸ್]]ನ ನಂತರ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ತಿಂಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಹಲವು ಸಲ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಎಂದು ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌ಗೆ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="Kazeniac">{{cite news|author=Kazeniac, Andy|title=Social Networks: Facebook Takes Over Top Spot, Twitter Climbs|url=http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/|date=2009-02-09|publisher=Compete.com|accessdate=2009-02-17|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721111825/http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/|url-status=dead}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಫೇಸ್‌‍ಮ್ಯಾಶ್‌ === [[ಚಿತ್ರ:MarkZuckerberg.jpg|thumb|[[Mark Zuckerberg]] created Facebook in his [[Harvard University|Harvard]] dorm room.]] [[ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್‌]] ನಲ್ಲಿ ಸೊಪೊಮೋರ್‌ರಾಗಿ ಹಾಜರಿದ್ದಾಗ [[ಮಾರ್ಕ್ ಜ಼ುಕರ್‌ಬರ್ಗ್]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28,2003ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌‍ಮ್ಯಾಶ್‌‍ ಅನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಂಸನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸೈಟ್ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆವೃತ್ತಿ ಹಾಟ್‌ ಆರ್‌ ನಾಟ್‌‍ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292 |title=Hundreds Register for New Facebook Website |first=Alan J. |last=Tabak |date=February 9, 2004 |publisher=Harvard Crimson |accessdate=2008-11-07 |archive-date=2005-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050403215543/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292 |url-status=bot: unknown }}</ref> ಆ ರಾತ್ರಿ, ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಒಂದು ಹುಡುಗಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಳ್ಳಿದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಕುರಿತು ಬ್ಲಾಗ್ ಬರೆಯುತ್ತಿದರು ಮತ್ತು ಈಗ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರ ಹಾಕಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು:<ref name="Hoffman, Claire">{{cite web|accessdate=2009-02-05|url=http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/|title=The Battle for Facebook|publisher=Rolling Stone|date=2008-06-28|author=Hoffman, Claire|archive-date=2008-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080703220456/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news | first=Bari | last=Schwartz | coauthors= |authorlink= | title=Hot or Not? Website Briefly Judges Looks | date=2003-11-04 | publisher= | url =http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=349808 | work =Harvard Crimson | pages = | accessdate = 2009-07-26 | language = }}</ref><ref>{{cite web| accessdate=2009-02-05| url=http://www.techcrunch.com/2008/05/13/facemash-returns-as-what-else-a-facebook-app-uliken/| title=Facemash Returns As (What Else?) A Facebook App Called ULiken| publisher=Tech Crunch| date=2008-05-13}}</ref> {{quote|I'm a little intoxicated, not gonna lie. So what if it's not even 10 p.m. and it's a Tuesday night? What? The Kirkland [dorm] facebook is open on my desktop and some of these people have pretty horrendous facebook pics. I almost want to put some of these faces next to pictures of farm animals and have people vote on which is more attractive.|9:48 pm}} {{quote|Yea, it's on. I'm not exactly sure how the farm animals are going to fit into this whole thing (you can't really ever be sure with farm animals . . .), but I like the idea of comparing two people together.|11:09 pm}} {{quote|Let the hacking begin.|12:58 am}} [[ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್‍ಸನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, ಫೇಸ್‍ಮ್ಯಾಶ್‌ "ಆನ್‍ಲೈನ್ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗಳ ಒಂಭತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕವಿಟ್ಟು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ’ಚುರುಕಾ’ಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಕೇಳುವುದು." ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರಸಾರ ಕೆಂದ್ರದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಲಯದ ಮನೆಗಳ ಐಡಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಕಲಿಸಿಕೊಂಡರು. '' ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‌‌ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಮಾಹಿತಿಗಳ ವಿವರ ಸೂಚಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗು ಆರಂಭದ ತಾಣ 450 ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು 22,000 ಛಾಯಾಚಿತ್ರ-ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಘಂಟೆಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>ಲೊಕೆ, ಲಾರಾ. [http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html "ದ ಪ್ಯುಚರ್‌ ಆಪ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309054110/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html |date=2010-03-09 }}, ಟೈಮ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ಜುಲೈ 17, 2007. ಮರುಸಂಪಾದನೆ ನವೆಂಬರ್‌ 13, 2009ರಲ್ಲಿ.</ref> ಆರಂಭದ ಸೈಟ್ ಭೌತಿಕ ಜನಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು -- ಅವರ ವಾಸ್ತವ ಸ್ವರೂಪದೊಂದಿಗೆ—ಮುಖ್ಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ ನಂತರ ಇದೇ ಫೇ‍ಸ್‍ಬುಕ್ ಆಯಿತು.<ref>ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಿಟ್‌, ಎಲ್ಲೆನ್‌. [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌’ಸ್‌ ಮಾರ್ಕ್‌ ಜುಕರ್ಬಗ್‌: ಹ್ಯಾಕರ್‌. ][http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html ಡ್ರಾಪ್‌ಔಟ್‌. ][http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html ಸಿಇಓ. "], ಫಾಸ್ಟ್‌ ಕಂಪನಿ, ಮೇ 1, 2007. ನವೆಂಬರ್‌ 5, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದನೆ.</ref> "ಬಹುಶ ಇದು ಇತರ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಇದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳದೇ ಪ್ರಾಯಶಃ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ತೆಗಳಬಹುದು (ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ...)," ಎಂದು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಬ್ಲಾಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಆದರೆ ಒಂದು ಅಂಶ ನಿಶ್ಚಿತ ಮತ್ತು ಅದು ಈ ಸೈಟ್ ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಒಂದು ಸೆಳೆತವಿತ್ತು. ಓಹೊ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕಿತ್ತು ..." <ref name="02138Mag">{{cite news | first=Luke | last=O'Brien | url=http://www.02138mag.com/magazine/article/1724.html | title=Poking Facebook | work=[[02138]] | date=November/December 2007 | pages=66 | accessdate=2008-06-26 | archive-date=2019-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190220230053/http://www.02138mag.com/magazine/article/1724.html | url-status=dead }}</ref> ಈ ಸೈಟ್ ಬೇಗನೆ ಹಲವು ಆವರಣಗಳ ಸಮೂಹದ ಲಿಸ್ಟ್-ಸರ್ವರುಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ [[ಭದ್ರತೆಯ ನಿಯಮ ಭಂಗ]] ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಆಪಾದಿಸಿತು, ಕಾಪಿರೈಟ್‍ಗಳ ಮತ್ತು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಗೋಪ್ಯಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿರುವರೆಂದು ಅವರು [[ಬಹಿಷ್ಕಾರ]]ವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮದಲ್ಲಿ ಆಪಾದನೆಗಳನೆಲ್ಲ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರು.<ref name="facemash survives">{{cite web|accessdate=2009-02-05|url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=350143|title=Facemash Creator Survives Ad Board |publisher=[[The Harvard Crimson]]|date=2003-11-19|author=Kaplan, Katherine}}</ref> ಈ ಆರಂಭದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್‌ರ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಆರು ತಿಂಗಳಕಾಲದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ಕೊನೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಉಪಕರಣವೊಂದನ್ನು 500 ಆಗಸ್ಟನ್ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆಒಂದು ಪುಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿಯೂ ಇರುವಂತೆ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ತೆರೆದರು ಮತ್ತು ಜನರು ತಮ್ಮ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. "ಇವರೆಗಿನ ಯಾವುದೆ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿಗಿಂತ ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿರುವರು ಎಂದು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಹೇಳಿದರು. ಇದು ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೂಕು ನುಗ್ಗಲು. ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‍ ಜೊತೆ, ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್‌‍ ಅನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ನಾನು ಏನಾದರೊಂದು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದೆ," ಎಂದು ಜೂಕರಬರ್ಗ್ ಟೆಕ್‌ಕ್ರಂಚ್‌‍ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು. ===ದ ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‍=== thumb|left|250px|ಫೆಬ್ರುವರಿ 12, 2004ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬರುವ ಆರು ತಿಂಗಳಕಾಲದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಒಂದು ಹೊಸ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಜನವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಕೋಡ್ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಫೇಸ್‍ಮ್ಯಾಶ್ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ದ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್‍ಸನ್ ಸಂಪಾದಕೀಯದಿಂದ ಅವರು ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದರೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ ಗಮನಿಸಿದ ಹಾಗೆ,"ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾದ ಜಾಲತಾಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬೇಕಿರುವ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿದೆ". "ಇದಕ್ಕೆ ತೊಂಬಾ ಲಾಭಗಳಿವೆ".<ref name="Hoffman, Claire"/> ಫೆಬ್ರುವರಿ 4, 2004,ರಂದು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್‍ '''ದ ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‍''' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಮೂಲವಾಗಿ thefacebook.com ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದೆ.<ref name="skepticism">{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://online.wsj.com/article/SB118539991204578084.html?mod=googlenews_wsj|title=Judge Expresses Skepticism About Facebook Lawsuit |work=[[The Wall Street Journal]]|date=2007-07-25|author=Seward, Zachary M. }}</ref> "ಎಲ್ಲರು ಹಾರ್‌‍ವರ್ಡ್‌‍ನೊಳಗಿನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‍ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ," ಎಂದು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ದಿ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್‌‍ಸನ್‌‍ ಹೇಳಿದರು. "ಇದು ಅವಿವೇಕಿತನ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಸುತ್ತ ಸುಳಿಯಲು ಕೂಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಾಗಬಹುದು. ನಾನು ಅವರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ ಅದು ಕೂಡ ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ."<ref name="Hundreds register">{{cite web|accessdate=2008-11-07|url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292|title=Hundreds Register for New Facebook Website|publisher=Harvard Crimson|date=February 9, 2004|author=Tabak, Alan|archive-date=2005-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20050403215543/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292|url-status=dead}}</ref> ಮಾರ್ಕ್ ಸೈಟ್‍ನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ,ಅವರು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಆನಂತರ ಅವರಲೊಬ್ಬರು ಇದನ್ನು ಕರ್ಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‍ ಹೌಸ್ ಆನ್‌‍ಲೈನ್‌ ಮೇಲಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು, ಅದು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮುನ್ನುರು ಜನರಿದ್ದ ಹಾಗೆ," ಕೊಠಡಿ ಸಹವಾಸಿ [[ಡಸ್‌‍ಟಿನ್‌‍ ಮೊಸ್ಕವಿಟ್ಸ್‌]]ರ ಪ್ರಕಾರ. "ಒಂದು ಸಲ ಅವರು ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹಲವು ಜನರು ಸೇರಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು ಇತರ ಮನೆಯವರ ಜನರಿಗೆ ಹೇಳತೊಡಗಿದರು. ರಾತ್ರಿಯಾದ ಹಾಗೆ, ನಾವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೋಡತೊಡಗಿದೆವು. ಇಪ್ಪತ್ತು-ನಾಲ್ಕು ಘಂಟೆಗಳೊಳಗೆ, ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ನೂರರಿಂದ ಹದಿನೈದು ನೂರರವರೆಗೆ ದಾಖಲಾತಿಗಳಿದ್ದವು."<ref>{{cite news | first=John | last=Cassidy | coauthors= |authorlink= | title=Me Media | date=2006-05-13 | publisher= | url =http://www.newyorker.com/archive/2006/05/15/060515fa_fact_cassidy | work =[[The New Yorker]] | pages = | accessdate = 2009-07-20 | language = }}</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೇವಲ [[ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿ]]ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಮೊದಲನೆಯ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್‍ನ ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಪದವಿ ಪಡೆಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ]] ಸಮೂಹ ಈ ಸೇವೆಗೆ ದಾಖಲಾತಿ ಪಡೆದ್ದಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-07|url=https://www.theguardian.com/technology/2007/jul/25/media.newmedia|title=A brief history of Facebook |work=[[The Guardian]]|date=2007-07-25|author=Phillips, Sarah }}</ref> [[ಎಡ್ವಾರ್ಡೊ ಸೇವರ್ನ]] (ವ್ಯಾಪಾರದ ರೂಪಗಳು), [[ಡಸ್ಟಿನ್ ಮೊಸ್ಕವಿಟ್ಸ್]] (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್), ಆಂಡ್ರು ಮ್ಯಕಾಲಮ್ (ದೃಶ್ಯ ಸಂಕೇತಗಳ ಕಲೆಗಾರ), ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಸ್ ಹ್ಯೂಸ್‍ರವರು]] ಜಾಲತಾಣದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಜ್ಯೂಕರ್‌‌‍ಬರ್ಗ್ ಜೊತೆಗೂಡಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 2004ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ [[ಸ್ಟಾನ್‍ಫೊರ್ಡ್]], [[ಕೊಲಂಬಿಯ]], ಮತ್ತು ಯೇಲ್ ಗೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು.<ref name="timeline">{{cite web|accessdate=2008-03-05|url=http://www.facebook.com/press/info.php?timeline|title=Press Room |publisher=Facebook|date=2007-01-01 }}</ref> ಈ ವಿಸ್ತಾರ [[ಐವಿ ಲೀಗ್]] ಮತ್ತು ಬೊಸ್ಟನ್ ಏರಿಯಾ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೆರೆಯುವ ತನಕ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಶುರುವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-06-13|url=http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html|title=Open Facebook |publisher=[[Forbes]]|date=2006-09-11|author=Rosmarin, Rachel }}</ref> ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ 2004ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ [[ಶೊನ್ ಪಾರ್ಕರ್‌]]ರವರು ಈ ಕಂಪನಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.<ref name="NYT_260505">{{cite news | author = Rosen, Ellen | title = Student's Start-Up Draws Attention and $13 Million | url = https://www.nytimes.com/2005/05/26/business/26sbiz.html?_r=2&scp=1&sq=thefacebook+parker&st=nyt | publisher = ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' | year = 2005 | date = 2005-05-26 | accessdate = 2009-05-18 }}</ref> ಜೂನ್ 2004ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳ ನೆಲೆಯನ್ನು [[ಪ್ಯಾಲೊ ಆಲ್ಟೊ]], [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ]]ಗೆ ಜರಗಿಸಿದರು.<ref name="timeline"/> 2005ರಲ್ಲಿ $200,000ಗೆ facebook.com [[ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರ]]ನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ಅದರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ''ದ'' ತ್ಯಜಿಸಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-06-13|url=http://www.theregister.co.uk/2007/10/01/facebook_domain_dispute/| title=Facebook wins Manx battle for face-book.com |publisher=The Register|date=2007-10-01|author=Williams, Chris }}|</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಒಂದು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಮುಂದಿನ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|title=Facebook is the go-to Web site for students looking to hook up|work=[[Dayton Daily News]]|date=2006-08-03|author=Dempsey, Laura}}</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಪ್ರಸಾರಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಲು ಆಮಂತ್ರಣ ಬೇಕಿತ್ತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-06-13|url=http://www.forbes.com/security/2007/01/25/myspace-security-identity-tech-security-cx_ll_0124myspaceage.html|title=Why MySpace Doesn't Card|publisher=[[Forbes]]|date=2007-01-25|author=Lerer, Lisa|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080602081817/http://www.forbes.com/security/2007/01/25/myspace-security-identity-tech-security-cx_ll_0124myspaceage.html|archivedate=2008-06-02|url-status=live}}</ref> ನಂತರ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು, [[Apple Inc.]] ಮತ್ತು [[Microsoft]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಹಲವು ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-09|url=http://www.businessweek.com/technology/content/sep2006/tc20060912_682123.htm?chan=top+news_top+news+index_technology|title=Facebook: Opening the Doors Wider |work=[[BusinessWeek]]|date=2006-09-12|author=Lacy, Sarah }}</ref> ಆನಂತರ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 2006 ರಂದು, ಸಕ್ರಮವಾದ [[ಇ-ಮೆಲ್ ವಿಳಾಸ]]ವನ್ನು ಹೊಂದ 13 ವರ್ಷದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ತೆರೆದಿತ್ತು.<ref name="welcome">{{cite news | first=Carolyn | last=Abram | url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2210227130|accessdate=2008-03-08|publisher=Facebook | title=Welcome to Facebook, everyone | date=2006-09-26}}</ref><ref name="tos">{{cite web|accessdate=2008-03-05|url=http://www.facebook.com/terms.php|title=Terms of Use|publisher=Facebook|date=2007-11-15}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಡಬ್ಲಿನ್, ಐರಲ್ಯಾಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-11-30|url=http://www.facebook.com/press/releases.php?p=59042|title=Press Releases|publisher=Facebook|date=2008-11-30}}</ref> == ಆಯವ್ಯಯ ಶಾಸ್ತ್ರ == [[ಚಿತ್ರ:1601californiaavelobby.jpg|thumb|right|ಸ್ಟಾನ್ಫೋರ್ಡ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊ, ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರಕಛೇರಿಗಳಿಗೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ]] [[File:Windowsat1601californiaave.jpg|thumb|right| ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರಕಛೇರಿಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ನೋಟ]] ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಬಂಡವಾಳ [[US$]] 500,000 ಜೂನ್ 2004ರಲ್ಲಿ [[PayPal]] ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಪೀಟರ್ ಟೀಯಲ್]] ಇವರಿಂದ ದೊರಕಿತು.<ref name="beware">{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.theage.com.au/news/general/beware-facebook/2008/01/18/1200620184398.html?page=fullpage#contentSwap2|title=Why you should beware of Facebook |work=[[The Age]]|date=2008-01-20 }}</ref> ಇದನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ [[ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡುವ ಬಂಡವಾಳ]]ದಲ್ಲಿ [[ಆಕ್ಸೆಲ್‌ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್‌]] ಇವರಿಂದ $12.7 ಮಿಲಿಯನ್, ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಗ್ರೇಲಾಕ್‌]] ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್ ಇವರಿಂದ $27.5 ಮಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ದೊರಕಿತು.<ref name="beware"/><ref name="25mil">{{cite news|accessdate=2008-03-08 | first=Sam | last=Teller | url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=503336| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070818200839/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=503336 | title=Investors Add $25M to Facebook’s Coffers |work=[[The Harvard Crimson]] | date=2006-04-25|archivedate=2006-04-25}}</ref> ಒಂದು [[ಹಣ ಸರಾಗದ ವಿವರಣೆ]]ಯ ರಹಸ್ಯ ಸೋರಿಕೆ ತೋರಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ 2005ರ [[ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ]]ದಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗೆ $3.63 ಮಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ನಷ್ಟವಾಯಿತು.<ref name="cash flows">{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.02138mag.com/asset/1138.html|title=Statement of Cash Flows|work=[[02138]]|archive-date=2018-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181005044046/http://www.02138mag.com/asset/1138.html|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ 19, 2005ರಲ್ಲಿ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ್]] ಜಾಲತಾಣ [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್]] ಮಾರಾಟ [[News Corp]]ಗೆ ಆದ ನಂತರ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಕೂಡ ಯಾವುದಾದರು ದೊಡ್ಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಬಹುದೆಂದು ವದಂತಿ ಹರಡಿತು.<ref>{{cite news|accessdate=2008-03-07|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4695495.stm|title=News Corp in $580&nbsp;m internet buy|publisher=BBC News|date=2005-07-19 }}</ref> ಜುಕರ್ಬರ್ಗ್‌ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮಾರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಈಗಾಗಲೆ ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ವಿರೊದ್ಧಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url=http://facebook.com/topic.php?uid=2208601394&topic=1841&start=500#post5339 | title=Free Flow of Information on the Internet discussions | accessdate=2006-09-13 | author=Zuckerberg, Mark | last=Zuckerberg | first=Mark | publisher=Facebook |date=2006-09-08}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 28, 2006ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಗಳಿಕೆಯ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಬಿಸಿನೆಸ್‍ವೀಕ್ ವರದಿಸಿತು. ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಒಬ್ಬ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸವಾಲುದಾರನ $750 ಮಿಲಿಯನ್‍ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಪುನಃ, ಇವರ ಮಾರುವ ಬೇಲೆ $2 ಬಿಲಿಯನ್‍ಗೆ ಏರಿದೆ ಎಂದು ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿತು.<ref name="2bil">{{cite news | first=Steve | last=Rosenbush | url=http://www.businessweek.com/technology/content/mar2006/tc20060327_215976.htm | title=Facebook's on the Block | work=[[BusinessWeek]] | date=2006-03-28 | accessdate=2006-04-03}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಗಳಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂಧ ಪಟ್ಟಂತೆ Facebook ಮತ್ತು [[Yahoo!]] ನಡುವೆ ಗಂಭೀರ ಮಾತುಗಳಾದವು, ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ $1 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟಿಗೆ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿದವು.<ref>{{cite news| last = Delaney| first = Kevin| title = Facebook, Riding a Web Trend, Flirts With a Big-Money Deal| page = 1| publisher = [[Dow Jones]]| date = 2006-09-21| accessdate = 2006-09-21 }}</ref> ಆಗ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಬೋರ್ಡ್‍ನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಟೀಯಲ್, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ನಿಯೋಜಿತ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 2015ರ ವೇಳೆಗೆ ಅವರ ಆಂತರಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸುಮಾರು $8 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು [[MTV]] ಬ್ರಾಂಡ್‍ರವರ ವೈಯಕಾಮ್, shared target demographic audience ನ ಕಂಪನಿ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601204&sid=aqwoCAVu._zA|title=Facebook, Courted By Yahoo, Won't Sell, Director Says (Update3) |publisher=[[Bloomberg L.P.]]|date=2006-12-15|author=Sullivan, Brian }}</ref> ಜುಲೈ 17, 2007ರಲ್ಲಿ, ನಾವು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಅನ್ನು ಮಾರುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮಾಡುವರೆಂದು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್‌ರವರು ಹೇಳಿದರು, ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು "ನಾವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಂಪನಿ ಮಾರುವುದನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ... ನಾವು [[IPO]] ಗಳನ್ನು ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ."<ref name="future">{{cite news|accessdate=2008-03-05|url=http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html|title=The Future of Facebook|work=[[Time (magazine)|Time]]|date=2007-06-17|author=Sakuma, Paul|archive-date=2010-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20100309054110/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html|url-status=dead}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ 5% ಹಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನುಮತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ನೀಡಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿತು, ಅವರು ಅಂದಾಜು $300–500 ಮಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳದ ಮಂಡನೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.usatoday.com/tech/techinvestor/corporatenews/2007-10-02-facebook-suitors_N.htm|title=Tech giants poke around Facebook |work=[[USA Today]]|date=2007-10-02|author=Swartz, Jon }}</ref> ಆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳು, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಒಂದು ಭಾಗ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-05|url=http://online.wsj.com/article/SB119065193646437586.html?mod=hps_us_whats_news |title=Microsoft Fires Volley At Google in Ad Battle|work=[[The Wall Street Journal]]|date=2007-09-25|author=Delaney, Kevin}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24,2007ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ 1.6% ರಷ್ಟು ಪಾಲಿಗೆ $240 ಮಿಲಿಯನ್‍ಗೆ ಖರೀದಿಸಿತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಒಟ್ಟು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು $15 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗೆ ನೀಡಿತು.<ref name="MSPR1">{{cite web |url=http://www.microsoft.com/Presspass/press/2007/oct07/10-24FacebookPR.mspx |title=Facebook and Microsoft Expand Strategic Alliance |accessdate=2007-11-08 |publisher=[[Microsoft]] |date=2007-10-24 }}</ref> ಹೇಗೆಯಾದರು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳಿರುವ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಸ್ಟಾಕ್‍ನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತ್ತು, "ಲಿಕ್ವಿಡೇಷನ್ ಪ್ರಿಫರೆನ್ಸಸ್" ನಂತಹ ಸ್ಟಾಕ್‍ಗಳು, ಇದರ ಅರ್ಥ ಕಂಪನಿ ಮಾರಾಟವಾದರೆ ಅನ್ಯ ಸ್ಟಾಕ್‍ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಗೆ ಮೊದಲು ಹಣ ಪಾವತಿಸಲಾಗುವುದು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಖರೀದಿಯಿಂದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಹಿರಾತುಗಾರರು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಮೇಲೆ ಅವರ ಜಾಹಿರಾತನ್ನು ಇಡಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಸೇರಿತು.<ref name="BW-6Aug08"/> ನವೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‍ನ]] ಬಿಲಿಯನೆರ್ [[ಲಿ ಕ-ಶಿಂಗ್]] ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನಲ್ಲಿ $60 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೂಡಿದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=158391|title= Li Ka-shing invests 60 million dollars in Facebook: report |work=[[Tehran Times]]|date=2007-12-03 }}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್‍ವೀಕ್]]'' ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಮಾರಾಟ ಅಲ್ಲದೆ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡುವ ಬಂಡವಾಳದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಖರೀದಿಗಳು, ಪಾಲು ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಇದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ $3.75 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಿಂದ $5 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.<ref name="BW-6Aug08">{{cite web|url=http://www.businessweek.com/magazine/content/08_33/b4096000952343.htm?chan=rss_topEmailedStories_ssi_5|title=Facebook Stock For Sale|accessdate=2008-08-06|publisher=BusinessWeek}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ಜ಼ುಕರಬರ್ಗ್‍ ಹೇಳಿದರು "ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ್‍ಗಳನ್ನು ಹೂಡುಕುಗಳ ತರಹ ಹಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತರಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ... ಈಗಿನಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸ ಯಾವುದೆಂದು ನಾವು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಬೇಕು ಆದರೆ ಇವತ್ತು ಅದು ನಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಲ್ಲ."<ref>{{cite news |url=http://www.alleyinsider.com/2008/10/zuckerberg-facebook-will-have-a-business-plan-in-three-years |work=Silicon Alley Insider |date=October 10, 2008 |title =Zuckerberg: Facebook Will Have A Business Plan In Three Years |author=Peter Kafka }}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರಲ್ಲಿ, [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ]]ದ ವಾಸ್ತವ-ಸಮಯ [[ವಾರ್ತೆಯ ಮೊತ್ತಾದಾರ]] [[FriendFeed]] ಅನ್ನು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಗಳಿಸಿತು.<ref>[http://www.techcrunch.com/2009/08/10/facebook-acquires-friendfeed/ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅಕ್ವೈರ್ಸ್‌ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಪೀಡ್‌] ಟೆಕ್‌ಕ್ರಂಚ್‌</ref> FriendFeed ಆಗ ತಾನೆ ಆರಂಭವಾದ ಒಂದು ಕಂಪನಿ, ಇದನ್ನು ಮಾಜಿ Google ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು [[Gmail]]ನ ಮೊದಲನೇಯ ಇಂಜಿನೀಯರಾದ [[ಪೌಲ್ ಬುಖೈಟ್]] ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು "[[ದುಷ್ಟರಾಗ ಬೇಡಿ]]" ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.<ref>[http://blogoscoped.com/archive/2007-07-16-n55.html ಪಾಲ್‌ ಬುಚೈಟ್‌ ಆನ್‌ ಜಿ‍ಮೇಲ್‌, ಆಡ್ಸೆನ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಂಡ್‌ ಮೋರ್‌] ಗೂಗಲ್‌ ಬ್ಲಾಗೊಸ್ಕೊಪ್ಡ್‌</ref><ref>[http://googlesystem.blogspot.com/2008/03/dont-be-evil-trigger-for-ethical.html ಡೊಂಟ್‌ ಬಿ ಎವಿಲ್‌, ಎ ಟ್ರಿಗ್ಗರ್‌ ಫಾರ್‌ ಎಥಿಕಾಲ್‌ ಕ್ವಾಶನ್ಸ್‌] ಗೂಗಲ್‌ ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಬ್ಲಾಗ್‌</ref><ref>[http://www.crazyengineers.com/small-talk/1-cover-story/78-small-talk-with-mr-paul-buchheit-creator-of-gmail-adsense-a-friendfeed ಜಿಮೇಲ್‌ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ-ಮಿ.ಪಾಲ್‌ ಬುಚ್ಚೈಟ್‌ ಜೊತೆ ಸಣ್ಣ ಮಾತುಕತೆ, ಅಡ್ಸೆನ್ಸ್‌ &amp; ಪ್ರೆಂಡ್‌ಪೀಡ್‌!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318080321/http://www.crazyengineers.com/small-talk/1-cover-story/78-small-talk-with-mr-paul-buchheit-creator-of-gmail-adsense-a-friendfeed |date=2009-03-18 }} ಕ್ರೇಜಿಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನ [[ಹಣದ ಪ್ರವಾಹ]]ವನ್ನು ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಹಕ್ಕುಸಾಧಿಸು.<ref>[http://www.cbc.ca/technology/story/2009/09/16/tech-facebook-300-million-users.html ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 'ಕ್ಯಾಶ್‌ ಫ್ಲೊ ಪಾಸಿಟಿವ್‌,' ಸೈನ್ಸ್‌ 300M ಯುಸರ್ಸ್‌] </ref> == ವೆಬ್ ಸೈಟ್ == [[ಚಿತ್ರ:Facebook log in.png|right|thumb|250px|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಹೋಮ್‌ಫೇಜ್‌ ಲಕ್ಷಣವು ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ಬಳಕೆದಾರಿಗಿರುವ ಮೇಲ್ಬಾಗದ ಬಲಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಗಿನ್‌ ಮಾಡುವ ರೂಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಭೇಟಿಗಾರರಿಗಾಗಿ ನೇರ ನೋಂದಾವಣಿ ಇದೆ.]] ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯ ಅಥವಾ ನೈಪುಣ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅನುಸಾರ 200ರಷ್ಟು ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಸೇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.<ref>[http://www.facebook.com/pages/Groups/2361831622 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಡಾಟ್‌.ಕಾಂ], ಅಕ್ಸೆಸ್ಡ್‌ ಆಗಸ್ಟ್‌ 17, 2009</ref> ಆ ಸಮೂಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿದ್ದರೆ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಹುಡುಕು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತೋರುವುದು.<ref>[http://www.facebook.com/help/search.php?hq=What+are+the+group+privacy+options%3F&amp;ref=hq ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌.ಕಾಂ], ಅಕ್ಸೆಸ್ಡ್‌ ಆಗಸ್ಟ್‌ 16, 2009</ref> ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪರಿಚಿತರ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪುಟಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite web|accessdate=2009-06-13|url=http://www.facebook.com/pages/?browse|title=Fan pages |publisher=Facebook }}</ref> ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಎಂದು ಸೆಟ್ ಮಾಡಿ ಪರಿಚಿತರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಎಂದು ಕೂಡ ಸೆಟ್ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite web|accessdate=2009-06-13|url=http://www.facebook.com/privacy/?view=search|title=Search Privacy |publisher=Facebook }}</ref> ಇದರಿಂದ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರರು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಮಿತ್ರ ಎಂದು ಸೇರಿಸಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಅಪ್‍ಡೇಟ್ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಊರು, ವೃತ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನ, ಶಾಲೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರರ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-07|url=http://www.facebook.com/editaccount.php?networks|title=Facebook—My Account |publisher=Facebook }}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳು ಯಾವುದೆ ಅಪರಿಚಿತ ಅಥವಾ ಪರಿಚಿತರನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಗೋಪ್ಯತನವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೋಪೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಯಾರಾದರು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಜಾಲತಾಣ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಉಚ್ತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾನರ್ ಜಾಹಿರಾತು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಿಂದ ಆದಾಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="tc">{{cite web|accessdate=2008-03-09|url=http://news.zdnet.com/2100-9588_22-6066533.html|title=Facebook goes corporate|publisher=[[ZDNet]]|date=2006-04-28|author=Barton, Zoe|archive-date=2008-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080526001748/http://news.zdnet.com/2100-9588_22-6066533.html|url-status=dead}}</ref> ಬಳಕೆದಾರರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂದೇಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆ, ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಸೇರುವುದು, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-07|url=http://www.facebook.com/sitetour/profile.php|title=Edit Your Profile |publisher=Facebook }}</ref> ಡಿಫಾಲ್ಟ್ ಆಗಿ, ಪ್ರೋಫೈಲ್ ಡೇಟಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಒಂದೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು "ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಸಮುದಾಯದ ಮಿತಿಗಳಿಗೆ" ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.<ref name="Principles">{{cite web|url=http://www.facebook.com/policy.php?ref=pf|title=Facebook Principles|publisher=Facebook|accessdate=2009-01-14}}</ref> [[ಬ್ಯಾನರ್ ಜಾಹಿರಾತು]]ಗಳ ನೀಡುವುದಲ್ಲಿ Microsoft ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪಾಲುದಾರ,<ref>{{cite web|title=Product Overview FAQ: Facebook Ads|url=http://www.facebook.com/press/faq.php#Facebook+Ads|publisher=Facebook|accessdate=2008-03-10}}</ref> ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಬರೀ Microsoftನ [[ಜಾಹಿರಾತು ವಸ್ತುಗಳ ವಿವರ]]ದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುವುದು. ಒಂದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ [[ವ್ಯಾಪಾರ ಅಧ್ಯಯನ]]ದ ಕಂಪನಿ [[comScore]] ಪ್ರಕಾರ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಸಂದರ್ಶಕರಿಂದ Google ಅಥವಾ Microsoft ರಷ್ಟು ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಆದರೆ [[Yahoo!]]ಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ.<ref>{{cite news|author=Story, Louise|title=To Aim Ads, Web Is Keeping Closer Eye on You|url=https://www.nytimes.com/2008/03/10/technology/10privacy.html|work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=2008-03-10|accessdate=2008-03-09}}</ref> === ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದ ವಿಕಾಸನೆ=== <gallery> File:Original-facebook.jpg|(ದ) ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಸಿರ್ಕಾ2004–2005. File:Facebookzuckerberg.png|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಸಿರ್ಕಾ 2006. File:Facebook2007.jpg|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಸಿರ್ಕಾ 2007. File:Facebook-lite.png|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಸಿರ್ಕಾ 2009. </gallery> ==== ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಲೈಟ್==== ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದ ಹೊಸ "[[ಲೈಟ್]]" ಆವೃತ್ತಿಯ ತೆರೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, ನಿಧಾನವಾದ ಅಥವಾ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಬರುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕ್‍ದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಲೈಟ್ ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು, ಹಲವು ಮೂರನೆಯ-ಸದಸ್ಯರ ಉಪಯೋಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‍ವಿಡ್ತನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು.<ref name="BBCLite">{{Cite news |title=Facebook slims down to Facebook Lite |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/8249835.stm |date=11 September 2009 |publisher=BBC |accessdate=12 September 2009 }}</ref> ಸ್ಲಿಮ್ಡ್-ಡೌನ್ ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದ ಒಂದು ಬೀಟಾ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು,<ref>[http://mashable.com/2009/08/12/facebook-lite-screenshots/ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಲಿಟೆ: ದಿ ಅರ್ಲಿ ಡೀಟೈಲ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್ಸ್‌]</ref> [[USA]],[[ಕ್ಯಾನಡ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯ]]ದ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಗಲವಾದ ರೊಲೌಟ್ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮುಂಚೆ.<ref name="BBCLite"/> === ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು === {{Main|Facebook features}} ಹಲವು ಬಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ್ನು [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್‍ಗೆ]] ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಎರಡು ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಗ್ರಾಹಕೀಯಗೊಳಿಸು ಮಟ್ಟ.<ref>{{cite news|accessdate=2008-03-08|url=https://www.nytimes.com/2007/05/25/technology/25social.html|title=Facebook Expands Into MySpace’s Territory |work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|author=Stone, Brad|date=2007-05-25 }}</ref> ಮೈಸ್ಪೇಸ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು [[HTML]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಸ್‍ಕೇಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಶೀಟ್ಸ್]] (CSS) ಬಳಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಬರೀ [[ಸಾದಾ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್]] ಬರಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.pcworld.com/article/id,134635-c,categories/article.html|title=Is Facebook the New MySpace?|work=[[PC World (magazine)|PC World]]|date=2007-07-24|author=Sullivan, Mark|archive-date=2013-06-26|archive-url=https://www.webcitation.org/6HfswytHQ?url=http://www.techhive.com/article/134635/article.html|url-status=dead}}</ref> ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಹಲವು ವೈಶಿಷ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಸೇರಿವೆ: [[ವಾಲ್]], ಪ್ರತಿ ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರೋಫೈಲ್ ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳ, ಬಳಕೆದಾರನು ನೋಡಲು ಮಿತ್ರರು ಇಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ;<ref name="off">{{cite web |last=Der |first=Kevin |url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=3532972130 |title=Facebook is off-the-wall |accessdate=2007-07-30|publisher=Facebook }}</ref> [[ಪೋಕ್ಸ್]], ಬಳಕೆದಾರರು ಪರಸ್ಪರರಿಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ "ತಿವಿತ" ಕಳುಹಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ(ಒಂದು ಪ್ರಕಟನೆ ನಂತರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿವಿತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವುದು);<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-09|url=http://www.facebook.com/help.php?page=20|title=Inbox, Messages and Pokes |publisher=Facebook }}</ref> [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು]], ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಆಲ್ಬಮ್ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು;<ref name="gifts">{{cite web|url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2406207130|accessdate=2008-03-05|title=The Facebook Gifts|publisher=Facebook}}</ref> ಮತ್ತು [[ಸ್ಥಾನಮಾನ]], ಇದು ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಹಾಗು ಆಗುಹೊಗೂಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | url=http://www.news.com.au/technology/story/0,25642,22822400-5014108,00.html | title=Facebook is... reconsidering the word "is" | accessdate=2008-03-08|publisher=[[News Limited]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071128222428/http://www.news.com.au/technology/story/0,25642,22822400-5014108,00.html|archivedate=2007-11-28}}</ref> ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ನ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಅನುಸಾರ ಯಾರಿಗಾದರು ಅವರ ವಾಲ್‍ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಫೈಲ್ ಕಾಣುವುದು. ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಾಲ್ ಮೇಲೆ ಅಟ್ಯಾಚ್‍ಮೇನ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪೋಸ್ಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಆದರೆ ಈ ವಾಲ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಬರಿ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಿತ್ತು.<ref name="off"/> ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಹಲವು ಹೊಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅದರ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2006ರಂದು, ಒಂದು [[ನ್ಯೂಸ್‌ ಫೀಡ್‌]] ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆದಾರರ ಮುಖಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮುಂಬರುವ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ನೇಹಿತರ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2207967130|title=Facebook Gets a Facelift|accessdate=2008-02-11|last=Sanghvi|first=Ruchi|date=2006-09-06|publisher=Facebook}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಸ್‌ ಫೀಡ್‌, ಫೇಸ್‌ ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು; ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರು ಇದನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಯಕ್ತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ತುಂಬಾ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು (ಸಂಬಂಧಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮುಂತಾದವುಗಳು).<ref>{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.businessweek.com/technology/content/sep2006/tc20060908_536553.htm?campaign_id=rss_tech|title=Facebook Learns from Its Fumble |publisher=[[BusinessWeek]]|date=2006-09-08|author=[[Sarah Lacy|Lacy, Sarah]] }}</ref> ಈ ಅಸಮಾಧನದ ಪ್ರತಿವುತ್ತರವಾಗಿ, ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇಕಿರುವ ಗ್ರಾಹಕೀಯಕರಣದ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಲ್ಲಿ ಅಸಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಕ್ಷಮಾಯಾಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಬಳಕೆದಾರರು ಯಾವ ತರಹದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ತಾನೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಈಗ ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ತರಹದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅಪ್‍ಡೇಟ್‍ನ್ನು ಮಿತ್ರರು ನೋಡದ ಹಾಗೆ ತಡೆಯಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರೋಫೈಲ್ ಬದಲಾವಣೆ, ವಾಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ಸ್, ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ ಮಿತ್ರರ ಮಾಹಿತಿ.<ref>{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.informationweek.com/news/internet/ebusiness/showArticle.jhtml?articleID=192700574|title=Facebook Founder Apologizes In Privacy Flap; Users Given More Control |publisher=[[InformationWeek]]|date=2006-09-08|author=Gonsalves, Antone }}</ref> ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಒಂದು ಉಪಯೋಗವೆಂದರೆ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]]ಗಳ ಬಳಸುವಿಕೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಆಲ್ಬಮ್ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.techcrunch.com/2007/05/24/facebook-launches-facebook-platform-they-are-the-anti-myspace/|title=Facebook Launches Facebook Platform; They are the Anti-MySpace |publisher=[[TechCrunch]]|date=2007-05-24|author=[[Michael Arrington|Arrington, Michael]] }}</ref> ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, [[Photobucket]] ಮತ್ತು [[Flickr]] ರಂತಹ ಇತರ [[ಚಿತ್ರಗಳ ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ]] ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳು ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಪ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡುವ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ 60 ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಪ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡುವದನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, 200 ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಹೊಸ ಮಿತಿಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರುಗಳು 200-ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ ಇತರರಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಈ ಸೌಲಭ್ಯದ ಕುರಿತ ವಿಶಯಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.facebook.com/topic.php?uid=2305272732&topic=7363 |title=Upload: 60 or 200 photos in the same album? |accessdate=2009-01-25}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.facebook.com/topic.php?uid=2305272732&topic=4947 |title=How can I add more than 60 photos to an album? |accessdate=2009-01-25}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.facebook.com/album.php?aid=2003726&l=5f3c8&id=1352160452 |title=Example of album from a regular user with a 200-photo limit |accessdate=2009-01-25}}</ref> ಬಳಕೆದಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಯಕ್ತಿಕ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದಾದ ಗೌಪ್ಯತೆ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೂಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೇವಲ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮಾತ್ರ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಫೇಸ್‌ ಬುಕ್‌ ವೀಕ್ಷಕರೂ ಅಲ್ಲಿರುವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ, ಕೂಡಾ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಕಾಶವೆಂದರೆ ನಾವು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು [[ಟ್ಯಾಗ್‌]] ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ಲೇಬಲ್‌ ಮಾಡಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರವು ಬಳಕೆದಾರನ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಬಳಕೆದಾರನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ತನ್ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ನೀವು ಅವರನ್ನು ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಆ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಲು ಲಿಂಕ್‌ ಒಂದನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.facebook.com/help.php?page=7|title=Photos|publisher=Facebook|archiveurl=https://archive.today/20120909021131/http://www.facebook.com/help/?page=7|archivedate=2012-09-09|url-status=live}}</ref> ಫೇಸ್‌ ಬುಕ್‌ ನೋಟ್ಸ್‌‍ ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್‌‍ 22, 2006ರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಗ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್‌ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು. ನಂತರ ಬಳಕೆದಾರರು [[Xanga]] [[LiveJournal]], [[Blogger]] ಹಾಗೂ ಇನ್ನೀತರ ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್‌ ಸರ್ವಿಸ್‌ಗಳಿಂದ ಬ್ಲಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref name="welcome"/> ವಿವಿಧ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚಾಟ್‌ ಮಾಡಲು [[ತ್ವರಿತ ಸಂದೇಶ]] ಕಳುಹಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು [[Comet]]-ಆಧಾರಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ ಅನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಏಪ್ರಿಲ್‌‍ 7, 2008ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌-ಆಧಾರಿತ [[ತ್ವರಿತ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವ]] ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಸಮನಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-06-02|url=http://www.facebook.com/note.php?note_id=14218138919&id=9445547199&index=0|title=Facebook Chat |publisher=Facebook|date=2008-05-14|author=Eugene }}</ref><ref>{{cite press release | title = April 6, 2008 Press Release | publisher = Facebook | date = 2008-04-06 | url = http://www.facebook.com/press/releases.php?p=27681 | accessdate = 2008-04-11 }}</ref> ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವ ರೀತಿಯ ಒಂದು [[ಉಡುಗೊರೆಗಳ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2007ರ ಪೆಬ್ರುವರಿ 8ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು 1.೦೦ ಡಾಲರ್‌ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಯಕ್ತಿಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕಳುಹಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2234372130|title=Give gifts on Facebook! |publisher=Facebook }}</ref><ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.facebook.com/help.php?page=16|title=Gifts|publisher=Facebook|archiveurl=https://archive.today/20121127225727/http://www.greenleft.org.au/node/14550|archivedate=2012-11-27|url-status=live}}</ref> ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಉಚಿತ ಕ್ಲಾಸಿಪೈಡ್‌ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂಥಹ [[ಮಾರ್ಕೇಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌]] ಅನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2007ರ ಮೇ 14ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2383962130|title=The Marketplace Is Open... |publisher=Facebook }}</ref> [[CNET]]ಯು ಮಾರ್ಕೇಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ ಅನ್ನು [[Craigslist]] ಜೊತೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿತ್ತು, ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಮಾರ್ಕೇಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅದೇ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾತ್ರ ವೀಕ್ಷಣೆಮಾದಬಹುದು ಆದರೆ Craigslistನಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರು ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.news.com/8301-10784_3-9718779-7.html|title=Hands-on with Facebook Marketplace|publisher=[[CNET]]|date=2007-05-13|author=McCarthy, Caroline|archive-date=2021-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829185733/https://www.cnet.com/news/|url-status=dead}}</ref> ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಒಂದು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ನವವಿನ್ಯಾಸವಾದ "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬೇಟಾ"ವನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2008ರ ಜುಲೈ 20ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಮಿನಿ-ಫೀಡ್ ಮತ್ತು ವಾಲ್‌ಗಳು ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದವು, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಡ್‌ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಮತ್ತು "ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ" ನೋಟದ ರಚನೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>[https://www.nytimes.com/idg/IDG_852573C4006938800025748D0064C292.html?ref=technology "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫೇಸ್‌ಲಿಪ್ಟ್‌ ಟಾರ್ಗೆಟ್ಸ್‌ ಏಜಿಂಗ್‌ ಯುಸರ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ನ್ಯೂ ಕಾಂಪಿಟೇಟರ್ಸ್‌"]. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್ ಜುಲೈ 21, 2008.</ref> ಪ್ರಥಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತನ್ನ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://blog.new.facebook.com/blog.php?post=30074837130|title=Moving to the new Facebook|publisher=Facebook|accessdate=2008-09-12}}</ref> ಸುಲಭವಾದ ಹೊಸ ಸೈನ್‌ಅಪ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 11ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.techcrunch.com/2008/12/11/facebook-testing-even-simpler-sign-up-closing-the-gap-with-myspace-in-the-us/ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಇವನ್‌ ಸಿಂಪ್ಲರ್‌ ಸೈನ್‌ ಅಪ್‌; ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್‌ ದ ಗ್ಯಾಪ್‌ ವಿತ್‌ ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌ ಇನ್‌ ದ ಯು.ಎಸ್‌], [[ಟೆಕ್‌ಕ್ರಂಚ್‌‍]]. ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 11, 2008.</ref> 2009ರ ಜೂನ್‌ 13ರಂದು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, ಪುಟಗಳನ್ನು [[URL]]ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಂದರೆ <code>http://www.facebook.com/facebook</code>, ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ <code>http://www.facebook.com/profile.php?id=20531316728</code>ಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು "ಯೂಸರ್‌ನೇಮ್‌" ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2009-06-13|url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=90316352130|title=Coming Soon: Facebook Usernames|author=DiPersia, Blaise|date=2009-06-09}}</ref> === ವೇದಿಕೆ === {{Update|date=November 2009}} [[ಚಿತ್ರ:Facebook mobile.jpg|thumb|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬಳಕೆದಾದ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ]] [[ಚಿತ್ರ:Facebookheadquarters.jpg|thumb|right|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌‍ನ ಹಳೆ ಕೇಂದ್ರಕಛೇರಿಗಳು ಕ್ಯಾಲಿಪೊರ್ನಿಯಾದ ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿವೆ.]] ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂಥಹ [[ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು [[ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ‍್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವರಿಗೆ]] ಒಂದು [[ಚೌಕಟ್ಟ]]ನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ತನ್ನ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯನ್ನು 2007ರ ಮೇ 24ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="CNN">{{cite web|accessdate=2008-03-05|url=http://money.cnn.com/2007/05/24/technology/facebook.fortune/|title=Facebook's plan to hook up the world|publisher=CNN|date=2007-05-29|author=Kirkpatrick, David|archive-date=2008-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080226142813/http://money.cnn.com/2007/05/24/technology/facebook.fortune/|url-status=dead}}</ref><ref name="F8">{{cite news | url=http://developers.facebook.com/news.php?blog=1&story=21 | title=Facebook Platform Launches | publisher=Facebook | date=2007-05-27 | accessdate=2007-09-03 | archive-date=2009-07-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090701102219/http://developers.facebook.com/news.php?blog=1&story=21 | url-status=dead }}</ref> [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ಅನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು; ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವರು ರಚಿಸುವ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಗ್ರಾಹಕೀಯಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ <ref name="CNN"/><ref name="F8"/> ಉಡುಗೊರೆಗಳು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ , [[ಮಾರ್ಕೇಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌]], ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಉಚಿತ ಕ್ಲಾಸಿಪೈಡ್ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವ ಅವಕಾಶ, [[ಘಟನೆಗಳು]], ಮುಂಬರುವ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಧಾನ, ಮತ್ತು [[ವೀಡಿಯೋ]]ಗಳು, ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಿ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news|accessdate=2008-05-03|url=http://www.theglobeandmail.com/servlet/story/RTGAM.20070705.wgtfacebook05/BNStory/Technology/|title=Facebook users embracing the Marketplace |work=[[Globe and Mail]]|date=2007-07-05|author=George-Cosh, David |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080823222240/http://www.theglobeandmail.com/servlet/story/RTGAM.20070705.wgtfacebook05/BNStory/Technology/|archivedate=2008-08-23}}</ref><ref>{{cite web|accessdate=2008-05-03|url=http://www.pcworld.com/article/132245-1/article.html?tk=nl_dnxnws|title=Facebook Launches Video System|work=[[PC World (magazine)|PC World]]|date=2007-05-25|author=Schwankert, Steven|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323155658/http://www.pcworld.com/article/132245-1/article.html?tk=nl_dnxnws|url-status=dead}}</ref> ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ [[ಚೆಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕ್ರಾಬಲ್‌]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.facebook.com/apps/application.php?id=2427617054&ref=s|title=Chess |publisher=Facebook}}</ref><ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://online.wsj.com/article/SB119222790761657777.html|title=Networking Your Way To a Triple-Word Score |work=[[The Wall Street Journal]]|date=2007-10-13|author=Brophy-Warren, Jamin }}</ref> ಈ ಆಟಗಳು [[ಅಸಿಂಕ್ರೊನಿಯಸ್‌‍]] ರೀತಿಯವುಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಅಂದರೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಆಡುವಾಗ ಮಾಡಿದ ನಡೆಗಳು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಒಂದು ನಡೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ನಡೆಯ ನಡುವೆ ಸಮಯಾವಕಾಶ ನೀಡಿ ಆಟ ಆಡಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2007/11/20/BU5LTFF6N.DTL&type=business|title=Mountain View startup Meebo aims to revolutionize instant messaging|work=[[San Francisco Chronicle]]|archive-date=2008-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20081001004012/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2007/11/20/BU5LTFF6N.DTL&type=business|url-status=dead}}</ref> 2007, ನವೆಂಬರ್‌ 3ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ ನೂರರಂತೆ, ಏಳು ಸಾವಿರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|accessdate=2008-05-07|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/11/02/AR2007110201894_pf.html|title=Widgets Become Coins of the Social Realm |work=[[The Washington Post]]|date=2007-11-03|author=Rampell, Catherine|page=D01 }}</ref> 2008ರ ಜುಲೈ 23ರ ಅಭಿವರ್ಧಕರ ಎರಡನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮಾವೇಶದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 33,000<ref>{{cite web |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/07/23/BU7C11TAES.DTL |title=Developers compete at Facebook conference |accessdate=2008-08-14 |last=Ustinova |first=Anastasia |date=2008-07-23 |work=San Francisco Chronicle |publisher= |doi= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080804160746/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/07/23/BU7C11TAES.DTL |archivedate=2008-08-04 |quote= |url-status=dead }}</ref> ಗಳಸ್ಟಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನೋಂದಾಯಿತ ಅಭಿವರ್ಧಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 400,000ವನ್ನು ಮೀರಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.facebook.com/press/releases.php?p=48242 |title=Facebook Expands Power of Platform Across the Web and Around the World |accessdate=2008-08-14 |date=2008-07-23 |publisher=Facebook |doi= |archiveurl= |archivedate= |quote= }}</ref> ಫೇಸ್‌ಬು‍ಕ್‌ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ಒಳಗೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ "ಸ್ಪ್ಯಾಮಿಂಗನ್ನು" ಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ "ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ [[ಸ್ಪ್ಯಾಮ್‌]]ಗೆ" ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವಿವಾದ ಎದ್ದಿತ್ತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/29/AR2007082900041_pf.html|title=Facebook cracks down on developer spam |work=[[The Washington Post]] }}</ref> 2008ರ ಆರಂಭದಿಂದ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ‍್‌ಗಳನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬು‍ಕ್‌ ವೀಕ್ಷಕರ ಕುಸಿತದ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು{{By whom|date=November 2009}}, ಇದರ ಕುಸಿತ ಬೇಳವಣಿಗೆ ಡೆಸೆಂಬರ್‌ 2007ರಿಂದ ಜನೇವರಿ 2008ರ ವರೆಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. 2004ರಲ್ಲಿನ ಇದರ ಕಾರ್ಯಾರಂಬದಿಂದಲೇ ಮೊದಲ ಕುಸಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. [[Xbox 360]] ಮತ್ತು [[Nintendo DSi]]ನೊಂದಿಗೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜೂನ್‌ 1ರಂದು E3ಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.xbox.com/en-US/community/events/e3/facebook.htm |title=ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್‌ ಇ3 ಅನೌನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090611152155/http://www.xbox.com/en-us/community/events/e3/facebook.htm |url-status=dead }}</ref> === ಐಪೋನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಪ್‌ === ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಐಫೋನ್‌ ಜಾಲತಾಣವು ಆಗಸ್ಟ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 2008ರ ಜುಲೈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ,1.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಜನರು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="facebook2">[http://blog.facebook.com/blog.php?post=22389032130 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫಾರ್‌ ಐಪೋನ್‌ | ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌]</ref> [[ಐಫೋನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಐಪಾಡ್‌ ಟಚ್‌]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಉಚಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫಾರ್‌ ಐಫೋನ್‌"ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 2008ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="facebook2"/> ಈ ಆ‍ಯ್‌ಪ್‌ನ 2.0 ಆವೃತ್ತಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕ ಮನವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೇವೆಗಳ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |author="Hoffman, Harrison" |title=Facebook delivers version 2.0 of its iPhone App" |url=http://news.cnet.com/8301-13515_3-10054221-26.html?tag=mncol |date=2008-09-30 |accessdate=2009-08-28 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 3.೦ ಆವೃತ್ತಿಯು ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಕೆಅವು ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಐಫೋನ್‌ 3ಜಿಎಸ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web |author="Dolcourt, Jessica" |title=Facebook 3.0 for iPhone pours on the features" |url=http://news.cnet.com/8301-17939_109-10319772-2.html?tag=mncol |date=2008-08-27 |accessdate=2009-08-28 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಇನ್ನಿತರ ತಂತ್ರಗಳು === ಅನೇಕ [[ಹೊಸ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌]]ಗಳು ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. [[ನೊಕಿಯಾ]]ವು ನೊಕಿಯಾ S60 ತಂತ್ರವಾದ N97ಗಾಗಿ ತನ್ನ [[ಓವಿಐ ಸ್ಟೋರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಫ್‌ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಜಾಲತಾಣದ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Facebook for Nokia N97 and Nokia 5800 |url=http://www.themobileblog.in/2009/07/08/facebook-for-nokia-n97-and-nokia-5800/ |date=2009-07-08 |accessdate=2009-08-28 |archive-date=2009-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090731014924/http://www.themobileblog.in/2009/07/08/facebook-for-nokia-n97-and-nokia-5800/ |url-status=dead }}</ref> <br />ಗೂಗಲ್‌ನ [[ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರಾಯಿಡ್‌]]ಓಎಸ್‌ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿಟಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |author=Arrington, Michael |title=Don't hold your breath for the Facebook Android App |url=http://www.techcrunch.com/2008/10/22/dont-hold-your-breathe-for-the-facebook-android-app/}}</ref> ಹೀಗಾಗಿ,"ವ್ರಾಫರ್‌" ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಾದ ಎಫ್‌ಬುಕ್‌ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು,ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಮೊಬೈಲ್‌ ಜಾಲತಾಣದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Android gets Facebook application after all |url=http://androidcommunity.com/android-gets-facebook-application-after-all-20081113/ |date=2008-11-13 |accessdate=2009-08-28 |archive-date=2009-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090822044404/http://androidcommunity.com/android-gets-facebook-application-after-all-20081113/ |url-status=dead }}</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಕೆಲವು ಮೂರನೇ ಗುಂಪಿನ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ಗಳಾದ ಬ್ಲೂ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಬ್ಬರ್‌ಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು. ಅವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಎಪಿಐನ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>{{cite web|title=Bloo, Babbler Bring Native Facebook Apps to Android Phones|url=http://www.insidefacebook.com/2009/07/06/bloo-babbler-bring-native-facebook-apps-to-android-phones/|date=2009-07-06|accessdate=2009-08-28|archive-date=2009-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090811091631/http://www.insidefacebook.com/2009/07/06/bloo-babbler-bring-native-facebook-apps-to-android-phones/|url-status=dead}}</ref> <br /> [[ಆರ್‌ಐಎಮ್‌]] ತನ್ನ [[ಬ್ಲಾಕ್‌ಬೆರ್ರಿ]] ತಂತ್ರದ ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ ಅನ್ನು ಸಹ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಬ್ಲಾಕ್‌ಬೆರ್ರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿನಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಾದರಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಲರ್‌ ಐಡಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=BlackBerry – Facebook for BlackBerrySmartphones|url=http://www.na.blackberry.com/eng/devices/features/social/facebook.jsp#tab_tab_overview accessdate=2009-08-28|access-date=2009-12-07|archive-date=2009-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20091103062359/http://na.blackberry.com/eng/devices/features/social/facebook.jsp#tab_tab_overview|url-status=dead}}</ref> === ಅಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆ=== ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೆಳೆಯಲು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸೋರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಎ2007 ಸೋರಿಕೆಯು ಭದ್ರತಾ ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ, ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರು ಬೇರೆ ಬಳಕೆದಾರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೇಲ್‌ ಅನ್ನು ಓದಲು ಅದು ಶಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.zdnetasia.com/news/security/0,39044215,62030242,00.htm |title=ಕಾರೊಲಿನ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಥಿ, "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಔಟೇಜ್‌ ಡ್ರಾಸ್‌ ಮೋರ್‌ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕ್ವಶನ್ಸ್‌", ''CNET News.com, ಜೆಡ್‌ಡಿನೆಟ್‌ ಏಷಿಯಾ'' , ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2, 2007. |access-date=2009-12-07 |archive-date=2008-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080531013330/http://www.zdnetasia.com/news/security/0,39044215,62030242,00.htm |url-status=dead }}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಈ ತಾಣ್ವು ಒಂದು ದಿನ ಪೂರ್ತಿ ದೊರೆಯದಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.thewhir.com/web-hosting-news/062608_Facebook_Outage_Hits_Some_Countries |title=ಡೇವಿಡ್‌ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌, "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಔಟೇಜ್‌ ಹಿಟ್ಸ್‌ ಸಮ್‌ ಕಂಟ್ರೀಸ್‌", ''ವೆಬ್‌ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ರಿವ್ಯೂ'' , ಜನವರಿ. 26, 2008. |access-date=2009-12-07 |archive-date=2010-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100402044522/http://www.thewhir.com/web-hosting-news/062608_Facebook_Outage_Hits_Some_Countries |url-status=dead }}</ref> ಈ ಘಟನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ,[[ಪಿಂಗ್‌ಡಮ್‌]] ಫೌಂಡ್‌ನಿಂದ ಒಂದು ವರದಿ ಪ್ರಕವಾಯಿತು, ಅದೇನೆಂದರೆ ಅಧಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗಿಂತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.informationweek.com/news/internet/social_network/showArticle.jhtml?articleID=214501925&cid=nl_IWK_daily_H |title=ಕೆ.ಸಿ.ಜೋನ್ಸ್‌, "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌ ಮೋರ್‌ ರಿಲಿಯೆಬಲ್‌ ದ್ಯಾನ್‌ ಪೀರ್ಸ್‌ ", ''ಇನ್‌ಫಾರ್ಮೆಷನ್‌ ವೀಕ್‌'' , ಫೆ. 19, 2009. |access-date=2021-08-29 |archive-date=2009-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314002839/http://www.informationweek.com/news/internet/social_network/showArticle.jhtml?articleID=214501925&cid=nl_IWK_daily_H |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 16, 2009ರಲ್ಲಿ ಜನರು ಸೈನ್‌ ಇನ್‌ ಆದಾಗ, ಭಾರವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌18, 2009ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕುಸಿಯಿತು,ಇರಾನಿನ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸತತವಾಗಿ ಭಾಷಣದಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣಕಾರನನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಲು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವವರ ಗುಂಪುಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ,ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕುಸಿಯಿತು.{{Citation needed|date=September 2009}} ಅಕ್ಟೋಬರ್‌, 2009 ರಲ್ಲಿ, ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರು ಮೂರುವಾರಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://news.cnet.com/8301-13577_3-10370788-36.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-07 |archive-date=2011-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110220032915/http://news.cnet.com/8301-13577_3-10370788-36.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://news.cnet.com/8301-13577_3-10372417-36.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-07 |archive-date=2010-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101007150340/http://news.cnet.com/8301-13577_3-10372417-36.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://facebooklogin.net/news/facebookaccount-unavailable/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091015210803/http://facebooklogin.net/news/facebookaccount-unavailable/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.pcworld.com/article/173550/facebook_outage_silences_150000_users.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091225222111/http://www.pcworld.com/article/173550/facebook_outage_silences_150000_users.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.computerworld.com/s/article/9139311/ಫೇಸ್‌ಬು೮ಕ್‌_ಡೀಲ್ಸ್‌_ವಿತ್‌_ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್‌_ಅಕೌಂಟ್ಸ್‌_150_000_ಆ‍ಯ್‌೦ಗ್ರಿ_ಯುಸರ್ಸ್‌{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಪುರಸ್ಕಾರ == [[ಕಾಮ್‌ಸ್ಕೋರ್‌]] ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಮಾಸಿಕ ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಭೇಟಿಗಾರರನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ,ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.techtree.com/India/News/Facebook_Largest_Fastest_Growing_Social_Network/551-92134-643.html |title=Facebook: Largest, Fastest Growing Social Network |accessdate=2008-08-14 |author=Techtree News Staff |date=2008-08-13 |work=Techtree.com |publisher=ITNation |doi= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080818203142/http://www.techtree.com/India/News/Facebook_Largest_Fastest_Growing_Social_Network/551-92134-643.html |archivedate=2008-08-18 |quote= |url-status=dead }}</ref> ಕಾಮ್‌ಸ್ಕೋರ್‌ ವರದಿಗಳಂತೆ, ಜೂನ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ 117.6 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಭೇಟಿಗಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 132.1 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಭೇಟಿಗಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2396 |title=Social Networking Explodes Worldwide as Sites Increase their Focus on Cultural Relevance |accessdate=2008-08-14 |date=2008-08-12 |publisher=comScore |doi= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090204212650/http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2396 |archivedate=2009-02-04 |quote= |url-status=dead }}</ref> [[ಅಲೆಕ್ಸಾ]] ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ಜಾಲತಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಜಾಲತಾಣದ ಸ್ಥಾನವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2006ಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2007ವರೆಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ದಟ್ಟಣೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 60ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ 7ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="alexatrafficrank">{{cite web |title=Related info for: facebook.com/ |publisher=[[Alexa Internet]] |url=http://www.alexa.com/data/details/traffic_details/facebook.com?q=facebook |accessdate=2008-03-08 |archive-date=2008-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080919052343/http://www.alexa.com/data/details/traffic_details/facebook.com?q=facebook |url-status=dead }}</ref> ದಟ್ಟಣೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ವಾಂಟಾಸ್ಟ್‌]] ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ 4ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ<ref>{{cite web|accessdate=2008-08-14|url=http://www.quantcast.com/facebook.com|title=facebook.com Web Site Audience Profile|publisher=[[Quantcast]]|archive-date=2012-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120510105800/http://www.quantcast.com/facebook.com|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು [[ಕಾಂಪೀಟ್‌.ಕಾಂ]] ಯು.ಎಸ್‌.ನಲ್ಲಿ ಅದರ 2ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|accessdate=2008-05-07|url=http://siteanalytics.compete.com/facebook.com/?metric=uv|title=Snapshot of facebook.com|publisher=[[Compete.com]]|archive-date=2018-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20181006053318/http://siteanalytics.compete.com/facebook.com/?metric=uv|url-status=dead}}</ref> ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಫೊಟೋಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಅದು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ 14ಮಿಲಿಯನ್‌ ಫೊಟೋಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.thestar.com/printArticle/310272|title=Has Facebook fatigue arrived?|work=Toronto Star|date=2008-03-07|author=Sorensen, Chris|archive-date=2008-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20081219191717/http://www.thestar.com/printArticle/310272|url-status=dead}}</ref> ಫೇಸ್‌ ಬುಕ್‌ ಕೆನಡಾ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ,<ref name="canada">{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://network.nationalpost.com/np/blogs/posted/archive/2007/05/18/facebook-says-thanks-canada.aspx|title=Facebook says 'Thanks, Canada'|work=[[National Post]]|date=2007-05-18|author=Yum, Kenny|archive-date=2011-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110513031409/http://network.nationalpost.com/np/blogs/posted/archive/2007/05/18/facebook-says-thanks-canada.aspx|url-status=dead}}</ref> ಅನೇಕ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳ]]ಲ್ಲಿ,<ref name="uk">{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/09/25/nface125.xml|title=Facebook is UK's biggest networking site|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2007-09-26|author=Malkin, Bonnie|archive-date=2008-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20080419053846/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F09%2F25%2Fnface125.xml|url-status=dead}}</ref> ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |first=Doug |last=Caverly |title=comScore: Facebook Catches MySpace in U.S. |url=http://www.webpronews.com/topnews/2009/06/16/comscore-facebook-catches-myspace-in-us |work=WebProNews |publisher=iEntry Network |date=16 June 2009 |quote= |accessdate=24 September 2009}}</ref><ref>{{cite web |title=Facebook grows as MySpace cuts back |url=http://atlanta.bizjournals.com/atlanta/stories/2009/06/15/daily47.html |work=Atlanta Business Chronicle |date=17 June 2009 |quote=The Conference Board report on first quarter online users in the U.S. showed Facebook with an even larger lead, with 78 percent of social network participants, followed by MySpace (42 percent), LinkedIn (17 percent) and Twitter (10 percent). |accessdate=24 September 2009}}</ref><ref>{{cite web |first=Drew |last=Hasselback |title=Comscore says Facebook has surpassed MySpace for U.S. users |url=http://network.nationalpost.com/np/blogs/fpposted/archive/2009/06/17/comscore-says-facebook-has-surpassed-myspace-for-u-s-users.aspx |work=FP Posted |publisher=The National Post Company |date=17 June 2009 |quote=Comscore says Facebook surpassed MySpace among U.S. users in May, while Nielsen figures that actually happened back in January. |accessdate=24 September 2009 |archive-date=13 ಮೇ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110513031404/http://network.nationalpost.com/np/blogs/fpposted/archive/2009/06/17/comscore-says-facebook-has-surpassed-myspace-for-u-s-users.aspx |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |first=Cara |last=Wood |title=Keeping pace with mainstream social media |url=http://www.dmnews.com/keeping-pace-with-mainstream-social-media/article/147429/ |work=DMNews |publisher=Haymarket Media |page= |pages= |doi= |date=31 August 2009 |quote=The giant in the space remains Facebook, which gets 87.7 million unique viewers per month, according to ComScore. MySpace, with nearly 70 million unique monthly visitors, has seen growth stagnate over the past year. |accessdate=24 September 2009 |archive-date=10 ಮೇ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510033834/http://www.dmnews.com/keeping-pace-with-mainstream-social-media/article/147429/ |url-status=dead }}</ref> ಈ ಜಾಲತಾಣವು 2007ರಲ್ಲಿ ''[[ಪಿಸಿ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌]]'' ನಿಂದ "ಟಾಪ್‌ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ಸ್‌"ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|accessdate=2008-05-09|url=http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2169354,00.asp|title= Social Networking |work=[[PC Magazine]]|date=2007-08-13 }}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ [[ವೆಬ್ಬಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ಗಳಿಂದ "ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ವಾಯ್ಸ್‌ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌" ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="webby">{{cite web|accessdate=2008-05-06|url=http://www.webbyawards.com/webbys/current.php?season=12|title=12th Annual Webby Awards Nominees |publisher=[[International Academy of Digital Arts and Sciences]] }}</ref> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ 2006ರ ಅಧ್ಯಯನವು, ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಪಡೆದಿರುವಂತಹ [[ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ]]ಮೂಲದ ಒಂದು ಕಂಪನಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತ್ತು, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, [[ಬೀರ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡು [[ಐಪಾಡ್‌]]ಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-10|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,198632,00.html|title=Survey: College Kids Like IPods Better Than Beer |publisher=[[Fox News]]|date=2006-06-08 }}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಳಕೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಫಸರಿಸಿತ್ತು, ಅದು ಬೇರೆಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರಗಳನ್ನು ಬ್ರೌಸಿಂಗ್‌ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಆತನ ಸ್ವವಿವರಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸುವಂತೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾಪದ "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌"ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite news|title=Facebooking, the rage on college campuses|author=Soraya Nadia McDonald|newspaper=The Seattle Times|date=July 4, 2005|accessdate=September 14, 2009|url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050704&slug=btfacebook04|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 5, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305111307/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050704&slug=btfacebook04|url-status=dead}}</ref> === Use by courts === ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ವು ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನೋಟೀಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾದ [[ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಕಟ್ಟಳೆಯನ್ನು ಹೊರ‍ಡಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಸಲಾದ [[ಕಾನೂನಿನ ಕರೆ ಆಜ್ಞೆಗಳು]] ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.theage.com.au/articles/2008/12/16/1229189579001.html ದ ಏಜ್‌ ಲೇಖನವು ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಥಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ]</ref> ಏಕ್ಸ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ಗಾರ್ಡನ್‌ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಕ್ರೇಗ್‌ ಏಕ್ಸ್‌ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಂತೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.theage.com.au/news/technology/web/kiwis-follow-australian-facebook-precedent/2009/03/16/1237054723620.html ಎನ್‌ಜೆಡ್‌ ಮೇಲಿನ ದ ಏಜ್‌ ಲೇಖನವು ಕೋರ್ಟ್‌ ಆದೇಶದ ವಿವಾದವಾಗಿಯೂ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು]; [http://www.iol.co.za/index.php?set_id=1&amp;click_id=13&amp;art_id=vn20090405104820309C778226&amp;newslett=1&amp;em=197599a6a20090405ah "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಟ್ರಾಪ್‌ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಈಟ್ಸ್‌ ವೆಬ್‌"].</ref> === ಟೀಕೆಗಳು === {{Main|Criticism of Facebook}} {{See also|Use of social network websites in investigations}} ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ==== ೧೩ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ==== ೧೩ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ವಯಸ್ಸಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕಗೊಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/7325019.stm ಬಿಬಿಸಿ ಸುದ್ದಿಗಳು | ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ| ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]</ref> ಅದು ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿತ್ತು.<ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/11165576/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208225651/http://www.msnbc.msn.com/id/11165576/ |date=2010-02-08 }} ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಗಳು ಅಂತರಜಾಲ ಪರಭಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ – ಬ್ರೈನ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನೈಟ್ಲೀ ನ್ಯೂಸ್‌- msnbc.com. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು 2009-10-14-09.</ref> ==== ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟನೆಗಳು ==== ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2005ರಲ್ಲಿ, [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಅದರ ಆವರಣದಲ್ಲಿನ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿತ್ತು.<ref name="lobo">{{cite news | first=Caleb | last=Fort | url=http://www.dailylobo.com/news/2005/10/12/News/Cirt-Blocks.Access.To.Facebook.com-1017983.shtml | title=CIRT blocks access to Facebook.com | publisher=[[University of New Mexico]] | date=2005-10-12 | accessdate=2006-04-03 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅದು [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಬಳಕೆ]] ನಿಯಮದ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉದಾಹರಿಸಿದೆ,ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಾಗಿ ಜಾಲತಾಣದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳುವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಯೋಗ್ಯತಾ ಪತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ಶಾಲೆಯು, ಲಾಗಿನ್‌ ಪುಟದ ನೋಟೀಸನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಜಾಲತಾಣ ನಿವಾರಿಸಿದ ನಂತರ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರತಿಬಂಧ ಮುಕ್ತವಾಯಿತು, ಅದು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಖಾತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತಾಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಜಾಲತಾಣವು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name="UNMUnblock">{{cite news |url=http://www.unm.edu/~market/cgi-bin/archives/001003.html |title=Popular website, Facebook.com, back online at UNM |accessdate=2007-04-15 |date=2006-01-19 |publisher=[[University of New Mexico]] |archive-date=2012-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402164838/http://www.unm.edu/~market/cgi-bin/archives/001003.html |url-status=dead }}</ref> [[ಒಂಟಾರಿಯೋ ಸರ್ಕಾರ]]ವು ಕೂಡ ತನ್ನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಅದು ಜಾಲತಾಣವು, "ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://toronto.ctv.ca/servlet/an/local/CTVNews/20070503/facebook_ontario_070503?hub=TorontoHome|publisher=[[CTV Television Network]]|title=Organizations blocking facebook|accessdate=2008-03-05|date=2007-05-03|archive-date=2012-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120225072340/http://toronto.ctv.ca/servlet/an/local/CTVNews/20070503/facebook_ontario_070503?hub=TorontoHome|url-status=dead}}</ref> ಜನವರಿ 1, 2008ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಸ್ಮರಣೀಯ ಗುಂಪು ಕೊಲೆಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟ [[ಟೊರೆಂಟೋ]]ನ ಹದಿಹರೆಯದ ಸ್ಟೆಫಾನೀ ರೆಂಜಾಲ್‌ನ ಗುರುತನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು [[ಟೊರೆಂಟೊ ಪೋಲೀಸ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌]]ಗೆ ದೂರ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅನುಮತಿಯಂತೆಆಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಂತೆಯೇ ಆಕೆಯ ಆರೋಪಿತ ಕೊಲೆಗಾರರ ಗುರುತುಗಳ(ಮೆಲಿಸ್ಸಾ ಟೊಡೊರೊವಿಕ್‌<ref>{{cite news|accessdate=2009-07-28|url=http://www.cbc.ca/canada/toronto/story/2009/07/28/rengel-sentence.html|title=Rengel's murderer sentenced to life|work=[[CBC.ca|CBC]]|date=2009-07-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090731150515/http://www.cbc.ca/canada/toronto/story/2009/07/28/rengel-sentence.html|archivedate=2009-07-31}}</ref> ಮತ್ತು ಡಿ.ಬಿ.) ಅಂಶ ಬಯಲಾಯಿತು,ಅದೇನೆಂದರೆ ಕೆನಡಾದ [[ಯುತ್‌ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ ಜಸ್ಟೀಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌]]ಗೆ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ,ಇದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲದ ಅಪರಾಧಿ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|accessdate=2008-03-05|url=http://www.theglobeandmail.com/servlet/Page/document/v5/content/subscribe?user_URL=http://www.theglobeandmail.com%2Fservlet%2Fstory%2FLAC.20080105.STAB05%2FTPStory%2FTPNational%2FOntario%2F&ord=2107530&brand=theglobeandmail&force_login=true|title=Facebook proves problematic for police|work=[[The Globe and Mail]]|date=2008-01-05|author=Drudi, Cassandra|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080314155144/http://www.theglobeandmail.com/servlet/Page/document/v5/content/subscribe?user_URL=http%3A%2F%2Fwww.theglobeandmail.com%2Fservlet%2Fstory%2FLAC.20080105.STAB05%2FTPStory%2FTPNational%2FOntario%2F&ord=2107530&brand=theglobeandmail&force_login=true|archivedate=2008-03-14|url-status=live}}</ref> ಅದೇ ವೇಳೆ ಪೊಲೀಸ್‌ ಮತ್ತು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಆಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಗುಪ್ತ ಕಾಯಿದೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಮರುಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದಂತಹ ಪೋಲೀಸ್‌ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವೆನಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.thestar.com/printArticle/290941|title=Gag orders in a Facebook age|work=[[Toronto Star]]|date=2008-01-04|author=Powell, Betsy|archive-date=2008-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080508205322/http://www.thestar.com/printArticle/290941|url-status=dead}}</ref> ==== ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ನಿಷೇಧ ==== ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಮುಕ್ತ ಸ್ವಭಾವದ ಕಾರಣದಿಂದ, [[ಸಿರಿಯ]],<ref name="syria"/> [[ಚೈನಾ]]<ref name="chinablock"/> ಮತ್ತು [[ಇರಾನ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದವು.<ref name="iran">{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.hamsaweb.org/crime/4.html|title=Facebook Faces Censorship in Iran|publisher=[[American Islamic Congress]]|date=2007-08-29|archive-date=2018-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181005160634/http://www.hamsaweb.org/crime/4.html|url-status=dead}}</ref> ===== ಆಪ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ===== ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲೆ ಸಿರಿಯಾ ಸರಕಾರವು ಇದರ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಿತ್ತು.<ref name="syria">{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/worldNews/idUSOWE37285020071123|title=Syria blocks Facebook in Internet crackdown|accessdate=2008-03-05|author=Yacoub Oweis, Khaled|publisher=Reuters|date=2007-11-23}}</ref><ref>{{cite news| url=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1195546712184&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull| title=Syrian gov't blocks use of Facebook| work=[[The Jerusalem Post]]| date=2007-11-24| accessdate=2008-03-08| archive-date=2012-01-11| archive-url=https://web.archive.org/web/20120111142804/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1195546712184&pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull| url-status=dead}}</ref> ಸರಕಾರವು ಸಿರಿಯಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಮೂಲಕ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ನುಸುಳುವಿಕೆಯ ಭಯವನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="syria"/> ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಿಮರ್ಶೆಮಾಡಲು ಸಿರಿಯಾದ ನಾಗರೀಕರಿಂದ ಕೂಡ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಾ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಬಂಧನಾರ್ಹ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="syria"/> 2008ರ ಪೆಬ್ರುವರಿ 5ರಲ್ಲಿ, ಮೊರಕ್ಕೊದ [[ಯುವರಾಜ ಮೌಲಿ ರ್ಯಾಚಿಡ್‌]]ನ ನಕಲು ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಅಪರಾದಕ್ಕಾಗಿ [[ಮೊರಕ್ಕೊ]]ದ ನಾಗರೀಕನಾದ [[ಫಾರ್ಡ್ ಮೌರ್ಟಾಡಾ]]ನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web | url = http://www.map.ma/eng/sections/general/police_arrests_fraud/view | title = Police arrests fraudster for identity theft of Moroccan prince on Facebook | publisher = Maghreb Arab Presse | accessdate = 2008-03-05 | archive-date = 2008-02-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080220095500/http://www.map.ma/eng/sections/general/police_arrests_fraud/view | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.cnn.com/2008/WORLD/africa/02/07/morocco.facebook/index.html?eref=rss_latest | title = Police arrest man for 'villainous' theft of prince's ID on Facebook | publisher = CNN | accessdate=2008-03-05 }}</ref><ref>{{cite news | url = https://www.nytimes.com/2008/02/07/world/africa/07briefs-identity.html?ex=1360040400&en=28cce9bbc525d4cd&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss | title = Moroccan held for alleged royal ID theft | publisher = Yahoo | accessdate=2008-03-05 }}</ref><ref>{{cite news | url = https://www.nytimes.com/2008/02/07/world/africa/07briefs-identity.html?ex=1360040400&en=28cce9bbc525d4cd&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss | title = Morocco: Man Held in Alleged Royal Identity Theft | publisher = New York Times | accessdate=2008-03-05 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.theregister.co.uk/2008/02/18/morocco_fb_fake_prince/ | title = Moroccan IT engineer arrested over fake Facebook account | publisher = The Register | accessdate=2008-03-05 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.foxnews.com/story/0,2933,328973,00.html | title = Police Arrest Man for Stealing Prince's Identity on Facebook | publisher = Fox News | accessdate=2008-03-05 }}</ref> [[ಇರಾನಿನ 2009ರ ಚುನಾವಣೆಯ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿರೋಧಪಕ್ಷದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಅದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="iran"/> ===== Far east ===== [[ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ಉರ್‌‍ಮ್‌‍ಖ್ವಿ ದಂಗೆ]] ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೈನಾದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅನ್ನು [[ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು]].<ref name="chinablock"/> "[[ಝಿನಿಗಾಗ್‌‍ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯತೆ]]"ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅವರ ಸಂವಹನ ಪ್ರಸಾರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು Huanqi.com ಪ್ರತಿಪಾಧಿಸಿತು.<ref>{{cite web |title= 80 pct of netizens agree China should punish Facebook|url= http://english.people.com.cn/90001/90776/90882/6697993.html|date= July 10, 2009|work= |publisher= The People's Daily Online|accessdate=13 July 2009}}</ref> ==== ಬೀಕನ್‌ ==== {{Main|Facebook Beacon}} ನವೆಂಬರ್ 7, 2007ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬೀಕನ್‌]] ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಒಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಾಗಿ" ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸಲು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="Facebook Beacon">{{cite press release |title=Leading Websites Offer Facebook Beacon for Social Distribution |publisher=Facebook|date=2007-11-06 |url=http://www.facebook.com/press/releases.php?p=9166 |accessdate=2007-11-09}}</ref> ಬೀಕನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಾಗ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಹೇಳಿತು, "ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ರಚಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತುದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ", ಮತ್ತು, "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ."<ref name="Facebook Ads">{{cite press release |title=Facebook Unveils Facebook Ads |publisher=Facebook |date=2007-11-06 |url=http://www.facebook.com/press/releases.php?p=9176 |accessdate=2007-11-09 }}</ref> ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರ ಕುರಿತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಜಾಹಿರಾತುದಾರರ ಉದ್ದೇಶವಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಜೂಕರ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 5,2007ರಂದು ಬೀಕನ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾ "ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ಆಪ್ಟ್‌-ಔಟ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಆಪ್ಟ್‌-ಇನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಬಳಕೆದಾರರು ಕೆಲವೊಂದು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಮರೆತರೆ ಇದು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬೀಕಾನ್‌ ಇದನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆಗೂ ಇದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ನೀಡಿತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-14|url=http://www.pcworld.com/article/id,140182-c,onlineprivacy/article.html|title=Facebook's Beacon More Intrusive Than Previously Thought|work=[[PC World (magazine)|PC World]]|date=2007-11-30|author=Perez, Juan Carlos|archive-date=2008-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080303235643/http://www.pcworld.com/article/id,140182-c,onlineprivacy/article.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web | url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=7584397130 | title=Thoughts on Beacon | publisher=Facebook|author=Zuckerberg, Mark |date=2007-12-05 | accessdate=2007-11-06 }}</ref> ==== ಗೋಪ್ಯತೆ ==== ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‌ನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು [[ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]]ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಆಸಕ್ತಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು.<ref name="cgcs">{{cite news|accessdate=2008-05-06|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/02/22/AR2008022202630.html|title=What Facebook Knows That You Don't|work=[[The Washington Post]]|date=2008-02-23|author=Rampell, Catherine|page=A15}}</ref> ಇಬ್ಬರು [[MIT]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಶಾಲೆಗಳಿಂದ ([[MIT]], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[Oklahoma ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]) ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ [[shell script]]ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸುಮಾರು 70,000 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 14 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="jonessoltren">{{cite paper | author=Jones, Harvey; Soltren, José Hiram| title=Facebook: Threats to Privacy |year=2005 | url=http://www.swiss.ai.mit.edu/6095/student-papers/fall05-papers/facebook.pdf|publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]]|accessdate=2008-04-30|format=PDF}} ([[ಪಿಡಿಎಫ್‌]])</ref> 2008ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಿದಂತೆ ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಊಳಿದುಕೊಂಡವು, ದ್ವೇಷದ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಳಕೆದಾರರ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರ ವಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕದಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು [[BBC]]ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ "[[ಕ್ಲಿಕ್‌]]" ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/click_online/7375772.stm | title=Identity 'at risk' on Facebook | publisher=BBC | date=2008-05-01 | accessdate=2008-05-01 }}</ref> ಗೋಪ್ಯತಾ ತತ್ವ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ತಾಣದ ಗೋಪ್ಯತಾ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು, ಇದು "ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬ್ಲಾಗುಗಳು, ತ್ವರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳು, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ವೇದಿಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಿಮ್ಮ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="privacypolicy">{{cite web| url=http://www.facebook.com/policy.php| title=Facebook Privacy Policy|publisher=Facebook| date=2007-08-12| accessdate=2008-05-06}}</ref> "ನಾವು ಗೌರವಯುತವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಓಳಗೊಂಡಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು" ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಳಕೆದಾರರ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಟಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.gwhatchet.com/home/index.cfm?event=displayArticle&ustory_id=65d53002-d568-4511-ade8-0d40866e6406|title=Employers, marketers and parents accessing Facebook database|work=[[GW Hatchet]]|date=2005-11-14|author=Roper, Eric|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217154347/http://www.gwhatchet.com/home/index.cfm?event=displayArticle&ustory_id=65d53002-d568-4511-ade8-0d40866e6406|url-status=dead}}</ref> "ನಾವು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ನಮ್ಮ ಬಳಕೆದಾರರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ, ನಮಗೆ ಆ ಉದ್ಧೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಹ್ಯೂಗಸ್‌]]ನಿಂದ ಈ ವಿಷಯವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.<ref name="informer">{{cite news | first=Chris | last=Peterson | title=Who's Reading Your Facebook? | work=[[The Virginia Informer]] | date=2006-02-13}}</ref> ಬಳಕೆದಾರರ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೂಡ ತಲ್ಲಣಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಮೊದಲು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು "ನಿಷ್ಕ್ರೀಯಗೊಳಿಸಲು" ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಳಕೆದಾರರು ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯು ಜಾಲತಾಣದ [[ಸರ್ವರು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. "ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದ ದಿನಗಳಿಂದ ಇರುವ ಮುಜುಗರದ ಮತ್ತು ಅತೀ-ವಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ಮುಂದೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೇರಿದ ನಂತರ ಮಾಲಿಕರಿಂದ ಅವುಗಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ" ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಗಿ ಬಂದ ಹಲವಾರು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://writ.news.findlaw.com/ramasastry/20080229.html|title=On Facebook Forever? Why the Networking Site was Right to Change its Deletion Policies, And Why Its Current Policies Still Pose Privacy Risks |publisher=[[FindLaw]]|date=2008-02-29|author=Ramasastry, Anita }}</ref> ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ತನ್ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ನೀತಿಯನ್ನು 2008ರ ಪೆಬ್ರುವರಿ 29ರಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿತು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಲ್ಲಿ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.facebook.com/help.php?page=9|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070830164535/http://www.facebook.com/help.php?page=9|archivedate=2007-08-30|title=Privacy and Security |publisher=Facebook via Internet Archive}}</ref> 2009ರ ಮೇ 7ರಂದು, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಒಂದು ಬಗ್‌ ಬಳಕೆದಾರರ ವಯಕ್ತಿಕ ಈ-ಮೇಲ್‌ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]] ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. "ಈ ವಿಷಯ ನಮಗೆ ವರಧಿಯಾದ ಒಂದು ಘಂಟೆಯ ಓಳಗೆ" ಆ ಬಗ್‌ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2009-05-07|url=http://gadgetwise.blogs.nytimes.com/2009/05/07/a-facebook-bug-revealed-personal-e-mail-addresses/|title=A Facebook "Bug" Revealed Personal E-mail Addresses |publisher=[[New York Times]]|date=2009-05-07|author=Richmond, Rita }}</ref> ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಕೆನಡಾದ ಹಲವಾರು ಖಾಸಗಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತ "ಬಳಕೆದಾರರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರವೂ ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕದೇ ಮತ್ತು ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ ಗೊಂದಲದ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂಬ ವಿಷಯವು 2009ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, [[ಕೆನಡಾದ ಖಾಸಗೀ ಆಯೋಗ]]ದಿಂದ ಬೇಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. "ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಆಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಅಧಿಕಾರಿ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಕೆಲ್ಲಿ]] ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುನರ್‌ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಸುದಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ CPCಯು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಗೆ 30 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಕೆನಡಾದ ಲಿಖಿತ ಶಾಸನಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಫೆಡರಲ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಸಾದ್ಯತೆಗಳಿದ್ದವು.<ref name="BBCCanLaw">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/8155367.stm|title=Facebook 'breaches Canadian law' |date=2009-07-17|publisher=BBC News Online|accessdate=2009-07-18}}</ref> ==== ಪ್ರೌಢ ವಯಸ್ಕರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು ==== [[ವಿನ್ಸೆಂಟ್‌ ನಿಕೋಲ್ಸ್‌]]ನ [[ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌]][[ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‌ ಆಪ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌]], ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಬಿಷೆಪ್‌,ಪ್ರೌಢ ವಯಸ್ಕರು [[ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ]]ಗೆ ಮುಂದಾಗಬಹುದೆಂದು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸಿದರು. ನಿಕೋಲ್ಸ್‌ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು [[ಆಪ್ತಸಂಬಂಧಗಳ]]ನ್ನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಿಲ್ಲದ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ]]ನ್ನು ಪ್ರೌಡರು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite news | first=Jonathan | last=Wynne-Jones | coauthors= | authorlink= | title=Facebook and MySpace can lead children to commit suicide, warns Archbishop Nichols | date=2009-08-01 | publisher= | url=http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/religion/5956719/Facebook-and-MySpace-can-lead-children-to-commit-suicide-warns-Archbishop-Nichols.html | work=Daily Telegraph | pages= | accessdate=2009-08-21 | language= | archive-date=2009-08-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090826094541/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/religion/5956719/Facebook-and-MySpace-can-lead-children-to-commit-suicide-warns-Archbishop-Nichols.html | url-status=dead }}</ref> ==== ಫ್ರೊ-ಮಾಫಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್ಸ್‌‍ ಕೇಸ್‌ ==== [[ಇಟಾಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ-[[ಮಾಫಿಯಾ]] ಗ್ರೂಪ್‌<ref>[http://www.facebook.com/srch.php?q=bernardo++provenzano&amp;k=200000010#/group.php?gid=38328116025 ಸಮ್‌ ಆಪ್‌ ದ ಪ್ರೊ-ಮಾಫಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್ಸ್‌]; ಒನ್‌ ಆಪ್‌ ದೆಮ್‌ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ [[ಬರ್ನಾರ್ಡೊ ಪ್ರೊವೆನ್ಜ್‌’]] ಸ್‌ ಸೈಂಥ್‌ವುಡ್‌.</ref> ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು<ref>{{cite web | url=http://www.france24.com/en/20090109-anger-mafia-groups-facebook-internet-italy | title=Anger at pro-Mafia groups on Facebook | date=2009-01-09 | accessdate=2009-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090906152054/http://www.france24.com/en/20090109-anger-mafia-groups-facebook-internet-italy|archivedate=2009-09-06}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.iht.com/articles/2009/01/20/europe/mafia.1-411653.php| title=Italian authorities wary of Facebook tributes to Mafia | date=2009-01-20 | accessdate=2009-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090123032250/http://www.iht.com/articles/2009/01/20/europe/mafia.1-411653.php|archivedate=2009-01-23}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.webpronews.com/topnews/2009/01/12/italy-troubled-over-mafia-on-facebook | title=Italy Troubled Over Mafia On Facebook | date=2009-01-12 | accessdate=2009-02-14 | archive-date=2009-09-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090906112636/http://www.webpronews.com/topnews/2009/01/12/italy-troubled-over-mafia-on-facebook | url-status=dead }}</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು<ref>{{cite web | url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601204&sid=aTVfRMcum1Qk | title=Italy Debates Law That May Block Access to Facebook | date=2009-02-11 | accessdate=2009-02-14}}</ref>. ಅಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಕಾನೂನು [[ISP]]ಯು ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸದಂತೆ ತಡೆಹಾಕಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು [[ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌]]ಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಪರಾದ ಮಾತುಕತೆ]] [[ಕ್ಷಮಾಯಾಚನೆ]] ಅಥವಾ [[ಅಪರಾದ]]ಕ್ಕೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಕೊಡುವಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬದರೆ ಅಂತವುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗುವುದು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 5,2008ರಂದು ಸೆನೆಟ್‌ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದಂತೆ<ref>{{it}} [http://mobile.senato.it/japp/bgt/showdoc/frame.jsp?tipodoc=Emend&amp;leg=16&amp;id=391198&amp;idoggetto=413875 ಪಠ್ಯವು ಸೆನಾಟೆಯಿಂದ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415212815/http://mobile.senato.it/japp/bgt/showdoc/frame.jsp?tipodoc=Emend&leg=16&id=391198&idoggetto=413875 |date=2009-04-15 }}</ref> ಚೆಂಬರ್‌ ಆಪ್‌ ಡೆಪ್ಯೂಟೀಸ್‌ ಇಂದ ಅದು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮತ್ತು ಇನ್ನೀತರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌, [[ಗೂಗಲ್‌]] ಕೂಡಾ ಸೇರಿ<ref>{{cite web| url=http://www.networkworld.com/news/2009/021309-google-criticizes-italian-internet.html| title=Google criticizes Italian Internet legislation| date=2009-02-13| accessdate=2009-02-14| archive-date=2009-02-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20090218234813/http://www.networkworld.com/news/2009/021309-google-criticizes-italian-internet.html| url-status=dead}}</ref> ಎಲ್ಲವೂ ಈ ಅಮೆಂಡ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಅನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದವು. ಇದು ಯಾವ ಕಾನೂನನ್ನೂ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಬಳಕೆದಾರರ [[ವಾಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]ದ ವಿರುದ್ಧ ಎಂದು ಅವು ಹೇಳಿದವು. ==== ಫಿಶಿಂಗ್‌ ==== 2009ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ಬಳಕೆದಾರರು [[ರಷ್ಯದ]] ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರಿಂದ [[ಲಾಟ್ವಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಚೈನಾದ]] ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ [[ಫಿಶಿಂಗ್‌]] ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳು ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite web | url=http://facebook.of-cour.se/2009/05/19/phishing-attacks-on-facebook-afoiru-arepsat-bestsat-bestspacebe-brungaat-indigolinebe-kirgoat-nutpicat-picobandbe-ponbonim-redbuddybe-redfriendbe-sweeterbe-et-al/ | title=Phishing attacks on Facebook | date=2009-05-19 | accessdate=2009-05-24 | archive-date=2009-05-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090527084001/http://facebook.of-cour.se/2009/05/19/phishing-attacks-on-facebook-afoiru-arepsat-bestsat-bestspacebe-brungaat-indigolinebe-kirgoat-nutpicat-picobandbe-ponbonim-redbuddybe-redfriendbe-sweeterbe-et-al/ | url-status=dead }}</ref> ಈ ವಿಶಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸುಮ್ಮನೆ ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಅನ್ನು ಟೀಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ==== ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಖಂಡನಾ ಗುಂಪುಗಳು ==== [[JIDF]],[[ಯಹೂದ್ಯರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸು]]ವ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಂಘಟನೆ ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ [[ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಖಂಡನೆಯ]] ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದ್ಧರಿಂದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಅನ್ನು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿತ್ತು, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಅನ್ನು ಭಂಗ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ JIDFನ ಸ್ಥಾಪಕ TOS. ಡೇವಿಡ್‌ ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌ಟ್ರೀ "ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಖಂಡನೆಯು ಒಂದು ದ್ವೇಷದ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಯಹೂದ್ಯರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವಿಕೆ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/8097979.stm ದಿ ರೈಸ್‌ ಆಪ್‌ ಹೇಟ್‌ 2.0]</ref><ref>[http://www.thejidf.org/2008/10/letter-to-facebook-regarding-illegal.html ಜೆಐಡಿಎಫ್‌ ಪತ್ರವೂ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಅಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.thejidf.org/2009/05/holocaust-denial-on-facebook-is-just.html ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್‌ ಡೇನಿಯಲ್‌ ಐಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪ್ರಖ್ಯಾತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬ್ಲಾಗರ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಅನ್ನು ವಿಮರ್ಶೆಮಾಡಲು ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಮಾರ್ಕ್‌ ಕ್ಯುಬನ್‌]]ನ ಸಹೋದರ ಹಾಗು [[ಡಲ್ಲಾಸ್‌ ಮೇವರಿಕ್ಸ್‌]]ನ ಮಾಲಿಕರಾದ ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಕ್ಯುಬನ್‌, ತನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, "ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ನಿರಾಕರಣೆಮಾಡುವುದು ಅಸಹ್ಯವಾದುದು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ CEO [[ಮಾರ್ಕ್‌‍ ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್]]ನಿಗೆ ಈ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.briancuban.com/facebook-holocaust-denial-should-be-discussed-openly/ |title=ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌: ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್‌ ಡೇನಿಯಲ್‌ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090716233857/http://www.briancuban.com/facebook-holocaust-denial-should-be-discussed-openly/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.briancuban.com/open-letter-to-facebook-ceo-mark-zuckerberg/ |title=ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸಿಇಓ ಮಾರ್ಕ್‌ ಜುಕರ್ಬಗ್‌ಗೆ ಪತ್ರವನ್ನು ತೆರೆಯಿರಿ |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091113171009/http://www.briancuban.com/open-letter-to-facebook-ceo-mark-zuckerberg/ |url-status=dead }}</ref> [[Techcrunch]]ನ CEO [[ಮೈಕೆಲ್‌ ಅರಿಂಗ್‌ಟನ್‌]] ಅವರು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಹಟಮಾರಿತನದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕದಿರುವುದು ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>[http://www.techcrunch.com/2009/05/12/facebook-remains-stubbornly-proud-of-position-on-holocaust-denial/ ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್‌ ಡೆನಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪಟ್ಟುಬಿಡದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ]</ref> === ಲ್ಯಾಮ್‌ಬುಕ್‌ === ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಳಕೆದಾರರು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಸಾರ ತಾಣಗಳಿಂದ ಮೋಜಿನ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಬಹುದಾದ ಬ್ಲಾಗ್‌ನ ರೀತಿಯ ಈ [[ಲ್ಯಾಮ್‌ಬುಕ್‌]]ಅನ್ನು ಎಪ್ರಿಲ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರು ಆಸ್ಟಿನ್‌ನ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಡಿಸೈನರುಗಳು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ತಾಣವು ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ثطن{{Citation needed|date=October 2009}} == ದಾವೆ ಹಾಕುವುದು == === ಕನೆಕ್ಟ್ ಯು === {{Main|Criticism of Facebook#Connectu.com lawsuit}} 2004ರಲ್ಲಿ ಕನೆಕ್ಟ್ ಯು (ConnectU) ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಜ್ಯೂಕರ್‌ಬರ್ಗ್‌‌‍ನ ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಕಲುಮಾಡಿ<ref name="globe">{{cite news|title=Facebook, ConnectU settle dispute:Case an intellectual property kerfuffle|url=http://www.boston.com/business/technology/articles/2008/06/27/facebook_connectu_settle_dispute/|author=Michael Levenson|publisher=Boston Globe|date=2008-06-27|accessdate=2009-03-23}}</ref> ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಸೇರಿದ [[ಸೋರ್ಸ್‌‍ ಕೋಡ್‌‍]] ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸೈಟ್‌ ಅನ್ನು ತಮಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ [[ಮೌಖಿಕ ಒಪ್ಪಂದ]]ವನ್ನು ಜ್ಯೂಕರ್‌ಬರ್ಗ್‌‍ ಮುರಿದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಫೆಸ್‌ಬುಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೂಡಿದರು.<ref name="autogenerated1">{{cite news | first=Luke | last=O'Brien | url=http://www.02138mag.com/magazine/article/1724.html | title=Poking Facebook | work=[[02138]] | date=November/December 2007 | page=66 | accessdate=2008-06-26 | archive-date=2019-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190220230053/http://www.02138mag.com/magazine/article/1724.html | url-status=dead }}</ref><ref name="Crimson">{{cite news | first=Timothy J. | last=McGinn |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=513007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070815192011/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=513007 | title=Lawsuit Threatens To Close Facebook | work=[[Harvard Crimson]] | date=2004-09-13|archivedate=2004-09-13|accessdate=2008-03-08}}</ref><ref name="Princetonian">{{cite news | accessdate=2008-03-08 | first=Alexander | last=Maugeri | url=http://www.dailyprincetonian.com/archives/2004/09/20/news/10767.shtml | title=TheFacebook.com faces lawsuit | work=[[The Daily Princetonian]] | date=2004-09-20 | archiveurl=https://archive.today/20120724125832/http://www.dailyprincetonian.com/2004/09/20/10767/ | archivedate=2012-07-24 | url-status=live }}</ref><ref name="Facebook in court over ownership">{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=https://www.theguardian.com/media/2007/jul/25/digitalmedia.usnews|title=Facebook in court over ownership |work=[[The Guardian]]|date=2007-07-25|author=Tryhorn, Chris }}</ref> 2008ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಗಡಗಳು ರಹಸ್ಯವಾದ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ರಾಜಿಯಾದವು.<ref name="nytb">{{cite news|publisher=New York Times|url=http://bits.blogs.nytimes.com/2008/06/26/judge-ends-facebooks-feud-with-connectu/index.html|date=2008-06-28| title=Judge Ends Facebook’s Feud With ConnectU|author=Brad Stone|accessdate=2009-03-23}}</ref> ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮೂದಲು ಆದ ಮಾತುಕಥೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರು 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಜಿಯನ್ನು ವಜಾಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಶಸ್ಸಾಗಲ್ಲಿಲ್ಲಾ.<ref>{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.livemint.com/2008/03/11000507/Getting-the-startup-documenta.html|title=Getting the start-up documentation right |work=[[The Wall Street Journal]]|date=2008-03-11|author=Jagadeesh, Namitha }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wired.com/techbiz/startups/news/2007/10/facebook_future|title=Facebook Got Its $15 Billion Valuation — Now What?|accessdate=2008-07-07}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.marketwatch.com/news/story/internal-facebook-valuation-points-strategic/story.aspx?guid=E0ED3368-7496-4854-8440-6DB6FFDBA4A8&dist=SecEditorsPicks| title=Internal Facebook valuation points to strategic merit – Valuation is far below the $15 billion cited at time of Microsoft investment|accessdate=2008-07-07|publisher=Wall Street Journal}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bizreport.com/2007/07/advertisers_disappointed_with_facebooks_ctr.html|title=Advertisers disappointed with Facebook's CTR|accessdate=2008-07-07|archive-date=2013-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130712033039/http://www.bizreport.com/2007/07/advertisers_disappointed_with_facebooks_ctr.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://blogs.wsj.com/law/2008/06/27/facebook-wins-connectu-appeal-blames-fee-dispute/|publisher=Wall Street Journal|date=June 27, 2008|title=Facebook Wins ConnectU Appeal, Blames Fee Dispute|author=Dan Slater|accessdate=2009-03-23|archive-date=2018-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20181211181833/https://blogs.wsj.com/law/2008/06/27/facebook-wins-connectu-appeal-blames-fee-dispute/|url-status=dead}}</ref> ರಹಸ್ಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ConnectU ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಮಾತಿಗೆ ಲಕ್ಷಕೊಡದೆ 65 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ನ್ನು ಫೈಸಲು ಇತ್ಯರ್ಥ ಹಣ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web|accessdate=2009-02-10|url=http://www.law.com/jsp/ca/PubArticleCA.jsp?id=1202428139731|title=Quinn Spills Value of Facebook Deal|work=[[The Recorder]]|date=2009-02-10|author=Zusha Elinson|archive-date=2009-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090214014113/http://law.com/jsp/ca/PubArticleCA.jsp?id=1202428139731|url-status=dead}}</ref> === StudiVZ === {{date|2008-07-18}}StudiVZ ತನ್ನ ಮುಖಮುದ್ರೆಯನ್ನು, ಸ್ಪರ್ಶ, ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ [[StudiVZ]] ವಿರುದ್ಧ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿತು. StudiVZ ಈ ಹಕ್ಕುಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು [[ಘೋಷಣಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಪಿ]]ಗಾಗಿ [[ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟುಗ್ರಾಟ್]] ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲದ ಮೂರೆ ಹೋಯಿತು.<ref>[http://www.reuters.com/article/internetNews/idUSN2034220420080720 .reuters.com, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅರ್ಹತೆಯಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಜರ್ಮನ್‌ ಜಾಲತಾಣವು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದೆ]</ref> {{date|2009-09-10}}StudiVZ ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ಗೆ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸದ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮುಖಾಂತರ ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳು ಮೂದಲಿನಂತೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://uk.techcrunch.com/2009/09/10/facebook-and-studivz-end-legal-dispute/ |title=TechCrunch.com, "ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿವಿಜ್‌ಗಳ ಕಾನೂನು ವಿವಾದ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿವೆ" |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091008005908/http://uk.techcrunch.com/2009/09/10/facebook-and-studivz-end-legal-dispute/ |url-status=dead }}</ref> === ಗ್ರಾನ್ಟ್ ರಾಫೆಲ್ === ಗೋಪ್ಯತೆಗೆ ಭಂಗತಂದ ಮತ್ತು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಗ್ರಾನ್ಟ್ ರಾಪೆಲ್‌ GBP £22,000 (ಅಂದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿನಿಮಯ ದರ, ಸರಿಸುಮಾರು USD $43,೭೦೦) ದಂಡ ತೆರಬೇಕೆಂದು ಲಂಡನ್‌ನ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ 2008ರ ಜುಲೈ 24ರಂದು ಆದೇಶನೀಡಿತು. 2000ರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಎನ್ನಲಾಗುವ ತನ್ನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಹವರ್ತಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯು ಫ್ರಿಸ್ಟ್‌ನ ಕುರಿತಂತೆ ರಾಫೆಲ್ ನಕಲಿ ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫೇಜ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ. ಒಂದು ನಕಲಿ ಪುಟವು, Firsht ಒಬ್ಬ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಮೀರಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅತಿಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರ [[ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ]] ಮತ್ತು [[ಮಾನನಷ್ಟ]] ಮೂಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಯಶಸ್ಸುಕಂಡ ಮೂದಲ ವ್ಯಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.theguardian.com/uk/2008/jul/25/law.facebook ಲಿಬೆಲ್‌: ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಮಾಜಿ-ಸ್ನೇಹಿತನ ಪ್ರತಿಕಾರದ ಬೆಲೆ £22,೦೦೦ಯಾಗಿದೆ | ಯುಕೆ ನ್ಯೂಸ್‌ | ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌]. ಅಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7523128.stm ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌ | ಯುಕೆ | ತಪ್ಪು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಅನ್ನು ಪಾವತಿಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ]. ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref><ref>[http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23520507-details/Businessman+awarded+22,000+in+landmark+libel+ruling+over+malicious+fake+Facebook+profile/article.do ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಅವಾರ್ಡೆಡ್‌ £22,000 ಇನ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮಾರ್ಕ್‌ ಲಿಬೆಲ್‌ ರೂಲಿಂಗ್‌ ಓವರ್‌ ಮಾಲ್ಸಿಯಸ್‌ ಫೇಕ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌| ನ್ಯೂಸ್‌ |ದಿಸ್‌ ಈಸ್‌ ಲಂಡನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090323171713/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23520507-details/Businessman+awarded+22,000+in+landmark+libel+ruling+over+malicious+fake+Facebook+profile/article.do |date=2009-03-23 }}. ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref><ref>[http://news.sky.com/skynews/Home/Technology/Facebook-Libel-Case-Won-In-High-Court-By-Mathew-Firsht-Against-His-Former-Friend-Grant-Raphael/Article/200807415052473?f=rss ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಫರ್ಸ್ಟ್‌ ಅವರ ತನ್ನ ಮಾಜಿ ಗೆಳೆಯ ಗ್ರಾಂಟ್‌ ರಾಫೆಲ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಜಯಗಳಿಸಿದೆ | ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ| ಸ್ಕೈ ನ್ಯೂಸ್‌]. ಅಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080802032101/http://www.iht.com/articles/ap/2008/07/24/europe/EU-Britain-Facebook-Damages.php ನಷ್ಟಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಲಿಪಶು ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ ಸಾವಿರಾರು ಜಯಗಳಿಸಿದೆ-ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ ಟ್ರಿಬ್ಯುನೆ]. ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref><ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2453538/Businessman-awarded-and16322,000-damages-over-fake-Facebook-site.html ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಅವಾರ್ಡೆಡ್‌ £22,000 ಡ್ಯಾಮೇಜಸ್‌ ಓವರ್‌ ಫೇಕ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸೈಟ್‌-ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220093437/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2453538/Businessman-awarded-and16322,000-damages-over-fake-Facebook-site.html |date=2009-02-20 }}. ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.</ref> === ಆ‍ಯ್ಡಮ್‌ ಗಾರ್ಬೇಜ್‌ === ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, [[ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌]]ನ [[ಕೆನಡೀಯ]] ಆ‍ಯ್ಡಮ್‌ ಗಾರ್ಬೇಜ್‌ ಅವರ ವಿರುದ್ದದ ಸುಮಾರು 873 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರುಗಳ ಮೌಲ್ಯದ ಒಂದು ಕಾನೂನು ದಾವೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು. [[ಶಿಶ್ನ ವೃದ್ಧೀಕರಣ]] ಮತ್ತು [[ಮರಿಜುವಾನಾ]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಂದ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಗಾರ್ಬೇಜ್‌‍ ಸ್ಪ್ಯಾಮ್‌ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಗಾರ್ಬೇಜ್‌‌‍ ಅವರು ಅಟ್ಲಾಂಟೀಸ್‌ ಬ್ಲೂ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು‍.<ref>{{cite news|url=http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20081124/facebook_spam_081124/20081124?hub=TopStories|title=Facebook wins lawsuit against Montreal spammer|accessdate=2008-11-24|publisher=[[CTV.ca]]|archive-date=2009-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090610033506/http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20081124/facebook_spam_081124/20081124?hub=TopStories|url-status=dead}}</ref> === ಅಲೆಸ್ಸ್ಯಾಂಡ್ರೋ ಡೆಲ್‌ ಪಿಯರೋ === ನಕಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು [[ನಾಜಿ]] [[ಪ್ರಚಾರ]] ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ [[ಜುವೆಂಟಸ್‌]]ನ [[ಪುಟ್‌ಬಾಲ್‌ (ಸೊಕರ್)]] ಆಟಗಾರ [[ಅಲೆಸ್ಸ್ಯಾಂಡ್ರೋ ಡೆಲ್‌ ಪಿಯರೋ]] ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮೇಲೆ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದ, ಎಂದು 2009ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 2ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಕಲಿ ಖಾತೆಯೊಂದು ತನ್ನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ನವ-ನಾಜಿ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ ಇಟಲಿಯ ಪುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಆಟಗಾರ ದುಖಿ:ತನಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಡೆಲ್ ಪಿಯರೋ ತಾನು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನಿಡಿದ್ದನು.<ref>ಲೇಂಡನ್‌, ಜಾನ್‌ (2009-02-09). [http://www.theregister.co.uk/2009/02/09/del_piero_facebook_lawsuit/ ಫೂಟಿ ಸ್ಟಾರ್‌ ಸೂಸ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಓವರ್‌ ಫೇಕ್‌ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌]. [[ದಿ ರಿಜಿಸ್ಟಾರ್‌]]. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು 2009-07-20.</ref> === ಜ್ಯಾಕ್ ಥಾಮ್ಸನ್‌ === {{See also|Jack Thompson (activist)#Facebook lawsuit}} 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರಲ್ಲಿ, ಜ್ಯಾಕ್ ಥಾಮ್ಸನ್‌ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಧಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗೋಸ್ಕರ U.S. ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬು‌ಕ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 40 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲ‌ರುಗಳ ಕಾನೂನು ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದನು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಸಾರಕೇಂದ್ರಗಳ ತಾಣಗಳು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ನೆಲೆಗೋಳಿಸಲಾದ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಂಚೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕದೆ ಆತನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದವು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು. ಹಲವಾರು ಪಂಗಡಗಳು ಅವನಿಗೆ ''ಮಹಾ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಯಾತನೆ'' ಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾದಿದ್ದವು ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದನು.<ref>{{Cite web |url=http://www.goodgearguide.com.au/article/320607 |title=ಜಾಕ್‌ ಥಾಮ್ಪ್‌ಸನ್‌ ಸೂಸ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫಾರ್ $40M |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091004083917/http://www.goodgearguide.com.au/article/320607 |url-status=dead }}</ref> == ಇದನ್ನು ನೋಡಿ == * [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ವಿಮರ್ಶೆ]] * [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬೀಕಾನ್‌]] * [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಲಕ್ಷಣಗಳು]] * [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌]] * [[ಕೊನಾಮಿ ಕೋಡ್‌]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Spoken Wikipedia|Facebook.ogg|2009-08-15}} {{Wiktionary|facebook}} {{wikinewshas|news involving Facebook| * [[n:Bloggers investigate social networking websites|Bloggers investigate social networking websites]] * [[n:News services and World Wide Web companies increase Farsi services after Iranian presidential election|News services and World Wide Web companies increase Persian language services after Iranian presidential election]] }} {{Commons category|Facebook}} * [http://www.facebook.com/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.istrategylabs.com/2009-facebook-demographics-and-statistics-report-276-growth-in-35-54-year-old-users/ 2009 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಡೆಮಾಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌‍೦ಡ್‌ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090625165338/http://www.istrategylabs.com/2009-facebook-demographics-and-statistics-report-276-growth-in-35-54-year-old-users/ |date=2009-06-25 }} * [http://www.telegraph.co.uk/technology/facebook/ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌] ಬೈ ''[[ದಿ ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌]]'' * [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1904147,00.html ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಡಿವೋರ್ಸ್‌: ಏರಿಂಗ್‌ ದ ಡರ್ಟಿ ಲಾಂಡ್ರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826145617/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1904147,00.html |date=2013-08-26 }} ಬೈ ಬೆಲಿಂಡ ಲುಸ್ಕಾಂಬೆ, ''ಟೈಮ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌'' ,ಜೂನ್‌ 22 2009 {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾದ ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾಗತಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲ ಸ್ವತ್ತುಗಳು 2004 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು.]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರಜಾಲ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾಲ 2.0]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಲಾಗ್ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಅನ್‌ಡ್ರಾಯಿಡ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶ]] [[ವರ್ಗ:ಐಪೋನ್‌ ಓಎಸ್‌ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ಲಾಗ್ ಅತಿಥೇಯ ಸೇವೆ]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಕಂಪನಿಗಳು ಗೌಪ್ಯತೆಯಾಗಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.]] cz3md0y55szckfdc39hbmxx8vrr2cc8 0 22095 1376488 1373597 2026-07-09T17:51:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376488 wikitext text/x-wiki {{About|the film|the video game|Transformers: Revenge of the Fallen (video game)|the toy line|Transformers: Revenge of the Fallen (toy line)}} {{Infobox film | name = Transformers: Revenge of the Fallen | image = TF2SteelPoster.jpg | caption = Theatrical release poster | alt = | director = [[Michael Bay]] | producer = [[Steven Spielberg]] (executive) <br />[[Lorenzo di Bonaventura]] <br />[[Ian Bryce]] <br />[[Tom DeSanto]]<br />[[Don Murphy]] | writer =[[Roberto Orci]]<br />[[Alex Kurtzman]]<br />[[Ehren Kruger]] | starring = [[Shia LaBeouf]] <br />[[Megan Fox]] <br />[[Josh Duhamel]] <br />[[Tyrese Gibson]]<br />and [[John Turturro]] <br />'''Voices''': <br />[[Peter Cullen]] <br />[[Hugo Weaving]] <br />[[Mark Ryan (actor)|Mark Ryan]] <br />[[Frank Welker]]<br />[[Jess Harnell]]<br />[[Charles Adler (voice actor)|Charlie Adler]] <br />[[Robert Foxworth]]<br />[[Tony Todd]]<br />[[Tom Kenny]]<br />[[Grey DeLisle]]<br />[[André Sogliuzzo]] <br />[[Kevin Michael Richardson]] <br />Calvin Wimmer | music = [[Steve Jablonsky]] <br />[[Linkin Park]] | cinematography = Ben Seresin | editing = [[Roger Barton]]<br />[[Paul Rubell]]<br />Joel Negron<br />Thomas Muldoon | studio = [[Hasbro]]<br />Di Bonaventura Pictures | distributor = [[DreamWorks|DreamWorks Pictures]]<br />[[Paramount Pictures]] | released = '''United Kingdom and Republic of Ireland:'''<br />June 19, 2009<br />'''North America, Philippines, Australia and New Zealand:'''<br />June 24, 2009 | runtime = 150 minutes<ref>{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/website/Classified.nsf/ClassifiedWorks/CA2CAAEEF2A4116C802575D6004F36BE|title=Transformers - Revenge of the Fallen rated 12A by the BBFC|publisher=[[British Board of Film Classification|BBFC]]|date=2009-06-15|accessdate=2009-06-28|archive-date=2012-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120417093752/http://www.bbfc.co.uk/website/Classified.nsf/ClassifiedWorks/CA2CAAEEF2A4116C802575D6004F36BE|url-status=dead}}</ref> <!-- U.S. theatrical release: 149:44 --> | country = United States | language = English | budget = $200 million | gross = $833,229,011<!--Updated the accessdate in this reference when updating gross--><ref name="budget" /> | preceded_by = ''[[Transformers (film)|Transformers]]'' | followed_by = }} '''''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌:ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ''' [[(2009)]], ಈ [[ಸಾಹಸ ಪ್ರಧಾನ]], [[ಕಲ್ಪಿತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] ಕತೆಯುಳ್ಳ [[ಅಮೇರಿಕಾ]]ದ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು [[ಮೈಕಲ್ ಬೇ]] ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್]]. ಇದು ''[[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌]]'' (2007)ರ [[ಉತ್ತರಾರ್ಧ]]ವಾಗಿದ್ದು [[ಲೈವ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಸರಣಿ|ಲೈವ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ [[''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌'' ಸರಣಿ]]]]ಯ ಎರಡನೇಯ ಸಿನೆಮಾವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಕತೆಯು [[ಆಟೋಬೊಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ಸ್]] ಮಧ್ಯ ನಡೆಯುವ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದಿರುವ [[ಸ್ಯಾಮ್ ವಿಟ್ವಿಕ್ಕಿ]]([[ಶಾಯಾ ಲಬಾಫ್]])ಎನ್ನುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಈತನಿಗೆ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬಾ ಕಾಲದಿಂದ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ತಮ್ಮ ನಾಯಕ[[ದ ಫಾಲನ್‌]]ನ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಈತನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಫಾಲನ್‌ನನು ಪ್ರಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವ ಯಂತ್ರವನ್ನೊಂದನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಅದನ್ನು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಿ, ಅದರಿಂದ [[ಎನರ್ಗೊನ್]] ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಗ್ರಹದ ಮೇಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವರಾಶಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಅಂತಿಮ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇ ಯು [[ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕೂಟ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನಟರ ಕೂಟ]]ಗಳ ಮುಷ್ಕರದಿಂದ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟರೂ ಕೂಡ ಆತನ ಬರಹಗಾರರಾದ [[ರೋಬರ್ಟೋ ‍ಓರ್ಸಿ]], [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಕರ್ಜಮನ್]] ಮತ್ತು ಸರಣಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ [[ಎಹ್ರೆನ್ ಕ್ರುಗರ್]] ಇವರುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಮುನ್ನೋಟ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌]]ಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿತ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಮುಗಿಸಿದ. ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಮೇನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2008ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌:ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್‌'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ "ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು" ದೊರೆತರೂ ಕೂಡ ಬುಧವಾರದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದಿಸಿ [[ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸಿತು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ 62 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಸರಿ ಸುಮಾರು 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿತು. ಈ ಸಿನೆಮಾ [[ದಿ ಡಾರ್ಕ್ ನೈಟ್ಸ್]] ಸಿನೆಮಾದ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ದಿನದ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ '''(67.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್)''' ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. ಸಧ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತದ ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ ಗಳಿಸಿದ ಮೂರನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ([[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಹಾಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್]] ''ನಂತರದಲ್ಲಿ '' ), ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ 2009ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಚಿತ್ರಗಳ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಸಿನೆಮಾಗಳ ಒಟ್ಟು ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕಿತು. ಈ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು [[ಬ್ಲೂ ರೇ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20,2009‍ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಿನಲ್ಲಿ 30 ನವೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. == ಕಥಾವಸ್ತು == ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಚಿನ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎನರ್ಗಾನ್ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿತ್ತು. ಪ್ರೈಮ್ ರಾಜವಂಶ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವವರು, ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಮುಖಾಂತರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿ ಅದನ್ನು ಎನರ್ಗೊನ್ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನ್‌ಗಳ [[ಆಲ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌]]ನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರೈಮ್‌ಗಳು ಜೀವರಾಶಿಯಿರುವ ಪ್ರಪಂಚಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹಿತ, ಕ್ರಿ.ಪೂ.17,000ರಲ್ಲಿ [[ದ ಫಾಲ‍ನ್]] ಎನ್ನುವ ಸಹೋದರನನೊಬ್ಬ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಳಿದ ಸಹೋದರರು ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿರುವ ದ ಫಾಲನ್‌ನಿಂದ ಈ ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್ ಚಲಾಯಿಸಲು ಬೇಕಾದ [[ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೀಡರ್ ಶಿಪ್]] ಅನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡಲು ತಮ್ಮ ಶರೀರವನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹಳೆಯ ಸಿನೆಮಾದ ಘಟನೆಗಳ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, [[ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌]]ನು NEST ಎಂಬ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯರ ಸೇನೆ ಮತ್ತು [[ಆಟೊಬೊಟ್ಸ್‌‍]]([[ಆರ್ಕೀ]],[[ಕ್ರೊಮಿಯಾ]] [[ಎಲಿಟಾ ಒನ್]], [[ಸೈಡ್‌ಸ್ವೈಪ್]],[[ಜೊಲ್ಟ್]], ದ ಟ್ವಿನ್ಸ್ [[ಸ್ಕಿಡ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಡ್‌ಫ್ಲಾಪ್]] ಎಂಬ ಹೊಸಬರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ)ಗಳ ತಂಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. [[ಶಾಂಘೈ]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಮತ್ತು ಆತನ ತಂಡದವರು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌‌ಗಳಾದ [[ಸೈಡ್ ವೇ]] ಮತ್ತು [[ಡೆಮೊಲೀಶರ್‌]]ರನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯವನು "ದ ಫಾಲ‍ನ್ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಲಿದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಅಸುನೀಗುತ್ತಾನೆ. ಇತ್ತ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ವಿಟ್ವಿಕ್ಕಿಗೆ ನಾಶವಾದ ಆಲ್‌ಸ್ಪಾರ್ಕಿನ ಸೀಳು ತುಂಡೊಂದು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆ ತುಂಡಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅದು ಆತನ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ತುಂಬತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಪಾಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಆ ಸೀಳನ್ನು ತನ್ನ ಗರ್ಲ್ ಫ್ರೆಂಡ್ ಮೈಕಿಲಾಗೆ ವಹಿಸಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತು [[ಬಂಬಲ್‌ಬೀ]]ಯನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ತಾನು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಿಂದಿರಿಗಿದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಅನ್ಯಗ್ರಹ ಜೀವಿಗಳ ಪಿತೂರಿಯ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಆತನ ಕಾಲೇಜ್ ರೂಮಿನ ಸಹಪಾಠಿ ಲಿಯೋ ಸ್ಪಿಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅಲಿಸ್‌ಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅತ್ತ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ [[ವೀಲಿ]] ಆ ಸೀಳು ತುಂಡನ್ನು ಕದಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮೈಕಿಲಾಳಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಯಾಮ್ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಕೆತಪ್ಪಿ ಬರೆಯಲು ತೊಡಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಾಗಿ ಮೈಕಿಲಾಗೆ ಕಾಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆ ತಕ್ಷಣ ಅವನಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ. ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ [[ಧ್ವನಿತರಂಗಗಳು]] ಆಮೇರಿಕಾದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಭೇಧಿಸಿ ಸತ್ತಿರುವ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ ಲೀಡರ್ [[ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್]] ಮತ್ತು ಆಲ್ ಸ್ಪಾರ್ಕಿನ ಸೀಳು ತುಂಡು ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ನರು ಆ ಸೀಳು ತುಂಡನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೇ‍ಗಾಟ್ರೋನ್‌ನನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ನೆಮೆಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಮಾಸ್ಟರ್ ದ ಫಾಲನ್‌ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ದ ಫಾಲನ್‌‌ನನು ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಮತ್ತು [[ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌]]ಗೆ ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೀಡರ್ ಶಿಪ್ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಿಲಾ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ ಬರುತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಆಲಿಸ್ ತಾನು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ [[ಪ್ರಿಟೆಂಡರ್]] ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಿಲಾ, ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಆತನ ರೂಮ್‌ಮೇಟ್ ಲಿಯೋ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ ಆಲಿಸ್‌‍ನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಕಾರು ಚಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ [[ಗ್ರಿಂಡರ್]] ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಡಾಕ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಮ್ ಎನ್ನುವ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಮಿದುಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಮತ್ತು ಬಂಬಲ್‌ಬೀ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ತರುವಾಯ ಸಂಭವಿಸುವ ಸೆಣಸಾಟದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್, ಗ್ರಿಂಡರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಕಾದಾಟಕ್ಕೆ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಗ್ರಿಂಡರ್‌ನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌ನ ಕೈಯನ್ನು ಕೀಳಲು ಸಫಲನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ನನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹರಿದು ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್‌‍ನಿಂದ ಎದೆಗೆ ತಿವಿತ ಬಿದ್ದು ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಆಟೊಬೊಟ್ಸ್‌‍ ತಂಡವನ್ನು ಕಂಡು ಮೇಗಾಟ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌‍ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಆಪ್ಟಿಮಸ್‌ನನ್ನು ಬದುಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರೈಮ್‌‍ನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ದ ಫಾಲನ್‌ನನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಧಾಳಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ದ ಫಾಲನ್ ವಿಶ್ವದ ಜನತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡುತ್ತ ಸ್ಯಾಮ್‌ನು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌‍ರಿಗೆ ಶರಣಾಗತನಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರೆಸುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಯಾಮ್, ಮೈಕಿಲಾ, ಲಿಯೋ, ಬಂಬಲ್‌ಬೀ, ದ ಟ್ವಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೀಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಲಿಯೋ ತನ್ನ ಆನ್ ಲೈನ್ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ "ರೋಬೋ ವಾರಿಯರ್"ನನ್ನು ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ರೋಬೋ ವಾರಿಯರ್ ತಾನು ಹಳೆಯ ಸೆಕ್ಟರ್ 7ರ ಏಜೆಂಟ್ ಸಿಮನ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಯಲುಗೊಳಿಸಿ ಆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ರು ಓದಲು ಬಲ್ಲರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗುಂಪಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಮೈಕಿಲಾ ವೀಲಿಯನ್ನು ವಿಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆತನಿಗೆ ಆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಓದಲು ಬಾರದಿದ್ದರೂ ಅದು ಪ್ರೈಮ್‌‍ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಗುಂಪನ್ನು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ ಸೀಕರ್ [[ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌]]ನತ್ತ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. [[ಎಫ್ ಉದ್ವರ್ ಹಾಜಿ ಸೆಂಟರಿನಲ್ಲಿ]] ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌‍ನನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಆತನನ್ನು ಆಲ್ ಸ್ಪಾರ್ಕಿನ ಸೀಳು ತುಂಡಿನಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು [[ಇಜಿಪ್ಟಿ]]ಗೆ ಟೆಲಿಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ತದನಂತರದಲ್ಲಿ ದ ಫಾಲನ್‌ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪ್ರೈಮ್ ಮಾತ್ರ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲ ಎಂದು ಜೆಟ್‌‍ಫೈರ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ಆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಅದು ಒಂದು ಒಗಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಒಗಟು ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೀಡರ್ ಶಿಪ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುವ ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋರಾಟ ಇವರ ಗುಂಪು ಒಂದು ಗೋರಿಯ ಎದುರು ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಅದು ಸ್ಯಾಮ್‌‍ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಡಿ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಧೂಳಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಪ್ಟಿಮ‍ಸ್‌ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಯಾಮ್ ಆ ಪುಡಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಮೇಜರ್ ವಿಲಿಯಂ ಲೆನೋಕ್ಸ್‌ನಿಗೆ ಕಾಲ್ ಮಾಡಿ ಉಳಿದ ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಆಫ್ಟಿಮಸ್‌ನ ಶರೀರವನ್ನು ತರಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಸೈನ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳೂ ಕೂಡ ಬಂದು ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾದಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ [[ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್]] ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದು ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್‌ನನ್ನು ಪಿರಮಿಡ್ಡಿನ ಒಳಗಿನಿಂದ ಎತ್ತಿ ತರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಏಜೆಂಟ್ ಸಿಮನ್ಸ್‌ನ ಸಹಾಯದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಿಲಿಟರಿಯು ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್‌ನನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜೆಟ್‌ಫೈರ್ ಆಗಮಿಸಿ [[ಮಿಕ್ಸ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌]]ನನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಾಗ ಸ್ಕೋರ್‌ಪೊನೊಕ್‌ನಿಂದ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ [[ವಾಯುಸೇನೆ]]ಯೂ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ರ ಮೇಲೆ [[ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಬಾಂಬ್]] ಹಾಕತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಯಾಮ್‌ನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಉಳಿದ ಪ್ರೈಮ್‍ಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಅವರಿಂದ ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನುವುದು ಹುಡುಕಿದರೆ ಸಿಗುವ ವಸ್ತು ಅಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು ಗಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನೀನು ಈಗಾಗಲೇ ಪಡೆಸುಕೊಂಡಿದ್ದಿಯೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಯಾಮ್‌ನಿಗೆ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ನಡೆಗೆ ಇರುವ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಅಭಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ಆಪ್ಟಿಮಸ್‌ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಲು ಮೊದಲು ಆತನ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಒಂದಾಗಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತೆ ಧೂಳಿನ ಪುಡಿಯಿಂದ ಎದ್ದು ಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾಮ್ ಅದನ್ನು ಆಪ್ಟಿಮಸ್‌ನನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆಯಲು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದ ಫಾಲ‍ನ್ ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಿ, ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಕದ್ದು, ಸನ್ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಟ್‌ಫೈರ್ ತನ್ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಕ‌ನ್ನು ಆಪ್ಟಿಮಸ್‌ಗೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ವರ್ಧಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ದ ಫಾಲನ್‌ನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತ್ತ ಸ್ಯಾಮ್ ಮೈಕಿಲಾ ಜೊತೆ ಪ್ರೀತಿಯ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅತ್ತ ಬದುಕುಳಿದ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌ ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲಕೊಡವೆಂದು ಶಪಥ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ಇಬ್ಬರು ಒಂದೇ ಗತಕಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಸ್ಯಾಮ್ ಪುನಃ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. == ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು == {{Anchors|Cast}} === ಮನುಷ್ಯರು === * [[ಶಾಯಾ ಲಬಾಫ್]] [[ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್‌]]ನನ್ನು ಸಾಯಿಸುವ [[ಸ್ಯಾಮ್ ವಿಟ್ವಿಕ್ಕಿ]]ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಪಂಚ ರಕ್ಷಕ ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮಿತಿಮೀರಿ ಕಾಯಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಮಾಮೂಲಾಗಿ ಬದುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು [[ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್]] ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ <ref name="poor">{{cite news|author=Robert Stern|title=Michael Bay at Princeton|publisher=[[Michael Bay]]'s blog|date=2008-06-25|url=http://www.michaelbay.com/newsblog/files/aa5f50e3bf54359aa4e6e2c34f89618c-224.html|accessdate=2008-09-29|archive-date=2008-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080912223036/http://www.michaelbay.com/newsblog/files/aa5f50e3bf54359aa4e6e2c34f89618c-224.html|url-status=dead}}</ref>[[ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಎನರ್ಗೋನ್ ಮೂಲವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುವ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನ ಆಗತೊಡಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.iesb.net/index.php?option=com_content&task=view&id=6866&Itemid=99|title=Shia LaBeouf Says Symbols in his Mind are a Map in TRANSFORMERS REVENGE OF THE FALLEN|publisher=IESB.net|date=2009-05-07|accessdate=2009-05-11}}</ref> ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಲುವಾಗಿ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಆತನ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. 27 ಜುಲೈ, 2008ರಲ್ಲಿ ಲಬಾಫ್ ತನ್ನ ಸಹ ನಟಿ [[ಇಸಾಬೆಲ್ ಲುಕಾಸ್]] ಜೊತೆ ಕಾರ್ ಕ್ರಾಶ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಕೈ ಸರ್ಜರಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.<ref>{{cite web|url=http://www.tfw2005.com/boards/2324689-post833.html|title=Welcome Mr. Robert Orci, you may ask him questions|publisher=TFW2005.com|date=2008-08-27|accessdate=2008-08-28|dateformat=dmy}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲ್ಪಡುವ ಪಾತ್ರದ ರಚನೆಯು ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇ ಎರಡನೆಯ ಯುನಿಟ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ತನ್ನಿಂದಾಗಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿನ ವಿಳಂಬಗೊಂಡಿತೆಂದು ಲಬಾಫ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಬಹುಬೇಗ ಗುಣಮುಖನಾಗಿ ಸೆಟ್‌ಗೆ ‍ಮರಳಿದ<ref>{{cite news|title=Shia LaBeouf Talks Crash; More Surgery On The Way|work=[[Access Hollywood]]|date=2008-09-14|url=http://www.accesshollywood.com/shia-labeouf-talks-crash-more-surgery-on-the-way_article_11252|accessdate=2008-09-16|archive-date=2015-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150722002257/http://www.accesshollywood.com/shia-labeouf-talks-crash-more-surgery-on-the-way_article_11252|url-status=dead}}</ref>. ಬೇ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕೈಗೆ ಪೆಟ್ಟಾಗಿದೆಯೆಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಸಿದ<ref>{{cite news|url=http://www.accesshollywood.com/article/10616/transformers-director-michael-bay-shia-labeouf-was-not-drunk-during-crash/|title='Transformers' Director Michael Bay: Shia LaBeouf 'Was Not Drunk' During Crash|work=[[Access Hollywood]]|date=2008-07-31|accessdate=2008-08-01|archive-date=2008-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080805072632/http://www.accesshollywood.com/article/10616/transformers-director-michael-bay-shia-labeouf-was-not-drunk-during-crash/|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಓರ್ಸಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಉಳಿದ ಶಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆತನ ಕೈಗಾದ ಪೆಟ್ಟನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಅಲ್ಲೇ ಸೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕತೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು<ref>{{cite web|url=http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-robert-orci-you-may-ask-him-questions-69.html#post2310348|title=Welcome Mr. Robert Orci, you may ask him questions|publisher=TFW2005.com|date=2008-08-21|accessdate=2008-08-26}}</ref>. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಲಬಾಫ್ ಪ್ರೋಪ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂದು ಏಳು ಹೊಲಿಗೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ. ಎರಡು ತಾಸಿನ ಬಳಿಕ<ref>{{cite news|author=Larry Carroll|title=Shia LaBeouf Is 'Fine' After Latest Injury, 'Transformers' Producer Says|work=[[MTV]]|date=2008-10-02|url=http://www.mtv.com/movies/news/articles/1596187/story.jhtml|accessdate=2008-10-03|archive-date=2009-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090316192439/https://www.mtv.com/movies/news/articles/1596187/story.jhtml|url-status=dead}}</ref> ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೂ ಆ ಗಾಯ ಅಂತಿಮ ಸಿನೆಮಾದ ಕೆಲ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. * [[ಮೇಘನ್ ಫೊಕ್ಸ್]] ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಗರ್ಲ್ ಫ್ರೆಂಡ್ ಆದ [[ಮೈಕಿಲಾ ಬೆನ್ಸ್]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಣದ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಮೈಕಿಲಾಗೆ ಸ್ಯಾಮನ ಜೊತೆ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ<ref name="poor"/>. ಆ ಕಾರಣ ಆಕೆ ತನ್ನ ತಂದೆ ಕಾಲ್‌ನ ಜೊತೆ ಅವರ ಮೋಟರ್ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡುವ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಫಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ನಿಜಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೈಕ್ ಚಲಾಯಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಆಕೆ ಬೈಕ್ ಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದ ತಳ್ಳಬೇಕಾಗುತಿತ್ತು<ref name="trailerbreakdown2">{{cite web|title=Transformers: Revenge Of The Fallen Trailer Breakdown|work=[[Empire (magazine)|Empire Online]]|url=http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-trailer-breakdown/|accessdate=2009-05-02|archive-date=2009-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090507124613/http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-trailer-breakdown/|url-status=dead}}</ref>. ಫಾಕ್ಸ್ ''[[ಜೆನ್ನಿಫರ್]]'' ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೆ ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೂಕವನ್ನು ಹತ್ತು ಪೌಂಡ್ ಏರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆಕೆ "ಮೈಕಲ್‌ಗೆ ಸ್ಕಿನ್ನಿ ಹುಡುಗಿಯರೆಂದರೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ"<ref>{{cite news|author=Hollie McKay|title=Pop Tarts: Scary Skinny Megan Fox Stopped Eating, Forced to Gain Weight|work=[[Fox News]]|date=2008-07-15|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,382450,00.html|accessdate=2008-07-15}}</ref> ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. * [[ಜೋಶ್ ದುಹಾಮೆಲ್]] [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಆರ್ಮಿ ರೆಂಜರ್]] ಮತ್ತು ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಸಹಾಯಕ<ref name="wilson"/> ನಾದ [[ಮೇಜರ್]] ವಿಲಿಯಮ್ ಲೆನಕ್ಸ್ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಿಂದ ಲೆನಕ್ಸ್ [[NEST]]ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ರ ವಿರುದ್ಧ ಆಟೊಬೊಟ್‌‌ಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಹೋರಾಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಗಿದೆ<ref name="taskforce"/>. * [[ಟಯರೆಸ್ ಗಿಬ್ಸನ್]] ಇದರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕಾದ ವಾಯುಸೇನೆ]]ಯ [[ಯುದ್ಧನಿಯಂತ್ರಕ ಅಧಿಕಾರಿ]] ಮತ್ತು NESTಯ ಸದಸ್ಯನಾದ ರೋಬರ್ಟ್ ಎಪ್ಸ್‌ನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref name="wilson"/>. ಈತ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ [[ಮುಖ್ಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಸರ್ಜೆಂಟ್]] ಆಗಿ ಭಡ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ<ref name="wrap"/>. ಈತನಿಗೆ ಮರ್ಚೆಂಡೈಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಪ್ರೈಮ್'' ಕತೆಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ''ರೇ ಏಪ್ಸ್'' ಅಂತಲೂ, ''ದ ಮೂವಿ ಯುನಿವರ್ಸ್'' ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ''ಜೂಲಿಯಸ್ ಎಪ್ಸ್'' ಅಂತಲೂ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ರೂಮಮೇಟ್‌ ಆದ ಲಿಯೊ ಸ್ಪಿಟ್ಜ್ ಆಗಿ [[ರಮೊನ್ ರೋಡ್ರಿಗಸ್]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಒಳಸಂಚಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಈತನು ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಮೈಕಿಲಾರ ಜೊತೆ ಇಜಿಪ್ಟ್‌ನವರೆಗೂ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಇಜಿಪ್ಟಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಡ್ರಿಗಸ್ 100ಎಂಪಿಎಚ್ [[ಫ್ಯಾನ್]] ಗಾಳಿಗೆ ಮೈಯೊಡ್ಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಅದರಿಂದ ಆತನ ಭುಜದ ಮೂಳೆಗಳು ಪಲ್ಲಟಗೊಂಡವು ಮತ್ತು 45 ನಿಮಿಷ ಮರಳಿನ ಗಾಳಿಗೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಒಡ್ಡಬೇಕಾಯಿತು<ref>{{cite news|author=Eric Ditzian|title='Transformers' Sequel Is 'Bigger, Badder, Better,' Cast Says|work=[[MTV]]|date=2009-04-21|url=http://www.mtv.com/movies/news/articles/1609632/story.jhtml|accessdate=2009-04-21|archive-date=2009-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20090422150621/http://www.mtv.com/movies/news/articles/1609632/story.jhtml|url-status=dead}}</ref>. ಒಂದು ಸಲ ರೊಡ್ರಿಗಸ್‌ನನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟು [[ಜೋನ್ ಹಿಲ್‌]]ನನ್ನು ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲು ಆಲೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು<ref>{{cite news|url=http://www.slashfilm.com/2008/04/30/jonah-hill-in-transformers-2/|title=Jonah Hill in Transformers 2|date=2008-04-30|accessdate=08-12-09|work=/Film|archive-date=2008-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20080607023726/http://www.slashfilm.com/2008/04/30/jonah-hill-in-transformers-2/|url-status=dead}}</ref>. * ಸೆಯ್ಮೊರ್ ಸಿಮನ್ಸ್ ಆಗಿ [[ಜೋನ್ ಟರ್ಟುರ್ರೊ]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಮೊದಲು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಸೆಕ್ಟರ್ 7 ಯುನಿಟ್‌ನ ಎಜೆಂಟ್‌ ಆಗಿದ್ದ<ref name="wilson"/>. ಸ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಆತ ಮೊದಲಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಈತನು ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಗುಂಪಿನ ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸನ್ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟರ್ ಎದುರುಗಡೆಯಿಂದ ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್‌ನನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಕಾಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ<ref name="trailerbreakdown2"/>. * ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಪಾಲಕರಾದ ರೊನ್ ಮತ್ತು ಜುಡಿ ವಿಟ್ವಿಕ್ಕಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕೆವಿನ್ ಡನ್]] ಮತ್ತು [[ಜೂಲಿ ವೈಟ್]] ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಈ‍ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಯಾರೆಂಬ ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತಿದೆ<ref name="barricade">{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Orci and Kurtzman Questions: Post movie|publisher=Official site|date=2007-07-06|url=http://boards.transformersmovie.com/showpost.php?p=384946&postcount=33|accessdate=2007-12-16|archive-date=2007-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928015848/http://boards.transformersmovie.com/showpost.php?p=384946&postcount=33|url-status=dead}}</ref>. * ಥಿಯೊಡೊರ್ ಗಾಲೊವೇ ಆಗಿ [[ಜೊನ್ ಬೆಂಜಿಮನ್ ಹಿಕ್ಕಿ]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಅಮೇರಿಕಾದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ]]ನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಇನ್ನೂ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ<ref>{{cite web|url=http://www.transformersmovie.com/intl/uk/|title=Transformers UK official site|publisher=Transformersmovie.com|accessdate=2009-06-24|archive-date=2009-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626232831/http://www.transformersmovie.com/intl/uk/|url-status=dead}}</ref>. * NESTನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಮೊರ್ಶೋವರ್‌ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲೆನ್ ಮರ್ಶೊವರ್‌]] ಇದ್ದಾರೆ. ಈತ ಪೆಂಟಗಾನ್‌ನ ಸ್ಕಾಡ್ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನೌಕೆಯೊಂದು ಬ್ಲಾಕೌಟ್‌ನಿಂದ ನಾಶವಾಗುವ ದೃಶ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈತ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದ<ref>{{cite news|author=Eric Goldman|title=24 Star Talks Transformers 2 Role|work=[[IGN]]|date=2009-05-13|url=http://uk.movies.ign.com/articles/982/982686p1.html|accessdate=2009-05-14|archive-date=2009-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090520031505/http://uk.movies.ign.com/articles/982/982686p1.html|url-status=dead}}</ref>. * ಗ್ರಾಹಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಮಾಥ್ಯೂ ಮಾರ್ಸೆಡನ್]] ಇದ್ದಾರೆ. ಈತ SASFನ ಏಜೆಂಟ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಶೇಷ ಸೇನಾಬಲ]]ದ ಸದಸ್ಯ. ನಂತರ ನೆಸ್ಟ್ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಮಾರ್ಸೆಡನ್ [[ಕಾಮಿಕ್ಸ್]] ಓದುತ್ತ ಬೆಳೆದವನು. ಆತನಿಗೆ 2007ರ ಸಿನೆಮಾ ತುಂಬಾ ಹಿಡಿಸಿತ್ತು. ಬೇ‌ಗೆ ಈತನ ಆಡಿಶನ್‌ ಇಷ್ಟವಾಗಿ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಡಿದ<ref name="taskforce">{{cite news|author=Larry Carroll|title='Transformers 2' Co-Star Matthew Marsden Leaks Sequel Info|work=[[MTV]]|date=2008-07-14|url=http://www.mtv.com/movies/news/articles/1590778/story.jhtml|accessdate=2008-07-14|archive-date=2008-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080915073920/http://www.mtv.com/movies/news/articles/1590778/story.jhtml|url-status=dead}}</ref>. * ಸ್ಯಾಮ್‍ನ ಲೆಕ್ಚರ್ ಆದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆರ್ ಎ ಕೊಲನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ರಯಾನ್ ವಿಲ್ಸ್‌ನ್]] ಇದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web|url=http://www.transformers2.net/wp-content/uploads/2009/06/transformers_2_alice.jpg|title=Isabel Lucas as Alice holds a book by Prof. Colan|publisher=3.bp.blogspot.com|accessdate=2009-05-27|archive-date=2011-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20110105051746/http://www.transformers2.net/wp-content/uploads/2009/06/transformers_2_alice.jpg|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=New RotF Movie Images (Updated)|url=http://transformerslive.blogspot.com/2009/05/new-rotf-movie-images.html|date=2009-05-18|accessdate=2009-06-29}}</ref>. ಬೆಯ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆತನ ನಿಜ ಜೀವನದ [[ವೆಸ್ಲೆಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮೇಲೆ ಆತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಜೊತೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಬ ರೂಮರ್ ಇತ್ತು<ref name="darkmoments">{{cite news|author=Geoff Boucher|title=Michael Bay shows us 'Transformer 2' footage and talks about Shia LaBeouf's dark moments|work=[[Los Angeles Times]]|date=2009-05-21 | url = http://latimesblogs.latimes.com/herocomplex/2009/05/michael-bay-shows-us-transformer-2-footage-and-talks-about-shia-labeoufs-dark-moods.html |accessdate=2009-05-21 }}</ref>. ಜಾರ್ಜ್ "ಫಿಗ್" ಫಿಗೊರಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಬೇ‌ಯು [[ಅಮ್ಯೂರಿ ನೊಲಸ್ಕೊ]]ನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಶೆಡ್ಯೂಲಿಂಗ್ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಆತ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ<ref>{{cite news | url = http://moviesblog.mtv.com/2008/10/15/amaury-nolasco-says-his-transformers-character-is-alive-could-return-in-transformers-3/ | title = Amaury Nolasco Says His 'Transformers' Character Is Alive, Could Return In 'Transformers 3' | date = 10-15-08 | accessdate = 08-25-09 | work = MTV Movies Blog | archive-date = 2010-03-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100328223940/http://moviesblog.mtv.com/2008/10/15/amaury-nolasco-says-his-transformers-character-is-alive-could-return-in-transformers-3/ | url-status = dead }}</ref>. === ಆಟೊಬೊಟ್ಸ್ === * [[ಪೀಟರ್ ಕಲನ್]] [[ಆಟೊಬೊಟ್‌]]ಗಳ ನಾಯಕ [[ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಆತನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಕೆಂಪು ಜ್ವಾಲೆಯ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಪೀಟರ್ಬಿಲ್ಟ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗೇ ಇದ್ದಾನೆ. ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಟ್ರೇಲರ್ ಅನ್ನು ಈತನ ಪವರ್ ಅಪ್ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲ ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಹೋಯಿತು<ref name="bdextra"/>. ಅಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಕಲನ್ ಪ್ರಾರಂಭದ ದೃಶ್ಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದ. ಆದರೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ನವೆಂಬರಿನಿಂದಲೇ<ref>{{cite news|author=Ian Spelling|title=Heavy metal: Peter Cullen's voice powers 'Transformers'|work=[[Reading Eagle]] |date=2008-08-19 |url=http://www.readingeagle.com/article.aspx?id=102824 | accessdate=2008-08-19 }}</ref><ref>{{cite news|author=Brian Jacks|title=Optimus Prime Takes Shape For 'Transformers 2' As Voice Artist Peter Cullen Returns To Work|work=[[MTV]] Movies Blog|date=2008-09-25|url=http://moviesblog.mtv.com/2008/09/25/optimus-prime-takes-shape-for-transformers-2-as-voice-artist-peter-cullen-returns-to-work/|accessdate=2008-09-26|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926075924/http://moviesblog.mtv.com/2008/09/25/optimus-prime-takes-shape-for-transformers-2-as-voice-artist-peter-cullen-returns-to-work/|url-status=dead}}</ref>. ಮೊದಲು ಈತನಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಿನೆಮಾದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಿಲ್ಲ<ref>{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions|publisher=TFW2005|date=2008-09-09|url=http://www.tfw2005.com/boards/2351211-post1101.html|accessdate=2008-09-09|quote=Its in the script... let's see if Bay shoots it...|archive-date=2008-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080915005937/http://www.tfw2005.com/boards/2351211-post1101.html|url-status=dead}}</ref>. * [[ಬಂಬಲ್‌ಬೀ]] ಎನ್ನುವ ಅಟೊಬೊಟ್ ಸ್ಯಾಮನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದು, [[ಐದನೇಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಚಿವರೊಲೆಟ್ ಕ್ಯಾಮರೋ]] ಆಗಿ ವೇಷಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈತನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಇವನ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತೆ ಹಾಳಾಗಿದೆ. ಆತ ತನ್ನ ರೇಡಿಯೊದ ಚಿಕ್ಕ ಧ್ವನಿತುಂಡುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಸಹ ಕಾಮಿಕ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಧ್ವನಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಜೊತೆಗಿನ ಕಾದಾಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅದು ಮತ್ತೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಕ್ ರಯಾನ್‌ನನ್ನು ಬಂಬ್ಲೀಬಿಯ ಧ್ವನಿಗಾಗಿ ಪುನಃ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಪಾತ್ರ ಮಾತಾಡುವುದನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ರೆಯಾನ್ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಇನ್ ಆಗಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ<ref>{{cite news|title=Mark Ryan returns for Transformers: RotF!|publisher=Seibertron|date=2008-07-21|url=http://www.seibertron.com/news/view.php?id=13570|accessdate=2008-07-22}}</ref>. ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯ ಹಳೇ ಚೆಹರೆಯಾಗಿದ್ದ 2006ನ ಕಾಮರೋವನ್ನು ಚಿತ್ರ ತಯಾರಕರು ಹೊಸತಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 2010ರ [[ಸುಪರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌]]ನ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಮಾಡೆಲ್ ಅಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾಗಿದೆ<ref name="stingray"/>. ಎಡ್ ವೆಲ್ಬರ್ನ್,ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು,ಜಿಎಂ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಡಿಸೈನ್‌ ಇವರ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಬಂಬ್ಲೀಬಿ ಪಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ<ref name="welburn">{{cite news|title=Behind the Bots|work=[[FOX News]]|date=2009-02-13|url=http://www.foxnews.com/video2/video08.html?maven_referralObject=3569672&maven_referralPlaylistId=&sRevUrl=http://www.foxnews.com/leisure/index.html|format=Video interview|accessdate=2009-02-23}}</ref>. * [[ಮಾರ್ಕ್ ರೆಯಾನ್]] [[ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಡಿಸೆಪ್ಟೀಕನ್ [[ಸೀಕರ್]]. ಬೇಕೆಂದಾಗ ತನ್ನನ್ನು [[SR-71 ಬ್ಲಾಕ್‌ಬರ್ಡ್‌]]ಗೆ ರೂಪಾಂತರಿಸಬಲ್ಲ. ತನಗಾದ ಗಾಯ ಮತ್ತು ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಈತನಿಗೆ ಆಟೊಬೊಟ್ ಆಗದೇ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ<ref name="fire">{{cite news|author=Anthony Breznican|title=LaBeouf, Fox really under fire in 'Transformers 2'|work=[[USA Today]]|date=2008-12-28|url=http://www.usatoday.com/life/movies/news/2008-12-28-transformers-side_N.htm|accessdate=2008-12-29}}</ref>. ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಒಂದು ವಯಸ್ಸಾದ ರೊಬೊಟ್ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾರಣ ಸ್ಕ್ರೀಪ್ಟ್ ಬರೆಯುವಾಗ ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌ಗೆ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವ ನೀಡಿದರು<ref>{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions | date=2009-03-18| url = http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-roberto-orci-you-may-ask-him-questions-226.html#post3409235 |accessdate=2009-03-18}}</ref>. ಈತ ಕಿರುಗುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈತನ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಎನರ್ಗೊನ್]] ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ<ref name="trailerbreakdown2"/>. ಜೊತೆಗೆ ಈತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಉದ್ದದ ಕೊಡಲಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಬೆತ್ತವೊಂದರ ಜೊತೆ ನಡೆದಾಡುತ್ತಾನೆ. * ದ ಟ್ವಿನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮಡ್‌ಫ್ಲಾಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ರೆನೊ ವಿಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಟೊಮ್ ಕೆನ್ನಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆಟೊಬೊಟ್ ಗೂಢಚಾರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಂಪು [[ಶೆವರ್ಲೇ ಟ್ರಾಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಹಸಿರು [[ಶೆವರ್ಲೇ ಬೀಟ್]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲರು<ref name="stingray">{{cite news|url=http://media.gm.com/us/gm/en/news/events/autoshows/09chicago/brands/transformers.htm|title=Autobots with bow ties|publisher=[[General Motors]]|date=2009-02-11|accessdate=2009-02-12|archive-date=2009-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090214170054/http://media.gm.com/us/gm/en/news/events/autoshows/09chicago/brands/transformers.htm|url-status=dead}}</ref>. ಮಡ್‌ಫ್ಲಾಪ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೆ ಕ್ರಿಯಾಶಾಲಿ. ಅದೇ ಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ತಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಜಾಣನೆಂದು ಹಮ್ಮಿನಿಂದ ಪ್ರೌಢನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಮಾತಾಡದೇ ಇರಲು ಆತನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ<ref>{{cite web|url=http://tformers.com/transformers_database/movie/393/skids_Autobots_Deluxe.html|title=Skids' entry in Toy Database by|publisher=TFormers|accessdate=2009-02-17}}</ref>. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಕಚ್ಚಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇರುವಾಗ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಸೈಕಿಕ್ ಲಿಂಕ್‌ನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಅವರಿಗೆ ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಕಾದಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ<ref>{{cite web |url=http://www.hasbro.com/transformers/en_US/discover/Battle-Bios.cfm |title=Battle Bios |publisher=Hasbro.com |date=2008-07-15 |accessdate=2009-07-22 |archive-date=2010-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100427172841/http://www.hasbro.com/transformers/en_US/discover/Battle-Bios.cfm |url-status=dead }}</ref>. ಬೇ ಅವರು ''[[ದಿ ಲಿಟಲ್ ಎಂಜಿನ್ ದಟ್ ಕುಡ್]]'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಿರುವ ಆದರೆ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತುಲನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="robobrawlersbigandsmall"/> ಈತ ಬೀಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಾರುಗಳು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇವುಗಳನ್ನು ಈ ಆಟೊಬೊಟ್ ಅವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆರಿಸಿದ<ref>{{cite news|url=http://moviesblog.mtv.com/2009/02/19/michael-bay-handpicked-gm-concept-cars-for-transformers-revenge-of-the-fallen/|title=Michael Bay Handpicked 'Transformers: Revenge of the Fallen' Concept Cars|work=[[MTV]] Movies Blog|author=Brian Warmoth|date=2009-02-19|accessdate=2009-02-19|archive-date=2009-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090221082525/http://moviesblog.mtv.com/2009/02/19/michael-bay-handpicked-gm-concept-cars-for-transformers-revenge-of-the-fallen/|url-status=dead}}</ref>. ಬೇ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಣ್ಣ ಕಾರುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕಾರುಗಳಿಗಿಂತ ನೋಡಲು ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದೇವು ಎಂದು ಎಡ್ ವೆಲ್ಬರ್ನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ<ref name="edwelburn">{{cite news|title=Behind the Bots|work=[[Fox News]]|date=2009-02-13 | url = http://www.foxnews.com/video2/video08.html?maven_referralObject=3569672&maven_referralPlaylistId=&sRevUrl=http://www.foxnews.com/leisure/index.html |format=Video interview|accessdate=2009-02-23}}</ref>. ಈ ಅವಳಿಗಳು ಒಂದಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಗುಲಾಬಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ [[ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ವ್ಯಾನ್|ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ವ್ಯಾನ್<ref name="alliance"/>]] ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಿನೆಮಾ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಪ್ರೋಡಕ್ಷನ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಕೈ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ್ದ ಪ್ರಕಾರ ಇವು ಒಂದಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ರೊಬೊಟ್ ಆಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದವು<ref>{{cite web|url=http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-trailer-breakdown/8.asp|title=Mention of the Twins combining in bot mode|publisher=Empireonline.com|accessdate=2009-06-24|archive-date=2012-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020182526/http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-trailer-breakdown/8.asp|url-status=dead}}</ref>. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಸನ್ ಫೆಂಜಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದ. * [[ಜೆಸ್ ಹರ್ನೆಲ್]] [[ಐರನ್‌ಹೆಡ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಆಟೋಬೊಟ್‌ಗಳ ವೆಪನ್ ಸ್ಪೆಶಲಿಸ್ಟ್. ಈತ [[GMC Topkick]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ<ref name="autographs">{{cite news|title=ROTF Trading Card Autographs Revealed Plus More|work=Seibertron|date=2009-03-19|url=http://www.seibertron.com/transformers/news/rotf-trading-card-autographs-revealed-plus-more/15423/|accessdate=2009-03-20}}</ref>. * [[ರ್ರಾಚೆಟ್‌]]ಗೆ [[ರೊಬರ್ಟ್ ಫೊಕ್ಸ್‌ವರ್ತ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಆಟೋಬೊಟ್‌ಗಳ ಮೆಡಿಕ್. ಈತ [[ಹುಡುಕಿ ರಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲ]] [[Hummer H2]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ<ref name="autographs"/>. * ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಮೂರು [[ಸ್ತ್ರೀ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ [[ಗ್ರೇ ಡೆಲಿಸ್ಲಿ]] ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂರು ಬೈಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸುಪ್ತ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಓಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೊಬೊಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಮೊದಲು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಆಮೇಲೆ ಸಿನೆಮಾಲ್ಲಿ ಕೈ ಬಿಟ್ಟರು<ref>{{cite web|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1379637&postcount=22916|title="The All New "Hey Roberto" Thread|work=Don Murphy|date=2009-06-30|accessdate=2009-07-14|archive-date=2012-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120216085259/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1379637&postcount=22916|url-status=dead}}</ref>. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಿನೆಮಾದ ಕಾದಂಬರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು<ref>{{cite web|title=Botcon 2009 Hasbro Product Preview Panel and Q&A|url=http://www.tfw2005.com/transformers-news/conventions-15/botcon-2009-hasbro-product-preview-panel-and-qa-167769/|date=2009-05-30|accessdate=2009-06-14}}</ref>. ಅಧಿಕೃತ ಟೊಯ್ ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಹೆಸರುಗಳು ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ "ಆರ್ಕೀ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಕೀಗೆ ಡೆಲಿಸ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದವರು ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.<br />ಈ ಮೂರು ಸಹೋದರಿಯರು ಇಂತಿವೆ: ** ಟೊಯ್ ಲೈನಿನ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ [[Ducati 848]] [[ಆರ್ಕೀ]] <ref name="arceechromia">{{cite web|url=http://www.retrosbk.com/?p=262|title=Arcee….. And the winner is|work=RetroSBK|date=2009-06-25|accessdate=2009-06-26|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715175600/http://www.retrosbk.com/?p=262|url-status=dead}}</ref> ** ಟೊಯ್ ಲೈನಿನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ [[Suzuki B-King 2008]] [[ಕ್ರೊಮಿಯಾ]]<ref name="arceechromia"/> ** ಟೊಯ್ ಲೈನಿನ ನೆರಳೆ ಬಣ್ಣದ [[MV Agusta F4 R312]]<ref>{{cite web|url=http://www.tfg2.com/attachment/Mon_0906/53_71646_22d8ec7f8bb6b4a.jpg|title=Image of the third Arcee sister|accessdate=2009-06-24}}</ref> [[ಎಲಿಟಾ ಒನ್]]<ref>{{cite web|url=www.actionfigs.com/index.php?categoryid=21&p2_articleid=2471|title=Hasbro Transformers Q&A of October 21st|date=10-22-2009|accessdate=11-11-2009|work=ActionFigs.com}}</ref>. ಮೊದಲೊಮ್ಮೆ ಈಕೆಯನ್ನು [[ಫ್ಲೇರ್‌ಅಪ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು<ref>{{cite web|url=http://transformerslive.blogspot.com/2009/07/san-diego-comic-con-2009-transformers.html|title=San Diego Comic Con 2009 Transformers Info|date=07-24-09|accessdate=07-24-09|work=Transformers Live Action Movie Blog}}</ref>. :ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಮೋಟರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಗ್ರಾಹಕೀಯಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಕಸ್ಟಮ್‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಬೈಕ್‌ ಬಿಲ್ಡರ್‌ ''[[retroSBK]]''.<ref>{{cite web|url=http://www.venturacountystar.com/news/2008/jun/15/shifting-gears-for-hollywood/|title=Shifting gears for Hollywood|work=Ventura County Star|author=Allison Bruce|date=2009-06-15|accessdate=2009-05-09|archive-date=2009-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619073209/http://www.venturacountystar.com/news/2008/jun/15/shifting-gears-for-hollywood/|url-status=dead}}</ref> <br />2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಆರ್ಕೀಯನ್ನು ಬೈಕಿನಿಂದ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ರೊಬಟ್ ಆಗಿ ತೋರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಉಳಿದ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆರ್ಕೀ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಈಕೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು<ref>{{cite web |author=Wizard Entertainment | title='TRANSFORMERS' WRITERS: A REVEALING DIALOGUE | url = http://www.wizarduniverse.com/movies/transformersmovie/005082421.cfm | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070708200751/http://www.wizarduniverse.com/movies/transformersmovie/005082421.cfm | archivedate=2007-07-08 }}</ref>. ಜೊತೆಗೆ ನಿಜಾಂಶ ಎಂದರೆ ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಈಕೆಯ ಲಿಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲು ತಕ್ಕದಾದ ಸಮಯಾವಕಾಶ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ [[ಉಳಿದ ಸ್ತ್ರೀ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೋರ್ಮಸ್‌]]ಗಳು 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಟೈ-ಇನ್ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ<ref name="robobrawlersbigandsmall">{{cite news|author=Anthony Breznican|title=Robo-brawlers big, small in new 'Transformers'|work=[[USA Today]]|date=2009-04-01|url=http://www.usatoday.com/life/movies/news/2009-04-01-transformers-first-look_N.htm|accessdate=2009-04-02}}</ref>. ಈ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳನ್ನು ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಬೇಕೆ ಬೇಡವೇ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಸಿನೆಮಾದ ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಸಮಯದವರೆಗೂ ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣ ಅಂತಿಮ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ<ref name="okscifiwire">{{cite news|url=http://scifiwire.com/2009/03/orci-kurtzman-reveal-tran.php|author=Patrick Lee|title=Orci & Kurtzman reveal Transformers: Revenge of the Fallen details|work=[[Sci Fi Wire]]|date=2009-03-31|accessdate=2009-03-31|archive-date=2009-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090505182303/http://scifiwire.com/2009/03/orci-kurtzman-reveal-tran.php|url-status=dead}}</ref>. ಆರ್ಕೀಯ ರೈಡರ್ ಹೊಲೊಗ್ರಾಮ್‌ಗಳನ್ನು [[ಎರಿನ್ ನಾಸ್]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt1055369/fullcredits#cast|title=Full cast and crew for ''Transformers: Revenge of the Fallen''|publisher=[[IMDB]]|accessdate=June 24, 2009}}</ref>. * [[ಸೈಡ್‌ಸ್ವೈಪ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದವರು [[ಆಂಡ್ರಿ ಸೊಜಿಲೊಜ್.]] ಇದು ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ [[ಶೆವರ್ಲೇ ಕಾರ್ವೆಟ್]] ಸ್ಟಿಂಗ್‌ರೇ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿದೆ. ಈತನ ಕೈಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಬಲ್ಲಂತಹ ಕತ್ತಿಯ ಅಲಗಿನಂತಿದ್ದರೆ, ಕಾಲುಗಳು ಚಕ್ರಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿವೆ. ಈತನು 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಬೊನ್‌ಕ್ರಶರ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈತನ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು [[ರೊಲರ್ ಡೆರ್ಬಿ]] ಆಟಗಾರರಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ<ref>''ಡಿಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್‌ ವಿಶುವಲ್‌ ಬೇಹೆಮ್‌'' ಬ್ಲ್ಯೂ-ರೇ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ, ''ಲ್ಯಾಂಬೋರ್ಗಿನಿ ಜಂಪ್‌'' ಸೆಗ್‌ಮೆಂಟ್.</ref>. ಸೈಡ್‌ಸ್ವೈಪ್ [[Transformers: Generation 1|G1]]ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಈತನನ್ನು [[ಲ್ಯಾಂಬೋರ್ಗೀನಿ]] ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀಪ್ಟ್ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಸಹಿತ ಬೇ ಈತನನ್ನು ಸ್ಟಿಂಗ್‌ರೇ ಆತಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ<ref>{{cite web|url=http://www.allspark.com/forums/index.php?showtopic=58955&view=findpost&p=1224530|title=The Allspark at Botcon: The Official News, Rumors & More Thread! - The Allspark Forums|publisher=Allspark.com|accessdate=2009-06-24}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. * [[ಜೊಲ್ಟ್]], ಇದು ಒಂದು ಜೊತೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಚಾವಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ [[ಶಿವರ್ಲೇ ವೋಲ್ಟ್]]. ಇದು ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪವಾದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಾರಿಗೆ ತಕ್ಕುದಾಗಿದೆ<ref>{{cite web|author=04:40 PM|url=http://www.tfw2005.com/boards/attachments/transformers-movie-discussion/27083783d1240975340-concerning-jolt-jolt_page.jpg|title=Picture of Jolt's FAB toy bio|publisher=Tfw2005.com|accessdate=2009-05-13}}</ref>. ಸಿನೆಮಾಗೆ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ [[ಜನರಲ್ ಮೋಟರ್ಸ್]] ವೊಲ್ಟ್ ಕಾರಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೊನೆಯ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು<ref name="unicron"/>. ರೈಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಮುಷ್ಕರಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಈ ಪಾತ್ರವು ಆಟೊಬೊಟ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ರಚಿಸಿ, ಬೇ‌ನ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ಕಾರನ್ನು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕತೆಗಾರರು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು<ref>{{cite web|author=[[Roberto Orci]] | title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions | publisher=TFW2005 | date=2009-01-19 | url = http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-roberto-orci-you-may-ask-him-questions-190.html#post3231606 | accessdate=2009-01-19 }}</ref>. ವೊಲ್ಟ್ ಕಾರಿನ ಗುಣಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಜೊಲ್ಟ್‌ನನ್ನು ಮತ್ತು ಅದು ಆ ಕಾರಿನ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿಶಿಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿದಕ್ಕೆ ವೆಲ್ಬರ್ನ್ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ<ref name="edwelburn"/>. * [[ಪ್ರೈಮ್ ರಾಜವಂಶ]]ದ ಮೂರು ಸದಸ್ಯರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು [[ಮೈಕಲ್ ಯೊರ್ಕ್]], [[ಕೆವಿನ್ ಮೈಕಲ್ ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ರೊಬಿನ್ ಆಟ್‌ಕಿನ್ ಡೌನ್ಸ್]] ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಜವಂಶವು ಏಳು ಮೂಲವಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೊರ್ಮ್‌ರ್ಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ದ ಫಾಲನ್ ಮೊದಲೊಮ್ಮೆ ಇದರ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. === ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ === * [[ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌]]ಗಳ ನಾಯಕನಾದ [[ಮೆಗಾಟ್ರೋನಿ]]ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು [[ಹ್ಯುಗೊ ವೇವಿಂಗ್]] ನೀಡಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite news|author=Andrew Fenton|title=Weaving confirms Megatron’s return in Transformers: Revenge of the Fallen|work=[[The Advertiser (Adelaide)|The Advertiser]]|date=2009-03-04|url=http://blogs.news.com.au/adelaidenow/turkeyshoot/index.php/adelaidenow/comments/weaving_confirms_megatrons_return_in_transformers_revenge_of_the_fallen|accessdate=2009-03-05|archive-date=2009-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090311033228/http://blogs.news.com.au/adelaidenow/turkeyshoot/index.php/adelaidenow/comments/weaving_confirms_megatrons_return_in_transformers_revenge_of_the_fallen|url-status=dead}}</ref>. ಮೈಕಲ್ ಬೇಯ್ ಮೊದಲು ಈತನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ [[ಲೌರೆಂಟಿಯನ್ ಅಬೈಸ್‌]]ಗೆ ಬೀಸಾಕಿದ್ದರು. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳು ಆಲ್ ಸ್ಪ್ರಾರ್ಕಿನ ಸೀಳು ತುಂಡಿನಿಂದ ಈತನನ್ನು ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ವಿಂಗ್ ಇರುವ ಟಾಂಕ್ ಆಗಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಿನೆಮಾದ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆತ 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಂತೆ ಸೈಬರ್ಟೋನಿಯನ್ ಜೆಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಈತ ಮೂರು ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. [[ಆಲ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಿಂದ ಹತನಾಗಿದ್ದ ಈತ ಈಗ ಅದನ್ನು ಹೀರಿದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ<ref>{{cite news | title=First Images and Bio of Transformers Revenge of the Fallen Leader Class Megatron Toy |work=TFW2005 |date=2009-02-22 | url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/first-images-and-bio-of-transformers-revenge-of-the-fallen-leader-class-megatron-toy-166882/ | accessdate=2009-02-22 }}</ref>. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕಾದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಈತನನ್ನು [[ಗಾಲ್ವಟ್ರೊನ್]] ಎಂದು ಹೊಸ ಹೆಸರಿಡಲಿಲ್ಲ<ref name="galvatron">{{cite web | title=Roberto Orci - Leonard Nimoy, Frank Welker in the running for the role of voicing The Fallen | work=TFW2005 | date=2009-03-21 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/roberto-orci---leonard-nimoy-frank-welker-in-the-running-for-the-role-of-voicing-the-fallen-167125/ | accessdate=2009-03-22 }}</ref>. * [[ದ ಫಾಲನ್]] ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ [[ಟೊನಿ ಟೊಡ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ [[ಪ್ರೈಮ್ ರಾಜವಂಶ]]ದವನು ಮತ್ತು ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್‌ನ ಮಾಸ್ಟರ್. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಈತನನ್ನು ನೆಮಿಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಕಾರಣ ತೋರಿಸುತ್ತರಾದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಬಂದ ಸಿನೆಮಾದ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈತನೆಸಗಿದ ನಂಬಿಕೆದ್ರೋಹದಿಂದ ತನ್ನ ಸಹೋದರರಿಂದಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತನು ಉಳಿದ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರ್ ಆಯಾಮದ ಕಿಟಕಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ. ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಮೂಡುವ ಈತನ ಚಿತ್ರವೇ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳ ಲಾಂಛನಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿತ್ತು<ref name="defiance"/>. [[ಆಕಾಶ ಸೇತುವೆ]]ಗಳನ್ನು ಈತನು ತನ್ನ ಇಚ್ಚಾಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ತೆರೆಯಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದನು<ref name="transformerslive1">{{cite web|url=http://transformerslive.blogspot.com/2009/05/transformers-movie-universe-preview.html|title=Transformers Live Action Movie Blog: Transformers Movie Universe Preview|publisher=Transformerslive.blogspot.com|date=2009-05-18|accessdate=2009-05-24}}</ref>. [[ಲೊರೆಂಜೊ ದಿ ಬೊನ್‌ವೆಂತುರಾ]] ದ ಫಾಲನ್‌‌ನನ್ನು [[ಜುದಾಸ್ ಇಸ್ಕಾರಿಯಟ್‌]]ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾನೆ<ref name="toyfare"/>. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಸಹಿತ, ಈತನ ಟೊಯ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರೊಯರ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ<ref>{{cite news | title=New Transformers Revenge of the Fallen Toy - The Fallen Revealed! | publisher=TFW2005 | date=2009-02-07 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/new-transformers-revenge-of-the-fallen-toy---the-fallen-revealed-166761/ | accessdate=2009-02-07 }}</ref>. ಕತೆಗಾರರು ಹಲವು ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಹುಡುಕಿ ಆದ ಮೇಲೆ ದ ಫಾಲನ್‌ನನ್ನು ಆರಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಈತ "ಎಲೆಮೆಂಟಲ್" ವಿಲನ್ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು<ref name="okscifiwire"/>. ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ನಿಮೊಯ್]] <ref>{{cite news | author=Larry Carroll | title=Michael Bay afraid to offend Leonard Nimoy with Transformers family reunion offer | work=[[MTV]] | date=2009-04-21 | url=http://moviesblog.mtv.com/2009/04/21/michael-bay-afraid-to-offend-leonard-nimoy-with-transformers-family-reunion-offer/ | accessdate=2009-04-21 | archive-date=2011-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110220032538/http://moviesblog.mtv.com/2009/04/21/michael-bay-afraid-to-offend-leonard-nimoy-with-transformers-family-reunion-offer | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|author=George Roush|title=Leonard Nimoy To Michael Bay: "Call Me!"|work=[[MTV]]|date=2009-04-25|url=http://latinoreview.com/news/leonard-nimoy-to-michael-bay-call-me-6682/|accessdate=2009-04-29|archive-date=2009-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090428150133/http://www.latinoreview.com/news/leonard-nimoy-to-michael-bay-call-me-6682|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕ್ ವೆಲ್ಕರ್‌<ref name="galvatron"/> ನನ್ನು ದ ಫಾಲನ್‌ನ ಧ್ವನಿಗೆ ಆರಿಸಲು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. * [[ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದು [[ಚಾರ್ಲಿ ಎಡ್ಲರ್]]<ref name="autographs"/>. ಈತ ಏರ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದು [[F-22 ರಾಪ್ಟೋರ್‌‍]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಸಿನೆಮಾದ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಹೋಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಸೈಬರ್‌ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ<ref name="toyfairpics"/>. ಓರ್ಸಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ 2007ರ ಸಿನೆಮಾಗಿಂತ ಈತನಿಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಆಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು<ref name="orcifirstquestions"/> ಮತ್ತು ಪೊಸ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ಲ್ಲಿನ ಡೈಲಾಗ್ ಅಡಿಶನ್ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌ನನ್ನು ಆತನ 1980ಯ ಅವತಾರದ ಸಮೀಪ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು<ref name="additions">{{cite news | title=Roberto Orci Discusses Scene Additions, Fan Love, Starscream, and 40 Robots|work=TFW2005|date=2009-01-27| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/roberto-orci-discusses-scene-additions-fan-love-starscream-and-40-robots-166683/ | accessdate=2009-01-27 }}</ref>. * ಮೆಗಾಟ್ರೊನ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಸಂಪರ್ಕಾಧಿಕಾರಿಯಾದ [[ಸೌಂಡ್‌ವೇವ್‌]]ಗೆ [[ಫ್ರಾಂಕ್ ವೆಲ್ಕರ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ<ref>{{cite news|title=Frank Welker to officially voice Soundwave|work=[[UGO Networks]]|date=2009-04-27|url=http://movieblog.ugo.com/movies/roberto-orci-frank-welker-to-officially-voice-soundwave|accessdate=2009-04-27|archive-date=2009-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430094616/http://movieblog.ugo.com/movies/roberto-orci-frank-welker-to-officially-voice-soundwave|url-status=dead}}</ref>. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತ ಯಾವುದೇ ರೊಬೊಟ್ ಅಥವಾ ವಾಹನವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಟೊಯ್ ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ "ಸೆಟಲೈಟ್ ಮೊಡ್" ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡೀದ್ದಾನೆ. ಈತ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಮಿಲಿಟರಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತದ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ರ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಈತನ ಟೊಯ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈತನಿಗೆ ಒಂದು ರೊಬೊಟ್ ರೂಪ ಸಹ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಈತ ಸೈಬರ್‌ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ<ref name="toyfairpics"/>. ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಈತನನ್ನು [[ಚೆವ್ರೊಲೆಟ್‌ ಸಿಲ್ವರಾಡೊ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ ತದನಂತರ ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಓರ್ಸಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news|title=TF2 Soundwave Satellite and Truck Concept Art with Ravage|publisher=TFW2005|date=2008-10-25|url=http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/tf2-soundwave-satellite-and-truck-concept-art-with-ravage-166074/ |accessdate=2008-10-26}}</ref> ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರು 2007ರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸೌಂಡ್‌ವೇವ್‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಔಟ್‌ ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಂಜೀ]]ಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ನಂತರದ ಪಾತ್ರಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.<ref>''ದೇಯರ್ ವಾರ್‌: ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೈಕ್‌'', 2007 DVD featurette</ref><ref>{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|url=http://boards.transformersmovie.com/showpost.php?p=351304&postcount=4161|title=Roberto and Alex: Questions|publisher=Official site|date=[[2007-05-19]]|accessdate=2008-06-06|dateformat=dmy|archive-date=2012-02-08|archive-url=https://www.webcitation.org/65IMrpoHq?url=http://boards.transformersmovie.com/showpost.php?p=351304|url-status=dead}}</ref> ** [[ರಾವೇಜ್‌‍]], ಇದು ದೊಡ್ಡ ಒಂದು-ಕಣ್ಣಿನ ಪುಮಾಗೆ ಹೋಲುವ ಸೌಂಡ್‌ವೇವ್‌ನ ಸೇವಕ.<ref name="robobrawlersbigandsmall"/> ಆರಂಭದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಈತನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನಂತರದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೀನಿನ ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ರೂಪಾಂತರಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="vaulttheft">''ಡಿಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್‌ ವಿಶುವಲ್‌ ಬೇಯ್‌ಹೆಮ್‌'' ಬ್ಲ್ಯೂ-ರೇ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ, ''ವಾಲ್ಟ್‌ ಥೆಪ್ಟ್'' ಸೆಗ್‌ಮೆಂಟ್‌.</ref> *** ಒಂದು-ಕಣ್ಣಿನ ಹರಿತವ ಅಲಗಿನಷ್ಟು ತೆಳ್ಳಗಿನ ರೊಬೊಟ್ ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಗೆ ಪ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ ವೆಲ್ಕರ್ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ರಾವೇಜ್ ಮಾರ್ಬಲ್ ಗಾತ್ರದ "ಮೈಕ್ರೋನ್ಸ್"‌<ref name="bdextra"/> ಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅವು ಮಧ್ಯದ ಕೀಟವನ್ನು ಹೋಲುವ ರೊಬೊಟ್ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಅವೆಲ್ಲ ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಆಗಿ ರೂಪ ತಳೆಯತ್ತವೆ. ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ತೆಳ್ಳಗಿರುವುದು ಈತನ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಶತ್ರುವಿನ ಎದುರು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರುವಷ್ಟು ಕಾಲ ಈತ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಗೋಚರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. *** [[ದ ಡಾಕ್ಟರ್]]ಗೆ(ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಲ್ಪೆಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವ) ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದು ಜೊನ್ ಡಿ ಕೊಸ್ಟಾ. ಈತ ಚಿಕ್ಕ ಜೇಡದ ಹೋಲಿಕೆಯಿರುವ ರೊಬೊಟ್ ಆಗಿದ್ದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]] ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ. ಈತ ಒಬ್ಬ ಮೆಡಿಕ್ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದಲೇ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈತನ ಸ್ಕೌಟ್-ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಪವು ಈತನು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಬಲ್ಲ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="robobrawlersbigandsmall"/><ref>{{cite news|title=In Package Images Of Transformers: Revenge Of The Fallen Dune Runner and Scalpel|publisher=TFW2005|date=2009-04-02 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/in-package-images-of-transformers-revenge-of-the-fallen-dune-runner-and-scalpel-167208/ | accessdate=2009-04-02 }}</ref> * [[ಪ್ರಿಟೆಂಡರ್]] ಆಗಿರುವ [[ಅಲಿಸ್]] ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ [[ಇಸಾಬೆಲ್ ಲುಕಾಸ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದರ ಕಾದಂಬರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾಮಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಕೆ ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಲಿಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅನಿಮಾಟ್ರೊನಿಕ್ ಆಕೃತಿ ನೋಡಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಅರ್ಥ ಮೊಡ್‌ನಿನಲ್ಲಿ ಈ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತಾಳೆ. * [[ವೀಲಿ]] ಎಂಬ ನೀಲಿ [[ರೇಡಿಯೊ ನಿಯಂತ್ರಣ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ರಕ್ಕಸ ಟೊಯ್ ಟ್ರಕ್ಕ]]ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಟೊಮ್ ಕೆನಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ವೀಲಿ ಮೊದಲು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿ ಅವರ ಪರ ವಹಿಸಿದರೂ ನಂತರ ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌ನನ್ನು ನೋಡಿ ತಾನೂ ಅವನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.seibertron.com/transformers/news/first-look-at-revenge-of-the-fallen-wheelie-figure/15129/|title=First Look at Revenge of the Fallen Wheelie Figure!|publisher=Seibertron.com|date=2009-02-07|accessdate=2009-02-07}}</ref> ಸಿನೆಮಾದ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ವೀಲ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. * [[ಗ್ರಿಂಡರ್]] ಎನ್ನುವ ಈ ರೊಬೊಟ್ [[CH-53E ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾಲಿಯನ್]] ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲದು<ref>{{cite web|url=http://img132.imageshack.us/img132/8884/transformers22009062920.jpg|title=Transformers: Revenge of the Fallen PC disclaimer mentioning Sikorsky Super Stallion|accessdate=2009-07-03}}</ref>. ಈತನ ವಾಹನ ಹಾಗೂ ರೋಬೋಟ್ ಮೊಡ್ ಎರಡೂ ಕೂಡ 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ [[ಬ್ಲಾಕೌಟ್‌]]ನ ಚಹೆರೆಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮೀಪ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳೆಂದರೆ ತಿಳುಬಿಳುಪಿನ ಬಣ್ಣ, ವಿಭಿನ್ನ ಶಿರ ಮಾದರಿ. ಜೊತೆಗೆ ಬ್ಲಾಕೌಟ್‌‌ನ Pave Low ಗೆ ಇದ್ದಿದ್ದ ಮೂತಿಯ ರಾಡರ್ ಬಲ್ಬು ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಸಿನೆಮಾದ ಕತೆಗಾರ ರೊಬರ್ಟೊ ಓರ್ಸಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಆತನಿಗೂ ಅದು [[ಬ್ಲಾಕೌಟ್]] ಅಥವಾ ಗ್ರಿಂಡರ್ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಆಗಬೇಕಿತ್ತೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನವಿತ್ತು.[http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-roberto-orci-you-may-ask-him-questions-283.html#post3785383 ] * ದ ಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಎನ್ನುವ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ ಒಳಗುಂಪು ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟುವ ವಾಹನಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ** [[ಡೆಮೊಲಿಶೊರ್‌]]ಗೆ ಕಾಲ್ವಿನ್ ವಿಮ್ಮರ್ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ [[Terex]] [[O&amp;K]] RH 400 ಜಲಚಾಲಿತ ಗಣಿ [[ಅಗೆದು ತೋಡುವ ಯಂತ್ರ]]ವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.<ref name="constructicon1">{{cite news|url=http://www.slashfilm.com/2009/02/03/transformers-2-super-bowl-teaser-is-only-the-beginning-constructicon-details-revealed/|title=Transformers 2: Super Bowl Teaser is Only The Beginning; Constructicon Details Revealed|author=Peter Sciretta|work=/Film|date=2009-02-03|accessdate=2009-02-03|archive-date=2012-12-08|archive-url=https://archive.is/20121208183700/http://www.slashfilm.com/2009/02/03/transformers-2-super-bowl-teaser-is-only-the-beginning-constructicon-details-revealed/|url-status=dead}}</ref> ರೊಬೊಟ್ ಆಗಿರುವಾಗ ಈತನ ಟ್ರೆಡ್ಸ್ ಬೃಹತ್ ಚಕ್ರಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಆತನು ತನ್ನೆರಡು ಚಕ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಚಕ್ರವನ್ನು ತಲೆಯ ಹಿಂದಿನವರೆಗೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಕೇವಲ ಎದುರುಗಡೆಯ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಉರಳಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾದ ಕತೆಗಾರರು ಈತನನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ "ವೀಲ್‌ಬೋಟ್"<ref name="okscifiwire"/> ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರು. ಸಿನೆಮಾದ ಕ್ರೇಡಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಇದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈತನನ್ನು ಡೆಮೊಲಿಶರ್ ಎಂದು ಸಿನೆಮಾದ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ** [[ಮಿಕ್ಸ್‌ಮಾಸ್ಟರ್]]<ref name="toyfairdevy"/>, ಈತ ಕಪ್ಪು ಮಾತು ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ [[ಮ್ಯಾಕ್]] ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮಿಕ್ಸರ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ. ಈತನಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮೂರನೇಯ ಬಾಟಲ್ ಮೊಡ್ ಇದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಆತ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.toycollector.com/index.php?option=com_content&task=view&id=79130&Itemid=522|title=Mixmaster Triple-Changer and RPMs|publisher=Toy Collector|accessdate=2009-06-24|archive-date=2009-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629123948/http://www.toycollector.com/index.php?option=com_content&task=view&id=79130&Itemid=522|url-status=dead}}</ref> ಆತನ ಟೊಯ್ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈತ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಿಡಿಮದ್ದು ತಯರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಮತ್ತು ಪಾಷಾಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web|author=11:04 AM|url=http://www.tfw2005.com/resources/rotf-decepticons-384/mixmaster-3494/|title=Mixmaster - ROTF Main Line - Transformers Resources|publisher=Tfw2005.com|accessdate=2009-06-24}}</ref> ಕೆಲವು ಕಲ್ಪನಾವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಈತನನ್ನು [[ಮ್ಯಾಕ್‌ನೀಲಸ್]] ಮಿಕ್ಸರ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.<ref>[http://i463.photobucket.com/albums/qq352/mechamotoph/Transformers/TF%20RoTF/TFRoTFMixmaster.jpg ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಪ್ ಮಿಕ್ಸ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್‌ ಎ ಮ್ಯಾಕ್‌ನೀಲಸ್‌ ಟ್ರಕ್‌]</ref> ** [[ಲೊಂಗ್ ಹೌಲ್]]<ref name="toyfairdevy">{{cite news|title=Toy Fair 2009 - Live Shots Of Revenge of the Fallen Devastator, Skids & More|work=TFormers|date=2009-02-14|url=http://tformers.com/transformers-toy-fair-2009-live-shots-of-revenge-of-the-fallen-devastator-skids-more/10985/news.html |accessdate=2009-02-15}}</ref> ಈತನ ಪರ್ಯಾಯ ಮೊಡ್ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 773 [[ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್]] ಆಗಿದೆ. ''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್‌'' ಗೆ ಹಸಿರುನಿಶಾನೆ ದೊರೆತ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಲೊಂಗ್ ಹೌಲ್‌ನ ಮೂಲ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಈತನ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಾಕಾರನಾದ ಜೊಶ್ ನಿಜಿ ಫಾನ್ ಆರ್ಟ್ ಆಗಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ.<ref>[http://www.tfw2005.com/boards/transformers-fan-art/142705-long-haul-transformers-2-concept-fun.html#post1450603 TFW2005 ಪೋಸ್ಟ್ ಬೈ ಜೋಶ್‌ ನಿಜ್ಜಿ ರಿವೀಲಿಂಗ್‌ ಹಿಸ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌ ಆರ್ಟ್‌ ಪಾರ್ ಲಾಂಗ್‌ ಹಾಲ್‌]</ref> ಈತನ ಫ್ಯಾನ್ ಆರ್ಟ್ ಬೇ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದು ಅದೇ ಈತನನ್ನು ಸಿನೆಮಾಕ್ಕೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಾಯಿತು.<ref>{{cite news | title=Devastator Confirmed for Transformers: Revenge of the Fallen | publisher=TFW2005|date=2008-09-10 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/devastator-confirmed-for-transformers-revenge-of-the-fallen-165770/ |accessdate=2008-09-28 }}</ref> ಅದಾಗ್ಯೂ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲೊಂಗ್‌ಹೌಲ್‌ನ ಪರ್ಯಾಯ ಮೊಡ್ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 773B ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿದೆ. ನಿಜಿ ಮೊದಲು ಲೊಂಗ್‌ಹೌಲ್‌ನನ್ನು [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 797]] ಎಂಬ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿ ಮಾಡಿದ್ದ.<ref>[http://buybigtires.com/wordpress/wp-content/uploads/2009/02/long-haul.jpg ಲಾಂಗ್‌ ಹಾಲ್‌ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌ ಆರ್ಟ್‌ ಶೋವಿಂಗ್‌ ಹಿಸ್‌ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್‌ 797 ಆಲ್ಟ್‌ ಮೋಡ್‌]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ** ಕೆವಿನ್ ಮೈಕಲ್ ರಿಚರ್ಡಸನ್ [[ರಾಂಪೇಜ್‌]]ಗೆ ಸಹ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ D9L]] [[ಬುಲ್ಡೊಜರ್]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ.<ref name="toyfairdevy"/> ಈತನ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಟ್ರೆಡ್ಸ್‌ನ್ನು ಚಾವಟಿಯಾಗಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ನೆಟ್ಟಗೆ ಎದ್ದು ನಿಂತ ಹಾವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮೊಡ್ ಅನ್ನು "ಜಾಕ್‌ಹಾಮರ್ ಮೊಡ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ನಿಜವಾದ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಈತ ನಾಲ್ಕು ಜೇಡನ ಹೋಲಿಕೆಯ ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಸಿಂಚರ್‌ಗೆ ಹೋಲುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web|author=11:04 AM| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/transformers-revenge-of-the-fallen-deluxe-rampage-cardback-reveals-bio-and-third-mode-167049/ |title=Transformers Revenge of the Fallen Deluxe Rampage Cardback reveals Bio and Third Mode! - Transformers News|publisher=Tfw2005.com|date=2009-03-13|accessdate=2009-06-24}}</ref> ಈತನನ್ನು ಮೊದಲು ಹಳದಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರಾದರೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯ ಜೊತೆಗಿನ ಸೆಣಸಾಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಈತನನ್ನು ಕೆಂಪಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>''ಡೀಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್‌ ವಿಶುವಲ್‌ ಮೇಹೆಮ್‌'' ಬ್ಲೂ-ರೇ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ, ''ಜ್ಯಾಕ್‌ಹ್ಯಾಮರ್‌ ಫೈಟ್‌'' ಭಾಗ</ref> ಈತ ಹಾರುತ್ತ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು "ಸ್ಕಿಪ್‌ಜಾಕ್"<ref>{{cite web|url=https://www.editorsguild.com/FromtheGuild.cfm?FromTheGuildid=84|title=The Sound of Transforming Robots|publisher=Motion Picture Editors Guild|date=2009-06-25}}</ref> ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಸಿನೆಮಾದ ಕ್ರೇಡಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈತನ ಹೆಸರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ** [[ಸ್ಕ್ರಾಪರ್]],<ref name="toyfairpics"/> ಈ ರೊಬೊಟ್ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್]] 992G [[ಸ್ಕೂಪ್ ಲೋಡರ್]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಈತ ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಸರಪಳಿಗಳ ದಂಡದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಲ್ಲ. ** ಫ್ರಾಂಕ್ ವೆಲ್ಕರ್ [[ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರಿ]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ಇಫೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಅನೇಕ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ರೂಪಗೊಂಡ {{Convert|46|ft|m}}ಉದ್ದನೆಯ ಆಜಾನುಬಾಹು ರೊಬೊಟ್. ಈತನು ಗೊರಿಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾನೆ.<ref name="toyfare"/> ಈತ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲಲಾರ. ಆದರೆ ನಿಂತರೆ {{convert|100|ft|m}}ಉದ್ದಕೆ {{convert|120|ft|m}}ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.<ref name="transformerslive1"/> ಈತನ ದವಡೆಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಳಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಬಲ್ಲದು. ಈತನ ಜೊತೆ [[ಗ್ರಾಪ್ಲಿಂಗ್ ಕೊಕ್ಕೆ]] ಇರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ಈತ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಹತ್ತುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="trailerbreakdown2"/> 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್ ಹೆಸರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗೆ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಬ್ರಾವ್ಲ್‌]]ಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು.<br />ಆದಾಗ್ಯೂ ಮೊದಲು ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್‌ನನ್ನು ಉಳಿದ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಕನ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವನೆಂದು(ಟೊಯ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದೆ) ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದರೂ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಇವರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ಅವಯವಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಈತನ ರೊಬೊಟ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರವನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟು ಮೊದಲು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ವೆಹಿಕಲ್ ಮೊಡ್ ಒಂದೇ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="devastator">[http://www.tfw2005.com/boards/attachments/transformers-movie-discussion/27099276d1247311885-devastator-constructicons-concept-art-devastator-concept-art-movie-constructicons.jpg ಬೆನ್ ಪ್ರೊಕ್ಟರ್‌ನ ಡಿವಾಸ್ಟರ್‌ನ ಭಾಗಗಳ ಕಲ್ಪಿತ ಚಿತ್ರ WIP]</ref> ಆದರೂ ಕೂಡ ಹೈಟವರ್‌ಗೆ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್ ಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.stevejung.net/gallery/albums/userpics/10001/Constructicon_StudyA.jpg |title=ಸ್ಟೀವ್ ಜಂಗ್‌ನಿಂದ ಹೈಟವರ್ ರೋಬೊಟ್‌ನ ಕಲ್ಪಿತ ಚಿತ್ರ |access-date=2009-12-28 |archive-date=2015-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151107043214/http://www.stevejung.net/gallery/albums/userpics/10001/Constructicon_StudyA.jpg |url-status=dead }}</ref> ಈ ಒವರ್‌ಲೋಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಟವರ್‍ಗಳ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಟೊಯ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ [[ಟಕಾರಾ ಟೊಮಿ]]ಯ EZ Collection DX ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.<ref>{{cite news|title=Revenge Of The Fallen EZ Collection DX Devastator Set|publisher=TFW2005|date=2009-05-12| url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/revenge-of-the-fallen-ez-collection-dx-devastator-set-167544/ |accessdate=2009-05-12}}</ref> <br />ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಾಹನಗಳು ಇಂತಿವೆ:<ref name="devastator"/> *** ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ [[ಮ್ಯಾಕ್]] [[ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮಿಕ್ಸರ್]] ಟ್ರಕ್‌ ಈತನ ತಲೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈತನನ್ನು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ [[ಮಿಕ್ಸ್‌ಮಾಸ್ಟರ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. *** ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ [[Terex]] [[O&amp;K]] RH 400 ಜಲಚಾಲಿತ ಗಣಿ [[ಅಗೆದು ತೋಡುವ ಯಂತ್ರ]] ಎದೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಕಾವೆಂಜರ್ ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. *** ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್]] 992G [[ಸ್ಕೂಪ್ ಲೋಡರ್]] ಬಲಗೈಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ಸ್ಕ್ರಾಪರ್]] ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. *** ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[Kobelco]]CK2500 ಕ್ರಾವ್‌ಲರ್ ಕ್ರೇನು ಎಡಗೈಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ಹೈಟವರ್]] ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. *** ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಟ್ರಕ್ ಲೋಡರ್ M930 ಮೊಡೆಲ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಮೊದಲು ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಬಂದಿಳಿದ freighterನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಡಗೈಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. *** ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 773B ಎಂಡ್ ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್<ref name="bdextra">NEST:ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮರ್ಸ್ ಡಾಟಾ-HUB ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ</ref> ಎದೆಯ ಹಿಂಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು [[Komatsu]] HD465-7 ಆರ್ಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="devastator"/> ಇದನ್ನು ಓವರ್‌ಲೋಡ್ ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. *** ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 773B [[ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್]] ಬಲ ಕಾಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಲೊಂಗ್ ಹೌಲ್ ಎಂದು ಟೊಯ್‌ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. *** ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ D9L]] [[ಬುಲ್ಡೊಜರ್]] ಎಡ ಕಾಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ರಾಂಪೇಜ್]] ಎಂದು ಟೊಯ್‌ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ** ಹೆಸರಿಡದ ಕನ್ಸ್ತ್ರಕ್ಟಿಕನ್ ಒಬ್ಬ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[Volvo]] EC700C ಕ್ರಾವಲರ್ ಅಗೆದುತೋಡುವ ಯಂತ್ರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ [[Stanley]] UP 45SV ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಟಾಚ್ಮೆಂಟ್ ಇದೆ. ಇದು ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಬಂದಿಳಿದ freighter ನಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇವಲ ವೆಹಿಕಲ್ ಮೊಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ** ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಅನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ರಿಟ್ರೈವಲ್ ಮಿಶನಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಡದ ಕನ್ಸ್ತ್ರಕ್ಟಿಕನ್ ಒಬ್ಬನನ್ನು ( ದ ಲಿಟಲ್ ಒನ್ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ) ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ ಡಾಕ್ಟರ್‌ಗೆ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್‌ನನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಭಾಗಗಳಿಗಾಗಿ ಈತನನ್ನು ಸಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ [[Audi R8]] ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ [[ಸೈಡ್‌ವೇಸ್]] ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ತನಕ ಡಿಮೊಲಿಶರ್ ಜೊತೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ.<ref name="trailerbreakdown">{{cite web|url=http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-teaser-trailer-breakdown/|title=A Closer Look At The Revenge Of The Fallen Teaser Trailer|work=[[Empire (magazine)|Empire Online]]|accessdate=2009-02-17|archive-date=2012-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020182627/http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-teaser-trailer-breakdown/|url-status=dead}}</ref> * [[ಸ್ಕೊರ್‌ಪೊಂಕ್]] ಇದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೊಬೊಟಿಕ್ ಚೇಳಾಗಿದೆ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಘಟನಾವಳಿಗಳ ನಂತರ ಇದು ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೂತು ತನ್ನ ಬಾಲವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. * ಇಜಿಪ್ಟಿನ ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ [[ಬೊನ್‌ಕ್ರಶರ್]] ಅನ್ನು ಹೋಲುವ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ ಒಂದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈತನೇ ಬೊನ್‌ಕ್ರಶರ್ ಎನ್ನುವುದೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. * ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಿರಿಯ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಡದ ಅರ್ಥ್ ಮೊಡ್ ಇಲ್ಲದ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳಿವೆ. ಹಾಗೂ [[ಇನ್ಸೆಕ್ಟಿಕನ್ಸ್]] ಜೊತೆಗೆ ಆಲ್‌ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಜೀವ ತಳೆದ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯ ಸಾಧನಗಳಿವೆ. ಈ ಅಡಿಗೆಮನೆಯ ಬೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪೈರೊಮೆನಿಯಾ ಇರುವ ಟೋಸ್ಟರ್ ಬೋಟ್ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಇಜೆಕ್ಟರ್ ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ<ref>{{cite web|url=http://www.kotoys.com/forum/index.php?topic=151.msg328|title=Rotf Ejector Toaster Oven !!! Misp Package Photos!! The Toasters Got My Dew!!|publisher=Kotoys.com|date=2009-05-17|accessdate=2009-05-27|archive-date=2009-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20090531125827/http://www.kotoys.com/forum/index.php?topic=151.msg328|url-status=dead}}</ref>. ಇದು 2007ರ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ಸಿನೆಮಾದ ಜೊತೆ ಟೈ-ಇನ್ ಇದ್ದ ಮೌಂಟೇನ್ ಡ್ಯೂ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://theinspirationroom.com/daily/2007/mountain-dew-toaster/|title=Mountain Dew Toaster A Transformer|date=2007-06-30|accessdate=2009-06-24|publisher=The Inspiration Room|archive-date=2009-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090820052931/http://theinspirationroom.com/daily/2007/mountain-dew-toaster/|url-status=dead}}</ref> ಅಲ್ಲದೇ [[ಫ್ರೆಂಜಿ]]ಯ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತಲೆಯು ಸಿಯ್ಮೌರ್ ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್‌ನ ತಾಯಿಯ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. == ನಿರ್ಮಾಣ == === ಅಭಿವೃದ್ಧಿ === ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ''[[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೋಮರ್ಸ್]]'' ಉತ್ತಾರಾರ್ಧದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಜೂನ್ ಕೊನೆಯ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು<ref>{{cite news|author=Pamela McClintock|title='Transformers' sequel sets 2009 date|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2007-09-26|url=http://www.variety.com/article/VR1117972852.html?categoryid=13&cs=1|accessdate=2007-09-27}}</ref>. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ವಿಘ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು [[2007-2008ರ ಅಮೇರಿಕಾ ಲೇಖಕರ ಕೂಟದ ಮುಷ್ಕರ]]. ಜೊತೆಗೆ [[ಅಮೇರಿಕಾ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕೂಟ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕಾ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನಟರ ಕೂಟ]]ದ ಮುಷ್ಕರ. ಬೇ ಮೊದಲು 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕೆಲ ಪಾತ್ರಗಳ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ [[ಎನಿಮ್ಯಾಟಿಕ್]] ತಯಾರಿಸುವುದರಿಂದ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದ. ಅವನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಳೆ [[ಅಮೇರಿಕಾ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕೂಟ]] ಜುಲೈ 2008ರಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎನಿಮೇಟರ್‌ಗಳು ಕ್ರಮಾಗತಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಮುಷ್ಕರ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.<ref name="heavymetal">{{cite news|author=Jay Fernandez|title=Heavy metal for sequel|work=[[Los Angeles Times]]|date=2007-10-10|url=http://articles.latimes.com/2007/oct/10/entertainment/et-scriptland10|accessdate=2008-09-28}}</ref><ref>{{cite news|title=Writer's Strike continues; DGA signs deal; Awards questioned|author=Danielle Davidson|work=The West Georgian|date=2008-01-23|url=http://media.www.thewestgeorgian.com/media/storage/paper523/news/2008/01/23/ArtsAndEntertainment/Writers.Strike.Continues.Dga.Signs.Deal.Awards.Questioned-3163849.shtml|accessdate=2008-09-28|archive-date=2009-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090121145803/http://media.www.thewestgeorgian.com/media/storage/paper523/news/2008/01/23/ArtsAndEntertainment/Writers.Strike.Continues.Dga.Signs.Deal.Awards.Questioned-3163849.shtml|url-status=dead}}</ref> ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್'' ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ತಾರಾರ್ಧದ ಮಧ್ಯ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ "ತಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಂದುವುದು ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite news|author=Adam B. Vary|title=Optimus Prime Time|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2007-07-04|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20035285_20035331_20044598,00.html|accessdate=2007-12-16|archive-date=2007-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070707075337/https://ew.com/ew/article/0,,20035285_20035331_20044598,00.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸಿನೆಮಾಗೆ 2000 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಬಜೆಟ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು 2007ರ ಸಿನೆಮಾಗಿಂತ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಜಾಸ್ತಿ. ಜೊತೆಗೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದ ಕೆಲ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಇದರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌ನನ್ನು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ರೀತಿ.<ref name="empire"/><ref name="hide">{{cite web|title=Transformers: Behind the scenes|work=[[The Hollywood Reporter]]|format=Video|url=http://link.brightcove.com/services/player/bcpid17054225001?bclid=18291076001&bctid=18271280001|accessdate=2009-04-03}}</ref> [[ಲೊರೆನ್ಜೊ ದಿ ಬೊನಾವೆನ್ಚುರಾ]] ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಒಂದೇ ಸಲ ಎರಡು ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆತ ಮತ್ತು ಬೇ ಇದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮವಲ್ಲ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದರು.<ref name="tccfair">{{cite news|author=Brian Savage|title=TCC Exclusive: Transformers Revenge of the Fallen at Toy Fair 2009|work=Transformers Collectors Club|url=http://www.transformersclub.com/tfrof-intv09.cfm|accessdate=2009-02-17|archive-date=2013-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528051946/http://www.transformersclub.com/tfrof-intv09.cfm|url-status=dead}}</ref> ಕತೆಗಾರರಾದ [[ರೋಬರ್ಟೊ ಆರ್ಕಿ]] ಮತ್ತು [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಕರ್ಜಮನ್]] ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂಸಿ ಶೆಡ್ಯುಲ್ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕತೆಗಾರರನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿತು. ಆದರೆ ಬೇರೆ ಕತೆಗಾರರ [[ಶೈಲಿ]] ಇಷ್ಟವಾಗದೇ ಆರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಜಮನ್ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.<ref name="heavymetal"/> ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಬೇ‌ನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ [[ಎಹ್ರೆನ್ ಕ್ರುಗರ್]] ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ ಪೌರಾಣಿಕತೆ<ref name="Borys Kit">{{cite news|author=Borys Kit|title=Writing team built fast for 'Transformers 2'|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=2007-10-04|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i298d60247271e2fe1722233a840531a6|accessdate=2007-10-04|archive-date=2007-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011080933/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i298d60247271e2fe1722233a840531a6|url-status=dead}}</ref> ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಇರುವ ಹಾಗೂ ಓರ್ಸಿ, ಕರ್ಜಮನ್‌ರ ಸ್ನೇಹಿತ [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಗೊಲ್ಡ್‌ನರ್]] ಸಹಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Borys Kit"/> ಈ ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಒಟ್ಟೂ ಎಂಟು ಮಿಲಿಯನ್ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="heavymetal"/> [[2007-08ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಅಮೇರಿಕಾ ರೈಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಮುಷ್ಕರ]]ದಿಂದ ಚಿತ್ರಕತೆ ಬರೆಯುವಾಗ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಬಾರದೆಂದು ಕತೆಗಾರರು ಒಂದು [[ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್]] ಬರೆಯಲು ಎದಡು ವಾರಗಳ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಮುಷ್ಕರದ<ref name="kickoff">{{cite news|author=Alex Billington|title=Kicking Off 2009 with Writers Alex Kurtzman and Roberto Orci - Part Two: Transformers 2|work=FirstShowing.net|date=2009-01-14|url=http://www.firstshowing.net/2009/01/14/kicking-off-2009-with-writers-alex-kurtzman-and-roberto-orci-part-two-transformers-2/ |accessdate=2009-01-14}}</ref> ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಕೊಟ್ಟರು. ತದನಂತರ ಬೇ ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಜೋಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೂರಿಸಿ<ref name="kickoff"/> ಅರವತ್ತು ಪುಟಗಳ [[ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್]]<ref name="geriatric">{{cite news|author=[[Anne Thompson]]|title=Oscar Watch: Bay Hosts Transformers Tech Show|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2008-02-08|url=http://weblogs.variety.com/thompsononhollywood/2008/02/oscar-watch-bay.html|accessdate=2008-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080210061256/http://weblogs.variety.com/thompsononhollywood/2008/02/oscar-watch-bay.html|archivedate=2008-02-10|url-status=dead}}</ref> ತಯಾರಿಸಿದ.<ref name="okscifiwire"/> ಈ ಮೂರು ಕತೆಗಾರರರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕತೆ ಮುಗಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು ಬೇ ಎರಡು ಹೊಟೆಲ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ "ಕೂಡಿ" ಹಾಕಿದ್ದ. ಕ್ರುಗರ್ ತನ್ನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕತೆ ಬರೆಯುತಿದ್ದರೂ ದಿನಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|author=Stephanie Sanchez|title=IESB Exclusive: Kurtzman and Orci on Transformers 2!|work=IESB|date=2008-09-17|url=http://www.iesb.net/index.php?option=com_ezine&task=read&page=1&category=2&article=5481|accessdate=2008-09-17}}</ref> ಆರ್ಕಿ ಈ ಸಿನೆಮಾದ ಮನೆಯಿಂದ ದೂರ ಇರುವಿಕೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅತೋಬೊಟ್ಸ್ [[ಸೈಬರ್ಟೋನ್]] ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗದೆ ಪೃಥ್ವಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಸ್ಯಾಮ್ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.<ref name="theme">{{cite news|url=http://moviesblog.mtv.com/2008/07/24/writers-reveal-theme-of-transformers-sequel-the-bad-news-no-dinobots/|author=Josh Horowitz|title=Writers Reveal Theme Of ‘Transformers’ Sequel. The Bad News? No Dinobots|work=[[MTV]] Movies Blog|date=2008-07-24|accessdate=2008-07-25|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828151829/http://moviesblog.mtv.com/2008/07/24/writers-reveal-theme-of-transformers-sequel-the-bad-news-no-dinobots/|url-status=dead}}</ref> ಆತನಿಗೆ ರೋಬೋಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಲೊರೆನ್ಜೊ ಹೇಳಿದ್ದ ಪ್ರಕಾರ ಇದರಲ್ಲಿ ಸರಿ ಸುಮಾರು 40 ರೋಬೊಟ್‌ಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು. ILM ನ ಸ್ಕಾಟ್ ಫಾರಾರ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು 60 ರೊಬೊಟ್‌ಗಳು. ಓರ್ಸಿಗೆ ಬೇ ತನ್ನ ದ್ವನಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಡುಸು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಸಂತುಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು ಇಚ್ಚಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೇಳಿದ್ದರು,<ref name="collidervideo">{{cite web|title=Exclusive Video: Director Michael Bay talks TRANSFORMERS Revenge of the Fallen|publisher=Collider|date=2009-02-09|url=http://www.collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/10866/tcid/1|accessdate=2009-02-09|archive-date=2011-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920003747/http://collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/10866/tcid/1|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಆತನ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾಗಿಯೂ "ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಿನೆಮಾ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ವಿಧಾನ ಎಂದು ತಾಯಿಯಂದಿರು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು"<ref name="tccfair"/> ಈ ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಕರ್ಟ್ಸ್‌ಮನ್ ರಚಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|title=The All New "Hey Roberto" Thread|publisher=[[Don Murphy]]|date=2008-06-05|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1176567&postcount=11992|accessdate=2008-06-05|dateformat=dmy|archive-date=2008-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080609081946/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1176567&postcount=11992|url-status=dead}}</ref> [[ಜಿ.ಬಿ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ರಾಕ್‌]] ಅವರ ಕಾಮಿಕ್ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ತರಲು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬೇ ಆ ಹೆಸರುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ ರೀತಿಯದು ಎಂದುಕೊಂಡ.<ref>{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|title=The All New "Hey Roberto" Thread|publisher=[[Don Murphy]]|date=2008-07-11|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1199968&postcount=14053|accessdate=2009-03-17}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌'' ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಟೊಮ್ ಡೆಸೆಂಟೊ]]ಗೆ [[ಡೈನೊಬೋಟ್ಸ್]]<ref>{{cite news|title=Transformer Producer Wants Dinobots in TF2|work=[[UGO Networks]]|date=2007-06-05|url=http://movieblog.ugo.com/index.php/movieblog/more/scoop_transformer_producer_wants_dinobots_in_tf2/|accessdate=2007-12-16|archive-date=2007-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20071214185401/http://movieblog.ugo.com/index.php/movieblog/more/scoop_transformer_producer_wants_dinobots_in_tf2/|url-status=dead}}</ref> ಪರಿಚಯಿಸುವ "ತುಂಬ ಸುಂದರವಾದ ಯೋಚನೆ" ಬಂತು. ಆದರೆ ಬೇ‌ಗೆ 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದ [[ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಾರಿಯರ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು.<ref>{{cite news|author=Patrick Kolan|title=Transformers Roundtable with Michael Bay|work=[[IGN]]|date=2007-06-13|url=http://uk.movies.ign.com/articles/796/796057p2.html|accessdate=2007-06-13|archive-date=2009-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122062726/http://uk.movies.ign.com/articles/796/796057p2.html|url-status=dead}}</ref> ಓರ್ಸಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಡೈನೊಬೋಟ್ಸ್‌ನ ಫಾರ್ಮ್‌‍<ref name="theme"/> ಕುರಿತ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಾರಿಯರ್ ಅನ್ನು ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="tidalwave"/> ಓರ್ಸಿಗೆ ಡೈನೊಸೊರ್ ಅಷ್ಟು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಆತನಿಗೆ ಡೈನೊಬೊಟ್ಸ್ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. "ಆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಉತ್ತಮನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡೆ", ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದನು,<ref name="Roberto Orci">{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|title=The All New "Hey Roberto" Thread|publisher=[[Don Murphy]]|date=2008-10-20|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1262447&postcount=16453|accessdate=2009-03-17|archive-date=2009-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629061440/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1262447&postcount=16453|url-status=dead}}</ref><ref name="Roberto Orci"/> ಆದರೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಈ ಪಾತ್ರದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಈತನೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟನು.<ref>{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|title=The All New "Hey Roberto" Thread|publisher=[[Don Murphy]]|date=2008-06-19|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1189637&postcount=13182|accessdate=2008-06-25|archive-date=2008-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080626185522/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1189637&postcount=13182|url-status=dead}}</ref> ನನಗೆ ಏಕೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಹಲ್ಲಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಏಕೆ ವೇಷ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಸಿನೆಮಾ-ಪ್ರಕಾರ. ಒಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆಂದಾದರೆ, ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಡೈನೋಬೋಟ್‌ಸ್‌ನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುತ್ತೇನೆ."<ref>{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions|work=TFW2005|date=2008-08-08|url= http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-roberto-orci-you-may-ask-him-questions-52.html#post2285336 |accessdate=2009-03-24}}</ref> ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮೈಕಲ್ ಬೇ‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಆತ ಡೈನೊಬೊಟ್ಸ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.seibertron.com/transformers/news/michael-bay-on-the-dinobots-i-hate-them/16618/|title=Michael Bay on the Dinobots: "I hate them."|date=2009-07-27|accessdate=2009-07-27|work=Seibertron.com}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇ, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ಗಳು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಒಂದು ತಪ್ಪುಮಾಹಿತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು ಜೊತೆಗೆ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಓರ್ಸಿ ಇದು ಕೈಗೂಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="tidalwave">{{cite news | title=Roberto Orci - Soundwave will not be a Pick Up In Transformers Revenge of the Fallen | publisher=TFW2005|date=2008-10-18 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/roberto-orci---soundwave-will-not-be-a-pick-up-in-transformers-revenge-of-the-fallen-166024/ | accessdate=2008-10-19 }}</ref> ದ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಮೌರಿ ಮತ್ತು ಫರ್ಮನ್‌ ಅವರ ''[[MTV]]'' ಮತ್ತು ''[[ಕಾಮಿಕ್ ಬುಕ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌]]'' ಗಳ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡುವ ಹಂತಕ್ಕೂ ಹೋಯಿತು. ಅವರು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಸೀ ಮತ್ತು ದ ಫಾಲನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು.<ref name="radar">{{cite news|url=http://www.seibertron.com/transformers/news/transformers-2-the-fallen-falling-off-the-radar/13698/|title=Transformers 2: Did The Fallen Fall Off The Radar?|publisher=Seibertron|date=2008-08-05|accessdate=2008-08-06}}</ref> ''[[ಎಂಪಾಯರ್‌ಗೆ]]'' ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೇಯು ಮೆಗಾಟ್ರಾನ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಪಾತ್ರವು ಗೊಂಬೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ<ref name="empire"/> ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಓರ್ಸಿಯವರು ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಟ್ರಾನ್ ಪಾತ್ರವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|title=Megatron Confirmed for Transformers Revenge of the Fallen| publisher=TFW2005| date=2009-02-22| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/megatron-confirmed-for-transformers-revenge-of-the-fallen-166878/ |accessdate=2009-02-22 }}</ref> ನಂತರ ಬೇಯು ತಾನು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಮೊದಲ ವಾರದ<ref>{{cite news|title=Michael Bay Claims Leaked Movie Information is Fake|publisher=TFW2005|date=2008-07-21|url=http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/michael-bay-claims-leaked-movie-information-is-fake-165504/ |accessdate=2008-09-28}}</ref> [[ದೈನಂದಿನ ಕಾಲ್ ಶೀಟ್‌]]ನ ವಿಷಯ ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವುದು ತಾನು ನಕಲಿ ಮಾಡಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡ. ಅದು ರೇಮನ್ ರೋಡ್ರಿಗ್ಸ್‌ನ ಪಾತ್ರ, ಮತ್ತು ಜೆಟ್‌ಫೈರ್ ಮತ್ತು ಅವಳಿಗಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದವು.<ref name="callsheet">{{cite news|title=TF2 - Bethlehem Callsheets - BIG SPOILERS|publisher=TFW2005|date=2008-06-05|url=http://www.tfw2005.com/boards/attachment.php?attachmentid=5195&d=1212720423|accessdate=2008-06-06}}</ref> === ಚಿತ್ರೀಕರಣ === ಮೇ 2008ರಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="wilson">{{cite news|author=Jay A. Fernandez, Borys Kit|title=Rainn Wilson in for 'Transformers 2'|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=2008-05-29|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i3f3a21456cba6a51cf2da2541155c3a4|accessdate=2008-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080530090816/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i3f3a21456cba6a51cf2da2541155c3a4|archivedate=2008-05-30|url-status=live}}</ref> [[ಪ್ಲೆಯಾ ವಿಸ್ಟಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲಿನ [[ಹ್ಯೂಜಸ್ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌]]ನ ಸೌಂಡ್ ಸ್ಟೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಾಂಗಣ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಿತು.<ref name="made">{{cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1118001937.html|author=Peter Debruge|title=Who Made the Movie: 'Transformers II'|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2009-03-31|accessdate=2009-04-01}}</ref> ಜೂನ್ 2ರಿಂದ<ref name="geriatric"/> ಮೂರು ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ [[ಶಾಂಘೈ]]ಯ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವಾನಿಯಾದ ಬೆತ್ಲೆಹೆಮ್‌ನ]] [[ಬೆತ್ಲೆಹೆಮ್ ಸ್ಟೀಲ್]] ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="bethlehem">{{cite news|author=Michael Duck|title=Officials fired up for Bethlehem filming|work=[[The Morning Call]]|date=2008-01-17}}</ref> ತದನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಎಫ್ ಉಧ್ವರ್-ಹಾಜಿ ಸೆಂಟರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.<ref>{{cite news|author=Keith Knight|title=More High-Fliers at Air & Space|work=[[The Washington Post]]|date=[[2008-06-07]]|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/06/AR2008060603921.html |accessdate=2008-06-09}}</ref> ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಜೂನ್ 9ಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರತಂಡ [[ಫಿಲಿಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಇಲ್ಲಿ [[PECO]] ರಿಚ್ಮಂಡ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್, [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೆನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಡ್ರೆಕ್ಸಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪೆನಿಟೆನ್ಶಿಯರಿ]], [[ಫೇರ್‌ಮೌಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]], [[ರಿಟೆನ್ ಹೌಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್]] ಮತ್ತು [[ಹಿಸ್ಟರಿಕ್ ಚಾನ್ಸೆಲರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] (ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ) ಹಾಗೂ [[ವನಾಮೇಕರ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|author=Michael Klein|title=Roll 'em|work=[[The Philadelphia Inquirer]]|date=2008-06-08|url=http://www.philly.com/philly/news/local/19637659.html|accessdate=2008-06-09|archive-date=2008-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20080611234128/http://www.philly.com/philly/news/local/19637659.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|author=Michael Klein |title=Inqlings: The big reach for an anchor|work=[[The Philadelphia Inquirer]]|date=2008-06-17|url= http://www.philly.com/philly/entertainment/20080617_Inqlings__The_big_reach_for_an_anchor.html |accessdate=2008-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080618112517/http://www.philly.com/philly/entertainment/20080617_Inqlings__The_big_reach_for_an_anchor.html|archivedate=2008-06-18}}</ref><ref>{{cite news|author=Aaron Scott|title="Transformers" Sequel Brings Movie Studio to Wanamaker Bldg.|work=[[CoStar Group]]|date=2008-06-23|url=http://www.costar.com/News/Article.aspx?id=E31D081165C6AD733CB6624649AD6947A |accessdate=2008-06-24}}</ref><ref>{{cite news|author=Kellvin Chavez|title=More Pics From Transformers 2 Set Plus Video!|work=LatinoReview.com|date=2008-06-14|url=http://www.latinoreview.com/news/more-pics-from-transformers-2-set-plus-video-4857|accessdate=2009-02-28|archive-date=2016-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121074412/http://www.latinoreview.com/news/more-pics-from-transformers-2-set-plus-video-4857|url-status=dead}}</ref> ಜೂನ್ 22ಕ್ಕೆ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ]] ಚಿತ್ರ ತಂಡ ಬಂದಿಳಿಯಿತು.<ref>{{cite news|author=Tashin Shamma|title='Transformers: Revenge of the Fallen' crash lands on campus|work=[[The Daily Princetonian]]|date=2008-06-24|url=http://www.dailyprincetonian.com/2008/06/24/21271/|accessdate=2008-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518223640/http://www.dailyprincetonian.com/2008/06/24/21271/|archivedate=2013-05-18|url-status=dead}}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಚಿತ್ರತಂಡ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ಬೇ ಕೆಲ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಆತ ಬಳಸಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಆದರೂ, ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಲೀ ಬೇನಿಗೆ ವಿವಿಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ತಾಯಿ ತಮಾಶೆಗಾಗಿ ಮರಿಜುವಾನಾ ಇರುವ "funny 'mom' scene" ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:PyramidsofGiza at night.jpg|thumb|ಇಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲು ಮೂರು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲಾಯಿತು.]] [[2008 ರ ಸ್ರ್ಕೀನ್ ಅಕ್ಟರ್ ಗಿಲ್ಡ್‌]]ನಿಂದ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಮುಷ್ಕರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇ ಜೂನ್ 30ರಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪವಿರಾಮ ಕೊಟ್ಟ. ನಂತರ ಆತ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇಯ ಯುನಿಟಿನ]] ದೃಶ್ಯಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ.<ref>{{cite news|author=Gwladys Fouché|title=Hollywood prepares for the actors' strike|work=[[The Guardian]]|date=2008-06-17|url=http://film.guardian.co.uk/news/story/0,,2286026,00.html|accessdate=2008-06-18}}</ref> ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯುದ್ಧದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮುಂದೆ [[ಲೊಂಗ್ ಬೀಚ್, ಕ್ಯಾಲಿಪ್ಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|author=Peter Sciretta|title=Optimus Prime Spotted in Long Beach|work=Slash Film|date=2008-08-27|url=http://www.slashfilm.com/2008/08/27/optimus-prime-spotted-in-long-beach/|accessdate=2008-08-27|archive-date=2008-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20080902031026/http://www.slashfilm.com/2008/08/27/optimus-prime-spotted-in-long-beach/|url-status=dead}}</ref> ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರತಂಡವು [[ಹೊಲ್ಮನ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸಿನ]]ಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ವೈಟ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮಿಸೈಲ್ ರೇಂಜ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಎರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ [[ಖತಾರ್]] ಆಗಿಯೂ, ಈಗಿನ ಸಿನೆಮಾದ [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಆಗಿಯೂ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿರಾಮಿಡ್ಡಿನ ಕ್ಲೋಸ್-ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ [[ಸ್ಕೇಲ್ ಮಾಡೆಲ್‌]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref name="empire">{{cite news|author=Nick de Semelyn|title=20 to watch in 2009|work=[[Empire (magazine)|Empire]]|date=February 2009|pages=67–69}}</ref> ''[[ಪ್ರೈಮ್ ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್]]'' (''[[ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರೆಕ್]]'' ರೆಫರೆನ್ಸ್) ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ಟಕ್ಸಾನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[309ನೇಯ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮೇಂಟೆನನ್ಸ್ ರೀಜನರೇಶನ್ ಗ್ರುಪ್ಸ್]] [[ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಬೊನ್‌ಯಾರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಅಕ್ಟೊಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Transformers 2 shooting in Tucson next week|work=Tucson Filmmaker Magazine|date=2008-09-27|url=http://www.greenless.com/tucsonfilmmaker/index.php?option=com_content&task=view&id=92&Itemid=55|accessdate=2008-09-27}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜುಲೈನಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು.<ref>{{cite news|author=Phil Villarreal|title=Moviemaking at local resort provides glitz, economic lift|work=[[Arizona Daily Star]]|date=2008-06-05|url=http://www.azstarnet.com/metro/242309|accessdate=2008-06-05|format=Registration required|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828031226/http://www.azstarnet.com/metro/242309|url-status=dead}}</ref> [[ಕ್ಯಾಂಪ್ ಪೆಂಡಲ್ಟನ್]] ಮತ್ತು [[ಡಾವಿಸ್ ಮಂತನ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಿತು.<ref name="made"/> ಮೊದಲನೆಯ ಯುನಿಟ್(ಶಾಯಾ ಲಬಾಫ್ ಸೇರಿ) ಇಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಗಿಜಾ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಸಂಕೀರ್ಣ]]ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಲಕ್ಸ್‌ರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ತುಂಬಾ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಲೊರೆಂಜೊ ಡಿ ಬೊನಾವೆಂತುರಾ ಪ್ರಕಾರ 150 ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ತಂಡ ಮತ್ತು ಹಲವು ಡಜನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಇಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ಜನರ ಸಹಾಯದಿಂದಾಗಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸುಲಭವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|author=[[Sharon Waxman]]|title=Hollywood Steps Lightly: Spielberg and Soft Diplomacy in the Middle East|work=WaxWord|date=2008-10-21|url=http://sharonwaxman.typepad.com/waxword/2008/10/hollywood-steps.html|accessdate=2008-10-22|archive-date=2008-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20081025072739/http://sharonwaxman.typepad.com/waxword/2008/10/hollywood-steps.html|url-status=dead}}</ref> ಬೇ ಪಿರಮಿಡ್ ಬಳಿ ಸಿನೆಮಾ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಇಜಿಪ್ಟಿನ ಸರಕಾರದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದ. ಆತ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದ [[ಜಾಹಿ ಹವಾಸ್]] "ನನ್ನ ಬಾಹು ಬಳಸಿ, ’ನನ್ನ ಪಿರಾಮಿಡ್ಡಿಗೇನೂ ತೊಂದರೆ ಮಾಡಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಎಂದು ಬೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.{{'"}}<ref name="made"/> ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕ್ರೇನ್ ಕ್ಯಾಮೆರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. [[ಜೋರ್ಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಕಳೆಯಲಾಯಿತು. [[ರೊಯಲ್ ಜೊರ್ಡೇನಿಯನ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್]] [[ಪೆಟ್ರಾ]], [[ವಾದಿರಮ್]] ಮತ್ತು [[ಸಾಲ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ದೇಶದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ 2007ರ ಸಿನೆಮಾ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1117999584.html|title=Jordan hosts 'Transformers' shoot|author=Ali Jafaar|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2009-02-04|accessdate=2009-02-05}}</ref><ref name="canvas">{{cite news|author=Geoff Boucher|title=Michael Bay, master of the 'huge canvas'|work=[[Los Angeles Times]]|date=2009-05-24|url=http://www.latimes.com/entertainment/news/la-ca-transformers24-2009may24,0,1314378.story |accessdate=2009-05-25}}</ref> ಪ್ಯಾರೀಸ್‌ನ [[ಪ್ಲೇಸ್ ದೆ ಲ ಕನ್ಕಾರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇಯ ಯುನಿಟ್ [[ಐಫೆಲ್ ಟವರ್]] ಮತ್ತು [[ಆರ್ಕ್ ದಿ ಟ್ರಿಂಪ್]] ಎದುರು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಂದುವರೆಸಿತು.<ref>{{cite news|title=Revenge of the Fallen Primary Shooting Completed, Second Unit Shooting in Paris|publisher=TFW2005|date=2008-10-28| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/revenge-of-the-fallen-primary-shooting-completed-second-unit-shooting-in-paris-166092/ |accessdate=2008-10-28}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 2,2008ರಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಗಿಸಿತು. ಬೇ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಆತನಿಗೆ 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಕ್ಲೈಮಾಕ್ಸ್ ದುರ್ಬಲ ಎಂದು ಎನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಐದು ಸಿಟಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿ ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ, ಇಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಏನು ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ವೀಕ್ಷಕನಿಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="trailerbreakdown2"/> === ಪರಿಣಾಮಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Transformers Revenge of the Fallen Decepticon and Sam.jpg|thumb|ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಂ ಸ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆ ಮುಖಮುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಶ್ರಾವ್ಯ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಕನ್ ಬೇ ತನಗೆ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಕ್ಲೊಸ್-ಅಪ್ ಬೇಕು ಎಂದಿದ್ದ]] [[ಹಾಸ್‌ಬ್ರೋ]] ಹಿಂದಿನ 2007ರ ಸಿನೆಮಾಗಿಂತ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ರೊಬೊಟ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ಮತ್ತು [[ಟಾಕರ್‌‍ ಟೋಮಿ]] ಚಿತ್ರ ತಯಾರಕರಿಗೆ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಸರಣಿಯ "main draw for the sequel."<ref name="orcifirstquestions"/><ref>{{cite news|title=TakaraTomy Staff interview Translation - Mr. Starscream|publisher=TFW2005|date=2009-05-17|url=http://www.tfw2005.com/boards/transformers-news-rumors/233718-takaratomy-staff-interview-translation-mr-starscream.html |accessdate=2009-05-17}}</ref> ಇವರು ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳ ಪರ್ಯಾಯ ಮೊಡ್‌ ಅನ್ನು ಮೊದಲಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇಡಬೇಕೆಂದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೊಸ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions|publisher=TFW2005|date=2008-06-27|url=http://www.tfw2005.com/boards/showpost.php?p=2186879&postcount=171 |accessdate=2008-06-28}}</ref> ಬೇ ಯುದ್ಧರಂಗದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ [[F-16 ಫೈಟಿಂಗ್‌ ಫಾಲ್ಕನ್‌]] ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಕ್ ಫೈರ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದ.<ref name="tccfair"/> [[ಜನರಲ್ ಮೊಟಾರ್ಸ್‌‍]] ಕಳಿಸಿದ ಹೊಸ ಆಟೊಬೊಟ್ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ಅವು ಉಳಿದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="edwelburn"/> ಸ್ಕಾಟ್‌‍ ಫಾರರ್ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮದ ಸೂಪರ್‌ವೈಸರ್ ಆಗಿ ಪುನಃ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂದರ್ಭದ ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು [[ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ಸ್‌ರ]] ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಆಳವಾಗಿ ಮಾಡವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ. ಈತ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಅಂತಿಮ ಗಡುವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಪೊಸ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ "ಸರ್ಕಸ್" ತರಹ ಆಗಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ.<ref>{{cite news|author=Cindy White|title=Transformers 2 More Ambitious|work=[[Sci Fi Wire]]|date=2007-10-01|url=http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&id=44393|accessdate=2007-10-01|archive-date=2008-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080609220512/http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&id=44393|url-status=dead}}</ref> ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇಷಲ್ ಇಫೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದಾಗಿ, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ಪಾತ್ರವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. [[ಪೀಟರ್ ಕಲನ್]] ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, "[[ಡಾನ್ ಮರ್ಫಿ]] ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದರು, ’ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌ನನ್ನು ಎನಿಮೇಟ್ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ [ 2007 ರ ಚಿತ್ರ]ದಷ್ಟೇ ಆಯಿತು’. ಆದರೆ, ಆತ ಹೇಳಿದರು, ’ಮುಂದಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಟನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಹಣವನ್ನು ನೀವು ಪಡೆಯಬಹುದು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು"<ref name="Anthony Breznican">{{cite news|author=Anthony Breznican|title=Fan buzz: Flesh out those 'bots|work=[[USA Today]]|date=2007-07-12|url=http://www.usatoday.com/life/movies/news/2007-07-11-transformers-bots_N.htm?csp=34 |accessdate=2007-07-12}}</ref>.<ref name="Anthony Breznican"/> ಮೈಕಲ್ ಬೇ ರೊಬೊಟ್ ಮುಖಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಕ್ಲೋಸ್ ಅಪ್‌]]ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಆಶಿಸಿದ್ದ.<ref>[[ಮೈಕಲ್ ಬೇ‌]]ನ ಡಿವಿಡಿನಲ್ಲಿನ [[ಶ್ರಾವ್ಯ ವಿವರಣೆ]] - ''[[ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮರ್ಸ್]]'', 2007, [[ಪಾರಾಮೌಂಟ್]]</ref> ಅನಿಮೇಟರ್‌ಗಳು ಎರಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಯುವಿಕೆ, ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದಾಟ, ಮರಗಳಿಗೆ ಗುದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ [...] ವಸ್ತುಗಳು ಒಡೆದು ಚೂರಾಗುವಿಕೆ, ಅವುಗಳು [ರೋಬೋಟ್‌ಗಳು] ಬಿರಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅನಿಲಹೊರಬಿಡುವಿಕೆ, ಬೆವರುವಿಕೆ, ಬುಸುಗುಟ್ಟುವಿಕೆ..." ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂದು ಫಾರರ್ ಹೇಳಿದ. [[IMAX]]ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಅನಿಮೇಶನ್ ಫ್ರೇಮ್ ರೆಂಡರ್ ಆಗಲು 72 ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="sixty">{{cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1118001940.html|title=Michael Bay keeps VFX shops busy|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|author=David S. Cohen|date=2009-03-31|accessdate=2009-04-01}}</ref><ref name="funfacts">{{cite news|url=http://www.michaelbay.com/newsblog/files/3e4c18d680b4b259ce0c3c8b0566ace4-521.html|title=Transformers Revenge of the Fallen Fun Facts|work=michaelbay.com|date=2009-06-17|accessdate=2009-06-29|archive-date=2009-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20090622030004/http://michaelbay.com/newsblog/files/3e4c18d680b4b259ce0c3c8b0566ace4-521.html|url-status=dead}}</ref> ಐ.ಎಲ್.ಎಂ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾಕ್ಕೆ 15 [[ಟೆಟ್ರಾಬೈಟ್ಸ್]] ಬಳಸಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಉತ್ತರಾರ್ಧಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ್ದು 140 ಟೆಟ್ರಾಬೈಟ್ಸ್.<ref name="canvas"/> ಓರ್ಸಿ ಪ್ರಕಾರ, ರೊಬೊಟ್ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಗಣಕ ನಿರ್ಮಿತಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.<ref name="additions"/> === ಸಂಗೀತ === {{See also|Transformers: Revenge of the Fallen - The Album|Transformers: Revenge of the Fallen - The Score}} ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು [[ಸ್ಟೀವ್ ಜಬ್ಲೊನ್‌ಸ್ಕಿ.]] ಈತ ಮತ್ತೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮೈಕ್ಲ್ ಬೇ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಹಾಲಿವುಡ್ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಸಿಂಫನಿಯ]] 71-ಪೀಸ್ ಮೇಳವನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೋನಿ ಸ್ಕೊರಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದ.<ref name="scoring">{{cite news|author=Dan Goldwasser|url=http://www.scoringsessions.com/news/191/|title=Steve Jablonsky scores ''Transformers: Revenge of the Fallen''|publisher=ScoringSessions.com|date=[[2009-06-18]]|accessdate=2009-06-18}}</ref> ಜ್ಯಾಬ್ಲೊನ್‌ಸ್ಕೀ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಜಿಮ್ಮರ್‌]] ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ [[ಲಿಂಕಿನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌]]ರವರ "[[ನ್ಯೂ ಡಿವೈಡ್‌]]" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಗೀತೆಯ ವಿವಿಧ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|author=[[Mike Shinoda]]|url= http://www.mikeshinoda.com/blog/special_events-recommended_music-in_the_studio-featured-linkin_park_/transformers_2_new_linkin_park_song_and_score|title=Transformers 2|date=2009-04-24|accessdate=2009-04-24}}</ref><ref>{{cite news|title= Transformers 2 song is 'New Divide'|work=The Linkin Park Times|date=2009-05-06|url=http://lptimes.com/news.php?subaction=showfull&id=1241654007&archive=&start_from=&ucat=1&|accessdate=2009-05-07}}</ref> == ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ == ಜೂನ್ 8, 2009ರಂದು ಜಪಾನಿನ ಟೊಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌, ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ಇದರ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ನಡೆಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Transformers Revenge of the Fallen World Premiere in Japan June 8|publisher=TFW2005.com|date=2009-04-24|url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/transformers-revenge-of-the-fallen-world-premiere-in-japan-june-8-167411/ |accessdate=2009-04-24}}</ref> ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 19,2009 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು IMAX ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು<ref>{{cite news|url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=52843|title=Transformers Moved Up Two Days|publisher=ComingSoon.net|date=2009-02-12|accessdate=2009-02-12|archive-date=2014-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140906023326/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=52843|url-status=dead}}</ref>.(ಆದರೂ ಕೆಲವು ಸಿನೆಮಾ ಜೂನ್ 22 ರಂದು ಮಂದಿರಗಳು ಮಿತ-ಪ್ರವೇಶದ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಚಿತ್ರಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು) ಮೂರು ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು IMAX ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಲ್ಲಿ<ref name="collidervideo"/> ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ IMAX ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉಳಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೊಬೊಟ್ ಕಾದಾಟದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|title=IMAX To Feature Longer Cut of Transformers 2 With "More Robot Fighting"|url=http://www.slashfilm.com/2009/06/07/imax-to-feature-longer-cut-of-transformers-2-with-more-robot-fighting/|date=06-08-2009|accessdate=06-08-2009|archive-date=2009-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090810192903/http://www.slashfilm.com/2009/06/07/imax-to-feature-longer-cut-of-transformers-2-with-more-robot-fighting/|url-status=dead}}</ref> ಅಗಸ್ಟ್ 2008ರ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಓರ್ಸಿ IMAX ಫೂಟೇಜ್‌ಗಳು ಈ 3ಡಿ<ref>{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask questions|publisher=TFW2005|date=2008-09-24|url=http://www.tfw2005.com/boards/2384404-post1356.html|accessdate=2008-09-24|quote=Some sequences will be in IMAX 3D|archive-date=2016-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121074414/http://www.tfw2005.com/boards/2384404-post1356.html|url-status=dead}}</ref> ಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ. ಆಮೇಲೆ ಬೇ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಆತನು ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಹಳೆ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ್ದವನಾದ್ದರಿಂದ ಆತನಿಗೆ ಈ 3ಡಿ ಗಿಮಿಕ್ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ IMAX ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವುದು [[ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗಿಂತ ಸುಲಭ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite news|title=Michael Bay talks TRANSFORMERS 2 and 3 at ShoWest|work=Collider|date=2009-04-02|url=http://www.collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/11461/tcid/1|accessdate=2009-04-03|archive-date=2009-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090406014024/http://www.collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/11461/tcid/1|url-status=dead}}</ref> 150 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ಸಿನೆಮಾದ ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=Transformers: ROTF Premiere, LaBeouf's Wild Life|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url=http://weblogs.variety.com/thompsononhollywood/2009/06/transformers-rotf-premiere-party-labeouf-news.html|date=2009-06-23|accessdate=2009-07-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090627065319/http://weblogs.variety.com/thompsononhollywood/2009/06/transformers-rotf-premiere-party-labeouf-news.html|archivedate=2009-06-27|url-status=dead}}</ref> [[ಹಾಸ್ಬ್ರೋ]]ನ [[Transformers: Revenge of the Fallen (toys)|''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ಫಾಲನ್‌'' ‍ನ ಆಟಿಕೆಗಳು]] ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಅಚ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಪುನ‍ರಾಗಮನವಾಗುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಲ್ಲದೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೂಪದ ಅಚ್ಚುಗಳ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಬಣ್ಣದ ಸ್ಕೀಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು.<ref name="toyfairpics">{{cite web|title=Transformers at Toy Fair 2009|work=Transformers Collectors Club|url=http://www.transformersclub.com/toyfair09/TFmainline09.html|accessdate=2009-02-14}}</ref> ಮೊದಲ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮೇ 30ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಬಂಬ್ಲ್‌‍ಬೀ ಮತ್ತು ಸೌಂಡ್‌‍ವೇವ್‌‍ಗಳು ಈ ಮೊದಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದವು.<ref name="toyfare">{{cite news|title=Transformers: Revenge of the Fallen Coverage from Toyfare #140|work=TFW2005|date=2009-02-11|url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/transformers-revenge-of-the-fallen-coverage-from-toyfare-140-166791/ |accessdate=2009-02-11 }}</ref> ಎರಡನೇ ಸರಣಿಯು ಆಗಸ್ಟ್‌‍ 2009ರಲ್ಲಿ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಅದು 2 1/4-ಇಂಚು ಇರುವ, ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಲಾರದ ರೇಸ್ ಪಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಾರು-ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾನವ ನಟನಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಮೂರನೇ ಸರಣಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರಲಿದ್ದು, ನಂತರದಲ್ಲಿ [[2010]] ಮುಂದಿನ ಐದು ಸರಣಿಗಳು ಬರಲಿವೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಉತ್ಪನ್ನ ನಿಯೋಜನೆ ಜಾಹೀರಾತು ಪಾಲುದಾರರಲ್ಲಿ [[ಬರ್ಗರ್ ಕಿಂಗ್]], [[7-ಎಲೆವೆನ್]], [[LG ಫೋನ್ಸ್]], [[ಕೆಮಾರ್ಟ್]], [[ವಾಲ್-ಮಾರ್ಟ್]], [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್]], [[Nike, Inc.]] ಮತ್ತು [[M&amp;M's]], ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ [[ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್‌]]ನ [[ಜಾಲಿಬೀ]] ಸಹಾ ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.newworlds.ph/?p=1622 |title=Official Press Release: Jollibee Transformers Revenge of the Fallen |publisher=Newworlds.ph |date=2009-06-16 |accessdate=2009-07-22}}</ref> [[ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್]] ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಜಿಎಂ ನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ ಸಹಾ ಅವರ ಪ್ರಚಾರ ಯೋಜನೆ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 2007 ರ ಚಿತ್ರದ ಗೆಲುವು ಅದರ ಬೆನ್ನಿಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news|author=Claudia Eller|title=GM's troubles deprive 'Transformers 2' of crucial horsepower|work=[[Los Angeles Times]]|date=2009-04-06|url=http://www.latimes.com/business/la-fi-cotown-transformers6-2009apr06,0,5419006.story|accessdate=2009-04-06}}</ref><ref>{{cite news|title=Transformers 2 Product Placement|work=Product Placement News|date=2008-09-04|url=http://www.productplacement.biz/200809042432/News/Product-Placement/Transformers-2-Product-Placement.html|accessdate=2008-09-04|archive-date=2009-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20091023143042/http://www.productplacement.biz/200809042432/News/Product-Placement/Transformers-2-Product-Placement.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|author=Josh Modell|title=Taste Test Special Report: The National Association Of Convenience Stores Convention|work=[[The A.V. Club]]|date=2008-10-07|url=http://www.avclub.com/content/feature/taste_test_special_report_the|accessdate=2008-10-10|archive-date=2009-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20090101161249/http://www.avclub.com/content/feature/taste_test_special_report_the|url-status=dead}}</ref> [[ಕೈಲ್ ಬುಷ್]] ''ರಿವೇಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' /M&amp;M ನ ಡಿಕೋ ಕಾರನ್ನು [[ಇನ್‌ಫಿನಿಯನ್ ರೇಸ್‌ವೇ]]ಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 21, 2009<ref>{{cite web|title=Kyle Busch #18 Transformers 2: Revenge of the Fallen / M&M's 2009 Firebird Diecast|work=BuddysToys|url=http://www.buddystoys.com/kyle-busch-transformers-diecast-transformers-the-movie-2009.php|accessdate=2009-01-22|dateformat=dmy|archive-date=2009-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125055258/http://buddystoys.com/kyle-busch-transformers-diecast-transformers-the-movie-2009.php|url-status=dead}}</ref> ರಂದು ಓಡಿಸಿದ, ಮತ್ತು [[ಜೋಷ್ ದುಹಾಮೆಲ್]] 2010 ಕ್ಯಾಮೆರೋ ಕಾರನ್ನು [[ಇಂಡಿಯಾನಾಪೋಲೀಸ್ 500]]ರಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಿದ.<ref>{{cite news|title=Actor Duhamel To Drive Indy 500 Pace Car|work=The Indy Channel|date=2009-04-30|url=http://www.theindychannel.com/entertainment/19333697/detail.html|accessdate=2009-04-30|archive-date=2009-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503223403/http://www.theindychannel.com/entertainment/19333697/detail.html|url-status=dead}}</ref> ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ವೋಕ್‌ಸ್ವಾಗನ್ ಜೆಟ್ಟಾ]] ಬಳಸಿ ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|last=Ramsey |first=Jonathon |url=http://www.autoblog.com/2009/07/16/beijing-mall-builds-its-own-transformer-out-of-vw-jetta/ |title=Beijing mall builds its own Transformer out of VW Jetta |publisher=Autoblog.com |date=2009-07-16 |accessdate=2009-07-22}}</ref> === ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ === ದ್ ರೇನ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಕಾಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಜತೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ [[ಕ್ರಿಸ್ ಮೌರಿ]] ಮತ್ತು ಕಲಾಕಾರ [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಮಿಲ್ನೆ]] ಇಬ್ಬರೂ [[IDW ಪ್ರಕಾಶನ]]ದ ಪೂರ್ವಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒ೦ದಾದರು. ಮೂಲವಾಗಿ ಐದು ಭಾಗಗಳ ಸರಣಿ ಎಂದು ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ''ಡೆಸ್ಟಿನಿ'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಡೆಯಿತು,<ref name="destiny">{{cite news|author=Brian Jacks|title=EXCLUSIVE: 'Transformers 2' Prequel Comic Gives Inside Scoop On 2009 Movie|work=[[MTV]] Splash Page|date=2008-08-01|url=http://splashpage.mtv.com/2008/07/28/exclusive-transformers-2-prequel-comic-gives-inside-scoop-on-2009-movie/|accessdate=2008-08-01|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828090928/http://splashpage.mtv.com/2008/07/28/exclusive-transformers-2-prequel-comic-gives-inside-scoop-on-2009-movie/|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಎರಡು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಣೆಗೊಂಡ ಸರಣಿಗಳಂತೆ ವಿಂಗಡಿತವಾಯಿತು, ''ಅಲೈಯನ್ಸ್'' ಹಾಗು ''ಡಿಫೈಯನ್ಸ್'' ಎಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಡೆಯಿತು. ''ಆಲಿಯನ್ಸ್'' ಸರಣಿಯು ಮಿಲ್ನ್‌ರವರಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಡಿಸೆ೦ಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊ೦ಡಿತು. ಇದು ಮಾನವರು ಹಾಗೂ ಆಟೊಬೋಟ್‌ಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಕೇ೦ದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.<ref name="alliance">{{cite comic|writer=Chris Mowry|penciller=[[Alex Milne]]|title=Transformers: Alliance|publisher=[[IDW Publishing]]|date=December 2008 to March 2009}}</ref> ''ಡಿಫೈಯನ್ಸ್'', ಅದರ ನಂತರದ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ಡಾನ್ ಖನ್ನಾರವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಈ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲು ಹೊಂದಿಸಿ ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುವುದು.<ref name="defiance">{{cite comic|writer=Chris Mowry|title=Transformers: Defiance|publisher=[[IDW Publishing]]|date=January to April 2009}}</ref> 2007ರ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಬ೦ಧವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು [[ಅಲಾನ್ ಡೀನ್ ಫೋಸ್ಟರ್]] [381]''[[Transformers: The Veiled Threat]]'' ಬರೆದಿದ್ದು ''Infiltration'' (ಅಂತರಾಕ್ರಮಣ)ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸ೦ದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫೋಸ್ಟರ್, ಕಥೆಗಳು ಒ೦ದಕ್ಕೊ೦ದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರದಿದ್ದುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು IDW ದೊ೦ದಿಗೆ ಜತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|author=[[Alan Dean Foster]]|title=Updates|date=2008-11-01|url=http://www.alandeanfoster.com/version2.0/frameset.htm|accessdate=2008-12-10 |dateformat=dmy}}</ref> ಮೊದಲ ಮುದ್ರಿತ ಮಾಧ್ಯಮ ನೇರವಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಕ [[ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್]](ISBN {{ISBNT|0061729671}}[386]) ರ 32-ಪುಟಗಳ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ಮೇ 5,2009 ರಂದು ಲಭ್ಯವಾದ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಬಹಿರ೦ಗಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 1, 2009 ರಂದು [[DK ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯ]]ವು ಒಂದು 96-ಪುಟಗಳ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌: ದ ಮೂವಿ ಯುನಿವರ್ಸ್'' (ISBN{{ISBNT|0756651727}}) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ವಾಸ್ತವವಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅ೦ಕಿಸ೦ಖ್ಯೆಯು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ೦ತೆಯೇ ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳಿ೦ದ ಕೂಡಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಅಸಮ೦ಜಸವಾಗಿದೆಯೆ೦ದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 10, 2009 ರಂದು [[ಸಿಮೋನ್ ಫರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]]ರಿ೦ದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರದ (ISBN{{ISBNT|160010455X}}) ರೂಪ೦ತರ ಕಾಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊ೦ಡಿತು.<ref>3{{cite web|title=Preview: Transformers: Revenge of the Fallen Official Movie Adaptation|work=[[Comic Book Resources]]|url=http://www.comicbookresources.com/?page=preview&id=2806|accessdate=2009-06-21|archive-date=2009-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629215649/http://www.comicbookresources.com/?page=preview&id=2806|url-status=dead}}[389] ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಫಾಲನ್‌ನ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಪಾರಾಮೌಂಟ್ ಸೆನ್ಸರ್ ಮಾಡಿ ತೆಗೆದುಹಾಗುವ ಮೊದಲಿನ ಮೂಲ ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ:[http://www.fortmax05.10gbfreehost.com/movie/CCI.html ]</ref> ಜೊತೆಗೆ ಅಲಾನ್ ಡೀನ್ ಫೋಸ್ಟರ್, (ISBN{{ISBNT|0345515935}}) ಚಿತ್ರದ [[ಕಾದ೦ಬರಿ ರೂಪಾಂತರ]]ವನ್ನೂ ಬರೆದರು.<ref>{{cite news|title=New Transformers Revenge of the Fallen Books including Five Novels|work=TFW2005|date=2008-11-20|url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/news-transformers-revenge-of-the-fallen-books-including-five-novels-166244/ |accessdate=2008-11-21}}</ref> ಈ ನಡುವೆ ಡ್ಯಾನ್ ಜಾಲಿ,ಫೋಸ್ಟರ್‌ಗಿ೦ತ ಬಿನ್ನವಾಗಿ ಯುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು 144 ಪುಟಗಳ ''ಟ್ರಾನ್ಸಫಾರ್ಮರ್ಸ್ : ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ದ ಜೂನಿಯರ್ ನಾವೆಲ್'' (ISBN{{ISBNT|0061729736}})ಎ೦ಬ ಪುಸ್ತಕವೊ೦ದನ್ನು ಬರೆದರು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ದ ಆರ್ಟ ಆಫ್ ದ ಮೂವೀಸ್‌'' (ISBN{{ISBNT|1848563736}}) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕವೊ೦ದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳೆ೦ದರೆ ''ಟ್ರಾನ್ಸಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಪ್ರೈಮ್'',''ಟ್ರಾನ್ಸಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ದ ರೀಯೂಸಬಲ್ ಸ್ಟಿಕರ್ ಬುಕ್'' (ISBN)[397], ''ಟ್ರಾನ್ಸಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ಮೇಡ್ ಯು ಲುಕ್'' (ISBN)[398], (ISBN{{ISBNT|006172971X}}), ''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಒಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ರೈಸ್ ಒಫ್ ದ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕಾನ್ಸ್'' (ISBN{{ISBNT|0061729701}}),''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಒಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ಸ್ಪೊಟ್ ದ ಬೊಟ್ಸ್'' (ISBN{{ISBNT|006172968X}}), ''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಒಫ್ ದ ಫಾಲನ್ ಮಿಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಮ್ಯಾಚ್'' (ISBN{{ISBNT|0794418791}}), ''ಒಪರೇಷನ್ ಆಟೊಬೊಟ್'' (ISBN{{ISBNT|0061729663}}), ''ವೆನ್ ರೊಬೊಟ್ಸ್ ಅಟ್ಯಾಕ್'' (ISBN{{ISBNT|0061729655}}) ಮತ್ತು ''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಒಫ್ ದ ಫಾಲನ್ 2010 ವಾಲ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್'' (ISBN{{ISBNT|0768899451}}) ಸೇರಿವೆ. === ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್‌ === {{Main|Transformers: Revenge of the Fallen (video game)}} ''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್ '' ಇದರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟೂ ಐದು ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. * ಪ್ಲೇ‍ಸ್ಟೇಷನ್3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360 ಆವೃತ್ತಿ ([[ಲಕ್ಸೊಫ್ಲಕ್ಸ್]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತು [[ಎಕ್ಟಿವಿಷನ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು)<ref>{{cite web|title=Transformers: Revenge of the Fallen (PS3)|url=http://www.gamecrazy.com/games/game.aspx?id=14190|publisher=Game Crazy|accessdate=2009-06-20|archive-date=2009-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629150840/http://www.gamecrazy.com/games/game.aspx?id=14190|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|author=César A. Berardini|title=X-Men Origins: Wolverine and Transformers: Revenge of the Fallen Movie Tie-ins Announced|work=[[TeamXbox]]|date=2008-07-15|url=http://news.teamxbox.com/xbox/17079/XMen-Origins-Wolverine-and-Transformers-Revenge-of-the-Fallen-Movie-Tieins-Announced/|accessdate=2008-07-15|archive-date=2008-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080717164712/http://news.teamxbox.com/xbox/17079/XMen-Origins-Wolverine-and-Transformers-Revenge-of-the-Fallen-Movie-Tieins-Announced/|url-status=dead}}</ref> * ಪಿಎಸ್‌3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಿರುವ ವಿಂಡೊಸ್‌ಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಗೇಮ್ ಆವೃತ್ತಿ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-[[ಬೀನೊಕ್ಸ್]])<ref>{{cite web|title=Vengeance Has Arrived as Transformers: Revenge of the Fallen Game Hits Retail Shelves Nationwide|url=http://www.testfreaks.com/blog/press-releases/vengeance-has-arrived-as-transformers-revenge-of-the-fallen-game-hits-retail-shelves-nationwide/|date=[[2009-06-23]]|publisher=Test freaks|accessdate=2009-06-27|archive-date=2009-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090624164408/http://www.testfreaks.com/blog/press-releases/vengeance-has-arrived-as-transformers-revenge-of-the-fallen-game-hits-retail-shelves-nationwide/|url-status=dead}}</ref> * Wii ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್2 ಆವೃತ್ತಿ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-[[ಕ್ರೊಮ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊ]])<ref>{{cite web|title=Exclusive Transformers: Revenge of the Fallen Game Interview|url=http://www.superherohype.com/news/transformersnews.php?id=8453|date=[[2009-06-23]]|publisher=[[Superhero Hype]]|accessdate=2009-06-27|archive-date=2009-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626043303/http://www.superherohype.com/news/transformersnews.php?id=8453|url-status=dead}}</ref> * ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ಪೋರ್ಟೇಬಲ್ ಆವೃತ್ತಿ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ಸಾವೇಜ್ ಎಂಟರ್‌‍ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್)<ref>{{cite web|title="TRANSFORMERS: REVENGE OF THE FALLEN" GAME HITS SHELVES NATIONWIDE|url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=21737|date=[[2009-06-23]]|publisher=[[Comic Book Resources]]|accessdate=2009-06-27|archive-date=2009-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090628083403/http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=21737|url-status=dead}}</ref> * ನಿಂಟೆಂಡೋ ಡಿಎಸ್ ಆವೃತ್ತಿ ( ಅಭಿವೃದ್ಧಿ- [[ವಿಕ್ಯಾರಿಯಸ್ ವಿಶನ್ಸ್]]), ಇದು ಆಟೊಬೊಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಗೇಮ್ ಆಗಿ ವಿಂಗಡನೆಹೊಂದಿದೆ. === ಹೋಂ ಮಿಡಿಯಾ === ಅಕ್ಟೊಬರ್ 20, 2009ರಲ್ಲಿ ''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ಇದರ ಎರಡು ಡಿಸ್ಕಿನ [[ಬ್ಲೂ-ರೇ]] ಮತ್ತು [[ಡಿವಿಡಿ]] ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಹಾಗೇಯೇ ಒಂದು ಡಿಸ್ಕಿನ ಡಿವಿಡಿ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.michaelbay.com/newsblog/files/a53a5998351fdb940b16e2823ddc71f3-558.html|title=Revenge of The Fallen DVD/Blu-ray: October 20th|date=2009-08-20|accessdate=2009-08-21|work=MichaelBay.com|archive-date=2009-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20090930065655/http://www.michaelbay.com/newsblog/files/a53a5998351fdb940b16e2823ddc71f3-558.html|url-status=dead}}</ref> 2009ರ ಬಹುನೀರಿಕ್ಷಿತ ಹೋಂ ರಿಲಿಸ್ ಎಂದು ಇದನ್ನು ಮತ ಹಾಕಿ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=October 2009}} ಚಾರ್ಲಿ ಡಿ ಲೈಜಿರಿಕಾ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಈ ಸಿನೆಮಾದ ಬ್ಲೂ-ರೇ ಬಿಡುಗಡೆಯು [[IMAX ವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಎಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ರೇಶಿಯೊವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಫೀಚರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಮೈಕಲ್ ಬೇ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ವಾಲ್ ಮಾರ್ಟಿ]]ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಆವೃತ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.film.com/celebrities/michael-bay/story/interview-michael-bay-talks-transformers/28824606|title=Interview: Michael Bay Talks Transformers II, The DVD, Extra IMAX Footage, and the "Autobot Twins"|work=Film.com|date=2009-06-24|accessdate=2009-06-26}}</ref> ಹೋಮ್ ಆವೃತ್ತಿ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೊನಸ್ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಹೆಸರು "ದ ಆಲ್‌ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್" ಎಂದಿದ್ದು ಅದು ಸರಣಿಯ ಮೂರನೇಯ ಸಿನೆಮಾದ ಬಗೆಗಿನ ಮೈಕಲ್ ಬೇ‌ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಯಲುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. [[ಟಾರ್ಗೆಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯ ಡಿಸ್ಕ್ ಕೇಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಿನೆಮಾದ ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇ ನಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಡಿಸ್ಕ್ ಆವೃತ್ತಿಯು, ಪಾರಾಮೌಂಟಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾದ [[ಆಗುಮೆಂಟೆಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] ಯನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಸಿನೆಮಾ ಆಗಿದೆ. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರನು ವೆಬ್ ಕ್ಯಾಮ್ ಎದುರು ಚಿತ್ರದ ಪ್ಯಾಕೇಜನ್ನು ಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪದರೆಯ ಮೇಲೆ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌ನ 3ಡಿಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.videobusiness.com/article/CA6671607.html|title=Star Trek flies out with space-age box|date=07-06-09|accessdate=2009-08-21|work=VideoBusiness|archive-date=2016-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121074412/http://www.videobusiness.com/article/CA6671607.html|url-status=dead}}</ref> ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಡಿವಿಡಿ ಮಾರಾಟ 7.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಾಪಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಆವೃತ್ತಿಯು 1.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುನಿಟ್ ಮಾರಾಟವಾಗಿ, ಇದು 2009ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸಿನೆಮಾ ಆಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i7906335d5f3231a26b1958dc8bb608ac|title='Transformers' boosts video sales, rentals|date=10-28-2009|accessdate=11-15-2009|work=The Hollywood Reporter|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091101034234/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i7906335d5f3231a26b1958dc8bb608ac|archivedate=2009-11-01|url-status=live}}</ref> == ಪುರಸ್ಕಾರ == === ವಿಮರ್ಶೆಗಳು === ಸಿನೆಮಾ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ’ಸಾಮಾನ್ಯದಿ೦ದ ಋಣಾತ್ಮಕದವರೆಗೆ’ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Metacritic">{{cite web|url=http://www.metacritic.com/film/titles/transformers2|title=''Transformers: Revenge of the Fallen'' (2009)|publisher=[[Metacritic]]|accessdate=June 24, 2009|archive-date=ಜೂನ್ 23, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090623070502/http://www.metacritic.com/film/titles/transformers2|url-status=dead}}</ref> [[ರಾಟನ್‌ ಟೊಮೆಟೋಸ್‌]]‍ನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 227 ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಂದ ''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌'' ‍ ಸುಮಾರು 19% ಅಂಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/transformers_revenge_of_the_fallen/|title=Transformers: Revenge of the Fallen''|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=June 26, 2009|quote=Transformers: Revenge of the Fallen is a noisy, underplotted, and overlong special effects extravaganza that lacks a human touch.}}</ref> ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತ, [[ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್]]‌, ತಾನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸುಮಾರು 32 ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಂದ 100ಕ್ಕೆ 35ರಷ್ಟು ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="Metacritic"/> ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ದೊರೆತ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯ ನಡುವೆ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಆದೇನೆ ಇದ್ದರೂ [[ಸಿನೆಮಾ ಸ್ಕೋರ್‌‍]] ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ A+ ದಿ೦ದ F ವರೆಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಚಿತ್ರವೀಕ್ಷಕರು ಇದಕ್ಕೆ "B+" ನೀಡಿದ್ದು, ಮೂಲ ಚಿತ್ರ ಗಳಿಸಿದ "A" ಅ೦ಕಕ್ಕೆ ಇದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal|author=Pamela Mcclintock|url=http://www.variety.com/article/VR1118005468.html?categoryid=1236&cs=1|title='Transformers' on top with $390.4 mil|publisher=[[Variety Magazine]]|date=[[2009-06-29]]|accessdate=[[2009-06-30]]}}</ref> ದಿ ಹೊಸ್ಟನ್‌ ಕ್ರೋನಿಕಲ್‌ ಇದನ್ನು " ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಇಂದನ ತುಂಬಿದ, ಸದ್ದು ಮಾಡುವ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಾಹಸಿ ವಾಹನದಂತೆ ಈ ಸಿನೆಮಾ ಇದೆ. ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚೂ ಕೂಡ ಇದೆ." ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು. ವೆರಾಯಿಟಿಯ ಜೊರ್ಡಾನ್‌ ಮಿನ್ಸ್ಟ್‌ಜರ್‌ ಹೇಳಿದ‍ ಪ್ರಕಾರ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್‌: ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌'' ‍ ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಉನ್ನತ ಹಂತಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದೆ. ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ "ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌ ಇದು ಅನಗತ್ಯವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಪ್‌ಕಾರ್ನ್ ಇದ್ದಂತೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಮೊಟಾರ್‌ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಹುರಿದಂತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತು ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿನ್ನುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ." ''[[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌]]'' ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್:ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಫಾಲನ್‌‍'', ಬೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ''[[ಪರ್ಲ ಹಾರ್ಬರ್‌]]'' ಸಿನೆಮಾಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಿನೆಮಾ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು.<ref name="washingtonpost-critics">{{cite news|author=Zak, Dan|date=2009-07-01|title=Reaching Critical Mass|work=[[The Washington Post]]|page=C1}}</ref> ''[[ದಿ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್‌]]'' ನ ರೇ ಬೆನೆಟ್‌ ತನ್ನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು "ಈ ರೀತಿಯ ಸಿನೆಮಾದ ಕುರಿತು ಪೂರ್ವಕಲ್ಪನೆಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಇದು ಕರ್ಕಶ, ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಮತ್ತು 147 ನಿಮಿಷ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದಂತೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ".<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/film-reviews/film-review-transformers-revenge-of-the-1003984572.story|title=Transformers: Revenge of the Fallen Review|publisher=Hollywood Reporter|date=2009-06-15|accessdate=2009-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090618082449/http://www.hollywoodreporter.com/hr/film-reviews/film-review-transformers-revenge-of-the-1003984572.story|archivedate=2009-06-18|url-status=live}}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಿನೆಮಾಕ್ಕೆ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ [[ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್]], ''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ಫಾಲನ್‌'' ಸಿನೆಮಾಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್‌ ನೀಡಿತ್ತು ಇದನ್ನು "...ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಸಮಯ ತಿನ್ನುವ ಭಯಂಕರ ಅನುಭವ." ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ.<ref>{{cite web|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090623/REVIEWS/906239997|title=Transformers: Revenge of the Fallen :: rogerebert.com :: Reviews|publisher=Rogerebert.suntimes.com|accessdate=2009-06-24|archive-date=2009-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090625063138/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20090623%2FREVIEWS%2F906239997|url-status=dead}}</ref> ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ "''ಮುಂದೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪಾರ್ಮರ್ಸ್‌:ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌'' ರೀತಿಯ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನೂ ಸಿನೆಮಾ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಂತಹ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಕಾಲ ಬರಬಹುದೇನೋ" ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. "ಇದನ್ನು ಈ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಘಟ್ಟದ ಮುಖ್ಯ ಗುರುತಾಗಿ ಹಿನ್ನೋಟದ ಅಂಶವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಹೊರತಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು CGIನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಲವಾರು ಸಾಹಸಮಯ ಮಹಾನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳು ಇರಬಹುದು ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಪರೀತದ, ಅತಿಯಾದ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂತಹ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಯ (149 ನಿಮಿಷ) ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚದ ($190 ಮಿಲಿಯನ್) ಸಿನೆಮಾ ಇನ್ನೊಂದು ಇರದು."<ref>{{cite web|url=http://blogs.suntimes.com/ebert/2009/06/the_fall_of_the_revengers.html|title=The Fall of the Revengers|publisher=suntimes.com|date=June 24, 2009|accessdate=June 24, 2009|archive-date=ಜೂನ್ 26, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626222720/http://blogs.suntimes.com/ebert/2009/06/the_fall_of_the_revengers.html|url-status=dead}}</ref> ''[[ರೋಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌]]'' ವಿಮರ್ಶಕ ಪೀಟರ್‌ ಟ್ರಾವೆರ್ಸ್‌ "''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮಸ್‌ 2'' ಈ ದಶಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಸಿನೆಮಾ ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡುತ್ತಾ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |author=(Posted: Jun 24, 2009) |url=http://www.rollingstone.com/reviews/movie/25458013/review/28840142/transformers_revenge_of_the_fallen |title=Transformers: Revenge of the Fallen : Review |publisher=Rolling Stone |date=2009-06-24 |accessdate=2009-07-22 |archive-date=2009-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090628030922/http://www.rollingstone.com/reviews/movie/25458013/review/28840142/transformers_revenge_of_the_fallen |url-status=dead }}</ref> ''[[ದಿ ಎ.ವಿ.ಕ್ಲಬ್‌]] '' ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ’ಸಿ’ ಅಂಕವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web|last=Robinson |first=Tasha |url=http://www.avclub.com/articles/transformers-revenge-of-the-fallen,29564/ |title=Transformers: Revenge Of The Fallen &#124; Film |publisher=A.V. Club |date= |accessdate=2009-07-22}}</ref> ಅಲ್ಲಿ ಮಡ್‌ಫ್ಲಾಪ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಡ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾರ್ಹವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಅವರು ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾರದ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. "ಹಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಅಲೆಮಾರಿ ಗಾಯಕ ಕಲೆ]]ಯು [[ಜಾರ್ ಜಾರ್ ಬಿಂಕ್ಸ್‌]] [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಲುಕಾಸ್‌]]ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಸಮಯದಿಂದ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಆಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಆ ಪಾತ್ರಗಳು... ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದು ''[[ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನ ಮನೊಹ್ಲಾ ಡಾರ್ಗಿಸ್‌ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|last=Dargis|first=Manohla|url=http://movies.nytimes.com/2009/06/24/movies/24transform.html?hpw|title=Movie Review - Transformers: Revenge of the Fallen - Invasion of the Robot Toys, Redux - NYTimes.com|publisher=Movies.nytimes.com|accessdate=2009-06-24}}</ref> "ಆ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯದಾಯಕವಾದಂತಹ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಣಕು ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ನ್ಯೂನೋಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು." ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕ ಸ್ಕಾಟ್‌ ಮೆಂಡೆಲ್ಸನ್‌ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/scott-mendelson/huff-post-review---transf_b_219510.html|title=Scott Mendelson: Huff Post Review: Transformers Revenge of the Fallen: The IMAX Experience(2009)|publisher=Huffingtonpost.com|accessdate=2009-06-24}}</ref> [[ಐಂ’ಟ್‌ ಈಟ್‌ ಕೂಲ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌]]ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಹೈರಿ ನೊಲ್ಜ್‌]] ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದು ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ "ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಡಿ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ "ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಮನೋಭಾವದ, ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಹಾಸ್ಯವಿರುವ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ನೋಡಲು [ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು] ನೀವು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಿರಿ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.aintitcool.com/node/41512|title=Harry says TRANSFORMERS 2 is foul mouthed, racist & misogynistic! It also runs an hour too long! - Ain't It Cool News: The best in movie, TV, DVD, and comic book news|publisher=Aintitcool.com|accessdate=2009-06-24}}</ref> ನಿರ್ದೇಶಕ ಬೇ ಅವರು "ಉತ್ತಮ ಶುದ್ಧ ಹಾಸ್ಯ"ದಂತಿರುವ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದು "ನಾವು ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|author=By SANDY COHEN, AP Entertainment Writer|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2009/06/24/entertainment/e034954D88.DTL|title=Jive-talking twin Transformers raise race issues|publisher=Sfgate.com|accessdate=2009-06-24|archive-date=2009-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090628132207/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fn%2Fa%2F2009%2F06%2F24%2Fentertainment%2Fe034954D88.DTL|url-status=dead}}</ref> "ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮಗೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಹಾಸ್ಯಸ್ಪದವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಅಸಂತೋಷಪಡಬೇಕೆಂದು ಯಾರಾದರೂ ಬಯಸಿದ್ದರೆ, ಅಂತವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಸರಿ. ನಾವು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಬಹಳ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಾವೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಏನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ನಾವು ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೆ", ಎಂದು ರಾಬರ್ಟೊ ಓರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಕುರ್ಟ್ಜಮನ್‌ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.filmschoolrejects.com/news/orci-and-kurtzman-respond-to-claims-of-racism-in-transformers-2.php|title=Orci and Kurtzman Respond to Claims of Racism in ‘Transformers 2′|publisher=Film School Rejects|date=2009-06-24|accessdate=2009-06-27|archive-date=2009-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090627124144/http://www.filmschoolrejects.com/news/orci-and-kurtzman-respond-to-claims-of-racism-in-transformers-2.php|url-status=dead}}</ref> === ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ === ಈ ಚಿತ್ರವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ದೊರೆತರೂ ಕೂಡ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಅಂಕಿಗಳು ತೋರಿಸುವಂತೆ ಆಕರ್ಷಕ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್ ಅದರ ಮಿಡ್‌ನೈಟ್ ಪ್ರಿಮಿಯರಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ 16 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತಲ್ಲದೇ,ಬುಧವಾರದ ಗಳಿಕೆಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. ಮು೦ದುವರೆದು,ಚಿತ್ರವು 62 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸದ ಬುಧವಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದೆನಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ''[[ಡಾರ್ಕ್ ನೈಟ್]]'' ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೊದಲ ದಿನದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕ೦ಡ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರವು ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ 108.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಲಾಭ ಮಾಡಿತಲ್ಲದೇ, 2009 ರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಾರದ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿ ದಾಖಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಐದು ದನಗಳಲ್ಲಿ 200 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಲಾಭ ತ೦ದು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.ಮೊದಲನೆಯದು ''ಡಾರ್ಕ್ ನೈಟ್'' ಚಿತ್ರದ '''203.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಕೆ'''. ಇದು ಈವರೆಗಿನ ಅತ್ಯ೦ತ ದೊಡ್ಡ ಐದು ದಿನದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಲಾಭದ ದಾಖಲೆ. ''ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಗೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ #1 ಆಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಅ೦ದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ವಾರದ ಕೊನೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ''[[Ice Age: Dawn of the Dinosaurs]]'' ಗಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಈ ಚಿತ್ರದ ಗಳಿಕೆ ಸಮವಾಗಿತ್ತು. ಆದರ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ''ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' 42,320,877 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ #1 ಆಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/weekend/chart/?view=&yr=2009&wknd=27&p=.htm |title=Weekend Chart on BOM |publisher=Boxofficemojo.com |date= |accessdate=2009-07-22}}</ref> ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಚಿತ್ರ ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ 300 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ದುಡ್ಡು ಗಳಿಸಿದ 2009 ರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೆಸರಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.newsarama.com/film/070908-Transformers2300.html|title=Transformers 2 Passes $600 Million Worldwide Box Office|date=07-08-09|accessdate=07-08-09|work=Newsarama|archive-date=2012-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20121002113515/http://www.newsarama.com/film/070908-Transformers2300.html|url-status=dead}}</ref> ''ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ಚಿತ್ರ ಜುಲೈ 20, 2009 ಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊ೦ಡ ತಿ೦ಗಳೊಳಗಾಗಿ 2007 ರ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ನ ಸ೦ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹಿ೦ದಿಕ್ಕಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/transformers-revenge-of-the-fallen-surpasses-lifetime-profits-of-first-film-168182/ |title=Transformers Revenge of the Fallen Surpasses Lifetime Profits of First Film|date=2009-07-21|accessdate=2009-07-24|work=TFW2005}}</ref> ಜುಲೈ 27 ರಂದು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಒಂದು ತಿ೦ಗಳ ನಂತರ ಚಿತ್ರವು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ 379.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣ ಸ೦ಪಾದಿಸಿತು. ಇದು ಚಿತ್ರವನ್ನು 2009 ರ ಅಗಸ್ಟನಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ 10 ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಹು ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ೦ತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.transformers-movie-buzz.com/featured/945/revenge-of-the-fallen-cracks-the-top-10-all-time-list.html|title=‘Revenge of the Fallen’ Cracks the Top 10 All-Time List|date=2009-07-27|accessdate=2009-07-28|work=Movie Buzz|archive-date=2012-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120514110824/http://www.transformers-movie-buzz.com/featured/945/revenge-of-the-fallen-cracks-the-top-10-all-time-list.html|url-status=dead}}</ref> ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ಚಿತ್ರವು [[ಚೈನಾ]]ದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಕೂಡ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2009 ಕ್ಕೆ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 402,095,833 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಸ೦ಪಾದಿಸಿದೆಯೆ೦ದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ 430,635,467 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ನಷ್ಟು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯ೦ತ ಇದರ ಗಳಿಕೆ ಸುಮಾರು 832,747,337 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್. ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]]'' ಹಾಗೂ ಹಾಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಚಿರ್ತಗಳ ನಂತರ 2009 ರ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಡ್ಡು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.''[[Ice Age: Dawn of the Dinosaurs]]'' <ref name="budget">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=transformers2.htm|title=Transformers: Revenge of the Fallen|publisher=boxofficemojo|date=2009-06-30|accessdate=2009-10-17}}</ref> ಇದು 2009 ರಲ್ಲಿ 400 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಕೆ ಮುಟ್ಟಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೂ ಹೌದು. == ಉತ್ತರಾರ್ಧ == [[ಚಿತ್ರ:transformers3.png|right|thumb|ಹ್ಯಾಸ್‌ಬ್ರೋದಿಂದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ III ರ ಪ್ರಮೋಶನಲ್ ಚಿತ್ರಗಳು]] ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌‍ ಸಿನೆಮಾ ಬಿಡುಗಡೆಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಮತ್ತು ಡ್ರೀಮ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಜುಲೈ 1, 2011ರಂದು ಮೂರನೇ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮ್‌‍ರ್‌‍ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡ್ ಬೇ ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿ, "ನಾನು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್'' ಸಿನೆಮಾದಿಂದ ದೂರ ಇರಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್-3 '' ದಿನಾಂಕವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರು ನನಗೆ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರು ನಾನು ಜುಲೈ 4ಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಹೌದು ಆದರೆ ಅದು 2012ಕ್ಕೆ 2011ಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ನಾನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವತಯಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮೆದುಳಿಗೆ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳ ಹೊಡೆದಾಟಗಳಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ."<ref>{{cite web | title = Transformers 3 release date | publisher = [[Michael Bay]] | date = 2009-03-17 | url = http://michaelbay.com/newsblog/files/3f197617a57cc2502d459e79ffb5ec42-262.html | accessdate = 2009-03-17 | archive-date = 2009-08-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090813043250/http://michaelbay.com/newsblog/files/3f197617a57cc2502d459e79ffb5ec42-262.html | url-status = dead }}</ref> "ಮುಂದಿನ ಸರಣಿ ನಿರಸವಾಗುವ ತೊಂದರೆಯಿರುವ" ಕಾರಣ ನೀಡಿ ''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ಫಾಲನ್'' ಸಿನೆಮಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಂತೆ ಓರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಟ್ಜಾನ್‌‍ ಮುಂದಿನ ಸರಣಿಗೆ ಬರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಬರವಸೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | author = [[Roberto Orci]] | title = The All New "Hey Roberto" Thread | publisher = [[Don Murphy]] | date = 2009-03-19 | url = http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1334939&postcount=21151 | accessdate = 2009-03-26 | archive-date = 2009-06-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090629060333/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1334939&postcount=21151 | url-status = dead }}</ref> ಓರ್ಸಿ [[ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌]]‍ ಅನ್ನು "ಅಳತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ" ಪರಿಚಯಿಸಲು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ.<ref name="unicron">{{cite news | title = Ask Roberto Orci Roundup January 14—Mythology, Money Shots, Jolt, Military, and Bringing Chaos | date = 2009-01-15 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/ask-roberto-orci-roundup-january-14---mythology-money-shots-jolt-military-and-bringing-chaos-166603/ | accessdate = 2009-01-15}}</ref> ಸಹಾಯಕ ಬರಹಗಾರ ಕೂಡ [[ಟ್ರಿಪಲ್‌ ಚೇಂಜರ್‌]]‍ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೂತೂಹಲವನ್ನು ಮೂಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ.<ref>{{cite news | title = Transformers Revenge of the Fallen will not feature triple changers | publisher = TFW2005 | date = 2008-09-22 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/transformers-revenge-of-the-fallen-will-not-feature-triple-changers-165854/ | accessdate = 2008-10-19 }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‍ 1, 2009ರಂದು [[ಮೈಕೆಲ್‌ ಬೇ]] ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ 3'' ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪೂರ್ವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕವು ಮೊದಲಿನಂತೆ 2012ಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲದೆ ಜುಲೈ 1, 2011ಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ. ಎಹ್ರೆನ್‌ ಕ್ರೂಗರ್‌ ಮತ್ತೇ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. [[ಶಿಯಾ ಲೀಬೌಫ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮೇಘನ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌‍]], ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web|url=https://michaelbay.com/newsblog/files/a2bd79bb4c222b807e27707aaf1497e6-570.html|title=Transformers 3: July 1st, 2011|date=10-01-2009|accessdate=11-11-2009|work=MichaelBay.com|archive-date=2009-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20091012221644/http://www.michaelbay.com/newsblog/files/a2bd79bb4c222b807e27707aaf1497e6-570.html|url-status=dead}}</ref> ರಾಬರ್ಟ್ ಓರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಕರ್ಟ್ಜ್‌‍ಮ್ಯಾನ್‌ ಇವರಿಬ್ಬರು ಮೊದಲೆರಡು ಸಿನೆಮಾಗಳಿಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಇವರು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/orci-and-kurtzman-not-returning-to-write-transformers-3-168586/ | title = Orci and Kurtzman not returning to write Transformers 3 | date = 2009-10-06 | accessdate = 2009-10-06 | work = TFW2005}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=4234 |title=Optimus Prime Confirms "Transformers" Trilogy |date=2007-06-07 |accessdate=2009-09-10 |archive-date=2011-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929114604/http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=4234 |url-status=dead }}</ref> ಇನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಉಳಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಬೇ, ''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌'' ‍ನ ಬ್ಲ್ಯೂ ರೇ ಆವೃತ್ತಿಯಂತೆ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ 3'' ನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಿತು ''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ಫಾಲನ್‌'' ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದ ಹೇಳಿದ. ಅಲ್ಲದೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ. ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ [[ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌]]ನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ.<ref>{{cite news | url = http://tformers.com/transformers-allspark-experiment-secret-video-bay-says-transformers-3-goes-deeper/12562/news.html | title = AllSpark Experiment Secret Video - Bay Says Transformers 3 Goes Deeper | date = 2009-10-30 | accessdate = 2009-02-11 | work = TFormers.com }}</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ == * [[Transformers: Revenge of the Fallen (toy line)]] * [[Transformers: Revenge of the Fallen (video game)]] * [[Transformers: Revenge of the Fallen – The Album]] * [[Transformers: Revenge of the Fallen – The Score]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Transformers: Revenge of the Fallen}} * ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌, ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ ** [http://www.apple.com/trailers/paramount/transformersrevengeofthefallen/ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು] * {{imdb title|1055369|Transformers: Revenge of the Fallen}} * {{amg title|1:420017|Transformers: Revenge of the Fallen}} * ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌,ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್ ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ * {{mojo title|transformers2|Transformers: Revenge of the Fallen}} * {{rotten-tomatoes|transformers_revenge_of_the_fallen|Transformers: Revenge of the Fallen}} * ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌,ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್ ಯಾಹೂ!ನಲ್ಲಿ * ''[http://tfwiki.net/wiki/Revenge_of_the_Fallen_(film) ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌,ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್]'' ಇದು [http://tfwiki.net/ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ವಿಕಿ] ಯಲ್ಲಿ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2009ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000ದ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000ದ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಕಲ್ಪನಾ ಕತೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಕಲ್ಪನಾ ಕತೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಲ್ಪನಾ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಗನಗಾಮಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಕಲ್ ಬೇ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಜಿಪ್ಟಿನ ಸಿನೆಮಾ ಸೆಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ಯಾರಿಸಿನ ಸಿನೆಮಾ ಸೆಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿಯ ಸಿನೆಮಾ ಸೆಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಜಿನಿಯಾದ ಸಿನೆಮಾ ಸೆಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕೃತರೂಪದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:70ಎಂಎಂನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿವಿಧ ನಮೂನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅರಿಜೊನಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:IMAX ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಡ್ರೀಮ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾರಾಮೌಂಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರೋಬೊಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ತೆಗೆದ ಲೈವ್-ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] kqe52ggaz6aljvun3jf8wmq2r9xyx65 0 23522 1376492 1349062 2026-07-09T18:24:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376492 wikitext text/x-wiki 'ಮುಂಬಯಿನಗರ ಪೋಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ', ೫೯ ವರ್ಷ ಹರೆಯದ, 'ಧನುಷ್ಕೋಡಿ ಸಿವಾನಂದನ್', ’ಡಿ. ಸಿವಾನಂದನ್,’ ರವರನ್ನು ’ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನೂತನ ಪೋಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ’ ನನ್ನಾಗಿ (DGP) ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ==’ಡಿ. ಸಿವಾನಂದನ್,’ರವರು,ಮೊದಲು, 'ಥಾಣೆ ಪೋಲೀಸ್ ಕಮೀಶನರ್, ಆಗಿದ್ದರು== '[[ಸಿವಾನಂದನ್]]', ರವರು, ನಿವೃತ್ತರಾಗಿರುವ ’[[ಎ.ಎನ್.ರಾಯ್]],’ ರವರರಿಂದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೭೬ ರ ಬ್ಯಾಚಿಗೆ ಸೇರಿದ, 'ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ'ಯಾಗಿರುವ ಸಿವಾನಂದನ್, ಈ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮುಂಬಯಿನ ದಾಳಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 'ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಗ್ರಹ-ದಳದ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ',(DGP), ಹಾಗೂ 'ಮಾಜೀ ಪೋಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ' ’[[ಹಸನ್ ಗಫೂರ್]]', ರವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ, ಈ ಹುದ್ದೆಗೇರಿದ್ದಾರೆ, 'ಐಪಿಎಸ್' ನ ೧೯೭೪ ರ ಬ್ಯಾಚಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವ 'ಗಫೂರ್' ರವರು, ಮುಂಬಯಿ ನ ಮೇಲೆ ಆತಂಕಿಗಳು ಆಕ್ರಮಣಮಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೋಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಸಿವಾನಂದನ್' 'ಗಫೂರ್' ಗಿಂತ ೨ ವರ್ಷ ಕಿರಿಯರು. ==ಒಬ್ಬ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ'== ಡಿ. ಸಿವಾನಂದನ್ ರವರು, 'ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'ವೊಂದದಿಂದ 'ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ' ಪಡೆದು ಒಬ್ಬ 'ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಸೇವೆ'ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ, 'ಐಪಿಎಸ್ ಸೇವೆ'ಗೆ ಸೇರಿ, ೩ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಸೂಪರಿನ್ ಟೆಂಡೆಂಟ್' ಆಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಮೇಲೆ 'ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಶಾಖೆಗೆ ಸೂಪರಿನ್ ಟೆಂಡೆಂಟ್' ಆಗಿಸೇರಿದರು. * '(೧೯೮೭-೧೯೯೩)' ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 'ಅಡಿಶನಲ್ ಕಮೀಶನರ್' ಆಗಿ, * '(೧೯೯೩-೧೯೯೫)' 'ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 'ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೊನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಶಾಖೆ'ಯಲ್ಲಿ ದುಡಿದರು. * '(೧೯೯೮-೨೦೦೧)' '[[ಸಿ.ಬಿ.ಐ]],' (೨೦೦೧-೨೦೦೪); * '(೨೦೦೮-೨೦೦೯)' ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ 'ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೊ' ನಲ್ಲಿ, 'ಕಮೀಶನರ್ ಆಗಿ'. ==ನಾಗ್ಪುರ್ ನಲ್ಲಿ== 'ನಾಗ್ಪುರ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಲಾವಧಿ'ಯಲ್ಲಿ, '[[ನಕ್ಸಲ್ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕೆಲವಾರು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮುದ್ದೆ]]'ಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ 'ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹಾಸಿಲ್' ಮಾಡಿದ್ದರು. 'ಸಂಶೋಧನಾ ಶಾಖೆ'ಯೊಂದನ್ನು ಹೊರತು ಬೇರೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಳವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಅನುಭವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಘೋಶಿಸಿರುವ ಎಲ್ಲಾ '[[ಪದವಿ]]', '[[ಮೆಡಲ್]],' '[[ಪುರಸ್ಕಾರಗಳೂ]]' ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತಿವೆ. =='[[ಸಿವಾನಂದನ್]].' ರವರ,*'ವೆಬ್ ಸೈಟ್,'== ಈಗಾಗಲೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ 'ಸಿವಾನಂದ್' ರವರ '[[ವೆಬ್ ಸೈಟ್]]' ನಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರು ಹೇಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋಲೀಸ್ ಪಡೆಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿಯೂ, ಯಾವ ಗೊಂದಲವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಎನ್ನುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಖುದ್ದಾಗಿ 'ಸಿವಾನಂದನ್' ರವರೆ, ನಾಗರಿಕ ಹಲವಾರು ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. =='ನಗರದ ನೂತನ ಪೋಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ'ರಾಗಿ','[[ಸಂಜೀವ ದಯಾಲ್]]'== 'ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ' ’[[ಸಂಜೀವ ದಯಾಲ್]]', ಅವರನ್ನು 'ಸಿವಾನಂದನ್' ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, 'ನಗರ ಪೋಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತ'ರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. '[[ಸಂಜೀವ ದಯಾಲ್]]', '[[ನಾಂದೇಡ್]]', ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. 'ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್,' ಆಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ದುಡಿದಿದ್ದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೨೦೧೫, ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಅವರು, ನಿವೃತ್ತಲಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. =='ಮುಂಬಯಿನಗರದ ರಕ್ಷಣೆ', ಹಾಗೂ 'ನಕ್ಸಲ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು', ಮುಂತಾದ ಆದ್ಯತೆಗಳು== ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ, 'ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು' 'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪೋಲೀಸ್' ನ ಮಹಾ-ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳಾಗಿವೆ. ’[[ನಕ್ಸಲ್ ಸಮಸ್ಯೆ]],’ ನಿಭಾವಣೆಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ==ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ಪೋಲೀಸ್ ಶಾಕೆಯ ಪರಮಾತಿ-ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳು== * ಒಟ್ಟಾರೆ, ೪ DGP ಹುದ್ದೆಗಳಿವೆ. * DGP (Maharashtra), * DGP (Anti-Corruption Bureau), * DGP (Housing) * DGP (Special Operations). =='DGP, ಹುದ್ದೆ'ಯ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನಿತರ-ಅಧಿಕಾರಿಗಳು== * Additional DGP (Special Operations), '[[Sanjeev Dayal]]'. * Additional DGP (CID), '[[S.P.S. Yadav]]'. * Pune Police Commissioner, '[[Satyapal Singh]]'. * Additional DGP (Traffic), '[[Arup Patnaik]]'. ==ವೆಬ್ ಸೈಟ್== * * [http://www.copconnect.in/index.php]{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.mumbaipolice.org/aboutus/history.htm] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಡಿಜಿಪಿ.ಗಳು]] l8hq62aclllxfvjpvc88xbttv4l9e45 0 23802 1376487 1376333 2026-07-09T17:44:18Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376487 wikitext text/x-wiki {{For|tablet devices which bear similarities to tablet PCs but do not adhere to the definition of [[personal computer]]|Tablet computer}} {{image}} [[ಚಿತ್ರ:HP Tablet PC running Windows XP (Tablet PC edition) (2006).jpg|right|thumb|225px|ತಿರುಗುವ/ತೆಗೆಯಬಲ್ಲ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ HP ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC]] '''ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC''' ಒಂದು [[ಲ್ಯಾಪ್ ಟಾಪ್]] [[PC]] ಆಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಸ್ಟೈಲಸ್]] ಮತ್ತು ಅಥವಾ ಒಂದು ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್. ಈ ವಿನ್ಯಾಸಿತ [[ಅಂಶವು]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊಬೈಲ್ PCಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳನ್ನು ನೋಟ್ ಬುಕ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯಸಾಧುವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥೂಲವಾದ ಅಥವಾ ಅವಶ್ಯಕ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸದಿದ್ದಾಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} 2001ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಈ '''ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC''' ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು “ವಿಂಡೋಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಪಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್” ಇದರ ಪರವಾನಗಿ ಪ್ರತಿಯಡಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದರ ಮೂಲಕ ಅನ್ವೇಷಣಾಕಾರಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇದೊಂದು ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಪೆನ್ ಎನೇಬಲ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಎಂದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="Microsoft 2005">{{Citation | last=Microsoft | title= Windows XP Tablet PC Edition 2005 Hardware Requirements | date=2005 | publisher=www.microsoft.com | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio10.html#Microsoft06i | accessdate = 2009-03-14 }}</ref> ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮಾಲೀಕನು ಯಾವುದೇ ಯೋಗ್ಯ(ಕಾಂಪ್ಯಾಟಿಬಲ್) ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳು ಅಥವಾ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇತರ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಾಧನಗಳಾದ [[ಈ ಬುಕ್ ರೀಡರ್ಸ್]] ಅಥವಾ [[PDA]]ಗಳು ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು/ಬೇರೆ ವರ್ಗದವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಟೈಲಸ್‍ನ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಮೂಲ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಲೈಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್‍ನ ಅಗತ್ಯತೆಯಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‍ನ್ನು “ಹೋವರ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[UMPC]] ಯನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮೂಲ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. == ಪ್ರಕಾರಗಳು == {{Unreferenced section|date=July 2008}} === ಬುಕ್‍ಲೆಟ್‍ಗಳು === ಬುಕ್‍ಲೆಟ್ PCಗಳು ಜೊತೆಯಾದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳಂತೆ ಮಡಚಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಠ ಬುಕ್‍ಲೆಟ್ PCಗಳನ್ನು [[ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್]] ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಪೆನ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್‍ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ, ಹಾಗೂ ಇಂಟರ್‍ನೆಟ್ ಸರ್ಫಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳು, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್‍ಗಳು, ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು, ನೇರ ಟಿವಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಈ-ರೀಡಿಂಗ್‍ಗಾಗಿ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಸ್ಲೇಟ್‌ಗಳು === ಸ್ಲೇಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳು [[ರೈಟಿಂಗ್ ಸ್ಲೇಟ್‍ಗಳಂತೆ]] ಹೋಲುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ({{convert|8.4|-|14.1|in|cm|abbr=off|disp=s}}) [[LCD]] ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ವರ್ಕ್‍ಗಳಂತಹ [[ನೇರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಇದು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಫೀಲ್ಡ್ ವರ್ಕ್‍ಗಳಿಗಾಗಿನ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಿರ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಿರುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ, ಅವುಗಳು ಉಷ್ಣ ನಿರೋಧಕತೆ, ಆರ್ದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಡ್ರಾಪ್/ವೈಬ್ರೇಷನ್ ‍ಹಾನಿಯಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವು ಈ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಚೀಚೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. === ಪರಿವರ್ತಕಗಳು === ಪರಿವರ್ತಕ ನೋಟ್‍ಬುಕ್‍ಗಳು ಜೋಡಿತ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ನೊಂದಿಗಿರುವ ಬೇಸ್ ಬಾಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸ್ಲೇಟ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್(ಪರಿವರ್ತಕಗಳ) ಬೇಸ್‍ಗಳು ಸ್ವಿವೆಲ್ ಹಿಂಜ್ ಅಥವಾ ರೊಟೇಟಿಂಗ್ ಹಿಂಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಿಂಗಲ್ ಜಾಯಿಂಟ್‍‍ನಲ್ಲಿ ಡಿಸ್‍ಪ್ಲೇಗೆ ಜೋಡಿಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಜಾಯಿಂಟ್, ಸ್ಕ್ರೀನ್ 180° ಯ ಮೂಲಕ ತಿರುಗಲು ಸಹಕರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಸರ್ಫೇಸ್ ‍ನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ನ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಮಡಚಿ ಹಿಡಿಯತ್ತದೆ. ಆದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು, ನೋಟ್‍ಬುಕ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ದೌರ್ಬಲ್ಯದ ಭೌತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಉತ್ಪಾದಕರು ಈ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಪ್ಯಾನಾಸೋನಿಕ್ ಟಫ್‍ಬುಕ್]] 19 ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ನೋಟ್ ಬುಕ್ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಸರ್ ನ ಒಂದು ಮಾದರಿ (ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮೇಟ್ C210)ಯು ಸ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಡಿಸೈನ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಲೇಟ್ ಲೈಕ್ ಪೊಸಿಷನ್‍ನಿಂದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸ್ಲೈಡ್ಸ್ ಅಪ್ ಆಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಲ್ಯಾಪ್ ಟಾಪ್ ಮೋಡ್‍ನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಿವರ್ತಕಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಫಾರ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್‍ಗಳಾಗಿವೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವುಗಳು ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ನ್ನು ಇನ್‍ಪುಟ್‍ನ ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸದಿರುವಂತಹ ಈಗಲೂ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ನೋಟ್‍ಬುಕ್‍ಗಳ ಪಾಯಿಂಟಿಂಗ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. === ಹೈಬ್ರಿಡ್ಸ್ === [[HP/ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ TC 1000]] ಮತ್ತು [[TC1100]] ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಹೈಬ್ರಿಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್‍ಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣ‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್‍ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ, ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್‍ಗಳ ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳೊಂದಿಗಿರುವ ಹೈಬ್ರಿಡ್ಸ್‍ಗಳು ಸ್ಲೇಟ್ ಮಾಡೆಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಪರಿಶುದ್ಧ ಸ್ಲೇಟ್ ಮಾಡೆಲ್‍ಗಳಿಗಾಗಿನ ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳು, ಪರಿವರ್ತಕಗಳಂತೆ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಉಳಿಯಲು ಆವರ್ತಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. == ಸಿಸ್ಟಂ ಸಾಫ್ಟವೇರ್‍ == === ಆಪಲ್ === ಆಕ್ಸಿಯಾಟ್ರಾನ್ 2007 <ref name="modbookRelease">[http://www.tabletpcreview.com/default.asp?newsID=695 ]</ref> ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‍ವರ್ಲ್ಡ್ ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡನಂತರ, [[ಮಾಡ್‍ಬುಕ್]] [[Mac OS X]]-ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎನ್ನುವ ಆಪಲ್‍ [[ಮ್ಯಾಕ್ ಬುಕ್‍]] ನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದನು. ಮಾಡ್‍ಬುಕ್ ಕೈಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಂಗಿಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಆåಪಲ್‍ನ [[ಇಂಕ್‍ವೆಲ್‍ನ್ನು]] ಬಳಸುವುದಲ್ಲದೇ, [[ವ್ಯಾಕೋಮ್‍ನಿಂದ]] ಡಿಜಿಟೈಸೇಷನ್ ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್‍ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಟಾಕ್ ಟು ಡಿಜಿಟೈಜರ್ ನಿಂದ ಮ್ಯಾಕ್ ಒಎಸ್ ‍ಎಕ್ಸ್‍ ಪಡೆಯಲು, ಮಾಡ್‍ಬುಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಡ್ರೈವರ್‍ನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ವ್ಯಾಕೊಮ್ ಈ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಡ್ರೈವರ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. === ಲಿನಕ್ಸ್ === ಫ್ರಂಟ್‍ಪಾತ್‍ನಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲಿನಕ್ಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಅಳವಡಿಕೆಯೇ [[ಪ್ರೋ ಗೇರ್]]. ಪ್ರೋಗೇರ್‍ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ಮೆಟಾ ಚಿಪ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ರೆಸಿಸ್ಟಿವ್ ಡಿಜಿಟೈಝರ್‍ನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರೋಗೇರ್‍ ಸ್ಲ್ಯಾಕ್‍ವೇರ್ ಲಿನಕ್ಸ್‍ನ ವರ್ಷನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ತದನಂತರ ಅದನ್ನು ವಿಂಡೋಸ್ 98 ನೊಂದಿಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಈ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದೇಶಿತ [[IBM PC ಕಾಂಪ್ಯಾಟಿಬಲ್]] ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಫ್ರಂಟ್ ಪಾತ್ ಈ ಸಾಧನದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸಬ್‍-ನೋಟ್‍ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳು ಸಣ್ಣ ಕಸ್ಟಮೈಸೇಷ‍ನ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಲಿನಕ್ಸ್‍ನ ಅನೇಕ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಚಾಲನೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. [[ಎಕ್ಸ್.ಆರ್ಗ್]] ಈಗ ವ್ಯಾಕೊಮ್ ಡ್ರೈವರ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ರೊಟೇಷನ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಇನ್‍ಪುಟ್‍ಗಳಿಗೆ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ, [[Qt]] ಆಧಾರಿತ [[ಕ್ಯುಟೋಪಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[GTK +]] ಆಧಾರಿತ [[ಇಂಟರ್‍ನೆಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ OS]] ಅವೆರಡರಿಂದಲೂ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳಿಗೂ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಲಿನಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟವೇರ್‍ [[ಕ್ಸರ್ನಲ್]] (PDF ಫೈಲ್ ಆನಟೇಷನ್‌ಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ), ಗೌರ್ನಲ್ (ಗ್ನೋಮ್ ಆಧಾರಿತವಾದ ಒಂದು ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್) ಮತ್ತು ಜಾವಾ ಆಧಾರಿತ [[ಜರ್ನಾಲ್]] (ಬಿಲ್ಟ್ ಇನ್ ಫಂಕ್ಷನ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ) ಗಳಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟವೇರ್‍ನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಿಂತ ಮೊದಲು, ಅನೇಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಆನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಡ್ಯಾಷರ್]] ನಂತಹ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಸೆಲ್ ರೈಟರ್, ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ, ಏಕೈಕ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು,ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಗ್ರಿಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿನಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಅನೇಕ ಒ ಎಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‍ಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ. ಮಾಯೆಮೋ, ಡೇಬಿಯನ್ ಲಿನಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಯೂಸರ್ ಎನ್ವಿರಾನ್‍ಮೆಂಟ್ ಇದನ್ನು ನೋಕಿಯಾ ಇಂಟರ್‍ನೆಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿ(N770, N800, N810 & N900) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಈಗ 5ನೇ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ವಿಸ್ತೃತ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಯೂಸರ್ ಸಪೋರ್ಟೆಡ್ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉಬುಂಟು ನೆಟ್‍ಬುಕ್ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಎಡಿಷನ್‍ನಂತೆ, ಇಂಟೆಲ್ ಸ್ಪಾನ್ಸರ್ಡ್ ಮೋಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ಇವೆರಡೂ ಕೂಡ ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್‍ಫೇಸ್‍ಗಳಿಗೆ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳೂ ಕೂಡ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್‍ಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅವುಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಡಿಸೈನ್‍ಗಳಿಗೆ ಅನುರೂಪವಾದ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಡಿಜಿಟೈಝರ್/ಟಚ್ ಡಿವೈಸ್ ರನ್ನಿಂಗ್ ಓಪನ್SUSE ಲಿನಕ್ಸ್. ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿನಕ್ಸ್ ಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡಲು ಇದು ಮೊದಲ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು. === ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ === ವಿಂಡೋಸ್ 7 ಟಚ್ ಕೆಪಾಬಿಲಿಟಿಯು [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸರ್ಫೇಸ್]] ತಂತ್ರಜಾÕನಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದೊಂದು ಸೂಚಕ ಮತ್ತು ಟಚ್ ಸೆಂಟ್ರಿಕ್ UI ಎನ್‍ಹ್ಯಾನ್ಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದು ಈಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟಚ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ವಿಂಡೋಸ್ XP ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್]].<ref>{{Citation | last = | first = | coauthors = | title =MSDN: Windows XP Tablet PC Edition: Tablet PC: An Overview | work = | pages = | language = | publisher =Microsoft | date =2004-08-24 | url = http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio05.html#Microsoft04a | accessdate = 2008-09-04}}</ref><ref>{{Citation | last = | first = | coauthors = | title = Windows XP Tablet PC Edition: Tablet PC: An Overview | work = | pages = | language = | publisher = Microsoft | date = 2002-06-01 | url = http://www.itxcgc.com/images/Brochures/Microsoft/TabletPCOverview.pdf | accessdate = 2008-09-04 | archive-date = 2008-07-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080719105920/http://www.itxcgc.com/images/Brochures/Microsoft/TabletPCOverview.pdf | url-status = dead }}</ref> ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ತಂತ್ರಜಾÕನದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಈ ವಿಂಡೋಸ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್ ಇದು ವಿಂಡೋಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಪಿ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‍ನ ಸೂಪರ್‍ಸೆಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಆಲ್ಟರ್ನೇಟ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ([[ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್]]) ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್‍ಗಳಿಗೆ ಸಪೋರ್ಟ್‍ ಮಾಡಲು ಬೇಸಿಕ್ ಡ್ರೈವರ್‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್ ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್‍ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಡಿಜಿಟೈಝರ್ ಅಥವಾ ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡಿವೈಸ್, ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್‍ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಬಟನ್‍ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ, [[ಕಂಟ್ರೋಲ್- ಆಲ್ಟ್- ಡಿಲೇಟ್]] ಶಾರ್ಟ್ ಕಟ್ ಬಟನ್, ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್ ಬಟನ್‍ಗಳು, ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ಯೂಸರ್ ಕನ್‍ಫಿಗರೇಬಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಟನ್‍ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಹೈಸ್ಕೂಲ್‍ಗಳು ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ವಿಂಡೋಸ್ XP ಗಾಗಿನ ಸರ್ವೀಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ 2, ಇದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್ 2005 ಮತ್ತು ಫ್ರೀ ಅಪ್‍ಗ್ರೇಡ್‍ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವರ್ಷನ್ ಸುಧಾರಿತ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ತಂದಿತಲ್ಲದೇ, ಮತ್ತು ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್‍ನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಇದನ್ನು ಇತರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‍ಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪೀಚ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು(ಇನ್‍ಪುಟ್ ಮತ್ತು ಕರೆಕ್ಷನ್) ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ತಾದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎಡಿಷನ್‍ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೋಮ್ ಬೇಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಎಡಿಷನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊರತಾಗಿ, ಈ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಸಪೋರ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ತಾದ ಎಲ್ಲಾ ಎಡಿಷನ್‍ಗಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಇನ್‍ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್ ಡಿಜಿಟರ್, ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್, ಅಥವಾ ರೆಗ್ಯೂಲರ್ ಮೌಸ್ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ರನ್ನಿಂಗ್ ವಿಸ್ತಾಗಳಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆ, ಇಂಕ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್,<ref>[http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms701180(VS.85).aspx MSDN] Ink collection</ref> ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಇನ್‍ಪುಟ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಸ್ತಾವು, ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್ ಫಂಕ್ಷನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸರ್ಫೆಸ್]] ವರ್ಶನ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ತಾಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ) ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕೂಡ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಕಲಿಕಾ ಸಾಧನದಂತೆ, ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ರೆಕಗ್ನಿ‍ಷನ್ ಪರ್ಸನಲೈಸೇಷನ್ ಸಾಧನದ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ, ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ತಾವು, ಸುಧಾರಿತ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಎಡಿಷನ್‍ನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯು ವಿಂಡೋಸ್ 7 ಎಲ್ಲಾ ಎಡಿಷನ್‍‍ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರಿಟನ್ ಮ್ಯಾಥ್ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ಮುಲಾಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯಮಾಡುವಂತಹ ಹೊಸ ಮ್ಯಾಥ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ಯಾನಲ್‍ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತಲ್ಲದೇ, ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಂಡೋಸ್ 7, ಅತೀ ಬೇಗನೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ, ಈ ಪೆನ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್‍ನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಬ್ದಭಂಡಾರ‍ದೊಂದಿಗೆ (ಮೆಡಿಕಲ್ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಬ್ದಗಳು) ಪರ್ಸನಲೈಸ್ಡ್ ಕಸ್ಟಮ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ‍ಗಳು ಸಹಕರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು, ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಪ್ರಿಡಿಕ್ಷನ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಕೂಡ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೌಸ್‍ನಂತೆಯೇ, ನಿಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಟಚ್ ಗೆಸ್ಚರ್‍ಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸಲು, ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್ ತಂತ್ರಜಾÕನ ಕೆಲವೊಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>http://www.microsoft.com/windows/windows-7/features/tablet-pc.aspx</ref> ಇಂತಹ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಗತಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಒಎಸ್‍ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಫಂಕ್ಷನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉದ್ಭವಾಗುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡ್ರೈವರ್ಸ್‍ಗಳು ಟಚ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್‍ಗಳ ಬದಲಾಗಿ, ಪಿಎಸ್/2 ಮೌಸ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಫಂಕ್ಷನ್‍ಗಳು ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು. == ವಿಂಡೋಸ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ == ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‍ಫಾರ್ಮ‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ಫಾರ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಫಂಕ್ಷನ್‍ಗಳಿಗಾಗಿನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಕ್ಯಾಟರ್‍ಗಳಿಗಾಗಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್‍ಫೇಸ್‍ನಲ್ಲಿ,ಪೆನ್- ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿ ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್‍ಫೇಸ್ ಮತ್ತು /ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ರೈಟ್ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುವಂತೆ, ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳ ಅನೇಕ ನಮೂನೆಗಳು ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ;ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ * ಇಂಕ್ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್: ಆಕ್ಟಿವ್ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಇದು ಬಳಕೆದಾರನು ಬ್ಯಾಕ್‍ಗ್ರೌಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‍ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. * ಸ್ನಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಟೂಲ್: ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ಇದು ಸ್ಕ್ರೀ‍ನ್‍ನ ಭಾಗ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪೆನ್‍ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ, ಫೈಲ್‍ನಂತೆ ಸೇವ್ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಈಮೇಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಇಂಕ್ ಆರ್ಟ್: ಪೈಂಟಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ನನ್ನು ಮೂಲತಃ ಆಂಬಿಯೆಂಟ್ ಡಿಸೈನ್‍ನಿಂದ ಆರ್ಟ್‍ರೇಜ್ ಎಂದು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ಅದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‍ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. * ಇಂಕ್ ಕ್ರಾಸ್‍ವರ್ಡ್: ಪೇಪರ್ ಕ್ರಾಸ್‍ವರ್ಲ್ಡ್ ಪಝಲ್‍ನ ಅನುಭವವನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಕ್ರಾಸ್‍ವರ್ಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ನನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. * ಮೀಡಿಯಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್: ಒಂದೇ ನೆಟ್‍ವರ್ಕ್‍ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳಿಂದ ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ಚಿತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಡೌನ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸಿಂಕ್ರೋನೈಸೇಷನ್ ಯುಟಿಲಿಟಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ;ಎಜುಕೇಷನ್ ಪ್ಯಾಕ್ * [http://www.microsoft.com/windowsxp/downloads/tabletpc/educationpack/overview3.mspx ಇಂಕ್ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್]: [[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಕಾರ್ಡ್]] ಅಪ್ರೋಚ್‍ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮೆಮೊರೈಸೇಷನ್‍ಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅವರದೇ ಆದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‍ಕಾರ್ಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ರೈಟ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಲೈಡ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ, ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.microsoft.com/windowsxp/downloads/tabletpc/educationpack/overview4.mspx ಇಕ್ವೇಷನ್ ರೈಟರ್]: ಇದೊಂದು ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರಿಟನ್ ಗಣಿತ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಪೇಸ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡಲು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಧಾರಿತ ಇಮೇಜ್‍ಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಮಾನ್ಯತಾ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. * [http://www.microsoft.com/windowsxp/downloads/tabletpc/educationpack/overview2.mspx ಗೋ ಬೈಂಡರ್ ಲೈಟ್]: ಆåಜಿಲೆಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್‍ನಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ಆಗಿದೆ. * [http://www.microsoft.com/windowsxp/downloads/tabletpc/educationpack/overview6.mspx ಹೆಕ್ಸಿಕ್ ಡಿಲಕ್ಸ್]: ವಿಶೇಷ ಸೂಚಕವಿರುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಯೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಆಟವಾಗಿದ್ದು, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. == ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೋಟ್‍ಬುಕ್‍ಗಳು == ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಒಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರನ ಅರಿಕೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‍ಫಾರ್ಮ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ==== ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ==== * ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಕೊಂಡು, ನಿಂತುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೌಸ್ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ಕಡಿಮೆ ತೂಕ, ಲೋವರ್ ಪವರ್ ಮಾಡೆಲ್‍ಗಳು [[ಅಮೆಝಾನ್ ಕಿಂಡಲ್‌]]ನಂತೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ರೀಡಿಂಗ್ ಡಿವೈಸ್‍ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. * ಇಮೇಜ್ ಮ್ಯಾನಿಪ್ಯುಲೇಷನ್, ಅಥವಾ ಮೌಸ್ ಆಧಾರಿತ ಆಟಗಳಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ ಮತ್ತು ಮೌಸ್ ಅಥವಾ ಟಚ್ ಪ್ಯಾಡ್ ಬಳಕೆಗಿಂತ, ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * ಡಯಾಗ್ರಾಮ್‍ಗಳನ್ನು, ಗಣಿತ ಸಂಕೇತಗಳು, ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭ ಅಥವಾ ಅತೀ ಬೇಗನೆ ದಾಖಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. * ರಿಯಾಯಿತಿ, ಸೂಕ್ತ ಸಾಫ್ಟ್‍ವೇರ್‍ಗಳು, ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಇನ್‍ಪುಟ್, ವಿಭಿನ್ನ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಲೋಕಲೈಸೇಷನ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. * ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು, ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಪಾಯಿಂಟರ್‍ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಳ್ಳದಿರುವ ಮೌಸ್ ಅಥವಾ ಟಚ್‍ಪ್ಯಾಡ್ ‍ನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಟೈಲಸ್‍ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==== ಅನಾನುಕೂಲಗಳು ==== * ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚ- ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಈ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://news.com.com/Convertibles+The+new+laptop+bling/2100-1044_3-5900655.html |title=Convertibles: The new laptop bling? - CNET News.com |access-date=2012-07-15 |archive-date=2012-07-15 |archive-url=https://archive.is/20120715080342/http://news.com.com/Convertibles+The+new+laptop+bling/2100-1044_3-5900655.html |url-status=live }}</ref> * ಇನ್‍ಪುಟ್ ಸ್ಪೀಡ್- ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಹ್ಯಾಂಡ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಟೈಪಿಂಗ್‌ಗಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿದೆ, ಟೈಪಿಂಗ್ [[WPM]]ಗೆ 50-150 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ; [[Slideit]], [[Swype]] ಮತ್ತು ಇತರ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಇನ್‍ಪುಟ್‍ ನ ಪೂರಕ, ಸ್ಪೀಡರ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. * ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಹಿಂಜ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ರಿಸ್ಕ್- ಒಂದೇ ಫ್ರೇಮ್‍ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕೂಡ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟ್ಯಾಪ್‍ಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ಗಳು ಕೂಡ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್‍ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೇ, ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಿಸ್‍ಯೂಸ್‍ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್‍ನ ಅಪಾಯಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹಿಂಜ್ ನಾರ್ಮಲ್ ಲ್ಯಾಪ್ ‍ಟಾಪ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ಗಳಂತಲ್ಲದೇ, ಇದು ಎರಡು ಆåಕ್ಸಿಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಅನೇಕ ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ (ಡಿಜಿಟೈಝರ್ ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋ ಕೇಬಲ್ಸ್, ಎಂಬೆಡೆಡ್ ವಿಫಿ ಆå‍ಂಟೆನ್ನಾಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ವೈಫಲ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} * ಎರ್ಗಾನಾಮಿಕ್ಸ್ – ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸ್ಲೇಟ್ ಮೋಡಾಗಿ ಮಡಚಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯು ರಿಸ್ಟ್ ರೆಸ್ಟ್‍ಗೆ(ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ) ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಬಳಕೆದಾರನು ಬರೆಯುವಾಗ ಅವರ ತೋಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಚೀಚೆ ಚಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} * ನಿಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ- ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳು ಅವುಗಳ ದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ನಿಧಾನ ಗತಿಯ ಗಣಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಾರ್ಡ್‍ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿತ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ರಾಸೆಸ್ಸರ್‍ಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜನವರಿ 2010, ರಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಅಂದರೆ ಅದು [[ಎಚ್ ಪಿ ಟಚ್‍ಸ್ಮಾರ್ಟ್]] tm2, ಅದು [[ATI]] ಮೊಬಿಲಿಟಿ ರೇಡಿಯಾನ್ HD4550 ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಅದರ ಕೋರ್ 2 ಡ್ಯೂ ಪ್ರಾಸೆಸ್ಸರ್ 1.8&nbsp;GHz. ರಷ್ಟು ಗರಿಷ್ಠ ಕ್ಲಾಕ್ ಸ್ಪೀಡ್‍ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [http://store.shopfujitsu.com/fpc/Ecommerce/PrdBridge.jsp?pclass=T5 Fujitsu LifeBook T5010]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಎಂಬ ಈ ಆಪ್ಷನ್‍ಗಳು CPUಗಳಿಗೆ 2.8&nbsp;GHz, ರವರಷ್ಟು ಸ್ಪೀಡ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕೂಡ ಕೇವಲ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ‍ಗಳಿಗೆ{{Citation needed|date=April 2010}} ಸಪೋರ್ಟ್ ಆಗುತ್ತವೆ. == ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು == ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳು ಕೂಡ ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ: * ಕೆಪಾಸಿಟಿವ್ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಇನ್‍ಪುಟ್‍ನ್ನು. ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸಿಸ್ಟಂ‍ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದೇ, ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲುದು.<ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://news.thomasnet.com/fullstory/811421 |title=Tablet PC offers capacitive touch sensing capability., Dell, Inc |access-date=2010-06-28 |archive-date=2010-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100211151556/http://news.thomasnet.com/fullstory/811421 |url-status=dead }}</ref> * ಪಾಮ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್, ಇದು ಅನುದ್ದೇಶಕರ ಪಾಮ್ಸ್‍ಗಳು ಅಥವಾ ಪೆನ್ಸ್ ಇನ್‍ಪುಟ್‍ಗಳಿಗೆಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಇತರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="autogenerated1"/> * [[ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್]] ಕೆಪಾಬಿಲಿಟಿ‍ಗಳು, ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಏಕಕಾಲಿಕ ಫಿಂಗರ್‍ಟಚ್‍ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಆನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅಂಶಗಳ<ref>{{Cite web |url=http://jkontherun.blogs.com/jkontherun/2007/12/so-what-is-mult.html |title=jkOnTheRun:So what is multi-touch? |access-date=2010-06-28 |archive-date=2011-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110321093941/http://jkontherun.blogs.com/jkontherun/2007/12/so-what-is-mult.html |url-status=dead }}</ref> ವಿಸ್ತರಿತ ಕೈಚಳಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. == ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳು == {{Refimprove|section|date=December 2006}} {{See|Comparison of tablet PCs}} ಪ್ರಮುಖ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ತಯಾರಕರೆಂದರೆ [[ಏಸರ್]], [[AIS]], [[ಆಪಲ್ Inc.]], [[Asus]], [[ಬೊಸಾನ್ವಾ]], [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋವಯ]], [[ಫುಜಿಸ್ತು]], [[ಗೇಟ್‌ವೇ, Inc.]],[http://www.gnetcanada.com G-NET]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್]], [[IBM]], [[ಲೆನೊವೊ ಗ್ರೂಪ್]], [[LG ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]], [http://www.ruggedtabletpc.com ಮೊಬೈಲ್‌ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್], [[ಮೋಶನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]], [[NEC]], [[ಪ್ಯಾನಾಸಾನಿಕ್]], [http://www.quaduro.com ಕ್ವಾಡುರೊ-ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್], [[ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಕಿಯೋಸ್ಕ್]] ಮತ್ತು [[ತೊಷಿಬಾ]]. ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ: ==== ಹಲಗೆ ==== * [http://www.aispro.com/TabletPC/ruggedTabletPC.asp AIS Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100802034421/http://www.aispro.com/TabletPC/ruggedTabletPC.asp |date=2010-08-02 }} * ಆರ್ಕೋಸ್ 9 * [[ಆಪಲ್ iPad]] * [[Axiotron Modbook]] * COWON Q5W * [http://www.scribblertabletpc.com Electrovaya Scribbler SC4100] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161007085612/http://scribblertabletpc.com/ |date=2016-10-07 }} * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST5010 * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST5111 * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST5112 * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST6012 * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST1010 * [http://www.gnetcanada.com/rugged-industrial-computers-gnet_rugtab104.asp G-NET Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081225060038/http://www.gnetcanada.com/rugged-industrial-computers-gnet_rugtab104.asp |date=2008-12-25 }} * JLT8404 Field Tablet PC * [http://www.ruggedtabletpc.com/rugged-tablet-pc/xtablet-t7000-rugged-tablet-pc.php MobileDemand xTablet T7000 Rugged Tablet PC]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.ruggedtabletpc.com/rugged-tablet-pc/xtablet-t8700-rugged-tablet-pc.php MobileDemand xTablet T8700 Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100117062206/http://www.ruggedtabletpc.com/rugged-tablet-pc/xtablet-t8700-rugged-tablet-pc.php |date=2010-01-17 }} * Motion M1200, M1300, M1400, LE-Series, LS800, LE 1700 * [http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_J34.asp Motion J3400 Semi-Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819162025/http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_J34.asp |date=2010-08-19 }} * [http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_c5.asp Motion C5 Mobile Clinical Assistant Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526104532/http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_c5.asp |date=2010-05-26 }} * [http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_f5.asp Motion F5 Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527193939/http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_f5.asp |date=2010-05-27 }} * [http://www.paceblade.com/site/DesktopDefault.aspx?tabindex=2&amp;tabid=3&amp;cat=20&amp;grp=2010 PaceBlade SlimBook 200 Series Tablet PCs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091030201515/http://www.paceblade.com/site/DesktopDefault.aspx?tabindex=2&tabid=3&cat=20&grp=2010 |date=2009-10-30 }} * ಪ್ಯಾನಾಸಾನಿಕ್ ಟಫ್‌ಬುಕ್ 08 * [http://www.quaduro.com Quadpad Slate Style Tablet PC] * [http://www.quaduro.com Quadpad 3G HSDPA Tablet PC] * [[ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ Q1]] (Q1 Ultra) * [http://www.tabletkiosk.com/products/sahara/i400s_pp.asp TabletKiosk Sahara Slate PC i400 series Tablet PCs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526224930/http://www.tabletkiosk.com/products/sahara/i400s_pp.asp |date=2010-05-26 }} * [http://www.tabletkiosk.com/products/sahara/a230t_overview.asp TabletKiosk Sahara NetSlate a230T Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101130144329/http://tabletkiosk.com/products/sahara/a230t_overview.asp |date=2010-11-30 }} * [http://www.tabletkiosk.com/products/eo/a7330_overview.asp TabletKiosk eo a7330 Ultra-Mobile Tablet PCs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101130144532/http://tabletkiosk.com/products/eo/a7330_overview.asp |date=2010-11-30 }} * [http://www.tabletkiosk.com/products/eo/a7230X_overview.asp TabletKiosk eo TufTab Rugged Ultra-Mobile Tablet PCs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101130142116/http://tabletkiosk.com/products/eo/a7230X_overview.asp |date=2010-11-30 }} * ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ * Viliv S5 * Viliv X70 ==== ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್ ==== * Acer TravelMate C100/C200/C210/C300/C310 * Asus R1F * Asus R1E * ASUS Eee PC T91 (8.9" Netbook) * ಅವೆರಾಟೆಕ್ C3500 ಶ್ರೇಣಿ * ಡೈಲಾಗ್ [[ಫ್ಲೈಬುಕ್]] V5 * [[ಡೆಲ್ ಲ್ಯಾಟಿಟ್ಯೂಡ್]] XT/XT2 * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ P1610, P1620, P1630 (8.9" ಅಲ್ಟ್ರಾಪೋರ್ಟಬಲ್) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T4020, T4210, T4220 (12.1" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ವ್ಯವಹಾರಿಕ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T1010 (13.3" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ಬಳಕೆದಾರ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T2010, T2020 (12.1" ಅಲ್ಟ್ರಾಪೋರ್ಟಬಲ್, ವ್ಯವಹಾರ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T4310 (12.1" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ಬಳಕೆದಾರ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T4410 (12.1" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ವ್ಯವಹಾರ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T5010 (13.3"ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ವ್ಯವಹಾರಿಕ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T900 (13.3" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ವ್ಯವಹಾರಿಕ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ U810, U820, U2010 (5.6" ಅಲ್ಟ್ರಾಪೋರ್ಟಬಲ್) * ಗೇಟ್‌ವೇ C-140X (aka S-7235/E-295C) * ಗೇಟ್‌ವೇ C-120X (aka S-7125C/E-155C) * HP TC4200/TC4400 * HP ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ 2710p * [[HP ಎಲೈಟ್‌ಬುಕ್]] 2700 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಪೆವಿಲಿಯನ್ tx1000 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಪೆವಿಲಿಯನ್ tx2000 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಪೆವಿಲಿಯ tx2500 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಟಚ್‌ಸ್ಮಾರ್ಟ್ tx2 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಟಚ್‌ಸ್ಮಾರ್ಟ್ tm2 ಶ್ರೇಣಿ * ಕೊಹ್ಜಿನ್‌ಶಾ SX3 (8.9" ನೆಟ್‌ಬುಕ್) * [[ಲೆನೊವೊ]] [[ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್]] X41 ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ * ಲೆನೊವೊ ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್ X60 Tablet ("X60t"ರಂತೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆ) * ಲೆನೊವೊ ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್ X61 ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ (12.1" ಮಲ್ಟಿ‌ವ್ಯೂ/ಮಲ್ಟಿಟಚ್ XGA (1024x768) TFT) * ಲೆನೊವೊ ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್ X200 ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ (12.1" [[WXGA]] (1280 x 800)) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದದ್ದು) * LG XNote C1 * LG XNote P100(C1 Upgrade Model) * LG LT-20-47CE * MDG ಫ್ಲಿಪ್ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನೆಟ್‌ಬುಕ್ (8.9" ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ನೆಟ್‌ಬುಕ್)[http://www.mdg.ca/flip MDG ಫ್ಲಿಪ್]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ಪ್ಯಾನಾಸಾನಿಕ್ ಟಫ್‌ಬುಕ್ 19 * [[ತೊಷಿಬಾ ಪೋರ್ಟೇಜ್]] 3500/3505 * ತೊಷಿಬಾ ಪೋರ್ಟೇಜ್ M200 * ತೊಷಿಬಾ ಪೋರ್ಟೇಜ್ M400/405/700/750 * ತೊಷಿಬಾ ಪೋರ್ಟೇಜ್ R400/405 * [[ತೊಷಿಬಾ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್]] R10/R15/R20/R25 * [[ತೊಷಿಬಾ ಟೆಕ್ರಾ]] M4/M7 * Viliv S7 * Viliv S10 ==== ಹೈಬ್ರಿಡ್ ==== * [[ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ TC1000]] * [[HP ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ TC1100]] * ಲೆನೊವೊ ಐಡಿಯಾಪ್ಯಾಡ್ U1 (ಬರುವ ಬೇಸಿಗೆ 2010ರಲ್ಲಿ) * ಟ್ಯಾಟಂಗ್ ಟ್ಯಾಂಗಿ * ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟೊ == ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ == * [http://www.comfort-software.com/on-screen-keyboard.html Comfort On-Screen Keyboard] - ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಆನ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್ * [[ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್ ಜರ್ನಲ್]] * [[ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಒನ್‌ನೋಟ್]] * [[ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಎನಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಔಟ್‌ಲುಕ್]] * [[ಫ್ಯೂಚರ್‌ವೇರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಫ್ಯೂಚರ್‌ವೇರ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಸ್ಕೆಚ್ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ * [[GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್]] * [[ಅಜಿಲಿಕ್ಸ್ ಗೊ‌ಬೈಂಡರ್]] * [[ಮೊಬಿಲಿಸ್ - ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟಿಸ್ ರೇಂಜ್]] * [[ಎವರ್‌ನೋಟ್]] * [http://research.microsoft.com/en-us/um/redmond/projects/inkseine/ InkSeine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100723164105/http://research.microsoft.com/en-us/um/redmond/projects/inkseine/ |date=2010-07-23 }}: ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ GUI/ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ - ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ರೀಸರ್ಚ್ * [http://cmap.ihmc.us/conceptmap.html IHMC CmapTools] - ಒಂದು ಫ್ರೀ [[ಕಾನ್‌ಸೆಪ್ಟ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್]] ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ * [[Xournal]] - ಒಂದು ಲೈನಕ್ಸ್ ನೋಟ್‌ಟೇಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ * ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಾಗಿ ಆನ್‌ಸೈಟ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಕನ್ಸ್‌ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ * [http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio10.html#FreehandSystems06 MusicPad Pro]: ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ರೀಡರ್ - ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ - ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯ ಮೇಲೆ ಶೀಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ * [http://www.eonsystems.net/documentor.htm Documentor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318053058/http://eonsystems.net/documentor.htm |date=2010-03-18 }}: ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ವೃತ್ತಿನಿರತರಿಗಾಗಿ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟೇಷನ್ ಇಂಜಿನ್ * [[ಸ್ಟಾರ್‌ಡ್ರಾ]] ಕಂಟ್ರೋಲ್ - [[ರೂಮ್ ಆಟೊಮೇಷನ್]] / [[ಹೋಮ್‌ ಸಿನೆಮಾ]] ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಂ == ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸೈಜ್ ಟ್ರೆಂಡ್ಸ್ == ಹಲವು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ತಯಾರಕರು 12" ವೈಡ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ 1280x800 ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಳತೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫುಜಿತ್ಸು T5010 ಅತಿದೊಡ್ಡ 13.3" ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು 1280x800 ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.fujitsu.com/au/services/technology/pc/notebooks/tseries/t5010/specs.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-28 |archive-date=2010-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100218214425/http://www.fujitsu.com/au/services/technology/pc/notebooks/tseries/t5010/specs.html |url-status=dead }}</ref>. ಏಸರ್ ಟ್ರ್ಯಾವೆಲ್‌ಮೇಟ್ C300 1024x768ನಲ್ಲಿ 14.1" ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಗುರವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಂತಹ ಪವರ್, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ತೂಕಕ್ಕೆ 12" ಫಾರ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿವೆ, ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳು ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳಿಗೆ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪವರ್, ಹೆಚ್ಚು ತೂಕದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಇರುವಂತಹ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{Prose|date=July 2009}} ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಶೇಷ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ [[ಪೆನ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]] ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೇ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ -ಆಧಾರಿತ PCಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈಗಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಈ ಮೂಲದ ಆಳ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಚ್ಚರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೈಬರಹಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗೆ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತದ್ದು 1988ರಲ್ಲಿ.<ref name="Gray">{{Citation | last =Gray | first =Elisha | coauthors = | title =Telautograph | work = | pages = | language = | publisher =United States Patent 386,815 (full image) | date =1888-07-31 | url = http://www.freepatentsonline.com/386815.pdf | accessdate = }}</ref> ಕೈಬರಹದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೈಬರಹದ ಚಲನೆಗಳಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಸಿಸ್ಟಂ‌ನ ಮೊದಲ ಪೇಟೆಂಟ್ 1915ರಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಿತು.<ref name="Goldberg">{{Citation | last=Goldberg | first=H.E. | title = Controller | publisher=United States Patent 1,117,184 (full image) | url=http://www.freepatentsonline.com/1117184.pdf | accessdate = | date=1915-12-28 }}</ref> ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ ಕೈಬರಹದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ-ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದು 1956ರಲ್ಲಿ.<ref name="Dimond 232–237">{{Citation | last=Dimond | first=Tom | title=Devices for reading handwritten characters | publisher=Proceedings of Eastern Joint Computer Conference | pages=232–237 | date=1957-12-01 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#Dimond57 | accessdate=2008-08-23 | archive-date=2012-01-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120110140037/http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#Dimond57 | url-status=dead }}</ref> ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಿಸ್ಟಂಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 1980ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಲವಾರು ಕಂಪನಿಗಳು ಇದ್ದವು: [[ಪೆನ್‌ಸೆಪ್ಟ್]], [[ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್]], ಮತ್ತು ಲೈನಸ್ ಇವುಗಳು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾದವು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, [[GO Corp.]] ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಾಗಿ [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]] ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಅನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು: ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಒಂದು ಪೇಟೆಂಟ್ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="Mintz">{{Citation | last =Mintz | first =Jessica | coauthors = | title =Microsoft to Appeal $367M Patent Ruling | work = | pages = | language = | publisher =The Associated Press | date =2008-04-04 | url = http://www.usatoday.com/tech/products/2008-04-04-2507619152_x.htm | accessdate = 2008-09-04 }}</ref> ಕೆಳಕಂಡ ಸಮಯದ ಪಟ್ಟಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: * 1950ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೆ ** 1888: ಕೈಬರಹವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಸ್ಟೈಲಸ್ ಡಿವೈಸ್‌ಗಾಗಿ [[ಎಲಿಷಾ ಗ್ರೇ]]ಗೆ [[U.S. ಪೇಟೆಂಟ್]] ದೊರೆಯಿತು.<ref name="Gray"/><ref>{{Citation | last =Gray | coauthors = | title =Telautograph | work = | pages = | language = | publisher =United States Patent 386,815 | date =1888-07-31 | url =http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#Gray1888b | accessdate = | archive-date =2012-01-10 | archive-url =https://web.archive.org/web/20120110140037/http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#Gray1888b | url-status =dead }}</ref> ** 1915: ಸ್ಟೈಲಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೈಬರಹ ಗುರುತಿಸುವ ಬಳಕೆದಾರನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ U.S. ಪೇಟೆಂಟ್.<ref name="Goldberg"/><ref>{{Citation | last=Goldberg | first=H.E. | title = Controller | publisher=United States Patent 1,117,184 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio70.html#GoldbergHE15 | accessdate = | date=1915-12-28 }}</ref> ** 1942: ಕೈಬರಹ ಸೇರಿಸುವ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಾಗಿ U.S. ಪೇಟೆಂಟ್.<ref>{{Citation | last=Moodey | first=H.C. | title = Telautograph System | date =1942-12-27 | publisher=United States Patent 2,269,599 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio70.html#Moodey40 | accessdate = }}</ref><ref>{{Citation | last=Moodey | first=H.C. | title = Telautograph System | date =1942-12-27 | publisher=United States Patent 2,269,599 (full image) | url=http://www.freepatentsonline.com/2269599.pdf | accessdate = }}</ref> ** 1945: [[ವನ್ನೆವರ್ ಬುಶ್]] ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ [[ಅಸ್ ವಿ ಮೇ ಥಿಂಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಮೆಮೆಕ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ, ಕೈಬರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಡಾಟಾ ದಾಖಲಿಸುವ ಸಾಧನ.<ref>{{Citation | last=Bush | first=Vannevar | title=As We May Think | date=1945-07-15 | publisher=The Atlantic Monthly | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#BushV45 | accessdate= | archive-date=2012-01-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120110140037/http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#BushV45 | url-status=dead }}</ref> * 1950ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ** ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಡೈಮಂಡ್ ಕೈಬರಹ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತಹ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಟೈಲೇಟರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು.<ref name="Dimond 232–237"/> * 1960ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ** RAND ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದದ್ದು.<ref>{{Citation | last= | first= | title = RAND Tablet | publisher= | pages= | date=1961-09-01 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio70.html#RAND61 | accessdate = }}</ref><ref>{{Citation | last= | first= | title=50 Years of Looking Forward | publisher=RAND Corporation | pages= | date=1998-09-01 | url=http://www.rand.org/publications/randreview/issues/rr.fall.98/50.html | accessdate= | archive-date=2009-05-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090507193627/http://www.rand.org/publications/randreview/issues/rr.fall.98/50.html | url-status=dead }}</ref> RAND ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಒಂದು ಸ್ಟಯಲೇಟರ್‌ಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಪರಿಚಿತ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನಂತರ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. * 1960ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ** [[ಝೆರಾಕ್ಸ್]] PARCನ [[ಅಲನ್ ಕೇ]] ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪೆನ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಬಳಸುವ, [[ಡೈನಬುಕ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ನೋಟ್‌ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ: ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಸಾಧನವು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪೆನ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಗೂಡಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. * 1966 ** [[ಸೈನ್ಸ್ ಫಿಕ್ಷನ್]] [[ದೂರದರ್ಶನ ದಾರಾವಾಹಿ]] [[Star Trek: The Original Series|ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರೆಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿವ್ ಸದಸ್ಯರು ದೊಡ್ಡ, ವೆಡ್ಜ್ ಆಕಾರದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ [[ಕ್ಲಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್‌]]ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವನ್ನು ಸ್ಟೈಲಸ್ ಬಳಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. * 1968 [[ಚಿತ್ರ:2001interview.jpg|thumb|right|2001ರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವೈ‌ರ್‌ಲೆಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಸಾಧನ]] * ** ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೇ ಕುಬ್ರಿಕ್]] ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಸಾಧನವು ವೈರ್‌ಗಳಿಲ್ಲದೆ ವೀಡಿಯೋ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹಾಗೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[2001: A Space Odyssey]].<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/2001_%28film%29</ref> {{image}} * 1982 ** [[ಮಸ್ಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್, ವಾಲ್ತಮ್‌]]ನ [[ಪೆನ್‌ಸೆಪ್ಟ್]], ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಮೌಸ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ ಕೈಬರಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ-ಬಳಕೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಂದರು.<ref>{{Citation | last= | first= | title = Pencept Penpad (TM) 200 Product Literature | publisher= Pencept, Inc. | pages= | date=1982-08-15 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio83.html#Pencept83 | accessdate = }}</ref> ** ಕೈಬರಹ ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಬಳಸುವಂತಹ ಇನ್‌ಫೊರೈಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್-ಆಫ್-ಸೇಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಪೆನ್ ಅನ್ನು ಕ್ಯಾಡ್ರೆ ಸಿಸ್ಟಂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Citation | last= | first= | title = Inforite Hand Character Recognition Terminal | publisher= Cadre Systems Limited, England | pages= | date=1982-08-15 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio83.html#Inforite82 | accessdate = }}</ref> * 1985 ** [[ಪೆನ್‌ಸೆಪ್ಟ್]]<ref>{{Citation | last= | first= | title = Users Manual for Penpad 320 | publisher= Pencept, Inc. | pages= | date=1984-06-15 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio85.html#Pencept84d | accessdate = }}</ref> ಮತ್ತು CIC<ref>{{Citation | last= | first= | title = Handwriter (R) GrafText (TM) System Model GT-5000 | publisher= Communication Intelligence Corporation | pages= | date=1985-01-15 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio85.html#CIC85 | accessdate = }}</ref> ಎರಡೂ PC ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಬಳಸುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ನೀಡಿದವು ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮೌಸ್ ಬದಲಿಗೆ ಕೈಬರಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ. ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ [[MS-DOS]] ಆಗಿದೆ. * 1989 ** ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್-ಟೈಪ್ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಾಣಿಜ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು [[ಗ್ರಿಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌‌]]ನ GRiDPad<ref>{{Citation | last= | first= | title = The BYTE Awards: GRiD System's GRiDPad | publisher= BYTE Magazine, Vol 15. No 1 | pages=285 | date=1990-01-12 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio90.html#GridPad90a | accessdate = }}</ref>, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ [[MS-ಡಾಸ್]] ಆಧಾರಿತವಾದದ್ದು. ** ವ್ಯಾಂಗ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರೀಸ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಇದರಿಂದ MS-DOS ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಿಂದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರನು ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಕೈಬರಹ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯಂತಹ ಸಿಸ್ಟಂ‌ಗಳಿಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ-ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ಇದು ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Citation | last= | first= | title = WANG Freestyle demo | publisher= Wang Laboratories | pages= | date= 1989 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/images.html#WangFreestyle | accessdate =2008-09-22 }}</ref> ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ [[MS-DOS]] ಆಗಿತ್ತು ** [http://solutions.us.fujitsu.com/www/content/products/Tablet-PCS/index.php Fujitsu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101002093249/http://solutions.us.fujitsu.com/www/content/products/Tablet-PCS/index.php |date=2010-10-02 }} ನೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಪೊಕೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಹೊಸ ಪೊಕೆಟ್ PC ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. * 1991 ** ಮೊಮೆಂಟಾ ಪೆನ್‌ಟಾಪ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{Citation | last =Lempesis | first =Bill | coauthors = | title =What's New in Laptops and Pen Computing | work = | pages = | language = | publisher =Flat Panel Display News | date =1990-05 | url = http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio90.html#Momenta90 | accessdate = }}</ref> ** [[GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್]] [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]] ಎಂಬ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು,ಕೈಬರಹ ಗೆಸ್ಚರ್ ಶೇಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಫೀಚರಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Citation | last=Agulnick | first=Todd | title = Control of a computer through a position-sensed stylus | date =1994-09-13 | publisher=United States Patent 5,347,295 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio95.html#Agulnick94 | accessdate = }}</ref><ref>{{Citation | last=Agulnick | first=Todd | title = Control of a computer through a position-sensed stylus | date =1994-09-13 | publisher=United States Patent 5,347,295 (full image) | url=http://www.freepatentsonline.com/5347295.pdf | accessdate = }}</ref> ** NCR ಮಾಡೆಲ್ 3125 MS-DOS ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಹೊಂದಿರುವ ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]] ಅಥವಾ [[ಪೆನ್ ವಿಂಡೋಸ್]].<ref>{{Citation | title = NCR announces pen-based computer press release | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_m0NEW/is_1991_June_24/ai_10957018 | accessdate = 2007-04-20 | format = {{Dead link|date=April 2009}} – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=intitle%3ANCR+announces+pen-based+computer+press+release&as_publication=&as_ylo=&as_yhi=&btnG=Search Scholar search]} | publisher = [[FindArticles]] | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080502135338/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0NEW/is_1991_June_24/ai_10957018 | archivedate = 2008-05-02 | url-status = bot: unknown }}</ref> ** [[ಆಪಲ್ ನ್ಯೂಟೌನ್]] ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು; ಇದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[PDA]] ಆಯಿತು, ಇದರ ಮೂಲ ಯೋಜನೆ (ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಕೆಚಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳದೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. * 1992 ** [[GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್]] [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]] ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಭ್ಯತೆಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು IBM ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ IBM 2125 ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು (ಮೊದಲ IBM ಮಾಡೆಲ್ ಹೆಸರು "ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್").<ref>{{Citation | title = Penpoint OS shipping press release | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_m0NEW/is_1992_April_17/ai_12165379 | accessdate = 2007-04-20 | format = {{Dead link|date=April 2009}} – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=intitle%3APenpoint+OS+shipping+press+release&as_publication=&as_ylo=&as_yhi=&btnG=Search Scholar search]} | publisher = [[FindArticles]] | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070830050237/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0NEW/is_1992_April_17/ai_12165379 | archivedate = 2007-08-30 | url-status = bot: unknown }}</ref> ** [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] [[ವಿಂಡೋಸ್ ಫಾರ್ ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]] ಅನ್ನು [[GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌]]ನ [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]]ಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. * 1993 ** [[ಫುಜಿತ್ಸು]] ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ LAN ಬಳಸುವಂತಹ ಮೊದಲ ಪೆನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪೊಕೆಟ್ PC ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://solutions.us.fujitsu.com/www/content/products/Tablet-PCS/index.php |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-28 |archive-date=2010-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101002093249/http://solutions.us.fujitsu.com/www/content/products/Tablet-PCS/index.php |url-status=dead }}</ref> ** ಆಪಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ್ಯೂಟೌನ್ PDA ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಇದು ಆಪಲ್ ಮೆಸೇಜ್ ಪ್ಯಾಡ್ ಎಂದೂ ಕೂಡಾ ಪರಿಚಿತ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಲಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೈಬರಹ ಗುರುತಿಸುವುದು ಕೂಡಾ ಸೇರಿದೆ. ** [[IBM]] [[ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್]] ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, IBMನ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯೂಕರಿಸಿದ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಉತ್ಪನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು, IBM [[ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್]] 750P ಮತ್ತು 360P ರೂಪದಲ್ಲಿ <ref>[http://www.pc.ibm.com/us/thinkpad/anniversary/history.html Lenovo - The history of ThinkPad]</ref> ** [[AT&amp;T]] ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ ಜೊತೆಗೆ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇರಿಸಿದಂತಹ [[EO ಪರ್ಸನಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಟರ್]] ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. * 1999 ** ಅಕ್ಸೆಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ "QBE" ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ [[ಕಾಮ್‌ಡೆಕ್ಸ್]] ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಶೋ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Citation | title = Trends at COMDEX Event 1999 | url=http://www.guiart.fi/gobr01en.htm | accessdate = 2008-08-11}}</ref> * 2000 ** ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಸಾಧನವನ್ನು [http://www.paceblade.com ಪೇಸ್‌ಬ್ಲೇಡ್] ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿತು<ref>[http://www.allbusiness.com/electronics/computer-equipment-personal-computers/6004956-1.html PaceBlade launches Tablet PC]</ref> ಹಾಗೂ VAR ವಿಶನ್ 2000ರಲ್ಲಿ "ಉತ್ತಮ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿತು. ** ಅಕ್ಸೆಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ "QBE ವಿವೊ" ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ [[ಕಾಮ್ಡೆಕ್ಸ್]] ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಶೋದಲ್ಲಿ ಟೈ ಆಯಿತು. * 2001 ** ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ [[ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್]] [[ಕಾಮ್ಡೆಕ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೋಟೊಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು (ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ "ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಆವೃತ್ತಿಯ ವಿಂಡೋಸ್ XP" ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಹೊಂದಿರುವ ಪೆನ್-ಎನೇಬಲ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿವರಿಸಿತು)<ref name="Microsoft 2005"/>. * 2003 ** [http://www.PaceBlade.com ಪೇಸ್‌ಬ್ಲೇಡ್] "ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಡೆಸ್ ಜಹ್ರೆಸ್ 2002/2003" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು[http://www.paceblade.com/site/DesktopDefault.aspx?tabindex=1&amp;tabid=220&amp;Cat=30&amp;grp=3010&amp;ar=3&amp;Prod_ID=25&amp;Prod=PB_D110 ಪೇಸ್‌ಬುಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930225301/http://www.paceblade.com/site/DesktopDefault.aspx?tabindex=1&tabid=220&Cat=30&grp=3010&ar=3&Prod_ID=25&Prod=PB_D110 |date=2007-09-30 }} ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಾಗಿ [[ಸೆಬಿಟ್‌]]ಗಾಗಿ PC ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ** ಫಿಂಗರ್‌ವರ್ಕ್ಸ್<ref>{{Citation | title=iGesture Game Mode Guide |last=Fingerworks, Inc. |date=2003 |publisher=www.fingerworks.com |url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio05.html#Fingerworks03 |accessdate=2009-04-30}}</ref> ಟಚ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಟಚ್ ಗೆಸ್ಚರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಆಪಲ್ [[ಐಫೋನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. * 2006 ** ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂಟೆ [[ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ತಾ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವಿಸ್ತಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC [[ವಿಂಡೋಸ್ XP]] ಆವೃತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ** ಡಿಸ್ನೀ ಚಾನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಚಿತ್ರ, ''ರೀಡ್ ಇಟ್ ಅಂಡ್ ವೀಪ್'' ನಲ್ಲಿ ಜಾಮೀ ಆಕೆಯ ಜರ್ನಲ್‌ಗಾಗಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ. * 2007 ** ಆಕ್ಸಿಯೋಟ್ರಾನ್ ಮಾಡ್‌ಬುಕ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಮ್ಯಾಕ್‌ವರ್ಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ OS X ಆಧಾರಿತ ಮೊದಲನೆಯ (ಮತ್ತು ಏಕೈಕ) ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್<ref name="modbookRelease"/>. * 2008 ** ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಸ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, ವಿಂಡೋಸ್/ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂನ ಗೆಸ್ಚರ್ ಪೀಚರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[GO Corp.]]ನ ಪೇಟೆಂಟ್ ಇನ್‌ಫ್ರಿಂಜ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಇದರಲ್ಲಿದೆ, ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ‌ಗಳ ಬಳಕೆದಾರನ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref name="Mintz"/> ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಖರೀದಿಯು ಒಂದು ಬೇರೆ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://news.com.com/Go+files+antitrust+suit+against+Microsoft/2100-7343_3-5772534.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2005-07-06 |archive-date=2005-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050706024122/http://news.com.com/Go+files+antitrust+suit+against+Microsoft/2100-7343_3-5772534.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.groklaw.net/article.php?story=20050704045343631 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-28 |archive-date=2018-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181029093517/http://www.groklaw.net/article.php?story=20050704045343631 |url-status=dead }}</ref> ** [[HP]]ಯು ಎರಡನೆಯ ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್ ಸಮರ್ಥ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು: [[HP ಟಚ್‌ಸ್ಮಾರ್ಟ್]] tx2 ಶ್ರೇಣಿ.<ref>{{Citation | last = | first = | coauthors = | title =HP TouchSmart tx2z | work = | pages = | language = | publisher =HP | date = | url = http://www.shopping.hp.com/webapp/shopping/computer_can_series.do?storeName=computer_store&category=notebooks&a1=Category&v1=Mobility&series_name=tx2z_series | accessdate = 2008-11-28 }}</ref> * 2009 ** ಏಸಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ನೆಟ್‌ಬುಕ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, [[EEE PC]] T91 ಮತ್ತು T91MT, ಅದು [[ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್]] ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹೊಂದಿದೆ. ** ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಸತನ ಘೋಷಿಸುವ ಇದು ಒಂದು ಹೊಸ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ನೆಟ್‌ಬುಕ್ ARM CPU ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ** [[ಮೋಶನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]] J3400 ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು * 2010 ** ನಿಯೋಫೊನೀ [[WePad]] ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ, ಲೈನಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಲೇಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC, 11.6&nbsp;ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ 1366x768 ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್‌ನೊಂದಿಗೆ.<ref>{{Citation | last = BAETZ | first = JUERGEN | coauthors = | title = German tablet PC sets out to rival Apple's iPad | work = | pages = | language = | publisher = Associated Press | date = April 12 2010 | url = http://hosted.ap.org/dynamic/stories/E/EU_TEC_GERMANY_IPAD_RIVAL | accessdate = 2010-04-15 }}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Citation | last = | first = | coauthors = | title = WePad specifications | work = | pages = | language = | publisher = Neofonie | date = April 12 2010 | url = http://www.neofonie.de/files/product_specifications_WePad_1004014.pdf | accessdate = 2010-04-15 | archive-date = 2010-12-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101229190813/http://www.neofonie.de/files/product_specifications_WePad_1004014.pdf | url-status = dead }}</ref> == ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು == {{commons}} * [[ಬ್ಲೂಟೂಥ್]] * [[ಕ್ರಂಚ್‌ಪ್ಯಾಡ್]] * [[ಇ-ಬುಕ್]] * [[ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್]] * [[HSPA]] * [[MIL-STD-810F]] ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್. * ಮೊಬೈಲ್‌ ಅಂತರಜಾಲ ಉಪಕರಣ (MID) * [[ನೆಟ್‌ಟಾಪ್]] * [[ನೋಟ್‌ಟೇಕಿಂಗ್]] * [[ನ್ಯೂಮರಿಕ್ ಕೀಪ್ಯಾಡ್]] * [[ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]] * [[ಸಾಲಿಡ್-ಸ್ಟೇಟ್ ಡ್ರೈವ್]] (SSD) * [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಬುಕ್‌]] * [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ]] * [[WiFi]] * [[V12 ವಿನ್ಯಾಸ]] == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} * ಸ್ಟಾರ್‌ಗೇಟ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್‌ನವರುಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC JLSX2010 ಬಳಸಿದ್ದು ನೋಡಿ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{dmoz|Computers/Systems/Tablet_PCs|Tablet PCs}} * {{HSW|1787-jeff-han-talks-about-touch-driven-computer-screens-video|Jeff Han Talks About Touch-Driven Computer Screens}} * [http://rwservices.no-ip.info:81/biblio.html Annotated bibliography of references to handwriting recognition and pen computing] * [http://thetabletpc.net/comparison-convertibles.htm Comparison table of convertible tablets] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725002142/http://thetabletpc.net/comparison-convertibles.htm |date=2010-07-25 }} * [http://www.hp.com/sbso/solutions/healthcare/hp_tablet_whitepaper.pdf The Case for the Tablet PC in Health Care] ([[HP]], [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] [[ವ್ಹೈಟ್ ಪೇಪರ್‌]]) ಆಧಾರಿತ. * [http://www.motioncomputing.com/resources/WhitePaper_HealthCare.pdf Tablet PCs in Health Care] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227110125/http://www.motioncomputing.com/resources/WhitePaper_HealthCare.pdf |date=2012-02-27 }}. * [http://www.vtnews.vt.edu/story.php?relyear=2006&amp;itemno=300 College of Engineering announces alliance with Fujitsu and Microsoft] — [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಟೆಕ್‌]]ನಿಂದ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳು * [http://pen.cs.brown.edu/ Microsoft Center for Research on Pen-Centric Computing] {{DEFAULTSORT:Tablet Pc}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿ]] [[en:Early tablet computers]] [[ru:Планшетный персональный компьютер]] gtdtvdk5ibfzt5lrfoh5jfsp9lp97xl 0 23824 1376479 1373482 2026-07-09T12:46:19Z Successalltime87 90571 1376479 wikitext text/x-wiki {{Infobox VG system |logo = [[ಚಿತ್ರ:Microsoft XBOX.svg|75px]] |image =[[ಚಿತ್ರ:Xbox console transparent.png|250px]] |manufacturer = [[Microsoft]] |family = Xbox |type=[[Video game console]] |os= Custom (Based on [[Windows NT]] architecture and [[Windows XP]] (through Xbox LIVE)) |generation=[[History of video game consoles (sixth generation)|Sixth generation]] |lifespan={{vgrelease|NA=November 15, 2001}}{{vgrelease|JP=February 22, 2002}}{{vgrelease|PAL=March 14, 2002}} |discontinued = {{vgrelease|JP=2005}}{{vgrelease|NA=2006}}{{vgrelease|EU=2006}} |GPU=233&nbsp;MHz nVidia [[NV2A]] |media=[[DVD]], [[CD]] |storage=8 or 10&nbsp;GB internal [[Hard Drive]] (both formatted to 8&nbsp;GB), 8&nbsp;MB [[memory card]] |controllers=4x Xbox controller ports (proprietary [[USB]] interface) <!-- Changed to four due to lack of citation for six. If you wish to change it back please provide citation. --><!-- Wireless controllers not supported directly - third-party wireless controllers require a wired base unit. --> |connectivity=[[Fast Ethernet|100Mbit Ethernet]] |online service=[[Xbox Live]] |CPU=Custom 733 MHz Intel Pentium III "[[Pentium III#Coppermine|Coppermine-based]]" processor |RAM=64 MB of [[DDR SDRAM]] @ 200 MHz |units sold=24+ million <small>(as of May 10, 2006)</small><ref name="gamers_catch">{{cite web |url=http://www.xbox.com/zh-SG/community/news/2006/20060510.htm |title=Gamers Catch Their Breath as Xbox 360 and Xbox Live Reinvent Next-Generation Gaming |accessdate=2009-03-30 |date=2006-05-10|publisher=[[Microsoft]]}}</ref> |units shipped= |top game=''[[Halo 2]]'', 8 million <small>(as of May 9, 2006)</small><ref>{{cite web | url=http://money.cnn.com/2006/05/09/technology/e3_microsoft/index.htm | publisher=CNN | accessdate=2008-07-16 | first=Chris | last=Morris | title=Grand Theft Auto, Halo 3 headed to Xbox 360 | date=2006-05-09 | archive-date=2012-01-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120119190603/http://money.cnn.com/2006/05/09/technology/e3_microsoft/index.htm | url-status=dead }}</ref><ref name="halo2sales"/> |successor=[[Xbox 360]] }} '''ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್''' ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಆರನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ರೀಡಾ ಕನ್ಸೋಲ್(ಉಪಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ). ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 15, 2001ರಂದು, ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2002ರಂದು, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಹಾಗ ಯೂರೋಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 14, 2002ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360ರ ಹಿಂದಿನ ಅವತರಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ರೀಡಾ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಸೋನಿಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್, ಸೀಗಾದ ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ನಿಂಟೆಂಡೋದ ಗೇಮ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಗಳಿಗೆ ಸೆಡ್ಡು ಹೊಡೆಯಿತು. ಸಂಯೋಜಿತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸೇವೆಯು ಆಟಗಾರರು ಆನ್ ಲೈನ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="gamerscoreblog1">{{Cite web |url=http://gamerscoreblog.com/press/archive/2010/02/05/gh789.aspx |title=ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಪತ್ರಿಕೆ : ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಹಿಟ್ಟೆನ್ನ್ ನ ಒಂದು ಪತ್ರ : ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೂಲ ಆಟಗಳಿಗೋಸ್ಕರ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಅನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209024133/http://gamerscoreblog.com/press/archive/2010/02/05/gh789.aspx |url-status=dead }}</ref> ಕಡೆಯ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟವಾದ ''ಮ್ಯಾಡನ್ NFL 09'' ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದುದು ಹೌದಾದರೂ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 2006ರಲ್ಲೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2, 2009 ರಂದು, ಭರವಸೆ ಪತ್ರವಿಲ್ಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವು ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಯಾವುದಾದರೂ ಖಾತ್ರಿಯಿರುವ ದುರಸ್ತಿಗಳು ಬೇಕಾದರೆ ಈಗ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ದೋಷಯುಕ್ತ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2010 ರಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="gamerscoreblog1" /> == ಇತಿಹಾಸ == [[ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್]] ನ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ [[ವಿಂಡೋಸ್ CE]] ಅನ್ನು ಒಯ್ಯುವಲ್ಲಿ [[ಸೀಗಾ]] ಜೊತೆಗೆ ಸಹಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ ನಂತರ ವೀಡಿಯೊ ಪಂದ್ಯಗಳ ಕನ್ಸೋಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದಂತಹ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] ನ ಮೊದಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಕನ್ಸೋಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯದ ವಿಕಸನಗಾರ [[ಸೀಮಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ಲೇ]] ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತಂಡದಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಗಿನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ CEO ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಜೊತೆ 1999 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದೆಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ಸೋಲ್ ಪದೇ ಪದೇ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ತಡಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪಂದ್ಯವಾಡುವ/ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಉಪಕರಣವು ಆಧುನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಗೇಟ್ಸ್ ತಿಳಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಒಂದು [[ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ]]ಯ ಸಹಿತ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ದೃಢಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite press release|url=http://www.microsoft.com/presspass/features/2000/03-10Xbox.mspx |title=Xbox Brings "Future-Generation" Games to Life |publisher=Microsoft |date=March 10, 2000 |accessdate=2009-05-03}}</ref> ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 2000 ರಲ್ಲಿ ಗೇಮ್ ಡೆವೆಲಪರ್ ಗಳ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಕನ್ಸೋಲ್ ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ವೀಕ್ಷಕರು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು. ಗೇಟ್ಸ್ ರ ಘೋಷಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೀಗಾದ ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸೋನಿ ಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗತಾನೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿಯತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತನ್ನ ಯುರೊಪ್ ನ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿರುವುದೆಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಯಿತು.<ref name="xboxtimeline1" /> ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಇಬ್ಬರು ಮೂಲ ಸದಸ್ಯರಾದ, [[ಸೀಮಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ಲೇ]] ಮತ್ತು ಕೆವಿನ್ ಬ್ಯಾಕಸ್ ಈ ಮೊದಲೆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇತರೆ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾದ, ಒಟ್ಟೊ ಬರ್ಕ್ಸೆ ಮತ್ತು ಟೆಡ್ ಹಾಸೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಸಂಗಡವೇ ಇದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಗಾಗಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಬುಂಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು[[Halo: Combat Evolved]] ತನ್ನ ಆರಂಭದ ಶಿರೋನಾಮೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಿಂಟೆಂಡೋ 64, ಗೋಸ್ಕರ ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ 007, ಕನ್ಸೋಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ FPS ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಆನರ್ ಕೆಲವು ಇತರೆ ಆಟಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಬುಂಗಿಯ ಗಳಿಕೆಯು ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಗೆ ತನ್ನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದ ಸ್ಲಾಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಲು [[ನಿಂಟೆಂಡೋ]] ವನ್ನು ಹಿಂದೆಹಾಕಿತು. ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ [[ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆಟಗಳು]]''[[ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ 3]]'',''[[Amped: Freestyle Snowboarding]]'', ''[[Halo: Combat Evolved]]'', ''[[ಫ್ಯೂಜಿಯಾನ್ ಫ್ರೆಂಜಿ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗೋಥಮ್ ರೇಸಿಂಗ್]]'' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ವಿಕಸನಗಾರರ ಒಂದು ತಂಡದಿಂದ ಬಂದ ಕಾರಣ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹೆಸರು ಮೂಲವಾಗಿ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ತಂಡವು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣುವ "ಯಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಉದ್ದನೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು", ಎಂದು ಆಟವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶನಗೊಳಿಸುವ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ VP ಎಡ್ ಫ್ರೈಸ್ ಗಾಮಸೂತ್ರದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[http://www.gamasutra.com/php-bin/news_index.php?story=24831 ಗಾಮಸೂತ್ರ - ವಾರ್ತೆಗಳು - ಸಂದರ್ಶನ: ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜೆನಿಸಿಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದಿನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಫ್ರೈಸ್ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.]</ref> === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 === 2005 ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ [[ಎನ್ವಿಡಿಯಾ]] ವು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ GPU ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 22, 2005 ರಂದು [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360]] ಯ ಶೀಘ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಶ್ರವಣ ಹಾಗೂ ವೀಡಿಯೊ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದಾದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಸೇರಿಸುವ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಜೊತೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅದರಲ್ಲಿರುವ [[ಒಂದು ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಗಳ ವಾಚನಾಲಯವನ್ನು]] ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಸರಿಸುವಿಕೆಯು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು [[ಸರಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೂ]] ಅಲ್ಲದೆ ಅಚಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಆಟಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಈ ಎಮ್ಯುಲೇಟೆರ್ ಗಳನ್ನು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಜಾಲತಾಣದಿಂದ ಒಂದು DVD-R ಗೆ ಬರ್ನ್ ಮಾಡಲು ಫೈಲ್ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಅಗಿ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮುಖಾಂತರ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಗಳು [[ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್]] ನ ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಬರುವಂತಹ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಹ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ರ ನಡುವಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸದೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತಂತ್ರಾಂಶದ ಎಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. == ಯಂತ್ರಾಂಶ ಹಾಗೂ ಸಾಧನಗಳು == === ಯಂತ್ರಾಂಶ === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನಿಂದ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಒಂದು [[ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್ ಡ್ರೈವ್]] ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ [[ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್]] ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿತು (ಆದರೂ [[ಟರ್ಬೊಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್-CD]], [[ಸೀಗಾ CD]] ಮತ್ತು [[ಸೀಗಾ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್]] ನಂತಹ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು 2001 ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅದರೊಳಗೇ ಇರುವ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಮೆಮೊರಿಗಳನ್ನುಹೊಂದಿದ್ದವು). ಒಬ್ಬ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಉಪಯೋಗದಾರನು [[ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಶ್ರವಣ ಅಡಕಮುದ್ರಿಕೆ]]ಗಳಿಂದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು[[ನಕಲು]] ಮಾಡ ಬಹುದು ಹಾಗೂ ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಆಟಗಳ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರಾಕ್ ಗಳಿಗೆ ತನ್ನಿಷ್ಟದಂತೆ ಸೇರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |url = http://support.microsoft.com/kb/909942 |title = Xbox: Description of custom soundtracks |accessdate = 2008-01-13 |date = 2007-04-25 |publisher = Microsoft Knowledge Base}}</ref> ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಾಲದ ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಂದೇಶ ಒದಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಡೋಲ್ಬೆ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ಕಂಟೆಂಟ್ ಎನ್ ಕೋಡಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತಹ ಮೊದಲ ಆಟ ಆಡುವ ಉತ್ಪಾದನೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಾನ್-ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ "ಕಟ್ ಸೀನ್" ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು ಕೇವಲ ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ 5.1 ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite press release |url=http://www.dolby.com/assets/pdf/press_releases/841_co.pr.0104.xbox.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060219162524/http://www.dolby.com/assets/pdf/press_releases/841_co.pr.0104.xbox.pdf |archivedate=2006-02-19 |title=The Xbox Video Game System from Microsoft to Feature Groundbreaking Dolby Interactive Content-Encoding Technology |date=2001-04-18 |publisher=[[Dolby Laboratories]] |accessdate=2008-07-03 |format=PDF}}</ref> ನೇರವಾಗಿ PC ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಕಾಲೀನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಭಾರವುಳ್ಳದ್ದು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಆಕಾರದ ಟ್ರೇ ಲೋಡಿಂಗ್ [[DVD-ROM]] ಡ್ರೈವ್ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಗಾತ್ರದ 3.5 ಅಂಗುಲದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅದು ತಂಗಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ತಡೆಯಲು, ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಗಳಿಗೆ ತಟ್ಟನೆ ಹೊರಬರುವ ಕೇಬಲ್ ಗಳಂತಹ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ. [[ಮಾಡಿಂಗ್]] ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ (ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಹ್ಯಾಕರ್ ಗಳು [[ಮಾಡ್ ಚಿಪ್]] ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ), ತಯಾರಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು, ಹಾಗೂ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಲರ್ಹವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು (ಕೆಲವು ಮುಂಚಿನ ಘಟಕಗಳ ಡ್ರೈವ್ ಗಳು ನಂಬಲರ್ಹವಲ್ಲದ ಥಾಮ್ಸನ್ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸಿದ ಕಾರಣ ಡಿಸ್ಕ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಎರರ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟವು) ಅನೇಕ ಅಂತರಿಕ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಥಾಂಮ್ಸನ್ TGM-600 DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಸ್ VAD6011 DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಂತಹ ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಘಟಕಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಸೋಲುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವು, ಇದರಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು ಹೊಸ ಅಡಕಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಅಸಮರ್ಥವಾದವು ಇಲ್ಲವೆ ತಪ್ಪಿನ ಒಂದು ಕೋಡ್ ಸಹಿತ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ತಟಸ್ತಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು [[PIO]]/[[DMA]] ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು. ಈ ಘಟಕಗಳು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಭರವಸೆಯ ಪತ್ರದ ಕೆಳಗೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ [[ಎನ್ವಿಡಿಯಾ]] ದ ಚಿಪ್ ಗಳ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರದ ಒಂದು ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ 2002 ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ವಿವಾದ ಬಗೆಹರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.<ref name="eetimes-chip-dispute">{{cite web|url=http://www.eetimes.com/news/semi/showArticle.jhtml;?articleID=10803514|title=Microsoft takes Nvidia to arbitration over pricing of Xbox processors|accessdate=2006-06-29|date=2002-04-29|publisher=[[EE Times]]|archive-date=2007-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220900/http://www.eetimes.com/news/semi/showArticle.jhtml;?articleID=10803514|url-status=dead}}</ref> ಎನ್ವಿಡಿಯಾದ ಪ್ರಚಲಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2002 ಕ್ಕೆ ಅದು ತಲುಪಿಸಿದ ಸರಕಿನ ಮೇಲೆ 13 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್$ ಗಳ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕೇಳುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಎನ್ವಿಡಿಯಾ [[SEC]] ಜೊತೆ ಹೂಡಿದ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆಯೆಂದು ದೋಷಹೊರಿಸಿತು, ಚಿಪ್ ಸೆಟ್ ನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು, ಹಾಗೂ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಚಿಪ್ ಸೆಟ್ ನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಮಿತಿ ಹೇರದಂತೆ ಈಡೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿತು. ಈ ವಿಷಯವು ಫೆಬ್ರುವರಿ 6, 2003 ರಂದು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=10800974|title=Microsoft and Nvidia settle Xbox chip pricing dispute|accessdate=2006-06-29|date=2003-02-06|publisher=[[EE Times]]|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929083327/http://eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=10800974|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭದ-ಕಾಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟದ ಘಟಕಗಳು [[ಹಂಗೆರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. === ಉಪಸಾಮಗ್ರಿಗಳು === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವು ಎರಡು [[ಅನಲಾಗ್ ಸ್ಟಿಕ್]] ಗಳು, ಒಂದು ಒತ್ತಡದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ಯಾಡ್, ಎರಡು ಅನಲಾಗ್ ಟ್ರಿಗ್ಗರ್ ಗಳು, ಒಂದು ಬ್ಯಾಕ್ ಬಟನ್, ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಬಟನ್, ಎರಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಲಾಟ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಆರು 8-ಬಿಟ್ ಅನಲಾಗ್ ಆಕ್ಷನ್ ಬಟನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (A/ಹಸಿರು, B/ಕೆಂಪು, X/ನೀಲಿ, Y/ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಟನ್ ಗಳು)<ref>{{cite web | url = http://euc.jp/periphs/xbox-controller.en.html | title = Inside Xbox 360 Controller | access-date = 2010-06-29 | archive-date = 2011-07-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110725152107/http://euc.jp/periphs/xbox-controller.en.html | url-status = dead }}</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಕವು ("ಡ್ಯೂಕ್", "ಫ್ಯಾಟ್ಟಿ" ಮತ್ತು "ಅಲಾರಾಂ ಕ್ಲಾಕ್" ನಂತಹ ಅನೇಕ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ) ಜಪಾನ್ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೂ ಮೂಲತಃ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ನಿಯಂತ್ರಕವು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ್ದೆಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ (2001 ರಲ್ಲಿ ''[[ಗೇಮ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮರ್]]'' ನಿಂದ "ಬ್ಲಂಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್" <ref>2001 ರ ಆಟಗಳು. ''[[ಗೇಮ್ ಇಂನ್ಫಾರ್ಮರ್]]'' (ಜನವರಿ 2002, ಪುಟ. 48).</ref> ಹಾಗೂ [[ಗಿನ್ನೀಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಗೇಮರ್ಸ್ ಎಡಿಶನ್ 2008]]ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಿನ್ನೀಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ ಅಲ್ಲದೆ [[IGN]] ಸಂಪಾದಕ [[ಕ್ರೇಗ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್]] ರಿಂದ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕವೆಂಬ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದೆ)<ref>{{cite web |title=Top 10 Tuesday: Worst Game Controllers |url=http://xbox360.ign.com/articles/690/690449p1.html |publisher=IGN |accessdate=2009-08-07 |date=2006-02-21}}</ref>. ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಹಗುರವಾದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾದ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S ಕೇವಲ ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ("ಅಕೆಬೊನೊ" ಎಂಬ ಕೋಡ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ),<ref>ನಿಂಜ ಬೀಚ್ ಪಾರ್ಟಿ. ''[[ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮ್ಯಗಜೈನ್]]'' (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2002, ನ ಸಂಚಿಕೆ 11, ಪೇಜ್. 44).</ref> ಮುಲತಃ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕ ಕೈಗಳ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://archive.gamespy.com/hardware/march02/xboxcontrollers/ |title=ಗೇಮ್ ಸ್ಪೈ.ಕಾಂ - ಯಂತ್ರಾಂಶ: ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S |access-date=2010-06-29 |archive-date=2008-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080624085615/http://archive.gamespy.com/hardware/march02/xboxcontrollers/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.gamer20.com/features/150/4 |title=ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ರೆಟ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್: ಸರ್ವ-ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವಾರ್ತೆಗಳು - ಗೇಮರ್ 2.0 |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503155438/http://www.gamer20.com/features/150/4 |url-status=dead }}</ref>[[ಚಿತ್ರ:Xboxdvdremote.jpg|100px|right|thumb|ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ DVD ರಿಮೋಟ್]] ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S ಅನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾರಣ ಇತರೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೂ ಕೊನೆಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪುನಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೂಲ ನಿಯಂತ್ರಕವೂ ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು 8 MB ತೆಗೆಯಬಹುದಾದ [[ಸಾಲಿಡ್ ಸ್ಟೇಟ್]][[ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್]] ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಹದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಇಲ್ಲವೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಟ್ ನ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಿಂದ ಯಾವ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಆಗಿದೆಯೊ ಅದನ್ನು ನಕಲುಮಾಡಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳು ಮೆಮೊರಿ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಪಡಿಯಚ್ಚು ಮಾಡಬಹುದು ಆದರೆ ಕೆಲವು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೇವ್ ಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಸಹಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಒಂದು ಅನುಪಮವಾದ ಸಹಿಹಾಕುವ ಕೀ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಟಗಳು (ಉದಾ., ''[[ನಿಂಜಾ ಗೈಡೆನ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ ಎಕ್ಟ್ರೀಮ್ ಬೀಚ್ ವಾಲಿಬಾಲ್]]'' ) ಬೇರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಸಹಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ರೀತಿ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್ ನ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ಮಿತಿ ಹೇರಿವೆ. ಕೆಲವು ಆಟದ ಸೇವ್ ಗಳು 8 MB ಮೇಲೆ ಸರಳವಾಗಿ ಪ್ಯಾಡ್ ಮಾಡಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗದಂತೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು(''[[Star Wars: Knights of the Old Republic]]'' ). ಸಹಿ ಹಾಕುವ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ (ದಿ "HD ಕೀ") ಹಾಗೂ ಆಟದ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಟೈಟಲ್ ಕೀ (ದಿ "ಆಥ್ ಕೀ") ತಿಳಿದಿರುವು ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಒಂದು ಬೇರೆ ಕನ್ಸೋಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸೇವ್ ಗೇಮ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು, ಒಂದು ಮೆಮೊರಿ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸೇವ್ ಮಾಡಲೂ ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[RCA]] ಇನ್ ಪುಟ್ ಗಳ ಸಹಿತ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ [[ಆಡಿಯೊ ಸ್ಟೀರಿಯೊ]] ಅಥವಾ [[ಮೊನ್ಯಾರಲ್]] ಹಾಗೂ [[ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು]] ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ AV ಕೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಗೊತ್ತಾದ AV ಕೇಬಲ್ ಸಹ ಅಲ್ಲದೆ [[SCART]] ಪರಿವರ್ತಕ ಬ್ಲಾಕ್ ಗೆ ಒಂದು RCA ಜ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == [[ವಿಂಡೊಸ್ 2000]] ದರ [[ಕೆರ್ನಲ್]] ನ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿರುವ ಅವತರಣಿಕೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ನಂಬಲಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು]] ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://blogs.msdn.com/xboxteam/archive/2006/02/17/534421.aspx|title=The Xbox Operating System|work=XBox Team Blog|accessdate=2008-07-03}}</ref> ಡೈರೆಕ್ಟ್X 8.1 ನಂತಹ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವಂತಹ [[API]] ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ API ಗಳನ್ನು ಅದು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, "(ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ) ಕೆರ್ನಲ್ ವಿಂಡೋಸ್ NT ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.... ಆದರೆ ಅದು ಕೋಡ್ ನ 150K ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು...." ಎಂಬುದಾಗಿ ಯುರೋಪನಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹಿಂದಿನ VP ಸ್ಯಾಂಡಿ ಡುನ್ಕಾನ್ ರವರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[https://twitter.com/ZanderDuYoyo/status/3601866409]{{dead link|date=March 2010}}</ref> [[ವಿಂಡೋಸ್ 2000]] ಕ್ಕೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವ [[ವಿಂಡೋಸ್ NT]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು; ಅದು ಎರಡರ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್]] ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಸಲು, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಡ್ ದ್ರೈವ್]] ಗೆ ನಕಲು ಮಾಡಿದಂತಹ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುವ [[ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್]] ಅನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಉಪಯೋಗದಾರರು ಆಟದ ಸೇವ್ ಗಳು, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನಿಂದ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಬಳಕೆದಾರರು ಸಹಿ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಉಪಯೋಗದಾರನು ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡದೇ ಇದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲವೆ ಒಂದು ಆಟವನ್ನು ಆಡದಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಅದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಣ್ಣದ ಯೋಜನೆಯ ಸಹಿತ ಸ್ಥರವಾಗಿರಲು, ಬಳಕೆದಾರನ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಗೆ ಹಸಿರು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಅನೇಕ ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. 2001 ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಲೈವ್ ಸೇವೆಯು ಇನ್ನೂ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ ಲೈವ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದರ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು [[ಹೆಡ್ ಸೆಟ್]], ಒಂದು ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸುಪ್ಲಿಮೆಂಟಲ್ ಹೊಂದಿರುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಕಿಟ್ ಅನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಇನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮೋಸಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮೂಲಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ == [[ಚಿತ್ರ:Xbox-live-logo.png|thumb|right|150px|2005 ರಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಲೊಗೋ]] ನವೆಂಬರ್ 15, 2002 ರಂದು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ [[ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್]] ಗೆ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರಂಚದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಇತರೆ ಚಂದಾರರ ಜೊತೆ ಆನ್ ಲೈನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತನ್ನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಟವಾಡುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆನ್ ಲೈನ್ ಸೇವೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬ್ರಾಡ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಂತರ ಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 250,000 ಚಂದಾಧಾರರು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಆರಂಭವಾದ ಎರಡು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://games.ign.com/articles/381/381618p1.html|title=Xbox Live Subscriptions Double Expectations|accessdate=2007-09-30|author=Coleman, Stephen|date=2003-01-07|publisher=IGN|archive-date=2012-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120121234008/http://games.ign.com/articles/381/381618p1.html|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ 2004 ರಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು; ಜುಲೈ 2005 ರಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿತು, ಹಾಗೂ 2007 ರ ಜುಲೈ ವೇಳೆಗೆ 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರರು ಇದ್ದರೆಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಮೇ 2009 ರಂದು, ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಚಂದಾದಾರರಷ್ಟು ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref>[http://www.engadget.com/2009/05/28/microsoft-touts-30-million-xbox-360s-sold-20-million-xbox-live/ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಿತ, 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅನ್ನು ಮಾರಿದ್ದೇವೆಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಎನ್ ಗ್ಯಾಡ್ಜೆಟ್]</ref> ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟಗಳಿಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2010 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2010 ರಂದು, ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಹಿಟ್ಟೆನ್ ಗೇಮ್ ಸ್ಕೋರ್ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆದರು.<ref name="gamerscoreblog1" /> ಸೇವೆಗಳು ನಿಶ್ಚಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಆದರೆ 20 ಆಟಗಾರರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಹ್ಯಾಲೋ 2 ಗೆ ತಮ್ಮ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಬಿಟ್ಟು ನಂತರವೂ 10 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.eurogamer.net/articles/people-still-playing-halo-2-somehow|title=People still playing Halo 2 somehow|date=2010-04-26|accessdate=2010-06-04|publisher=[[Eurogamer]]}}</ref> == ಆಟಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Halo2-cover.png|150px|right|thumb|ಹ್ಯಾಲೊ 2, ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹೊದಿಕೆ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಆಟ]] ನವೆಂಬರ್ 15, 2001 ರಂದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ [[ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆಟ]]''[[Halo: Combat Evolved]]'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[http://www.gamerankings.com/xbox/472132-halo-combat-evolved/index.html ಹ್ಯಾಲೊ: ಕೊಂಬ್ಯಾಟ್ ಎವಾಲ್ವಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131025150000/http://www.gamerankings.com/xbox/472132-halo-combat-evolved/index.html |date=2013-10-25 }} [[ಗೇಮ್ ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ</ref> ಅದರದೇ ಆದ ಮುಂದಿನ ಆಟ, ''[[ಹ್ಯಾಲೋ 2]]'', ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ [[ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟವಾಗಿದೆ]].<ref name="halo2sales">{{cite web | author=Asher Moses | date=2007-08-30 | url=http://www.smh.com.au/news/biztech/prepare-for-allout-war/2007/08/30/1188067256196.html | title=Prepare for all-out war | publisher=[[The Sydney Morning Herald]] | accessdate=2008-07-16 | quote=Combined, the first two Halo games have notched up sales of more than 14.5 million copies so far, about 8 million of which can be attributed to Halo 2, which is the best-selling first-generation Xbox game worldwide.}}</ref> ''[[NFL ಫೀವರ್ 2002]]'',<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472134-nfl-fever-2002/index.html|title=NFL Fever 2002: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429103041/http://www.gamerankings.com/xbox/472134-nfl-fever-2002/index.html|url-status=dead}}</ref> ''[[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗೋಥಾಮ್ ರೇಸಿಂಗ್]]'',<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472137-project-gotham-racing/index.html|title=Project Gotham Racing: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429062345/http://www.gamerankings.com/xbox/472137-project-gotham-racing/index.html|url-status=dead}}</ref> ಹಾಗೂ ''[[ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ 3]]'',<ref>{{cite web|url= http://www.gamerankings.com/xbox/475251-dead-or-alive-3/index.html|title= Dead or Alive 3: Summary|accessdate= 2007-09-30|publisher= [[GameRankings]]|archive-date= 2013-12-24|archive-url= https://web.archive.org/web/20131224110343/http://www.gamerankings.com/xbox/475251-dead-or-alive-3/index.html|url-status= dead}}</ref> ಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಎರಡನೆ-ಪಕ್ಷದ ಆರಂಭಿಕ ಆಟಗಳು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮುಂಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಬಿಕರಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಗಳ ಅಪಜಯದ''[[Azurik: Rise of Perathia]]'' ಕಾರಣ ಹಾಳುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472133-azurik-rise-of-perathia/index.html|title=Azurik: Rise of Perathia: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429073858/http://www.gamerankings.com/xbox/472133-azurik-rise-of-perathia/index.html|url-status=dead}}</ref> ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಬಲವಾದ ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, PS2 ಅವತರಣಿಕೆಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸಚಿತ್ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳೂ ಇಲ್ಲವೆ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಹಿತ, ಅದರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಅನೇಕ ಮುಂಚಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಹೀಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. [[ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ ಸೀರೀಸ್|''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ'' ಸೀರೀಸ್]]ಮತ್ತು ''[[Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty]]'' ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ನಿರೀಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಗೆಂದೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಆಟಗಳಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸೋನಿ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಹಿಂದೆಹಾಕಿತು. 2002 ಮತ್ತು 2003 ರಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವೇಗವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ PS2 ರಿಂದ ಸ್ವತಃ ತನ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್]] ನ ಆನ್ ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು ''ಮೊಟೊGP'', ''[[ಮೆಖ್ ಅಸಾಲ್ಟ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಾಂ ಕ್ಲ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ಘೋಸ್ಟ್ ರೆಕಾನ್]]'' ನಂತಹ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶರೋನಾಮೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ 2002 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ''[[ಟಾಂ ಕ್ಲ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪಿಂಟರ್ ಸೆಲ್]]'', ''[[ನಿಂಜಾ ಗೈಡೆನ್]]'' ಮತ್ತು [[ಲೂಕಾಸ್ ಆರ್ಟ್ಸ]] ನಂತಹ ಅನೇಕ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಆಟಗಳು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ''[[Star Wars: Knights of the Old Republic]]''. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ''[[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ III]]'' ಮತ್ತು ಅದರ [[ಮುಂದುವರಿದ ಬಾಗವನ್ನು]] ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ [[ಟೇಕ್-ಟೂ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್]] ನ ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವ [[ಸೋನಿ]]ಯ ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ತಡಮಾಡುವುದರ ಬದಲು PS2 ಆವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ಇತರೆ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಒಲವು ತೋರಿದರು. 2004 ರಲ್ಲಿ ''[[ಹ್ಯಾಲೋ 2]]'' ತನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲೇ 125 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ <ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/Halo-2-clears-record-125-million-in-first-day/2100-1043_3-5447379.html| title='Halo 2' clears record $125 million in first day|accessdate=2007-09-30|last=Becker|first= David|date=2004-11-10| publisher=News.com}}</ref>, ಮನೋರಂಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಟ್ಟಾದ ಹಣಗಳಿಸಿದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಮೊದಲ [[ಕಿಲ್ಲರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್]] ಆಯಿತು. ಆ ವರುಷ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್]] ಮೇಲೆ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್]] ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2008 ರಂದು, ''[[ಮ್ಯಾಡೆನ್ NFL 09]]'', ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೊನೆಯ ಆಟವಾಗಿತ್ತು. == ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Xboxinside02.jpg|thumb|right|ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಡ್ರೈವ್ ಗಳು]] *[[CPU]]: 32-ಬಿಟ್ 733 [[MHz]], [[ಪೆಂಟಿಯಂ III]]-ಆಧಾರಿತ, ಅಧಿಕೃತ ಇಂಟೆಲ್ ನವರ [[ಕಾಪರ್ ಮೈನ್-ಆಧಾರಿತ]] ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಗಳನ್ನು [[ಮೈಕ್ರೋ-PGA2]] ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ([[BGA]]). 180 [[nm]] ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮೇನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ).<ref name="anandtech">{{Cite web |url=http://www.anandtech.com/systems/showdoc.aspx?i=1561&p=2 |title=ಆನಂದ್ ಟೆಕ್ ಅವರ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ |access-date=2025-08-09 |archive-date=2009-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090823030356/http://www.anandtech.com/systems/showdoc.aspx?i=1561&p=2 |url-status=dead }}</ref> * **[[SSE]] [[ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್]] [[SIMD]]. ನಾಲ್ಕು [[ಸಿಂಗಲ್-ಪ್ರಿಸಿಷನ್]] ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನಂಬರ್ ಗಳು ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಾಕ್ ಸೈಕಲ್ ಗೆ. **[[MMX]] [[ಇಂಟಿಜೆರ್]] SIMD **133&nbsp;MHz 64-ಬಿಟ್ [[GTL+]] [[ಮುಂದಿನ-ಸೈಡ್ ಬಸ್]]GPU ಗೆ **32&nbsp;[[KB]] L1 [[ಕ್ಯಾಚೆ]]. 128&nbsp;KB ಆನ್-ಡೈ L2 "[[ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸಫರ್ ಕ್ಯಾಚೆ]]" *[[ಶೇರ್ಡ್ ಮೆಮೊರಿ]] ಸಬ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ **64&nbsp;[[MB]] [[DDR SDRAM]] 200&nbsp;ಮ್ಹ್ಜ್ ಗಳಲ್ಲಿ; ಎರಡು-ಚಾನಲ್ ಗಳ 128-ಬಿಟ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ 6400&nbsp;[[MB]]/ಅನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ **ಅದನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ [[ಹೈನಿಕ್ಸ್]] ಅಥವಾ [[ಸ್ಯಾಮ್ ಸಂಗ್]] ನವರು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ *[[GPU]] ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್ ನ [[ಚಿಪ್ ಸೆಟ್]]: 233&nbsp;MHz "[[NV2A]]" [[ASIC]]. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು [[ಎನ್ವಿಡಿಯಾ]] ದವರಿಂದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲಾಯಿತು **ಜಿಯೊಮೆಟ್ರಿ ಇಂಜಿನ್: 115 ಮಿಲಿಯನ್ [[ವರ್ಟೆಸಿಸ್]]/ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ, 125 ಮಿಲಿಯನ್ [[ಪಾರ್ಟಿಕಲ್]]ಗಳು/ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ (ಪೀಕ್) **4 [[ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಪೈಪ್ ಲೈನ್]]ಗಳು ಜೊತೆಗೆ 2 [[ಟೆಕ್ ಶ್ಚರ್ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು]] ಪ್ರತಿ **932 [[ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್]]ಗಳು/ಸೆಕೆಂಡ್ (233&nbsp;MHz x 4 ಪೈಪ್ ಲೈನ್ಸ್), 1,864 [[ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ಸ್]]/ಸೆಕೆಂಡ್ (932&nbsp;MP×2 ಟೆಕ್ಸಶ್ಚರ್ ಯೂನಿಟ್ಸ್) (ಪೀಕ್) ***ಪೀಕ್ ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ನ ಸಾಧನೆಗಳು (32ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಗಳು ಫಿಲ್ ರೇಟ್ ನಿಂದ ಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ): 29,125,000 32-ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್/s ರಾ or w. 2 ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಲಿಟ್. ****485,416 ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ಗಳು ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್ ಗೆ @ 60 ಫ್ರೇಮ್/s ****970,833 ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್ ಗೆ @ 30 ಫ್ರೇಮ್/s **8 ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಪರ್ ಪಾಸ್, [[ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಕಂಪ್ರೆಷನ್]], [[ಪೂರ್ಣ ದೃಶ್ಯ ಆಂಟಿ-ಅಲಿಯಾಸಿಂಗ್]](NV [[ಕ್ವಿನ್ಕುನಾಕ್ಸ್]], [[ಸೂಪರ್ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]], [[ಮಲ್ಟಿ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]]) **[[ಬೈಲೀನಿಯರ]], [[ಟ್ರೈಲೀನಿಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಿಸ್ಟ್ರೋಪಿಕ್]] [[ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಫಿಲ್ಟರಿಂಗ್]] **[[ಜೀಫೋರ್ಸ್ 3]] ಮತ್ತು [[ಜೀಫೋರ್ಸ್ 4]] ಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ PC GPUs *ಶೇಖರಣ ಮಾಧ್ಯಮ **2×–5× (2.6&nbsp;MB/s–6.6&nbsp;MB/s) [[CAV]] [[DVD-ROM]] **8 ಅಥವಾ 10 [[GB]], 3.5&nbsp;in, 5,400 [[RPM]] [[ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್]]. [[ಫಾರ್ಮಾಟೆಡ್]] 8&nbsp;GB ಗೆ. [[FATX]] [[ಫೈಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್]]. **ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಐಚ್ಛಿಕ 8 MB ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್. *ಆಡಿಯೊ ಪ್ರೊಸೆಸರ್: NVIDIA "MCPX" (a.k.a. [[ಸೌಂಡ್ ಸ್ಟಾರಮ್]] "NVAPU") **64 3D ಸೌಂಡ್ ಚಾನೆಲ್ ಗಳು ( 256 ತನಕ [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ]] ಧ್ವನಿಗಳು) **[[HRTF]] [[ಸೆನ್ ಸುರಾ]] 3D ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಿಕೆ **[[MIDI]] DLS2 ಬೆಂಬಲ **[[ಮೊನಾರುಲ್]], [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ]], [[ಡೋಲ್ಬೆ ಸರೌಂಡ್]], [[ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈವ್ 5.1]], ಮತ್ತು [[DTS ಸರೌಂಡ್]] (DVD ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ) ಆಡಿಯೊ ಕೇಳುವ ಆಯ್ಕೆಗಳು *ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್ 10/[[100BASE-TX]] ವೈರ್ ಮಾಡಿದ [[ಈಥರ್ನೆಟ್]] *DVD ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು (ಆಡ್-ಆನ್ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ) *A/V ಔಟ್ ಪುಟ್: [[ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ ವಿಡಿಯೊ]], [[S-ವಿಡಿಯೊ]], [[ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ ವಿಡಿಯೊ]], [[SCART]], ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ [[TOSLINK]], ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ RCA ಅನಲಾಗ್ ಆಡಿಯೊ]] *ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್: [[480i]], [[480p]], [[576i]], [[576p]], [[720p]], [[1080i]] *ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಪೋರ್ಟ್ಸ್: 4 ಆಧಿಕೃತ [[USB]] 1.1 ಪೋರ್ಟ್ಸ್ *ತೂಕ: 3.86&nbsp;ಕೆಜಿ (8.5&nbsp;[[lb]]) *ಅಳತೆ: 320×100×260&nbsp;mm (12.5×4×10.5&nbsp;in)<ref>{{Cite web |url=http://support.xbox.com/support/en/us/xbox/hardware/consolespecifications/consolespecifications.aspx |title=ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101010122404/http://support.xbox.com/support/en/us/xbox/hardware/consolespecifications/consolespecifications.aspx |url-status=dead }}</ref> == ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == === ಮಾರಾಟಗಳು === {| class="wikitable sortable " style="float:right;margin:0 0 0.5em 1em" |- ! ಪ್ರದೇಶ(ಪ್ರಾಂತ್ಯ ) ! [[ಮಾರಿದ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು]] <br /><small>(ಮೇ 10, 2006ರ ವರೆಗೆ)</small> ! ಮೊದಲು ದೊರೆತದ್ದು |- | ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ | 16 ಮಿಲಿಯನ್ | ನವೆಂಬರ್ 1, 2005 |- | ಯುರೋಪ್‌ | 6 ಮಿಲಿಯನ್ | ಮಾರ್ಚ್ 5, 2002. |- | ಏಷ್ಯಾ | 2 ಮಿಲಿಯನ್ | ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2006. |- | '''ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ''' | '''24 ಮಿಲಿಯನ್''' |} ನವೆಂಬರ್ 15, 2001ರಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಟಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿಹೋಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿ ನಿಂಟೆಂಡೋ ಗೇಂಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಮೇ 10, 2006ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ 24 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="gamers_catch" /> ಇದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ 16 ಮಿಲಿಯನ ಘಟಕಗಳು, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟದಂತೆ 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. === ಯುಕೆ ದಲ್ಲಿನ ಜಾಹಿರಾತಿನ ವಿವಾದ === ಅದು ಹೆಚ್ಚಾದ ಜಿಗುಪ್ಸೆಯುಳ್ಳ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾದ, ಬೆದರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಬೇಜಾರುಗೊಳಿಸುವಂತಹುದ್ದೆಂದು ಬಂದ ದೂರುಗಳ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನದ ಜಾಹಿರಾತನ್ನು 2002 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಮಿಶನ್]](ITC) ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯಂತೆ ಹಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನಿಗೆ ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳು ಜನ್ಮ ಕೊಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಗಾಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಚಿಟ್ಟನೆ ಚೀರುತ್ತಾ ಹಾರಿದಂತೆ ಅದು ವರ್ಣಿಸಿತ್ತು. ಅವನು ಒಂದು ವಿಸ್ತಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮೇಲಕ್ಕೇರಿದಂತೆ, ಸಮಯವು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನು ಜಾಗ್ರತೆಯಾಗಿ ದಾಟಿ ಹೋದನು. ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನ ಹಾಗೆ ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಗೋರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದಿಳಿದನು. ಧೂಳು ಮತ್ತು ಹೊಗೆ ಗೋರಿಯಿಂದ ಸುರಿಯಿತು. ಆ ಜಾಹಿರಾತು ಈ ರೀತಿಯ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ''ಲೈಫ್ ಇಸ್ ಶಾರ್ಟ.'' ''ಪ್ಲೇ ಮೋರ್.'' <ref>{{cite news|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2028725.stm|title='Shocking' Xbox advert banned|accessdate=2007-07-18|date=2002-06-06|publisher=[[BBC News Online]]}}</ref> == ಮಾಡ್ಡಿಂಗ್ == [[ಚಿತ್ರ:Xboxinside01.jpg|thumb|left|ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಸಹಿತ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮದರ್ ಬೋರ್ಡ್]] ಅದರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ 90-ದಿನಗಳ ಭರವಸೆ ಪತ್ರದ ಅವಧಿಯೂ ಅಲ್ಲದೆ, (ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿನಂತೆ) ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶ ಗಳ ಭದ್ರತಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮೋಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವು, ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ [[ಮಾಡ್ಡಿಂಗ್]] ಎಂದು ಕರೆಯತ್ತಾರೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಗಳು, ಸಹಿಯಾಗದ ಕೋಡ್ ಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ, ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯ ಫ್ಲಾಗ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಹಿಯಾಗದ ಕೋಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟದ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಗಳು ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ MIT ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ [[ಆಂಡ್ರೊ ಹ್ಯುಯಾಂಗ್]] ನಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ BIOS ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗಳ ಕಾರಣ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-linux.org/wiki/The_Hidden_Boot_Code_of_the_Xbox|title=The Hidden Boot Code of the Xbox|accessdate=2007-07-18|publisher=[[Xbox Linux]]|archive-date=2007-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715122200/http://www.xbox-linux.org/wiki/The_Hidden_Boot_Code_of_the_Xbox|url-status=dead}}</ref>{{Verify credibility|date=July 2008}} ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೊಡ್ಡಿಂಗ್ ಅದರ ಭರವಸೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸುವುದು. ಅದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ [[ಉಪಯೋಗದ ಕರಾರು]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.xbox.com/en-US/legal/liveTOU.htm|title=Xbox Live Terms of Use|accessdate=2007-07-18|date=October 2006|publisher=Xbox.com|archive-date=2009-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125050217/http://www.xbox.com/en-US/legal/liveTOU.htm|url-status=dead}}</ref> ವಿರೋಧಿಸುವುದರ ಕಾರಣ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಂದು "ಸ್ಟಾಕ್" ಕಾನ್ಫಿಗುರೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಬೂಟ್ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ಅನೇಕ ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು "ಕೋಲ್ಡ್ ಬೂಟ್" ಮಾಡುವುದರಿಂದ (ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, DVD ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಭರ್ತಿಯಾಗದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು) ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಲ್ಟಿ ಬೂಟ್ ಕಾನ್ಫಿಗರೇಶನ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೊಡ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪದ್ಧತಿಗಳಿವೆ: *[[ಮೊಡ್ ಚಿಪ್]]: ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೋಸ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ BIOS ಸಹಿತ, ಮೂಲ BIOS ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಒಳಗಡೆ ಒಂದು ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು.<ref>{{cite web |url=www.tinyurl.com/freemembershipcards |title=What Are They and Should You Use One?|accessdate=2007-07-18|author=Rybka, Jason|publisher=[[About.com]]}}</ref> *[[TSOP]] ಫ್ಲಾಶಿಂಗ್: ಭದ್ರತೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ BIOS ಜೊತೆ ಆನ್ ಬೋರ್ಡ್ BIOS ಚಿಪ್ ಪುನಃ ಫ್ಲಾಶ್ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಮದರ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸುವ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ (ದಿ 'TSOP') ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ [[EEPROM]] ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ BIOS ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.i-hacked.com/content/view/37/62/|title=Flashing TSOP With ANY Version XBOX V1.0-V1.5 For Noobs|accessdate=2007-07-18|author=SLuSHIE|date=2004-03-30|publisher=I-Hacked.com|archive-date=2007-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070714064050/http://www.i-hacked.com/content/view/37/62/|url-status=dead}}</ref> ಆನ್ ಬೋರ್ಡ್ TSOP ಯನ್ನು ಫ್ಲಾಶ್ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ (ಕೆಳಗಡೆಯ 'ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್' ಅನ್ನು ನೋಡಿರಿ) ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾಶಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ TSOP ಅನ್ನು ಸೋಲ್ಡರ್ ಮಾಡಿ ತೆಗೆದು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ EEPROM ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬರೆಯಬಹುದು. ಈ ವಿಧಾನವು ಕೇವಲ 1.0 ದಿಂದ 1.5 ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಂತರದ ಅವತರಣಿಕೆಗಳು ಒಂದು ಸ್ವಂತದ ಚಿಪ್ ಒಳಗಡೆ LPC ROM ಹೊಂದಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯ TSOP ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-linux.org/wiki/Xbox_Hardware_Overview#Xcalibur|title=Xbox Hardware Overview – Xcalibur|accessdate=2007-07-18|author=Steil, Michael|date=2007-02-07|publisher=[[Xbox Linux]]|archive-date=2010-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100617022211/http://www.xbox-linux.org/wiki/Xbox_Hardware_Overview#Xcalibur|url-status=dead}}</ref> *[[ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್]] ಗಳು: ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವಂತಹ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ BIOS ನ ಇನ್ ಮೆಮೊರಿ ನಕಲನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಬರೆಯುವುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-hq.com/html/modules.php?name=Xbox_Homebrew&op=view&gid=132|title=Phoenix Bios Loader|accessdate=2007-07-18|author=Phoenix|publisher=Xbox-HQ.com}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಜೊತೆ ಬಳಕೆದಾರನು ಮಲ್ಟಿಬೂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾಡಿ, ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಆಟದ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.{{Citation needed|date=March 2009}} (''ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ '' : [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ಸ್]]) **ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್: ಸೇವ್ ಗೇಮ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಫರ್ ಓವರ್ ಫ್ಲೋ ಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವಂತಹ ಆರಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಆಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/2100-1043-994794.html|title=Hacker cracks Xbox challenge|accessdate=2007-07-18|author=Becker, David|date=2003-03-31|publisher=News.com}}</ref> ಈ ವಿಶೇಷ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಗಳು ಲೋಡ್ ಆದಾಗ, ಅವು ಅವಶ್ಯವಾದ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬರಹಗಳ ಜೊತೆ ಒಂದು ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ಹುಡುಕಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸ ಬೇಕಾದಾಗ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವುದು ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. *[[ಹಾಟ್ ಸ್ವಾಪಿಂಗ್]]: ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿಯ ಡಾಟಾವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಒಂದು ಗಣಕಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಒಂದು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಜೊತೆ ಆ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಲಿನುಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಲೈವ್ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿನ ಡಾಟಾ ವನ್ನು ಓದಬಹುದು, ಬದಲಾಯಿಸ ಬಹುದು, ಹಾಗೂ ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬರಹ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರ ಕೌಶಲ್ಯವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಟಗಳ ಮೇಲೆ ವಂಚನೆಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ಹಾಟ್ ಸ್ವಾಪ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವುದು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. === ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು (ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು) === ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅನೇಕ ವಿಷಯಾಂಶಗಳು ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಳೆಯದಾದರೂ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವವರು ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ವಿಧಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. * ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗಳು - ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮೂಲ "MS" ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ಆಶ್ರಯಿಸಲೂ ಬಹುದು. ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು === ಆಟ ಆಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದು ಮಾಡ್ ಮಾಡಿದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು [[XBMC]] ಜೊತೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url= http://www.tomshardware.com/reviews/modding-xbox-ultimate-multimedia-center,807.html|title=Modding The Xbox Into The Ultimate Multimedia Center|accessdate=2004-05-11|author=Patrick Schmid and Achim Roos|date=2007-07-18|publisher= Tom's Hardware}}</ref> ([[ಕ್ಸೇಬಿಯನ್]] ಸಹ ನೋಡಿರಿ), [http://www.xbox-linux.org/wiki/XDSL_HOWTO ಡ್ಯಾಮ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಲಿನುಕ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617005635/http://www.xbox-linux.org/wiki/XDSL_HOWTO |date=2010-06-17 }} ಹಾಗೂ [http://www.dynebolic.org/ ಡೈನ್: ಬೋಲಿಕ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090710002857/http://www.dynebolic.org/ |date=2009-07-10 }} ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದುವುಗಳು, [http://distrowatch.com/table.php?distribution=gentoox ಜೆಂಟೂ], [http://www.xbox-linux.org/wiki/Xebian_HOWTO ಡೇಬಿಯನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617003825/http://www.xbox-linux.org/wiki/Xebian_HOWTO |date=2010-06-17 }} ವಿನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದುವುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಲಿನುಕ್ಸ್ ನ ಹಂಚಿಕೆಗಳು ಸಹ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ: *[[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲಿನುಕ್ಸ್]], ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ [[ಲಿನುಕ್ಸ್]] ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಳವಡಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. *[[ಉಚಿತBSD]] ಅನ್ನೂ ಸಹ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. *[[ವಿಂಡೋಸ್ CE]]<ref>{{cite web|url= http://www.geekzone.co.nz/content.asp?contentid=2077|title=Windows CE.Net 4.20 ported to Xbox|accessdate=2004-01-03}}</ref> ಒಂದು ನಿಯಮಿತ, ಮಾಡ್ ಮಾಡಿಲ್ಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ಒಂದು [[ಟ್ರೈನರ್]] ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commonscat|Xbox}} * [http://www.xbox.com/ ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜಾಲತಾಣ] * {{dmoz|Games/Video_Games/Console_Platforms/Microsoft/Xbox}} {{Microsoft}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2001ರ ಪರಿಚಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಡಿಯೊ ಆಟಗಳ ವಿವಾದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000 ದಲ್ಲಿನ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳು]] o9d2achhblgnq7zwuuvrqf3ibdvsj39 1376480 1376479 2026-07-09T12:48:10Z Successalltime87 90571 1376480 wikitext text/x-wiki {{Infobox VG system |logo = [[ಚಿತ್ರ:Microsoft XBOX.svg|75px]] |image =[[ಚಿತ್ರ:Xbox console transparent.png|250px]] |manufacturer = [[Microsoft]] |family = Xbox |type=[[Video game console]] |os= Custom (Based on [[Windows NT]] architecture and [[Windows XP]] (through Xbox LIVE)) |generation=[[History of video game consoles (sixth generation)|Sixth generation]] |lifespan={{vgrelease|NA=November 15, 2001}}{{vgrelease|JP=February 22, 2002}}{{vgrelease|PAL=March 14, 2002}} |discontinued = {{vgrelease|JP=2005}}{{vgrelease|NA=2006}}{{vgrelease|EU=2006}} |GPU=233&nbsp;MHz nVidia [[NV2A]] |media=[[DVD]], [[CD]] |storage=8 or 10&nbsp;GB internal [[Hard Drive]] (both formatted to 8&nbsp;GB), 8&nbsp;MB [[memory card]] |controllers=4x Xbox controller ports (proprietary [[USB]] interface) <!-- Changed to four due to lack of citation for six. If you wish to change it back please provide citation. --><!-- Wireless controllers not supported directly - third-party wireless controllers require a wired base unit. --> |connectivity=[[Fast Ethernet|100Mbit Ethernet]] |online service=[[Xbox Live]] |CPU=Custom 733 MHz Intel Pentium III "[[Pentium III#Coppermine|Coppermine-based]]" processor |RAM=64 MB of [[DDR SDRAM]] @ 200 MHz |units sold=24+ million <small>(as of May 10, 2006)</small><ref name="gamers_catch">{{cite web |url=http://www.xbox.com/zh-SG/community/news/2006/20060510.htm |title=Gamers Catch Their Breath as Xbox 360 and Xbox Live Reinvent Next-Generation Gaming |accessdate=2009-03-30 |date=2006-05-10|publisher=[[Microsoft]]}}</ref> |units shipped= |top game=''[[Halo 2]]'', 8 million <small>(as of May 9, 2006)</small><ref>{{cite web | url=http://money.cnn.com/2006/05/09/technology/e3_microsoft/index.htm | publisher=CNN | accessdate=2008-07-16 | first=Chris | last=Morris | title=Grand Theft Auto, Halo 3 headed to Xbox 360 | date=2006-05-09 | archive-date=2012-01-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120119190603/http://money.cnn.com/2006/05/09/technology/e3_microsoft/index.htm | url-status=dead }}</ref><ref name="halo2sales"/> |successor=[[Xbox 360]] }} '''ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್''' ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಆರನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ರೀಡಾ ಕನ್ಸೋಲ್(ಉಪಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ). ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 15, 2001ರಂದು, ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2002ರಂದು, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಹಾಗ ಯೂರೋಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 14, 2002ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360ರ ಹಿಂದಿನ ಅವತರಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ರೀಡಾ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಸೋನಿಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್, ಸೀಗಾದ ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ನಿಂಟೆಂಡೋದ ಗೇಮ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಗಳಿಗೆ ಸೆಡ್ಡು ಹೊಡೆಯಿತು. ಸಂಯೋಜಿತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸೇವೆಯು ಆಟಗಾರರು ಆನ್ ಲೈನ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="gamerscoreblog1">{{Cite web |url=http://gamerscoreblog.com/press/archive/2010/02/05/gh789.aspx |title=ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಪತ್ರಿಕೆ : ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಹಿಟ್ಟೆನ್ನ್ ನ ಒಂದು ಪತ್ರ : ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೂಲ ಆಟಗಳಿಗೋಸ್ಕರ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಅನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209024133/http://gamerscoreblog.com/press/archive/2010/02/05/gh789.aspx |url-status=dead }}</ref> ಕಡೆಯ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟವಾದ ''ಮ್ಯಾಡನ್ NFL 09'' ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದುದು ಹೌದಾದರೂ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 2006ರಲ್ಲೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2, 2009 ರಂದು, ಭರವಸೆ ಪತ್ರವಿಲ್ಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವು ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಯಾವುದಾದರೂ ಖಾತ್ರಿಯಿರುವ ದುರಸ್ತಿಗಳು ಬೇಕಾದರೆ ಈಗ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ದೋಷಯುಕ್ತ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2010 ರಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="gamerscoreblog1" /> == ಇತಿಹಾಸ == ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ನ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ವಿಂಡೋಸ್ CE ಅನ್ನು ಒಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಸೀಗಾ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ ನಂತರ ವೀಡಿಯೊ ಪಂದ್ಯಗಳ ಕನ್ಸೋಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದಂತಹ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಮೊದಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಕನ್ಸೋಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯದ ವಿಕಸನಗಾರ ಸೀಮಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ಲೇ ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತಂಡದಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಗಿನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ CEO ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಜೊತೆ 1999 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದೆಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ಸೋಲ್ ಪದೇ ಪದೇ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ತಡಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪಂದ್ಯವಾಡುವ/ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಉಪಕರಣವು ಆಧುನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಗೇಟ್ಸ್ ತಿಳಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಸಹಿತ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ದೃಢಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite press release|url=http://www.microsoft.com/presspass/features/2000/03-10Xbox.mspx |title=Xbox Brings "Future-Generation" Games to Life |publisher=Microsoft |date=March 10, 2000 |accessdate=2009-05-03}}</ref> ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 2000 ರಲ್ಲಿ ಗೇಮ್ ಡೆವೆಲಪರ್ ಗಳ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಕನ್ಸೋಲ್ ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ವೀಕ್ಷಕರು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು. ಗೇಟ್ಸ್ ರ ಘೋಷಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೀಗಾದ ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸೋನಿ ಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗತಾನೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿಯತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತನ್ನ ಯುರೊಪ್ ನ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿರುವುದೆಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಯಿತು.<ref name="xboxtimeline1" /> ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಇಬ್ಬರು ಮೂಲ ಸದಸ್ಯರಾದ, ಸೀಮಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ಲೇ ಮತ್ತು ಕೆವಿನ್ ಬ್ಯಾಕಸ್ ಈ ಮೊದಲೆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇತರೆ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾದ, ಒಟ್ಟೊ ಬರ್ಕ್ಸೆ ಮತ್ತು ಟೆಡ್ ಹಾಸೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಸಂಗಡವೇ ಇದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಗಾಗಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಬುಂಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನುHalo: Combat Evolved ತನ್ನ ಆರಂಭದ ಶಿರೋನಾಮೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಿಂಟೆಂಡೋ 64, ಗೋಸ್ಕರ ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ 007, ಕನ್ಸೋಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ FPS ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಆನರ್ ಕೆಲವು ಇತರೆ ಆಟಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಬುಂಗಿಯ ಗಳಿಕೆಯು ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಗೆ ತನ್ನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದ ಸ್ಲಾಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿಂಟೆಂಡೋ ವನ್ನು ಹಿಂದೆಹಾಕಿತು. ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆಟಗಳು''ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ 3'',''Amped: Freestyle Snowboarding'', ''Halo: Combat Evolved'', ''ಫ್ಯೂಜಿಯಾನ್ ಫ್ರೆಂಜಿ'' ಮತ್ತು ''ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗೋಥಮ್ ರೇಸಿಂಗ್'' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ವಿಕಸನಗಾರರ ಒಂದು ತಂಡದಿಂದ ಬಂದ ಕಾರಣ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹೆಸರು ಮೂಲವಾಗಿ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ತಂಡವು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣುವ "ಯಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಉದ್ದನೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು", ಎಂದು ಆಟವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶನಗೊಳಿಸುವ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ VP ಎಡ್ ಫ್ರೈಸ್ ಗಾಮಸೂತ್ರದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[http://www.gamasutra.com/php-bin/news_index.php?story=24831 ಗಾಮಸೂತ್ರ - ವಾರ್ತೆಗಳು - ಸಂದರ್ಶನ: ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜೆನಿಸಿಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದಿನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಫ್ರೈಸ್ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.]</ref> === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 === 2005 ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ವು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ GPU ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 22, 2005 ರಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಯ ಶೀಘ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಶ್ರವಣ ಹಾಗೂ ವೀಡಿಯೊ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದಾದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಸೇರಿಸುವ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಜೊತೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಗಳ ವಾಚನಾಲಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಸರಿಸುವಿಕೆಯು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅಚಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಆಟಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಈ ಎಮ್ಯುಲೇಟೆರ್ ಗಳನ್ನು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಜಾಲತಾಣದಿಂದ ಒಂದು DVD-R ಗೆ ಬರ್ನ್ ಮಾಡಲು ಫೈಲ್ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಅಗಿ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮುಖಾಂತರ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್ ನ ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಬರುವಂತಹ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಹ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ರ ನಡುವಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸದೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತಂತ್ರಾಂಶದ ಎಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. == ಯಂತ್ರಾಂಶ ಹಾಗೂ ಸಾಧನಗಳು == === ಯಂತ್ರಾಂಶ === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನಿಂದ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿತು (ಆದರೂ ಟರ್ಬೊಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್-CD, ಸೀಗಾ CD ಮತ್ತು ಸೀಗಾ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು 2001 ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅದರೊಳಗೇ ಇರುವ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಮೆಮೊರಿಗಳನ್ನುಹೊಂದಿದ್ದವು). ಒಬ್ಬ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಉಪಯೋಗದಾರನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಶ್ರವಣ ಅಡಕಮುದ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು[[ನಕಲು]] ಮಾಡ ಬಹುದು ಹಾಗೂ ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಆಟಗಳ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರಾಕ್ ಗಳಿಗೆ ತನ್ನಿಷ್ಟದಂತೆ ಸೇರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |url = http://support.microsoft.com/kb/909942 |title = Xbox: Description of custom soundtracks |accessdate = 2008-01-13 |date = 2007-04-25 |publisher = Microsoft Knowledge Base}}</ref> ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಾಲದ ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಂದೇಶ ಒದಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಡೋಲ್ಬೆ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ಕಂಟೆಂಟ್ ಎನ್ ಕೋಡಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತಹ ಮೊದಲ ಆಟ ಆಡುವ ಉತ್ಪಾದನೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಾನ್-ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ "ಕಟ್ ಸೀನ್" ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು ಕೇವಲ ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ 5.1 ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite press release |url=http://www.dolby.com/assets/pdf/press_releases/841_co.pr.0104.xbox.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060219162524/http://www.dolby.com/assets/pdf/press_releases/841_co.pr.0104.xbox.pdf |archivedate=2006-02-19 |title=The Xbox Video Game System from Microsoft to Feature Groundbreaking Dolby Interactive Content-Encoding Technology |date=2001-04-18 |publisher=[[Dolby Laboratories]] |accessdate=2008-07-03 |format=PDF}}</ref> ನೇರವಾಗಿ PC ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಕಾಲೀನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಭಾರವುಳ್ಳದ್ದು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಆಕಾರದ ಟ್ರೇ ಲೋಡಿಂಗ್ [[DVD-ROM]] ಡ್ರೈವ್ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಗಾತ್ರದ 3.5 ಅಂಗುಲದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅದು ತಂಗಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ತಡೆಯಲು, ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಗಳಿಗೆ ತಟ್ಟನೆ ಹೊರಬರುವ ಕೇಬಲ್ ಗಳಂತಹ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ. [[ಮಾಡಿಂಗ್]] ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ (ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಹ್ಯಾಕರ್ ಗಳು [[ಮಾಡ್ ಚಿಪ್]] ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ), ತಯಾರಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು, ಹಾಗೂ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಲರ್ಹವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು (ಕೆಲವು ಮುಂಚಿನ ಘಟಕಗಳ ಡ್ರೈವ್ ಗಳು ನಂಬಲರ್ಹವಲ್ಲದ ಥಾಮ್ಸನ್ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸಿದ ಕಾರಣ ಡಿಸ್ಕ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಎರರ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟವು) ಅನೇಕ ಅಂತರಿಕ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಥಾಂಮ್ಸನ್ TGM-600 DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಸ್ VAD6011 DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಂತಹ ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಘಟಕಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಸೋಲುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವು, ಇದರಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು ಹೊಸ ಅಡಕಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಅಸಮರ್ಥವಾದವು ಇಲ್ಲವೆ ತಪ್ಪಿನ ಒಂದು ಕೋಡ್ ಸಹಿತ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ತಟಸ್ತಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು [[PIO]]/[[DMA]] ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು. ಈ ಘಟಕಗಳು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಭರವಸೆಯ ಪತ್ರದ ಕೆಳಗೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ [[ಎನ್ವಿಡಿಯಾ]] ದ ಚಿಪ್ ಗಳ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರದ ಒಂದು ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ 2002 ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ವಿವಾದ ಬಗೆಹರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.<ref name="eetimes-chip-dispute">{{cite web|url=http://www.eetimes.com/news/semi/showArticle.jhtml;?articleID=10803514|title=Microsoft takes Nvidia to arbitration over pricing of Xbox processors|accessdate=2006-06-29|date=2002-04-29|publisher=[[EE Times]]|archive-date=2007-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220900/http://www.eetimes.com/news/semi/showArticle.jhtml;?articleID=10803514|url-status=dead}}</ref> ಎನ್ವಿಡಿಯಾದ ಪ್ರಚಲಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2002 ಕ್ಕೆ ಅದು ತಲುಪಿಸಿದ ಸರಕಿನ ಮೇಲೆ 13 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್$ ಗಳ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕೇಳುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಎನ್ವಿಡಿಯಾ [[SEC]] ಜೊತೆ ಹೂಡಿದ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆಯೆಂದು ದೋಷಹೊರಿಸಿತು, ಚಿಪ್ ಸೆಟ್ ನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು, ಹಾಗೂ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಚಿಪ್ ಸೆಟ್ ನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಮಿತಿ ಹೇರದಂತೆ ಈಡೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿತು. ಈ ವಿಷಯವು ಫೆಬ್ರುವರಿ 6, 2003 ರಂದು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=10800974|title=Microsoft and Nvidia settle Xbox chip pricing dispute|accessdate=2006-06-29|date=2003-02-06|publisher=[[EE Times]]|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929083327/http://eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=10800974|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭದ-ಕಾಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟದ ಘಟಕಗಳು [[ಹಂಗೆರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. === ಉಪಸಾಮಗ್ರಿಗಳು === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವು ಎರಡು [[ಅನಲಾಗ್ ಸ್ಟಿಕ್]] ಗಳು, ಒಂದು ಒತ್ತಡದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ಯಾಡ್, ಎರಡು ಅನಲಾಗ್ ಟ್ರಿಗ್ಗರ್ ಗಳು, ಒಂದು ಬ್ಯಾಕ್ ಬಟನ್, ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಬಟನ್, ಎರಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಲಾಟ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಆರು 8-ಬಿಟ್ ಅನಲಾಗ್ ಆಕ್ಷನ್ ಬಟನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (A/ಹಸಿರು, B/ಕೆಂಪು, X/ನೀಲಿ, Y/ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಟನ್ ಗಳು)<ref>{{cite web | url = http://euc.jp/periphs/xbox-controller.en.html | title = Inside Xbox 360 Controller | access-date = 2010-06-29 | archive-date = 2011-07-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110725152107/http://euc.jp/periphs/xbox-controller.en.html | url-status = dead }}</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಕವು ("ಡ್ಯೂಕ್", "ಫ್ಯಾಟ್ಟಿ" ಮತ್ತು "ಅಲಾರಾಂ ಕ್ಲಾಕ್" ನಂತಹ ಅನೇಕ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ) ಜಪಾನ್ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೂ ಮೂಲತಃ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ನಿಯಂತ್ರಕವು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ್ದೆಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ (2001 ರಲ್ಲಿ ''[[ಗೇಮ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮರ್]]'' ನಿಂದ "ಬ್ಲಂಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್" <ref>2001 ರ ಆಟಗಳು. ''[[ಗೇಮ್ ಇಂನ್ಫಾರ್ಮರ್]]'' (ಜನವರಿ 2002, ಪುಟ. 48).</ref> ಹಾಗೂ [[ಗಿನ್ನೀಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಗೇಮರ್ಸ್ ಎಡಿಶನ್ 2008]]ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಿನ್ನೀಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ ಅಲ್ಲದೆ [[IGN]] ಸಂಪಾದಕ [[ಕ್ರೇಗ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್]] ರಿಂದ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕವೆಂಬ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದೆ)<ref>{{cite web |title=Top 10 Tuesday: Worst Game Controllers |url=http://xbox360.ign.com/articles/690/690449p1.html |publisher=IGN |accessdate=2009-08-07 |date=2006-02-21}}</ref>. ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಹಗುರವಾದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾದ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S ಕೇವಲ ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ("ಅಕೆಬೊನೊ" ಎಂಬ ಕೋಡ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ),<ref>ನಿಂಜ ಬೀಚ್ ಪಾರ್ಟಿ. ''[[ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮ್ಯಗಜೈನ್]]'' (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2002, ನ ಸಂಚಿಕೆ 11, ಪೇಜ್. 44).</ref> ಮುಲತಃ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕ ಕೈಗಳ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://archive.gamespy.com/hardware/march02/xboxcontrollers/ |title=ಗೇಮ್ ಸ್ಪೈ.ಕಾಂ - ಯಂತ್ರಾಂಶ: ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S |access-date=2010-06-29 |archive-date=2008-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080624085615/http://archive.gamespy.com/hardware/march02/xboxcontrollers/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.gamer20.com/features/150/4 |title=ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ರೆಟ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್: ಸರ್ವ-ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವಾರ್ತೆಗಳು - ಗೇಮರ್ 2.0 |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503155438/http://www.gamer20.com/features/150/4 |url-status=dead }}</ref>[[ಚಿತ್ರ:Xboxdvdremote.jpg|100px|right|thumb|ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ DVD ರಿಮೋಟ್]] ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S ಅನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾರಣ ಇತರೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೂ ಕೊನೆಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪುನಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೂಲ ನಿಯಂತ್ರಕವೂ ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು 8 MB ತೆಗೆಯಬಹುದಾದ [[ಸಾಲಿಡ್ ಸ್ಟೇಟ್]][[ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್]] ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಹದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಇಲ್ಲವೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಟ್ ನ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಿಂದ ಯಾವ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಆಗಿದೆಯೊ ಅದನ್ನು ನಕಲುಮಾಡಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳು ಮೆಮೊರಿ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಪಡಿಯಚ್ಚು ಮಾಡಬಹುದು ಆದರೆ ಕೆಲವು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೇವ್ ಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಸಹಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಒಂದು ಅನುಪಮವಾದ ಸಹಿಹಾಕುವ ಕೀ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಟಗಳು (ಉದಾ., ''[[ನಿಂಜಾ ಗೈಡೆನ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ ಎಕ್ಟ್ರೀಮ್ ಬೀಚ್ ವಾಲಿಬಾಲ್]]'' ) ಬೇರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಸಹಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ರೀತಿ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್ ನ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ಮಿತಿ ಹೇರಿವೆ. ಕೆಲವು ಆಟದ ಸೇವ್ ಗಳು 8 MB ಮೇಲೆ ಸರಳವಾಗಿ ಪ್ಯಾಡ್ ಮಾಡಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗದಂತೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು(''[[Star Wars: Knights of the Old Republic]]'' ). ಸಹಿ ಹಾಕುವ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ (ದಿ "HD ಕೀ") ಹಾಗೂ ಆಟದ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಟೈಟಲ್ ಕೀ (ದಿ "ಆಥ್ ಕೀ") ತಿಳಿದಿರುವು ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಒಂದು ಬೇರೆ ಕನ್ಸೋಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸೇವ್ ಗೇಮ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು, ಒಂದು ಮೆಮೊರಿ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸೇವ್ ಮಾಡಲೂ ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. [[RCA]] ಇನ್ ಪುಟ್ ಗಳ ಸಹಿತ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ [[ಆಡಿಯೊ ಸ್ಟೀರಿಯೊ]] ಅಥವಾ [[ಮೊನ್ಯಾರಲ್]] ಹಾಗೂ [[ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು]] ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ AV ಕೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಗೊತ್ತಾದ AV ಕೇಬಲ್ ಸಹ ಅಲ್ಲದೆ [[SCART]] ಪರಿವರ್ತಕ ಬ್ಲಾಕ್ ಗೆ ಒಂದು RCA ಜ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == [[ವಿಂಡೊಸ್ 2000]] ದರ [[ಕೆರ್ನಲ್]] ನ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿರುವ ಅವತರಣಿಕೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ನಂಬಲಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು]] ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://blogs.msdn.com/xboxteam/archive/2006/02/17/534421.aspx|title=The Xbox Operating System|work=XBox Team Blog|accessdate=2008-07-03}}</ref> ಡೈರೆಕ್ಟ್X 8.1 ನಂತಹ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವಂತಹ [[API]] ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ API ಗಳನ್ನು ಅದು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, "(ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ) ಕೆರ್ನಲ್ ವಿಂಡೋಸ್ NT ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.... ಆದರೆ ಅದು ಕೋಡ್ ನ 150K ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು...." ಎಂಬುದಾಗಿ ಯುರೋಪನಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹಿಂದಿನ VP ಸ್ಯಾಂಡಿ ಡುನ್ಕಾನ್ ರವರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[https://twitter.com/ZanderDuYoyo/status/3601866409]{{dead link|date=March 2010}}</ref> [[ವಿಂಡೋಸ್ 2000]] ಕ್ಕೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವ [[ವಿಂಡೋಸ್ NT]] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು; ಅದು ಎರಡರ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್]] ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಸಲು, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಡ್ ದ್ರೈವ್]] ಗೆ ನಕಲು ಮಾಡಿದಂತಹ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುವ [[ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್]] ಅನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಉಪಯೋಗದಾರರು ಆಟದ ಸೇವ್ ಗಳು, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನಿಂದ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಬಳಕೆದಾರರು ಸಹಿ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಉಪಯೋಗದಾರನು ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡದೇ ಇದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲವೆ ಒಂದು ಆಟವನ್ನು ಆಡದಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಅದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಣ್ಣದ ಯೋಜನೆಯ ಸಹಿತ ಸ್ಥರವಾಗಿರಲು, ಬಳಕೆದಾರನ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಗೆ ಹಸಿರು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಅನೇಕ ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. 2001 ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಲೈವ್ ಸೇವೆಯು ಇನ್ನೂ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ ಲೈವ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದರ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು [[ಹೆಡ್ ಸೆಟ್]], ಒಂದು ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸುಪ್ಲಿಮೆಂಟಲ್ ಹೊಂದಿರುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಕಿಟ್ ಅನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಇನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮೋಸಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮೂಲಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ == [[ಚಿತ್ರ:Xbox-live-logo.png|thumb|right|150px|2005 ರಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಲೊಗೋ]] ನವೆಂಬರ್ 15, 2002 ರಂದು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ [[ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್]] ಗೆ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರಂಚದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಇತರೆ ಚಂದಾರರ ಜೊತೆ ಆನ್ ಲೈನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತನ್ನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಟವಾಡುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆನ್ ಲೈನ್ ಸೇವೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬ್ರಾಡ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಂತರ ಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 250,000 ಚಂದಾಧಾರರು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಆರಂಭವಾದ ಎರಡು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://games.ign.com/articles/381/381618p1.html|title=Xbox Live Subscriptions Double Expectations|accessdate=2007-09-30|author=Coleman, Stephen|date=2003-01-07|publisher=IGN|archive-date=2012-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120121234008/http://games.ign.com/articles/381/381618p1.html|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ 2004 ರಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು; ಜುಲೈ 2005 ರಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿತು, ಹಾಗೂ 2007 ರ ಜುಲೈ ವೇಳೆಗೆ 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರರು ಇದ್ದರೆಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಮೇ 2009 ರಂದು, ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಚಂದಾದಾರರಷ್ಟು ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref>[http://www.engadget.com/2009/05/28/microsoft-touts-30-million-xbox-360s-sold-20-million-xbox-live/ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಿತ, 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅನ್ನು ಮಾರಿದ್ದೇವೆಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಎನ್ ಗ್ಯಾಡ್ಜೆಟ್]</ref> ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟಗಳಿಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2010 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2010 ರಂದು, ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಹಿಟ್ಟೆನ್ ಗೇಮ್ ಸ್ಕೋರ್ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆದರು.<ref name="gamerscoreblog1" /> ಸೇವೆಗಳು ನಿಶ್ಚಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಆದರೆ 20 ಆಟಗಾರರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಹ್ಯಾಲೋ 2 ಗೆ ತಮ್ಮ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಬಿಟ್ಟು ನಂತರವೂ 10 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.eurogamer.net/articles/people-still-playing-halo-2-somehow|title=People still playing Halo 2 somehow|date=2010-04-26|accessdate=2010-06-04|publisher=[[Eurogamer]]}}</ref> == ಆಟಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Halo2-cover.png|150px|right|thumb|ಹ್ಯಾಲೊ 2, ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹೊದಿಕೆ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಆಟ]] ನವೆಂಬರ್ 15, 2001 ರಂದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ [[ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆಟ]]''[[Halo: Combat Evolved]]'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[http://www.gamerankings.com/xbox/472132-halo-combat-evolved/index.html ಹ್ಯಾಲೊ: ಕೊಂಬ್ಯಾಟ್ ಎವಾಲ್ವಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131025150000/http://www.gamerankings.com/xbox/472132-halo-combat-evolved/index.html |date=2013-10-25 }} [[ಗೇಮ್ ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ</ref> ಅದರದೇ ಆದ ಮುಂದಿನ ಆಟ, ''[[ಹ್ಯಾಲೋ 2]]'', ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ [[ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟವಾಗಿದೆ]].<ref name="halo2sales">{{cite web | author=Asher Moses | date=2007-08-30 | url=http://www.smh.com.au/news/biztech/prepare-for-allout-war/2007/08/30/1188067256196.html | title=Prepare for all-out war | publisher=[[The Sydney Morning Herald]] | accessdate=2008-07-16 | quote=Combined, the first two Halo games have notched up sales of more than 14.5 million copies so far, about 8 million of which can be attributed to Halo 2, which is the best-selling first-generation Xbox game worldwide.}}</ref> ''[[NFL ಫೀವರ್ 2002]]'',<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472134-nfl-fever-2002/index.html|title=NFL Fever 2002: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429103041/http://www.gamerankings.com/xbox/472134-nfl-fever-2002/index.html|url-status=dead}}</ref> ''[[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗೋಥಾಮ್ ರೇಸಿಂಗ್]]'',<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472137-project-gotham-racing/index.html|title=Project Gotham Racing: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429062345/http://www.gamerankings.com/xbox/472137-project-gotham-racing/index.html|url-status=dead}}</ref> ಹಾಗೂ ''[[ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ 3]]'',<ref>{{cite web|url= http://www.gamerankings.com/xbox/475251-dead-or-alive-3/index.html|title= Dead or Alive 3: Summary|accessdate= 2007-09-30|publisher= [[GameRankings]]|archive-date= 2013-12-24|archive-url= https://web.archive.org/web/20131224110343/http://www.gamerankings.com/xbox/475251-dead-or-alive-3/index.html|url-status= dead}}</ref> ಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಎರಡನೆ-ಪಕ್ಷದ ಆರಂಭಿಕ ಆಟಗಳು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮುಂಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಬಿಕರಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಗಳ ಅಪಜಯದ''[[Azurik: Rise of Perathia]]'' ಕಾರಣ ಹಾಳುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472133-azurik-rise-of-perathia/index.html|title=Azurik: Rise of Perathia: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429073858/http://www.gamerankings.com/xbox/472133-azurik-rise-of-perathia/index.html|url-status=dead}}</ref> ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಬಲವಾದ ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, PS2 ಅವತರಣಿಕೆಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸಚಿತ್ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳೂ ಇಲ್ಲವೆ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಹಿತ, ಅದರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಅನೇಕ ಮುಂಚಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಹೀಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. [[ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ ಸೀರೀಸ್|''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ'' ಸೀರೀಸ್]]ಮತ್ತು ''[[Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty]]'' ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ನಿರೀಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಗೆಂದೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಆಟಗಳಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸೋನಿ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಹಿಂದೆಹಾಕಿತು. 2002 ಮತ್ತು 2003 ರಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವೇಗವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ PS2 ರಿಂದ ಸ್ವತಃ ತನ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್]] ನ ಆನ್ ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು ''ಮೊಟೊGP'', ''[[ಮೆಖ್ ಅಸಾಲ್ಟ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಾಂ ಕ್ಲ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ಘೋಸ್ಟ್ ರೆಕಾನ್]]'' ನಂತಹ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶರೋನಾಮೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ 2002 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ''[[ಟಾಂ ಕ್ಲ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪಿಂಟರ್ ಸೆಲ್]]'', ''[[ನಿಂಜಾ ಗೈಡೆನ್]]'' ಮತ್ತು [[ಲೂಕಾಸ್ ಆರ್ಟ್ಸ]] ನಂತಹ ಅನೇಕ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಆಟಗಳು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ''[[Star Wars: Knights of the Old Republic]]''. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ''[[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ III]]'' ಮತ್ತು ಅದರ [[ಮುಂದುವರಿದ ಬಾಗವನ್ನು]] ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ [[ಟೇಕ್-ಟೂ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್]] ನ ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವ [[ಸೋನಿ]]ಯ ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ತಡಮಾಡುವುದರ ಬದಲು PS2 ಆವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ಇತರೆ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಒಲವು ತೋರಿದರು. 2004 ರಲ್ಲಿ ''[[ಹ್ಯಾಲೋ 2]]'' ತನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲೇ 125 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ <ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/Halo-2-clears-record-125-million-in-first-day/2100-1043_3-5447379.html| title='Halo 2' clears record $125 million in first day|accessdate=2007-09-30|last=Becker|first= David|date=2004-11-10| publisher=News.com}}</ref>, ಮನೋರಂಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಟ್ಟಾದ ಹಣಗಳಿಸಿದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಮೊದಲ [[ಕಿಲ್ಲರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್]] ಆಯಿತು. ಆ ವರುಷ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್]] ಮೇಲೆ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್]] ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2008 ರಂದು, ''[[ಮ್ಯಾಡೆನ್ NFL 09]]'', ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೊನೆಯ ಆಟವಾಗಿತ್ತು. == ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Xboxinside02.jpg|thumb|right|ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಡ್ರೈವ್ ಗಳು]] *[[CPU]]: 32-ಬಿಟ್ 733 [[MHz]], [[ಪೆಂಟಿಯಂ III]]-ಆಧಾರಿತ, ಅಧಿಕೃತ ಇಂಟೆಲ್ ನವರ [[ಕಾಪರ್ ಮೈನ್-ಆಧಾರಿತ]] ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಗಳನ್ನು [[ಮೈಕ್ರೋ-PGA2]] ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ([[BGA]]). 180 [[nm]] ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮೇನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ).<ref name="anandtech">{{Cite web |url=http://www.anandtech.com/systems/showdoc.aspx?i=1561&p=2 |title=ಆನಂದ್ ಟೆಕ್ ಅವರ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ |access-date=2025-08-09 |archive-date=2009-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090823030356/http://www.anandtech.com/systems/showdoc.aspx?i=1561&p=2 |url-status=dead }}</ref> * **[[SSE]] [[ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್]] [[SIMD]]. ನಾಲ್ಕು [[ಸಿಂಗಲ್-ಪ್ರಿಸಿಷನ್]] ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನಂಬರ್ ಗಳು ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಾಕ್ ಸೈಕಲ್ ಗೆ. **[[MMX]] [[ಇಂಟಿಜೆರ್]] SIMD **133&nbsp;MHz 64-ಬಿಟ್ [[GTL+]] [[ಮುಂದಿನ-ಸೈಡ್ ಬಸ್]]GPU ಗೆ **32&nbsp;[[KB]] L1 [[ಕ್ಯಾಚೆ]]. 128&nbsp;KB ಆನ್-ಡೈ L2 "[[ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸಫರ್ ಕ್ಯಾಚೆ]]" *[[ಶೇರ್ಡ್ ಮೆಮೊರಿ]] ಸಬ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ **64&nbsp;[[MB]] [[DDR SDRAM]] 200&nbsp;ಮ್ಹ್ಜ್ ಗಳಲ್ಲಿ; ಎರಡು-ಚಾನಲ್ ಗಳ 128-ಬಿಟ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ 6400&nbsp;[[MB]]/ಅನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ **ಅದನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ [[ಹೈನಿಕ್ಸ್]] ಅಥವಾ [[ಸ್ಯಾಮ್ ಸಂಗ್]] ನವರು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ *[[GPU]] ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್ ನ [[ಚಿಪ್ ಸೆಟ್]]: 233&nbsp;MHz "[[NV2A]]" [[ASIC]]. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು [[ಎನ್ವಿಡಿಯಾ]] ದವರಿಂದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲಾಯಿತು **ಜಿಯೊಮೆಟ್ರಿ ಇಂಜಿನ್: 115 ಮಿಲಿಯನ್ [[ವರ್ಟೆಸಿಸ್]]/ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ, 125 ಮಿಲಿಯನ್ [[ಪಾರ್ಟಿಕಲ್]]ಗಳು/ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ (ಪೀಕ್) **4 [[ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಪೈಪ್ ಲೈನ್]]ಗಳು ಜೊತೆಗೆ 2 [[ಟೆಕ್ ಶ್ಚರ್ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು]] ಪ್ರತಿ **932 [[ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್]]ಗಳು/ಸೆಕೆಂಡ್ (233&nbsp;MHz x 4 ಪೈಪ್ ಲೈನ್ಸ್), 1,864 [[ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ಸ್]]/ಸೆಕೆಂಡ್ (932&nbsp;MP×2 ಟೆಕ್ಸಶ್ಚರ್ ಯೂನಿಟ್ಸ್) (ಪೀಕ್) ***ಪೀಕ್ ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ನ ಸಾಧನೆಗಳು (32ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಗಳು ಫಿಲ್ ರೇಟ್ ನಿಂದ ಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ): 29,125,000 32-ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್/s ರಾ or w. 2 ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಲಿಟ್. ****485,416 ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ಗಳು ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್ ಗೆ @ 60 ಫ್ರೇಮ್/s ****970,833 ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್ ಗೆ @ 30 ಫ್ರೇಮ್/s **8 ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಪರ್ ಪಾಸ್, [[ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಕಂಪ್ರೆಷನ್]], [[ಪೂರ್ಣ ದೃಶ್ಯ ಆಂಟಿ-ಅಲಿಯಾಸಿಂಗ್]](NV [[ಕ್ವಿನ್ಕುನಾಕ್ಸ್]], [[ಸೂಪರ್ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]], [[ಮಲ್ಟಿ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]]) **[[ಬೈಲೀನಿಯರ]], [[ಟ್ರೈಲೀನಿಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಿಸ್ಟ್ರೋಪಿಕ್]] [[ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಫಿಲ್ಟರಿಂಗ್]] **[[ಜೀಫೋರ್ಸ್ 3]] ಮತ್ತು [[ಜೀಫೋರ್ಸ್ 4]] ಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ PC GPUs *ಶೇಖರಣ ಮಾಧ್ಯಮ **2×–5× (2.6&nbsp;MB/s–6.6&nbsp;MB/s) [[CAV]] [[DVD-ROM]] **8 ಅಥವಾ 10 [[GB]], 3.5&nbsp;in, 5,400 [[RPM]] [[ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್]]. [[ಫಾರ್ಮಾಟೆಡ್]] 8&nbsp;GB ಗೆ. [[FATX]] [[ಫೈಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್]]. **ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಐಚ್ಛಿಕ 8 MB ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್. *ಆಡಿಯೊ ಪ್ರೊಸೆಸರ್: NVIDIA "MCPX" (a.k.a. [[ಸೌಂಡ್ ಸ್ಟಾರಮ್]] "NVAPU") **64 3D ಸೌಂಡ್ ಚಾನೆಲ್ ಗಳು ( 256 ತನಕ [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ]] ಧ್ವನಿಗಳು) **[[HRTF]] [[ಸೆನ್ ಸುರಾ]] 3D ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಿಕೆ **[[MIDI]] DLS2 ಬೆಂಬಲ **[[ಮೊನಾರುಲ್]], [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ]], [[ಡೋಲ್ಬೆ ಸರೌಂಡ್]], [[ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈವ್ 5.1]], ಮತ್ತು [[DTS ಸರೌಂಡ್]] (DVD ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ) ಆಡಿಯೊ ಕೇಳುವ ಆಯ್ಕೆಗಳು *ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್ 10/[[100BASE-TX]] ವೈರ್ ಮಾಡಿದ [[ಈಥರ್ನೆಟ್]] *DVD ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು (ಆಡ್-ಆನ್ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ) *A/V ಔಟ್ ಪುಟ್: [[ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ ವಿಡಿಯೊ]], [[S-ವಿಡಿಯೊ]], [[ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ ವಿಡಿಯೊ]], [[SCART]], ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ [[TOSLINK]], ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ RCA ಅನಲಾಗ್ ಆಡಿಯೊ]] *ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್: [[480i]], [[480p]], [[576i]], [[576p]], [[720p]], [[1080i]] *ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಪೋರ್ಟ್ಸ್: 4 ಆಧಿಕೃತ [[USB]] 1.1 ಪೋರ್ಟ್ಸ್ *ತೂಕ: 3.86&nbsp;ಕೆಜಿ (8.5&nbsp;[[lb]]) *ಅಳತೆ: 320×100×260&nbsp;mm (12.5×4×10.5&nbsp;in)<ref>{{Cite web |url=http://support.xbox.com/support/en/us/xbox/hardware/consolespecifications/consolespecifications.aspx |title=ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101010122404/http://support.xbox.com/support/en/us/xbox/hardware/consolespecifications/consolespecifications.aspx |url-status=dead }}</ref> == ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == === ಮಾರಾಟಗಳು === {| class="wikitable sortable " style="float:right;margin:0 0 0.5em 1em" |- ! ಪ್ರದೇಶ(ಪ್ರಾಂತ್ಯ ) ! [[ಮಾರಿದ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು]] <br /><small>(ಮೇ 10, 2006ರ ವರೆಗೆ)</small> ! ಮೊದಲು ದೊರೆತದ್ದು |- | ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ | 16 ಮಿಲಿಯನ್ | ನವೆಂಬರ್ 1, 2005 |- | ಯುರೋಪ್‌ | 6 ಮಿಲಿಯನ್ | ಮಾರ್ಚ್ 5, 2002. |- | ಏಷ್ಯಾ | 2 ಮಿಲಿಯನ್ | ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2006. |- | '''ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ''' | '''24 ಮಿಲಿಯನ್''' |} ನವೆಂಬರ್ 15, 2001ರಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಟಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿಹೋಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿ ನಿಂಟೆಂಡೋ ಗೇಂಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಮೇ 10, 2006ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ 24 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="gamers_catch" /> ಇದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ 16 ಮಿಲಿಯನ ಘಟಕಗಳು, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟದಂತೆ 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. === ಯುಕೆ ದಲ್ಲಿನ ಜಾಹಿರಾತಿನ ವಿವಾದ === ಅದು ಹೆಚ್ಚಾದ ಜಿಗುಪ್ಸೆಯುಳ್ಳ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾದ, ಬೆದರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಬೇಜಾರುಗೊಳಿಸುವಂತಹುದ್ದೆಂದು ಬಂದ ದೂರುಗಳ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನದ ಜಾಹಿರಾತನ್ನು 2002 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಮಿಶನ್]](ITC) ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯಂತೆ ಹಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನಿಗೆ ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳು ಜನ್ಮ ಕೊಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಗಾಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಚಿಟ್ಟನೆ ಚೀರುತ್ತಾ ಹಾರಿದಂತೆ ಅದು ವರ್ಣಿಸಿತ್ತು. ಅವನು ಒಂದು ವಿಸ್ತಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮೇಲಕ್ಕೇರಿದಂತೆ, ಸಮಯವು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನು ಜಾಗ್ರತೆಯಾಗಿ ದಾಟಿ ಹೋದನು. ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನ ಹಾಗೆ ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಗೋರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದಿಳಿದನು. ಧೂಳು ಮತ್ತು ಹೊಗೆ ಗೋರಿಯಿಂದ ಸುರಿಯಿತು. ಆ ಜಾಹಿರಾತು ಈ ರೀತಿಯ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ''ಲೈಫ್ ಇಸ್ ಶಾರ್ಟ.'' ''ಪ್ಲೇ ಮೋರ್.'' <ref>{{cite news|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2028725.stm|title='Shocking' Xbox advert banned|accessdate=2007-07-18|date=2002-06-06|publisher=[[BBC News Online]]}}</ref> == ಮಾಡ್ಡಿಂಗ್ == [[ಚಿತ್ರ:Xboxinside01.jpg|thumb|left|ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಸಹಿತ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮದರ್ ಬೋರ್ಡ್]] ಅದರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ 90-ದಿನಗಳ ಭರವಸೆ ಪತ್ರದ ಅವಧಿಯೂ ಅಲ್ಲದೆ, (ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿನಂತೆ) ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶ ಗಳ ಭದ್ರತಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮೋಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವು, ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ [[ಮಾಡ್ಡಿಂಗ್]] ಎಂದು ಕರೆಯತ್ತಾರೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಗಳು, ಸಹಿಯಾಗದ ಕೋಡ್ ಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ, ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯ ಫ್ಲಾಗ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಹಿಯಾಗದ ಕೋಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟದ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಗಳು ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ MIT ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ [[ಆಂಡ್ರೊ ಹ್ಯುಯಾಂಗ್]] ನಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ BIOS ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗಳ ಕಾರಣ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-linux.org/wiki/The_Hidden_Boot_Code_of_the_Xbox|title=The Hidden Boot Code of the Xbox|accessdate=2007-07-18|publisher=[[Xbox Linux]]|archive-date=2007-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715122200/http://www.xbox-linux.org/wiki/The_Hidden_Boot_Code_of_the_Xbox|url-status=dead}}</ref>{{Verify credibility|date=July 2008}} ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೊಡ್ಡಿಂಗ್ ಅದರ ಭರವಸೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸುವುದು. ಅದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ [[ಉಪಯೋಗದ ಕರಾರು]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.xbox.com/en-US/legal/liveTOU.htm|title=Xbox Live Terms of Use|accessdate=2007-07-18|date=October 2006|publisher=Xbox.com|archive-date=2009-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125050217/http://www.xbox.com/en-US/legal/liveTOU.htm|url-status=dead}}</ref> ವಿರೋಧಿಸುವುದರ ಕಾರಣ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಂದು "ಸ್ಟಾಕ್" ಕಾನ್ಫಿಗುರೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಬೂಟ್ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ಅನೇಕ ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು "ಕೋಲ್ಡ್ ಬೂಟ್" ಮಾಡುವುದರಿಂದ (ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, DVD ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಭರ್ತಿಯಾಗದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು) ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಲ್ಟಿ ಬೂಟ್ ಕಾನ್ಫಿಗರೇಶನ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೊಡ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪದ್ಧತಿಗಳಿವೆ: *[[ಮೊಡ್ ಚಿಪ್]]: ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೋಸ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ BIOS ಸಹಿತ, ಮೂಲ BIOS ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಒಳಗಡೆ ಒಂದು ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು.<ref>{{cite web |url=www.tinyurl.com/freemembershipcards |title=What Are They and Should You Use One?|accessdate=2007-07-18|author=Rybka, Jason|publisher=[[About.com]]}}</ref> *[[TSOP]] ಫ್ಲಾಶಿಂಗ್: ಭದ್ರತೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ BIOS ಜೊತೆ ಆನ್ ಬೋರ್ಡ್ BIOS ಚಿಪ್ ಪುನಃ ಫ್ಲಾಶ್ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಮದರ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸುವ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ (ದಿ 'TSOP') ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ [[EEPROM]] ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ BIOS ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.i-hacked.com/content/view/37/62/|title=Flashing TSOP With ANY Version XBOX V1.0-V1.5 For Noobs|accessdate=2007-07-18|author=SLuSHIE|date=2004-03-30|publisher=I-Hacked.com|archive-date=2007-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070714064050/http://www.i-hacked.com/content/view/37/62/|url-status=dead}}</ref> ಆನ್ ಬೋರ್ಡ್ TSOP ಯನ್ನು ಫ್ಲಾಶ್ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ (ಕೆಳಗಡೆಯ 'ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್' ಅನ್ನು ನೋಡಿರಿ) ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾಶಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ TSOP ಅನ್ನು ಸೋಲ್ಡರ್ ಮಾಡಿ ತೆಗೆದು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ EEPROM ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬರೆಯಬಹುದು. ಈ ವಿಧಾನವು ಕೇವಲ 1.0 ದಿಂದ 1.5 ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಂತರದ ಅವತರಣಿಕೆಗಳು ಒಂದು ಸ್ವಂತದ ಚಿಪ್ ಒಳಗಡೆ LPC ROM ಹೊಂದಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯ TSOP ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-linux.org/wiki/Xbox_Hardware_Overview#Xcalibur|title=Xbox Hardware Overview – Xcalibur|accessdate=2007-07-18|author=Steil, Michael|date=2007-02-07|publisher=[[Xbox Linux]]|archive-date=2010-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100617022211/http://www.xbox-linux.org/wiki/Xbox_Hardware_Overview#Xcalibur|url-status=dead}}</ref> *[[ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್]] ಗಳು: ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವಂತಹ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ BIOS ನ ಇನ್ ಮೆಮೊರಿ ನಕಲನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಬರೆಯುವುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-hq.com/html/modules.php?name=Xbox_Homebrew&op=view&gid=132|title=Phoenix Bios Loader|accessdate=2007-07-18|author=Phoenix|publisher=Xbox-HQ.com}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಜೊತೆ ಬಳಕೆದಾರನು ಮಲ್ಟಿಬೂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾಡಿ, ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಆಟದ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.{{Citation needed|date=March 2009}} (''ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ '' : [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ಸ್]]) **ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್: ಸೇವ್ ಗೇಮ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಫರ್ ಓವರ್ ಫ್ಲೋ ಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವಂತಹ ಆರಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಆಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/2100-1043-994794.html|title=Hacker cracks Xbox challenge|accessdate=2007-07-18|author=Becker, David|date=2003-03-31|publisher=News.com}}</ref> ಈ ವಿಶೇಷ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಗಳು ಲೋಡ್ ಆದಾಗ, ಅವು ಅವಶ್ಯವಾದ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬರಹಗಳ ಜೊತೆ ಒಂದು ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ಹುಡುಕಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸ ಬೇಕಾದಾಗ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವುದು ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. *[[ಹಾಟ್ ಸ್ವಾಪಿಂಗ್]]: ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿಯ ಡಾಟಾವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಒಂದು ಗಣಕಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಒಂದು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಜೊತೆ ಆ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಲಿನುಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಲೈವ್ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿನ ಡಾಟಾ ವನ್ನು ಓದಬಹುದು, ಬದಲಾಯಿಸ ಬಹುದು, ಹಾಗೂ ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬರಹ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರ ಕೌಶಲ್ಯವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಟಗಳ ಮೇಲೆ ವಂಚನೆಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ಹಾಟ್ ಸ್ವಾಪ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವುದು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. === ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು (ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು) === ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅನೇಕ ವಿಷಯಾಂಶಗಳು ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಳೆಯದಾದರೂ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವವರು ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ವಿಧಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. * ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗಳು - ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮೂಲ "MS" ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ಆಶ್ರಯಿಸಲೂ ಬಹುದು. ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು === ಆಟ ಆಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದು ಮಾಡ್ ಮಾಡಿದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು [[XBMC]] ಜೊತೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url= http://www.tomshardware.com/reviews/modding-xbox-ultimate-multimedia-center,807.html|title=Modding The Xbox Into The Ultimate Multimedia Center|accessdate=2004-05-11|author=Patrick Schmid and Achim Roos|date=2007-07-18|publisher= Tom's Hardware}}</ref> ([[ಕ್ಸೇಬಿಯನ್]] ಸಹ ನೋಡಿರಿ), [http://www.xbox-linux.org/wiki/XDSL_HOWTO ಡ್ಯಾಮ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಲಿನುಕ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617005635/http://www.xbox-linux.org/wiki/XDSL_HOWTO |date=2010-06-17 }} ಹಾಗೂ [http://www.dynebolic.org/ ಡೈನ್: ಬೋಲಿಕ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090710002857/http://www.dynebolic.org/ |date=2009-07-10 }} ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದುವುಗಳು, [http://distrowatch.com/table.php?distribution=gentoox ಜೆಂಟೂ], [http://www.xbox-linux.org/wiki/Xebian_HOWTO ಡೇಬಿಯನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617003825/http://www.xbox-linux.org/wiki/Xebian_HOWTO |date=2010-06-17 }} ವಿನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದುವುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಲಿನುಕ್ಸ್ ನ ಹಂಚಿಕೆಗಳು ಸಹ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ: *[[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲಿನುಕ್ಸ್]], ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ [[ಲಿನುಕ್ಸ್]] ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಳವಡಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. *[[ಉಚಿತBSD]] ಅನ್ನೂ ಸಹ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. *[[ವಿಂಡೋಸ್ CE]]<ref>{{cite web|url= http://www.geekzone.co.nz/content.asp?contentid=2077|title=Windows CE.Net 4.20 ported to Xbox|accessdate=2004-01-03}}</ref> ಒಂದು ನಿಯಮಿತ, ಮಾಡ್ ಮಾಡಿಲ್ಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ಒಂದು [[ಟ್ರೈನರ್]] ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commonscat|Xbox}} * [http://www.xbox.com/ ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜಾಲತಾಣ] * {{dmoz|Games/Video_Games/Console_Platforms/Microsoft/Xbox}} {{Microsoft}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2001ರ ಪರಿಚಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಡಿಯೊ ಆಟಗಳ ವಿವಾದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000 ದಲ್ಲಿನ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳು]] 4l04zq6mok4ualo1dlnscc6bm31wm7v 1376481 1376480 2026-07-09T12:52:20Z Successalltime87 90571 1376481 wikitext text/x-wiki {{Infobox VG system |logo = [[ಚಿತ್ರ:Microsoft XBOX.svg|75px]] |image =[[ಚಿತ್ರ:Xbox console transparent.png|250px]] |manufacturer = [[Microsoft]] |family = Xbox |type=[[Video game console]] |os= Custom (Based on [[Windows NT]] architecture and [[Windows XP]] (through Xbox LIVE)) |generation=[[History of video game consoles (sixth generation)|Sixth generation]] |lifespan={{vgrelease|NA=November 15, 2001}}{{vgrelease|JP=February 22, 2002}}{{vgrelease|PAL=March 14, 2002}} |discontinued = {{vgrelease|JP=2005}}{{vgrelease|NA=2006}}{{vgrelease|EU=2006}} |GPU=233&nbsp;MHz nVidia [[NV2A]] |media=[[DVD]], [[CD]] |storage=8 or 10&nbsp;GB internal [[Hard Drive]] (both formatted to 8&nbsp;GB), 8&nbsp;MB [[memory card]] |controllers=4x Xbox controller ports (proprietary [[USB]] interface) <!-- Changed to four due to lack of citation for six. If you wish to change it back please provide citation. --><!-- Wireless controllers not supported directly - third-party wireless controllers require a wired base unit. --> |connectivity=[[Fast Ethernet|100Mbit Ethernet]] |online service=[[Xbox Live]] |CPU=Custom 733 MHz Intel Pentium III "[[Pentium III#Coppermine|Coppermine-based]]" processor |RAM=64 MB of [[DDR SDRAM]] @ 200 MHz |units sold=24+ million <small>(as of May 10, 2006)</small><ref name="gamers_catch">{{cite web |url=http://www.xbox.com/zh-SG/community/news/2006/20060510.htm |title=Gamers Catch Their Breath as Xbox 360 and Xbox Live Reinvent Next-Generation Gaming |accessdate=2009-03-30 |date=2006-05-10|publisher=[[Microsoft]]}}</ref> |units shipped= |top game=''[[Halo 2]]'', 8 million <small>(as of May 9, 2006)</small><ref>{{cite web | url=http://money.cnn.com/2006/05/09/technology/e3_microsoft/index.htm | publisher=CNN | accessdate=2008-07-16 | first=Chris | last=Morris | title=Grand Theft Auto, Halo 3 headed to Xbox 360 | date=2006-05-09 | archive-date=2012-01-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120119190603/http://money.cnn.com/2006/05/09/technology/e3_microsoft/index.htm | url-status=dead }}</ref><ref name="halo2sales"/> |successor=[[Xbox 360]] }} '''ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್''' ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಆರನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ರೀಡಾ ಕನ್ಸೋಲ್(ಉಪಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ). ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 15, 2001ರಂದು, ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2002ರಂದು, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಹಾಗ ಯೂರೋಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 14, 2002ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360ರ ಹಿಂದಿನ ಅವತರಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ರೀಡಾ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಸೋನಿಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್, ಸೀಗಾದ ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ನಿಂಟೆಂಡೋದ ಗೇಮ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಗಳಿಗೆ ಸೆಡ್ಡು ಹೊಡೆಯಿತು. ಸಂಯೋಜಿತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸೇವೆಯು ಆಟಗಾರರು ಆನ್ ಲೈನ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="gamerscoreblog1">{{Cite web |url=http://gamerscoreblog.com/press/archive/2010/02/05/gh789.aspx |title=ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಪತ್ರಿಕೆ : ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಹಿಟ್ಟೆನ್ನ್ ನ ಒಂದು ಪತ್ರ : ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೂಲ ಆಟಗಳಿಗೋಸ್ಕರ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಅನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209024133/http://gamerscoreblog.com/press/archive/2010/02/05/gh789.aspx |url-status=dead }}</ref> ಕಡೆಯ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟವಾದ ''ಮ್ಯಾಡನ್ NFL 09'' ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದುದು ಹೌದಾದರೂ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 2006ರಲ್ಲೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2, 2009 ರಂದು, ಭರವಸೆ ಪತ್ರವಿಲ್ಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವು ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಯಾವುದಾದರೂ ಖಾತ್ರಿಯಿರುವ ದುರಸ್ತಿಗಳು ಬೇಕಾದರೆ ಈಗ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ದೋಷಯುಕ್ತ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2010 ರಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="gamerscoreblog1" /> == ಇತಿಹಾಸ == ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ನ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ವಿಂಡೋಸ್ CE ಅನ್ನು ಒಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಸೀಗಾ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ ನಂತರ ವೀಡಿಯೊ ಪಂದ್ಯಗಳ ಕನ್ಸೋಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದಂತಹ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಮೊದಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಕನ್ಸೋಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯದ ವಿಕಸನಗಾರ ಸೀಮಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ಲೇ ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತಂಡದಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಗಿನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ CEO ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಜೊತೆ 1999 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದೆಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ಸೋಲ್ ಪದೇ ಪದೇ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ತಡಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪಂದ್ಯವಾಡುವ/ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಉಪಕರಣವು ಆಧುನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಗೇಟ್ಸ್ ತಿಳಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಸಹಿತ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ದೃಢಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite press release|url=http://www.microsoft.com/presspass/features/2000/03-10Xbox.mspx |title=Xbox Brings "Future-Generation" Games to Life |publisher=Microsoft |date=March 10, 2000 |accessdate=2009-05-03}}</ref> ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 2000 ರಲ್ಲಿ ಗೇಮ್ ಡೆವೆಲಪರ್ ಗಳ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಕನ್ಸೋಲ್ ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ವೀಕ್ಷಕರು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು. ಗೇಟ್ಸ್ ರ ಘೋಷಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೀಗಾದ ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸೋನಿ ಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗತಾನೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿಯತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತನ್ನ ಯುರೊಪ್ ನ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿರುವುದೆಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಯಿತು.<ref name="xboxtimeline1" /> ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಇಬ್ಬರು ಮೂಲ ಸದಸ್ಯರಾದ, ಸೀಮಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ಲೇ ಮತ್ತು ಕೆವಿನ್ ಬ್ಯಾಕಸ್ ಈ ಮೊದಲೆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇತರೆ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾದ, ಒಟ್ಟೊ ಬರ್ಕ್ಸೆ ಮತ್ತು ಟೆಡ್ ಹಾಸೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಸಂಗಡವೇ ಇದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಗಾಗಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಬುಂಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನುHalo: Combat Evolved ತನ್ನ ಆರಂಭದ ಶಿರೋನಾಮೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಿಂಟೆಂಡೋ 64, ಗೋಸ್ಕರ ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ 007, ಕನ್ಸೋಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ FPS ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಆನರ್ ಕೆಲವು ಇತರೆ ಆಟಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಬುಂಗಿಯ ಗಳಿಕೆಯು ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಗೆ ತನ್ನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದ ಸ್ಲಾಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿಂಟೆಂಡೋ ವನ್ನು ಹಿಂದೆಹಾಕಿತು. ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆಟಗಳು''ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ 3'',''Amped: Freestyle Snowboarding'', ''Halo: Combat Evolved'', ''ಫ್ಯೂಜಿಯಾನ್ ಫ್ರೆಂಜಿ'' ಮತ್ತು ''ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗೋಥಮ್ ರೇಸಿಂಗ್'' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ವಿಕಸನಗಾರರ ಒಂದು ತಂಡದಿಂದ ಬಂದ ಕಾರಣ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹೆಸರು ಮೂಲವಾಗಿ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ತಂಡವು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣುವ "ಯಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಉದ್ದನೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು", ಎಂದು ಆಟವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶನಗೊಳಿಸುವ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ VP ಎಡ್ ಫ್ರೈಸ್ ಗಾಮಸೂತ್ರದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[http://www.gamasutra.com/php-bin/news_index.php?story=24831 ಗಾಮಸೂತ್ರ - ವಾರ್ತೆಗಳು - ಸಂದರ್ಶನ: ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜೆನಿಸಿಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದಿನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಫ್ರೈಸ್ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.]</ref> === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 === 2005 ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ವು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ GPU ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 22, 2005 ರಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಯ ಶೀಘ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಶ್ರವಣ ಹಾಗೂ ವೀಡಿಯೊ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದಾದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಸೇರಿಸುವ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಜೊತೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಗಳ ವಾಚನಾಲಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಸರಿಸುವಿಕೆಯು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅಚಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಆಟಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಈ ಎಮ್ಯುಲೇಟೆರ್ ಗಳನ್ನು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಜಾಲತಾಣದಿಂದ ಒಂದು DVD-R ಗೆ ಬರ್ನ್ ಮಾಡಲು ಫೈಲ್ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಅಗಿ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮುಖಾಂತರ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್ ನ ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಬರುವಂತಹ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಹ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ರ ನಡುವಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸದೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತಂತ್ರಾಂಶದ ಎಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. == ಯಂತ್ರಾಂಶ ಹಾಗೂ ಸಾಧನಗಳು == === ಯಂತ್ರಾಂಶ === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನಿಂದ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿತು (ಆದರೂ ಟರ್ಬೊಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್-CD, ಸೀಗಾ CD ಮತ್ತು ಸೀಗಾ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು 2001 ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅದರೊಳಗೇ ಇರುವ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಮೆಮೊರಿಗಳನ್ನುಹೊಂದಿದ್ದವು). ಒಬ್ಬ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಉಪಯೋಗದಾರನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಶ್ರವಣ ಅಡಕಮುದ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು[[ನಕಲು]] ಮಾಡ ಬಹುದು ಹಾಗೂ ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಆಟಗಳ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರಾಕ್ ಗಳಿಗೆ ತನ್ನಿಷ್ಟದಂತೆ ಸೇರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |url = http://support.microsoft.com/kb/909942 |title = Xbox: Description of custom soundtracks |accessdate = 2008-01-13 |date = 2007-04-25 |publisher = Microsoft Knowledge Base}}</ref> ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಾಲದ ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಂದೇಶ ಒದಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಡೋಲ್ಬೆ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ಕಂಟೆಂಟ್ ಎನ್ ಕೋಡಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತಹ ಮೊದಲ ಆಟ ಆಡುವ ಉತ್ಪಾದನೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಾನ್-ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ "ಕಟ್ ಸೀನ್" ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು ಕೇವಲ ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ 5.1 ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite press release |url=http://www.dolby.com/assets/pdf/press_releases/841_co.pr.0104.xbox.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060219162524/http://www.dolby.com/assets/pdf/press_releases/841_co.pr.0104.xbox.pdf |archivedate=2006-02-19 |title=The Xbox Video Game System from Microsoft to Feature Groundbreaking Dolby Interactive Content-Encoding Technology |date=2001-04-18 |publisher=[[Dolby Laboratories]] |accessdate=2008-07-03 |format=PDF}}</ref> ನೇರವಾಗಿ PC ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಕಾಲೀನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಭಾರವುಳ್ಳದ್ದು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಆಕಾರದ ಟ್ರೇ ಲೋಡಿಂಗ್ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಗಾತ್ರದ 3.5 ಅಂಗುಲದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅದು ತಂಗಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ತಡೆಯಲು, ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಗಳಿಗೆ ತಟ್ಟನೆ ಹೊರಬರುವ ಕೇಬಲ್ ಗಳಂತಹ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ. ಮಾಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ (ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಹ್ಯಾಕರ್ ಗಳು ಮಾಡ್ ಚಿಪ್ ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ), ತಯಾರಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು, ಹಾಗೂ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಲರ್ಹವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು (ಕೆಲವು ಮುಂಚಿನ ಘಟಕಗಳ ಡ್ರೈವ್ ಗಳು ನಂಬಲರ್ಹವಲ್ಲದ ಥಾಮ್ಸನ್ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸಿದ ಕಾರಣ ಡಿಸ್ಕ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಎರರ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟವು) ಅನೇಕ ಅಂತರಿಕ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಥಾಂಮ್ಸನ್ TGM-600 DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಸ್ VAD6011 DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಂತಹ ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಘಟಕಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಸೋಲುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವು, ಇದರಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು ಹೊಸ ಅಡಕಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಅಸಮರ್ಥವಾದವು ಇಲ್ಲವೆ ತಪ್ಪಿನ ಒಂದು ಕೋಡ್ ಸಹಿತ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ತಟಸ್ತಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು PIO/DMA ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು. ಈ ಘಟಕಗಳು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಭರವಸೆಯ ಪತ್ರದ ಕೆಳಗೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ದ ಚಿಪ್ ಗಳ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರದ ಒಂದು ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ 2002 ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ವಿವಾದ ಬಗೆಹರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.<ref name="eetimes-chip-dispute">{{cite web|url=http://www.eetimes.com/news/semi/showArticle.jhtml;?articleID=10803514|title=Microsoft takes Nvidia to arbitration over pricing of Xbox processors|accessdate=2006-06-29|date=2002-04-29|publisher=[[EE Times]]|archive-date=2007-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220900/http://www.eetimes.com/news/semi/showArticle.jhtml;?articleID=10803514|url-status=dead}}</ref> ಎನ್ವಿಡಿಯಾದ ಪ್ರಚಲಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2002 ಕ್ಕೆ ಅದು ತಲುಪಿಸಿದ ಸರಕಿನ ಮೇಲೆ 13 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್$ ಗಳ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕೇಳುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಎನ್ವಿಡಿಯಾ SEC ಜೊತೆ ಹೂಡಿದ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆಯೆಂದು ದೋಷಹೊರಿಸಿತು, ಚಿಪ್ ಸೆಟ್ ನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು, ಹಾಗೂ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಚಿಪ್ ಸೆಟ್ ನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಮಿತಿ ಹೇರದಂತೆ ಈಡೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿತು. ಈ ವಿಷಯವು ಫೆಬ್ರುವರಿ 6, 2003 ರಂದು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=10800974|title=Microsoft and Nvidia settle Xbox chip pricing dispute|accessdate=2006-06-29|date=2003-02-06|publisher=[[EE Times]]|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929083327/http://eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=10800974|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭದ-ಕಾಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟದ ಘಟಕಗಳು ಹಂಗೆರಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. === ಉಪಸಾಮಗ್ರಿಗಳು === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವು ಎರಡು ಅನಲಾಗ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಗಳು, ಒಂದು ಒತ್ತಡದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ಯಾಡ್, ಎರಡು ಅನಲಾಗ್ ಟ್ರಿಗ್ಗರ್ ಗಳು, ಒಂದು ಬ್ಯಾಕ್ ಬಟನ್, ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಬಟನ್, ಎರಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಲಾಟ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಆರು 8-ಬಿಟ್ ಅನಲಾಗ್ ಆಕ್ಷನ್ ಬಟನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (A/ಹಸಿರು, B/ಕೆಂಪು, X/ನೀಲಿ, Y/ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಟನ್ ಗಳು)<ref>{{cite web | url = http://euc.jp/periphs/xbox-controller.en.html | title = Inside Xbox 360 Controller | access-date = 2010-06-29 | archive-date = 2011-07-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110725152107/http://euc.jp/periphs/xbox-controller.en.html | url-status = dead }}</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಕವು ("ಡ್ಯೂಕ್", "ಫ್ಯಾಟ್ಟಿ" ಮತ್ತು "ಅಲಾರಾಂ ಕ್ಲಾಕ್" ನಂತಹ ಅನೇಕ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ) ಜಪಾನ್ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೂ ಮೂಲತಃ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ನಿಯಂತ್ರಕವು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ್ದೆಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ (2001 ರಲ್ಲಿ ''ಗೇಮ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮರ್'' ನಿಂದ "ಬ್ಲಂಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್" <ref>2001 ರ ಆಟಗಳು. ''[[ಗೇಮ್ ಇಂನ್ಫಾರ್ಮರ್]]'' (ಜನವರಿ 2002, ಪುಟ. 48).</ref> ಹಾಗೂ ಗಿನ್ನೀಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಗೇಮರ್ಸ್ ಎಡಿಶನ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಿನ್ನೀಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ ಅಲ್ಲದೆ IGN ಸಂಪಾದಕ ಕ್ರೇಗ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ರಿಂದ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕವೆಂಬ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದೆ)<ref>{{cite web |title=Top 10 Tuesday: Worst Game Controllers |url=http://xbox360.ign.com/articles/690/690449p1.html |publisher=IGN |accessdate=2009-08-07 |date=2006-02-21}}</ref>. ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಹಗುರವಾದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾದ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S ಕೇವಲ ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ("ಅಕೆಬೊನೊ" ಎಂಬ ಕೋಡ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ),<ref>ನಿಂಜ ಬೀಚ್ ಪಾರ್ಟಿ. ''[[ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮ್ಯಗಜೈನ್]]'' (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2002, ನ ಸಂಚಿಕೆ 11, ಪೇಜ್. 44).</ref> ಮುಲತಃ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕ ಕೈಗಳ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://archive.gamespy.com/hardware/march02/xboxcontrollers/ |title=ಗೇಮ್ ಸ್ಪೈ.ಕಾಂ - ಯಂತ್ರಾಂಶ: ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S |access-date=2010-06-29 |archive-date=2008-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080624085615/http://archive.gamespy.com/hardware/march02/xboxcontrollers/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.gamer20.com/features/150/4 |title=ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ರೆಟ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್: ಸರ್ವ-ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವಾರ್ತೆಗಳು - ಗೇಮರ್ 2.0 |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503155438/http://www.gamer20.com/features/150/4 |url-status=dead }}</ref>[[ಚಿತ್ರ:Xboxdvdremote.jpg|100px|right|thumb|ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ DVD ರಿಮೋಟ್]] ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S ಅನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾರಣ ಇತರೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೂ ಕೊನೆಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪುನಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೂಲ ನಿಯಂತ್ರಕವೂ ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು 8 MB ತೆಗೆಯಬಹುದಾದ ಸಾಲಿಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಹದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಇಲ್ಲವೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಟ್ ನ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಿಂದ ಯಾವ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಆಗಿದೆಯೊ ಅದನ್ನು ನಕಲುಮಾಡಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳು ಮೆಮೊರಿ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಪಡಿಯಚ್ಚು ಮಾಡಬಹುದು ಆದರೆ ಕೆಲವು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೇವ್ ಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಸಹಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಒಂದು ಅನುಪಮವಾದ ಸಹಿಹಾಕುವ ಕೀ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಟಗಳು (ಉದಾ., ''ನಿಂಜಾ ಗೈಡೆನ್'' ಮತ್ತು ''ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ ಎಕ್ಟ್ರೀಮ್ ಬೀಚ್ ವಾಲಿಬಾಲ್'' ) ಬೇರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಸಹಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ರೀತಿ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್ ನ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ಮಿತಿ ಹೇರಿವೆ. ಕೆಲವು ಆಟದ ಸೇವ್ ಗಳು 8 MB ಮೇಲೆ ಸರಳವಾಗಿ ಪ್ಯಾಡ್ ಮಾಡಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗದಂತೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು(''Star Wars: Knights of the Old Republic'' ). ಸಹಿ ಹಾಕುವ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ (ದಿ "HD ಕೀ") ಹಾಗೂ ಆಟದ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಟೈಟಲ್ ಕೀ (ದಿ "ಆಥ್ ಕೀ") ತಿಳಿದಿರುವು ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಒಂದು ಬೇರೆ ಕನ್ಸೋಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸೇವ್ ಗೇಮ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು, ಒಂದು ಮೆಮೊರಿ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸೇವ್ ಮಾಡಲೂ ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. RCA ಇನ್ ಪುಟ್ ಗಳ ಸಹಿತ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಆಡಿಯೊ ಸ್ಟೀರಿಯೊ ಅಥವಾ ಮೊನ್ಯಾರಲ್ ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ AV ಕೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಗೊತ್ತಾದ AV ಕೇಬಲ್ ಸಹ ಅಲ್ಲದೆ SCART ಪರಿವರ್ತಕ ಬ್ಲಾಕ್ ಗೆ ಒಂದು RCA ಜ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ವಿಂಡೊಸ್ 2000 ದರ ಕೆರ್ನಲ್ ನ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿರುವ ಅವತರಣಿಕೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ನಂಬಲಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://blogs.msdn.com/xboxteam/archive/2006/02/17/534421.aspx|title=The Xbox Operating System|work=XBox Team Blog|accessdate=2008-07-03}}</ref> ಡೈರೆಕ್ಟ್X 8.1 ನಂತಹ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವಂತಹ API ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ API ಗಳನ್ನು ಅದು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, "(ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ) ಕೆರ್ನಲ್ ವಿಂಡೋಸ್ NT ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.... ಆದರೆ ಅದು ಕೋಡ್ ನ 150K ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು...." ಎಂಬುದಾಗಿ ಯುರೋಪನಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹಿಂದಿನ VP ಸ್ಯಾಂಡಿ ಡುನ್ಕಾನ್ ರವರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[https://twitter.com/ZanderDuYoyo/status/3601866409]{{dead link|date=March 2010}}</ref> ವಿಂಡೋಸ್ 2000 ಕ್ಕೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವ ವಿಂಡೋಸ್ NT[೧೪] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು; ಅದು ಎರಡರ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಬಳಕೆದಾರರ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಸಲು, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ ದ್ರೈವ್ ಗೆ ನಕಲು ಮಾಡಿದಂತಹ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್ ಅನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಉಪಯೋಗದಾರರು ಆಟದ ಸೇವ್ ಗಳು, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನಿಂದ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಬಳಕೆದಾರರು ಸಹಿ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಉಪಯೋಗದಾರನು ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡದೇ ಇದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲವೆ ಒಂದು ಆಟವನ್ನು ಆಡದಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಅದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಣ್ಣದ ಯೋಜನೆಯ ಸಹಿತ ಸ್ಥರವಾಗಿರಲು, ಬಳಕೆದಾರನ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಗೆ ಹಸಿರು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಅನೇಕ ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. 2001 ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಲೈವ್ ಸೇವೆಯು ಇನ್ನೂ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ ಲೈವ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದರ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು ಹೆಡ್ ಸೆಟ್, ಒಂದು ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸುಪ್ಲಿಮೆಂಟಲ್ ಹೊಂದಿರುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಕಿಟ್ ಅನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಇನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮೋಸಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮೂಲಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ == [[ಚಿತ್ರ:Xbox-live-logo.png|thumb|right|150px|2005 ರಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಲೊಗೋ]] ನವೆಂಬರ್ 15, 2002 ರಂದು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರಂಚದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಇತರೆ ಚಂದಾರರ ಜೊತೆ ಆನ್ ಲೈನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತನ್ನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಟವಾಡುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆನ್ ಲೈನ್ ಸೇವೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬ್ರಾಡ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಂತರ ಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 250,000 ಚಂದಾಧಾರರು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಆರಂಭವಾದ ಎರಡು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://games.ign.com/articles/381/381618p1.html|title=Xbox Live Subscriptions Double Expectations|accessdate=2007-09-30|author=Coleman, Stephen|date=2003-01-07|publisher=IGN|archive-date=2012-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120121234008/http://games.ign.com/articles/381/381618p1.html|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ 2004 ರಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು; ಜುಲೈ 2005 ರಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿತು, ಹಾಗೂ 2007 ರ ಜುಲೈ ವೇಳೆಗೆ 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರರು ಇದ್ದರೆಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಮೇ 2009 ರಂದು, ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಚಂದಾದಾರರಷ್ಟು ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref>[http://www.engadget.com/2009/05/28/microsoft-touts-30-million-xbox-360s-sold-20-million-xbox-live/ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಿತ, 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅನ್ನು ಮಾರಿದ್ದೇವೆಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಎನ್ ಗ್ಯಾಡ್ಜೆಟ್]</ref> ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟಗಳಿಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2010 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2010 ರಂದು, ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಹಿಟ್ಟೆನ್ ಗೇಮ್ ಸ್ಕೋರ್ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆದರು.<ref name="gamerscoreblog1" /> ಸೇವೆಗಳು ನಿಶ್ಚಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಆದರೆ 20 ಆಟಗಾರರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಹ್ಯಾಲೋ 2 ಗೆ ತಮ್ಮ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಬಿಟ್ಟು ನಂತರವೂ 10 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.eurogamer.net/articles/people-still-playing-halo-2-somehow|title=People still playing Halo 2 somehow|date=2010-04-26|accessdate=2010-06-04|publisher=[[Eurogamer]]}}</ref> == ಆಟಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Halo2-cover.png|150px|right|thumb|ಹ್ಯಾಲೊ 2, ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹೊದಿಕೆ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಆಟ]] ನವೆಂಬರ್ 15, 2001 ರಂದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ [[ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆಟ]]''[[Halo: Combat Evolved]]'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[http://www.gamerankings.com/xbox/472132-halo-combat-evolved/index.html ಹ್ಯಾಲೊ: ಕೊಂಬ್ಯಾಟ್ ಎವಾಲ್ವಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131025150000/http://www.gamerankings.com/xbox/472132-halo-combat-evolved/index.html |date=2013-10-25 }} [[ಗೇಮ್ ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ</ref> ಅದರದೇ ಆದ ಮುಂದಿನ ಆಟ, ''[[ಹ್ಯಾಲೋ 2]]'', ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ [[ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟವಾಗಿದೆ]].<ref name="halo2sales">{{cite web | author=Asher Moses | date=2007-08-30 | url=http://www.smh.com.au/news/biztech/prepare-for-allout-war/2007/08/30/1188067256196.html | title=Prepare for all-out war | publisher=[[The Sydney Morning Herald]] | accessdate=2008-07-16 | quote=Combined, the first two Halo games have notched up sales of more than 14.5 million copies so far, about 8 million of which can be attributed to Halo 2, which is the best-selling first-generation Xbox game worldwide.}}</ref> ''[[NFL ಫೀವರ್ 2002]]'',<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472134-nfl-fever-2002/index.html|title=NFL Fever 2002: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429103041/http://www.gamerankings.com/xbox/472134-nfl-fever-2002/index.html|url-status=dead}}</ref> ''[[ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗೋಥಾಮ್ ರೇಸಿಂಗ್]]'',<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472137-project-gotham-racing/index.html|title=Project Gotham Racing: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429062345/http://www.gamerankings.com/xbox/472137-project-gotham-racing/index.html|url-status=dead}}</ref> ಹಾಗೂ ''[[ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ 3]]'',<ref>{{cite web|url= http://www.gamerankings.com/xbox/475251-dead-or-alive-3/index.html|title= Dead or Alive 3: Summary|accessdate= 2007-09-30|publisher= [[GameRankings]]|archive-date= 2013-12-24|archive-url= https://web.archive.org/web/20131224110343/http://www.gamerankings.com/xbox/475251-dead-or-alive-3/index.html|url-status= dead}}</ref> ಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಎರಡನೆ-ಪಕ್ಷದ ಆರಂಭಿಕ ಆಟಗಳು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮುಂಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಬಿಕರಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಗಳ ಅಪಜಯದ''[[Azurik: Rise of Perathia]]'' ಕಾರಣ ಹಾಳುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472133-azurik-rise-of-perathia/index.html|title=Azurik: Rise of Perathia: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429073858/http://www.gamerankings.com/xbox/472133-azurik-rise-of-perathia/index.html|url-status=dead}}</ref> ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಬಲವಾದ ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, PS2 ಅವತರಣಿಕೆಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸಚಿತ್ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳೂ ಇಲ್ಲವೆ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಹಿತ, ಅದರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಅನೇಕ ಮುಂಚಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಹೀಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. [[ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ ಸೀರೀಸ್|''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ'' ಸೀರೀಸ್]]ಮತ್ತು ''[[Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty]]'' ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ನಿರೀಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಗೆಂದೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಆಟಗಳಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸೋನಿ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಹಿಂದೆಹಾಕಿತು. 2002 ಮತ್ತು 2003 ರಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವೇಗವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ PS2 ರಿಂದ ಸ್ವತಃ ತನ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್]] ನ ಆನ್ ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು ''ಮೊಟೊGP'', ''[[ಮೆಖ್ ಅಸಾಲ್ಟ್]]'' ಮತ್ತು ''[[ಟಾಂ ಕ್ಲ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ಘೋಸ್ಟ್ ರೆಕಾನ್]]'' ನಂತಹ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶರೋನಾಮೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ 2002 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ''[[ಟಾಂ ಕ್ಲ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪಿಂಟರ್ ಸೆಲ್]]'', ''[[ನಿಂಜಾ ಗೈಡೆನ್]]'' ಮತ್ತು [[ಲೂಕಾಸ್ ಆರ್ಟ್ಸ]] ನಂತಹ ಅನೇಕ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಆಟಗಳು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ''[[Star Wars: Knights of the Old Republic]]''. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ''[[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ III]]'' ಮತ್ತು ಅದರ [[ಮುಂದುವರಿದ ಬಾಗವನ್ನು]] ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ [[ಟೇಕ್-ಟೂ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್]] ನ ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವ [[ಸೋನಿ]]ಯ ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ತಡಮಾಡುವುದರ ಬದಲು PS2 ಆವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ಇತರೆ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಒಲವು ತೋರಿದರು. 2004 ರಲ್ಲಿ ''[[ಹ್ಯಾಲೋ 2]]'' ತನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲೇ 125 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ <ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/Halo-2-clears-record-125-million-in-first-day/2100-1043_3-5447379.html| title='Halo 2' clears record $125 million in first day|accessdate=2007-09-30|last=Becker|first= David|date=2004-11-10| publisher=News.com}}</ref>, ಮನೋರಂಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಟ್ಟಾದ ಹಣಗಳಿಸಿದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಮೊದಲ [[ಕಿಲ್ಲರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್]] ಆಯಿತು. ಆ ವರುಷ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್]] ಮೇಲೆ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್]] ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2008 ರಂದು, ''[[ಮ್ಯಾಡೆನ್ NFL 09]]'', ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೊನೆಯ ಆಟವಾಗಿತ್ತು. == ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Xboxinside02.jpg|thumb|right|ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಡ್ರೈವ್ ಗಳು]] *[[CPU]]: 32-ಬಿಟ್ 733 [[MHz]], [[ಪೆಂಟಿಯಂ III]]-ಆಧಾರಿತ, ಅಧಿಕೃತ ಇಂಟೆಲ್ ನವರ [[ಕಾಪರ್ ಮೈನ್-ಆಧಾರಿತ]] ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಗಳನ್ನು [[ಮೈಕ್ರೋ-PGA2]] ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ([[BGA]]). 180 [[nm]] ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮೇನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ).<ref name="anandtech">{{Cite web |url=http://www.anandtech.com/systems/showdoc.aspx?i=1561&p=2 |title=ಆನಂದ್ ಟೆಕ್ ಅವರ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ |access-date=2025-08-09 |archive-date=2009-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090823030356/http://www.anandtech.com/systems/showdoc.aspx?i=1561&p=2 |url-status=dead }}</ref> * **[[SSE]] [[ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್]] [[SIMD]]. ನಾಲ್ಕು [[ಸಿಂಗಲ್-ಪ್ರಿಸಿಷನ್]] ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನಂಬರ್ ಗಳು ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಾಕ್ ಸೈಕಲ್ ಗೆ. **[[MMX]] [[ಇಂಟಿಜೆರ್]] SIMD **133&nbsp;MHz 64-ಬಿಟ್ [[GTL+]] [[ಮುಂದಿನ-ಸೈಡ್ ಬಸ್]]GPU ಗೆ **32&nbsp;[[KB]] L1 [[ಕ್ಯಾಚೆ]]. 128&nbsp;KB ಆನ್-ಡೈ L2 "[[ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸಫರ್ ಕ್ಯಾಚೆ]]" *[[ಶೇರ್ಡ್ ಮೆಮೊರಿ]] ಸಬ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ **64&nbsp;[[MB]] [[DDR SDRAM]] 200&nbsp;ಮ್ಹ್ಜ್ ಗಳಲ್ಲಿ; ಎರಡು-ಚಾನಲ್ ಗಳ 128-ಬಿಟ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ 6400&nbsp;[[MB]]/ಅನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ **ಅದನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ [[ಹೈನಿಕ್ಸ್]] ಅಥವಾ [[ಸ್ಯಾಮ್ ಸಂಗ್]] ನವರು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ *[[GPU]] ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್ ನ [[ಚಿಪ್ ಸೆಟ್]]: 233&nbsp;MHz "[[NV2A]]" [[ASIC]]. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು [[ಎನ್ವಿಡಿಯಾ]] ದವರಿಂದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲಾಯಿತು **ಜಿಯೊಮೆಟ್ರಿ ಇಂಜಿನ್: 115 ಮಿಲಿಯನ್ [[ವರ್ಟೆಸಿಸ್]]/ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ, 125 ಮಿಲಿಯನ್ [[ಪಾರ್ಟಿಕಲ್]]ಗಳು/ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ (ಪೀಕ್) **4 [[ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಪೈಪ್ ಲೈನ್]]ಗಳು ಜೊತೆಗೆ 2 [[ಟೆಕ್ ಶ್ಚರ್ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು]] ಪ್ರತಿ **932 [[ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್]]ಗಳು/ಸೆಕೆಂಡ್ (233&nbsp;MHz x 4 ಪೈಪ್ ಲೈನ್ಸ್), 1,864 [[ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ಸ್]]/ಸೆಕೆಂಡ್ (932&nbsp;MP×2 ಟೆಕ್ಸಶ್ಚರ್ ಯೂನಿಟ್ಸ್) (ಪೀಕ್) ***ಪೀಕ್ ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ನ ಸಾಧನೆಗಳು (32ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಗಳು ಫಿಲ್ ರೇಟ್ ನಿಂದ ಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ): 29,125,000 32-ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್/s ರಾ or w. 2 ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಲಿಟ್. ****485,416 ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ಗಳು ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್ ಗೆ @ 60 ಫ್ರೇಮ್/s ****970,833 ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್ ಗೆ @ 30 ಫ್ರೇಮ್/s **8 ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಪರ್ ಪಾಸ್, [[ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಕಂಪ್ರೆಷನ್]], [[ಪೂರ್ಣ ದೃಶ್ಯ ಆಂಟಿ-ಅಲಿಯಾಸಿಂಗ್]](NV [[ಕ್ವಿನ್ಕುನಾಕ್ಸ್]], [[ಸೂಪರ್ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]], [[ಮಲ್ಟಿ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]]) **[[ಬೈಲೀನಿಯರ]], [[ಟ್ರೈಲೀನಿಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಿಸ್ಟ್ರೋಪಿಕ್]] [[ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಫಿಲ್ಟರಿಂಗ್]] **[[ಜೀಫೋರ್ಸ್ 3]] ಮತ್ತು [[ಜೀಫೋರ್ಸ್ 4]] ಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ PC GPUs *ಶೇಖರಣ ಮಾಧ್ಯಮ **2×–5× (2.6&nbsp;MB/s–6.6&nbsp;MB/s) [[CAV]] [[DVD-ROM]] **8 ಅಥವಾ 10 [[GB]], 3.5&nbsp;in, 5,400 [[RPM]] [[ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್]]. [[ಫಾರ್ಮಾಟೆಡ್]] 8&nbsp;GB ಗೆ. [[FATX]] [[ಫೈಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್]]. **ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಐಚ್ಛಿಕ 8 MB ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್. *ಆಡಿಯೊ ಪ್ರೊಸೆಸರ್: NVIDIA "MCPX" (a.k.a. [[ಸೌಂಡ್ ಸ್ಟಾರಮ್]] "NVAPU") **64 3D ಸೌಂಡ್ ಚಾನೆಲ್ ಗಳು ( 256 ತನಕ [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ]] ಧ್ವನಿಗಳು) **[[HRTF]] [[ಸೆನ್ ಸುರಾ]] 3D ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಿಕೆ **[[MIDI]] DLS2 ಬೆಂಬಲ **[[ಮೊನಾರುಲ್]], [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ]], [[ಡೋಲ್ಬೆ ಸರೌಂಡ್]], [[ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈವ್ 5.1]], ಮತ್ತು [[DTS ಸರೌಂಡ್]] (DVD ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ) ಆಡಿಯೊ ಕೇಳುವ ಆಯ್ಕೆಗಳು *ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್ 10/[[100BASE-TX]] ವೈರ್ ಮಾಡಿದ [[ಈಥರ್ನೆಟ್]] *DVD ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು (ಆಡ್-ಆನ್ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ) *A/V ಔಟ್ ಪುಟ್: [[ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ ವಿಡಿಯೊ]], [[S-ವಿಡಿಯೊ]], [[ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ ವಿಡಿಯೊ]], [[SCART]], ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ [[TOSLINK]], ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ RCA ಅನಲಾಗ್ ಆಡಿಯೊ]] *ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್: [[480i]], [[480p]], [[576i]], [[576p]], [[720p]], [[1080i]] *ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಪೋರ್ಟ್ಸ್: 4 ಆಧಿಕೃತ [[USB]] 1.1 ಪೋರ್ಟ್ಸ್ *ತೂಕ: 3.86&nbsp;ಕೆಜಿ (8.5&nbsp;[[lb]]) *ಅಳತೆ: 320×100×260&nbsp;mm (12.5×4×10.5&nbsp;in)<ref>{{Cite web |url=http://support.xbox.com/support/en/us/xbox/hardware/consolespecifications/consolespecifications.aspx |title=ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101010122404/http://support.xbox.com/support/en/us/xbox/hardware/consolespecifications/consolespecifications.aspx |url-status=dead }}</ref> == ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == === ಮಾರಾಟಗಳು === {| class="wikitable sortable " style="float:right;margin:0 0 0.5em 1em" |- ! ಪ್ರದೇಶ(ಪ್ರಾಂತ್ಯ ) ! [[ಮಾರಿದ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು]] <br /><small>(ಮೇ 10, 2006ರ ವರೆಗೆ)</small> ! ಮೊದಲು ದೊರೆತದ್ದು |- | ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ | 16 ಮಿಲಿಯನ್ | ನವೆಂಬರ್ 1, 2005 |- | ಯುರೋಪ್‌ | 6 ಮಿಲಿಯನ್ | ಮಾರ್ಚ್ 5, 2002. |- | ಏಷ್ಯಾ | 2 ಮಿಲಿಯನ್ | ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2006. |- | '''ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ''' | '''24 ಮಿಲಿಯನ್''' |} ನವೆಂಬರ್ 15, 2001ರಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಟಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿಹೋಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿ ನಿಂಟೆಂಡೋ ಗೇಂಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಮೇ 10, 2006ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ 24 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="gamers_catch" /> ಇದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ 16 ಮಿಲಿಯನ ಘಟಕಗಳು, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟದಂತೆ 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. === ಯುಕೆ ದಲ್ಲಿನ ಜಾಹಿರಾತಿನ ವಿವಾದ === ಅದು ಹೆಚ್ಚಾದ ಜಿಗುಪ್ಸೆಯುಳ್ಳ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾದ, ಬೆದರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಬೇಜಾರುಗೊಳಿಸುವಂತಹುದ್ದೆಂದು ಬಂದ ದೂರುಗಳ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನದ ಜಾಹಿರಾತನ್ನು 2002 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಮಿಶನ್]](ITC) ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯಂತೆ ಹಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನಿಗೆ ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳು ಜನ್ಮ ಕೊಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಗಾಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಚಿಟ್ಟನೆ ಚೀರುತ್ತಾ ಹಾರಿದಂತೆ ಅದು ವರ್ಣಿಸಿತ್ತು. ಅವನು ಒಂದು ವಿಸ್ತಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮೇಲಕ್ಕೇರಿದಂತೆ, ಸಮಯವು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನು ಜಾಗ್ರತೆಯಾಗಿ ದಾಟಿ ಹೋದನು. ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನ ಹಾಗೆ ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಗೋರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದಿಳಿದನು. ಧೂಳು ಮತ್ತು ಹೊಗೆ ಗೋರಿಯಿಂದ ಸುರಿಯಿತು. ಆ ಜಾಹಿರಾತು ಈ ರೀತಿಯ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ''ಲೈಫ್ ಇಸ್ ಶಾರ್ಟ.'' ''ಪ್ಲೇ ಮೋರ್.'' <ref>{{cite news|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2028725.stm|title='Shocking' Xbox advert banned|accessdate=2007-07-18|date=2002-06-06|publisher=[[BBC News Online]]}}</ref> == ಮಾಡ್ಡಿಂಗ್ == [[ಚಿತ್ರ:Xboxinside01.jpg|thumb|left|ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಸಹಿತ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮದರ್ ಬೋರ್ಡ್]] ಅದರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ 90-ದಿನಗಳ ಭರವಸೆ ಪತ್ರದ ಅವಧಿಯೂ ಅಲ್ಲದೆ, (ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿನಂತೆ) ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶ ಗಳ ಭದ್ರತಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮೋಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವು, ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ [[ಮಾಡ್ಡಿಂಗ್]] ಎಂದು ಕರೆಯತ್ತಾರೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಗಳು, ಸಹಿಯಾಗದ ಕೋಡ್ ಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ, ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯ ಫ್ಲಾಗ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಹಿಯಾಗದ ಕೋಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟದ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಗಳು ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ MIT ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ [[ಆಂಡ್ರೊ ಹ್ಯುಯಾಂಗ್]] ನಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ BIOS ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗಳ ಕಾರಣ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-linux.org/wiki/The_Hidden_Boot_Code_of_the_Xbox|title=The Hidden Boot Code of the Xbox|accessdate=2007-07-18|publisher=[[Xbox Linux]]|archive-date=2007-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715122200/http://www.xbox-linux.org/wiki/The_Hidden_Boot_Code_of_the_Xbox|url-status=dead}}</ref>{{Verify credibility|date=July 2008}} ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೊಡ್ಡಿಂಗ್ ಅದರ ಭರವಸೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸುವುದು. ಅದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ [[ಉಪಯೋಗದ ಕರಾರು]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.xbox.com/en-US/legal/liveTOU.htm|title=Xbox Live Terms of Use|accessdate=2007-07-18|date=October 2006|publisher=Xbox.com|archive-date=2009-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125050217/http://www.xbox.com/en-US/legal/liveTOU.htm|url-status=dead}}</ref> ವಿರೋಧಿಸುವುದರ ಕಾರಣ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಂದು "ಸ್ಟಾಕ್" ಕಾನ್ಫಿಗುರೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಬೂಟ್ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ಅನೇಕ ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು "ಕೋಲ್ಡ್ ಬೂಟ್" ಮಾಡುವುದರಿಂದ (ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, DVD ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಭರ್ತಿಯಾಗದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು) ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಲ್ಟಿ ಬೂಟ್ ಕಾನ್ಫಿಗರೇಶನ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೊಡ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪದ್ಧತಿಗಳಿವೆ: *[[ಮೊಡ್ ಚಿಪ್]]: ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೋಸ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ BIOS ಸಹಿತ, ಮೂಲ BIOS ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಒಳಗಡೆ ಒಂದು ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು.<ref>{{cite web |url=www.tinyurl.com/freemembershipcards |title=What Are They and Should You Use One?|accessdate=2007-07-18|author=Rybka, Jason|publisher=[[About.com]]}}</ref> *[[TSOP]] ಫ್ಲಾಶಿಂಗ್: ಭದ್ರತೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ BIOS ಜೊತೆ ಆನ್ ಬೋರ್ಡ್ BIOS ಚಿಪ್ ಪುನಃ ಫ್ಲಾಶ್ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಮದರ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸುವ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ (ದಿ 'TSOP') ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ [[EEPROM]] ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ BIOS ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.i-hacked.com/content/view/37/62/|title=Flashing TSOP With ANY Version XBOX V1.0-V1.5 For Noobs|accessdate=2007-07-18|author=SLuSHIE|date=2004-03-30|publisher=I-Hacked.com|archive-date=2007-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070714064050/http://www.i-hacked.com/content/view/37/62/|url-status=dead}}</ref> ಆನ್ ಬೋರ್ಡ್ TSOP ಯನ್ನು ಫ್ಲಾಶ್ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ (ಕೆಳಗಡೆಯ 'ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್' ಅನ್ನು ನೋಡಿರಿ) ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾಶಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ TSOP ಅನ್ನು ಸೋಲ್ಡರ್ ಮಾಡಿ ತೆಗೆದು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ EEPROM ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬರೆಯಬಹುದು. ಈ ವಿಧಾನವು ಕೇವಲ 1.0 ದಿಂದ 1.5 ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಂತರದ ಅವತರಣಿಕೆಗಳು ಒಂದು ಸ್ವಂತದ ಚಿಪ್ ಒಳಗಡೆ LPC ROM ಹೊಂದಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯ TSOP ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-linux.org/wiki/Xbox_Hardware_Overview#Xcalibur|title=Xbox Hardware Overview – Xcalibur|accessdate=2007-07-18|author=Steil, Michael|date=2007-02-07|publisher=[[Xbox Linux]]|archive-date=2010-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100617022211/http://www.xbox-linux.org/wiki/Xbox_Hardware_Overview#Xcalibur|url-status=dead}}</ref> *[[ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್]] ಗಳು: ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವಂತಹ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ BIOS ನ ಇನ್ ಮೆಮೊರಿ ನಕಲನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಬರೆಯುವುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-hq.com/html/modules.php?name=Xbox_Homebrew&op=view&gid=132|title=Phoenix Bios Loader|accessdate=2007-07-18|author=Phoenix|publisher=Xbox-HQ.com}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಜೊತೆ ಬಳಕೆದಾರನು ಮಲ್ಟಿಬೂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾಡಿ, ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಆಟದ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.{{Citation needed|date=March 2009}} (''ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ '' : [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ಸ್]]) **ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್: ಸೇವ್ ಗೇಮ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಫರ್ ಓವರ್ ಫ್ಲೋ ಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವಂತಹ ಆರಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಆಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/2100-1043-994794.html|title=Hacker cracks Xbox challenge|accessdate=2007-07-18|author=Becker, David|date=2003-03-31|publisher=News.com}}</ref> ಈ ವಿಶೇಷ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಗಳು ಲೋಡ್ ಆದಾಗ, ಅವು ಅವಶ್ಯವಾದ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬರಹಗಳ ಜೊತೆ ಒಂದು ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ಹುಡುಕಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸ ಬೇಕಾದಾಗ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವುದು ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. *[[ಹಾಟ್ ಸ್ವಾಪಿಂಗ್]]: ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿಯ ಡಾಟಾವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಒಂದು ಗಣಕಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಒಂದು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಜೊತೆ ಆ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಲಿನುಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಲೈವ್ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿನ ಡಾಟಾ ವನ್ನು ಓದಬಹುದು, ಬದಲಾಯಿಸ ಬಹುದು, ಹಾಗೂ ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬರಹ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರ ಕೌಶಲ್ಯವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಟಗಳ ಮೇಲೆ ವಂಚನೆಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ಹಾಟ್ ಸ್ವಾಪ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವುದು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. === ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು (ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು) === ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅನೇಕ ವಿಷಯಾಂಶಗಳು ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಳೆಯದಾದರೂ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವವರು ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ವಿಧಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. * ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗಳು - ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮೂಲ "MS" ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ಆಶ್ರಯಿಸಲೂ ಬಹುದು. ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು === ಆಟ ಆಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದು ಮಾಡ್ ಮಾಡಿದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು [[XBMC]] ಜೊತೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url= http://www.tomshardware.com/reviews/modding-xbox-ultimate-multimedia-center,807.html|title=Modding The Xbox Into The Ultimate Multimedia Center|accessdate=2004-05-11|author=Patrick Schmid and Achim Roos|date=2007-07-18|publisher= Tom's Hardware}}</ref> ([[ಕ್ಸೇಬಿಯನ್]] ಸಹ ನೋಡಿರಿ), [http://www.xbox-linux.org/wiki/XDSL_HOWTO ಡ್ಯಾಮ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಲಿನುಕ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617005635/http://www.xbox-linux.org/wiki/XDSL_HOWTO |date=2010-06-17 }} ಹಾಗೂ [http://www.dynebolic.org/ ಡೈನ್: ಬೋಲಿಕ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090710002857/http://www.dynebolic.org/ |date=2009-07-10 }} ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದುವುಗಳು, [http://distrowatch.com/table.php?distribution=gentoox ಜೆಂಟೂ], [http://www.xbox-linux.org/wiki/Xebian_HOWTO ಡೇಬಿಯನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617003825/http://www.xbox-linux.org/wiki/Xebian_HOWTO |date=2010-06-17 }} ವಿನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದುವುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಲಿನುಕ್ಸ್ ನ ಹಂಚಿಕೆಗಳು ಸಹ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ: *[[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲಿನುಕ್ಸ್]], ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ [[ಲಿನುಕ್ಸ್]] ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಳವಡಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. *[[ಉಚಿತBSD]] ಅನ್ನೂ ಸಹ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. *[[ವಿಂಡೋಸ್ CE]]<ref>{{cite web|url= http://www.geekzone.co.nz/content.asp?contentid=2077|title=Windows CE.Net 4.20 ported to Xbox|accessdate=2004-01-03}}</ref> ಒಂದು ನಿಯಮಿತ, ಮಾಡ್ ಮಾಡಿಲ್ಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ಒಂದು [[ಟ್ರೈನರ್]] ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commonscat|Xbox}} * [http://www.xbox.com/ ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜಾಲತಾಣ] * {{dmoz|Games/Video_Games/Console_Platforms/Microsoft/Xbox}} {{Microsoft}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2001ರ ಪರಿಚಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಡಿಯೊ ಆಟಗಳ ವಿವಾದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000 ದಲ್ಲಿನ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳು]] 78ure55fbol1k4dsszi0eu834pjwejf 1376482 1376481 2026-07-09T12:54:54Z Successalltime87 90571 1376482 wikitext text/x-wiki {{Infobox VG system |logo = [[ಚಿತ್ರ:Microsoft XBOX.svg|75px]] |image =[[ಚಿತ್ರ:Xbox console transparent.png|250px]] |manufacturer = [[Microsoft]] |family = Xbox |type=[[Video game console]] |os= Custom (Based on [[Windows NT]] architecture and [[Windows XP]] (through Xbox LIVE)) |generation=[[History of video game consoles (sixth generation)|Sixth generation]] |lifespan={{vgrelease|NA=November 15, 2001}}{{vgrelease|JP=February 22, 2002}}{{vgrelease|PAL=March 14, 2002}} |discontinued = {{vgrelease|JP=2005}}{{vgrelease|NA=2006}}{{vgrelease|EU=2006}} |GPU=233&nbsp;MHz nVidia [[NV2A]] |media=[[DVD]], [[CD]] |storage=8 or 10&nbsp;GB internal [[Hard Drive]] (both formatted to 8&nbsp;GB), 8&nbsp;MB [[memory card]] |controllers=4x Xbox controller ports (proprietary [[USB]] interface) <!-- Changed to four due to lack of citation for six. If you wish to change it back please provide citation. --><!-- Wireless controllers not supported directly - third-party wireless controllers require a wired base unit. --> |connectivity=[[Fast Ethernet|100Mbit Ethernet]] |online service=[[Xbox Live]] |CPU=Custom 733 MHz Intel Pentium III "[[Pentium III#Coppermine|Coppermine-based]]" processor |RAM=64 MB of [[DDR SDRAM]] @ 200 MHz |units sold=24+ million <small>(as of May 10, 2006)</small><ref name="gamers_catch">{{cite web |url=http://www.xbox.com/zh-SG/community/news/2006/20060510.htm |title=Gamers Catch Their Breath as Xbox 360 and Xbox Live Reinvent Next-Generation Gaming |accessdate=2009-03-30 |date=2006-05-10|publisher=[[Microsoft]]}}</ref> |units shipped= |top game=''[[Halo 2]]'', 8 million <small>(as of May 9, 2006)</small><ref>{{cite web | url=http://money.cnn.com/2006/05/09/technology/e3_microsoft/index.htm | publisher=CNN | accessdate=2008-07-16 | first=Chris | last=Morris | title=Grand Theft Auto, Halo 3 headed to Xbox 360 | date=2006-05-09 | archive-date=2012-01-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120119190603/http://money.cnn.com/2006/05/09/technology/e3_microsoft/index.htm | url-status=dead }}</ref><ref name="halo2sales"/> |successor=[[Xbox 360]] }} '''ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್''' ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಆರನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ರೀಡಾ ಕನ್ಸೋಲ್(ಉಪಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ). ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 15, 2001ರಂದು, ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2002ರಂದು, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಹಾಗ ಯೂರೋಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 14, 2002ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360ರ ಹಿಂದಿನ ಅವತರಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ರೀಡಾ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಸೋನಿಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್, ಸೀಗಾದ ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ನಿಂಟೆಂಡೋದ ಗೇಮ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಗಳಿಗೆ ಸೆಡ್ಡು ಹೊಡೆಯಿತು. ಸಂಯೋಜಿತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸೇವೆಯು ಆಟಗಾರರು ಆನ್ ಲೈನ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.<ref name="gamerscoreblog1">{{Cite web |url=http://gamerscoreblog.com/press/archive/2010/02/05/gh789.aspx |title=ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಪತ್ರಿಕೆ : ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಹಿಟ್ಟೆನ್ನ್ ನ ಒಂದು ಪತ್ರ : ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೂಲ ಆಟಗಳಿಗೋಸ್ಕರ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಅನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100209024133/http://gamerscoreblog.com/press/archive/2010/02/05/gh789.aspx |url-status=dead }}</ref> ಕಡೆಯ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟವಾದ ''ಮ್ಯಾಡನ್ NFL 09'' ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದುದು ಹೌದಾದರೂ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 2006ರಲ್ಲೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2, 2009 ರಂದು, ಭರವಸೆ ಪತ್ರವಿಲ್ಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವು ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಯಾವುದಾದರೂ ಖಾತ್ರಿಯಿರುವ ದುರಸ್ತಿಗಳು ಬೇಕಾದರೆ ಈಗ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ದೋಷಯುಕ್ತ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2010 ರಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="gamerscoreblog1" /> == ಇತಿಹಾಸ == ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ನ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ವಿಂಡೋಸ್ CE ಅನ್ನು ಒಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಸೀಗಾ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ ನಂತರ ವೀಡಿಯೊ ಪಂದ್ಯಗಳ ಕನ್ಸೋಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಿದಂತಹ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಮೊದಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಕನ್ಸೋಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯದ ವಿಕಸನಗಾರ ಸೀಮಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ಲೇ ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತಂಡದಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಗಿನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ CEO ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಜೊತೆ 1999 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದೆಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ಸೋಲ್ ಪದೇ ಪದೇ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ತಡಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪಂದ್ಯವಾಡುವ/ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಉಪಕರಣವು ಆಧುನಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಗೇಟ್ಸ್ ತಿಳಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಸಹಿತ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ದೃಢಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite press release|url=http://www.microsoft.com/presspass/features/2000/03-10Xbox.mspx |title=Xbox Brings "Future-Generation" Games to Life |publisher=Microsoft |date=March 10, 2000 |accessdate=2009-05-03}}</ref> ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 2000 ರಲ್ಲಿ ಗೇಮ್ ಡೆವೆಲಪರ್ ಗಳ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಕನ್ಸೋಲ್ ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ವೀಕ್ಷಕರು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು. ಗೇಟ್ಸ್ ರ ಘೋಷಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೀಗಾದ ಡ್ರೀಂಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸೋನಿ ಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗತಾನೇ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿಯತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತನ್ನ ಯುರೊಪ್ ನ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿರುವುದೆಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಯಿತು.<ref name="xboxtimeline1" /> ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಇಬ್ಬರು ಮೂಲ ಸದಸ್ಯರಾದ, ಸೀಮಸ್ ಬ್ಲಾಕ್ಲೇ ಮತ್ತು ಕೆವಿನ್ ಬ್ಯಾಕಸ್ ಈ ಮೊದಲೆ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇತರೆ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾದ, ಒಟ್ಟೊ ಬರ್ಕ್ಸೆ ಮತ್ತು ಟೆಡ್ ಹಾಸೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಸಂಗಡವೇ ಇದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಗಾಗಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಬುಂಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನುHalo: Combat Evolved ತನ್ನ ಆರಂಭದ ಶಿರೋನಾಮೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಿಂಟೆಂಡೋ 64, ಗೋಸ್ಕರ ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ 007, ಕನ್ಸೋಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ FPS ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಆನರ್ ಕೆಲವು ಇತರೆ ಆಟಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಬುಂಗಿಯ ಗಳಿಕೆಯು ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಗೆ ತನ್ನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದ ಸ್ಲಾಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿಂಟೆಂಡೋ ವನ್ನು ಹಿಂದೆಹಾಕಿತು. ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆಟಗಳು''ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ 3'',''Amped: Freestyle Snowboarding'', ''Halo: Combat Evolved'', ''ಫ್ಯೂಜಿಯಾನ್ ಫ್ರೆಂಜಿ'' ಮತ್ತು ''ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗೋಥಮ್ ರೇಸಿಂಗ್'' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ವಿಕಸನಗಾರರ ಒಂದು ತಂಡದಿಂದ ಬಂದ ಕಾರಣ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹೆಸರು ಮೂಲವಾಗಿ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಕ್ರಯಿಸುವ ತಂಡವು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣುವ "ಯಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಉದ್ದನೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು", ಎಂದು ಆಟವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶನಗೊಳಿಸುವ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ VP ಎಡ್ ಫ್ರೈಸ್ ಗಾಮಸೂತ್ರದ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[http://www.gamasutra.com/php-bin/news_index.php?story=24831 ಗಾಮಸೂತ್ರ - ವಾರ್ತೆಗಳು - ಸಂದರ್ಶನ: ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜೆನಿಸಿಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದಿನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಫ್ರೈಸ್ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.]</ref> === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 === 2005 ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ವು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ GPU ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 22, 2005 ರಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಯ ಶೀಘ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಶ್ರವಣ ಹಾಗೂ ವೀಡಿಯೊ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದಾದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಸೇರಿಸುವ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಜೊತೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಗಳ ವಾಚನಾಲಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಸರಿಸುವಿಕೆಯು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅಚಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಆಟಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಈ ಎಮ್ಯುಲೇಟೆರ್ ಗಳನ್ನು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಜಾಲತಾಣದಿಂದ ಒಂದು DVD-R ಗೆ ಬರ್ನ್ ಮಾಡಲು ಫೈಲ್ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಅಗಿ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮುಖಾಂತರ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಗಳು ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್ ನ ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಬರುವಂತಹ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಹ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ರ ನಡುವಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸದೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತಂತ್ರಾಂಶದ ಎಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. == ಯಂತ್ರಾಂಶ ಹಾಗೂ ಸಾಧನಗಳು == === ಯಂತ್ರಾಂಶ === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನಿಂದ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್ ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿತು (ಆದರೂ ಟರ್ಬೊಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್-CD, ಸೀಗಾ CD ಮತ್ತು ಸೀಗಾ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು 2001 ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅದರೊಳಗೇ ಇರುವ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಮೆಮೊರಿಗಳನ್ನುಹೊಂದಿದ್ದವು). ಒಬ್ಬ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಉಪಯೋಗದಾರನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಶ್ರವಣ ಅಡಕಮುದ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು[[ನಕಲು]] ಮಾಡ ಬಹುದು ಹಾಗೂ ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಆಟಗಳ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರಾಕ್ ಗಳಿಗೆ ತನ್ನಿಷ್ಟದಂತೆ ಸೇರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web |url = http://support.microsoft.com/kb/909942 |title = Xbox: Description of custom soundtracks |accessdate = 2008-01-13 |date = 2007-04-25 |publisher = Microsoft Knowledge Base}}</ref> ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಾಲದ ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಂದೇಶ ಒದಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಡೋಲ್ಬೆ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ಕಂಟೆಂಟ್ ಎನ್ ಕೋಡಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತಹ ಮೊದಲ ಆಟ ಆಡುವ ಉತ್ಪಾದನೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಾನ್-ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ "ಕಟ್ ಸೀನ್" ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು ಕೇವಲ ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ 5.1 ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite press release |url=http://www.dolby.com/assets/pdf/press_releases/841_co.pr.0104.xbox.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060219162524/http://www.dolby.com/assets/pdf/press_releases/841_co.pr.0104.xbox.pdf |archivedate=2006-02-19 |title=The Xbox Video Game System from Microsoft to Feature Groundbreaking Dolby Interactive Content-Encoding Technology |date=2001-04-18 |publisher=[[Dolby Laboratories]] |accessdate=2008-07-03 |format=PDF}}</ref> ನೇರವಾಗಿ PC ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಕಾಲೀನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಭಾರವುಳ್ಳದ್ದು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಆಕಾರದ ಟ್ರೇ ಲೋಡಿಂಗ್ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಗಾತ್ರದ 3.5 ಅಂಗುಲದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅದು ತಂಗಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ತಡೆಯಲು, ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಗಳಿಗೆ ತಟ್ಟನೆ ಹೊರಬರುವ ಕೇಬಲ್ ಗಳಂತಹ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ. ಮಾಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ (ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಹ್ಯಾಕರ್ ಗಳು ಮಾಡ್ ಚಿಪ್ ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ), ತಯಾರಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು, ಹಾಗೂ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಲರ್ಹವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು (ಕೆಲವು ಮುಂಚಿನ ಘಟಕಗಳ ಡ್ರೈವ್ ಗಳು ನಂಬಲರ್ಹವಲ್ಲದ ಥಾಮ್ಸನ್ DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸಿದ ಕಾರಣ ಡಿಸ್ಕ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಎರರ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟವು) ಅನೇಕ ಅಂತರಿಕ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಥಾಂಮ್ಸನ್ TGM-600 DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಸ್ VAD6011 DVD-ROM ಡ್ರೈವ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಂತಹ ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಘಟಕಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಸೋಲುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವು, ಇದರಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು ಹೊಸ ಅಡಕಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಅಸಮರ್ಥವಾದವು ಇಲ್ಲವೆ ತಪ್ಪಿನ ಒಂದು ಕೋಡ್ ಸಹಿತ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ತಟಸ್ತಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು PIO/DMA ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು. ಈ ಘಟಕಗಳು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಭರವಸೆಯ ಪತ್ರದ ಕೆಳಗೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ದ ಚಿಪ್ ಗಳ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರದ ಒಂದು ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ 2002 ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ವಿವಾದ ಬಗೆಹರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.<ref name="eetimes-chip-dispute">{{cite web|url=http://www.eetimes.com/news/semi/showArticle.jhtml;?articleID=10803514|title=Microsoft takes Nvidia to arbitration over pricing of Xbox processors|accessdate=2006-06-29|date=2002-04-29|publisher=[[EE Times]]|archive-date=2007-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070926220900/http://www.eetimes.com/news/semi/showArticle.jhtml;?articleID=10803514|url-status=dead}}</ref> ಎನ್ವಿಡಿಯಾದ ಪ್ರಚಲಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ 2002 ಕ್ಕೆ ಅದು ತಲುಪಿಸಿದ ಸರಕಿನ ಮೇಲೆ 13 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್$ ಗಳ ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕೇಳುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಎನ್ವಿಡಿಯಾ SEC ಜೊತೆ ಹೂಡಿದ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆಯೆಂದು ದೋಷಹೊರಿಸಿತು, ಚಿಪ್ ಸೆಟ್ ನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು, ಹಾಗೂ ಎನ್ವಿಡಿಯಾ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಚಿಪ್ ಸೆಟ್ ನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಮಿತಿ ಹೇರದಂತೆ ಈಡೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿತು. ಈ ವಿಷಯವು ಫೆಬ್ರುವರಿ 6, 2003 ರಂದು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=10800974|title=Microsoft and Nvidia settle Xbox chip pricing dispute|accessdate=2006-06-29|date=2003-02-06|publisher=[[EE Times]]|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929083327/http://eetimes.com/news/latest/showArticle.jhtml?articleID=10800974|url-status=dead}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭದ-ಕಾಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟದ ಘಟಕಗಳು ಹಂಗೆರಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. === ಉಪಸಾಮಗ್ರಿಗಳು === ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವು ಎರಡು ಅನಲಾಗ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಗಳು, ಒಂದು ಒತ್ತಡದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ಯಾಡ್, ಎರಡು ಅನಲಾಗ್ ಟ್ರಿಗ್ಗರ್ ಗಳು, ಒಂದು ಬ್ಯಾಕ್ ಬಟನ್, ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಬಟನ್, ಎರಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಲಾಟ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಆರು 8-ಬಿಟ್ ಅನಲಾಗ್ ಆಕ್ಷನ್ ಬಟನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (A/ಹಸಿರು, B/ಕೆಂಪು, X/ನೀಲಿ, Y/ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಟನ್ ಗಳು)<ref>{{cite web | url = http://euc.jp/periphs/xbox-controller.en.html | title = Inside Xbox 360 Controller | access-date = 2010-06-29 | archive-date = 2011-07-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110725152107/http://euc.jp/periphs/xbox-controller.en.html | url-status = dead }}</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಕವು ("ಡ್ಯೂಕ್", "ಫ್ಯಾಟ್ಟಿ" ಮತ್ತು "ಅಲಾರಾಂ ಕ್ಲಾಕ್" ನಂತಹ ಅನೇಕ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ) ಜಪಾನ್ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೂ ಮೂಲತಃ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ನಿಯಂತ್ರಕವು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ್ದೆಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ (2001 ರಲ್ಲಿ ''ಗೇಮ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮರ್'' ನಿಂದ "ಬ್ಲಂಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್" <ref>2001 ರ ಆಟಗಳು. ''[[ಗೇಮ್ ಇಂನ್ಫಾರ್ಮರ್]]'' (ಜನವರಿ 2002, ಪುಟ. 48).</ref> ಹಾಗೂ ಗಿನ್ನೀಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಗೇಮರ್ಸ್ ಎಡಿಶನ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಿನ್ನೀಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ ಅಲ್ಲದೆ IGN ಸಂಪಾದಕ ಕ್ರೇಗ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ರಿಂದ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಎರಡನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಕವೆಂಬ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿದೆ)<ref>{{cite web |title=Top 10 Tuesday: Worst Game Controllers |url=http://xbox360.ign.com/articles/690/690449p1.html |publisher=IGN |accessdate=2009-08-07 |date=2006-02-21}}</ref>. ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಹಗುರವಾದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾದ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S ಕೇವಲ ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ("ಅಕೆಬೊನೊ" ಎಂಬ ಕೋಡ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ),<ref>ನಿಂಜ ಬೀಚ್ ಪಾರ್ಟಿ. ''[[ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮ್ಯಗಜೈನ್]]'' (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2002, ನ ಸಂಚಿಕೆ 11, ಪೇಜ್. 44).</ref> ಮುಲತಃ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕ ಕೈಗಳ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://archive.gamespy.com/hardware/march02/xboxcontrollers/ |title=ಗೇಮ್ ಸ್ಪೈ.ಕಾಂ - ಯಂತ್ರಾಂಶ: ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S |access-date=2010-06-29 |archive-date=2008-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080624085615/http://archive.gamespy.com/hardware/march02/xboxcontrollers/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.gamer20.com/features/150/4 |title=ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ರೆಟ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್: ಸರ್ವ-ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವಾರ್ತೆಗಳು - ಗೇಮರ್ 2.0 |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503155438/http://www.gamer20.com/features/150/4 |url-status=dead }}</ref>[[ಚಿತ್ರ:Xboxdvdremote.jpg|100px|right|thumb|ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ DVD ರಿಮೋಟ್]] ಕಂಟ್ರೋಲರ್ S ಅನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾರಣ ಇತರೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೂ ಕೊನೆಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪುನಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೂಲ ನಿಯಂತ್ರಕವೂ ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು 8 MB ತೆಗೆಯಬಹುದಾದ ಸಾಲಿಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಹದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಇಲ್ಲವೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಟ್ ನ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಿಂದ ಯಾವ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಆಗಿದೆಯೊ ಅದನ್ನು ನಕಲುಮಾಡಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳು ಮೆಮೊರಿ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಪಡಿಯಚ್ಚು ಮಾಡಬಹುದು ಆದರೆ ಕೆಲವು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೇವ್ ಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಸಹಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಒಂದು ಅನುಪಮವಾದ ಸಹಿಹಾಕುವ ಕೀ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಟಗಳು (ಉದಾ., ''ನಿಂಜಾ ಗೈಡೆನ್'' ಮತ್ತು ''ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ ಎಕ್ಟ್ರೀಮ್ ಬೀಚ್ ವಾಲಿಬಾಲ್'' ) ಬೇರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಸಹಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ರೀತಿ ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್ ನ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ಮಿತಿ ಹೇರಿವೆ. ಕೆಲವು ಆಟದ ಸೇವ್ ಗಳು 8 MB ಮೇಲೆ ಸರಳವಾಗಿ ಪ್ಯಾಡ್ ಮಾಡಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗದಂತೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು(''Star Wars: Knights of the Old Republic'' ). ಸಹಿ ಹಾಕುವ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ (ದಿ "HD ಕೀ") ಹಾಗೂ ಆಟದ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಟೈಟಲ್ ಕೀ (ದಿ "ಆಥ್ ಕೀ") ತಿಳಿದಿರುವು ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಒಂದು ಬೇರೆ ಕನ್ಸೋಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸೇವ್ ಗೇಮ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು, ಒಂದು ಮೆಮೊರಿ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸೇವ್ ಮಾಡಲೂ ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. RCA ಇನ್ ಪುಟ್ ಗಳ ಸಹಿತ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಗೆ ಆಡಿಯೊ ಸ್ಟೀರಿಯೊ ಅಥವಾ ಮೊನ್ಯಾರಲ್ ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ AV ಕೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಗೊತ್ತಾದ AV ಕೇಬಲ್ ಸಹ ಅಲ್ಲದೆ SCART ಪರಿವರ್ತಕ ಬ್ಲಾಕ್ ಗೆ ಒಂದು RCA ಜ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ವಿಂಡೊಸ್ 2000 ದರ ಕೆರ್ನಲ್ ನ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿರುವ ಅವತರಣಿಕೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ನಂಬಲಾಗಿದ್ದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://blogs.msdn.com/xboxteam/archive/2006/02/17/534421.aspx|title=The Xbox Operating System|work=XBox Team Blog|accessdate=2008-07-03}}</ref> ಡೈರೆಕ್ಟ್X 8.1 ನಂತಹ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವಂತಹ API ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ API ಗಳನ್ನು ಅದು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, "(ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ) ಕೆರ್ನಲ್ ವಿಂಡೋಸ್ NT ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.... ಆದರೆ ಅದು ಕೋಡ್ ನ 150K ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು...." ಎಂಬುದಾಗಿ ಯುರೋಪನಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹಿಂದಿನ VP ಸ್ಯಾಂಡಿ ಡುನ್ಕಾನ್ ರವರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[https://twitter.com/ZanderDuYoyo/status/3601866409]{{dead link|date=March 2010}}</ref> ವಿಂಡೋಸ್ 2000 ಕ್ಕೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸುವ ವಿಂಡೋಸ್ NT[೧೪] ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಆಧಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು; ಅದು ಎರಡರ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಬಳಕೆದಾರರ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಸಲು, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ ದ್ರೈವ್ ಗೆ ನಕಲು ಮಾಡಿದಂತಹ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್ ಅನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಉಪಯೋಗದಾರರು ಆಟದ ಸೇವ್ ಗಳು, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನಿಂದ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಬಿಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಬಳಕೆದಾರರು ಸಹಿ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಉಪಯೋಗದಾರನು ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡದೇ ಇದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲವೆ ಒಂದು ಆಟವನ್ನು ಆಡದಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಅದು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಣ್ಣದ ಯೋಜನೆಯ ಸಹಿತ ಸ್ಥರವಾಗಿರಲು, ಬಳಕೆದಾರನ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಗೆ ಹಸಿರು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಅನೇಕ ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. 2001 ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಲೈವ್ ಸೇವೆಯು ಇನ್ನೂ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ ಲೈವ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದರ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು ಹೆಡ್ ಸೆಟ್, ಒಂದು ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸುಪ್ಲಿಮೆಂಟಲ್ ಹೊಂದಿರುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಕಿಟ್ ಅನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಇನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮೋಸಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮೂಲಕ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಅಪ್ ಡೇಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ == [[ಚಿತ್ರ:Xbox-live-logo.png|thumb|right|150px|2005 ರಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಲೊಗೋ]] ನವೆಂಬರ್ 15, 2002 ರಂದು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಡೌನ್ ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರಂಚದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಇತರೆ ಚಂದಾರರ ಜೊತೆ ಆನ್ ಲೈನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತನ್ನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಟವಾಡುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆನ್ ಲೈನ್ ಸೇವೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬ್ರಾಡ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಂತರ ಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 250,000 ಚಂದಾಧಾರರು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಆರಂಭವಾದ ಎರಡು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://games.ign.com/articles/381/381618p1.html|title=Xbox Live Subscriptions Double Expectations|accessdate=2007-09-30|author=Coleman, Stephen|date=2003-01-07|publisher=IGN|archive-date=2012-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120121234008/http://games.ign.com/articles/381/381618p1.html|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ 2004 ರಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು; ಜುಲೈ 2005 ರಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿತು, ಹಾಗೂ 2007 ರ ಜುಲೈ ವೇಳೆಗೆ 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಂದಾದಾರರು ಇದ್ದರೆಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಮೇ 2009 ರಂದು, ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಚಂದಾದಾರರಷ್ಟು ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref>[http://www.engadget.com/2009/05/28/microsoft-touts-30-million-xbox-360s-sold-20-million-xbox-live/ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಿತ, 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ 360 ಅನ್ನು ಮಾರಿದ್ದೇವೆಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ - ಎನ್ ಗ್ಯಾಡ್ಜೆಟ್]</ref> ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟಗಳಿಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 2010 ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2010 ರಂದು, ಮಾರ್ಕ್ ವ್ಹಿಟ್ಟೆನ್ ಗೇಮ್ ಸ್ಕೋರ್ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆದರು.<ref name="gamerscoreblog1" /> ಸೇವೆಗಳು ನಿಶ್ಚಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಆದರೆ 20 ಆಟಗಾರರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಹ್ಯಾಲೋ 2 ಗೆ ತಮ್ಮ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಬಿಟ್ಟು ನಂತರವೂ 10 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.eurogamer.net/articles/people-still-playing-halo-2-somehow|title=People still playing Halo 2 somehow|date=2010-04-26|accessdate=2010-06-04|publisher=[[Eurogamer]]}}</ref> == ಆಟಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Halo2-cover.png|150px|right|thumb|ಹ್ಯಾಲೊ 2, ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಹೊದಿಕೆ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಆಟ]] ನವೆಂಬರ್ 15, 2001 ರಂದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಆಟ''Halo: Combat Evolved'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[http://www.gamerankings.com/xbox/472132-halo-combat-evolved/index.html ಹ್ಯಾಲೊ: ಕೊಂಬ್ಯಾಟ್ ಎವಾಲ್ವಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131025150000/http://www.gamerankings.com/xbox/472132-halo-combat-evolved/index.html |date=2013-10-25 }} [[ಗೇಮ್ ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ</ref> ಅದರದೇ ಆದ ಮುಂದಿನ ಆಟ, ''ಹ್ಯಾಲೋ 2'', ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟವಾಗಿದೆ.<ref name="halo2sales">{{cite web | author=Asher Moses | date=2007-08-30 | url=http://www.smh.com.au/news/biztech/prepare-for-allout-war/2007/08/30/1188067256196.html | title=Prepare for all-out war | publisher=[[The Sydney Morning Herald]] | accessdate=2008-07-16 | quote=Combined, the first two Halo games have notched up sales of more than 14.5 million copies so far, about 8 million of which can be attributed to Halo 2, which is the best-selling first-generation Xbox game worldwide.}}</ref> ''NFL ಫೀವರ್ 2002'',<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472134-nfl-fever-2002/index.html|title=NFL Fever 2002: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429103041/http://www.gamerankings.com/xbox/472134-nfl-fever-2002/index.html|url-status=dead}}</ref> ''ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗೋಥಾಮ್ ರೇಸಿಂಗ್'',<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472137-project-gotham-racing/index.html|title=Project Gotham Racing: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429062345/http://www.gamerankings.com/xbox/472137-project-gotham-racing/index.html|url-status=dead}}</ref> ಹಾಗೂ ''ಡೆಡ್ ಆರ್ ಅಲೈವ್ 3'',<ref>{{cite web|url= http://www.gamerankings.com/xbox/475251-dead-or-alive-3/index.html|title= Dead or Alive 3: Summary|accessdate= 2007-09-30|publisher= [[GameRankings]]|archive-date= 2013-12-24|archive-url= https://web.archive.org/web/20131224110343/http://www.gamerankings.com/xbox/475251-dead-or-alive-3/index.html|url-status= dead}}</ref> ಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಎರಡನೆ-ಪಕ್ಷದ ಆರಂಭಿಕ ಆಟಗಳು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮುಂಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಬಿಕರಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಗಳ ಅಪಜಯದ''Azurik: Rise of Perathia'' ಕಾರಣ ಹಾಳುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.gamerankings.com/xbox/472133-azurik-rise-of-perathia/index.html|title=Azurik: Rise of Perathia: Summary|accessdate=2007-09-30|publisher=[[GameRankings]]|archive-date=2009-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090429073858/http://www.gamerankings.com/xbox/472133-azurik-rise-of-perathia/index.html|url-status=dead}}</ref> ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗೆ ಬಲವಾದ ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, PS2 ಅವತರಣಿಕೆಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸಚಿತ್ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳೂ ಇಲ್ಲವೆ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಹಿತ, ಅದರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಯಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಅನೇಕ ಮುಂಚಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಆಟಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಹೀಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ''ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ'' ಸೀರೀಸ್ಮತ್ತು ''Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty'' ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ನಿರೀಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 2 ಗೆಂದೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಆಟಗಳಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸೋನಿ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಹಿಂದೆಹಾಕಿತು. 2002 ಮತ್ತು 2003 ರಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವೇಗವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ PS2 ರಿಂದ ಸ್ವತಃ ತನ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಆನ್ ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು ''ಮೊಟೊGP'', ''ಮೆಖ್ ಅಸಾಲ್ಟ್'' ಮತ್ತು ''ಟಾಂ ಕ್ಲ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ಘೋಸ್ಟ್ ರೆಕಾನ್'' ನಂತಹ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶರೋನಾಮೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ 2002 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ''ಟಾಂ ಕ್ಲ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ಸ್ಪಿಂಟರ್ ಸೆಲ್'', ''ನಿಂಜಾ ಗೈಡೆನ್'' ಮತ್ತು ಲೂಕಾಸ್ ಆರ್ಟ್ಸ ನಂತಹ ಅನೇಕ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಆಟಗಳು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ''Star Wars: Knights of the Old Republic''. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ''ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ III'' ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದುವರಿದ ಬಾಗವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ಟೇಕ್-ಟೂ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಟಿವ್ ನ ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವ ಸೋನಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ತಡಮಾಡುವುದರ ಬದಲು PS2 ಆವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ಇತರೆ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಒಲವು ತೋರಿದರು. 2004 ರಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾಲೋ 2'' ತನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲೇ 125 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ <ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/Halo-2-clears-record-125-million-in-first-day/2100-1043_3-5447379.html| title='Halo 2' clears record $125 million in first day|accessdate=2007-09-30|last=Becker|first= David|date=2004-11-10| publisher=News.com}}</ref>, ಮನೋರಂಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಟ್ಟಾದ ಹಣಗಳಿಸಿದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ ಮೊದಲ ಕಿಲ್ಲರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಯಿತು. ಆ ವರುಷ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಮೇಲೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2008 ರಂದು, ''ಮ್ಯಾಡೆನ್ NFL 09'', ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೊನೆಯ ಆಟವಾಗಿತ್ತು. == ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Xboxinside02.jpg|thumb|right|ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಡ್ರೈವ್ ಗಳು]] *[[CPU]]: 32-ಬಿಟ್ 733 [[MHz]], [[ಪೆಂಟಿಯಂ III]]-ಆಧಾರಿತ, ಅಧಿಕೃತ ಇಂಟೆಲ್ ನವರ [[ಕಾಪರ್ ಮೈನ್-ಆಧಾರಿತ]] ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಗಳನ್ನು [[ಮೈಕ್ರೋ-PGA2]] ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ([[BGA]]). 180 [[nm]] ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮೇನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ).<ref name="anandtech">{{Cite web |url=http://www.anandtech.com/systems/showdoc.aspx?i=1561&p=2 |title=ಆನಂದ್ ಟೆಕ್ ಅವರ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ |access-date=2025-08-09 |archive-date=2009-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090823030356/http://www.anandtech.com/systems/showdoc.aspx?i=1561&p=2 |url-status=dead }}</ref> * **[[SSE]] [[ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್]] [[SIMD]]. ನಾಲ್ಕು [[ಸಿಂಗಲ್-ಪ್ರಿಸಿಷನ್]] ಫ್ಲೋಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನಂಬರ್ ಗಳು ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಾಕ್ ಸೈಕಲ್ ಗೆ. **[[MMX]] [[ಇಂಟಿಜೆರ್]] SIMD **133&nbsp;MHz 64-ಬಿಟ್ [[GTL+]] [[ಮುಂದಿನ-ಸೈಡ್ ಬಸ್]]GPU ಗೆ **32&nbsp;[[KB]] L1 [[ಕ್ಯಾಚೆ]]. 128&nbsp;KB ಆನ್-ಡೈ L2 "[[ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸಫರ್ ಕ್ಯಾಚೆ]]" *[[ಶೇರ್ಡ್ ಮೆಮೊರಿ]] ಸಬ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ **64&nbsp;[[MB]] [[DDR SDRAM]] 200&nbsp;ಮ್ಹ್ಜ್ ಗಳಲ್ಲಿ; ಎರಡು-ಚಾನಲ್ ಗಳ 128-ಬಿಟ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ 6400&nbsp;[[MB]]/ಅನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ **ಅದನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ [[ಹೈನಿಕ್ಸ್]] ಅಥವಾ [[ಸ್ಯಾಮ್ ಸಂಗ್]] ನವರು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ *[[GPU]] ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್ ನ [[ಚಿಪ್ ಸೆಟ್]]: 233&nbsp;MHz "[[NV2A]]" [[ASIC]]. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು [[ಎನ್ವಿಡಿಯಾ]] ದವರಿಂದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲಾಯಿತು **ಜಿಯೊಮೆಟ್ರಿ ಇಂಜಿನ್: 115 ಮಿಲಿಯನ್ [[ವರ್ಟೆಸಿಸ್]]/ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ, 125 ಮಿಲಿಯನ್ [[ಪಾರ್ಟಿಕಲ್]]ಗಳು/ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ (ಪೀಕ್) **4 [[ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಪೈಪ್ ಲೈನ್]]ಗಳು ಜೊತೆಗೆ 2 [[ಟೆಕ್ ಶ್ಚರ್ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು]] ಪ್ರತಿ **932 [[ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್]]ಗಳು/ಸೆಕೆಂಡ್ (233&nbsp;MHz x 4 ಪೈಪ್ ಲೈನ್ಸ್), 1,864 [[ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ಸ್]]/ಸೆಕೆಂಡ್ (932&nbsp;MP×2 ಟೆಕ್ಸಶ್ಚರ್ ಯೂನಿಟ್ಸ್) (ಪೀಕ್) ***ಪೀಕ್ ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ನ ಸಾಧನೆಗಳು (32ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಗಳು ಫಿಲ್ ರೇಟ್ ನಿಂದ ಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ): 29,125,000 32-ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್/s ರಾ or w. 2 ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಲಿಟ್. ****485,416 ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ ಗಳು ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್ ಗೆ @ 60 ಫ್ರೇಮ್/s ****970,833 ಟ್ರೈಯಾಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರತಿ ಫ್ರೇಮ್ ಗೆ @ 30 ಫ್ರೇಮ್/s **8 ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಪರ್ ಪಾಸ್, [[ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಕಂಪ್ರೆಷನ್]], [[ಪೂರ್ಣ ದೃಶ್ಯ ಆಂಟಿ-ಅಲಿಯಾಸಿಂಗ್]](NV [[ಕ್ವಿನ್ಕುನಾಕ್ಸ್]], [[ಸೂಪರ್ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]], [[ಮಲ್ಟಿ ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಿಂಗ್]]) **[[ಬೈಲೀನಿಯರ]], [[ಟ್ರೈಲೀನಿಯರ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಿಸ್ಟ್ರೋಪಿಕ್]] [[ಟೆಕಶ್ಚರ್ ಫಿಲ್ಟರಿಂಗ್]] **[[ಜೀಫೋರ್ಸ್ 3]] ಮತ್ತು [[ಜೀಫೋರ್ಸ್ 4]] ಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ PC GPUs *ಶೇಖರಣ ಮಾಧ್ಯಮ **2×–5× (2.6&nbsp;MB/s–6.6&nbsp;MB/s) [[CAV]] [[DVD-ROM]] **8 ಅಥವಾ 10 [[GB]], 3.5&nbsp;in, 5,400 [[RPM]] [[ಹಾರ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕ್]]. [[ಫಾರ್ಮಾಟೆಡ್]] 8&nbsp;GB ಗೆ. [[FATX]] [[ಫೈಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್]]. **ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೇವ್ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಐಚ್ಛಿಕ 8 MB ಮೆಮೊರಿ ಕಾರ್ಡ್. *ಆಡಿಯೊ ಪ್ರೊಸೆಸರ್: NVIDIA "MCPX" (a.k.a. [[ಸೌಂಡ್ ಸ್ಟಾರಮ್]] "NVAPU") **64 3D ಸೌಂಡ್ ಚಾನೆಲ್ ಗಳು ( 256 ತನಕ [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ]] ಧ್ವನಿಗಳು) **[[HRTF]] [[ಸೆನ್ ಸುರಾ]] 3D ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಿಕೆ **[[MIDI]] DLS2 ಬೆಂಬಲ **[[ಮೊನಾರುಲ್]], [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ]], [[ಡೋಲ್ಬೆ ಸರೌಂಡ್]], [[ಡೋಲ್ಬೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈವ್ 5.1]], ಮತ್ತು [[DTS ಸರೌಂಡ್]] (DVD ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ) ಆಡಿಯೊ ಕೇಳುವ ಆಯ್ಕೆಗಳು *ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್ 10/[[100BASE-TX]] ವೈರ್ ಮಾಡಿದ [[ಈಥರ್ನೆಟ್]] *DVD ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು (ಆಡ್-ಆನ್ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ) *A/V ಔಟ್ ಪುಟ್: [[ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ ವಿಡಿಯೊ]], [[S-ವಿಡಿಯೊ]], [[ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ ವಿಡಿಯೊ]], [[SCART]], ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ [[TOSLINK]], ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀರಿಯೊ RCA ಅನಲಾಗ್ ಆಡಿಯೊ]] *ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್: [[480i]], [[480p]], [[576i]], [[576p]], [[720p]], [[1080i]] *ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಪೋರ್ಟ್ಸ್: 4 ಆಧಿಕೃತ [[USB]] 1.1 ಪೋರ್ಟ್ಸ್ *ತೂಕ: 3.86&nbsp;ಕೆಜಿ (8.5&nbsp;[[lb]]) *ಅಳತೆ: 320×100×260&nbsp;mm (12.5×4×10.5&nbsp;in)<ref>{{Cite web |url=http://support.xbox.com/support/en/us/xbox/hardware/consolespecifications/consolespecifications.aspx |title=ಮೂಲ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ |access-date=2010-06-29 |archive-date=2010-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101010122404/http://support.xbox.com/support/en/us/xbox/hardware/consolespecifications/consolespecifications.aspx |url-status=dead }}</ref> == ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == === ಮಾರಾಟಗಳು === {| class="wikitable sortable " style="float:right;margin:0 0 0.5em 1em" |- ! ಪ್ರದೇಶ(ಪ್ರಾಂತ್ಯ ) ! [[ಮಾರಿದ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು]] <br /><small>(ಮೇ 10, 2006ರ ವರೆಗೆ)</small> ! ಮೊದಲು ದೊರೆತದ್ದು |- | ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ | 16 ಮಿಲಿಯನ್ | ನವೆಂಬರ್ 1, 2005 |- | ಯುರೋಪ್‌ | 6 ಮಿಲಿಯನ್ | ಮಾರ್ಚ್ 5, 2002. |- | ಏಷ್ಯಾ | 2 ಮಿಲಿಯನ್ | ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2006. |- | '''ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ''' | '''24 ಮಿಲಿಯನ್''' |} ನವೆಂಬರ್ 15, 2001ರಂದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಟಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿಹೋಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿ ನಿಂಟೆಂಡೋ ಗೇಂಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಮೇ 10, 2006ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗದಾದ್ಯಂತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ 24 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="gamers_catch" /> ಇದು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ 16 ಮಿಲಿಯನ ಘಟಕಗಳು, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟದಂತೆ 2 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. === ಯುಕೆ ದಲ್ಲಿನ ಜಾಹಿರಾತಿನ ವಿವಾದ === ಅದು ಹೆಚ್ಚಾದ ಜಿಗುಪ್ಸೆಯುಳ್ಳ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾದ, ಬೆದರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಬೇಜಾರುಗೊಳಿಸುವಂತಹುದ್ದೆಂದು ಬಂದ ದೂರುಗಳ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನದ ಜಾಹಿರಾತನ್ನು 2002 ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಮಿಶನ್]](ITC) ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯಂತೆ ಹಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನಿಗೆ ತಾಯಿಯೊಬ್ಬಳು ಜನ್ಮ ಕೊಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಗಾಳಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಚಿಟ್ಟನೆ ಚೀರುತ್ತಾ ಹಾರಿದಂತೆ ಅದು ವರ್ಣಿಸಿತ್ತು. ಅವನು ಒಂದು ವಿಸ್ತಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮೇಲಕ್ಕೇರಿದಂತೆ, ಸಮಯವು ಅವನ ಹತ್ತಿರ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನು ಜಾಗ್ರತೆಯಾಗಿ ದಾಟಿ ಹೋದನು. ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನ ಹಾಗೆ ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಗೋರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದಿಳಿದನು. ಧೂಳು ಮತ್ತು ಹೊಗೆ ಗೋರಿಯಿಂದ ಸುರಿಯಿತು. ಆ ಜಾಹಿರಾತು ಈ ರೀತಿಯ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ''ಲೈಫ್ ಇಸ್ ಶಾರ್ಟ.'' ''ಪ್ಲೇ ಮೋರ್.'' <ref>{{cite news|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2028725.stm|title='Shocking' Xbox advert banned|accessdate=2007-07-18|date=2002-06-06|publisher=[[BBC News Online]]}}</ref> == ಮಾಡ್ಡಿಂಗ್ == [[ಚಿತ್ರ:Xboxinside01.jpg|thumb|left|ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಸಹಿತ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮದರ್ ಬೋರ್ಡ್]] ಅದರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ 90-ದಿನಗಳ ಭರವಸೆ ಪತ್ರದ ಅವಧಿಯೂ ಅಲ್ಲದೆ, (ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿನಂತೆ) ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶ ಗಳ ಭದ್ರತಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮೋಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದವು, ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ [[ಮಾಡ್ಡಿಂಗ್]] ಎಂದು ಕರೆಯತ್ತಾರೆ. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಗಳು, ಸಹಿಯಾಗದ ಕೋಡ್ ಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾ, ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯ ಫ್ಲಾಗ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಹಿಯಾಗದ ಕೋಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಟದ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ಗಳು ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ MIT ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ [[ಆಂಡ್ರೊ ಹ್ಯುಯಾಂಗ್]] ನಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ BIOS ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗಳ ಕಾರಣ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-linux.org/wiki/The_Hidden_Boot_Code_of_the_Xbox|title=The Hidden Boot Code of the Xbox|accessdate=2007-07-18|publisher=[[Xbox Linux]]|archive-date=2007-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070715122200/http://www.xbox-linux.org/wiki/The_Hidden_Boot_Code_of_the_Xbox|url-status=dead}}</ref>{{Verify credibility|date=July 2008}} ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಮೊಡ್ಡಿಂಗ್ ಅದರ ಭರವಸೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸುವುದು. ಅದು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ನ [[ಉಪಯೋಗದ ಕರಾರು]]ಗಳನ್ನು<ref>{{cite web|url=http://www.xbox.com/en-US/legal/liveTOU.htm|title=Xbox Live Terms of Use|accessdate=2007-07-18|date=October 2006|publisher=Xbox.com|archive-date=2009-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125050217/http://www.xbox.com/en-US/legal/liveTOU.htm|url-status=dead}}</ref> ವಿರೋಧಿಸುವುದರ ಕಾರಣ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನಿಂದ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಂದು "ಸ್ಟಾಕ್" ಕಾನ್ಫಿಗುರೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಬೂಟ್ ಮಾಡಲು ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ಅನೇಕ ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು "ಕೋಲ್ಡ್ ಬೂಟ್" ಮಾಡುವುದರಿಂದ (ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, DVD ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಭರ್ತಿಯಾಗದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು) ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಲ್ಟಿ ಬೂಟ್ ಕಾನ್ಫಿಗರೇಶನ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಬಲ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೊಡ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪದ್ಧತಿಗಳಿವೆ: *[[ಮೊಡ್ ಚಿಪ್]]: ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೋಸ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ BIOS ಸಹಿತ, ಮೂಲ BIOS ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಒಳಗಡೆ ಒಂದು ಮೊಡ್ ಚಿಪ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು.<ref>{{cite web |url=www.tinyurl.com/freemembershipcards |title=What Are They and Should You Use One?|accessdate=2007-07-18|author=Rybka, Jason|publisher=[[About.com]]}}</ref> *[[TSOP]] ಫ್ಲಾಶಿಂಗ್: ಭದ್ರತೆಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ BIOS ಜೊತೆ ಆನ್ ಬೋರ್ಡ್ BIOS ಚಿಪ್ ಪುನಃ ಫ್ಲಾಶ್ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಮದರ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸುವ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ (ದಿ 'TSOP') ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ [[EEPROM]] ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ BIOS ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.i-hacked.com/content/view/37/62/|title=Flashing TSOP With ANY Version XBOX V1.0-V1.5 For Noobs|accessdate=2007-07-18|author=SLuSHIE|date=2004-03-30|publisher=I-Hacked.com|archive-date=2007-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070714064050/http://www.i-hacked.com/content/view/37/62/|url-status=dead}}</ref> ಆನ್ ಬೋರ್ಡ್ TSOP ಯನ್ನು ಫ್ಲಾಶ್ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ (ಕೆಳಗಡೆಯ 'ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್' ಅನ್ನು ನೋಡಿರಿ) ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲಾಶಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ TSOP ಅನ್ನು ಸೋಲ್ಡರ್ ಮಾಡಿ ತೆಗೆದು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ EEPROM ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬರೆಯಬಹುದು. ಈ ವಿಧಾನವು ಕೇವಲ 1.0 ದಿಂದ 1.5 ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಂತರದ ಅವತರಣಿಕೆಗಳು ಒಂದು ಸ್ವಂತದ ಚಿಪ್ ಒಳಗಡೆ LPC ROM ಹೊಂದಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯ TSOP ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-linux.org/wiki/Xbox_Hardware_Overview#Xcalibur|title=Xbox Hardware Overview – Xcalibur|accessdate=2007-07-18|author=Steil, Michael|date=2007-02-07|publisher=[[Xbox Linux]]|archive-date=2010-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100617022211/http://www.xbox-linux.org/wiki/Xbox_Hardware_Overview#Xcalibur|url-status=dead}}</ref> *[[ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್]] ಗಳು: ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವಂತಹ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ BIOS ನ ಇನ್ ಮೆಮೊರಿ ನಕಲನ್ನು ತಿದ್ದಿ ಬರೆಯುವುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.xbox-hq.com/html/modules.php?name=Xbox_Homebrew&op=view&gid=132|title=Phoenix Bios Loader|accessdate=2007-07-18|author=Phoenix|publisher=Xbox-HQ.com}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಜೊತೆ ಬಳಕೆದಾರನು ಮಲ್ಟಿಬೂಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾಡಿ, ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಆಟದ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.{{Citation needed|date=March 2009}} (''ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ '' : [[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ಸ್]]) **ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್: ಸೇವ್ ಗೇಮ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಫರ್ ಓವರ್ ಫ್ಲೋ ಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವಂತಹ ಆರಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಆಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಗಳನ್ನು ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://news.cnet.com/2100-1043-994794.html|title=Hacker cracks Xbox challenge|accessdate=2007-07-18|author=Becker, David|date=2003-03-31|publisher=News.com}}</ref> ಈ ವಿಶೇಷ ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಗಳು ಲೋಡ್ ಆದಾಗ, ಅವು ಅವಶ್ಯವಾದ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬರಹಗಳ ಜೊತೆ ಒಂದು ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ಹುಡುಕಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೇಮ್ ಸೇವ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲಾಯಿಟ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸ ಬೇಕಾದಾಗ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವುದು ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. *[[ಹಾಟ್ ಸ್ವಾಪಿಂಗ್]]: ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿಯ ಡಾಟಾವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಒಂದು ಗಣಕಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಒಂದು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಜೊತೆ ಆ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಲಿನುಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಲೈವ್ ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿನ ಡಾಟಾ ವನ್ನು ಓದಬಹುದು, ಬದಲಾಯಿಸ ಬಹುದು, ಹಾಗೂ ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬರಹ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ ಡ್ರೈವ್ ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಫ್ಟ್ ಮೊಡ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರ ಕೌಶಲ್ಯವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ಆನ್ ಲೈನ್ ಆಟಗಳ ಮೇಲೆ ವಂಚನೆಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ಹಾಟ್ ಸ್ವಾಪ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕನ್ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವುದು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. === ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು (ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು) === ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಅನೇಕ ವಿಷಯಾಂಶಗಳು ಇಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಳೆಯದಾದರೂ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವವರು ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ವಿಧಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. * ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗಳು - ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮೂಲ "MS" ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ಆಶ್ರಯಿಸಲೂ ಬಹುದು. ಒಂದು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು === ಆಟ ಆಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದು ಮಾಡ್ ಮಾಡಿದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು [[XBMC]] ಜೊತೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url= http://www.tomshardware.com/reviews/modding-xbox-ultimate-multimedia-center,807.html|title=Modding The Xbox Into The Ultimate Multimedia Center|accessdate=2004-05-11|author=Patrick Schmid and Achim Roos|date=2007-07-18|publisher= Tom's Hardware}}</ref> ([[ಕ್ಸೇಬಿಯನ್]] ಸಹ ನೋಡಿರಿ), [http://www.xbox-linux.org/wiki/XDSL_HOWTO ಡ್ಯಾಮ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಲಿನುಕ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617005635/http://www.xbox-linux.org/wiki/XDSL_HOWTO |date=2010-06-17 }} ಹಾಗೂ [http://www.dynebolic.org/ ಡೈನ್: ಬೋಲಿಕ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090710002857/http://www.dynebolic.org/ |date=2009-07-10 }} ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದುವುಗಳು, [http://distrowatch.com/table.php?distribution=gentoox ಜೆಂಟೂ], [http://www.xbox-linux.org/wiki/Xebian_HOWTO ಡೇಬಿಯನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617003825/http://www.xbox-linux.org/wiki/Xebian_HOWTO |date=2010-06-17 }} ವಿನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದುವುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಲಿನುಕ್ಸ್ ನ ಹಂಚಿಕೆಗಳು ಸಹ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ: *[[ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಲಿನುಕ್ಸ್]], ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ [[ಲಿನುಕ್ಸ್]] ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಳವಡಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. *[[ಉಚಿತBSD]] ಅನ್ನೂ ಸಹ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. *[[ವಿಂಡೋಸ್ CE]]<ref>{{cite web|url= http://www.geekzone.co.nz/content.asp?contentid=2077|title=Windows CE.Net 4.20 ported to Xbox|accessdate=2004-01-03}}</ref> ಒಂದು ನಿಯಮಿತ, ಮಾಡ್ ಮಾಡಿಲ್ಲದ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ಒಂದು [[ಟ್ರೈನರ್]] ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commonscat|Xbox}} * [http://www.xbox.com/ ಅಧಿಕೃತ ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ನ ಜಾಲತಾಣ] * {{dmoz|Games/Video_Games/Console_Platforms/Microsoft/Xbox}} {{Microsoft}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:2001ರ ಪರಿಚಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಎಕ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಡಿಯೊ ಆಟಗಳ ವಿವಾದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ಕನ್ಸೋಲ್ ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2000 ದಲ್ಲಿನ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳು]] qaenmsfannuzcfz8h3bkrmzrt0wf57p 0 25331 1376557 1362314 2026-07-10T11:03:31Z ArthurWilliamJack 100444 Removed an LSE logo stonework image which does not relate to LSE the university but rather Laurence, Scott & Electromotors Ltd. See https://www.eveningnews24.co.uk/news/23735672.norwich-factory-converted-flats-sale-kerrison-road/ for evidence. Have updated Wikimedia Commons file. Exploring COPYVIO claim also on file due to Talk page rep and previous infractions of original uploader. Image used widely online incorrectly. 1376557 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name = London School of Economics and Political Science |image= London school of economics logo with name.svg |motto = {{lang-la|Rerum cognoscere causas}} |mottoeng = "To Understand the Causes of Things" |established = 1895 |endowment = £57.4m<ref>{{Cite web |url=http://www.lse.ac.uk/collections/financeDivision/pdf/2008AnnualAccounts.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2009-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090704150010/http://www.lse.ac.uk/collections/financeDivision/pdf/2008AnnualAccounts.pdf |url-status=dead }}</ref> |chancellor = [[HRH]] [[Anne, Princess Royal|The Princess Royal]] ([[University of London]]) |director = [[Howard Davies (LSE)|Sir Howard Davies]]<ref>{{cite web |url=http://www.lse.ac.uk/collections/meetthedirector/aboutHowardDavies.htm |title=Meet the Director (LSE website) |access-date=2010-10-08 |archive-date=2013-06-26 |archive-url=https://www.webcitation.org/6HfXXW3xq?url=http://www.lse.ac.uk/aboutLSE/meetTheDirector/home.aspx |url-status=dead }}</ref> |head_label = [[Visitor]] |head = <small>The Rt Hon</small> [[Nick Clegg]]<br /><small>As [[Lord President of the Council]]</small> ''[[ex officio]]'' |faculty = 1,303 |students = 8,810<ref name="HESA">{{cite web|url=http://www.hesa.ac.uk/holisdocs/pubinfo/student/institution0506.htm |title=Table 0a - All students by institution, mode of study, level of study, gender and domicile 2005/06 |work=[[Higher Education Statistics Agency]] online statistics |accessdate=2007-03-31 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070515172721/http://www.hesa.ac.uk/holisdocs/pubinfo/student/institution0506.htm |archivedate = May 15, 2007}}</ref> |undergrad = 3,860<ref name="HESA" /> |postgrad = 4,950<ref name="HESA" /> |city = [[London]] |country = [[England]], UK |campus = [[Urban area|Urban]] |coor = {{Coord|51|30|50.40|N|0|07|0.12|W|display=title|type:edu}} |colours = [[Purple]], [[Black]] and [[Gold (color)|Gold]]<ref>From LSE Shop Directory- school colours [http://www.shop.edirectory.co.uk/lseshop/919/default/d/ties+scarves/mt/c/rid/13089] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131203208/http://www.shop.edirectory.co.uk/lseshop/919/default/d/ties+scarves/mt/c/rid/13089 |date=2009-01-31 }}:</ref> |free_label = Newspaper |free = ''[[The Beaver]]'' |mascot = [[Beaver]] |affiliations = [[University of London]]<br /> [[Russell Group]]<br /> [[European University Association|EUA]]<br /> [[Association of Commonwealth Universities|ACU]]<br /> [[Community of European Management Schools and International Companies|CEMS]]<br /> [[The Association of Professional Schools of International Affairs|APSIA]]<br /> [[Raising the Impact of the Social Sciences and Economics|RISE]]<ref>http://www.tilburguniversity.nl/university/internationalization/rise/ RISE</ref><br />[[Golden Triangle (UK universities)|'Golden Triangle']]<br /> [[Universities UK]] |website = [http://www.lse.ac.uk/ www.lse.ac.uk] |logo = [[File:LSE-LogoWithName.png|200px]] }} ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್''' ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ '''ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ''' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವ '''ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್''' ಎನ್ನುವುದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ [[ಲಂಡನ್]]ನಲ್ಲಿರುವ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅನುಭವಿ ಘಟಕ ಕಾಲೇಜು ಆಗಿದೆ. 1895 ರಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಬಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸದಸ್ಯರಾದ ಸಿಡ್ನಿ ವೆಬ್, ಬೀಟ್ರಿಸ್ ವೆಬ್ ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ|ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಶಾ]] ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ,<ref>{{cite web |url=http://www.lse.ac.uk/informationAbout/aboutLSE/Default.htm |title=About LSE - LSE Website |accessdate=2008-01-13 |archive-date=2009-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228233905/http://www.lse.ac.uk/informationAbout/aboutLSE/Default.htm |url-status=dead }}</ref> ಶಾಲೆಯು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಖೆಯಾಗಿ 1900 ರಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಹೊಂದಿತು. ೧೯೦೨ ರ ನಂತರದಿಂದ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇಂದು, ೮,೭೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಡನೆ ಅದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಘಟಕ ಕಾಲೇಜು ಆಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.jobs.ac.uk/enhanced/employer/london-school-of-economics-and-political-science/ |title=About LSE- Students and staff |publisher=Jobs.ac.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2011-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110405051843/http://www.jobs.ac.uk/enhanced/employer/london-school-of-economics-and-political-science/ |url-status=dead }}</ref> ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರವೇಶದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯು ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ,<ref name="ReferenceC">{{cite web |url=http://www2.lse.ac.uk/undergraduateProspectus2010/courses/Economics/L140.aspx |title=Undergraduate - Undergraduate - Study - Home |publisher=.lse.ac.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2009-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090403062702/http://www2.lse.ac.uk/undergraduateProspectus2010/courses/Economics/L140.aspx |url-status=dead }}</ref><ref name="autogenerated3">{{cite web |url=http://www2.lse.ac.uk/undergraduateProspectus2010/courses/International_Relations/L250.aspx |title=Undergraduate - Undergraduate - Study - Home |publisher=.lse.ac.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2009-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090429101741/http://www2.lse.ac.uk/undergraduateProspectus2010/courses/International_Relations/L250.aspx |url-status=dead }}</ref>. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹವನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ,<ref name="london_156">{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/sunday_times_university_guide/article2496158.ece |title=The Sunday Times Good University Guide 2007 - Profile for London School of Economics |publisher=Times Online |accessdate=2008-06-06 |date=2007-09-23 |archive-date=2011-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110905160854/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/sunday_times_university_guide/article2496158.ece |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎನ್ಎಸ್ಇಯು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="ReferenceA">{{cite web|url=http://www.lse.ac.uk/informationAbout/aboutLSE/introductionToTheSchool.htm |title=About LSE - About LSE - Home |publisher=Lse.ac.uk |date=2009-11-30 |accessdate=2010-04-26}}</ref> ರಸೆಲ್ ಸಮೂಹದ<ref>{{cite web|url=http://www.russellgroup.ac.uk |title=The Russell Group Home Page |accessdate=2008-01-13}}</ref> ದ ಸದಸ್ಯವಾಗಿ, ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯು 2008 ರ ಸಂಶೋಧನೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶೇಕಡಾ ವಿಶ್ವದ-ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.rae.ac.uk/results/outstore/RAEOutcomeFull.pdf |title=2008 Research Assessment Exercise |format=PDF |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2013-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131010214624/http://www.rae.ac.uk/results/outstore/RAEOutcomeFull.pdf |url-status=dead }}</ref> ಶಾಲೆಯು ನೋಬೆಲ್ ವಿಜೇತರುಗಳು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಫೆಲೋಗಳು, ಪುಲಿಟ್ಚರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರುಗಳು, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಖಂಡರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ವ್ಯವಹಾರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಹಳೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of the London School of Economics}} ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 1895 ರಲ್ಲಿ ಬೀಟ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿ ವೆಬ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು,<ref name="LSEHistoryWebbs">{{cite web|title = Beatrice and Sidney Webb|url = http://www.lse.ac.uk/resources/LSEHistory/webbs.htm|publisher = London School of Economics|year = 2000|accessdate = 2009-07-23|archive-date = 2009-07-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20090725034410/http://www.lse.ac.uk/resources/LSEHistory/webbs.htm|url-status = dead}}</ref> ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಹೆನ್ರಿ ಹಂಟ್ ಹಚಿಸನ್ ಅವರ ಎಸ್ಟೇಟ್ನಿಂದ £20,000 <ref name="SpartacusLSE">{{cite web|title = London School of Economics|url = http://www.lse.ac.uk/informationAbout/LSEHistory/|access-date = 2010-10-08|archive-date = 2010-09-10|archive-url = https://web.archive.org/web/20100910074957/http://www.lse.ac.uk/informationAbout/LSEHistory/|url-status = dead}}</ref><ref name="Statisticians">{{Cite book|author = C. C. Heyde|coauthors = Eugene Seneta|title = Statisticians of the Centuries|url = http://books.google.co.uk/books?id=uS3dq_grwr0C&pg=PA279&lpg=PA279&dq=Hutchinson+bequest+LSE&source=bl&ots=EMhs53HTsd&sig=XmYDecx1ZF8YosvXZwFjizqkb9o&hl=en&ei=KC5qSvnMEeHTjAeXpeWiCw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8|work = Statisticians of the Centuries|publisher = Springer|year = 2001|page = 279|accessdate = 2009-07-23}}</ref> ಗಳ ಉಯಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಲಾಯಿತು. ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಬಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ,<ref name="SmithLSEandEducation">{{cite web|author = Mark K. Smith|title = The London School of Economics and informal education|url = http://www.infed.org/walking/wa-lse.htm|date = 2000-08-30|accessdate = 2009-07-23|archive-date = 2009-10-15|archive-url = https://web.archive.org/web/20091015065721/http://www.infed.org/walking/wa-lse.htm|url-status = dead}}</ref><ref name="LSEPassfieldArchives">{{cite web|title = London School of Economics and Political Science Archives catalogue|url = http://archives.lse.ac.uk/dserve.exe?dsqServer=lib-4.lse.ac.uk&dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqCmd=show.tcl&dsqDb=Catalog&dsqPos=0&dsqSearch=(RefNo=%27passfield%27)|publisher = London School of Economics|year = 2008|accessdate = 2009-07-23|archive-date = 2007-06-11|archive-url = https://web.archive.org/web/20070611143150/http://archives.lse.ac.uk/dserve.exe?dsqServer=lib-4.lse.ac.uk&dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqCmd=show.tcl&dsqDb=Catalog&dsqSearch=(RefNo='passfield')&dsqPos=0|url-status = dead}}</ref> ಸದಸ್ಯರಾದ ಹಚಿಸನ್ ಅವರು "ಅವರು [ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು] ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಅದರ [ಫ್ಯಾಬಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ] ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು" ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು.<ref name="LSEPassfieldArchives" /> ಐದು ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಸಿಡ್ನಿ ವೆಬ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಪೀಸ್, ಕೋನ್‌ಸ್ಟಾನ್ಸ್ ಹಚಿಸನ್, ವಿಲಿಯಮ್ ಡಿ ಮ್ಯಾಟ್ಟೋಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಕ್ಲಾಕ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref name="SpartacusLSE" /> 1894 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 4 ರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ವೆಬ್ಸ್, ಗ್ರಹಾಂ ವಲ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ|ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಶಾ]] ಅವರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಉಪಹಾರದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇಯು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.<ref name="LSEHistoryAbout" /> 1895 ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು<ref name="LSEPassfieldArchives" /> ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ನ ಅಡೆಲ್ಫಿಯಲ್ಲಿಯ 9 ಜಾನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಶಾಲೆಯು 1900 ರಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಖೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು 1902 ರಿಂದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="LSEHistory1895" /> ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ಶಾಲೆಯು ಮೊದಲು ಹತ್ತಿರದ ೧೦ ಅಡೆಲ್ಫಿ ಟೆರ್ರೇಸ್‌ಗೆ, ನಂತರ ಕ್ಲೇರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಹೌಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೌಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು 1920 ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ V ರವರು ನೆರವೇರಿಸಿದರು;<ref name="LSEHistoryAbout" /> ಕಟ್ಟಡವನ್ನು 1922 ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. [[File:Friedrich Hayek portrait.jpg|thumb|right|200px|ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಹೇಕ್, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ]] ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ ಮತ್ತು [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್]] ನಡುವಿನ ೧೯೩೦ ರ ಆರ್ಥಿಕ ಚರ್ಚೆಯು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿನ ಪೈಪೋಟಿಯು ಎಲ್ಎಸ್‌ಇಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆದ ಎಡ್ವಿನ್ ಕ್ಯಾನನ್ (1861–1935) ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥನೀತಿಯ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಆದ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ (1842–1924) ಅವರುಗಳು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲತತ್ವದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಂತೆ ವಾದ ಮಾಡಿದುದರ ಮೂಲಕ ಪೈಪೋಟಿಯು ಶಾಲಾ ಮೂಲಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತದೆ. (ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯ ಶುದ್ಧ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಷಲ್ ಅವರು ಅನುಮೋದಿಸಲಿಲ್ಲ.) ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿತ ತಜ್ಞರೇ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಲಹಾಗಾರರೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ವಾದವು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಅನ್ವಯವು ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು.{{POV-statement|date=December 2007}} ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು 1920 ರಲ್ಲಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆ - ಆದರೆ 1930 ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತೆ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ನಡುವೆ ವಿವಾದ ತಲೆದೋರಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯ ರಾಬಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೇಕ್, ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಕೇನ್ಸ್ ಅವರುಗಳು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬಲ್ಲಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬೃಹದರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವಾದವು ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ರಾಬಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೇಕ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ನ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಾದ-ವಿರೋಧಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ್ದರೆ, ಕೇನ್ಸ್ ಅವರು ಇದೀಗ ಕೇನೇಸಿಯಾನಿಸಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸಕ್ರಿಯ ನೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯು ಲಂಡನ್‌ನಿಂದ [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್]]ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ಪೀಟರ್‌ಹೌಸ್ಗೆ ಸೇರಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.pet.cam.ac.uk/images/display.html?image=album/hostel/hostel_03.jpg|title=Peterhouse Images|publisher=Peterhouse, Cambridge|accessdate=2009-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080529001601/http://www.pet.cam.ac.uk/images/display.html?image=album%2Fhostel%2Fhostel_03.jpg|archivedate=2008-05-29|url-status=dead}}</ref> ಶಾಲೆಯ ಅಂಗಗಳಾದ,<ref name="PlantArms">{{cite web|first = Arnold|last = Plant|authorlink = Arnold Plant|title = File:"Coat of arms of the London School of Economics and Political Science"|url = http://beginnings.ioe.ac.uk/1-6%20original.jpg|publisher = Institute of Education|accessdate = 2009-07-23|archive-date = 2010-05-31|archive-url = https://web.archive.org/web/20100531073327/http://beginnings.ioe.ac.uk/1-6%20original.jpg|url-status = dead}}</ref> ಅದರ ಧ್ಯೇಯ ಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಬೀವರ್ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಎಂಟು ಜನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹನ್ನೆರಡು ಜನರ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 22 ರಂದು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು <ref name="IOEBeginnings">{{cite web|title = London School of Economics|url = http://beginnings.ioe.ac.uk/begslse.html|work = Beginnings: The History of Higher Education in Bloomsbury and Westminster|publisher = Institute of Education|accessdate = 2009-07-23|archive-date = 2009-09-26|archive-url = https://web.archive.org/web/20090926011322/http://beginnings.ioe.ac.uk/begslse.html|url-status = dead}}</ref>.<ref name="LSEBeaverClub">{{cite web|title = London School of Economics Online Community - Member Services|url = http://www.alumni.lse.ac.uk/olc/pub/LHE/filemanager/annualfund/giftclubs/beaversclub/default.htm|publisher = London School of Economics|accessdate = 2009-07-23|archive-date = 2009-09-08|archive-url = https://web.archive.org/web/20090908033808/http://www.alumni.lse.ac.uk/olc/pub/LHE/filemanager/annualfund/giftclubs/beaversclub/default.htm|url-status = dead}}</ref> [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶವಾದ, ''"Rerum cognoscere causas"'' , ಅನ್ನು ವರ್ಜಿಲ್ನ ಜಾರ್ಜಿಕ್ಸ್ ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಆಂಗ್ಲ ಅನುವಾದವು "ವಿಷಯಗಳ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು"<ref name="IOEBeginnings" /> ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಕನ್ನಾನ್ ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="LSEHistoryAbout" /> ಬೀವರ್ ಲಾಂಛನವನ್ನು "ದೂರದೃಷ್ಟಿ, ರಚನಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮಶೀಲ ನಡವಳಿಕೆ" ಯೊಂದಿಗಿನ ಅದರ ಸಂಬಂಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="LSEBeaverClub" /> == ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಟುವಟಿಕೆ == ಎಲ್ಎಸ್‌ಇಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅದರ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವದ ಕಾರಣದಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಅಂತಹ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: : ::<blockquote>"''ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಭಾವವು, ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್, ವೈಟ್‌ಹಾಲ್‌ನೊಳಗೆ ಸನಿಹದಿಂದ ವಶೀಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ '' ''ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸನಿಹವಾಗಿರುವುದು ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ: ಮರ್ವಿನ್ ಕಿಂಗ್ ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದರು. '' ''ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ, ಬಾರ್ರಿ ಶೀರ್‌ಮನ್ ಅವರು ಲೇಬರ್ ವರಿಷ್ಠರಾದ ಲಾರ್ಡ್ (ಫ್ರಾಂಕ್) ಜೂಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. '' ''ಹಾಗೆಯೇ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರರೆಂದರೆ ಟೋರಿ ಎಂಪಿಗಳಾದ ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಬಾಟಮ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಶೆಫರ್ಡ್, ಹಾಗೆಯೇ ಲಾರ್ಡ್ ಸಾಚಿ ಮತ್ತು ಲೇಡಿ ಹೌ'."<ref name="autogenerated1">{{cite news |url=http://education.guardian.co.uk/higher/columnist/story/0,,1515788,00.html |title=''"A Time Honoured Tradition"'' at ''The Guardian'' Online | location=London | date=2005-06-27 | accessdate=2010-04-04}}</ref>'' </blockquote> ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶಾಲೆಯು, ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಐಡಿ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು,<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/4619218.stm |title=BBC News - Politics ''"Ministers press on with ID cards"'' | date=2006-01-17 | accessdate=2010-01-06}}</ref><ref>{{cite news |url=http://image.guardian.co.uk/sys-files/Politics/documents/2005/06/27/identityreport.pdf |title=''"LSE ID Card Report"''|format=PDF | work=The Guardian | location=London | accessdate=2010-04-04}}</ref> ಯೋಜನೆಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವೆಚ್ಚಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಇಂತಹ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/4711178.stm |title=BBC News - Politics ''"Government staves off ID rebels"'' | date=2006-02-14 | accessdate=2010-01-06}}</ref> ಹೊಸ ನೀತಿ, ಮಸೂದೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಿಕ್ ಕ್ಲೆಗ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 12 ನೇ ಜನವರಿ 2008 ರಂದು ಲಿಬರಲ್ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಾರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಪಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.spectator.co.uk/coffeehouse/444366/clegg-steps-up.thtml |title=''Coffee House - The Spectator Blog "Clegg Cleans Up"'' at [[The Spectator]] Online |access-date=2010-10-08 |archive-date=2009-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090906082643/http://www.spectator.co.uk/coffeehouse/444366/clegg-steps-up.thtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.libdems.org.uk/parliament/feature.html?navPage=features.html&id=13708 |title=''"Clegg calls for radical grassroots innovation in public services"'' at the Liberal Democrat website}}</ref> '''2008 ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್ ಯೂನಿರ್ವಸಿಟಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ''ಗಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ ''ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್'''ನ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಿದೆ:''' '' '' ''' : ::<blockquote>"''ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಳೆದ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯ, ವ್ಯವಹಾರ ಅಥವಾ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಹಲವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾದ, ಅಥವಾ ಮನೆಮಾತಾಗಿರುವ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಉತ್ತೇಚಿತರಾದ ಎಲ್ಎಸ್‌ಇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಚರ್ಚಾ ಕೋಣೆಗಳು, ಕೆಫೆಗಳು, ಬಾರ್‌ಗಳು,- ಮತ್ತು ಅವರ ಸೆಮಿನಾರ್ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ."<ref>{{cite news | url=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/sunday_times_university_guide/article2496158.ece | title=2008 Sunday Times University Guide - LSE Profile | work=The Times | location=London | date=2007-09-23 | accessdate=2010-04-04 | archive-date=2011-09-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110905160854/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/sunday_times_university_guide/article2496158.ece | url-status=dead }}</ref>'' </blockquote> ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ, ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ ಪದವೀಧರರ ಪ್ರಮುಖ ಹತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅಕೌಂಟಿಂಗ್, ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಸಲಹಾ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news | url=http://www.timesonline.co.uk/newspaper/0,,173-2063061,00.html | work=The Times | location=London | title=Where next for LSE graduates | date=2006-03-02 | accessdate=2010-04-04 }}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಉದ್ಯೋಗ ಸೇವೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 30% ಪದವೀಧರರು "ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ" ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳುವುದರಿಂದ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ 'ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನರ್ಸರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ, ವಿದೇಶಿ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ನಗರ ದ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ಆಗ್ಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ. [[File:NABuilding.JPG|thumb|right|ಎಲ್ಎಸ್ಇನಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಟ್ಟಡ]] ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶಾಲೆಯು ಹೂಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಣಕಾಸು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಯೋಜನೆಯಾದ, "ಎಲ್ಎಸ್‌ಇಗಾಗಿ ಚಳುವಳಿ" ಯು ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಕಾಣದ ಬೃಹತ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಣಕಾಸು-ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳೊಂದರಲ್ಲಿ £100 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. 2003 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯು 24 ಕಿಂಗ್ಸ್‌ವೇ ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟ್ರಸ್ಟೀ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಿತು. ಇದನ್ನು ಸರ್ ನಿಕೋಲಸ್ ಗ್ರಿಮ್‌ಶಾ ಅವರು £45 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ "ನ್ಯೂ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ತೀರಾ ಆಧುನಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿ ಮರುಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸ್ಥಳವನ್ನು {{convert|120000|sqft|m2}} ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಕಟ್ಟಡವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ತೆರಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೂ [[ಎರಡನೇ ಎಲಿಜಬೆಥ್|ಘನತೆವೆತ್ತ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ರಾಣಿಯವರು]] ಮತ್ತು ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು 2008 ರ ನವೆಂಬರ್ 5 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಭಾಟಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.lse.ac.uk/collections/campaignForLSE/pdf/07_0035%20ImpactNo1.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2007-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926121654/http://www.lse.ac.uk/collections/campaignForLSE/pdf/07_0035%20ImpactNo1.pdf |url-status=dead }}</ref> ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಅತೀ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನವೆಂಬರ್ 2009 ರಂದು ಸರ್ಡಿನಿಯಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಡಿನಿಯಾ ಹೌಸ್‌ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಹತ್ತು ಹಲವು ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಬಂಡವಾಳಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಖರೀದಿಸಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ, ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಸೇವೆ, ವಸತಿ ಕಚೇರಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸ್ಥಳ, ಕೆಫೆಗಳು, ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ £30 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣದ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಅದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ೨೦೧೦ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಡುವುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೈಂಟ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌‌ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲಿದೆ. ೨೦೧೧ ರೊಳಗೆ ಸೌತ್‌ವಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ £25 ಮಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗೃಹವನ್ನೂ ಸಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಸರ್ ಹೋವಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಸ್ ಅವರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಅಥಾರಿಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಆಡಿಟ್ ಕಮೀಷನ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಕರಾಗಿ, ಕಾನ್ಫೆರಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾಲಾವಧಿಯ ನಂತರ, ಅವರನ್ನು ಜೂನ್ ೨೦೦೭ ರಂದು ಮರುನೇಮಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅವರು ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ರಸ್ಸೆಲ್ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಅಂಗ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ, ಎಲ್ಎಸ್‌ಇಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್,<ref>{{cite web|url=http://www.eua.be/ |title=The European University Association Home Page|accessdate=2009-04-13}}</ref> ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್, ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಆಫ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಂಪನೀಸ್,<ref>{{cite web |url=http://www.cems.org/general/academic_partners/school.php?getcountry=80 |title=CEMS Home Page |accessdate=2008-01-13 |archive-date=2008-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080119022145/http://www.cems.org/general/academic_partners/school.php?getcountry=80 |url-status=dead }}</ref> ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಪ್ರೊಫೆಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್,<ref>{{cite web |url=http://www.apsia.org/apsia/members/members.php |title=Association of Professional Schools of International Affairs |accessdate=2008-01-13 |archive-date=2012-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120415011925/http://www.apsia.org/apsia/members/members.php |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್ ಯುಕೆ,<ref>{{cite web |url=http://www.universitiesuk.ac.uk/members/ |title=Universities UK Home Page |accessdate=2008-01-13 |archive-date=2008-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080113082556/http://www.universitiesuk.ac.uk/members/ |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಗೋಲ್ಡನ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ನ ಸದಸ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. == ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ == [[File:LondonSchoolofEconomics cford.jpg|thumb|right|೧೯೯೦ ರ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ]] ಎಲ್ಎಸ್‌ಇಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಿರುವ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಯು 140 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಮ್‌ಎಸ್‌ಸಿ ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳು, 4 ಎಮ್‌ಪಿಎ ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳು, ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಬಿ, 30 ಬಿಎಸ್‌ಸಿ ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳು, ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಬಿ ಮತ್ತು 4 ಬಿಎ ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳು (ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು) ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.lse.ac.uk/resources/undergraduateProspectus2007/indexOfCourses.htm |title=LSE Undergraduate Prospectus |publisher=Lse.ac.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080602092424/http://www.lse.ac.uk/resources/undergraduateProspectus2007/indexOfCourses.htm |archivedate = June 2, 2008}}</ref> ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸ ದಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್‌ಸಿ ಅನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಎರಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯು ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ವಾಗಿದೆ. ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಮಾಜಿಕಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೀತಿಗಳು ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು ಪ್ರವರ್ತಕವಾಗಿರುವ ಇತರ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="autogenerated2">[http://www.thegooduniversityguide.org.uk/single.htm?ipg=6543 thegooduniversityguide]{{Dead link|date=April 2010}}</ref> ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಭಾಷಾ ಕೇಂದ್ರದಾದ್ಯಂತ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lse.ac.uk/Depts/language/ |title=LSE Language Centre |publisher=Lse.ac.uk |date=2010-03-15 |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2009-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502163429/http://www.lse.ac.uk/Depts/language/ |url-status=dead }}</ref> ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಬಹುಪಾಲು ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೇ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪದವಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಘಟಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪದವಿಪೂರ್ವದ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳು ತೀರಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು (ಮೂರ ವರ್ಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಾದ್ಯಂತ 90 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು), ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೋದನೆ ಗಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಲಿಕೆಯ ತಕ್ಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಗೆ ಪ್ರವೇಶವು ತೀರಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ೨೦೦೮ ರ ಯುಸಿಎಎಸ್ ಅಂಕಿಅಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಾಲೆಯು ೧೨೯೯ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ೧೯,೦೩೯ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ 15 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಕೆಲವೊಂದು ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ 20 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿರುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು 5% ದಷ್ಟಾಗಿದೆ.<ref name="ReferenceC" /><ref name="autogenerated3" /><ref>{{cite web |url=http://www2.lse.ac.uk/undergraduateProspectus2010/courses/Economics/L1V3.aspx |title=Undergraduate - Undergraduate - Study - Home |publisher=.lse.ac.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2009-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090515110705/http://www2.lse.ac.uk/undergraduateProspectus2010/courses/Economics/L1V3.aspx |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಹಲವು ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಐವಿ ಲೀಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಾದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್, ಯೇಲ್, ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಗಳ ಪ್ರವೇಶದ ಗಳಿಕೆಯಾದ 7-9 ಶೇಕಡಾ ಮೀರುವುದರ ಮೂಲಕ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯು ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು A-ಹಂತದ A*AA-AAB ನ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಮಾನದಂಡಗಳು ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಅವರು (ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ) ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಹಿರಿಯ ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆ ಯುಕೆ ಆನರ್ಸ್ ಪದವಿಯಯನ್ನು ಅಥವಾ ಅದರ ವಿದೇಶೀ ಸಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು.<ref>{{Cite web |url=http://www.lse.ac.uk/resources/graduateProspectus2006/entryRequirementsAndApplicationProcess/entryRequirements.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2006-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061108163015/http://www.lse.ac.uk/resources/graduateProspectus2006/entryRequirementsAndApplicationProcess/entryRequirements.htm |url-status=dead }}</ref> ಎಲ್ಎಸ್ಇಯ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ-ಪದವಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಡೋಲೆಕ್ &amp; ಗ್ಯಾಬ್ಬನಾ ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಿ ಇಂಡೆಪೆಂಡೆಂಟ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.independent.co.uk/student/postgraduate/tuition-fees-why-the-lse-leads-the-pack-424422.html | location=London | work=The Independent | title=Tuition fees: Why the LSE leads the pack | date=2006-11-16}}</ref> ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ದರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 10% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="thegooduniversityguide.org.uk">{{Cite web |url=http://www.thegooduniversityguide.org.uk/universities/university.php?ins=London%20School%20of%20Economics |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928011017/http://www.thegooduniversityguide.org.uk/universities/university.php?ins=London+School+of+Economics |url-status=dead }}</ref> ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಎಮ್‌ಎಸ್ಸಿ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಎಮ್‌ಎಸ್ಸಿ ಆರ್ಥಿಕ ಗಣಿತದಂತಹ ಕೆಲವು ಅತೀ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರವೇಶದ ದರವನ್ನು 3% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www2.lse.ac.uk/graduateProspectus2010/taughtProgrammes/MScFinance_(fulltime).aspx |title=MSc Finance (full-time) - Taught programmes - Graduate Prospectus for entry in 2010 - Home |publisher=.lse.ac.uk |date=2010-02-19 |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2010-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100430173226/http://www2.lse.ac.uk/graduateProspectus2010/taughtProgrammes/MScFinance_(fulltime).aspx |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www2.lse.ac.uk/graduateProspectus2010/taughtProgrammes/MScFinancialMathematics.aspx |title=MSc Financial Mathematics - Taught programmes - Graduate Prospectus for entry in 2010 - Home |publisher=.lse.ac.uk |date=2009-11-27 |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2009-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090927101100/http://www2.lse.ac.uk/graduateProspectus2010/taughtProgrammes/MScFinancialMathematics.aspx |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭೋದನ ವಿಭಾಗದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುವ ಪದವಿ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಯೋಜಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.thegooduniversityguide.org.uk/universities/university.php?inondon%20School%20of%20Economics |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928011025/http://www.thegooduniversityguide.org.uk/universities/university.php?inondon%20School%20of%20Economics |url-status=dead }}</ref> [[File:HoughtonStreet.jpg|thumb|right|ಹೌಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಎಲ್ಎಸ್ಇ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ]] ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿಯು ಜಂಟಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಪೆಕಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಸಸ್ ಪೋ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಗಳೊಡನೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅತೀ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗವು ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದೊಡನೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಎಂಎ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಪೆಕಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದೊಡನೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್ಸಿ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪದವೀಧರರು ಎರಡೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www2.lse.ac.uk/internationalHistory/degrees/masters/Home.aspx |title=Masters Programmes - Masters Programmes - Programmes and courses - International History - Home |publisher=.lse.ac.uk |date=2009-05-15 |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2010-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100103095145/http://www2.lse.ac.uk/internationalHistory/degrees/masters/Home.aspx |url-status=dead }}</ref> ಇತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳೊಡನೆ ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿಯು ಜಂಟಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ಟರ್ನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಹೆಚ್ಇಸಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಯಮ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಎಂಬಿಎ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ<ref>{{cite web|url=http://www.triumemba.org/ |title=TRIUM Global Executive MBA, top ranked alliance of NYU Stern, LSE and HEC Paris |publisher=Triumemba.org |date= |accessdate=2010-04-26}}</ref> ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಆರು ಘಟಕಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ೧೬ ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಐದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಸಿಯು [http://mpa.sciences-po.fr/ ಸೈನ್ಸಸ್ ಪೋ ಪ್ಯಾರಿಸ್], ಹರ್ಟೈಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗರ್ವನೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ನಂತಹ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಶಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಭಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (ಎಂಪಿಎ) ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಯೂನಿರ್ವಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಬರ್ಕಲಿ ಯೊಂದಿಗಿನ ಅದರ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂಗವಾಗಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಚಿಕಾಗೋ ಬೂಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್, ಫುಕಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್, ಕೆಲ್ಲೋಗ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್, ಸ್ಟರ್ನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಮತ್ತು ಯಾಲೆ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lse.ac.uk/collections/MES/programmes/mastersProgrammes/imex/Default.htm |title=IMEX programme |publisher=Lse.ac.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2009-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090203064100/http://www.lse.ac.uk/collections/MES/programmes/mastersProgrammes/imex/Default.htm |url-status=dead }}</ref> ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ ಬೇಸಿಗೆ ಶಾಲೆಯನ್ನು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ೩೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಡನೆ ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ, ಹಣಕಾಸು, ಕಾನೂನು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ನಿಯಮಿತ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೇಸಿಗೆ ಶಾಲೆಯು ನೀಡುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಕಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಎಸ್‌ಇಯು ಎಲ್ಎಸ್‌ಇ-ಪಿಕೆಯು ಬೇಸಿಗೆ ಶಾಲೆಯನ್ನೂ ಸಹ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಎರಡೂ ಬೇಸಿಗೆ ಶಾಲೆಗಳಿಂದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇತರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಎಲ್ಎಸ್‌ಸಿ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳಿಗೆ ಷರತ್ತಿನ ನೀಡುವಿಕೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. 2007 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಒಳಗೊಂಡು 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ಬೇಸಿಗೆ ಶಾಲೆಯು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಯಲ್ಲಿ ವಸತಿಯ ಅನುಕೂಲವೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ಶಾಲೆಯು ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂರ್ಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lse.ac.uk/collections/summerSchool/ |title=LSE Summer School - LSE Summer School - Summer schools - Study - Home |publisher=Lse.ac.uk |date=2010-04-08 |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2008-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080216001814/http://www.lse.ac.uk/collections/summerSchool/ |url-status=dead }}</ref> ಶಾಲೆಯು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್, ಯೇಲ್, ಚಿಕಾಗೋ, ಎನ್‌ವೈಯು, ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಯುಸಿ ಬರ್ಕಲಿ ಯೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವದರ ಜೊತೆಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಐದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ), ಸೈನ್ಸಸ್ ಪೋ (ಪ್ಯಾರಿಸ್), ಕೇಪ್‌ಟೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಪರ್ಕಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಬೀಜಿಂಗ್) ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪುರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ. == ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವರ್ಗ == ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೮೦೦ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೮೦೦ ಅರೆಕಾಲಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 65% ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]ನ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಸಿಯು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,<ref name="london_156" /> ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="ReferenceA" /> ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯ ಬಹುತೇಶ 64% ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದಾರೆ,<ref name="ReferenceA" /> ಇದು ಇತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. 51% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 49% ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಡನೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ.<ref name="ReferenceA" /> == ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ == {{Main|LSE Students' Union}} [[File:Student Union Blue.jpg|thumb|right|ಎಲ್ಎಸ್ಇ ಎಸ್‌ಯು ಲೋಗೋ]] ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ (ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಎಸ್‌ಯು) ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಕಮಿಟಿಗೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಯೂನಿಯನ್ಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ - ಈ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ 1966-67 ಮತ್ತು 1968–69 ರಲ್ಲಿ<ref>{{cite news |title=BBC website: LSE Student Protests |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/6299579.stm | date=2007-05-31 | accessdate=2010-01-06 | work=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |title=BBC website: On This Day - LSE Student Protests |url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/13/newsid_2542000/2542639.stm | date=1967-03-13 | accessdate=2010-01-06 | work=BBC News}}</ref> ನಡೆದು ದಾಖಲಿಸಲಾದ ಎಲ್ಎಸ್‌ಇ ಗಲಭೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮನರಂಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಡೆಸುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಕ್ಕೂಟವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. 2010 ರವರೆಗೆ, 200 ಸೊಸೈಟಿಗಳು, 40 ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ರೈಸಿಂಗ್ ಎಂಡ್ ಗೀವಿಂಗ್ (ಆರ್ಎಜಿ) ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮೂಹವಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮೂಹವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸುದ್ದಿಪತ್ರವಾದ ''ದಿ ಬೀವರ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತೀ ಹಳೆಯ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಒಕ್ಕೂಟದ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವಾದ'' ಪಲ್ಸ್!'' ಎನ್ನುವುದು ೧೯೯೯ ರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕೇಂದ್ರವಾದ ''ಲೂಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್'' ೨೦೦೫ ರಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ ''ಕ್ಲೇರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ರಿವ್ಯೂ'' ಅನ್ನು 2008 ರಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಗಳಿಸಿತು. ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಒಕ್ಕೂಟವು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ''ಲಂಡನ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್'' ಅನ್ನೂ ಸಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನೋಡಬಹುದು. ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, 1980 ರಿಂದ ಆರ್‌ಎಜಿ ವೀಕ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅದನ್ನು ಆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮನರಂಜನೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಯವರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಈಗಿನ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಎಂಪಿಯವರಾದ ಟಿಮ್ ಬಾರ್ನೆಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಎಸ್‌ಯು ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುವ ಸಂಘವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್ &amp; ಕಾಲೇಜಸ್ ಸ್ಟೋರ್ಟ್ (ಬಿಯುಸಿಎಸ್) ನ ಸದಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ "ಬ್ಲೂಸ್" ಮನ್ನಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯಲ್ಲಿ ಮಹೋನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ "ಪರ್ಪಲ್ಸ್" ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಜೀವನ == [[File:LschoolE.jpg|thumb|ಹೌಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನೋಟ]] [[File:LSE-mosa.jpg|thumb|ಸೈಂಟ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಟ್ಟಡ]] ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಲೇರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯ ಲಂಡನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿನ ಹೂಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಆಲ್ಡ್‌ವಿಚ್ ನಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಹಾಗೂ ಟೆಂಪಲ್ ಬಾರ್ ಪಕ್ಕದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ 1902 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. 1920 ರಲ್ಲಿ, ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ V ಅವರು ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಡವಾದ ಓಲ್ಡ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಯು ಕ್ರಮೇಣ ಪಕ್ಕದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಕಿಂಗ್ಸ್‌ವೇ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ನಡುವಿನ ಬಹುತೇಕ ನಿರಂತರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿತು. ಇಂದು, ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಆಡ್-ಹಾಕ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟಡದ ಮಹಡಿಯ ಮಟ್ಟು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿರದೇ ಇದ್ದು, ಸಭಾಂಗಣದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಾಟಿದ ಬಳಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬೇರೊಂದು "ಮಹಡಿ"ಯಲ್ಲಿರುವುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಸರಣಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶಾಲೆಯು ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ದಾನ ನೀಡಿರುವ ಹತ್ತು ಹಲವು ಒಂದೋ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಅತೀ ಯಥಾರ್ಥವಾದ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಲ್ಡ್‌ವಿಚ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕನಾಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್‌ಗಳ ಮರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇದೀಗ ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ ಮಾಲೀಕತ್ವದ, ಹಿಂದೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ ಜಾರ್ಜ್ IV ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಖರೀದಿಯಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಆಂಥೋನಿ ಗಿಡ್ಡೆನ್ಸ್ (1996–2003) ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯು ನವೀಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಎಕನಾಮಿಕ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಲಯೋನೆಲ್ ರಿಬ್ಬನ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ನ ಅನ್ನು £35 ಮಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸುವಿಕೆ, ಓಲ್ಡ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯ ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸತಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ ಜೊತೆಗೆ ಹೂಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಡ್‌ವಿಚ್ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಗ್ಯಾರಿಕ್ ಇವುಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆಯು ಲಿಂಕೋಲನ್ಸ್ ಇನ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ಡಿನಿಯಾ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾರಿಶ್ ಹಾಲ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ''ಯೆ ಓಲ್ಡೆ ವೈಟ್ ಹಾರ್ಸ್'' ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಎಸ್ಟೇಟ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿತು. 2010 ರಿಂದ, ನ್ಯೂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೈಬ್ರರಿ ಹಿಂದಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು 2010 ರ ಸೆಪ್ಪೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಲಿಂಕೋಲನ್ಸ್ ಇನ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ತೆರೆಯಲಿದೆ. ಹೊಸ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಟ್ಟಡ (ಕಿಂಗ್ಸ್‌ವೇನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್) ವು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಲಿಂಕೋಲನ್ಸ್ ಕಡೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಮುಖ ಮಾಡಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡವು ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ಬೋಧನೆ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳು, ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೈಬ್ರರಿ (ಬಿಎಲ್‌ಪಿಇಎಸ್) ಯು ತನ್ನ ಕಪಾಟುಗಳಲ್ಲಿ 4.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಪುಟಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೈಬ್ರರಿಯ ಬಳಿಕ ಇದು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಎರಡನೆಯ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಏಕೈಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.lse.ac.uk/library/guides/VisitorsLibraryGuide.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2009-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090327092321/http://www.lse.ac.uk/library/guides/VisitorsLibraryGuide.pdf |url-status=dead }}</ref> ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳೆಂದರೆ 999 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವುಳ್ಳ ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭೋದನಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಪೀಕಾಕ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಡ್ಲರ್ ವೆಲ್ಸ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಕಾರ್ಯಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳವು ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನ ಸದಸ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ, ಈ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಎಸ್‌ಇಯು ಅದರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಎಸ್‌ಇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕಚೇರಿಯು ಇದನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಾರದ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಿಯತವಾಗಿ ರಾಯಭಾರಿಗಳು, ಲೇಖಕರು, ಸಿಇಓಗಳು, ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಸದಸ್ಯರು, ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹೆಸರಾಂತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷಣಕಾರರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾದ ಭಾಷಣಕಾರರಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಡನ್ ಬ್ರೌನ್, ದಿಮಿತ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೇವ್, ಜಾನ್ ಅಟ್ಟಾ ಮಿಲ್ಸ್, ಅಲಿಸ್ಟರ್ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್, [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಸೊರೊಸ್‌|ಜಾರ್ಜ್ ಸೊರೋಸ್]], ಡೇವಿಡ್ ಕ್ಯಾಮರೂನ್, ಕೇವಿನ್ ರುಡ್, [[ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್]], ಜಾರ್ಜ್ ಓಸ್ಬೋರ್ನ್, ಲಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ಚೆರಿ ಬೂತ್, ಬೆನ್ ಬೆರ್ನೇಕ್, ಜಾನ್ ಮೇಜರ್, ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಲೀ, ರೊವಾನ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ಅಲಾನ್ ಗ್ರೀನ್‌ಸ್ಪಾನ್, ರೋಬರ್ಟ್ ಪೆಸ್ಟನ್, ವಿಲ್ ಹಟ್ಟನ್, ಹಿಲರಿ ಬೆನ್, ಹಜೆಲ್ ಬ್ಲೀರ್ಸ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್, ಜೋಸ್‌ಚ್ಕಾ ಫಿಶರ್. ಜಾಕ್ ಸ್ಟ್ರಾ, ಬರೋನೆಸ್ ಥ್ಯಾಚರ್, ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಟುಟು, ಜೆನ್ಸ್ ಲೆಹ್ಮನ್, [[ಕೋಫಿ ಅನ್ನಾನ್]], ಟೋನಿ ಬ್ಲೇರ್, ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಶ್ರೋಡರ್, ಜಾನ್ ಲೂಯಿಸ್ ಗಡ್ಡಿಸ್, ಜೋಸೆಎಫ್ ಮೀಗನ್, ಕೋಸ್ಟಸ್ ಸಿಮಿಟಿಸ್, ಲುಜ್ ಇನಾಸಿಯೋ ಲುಲಾ ಡಾ ಸಿಲ್ವಾ, ಲೀ ಸೀನ್ ಲೂಂಗ್, ಮಿಲ್ಟನ್ ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್, ಜೆಫ್ರಿ ಸಾಚ್ಸ್, ವೈಸೆಂಟ್ ಫಾಕ್ಸ್, [[ನೋಅಮ್ ಚಾಮ್ಸ್ಕೀ|ನೋಮ್ ಚೋಮ್‌ಸ್ಕೀ]] ಮತ್ತು [[ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು ಎಲ್ಎಸ್‌ಇ ಲೈವ್ ಎಂಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಅದನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮುಖಾಂತರ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದು ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. 2008 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ, ಸರಣಿಯು [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಸೊರೊಸ್‌|ಜಾರ್ಜ್ ಸೋರೋಸ್]], ಥಾಮಸ್ ಎಲ್ ಫ್ರೀಡ್ಮನ್, ಫರೀದ್ ಜಕಾರಿಯಾ ಮತ್ತು ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಬೆನ್ ಬರ್ನೇಕ್ ಅವರಂತಹ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣಕಾರರನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web |title=LSE Live: LSE Live Podcast |url=http://www.lse.ac.uk/collections/LSEPublicLecturesAndEvents/live/LSELive_previous.htm |access-date=2010-10-08 |archive-date=2009-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213152046/http://www2.lse.ac.uk/collections/LSEPublicLecturesAndEvents/live/LSELive_previous.htm |url-status=dead }}</ref> ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು ಹಲವು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ವೀ ಆರ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್, ವಿಲ್ಲಿ, ರಾಬಿನ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ಅಲನ್ ಫ್ಲೆಚರ್ (ನೈಬರ್ಸ್ ಡಾ.ಕಾರ್ಲ್ ಕೆನ್ನೆಡಿ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ) ಮತ್ತು ಟಿಮ್ ವೆಸ್ಟ್‌ವುಡ್ ಅವರುಗಳು ಹಲವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. == ವಸತಿ == [[File:NorthumberlandHouse.jpg|thumb|right|ನಾರ್ಥಂಬರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೌಸ್]] ಎಲ್ಎಸ್‌ಇ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹತ್ತು ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಶಾಫ್ಟ್ಸ್‌ಬರಿ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಲಂಡನ್ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಹನ್ನೊಂದು ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳನ್ನು ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ವಸತಿನಿಲಯಗಳು 3500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.lse.ac.uk/accommodation/RES_intro.htm |title=Accommodation - Accommodation for students - Life at LSE - Home |publisher=Lse.ac.uk |date=2010-02-16 |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2002-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021214171651/http://www.lse.ac.uk/accommodation/RES_intro.htm |url-status=dead }}</ref> ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಅಂತರಕಾಲೇಜು ನಿಲಯಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಲಂಡನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಯ ಅಂಗ ಕಾಲೇಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಶಾಲೆಯ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಸುಮಾರು 25% ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಾಲೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಳಾಸ ಯಾವುದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಥಮ-ವರ್ಷದ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿಯ ಖಾತ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರರ ಇರುವಿಕೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮೂಲಕ ಶಾಲೆಯ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವಸತಿನಿಲಯಗಳು ಹೂಟನ್ ರಸ್ತೆಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕೋವೆಂಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಐದು-ನಿಮಿಷದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಗ್ರೋಸ್ವೆನರ್ ಹೌಸ್ ಇದ್ದು, ದೂರದ ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳಾದ (ನಟ್‌ಫರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಬಟ್ಲರ್ಸ್ ವಾರ್ಫ್ ಗಳು ಟ್ಯೂಬ್ ಅಥವಾ ಬಸ್ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 45 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.). ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳು ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶೀಯ, ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊಸ ಪದವಿ-ಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು) ಎಲ್ಲಾ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 36% ಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದರೆ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರರು ಸುಮಾರು 56% ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸುಮಾರು 8% ಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅತೀ ದೊಡ್ದದಾದ ವಸತಿನಿಲಯವಾದ ಬ್ಯಾಕ್‌ಸೈಡ್ ಅನ್ನು 1966 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಎಂಟು ಮಹಡಿಗಳಾದ್ಯಂತ 618 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯ ಟಾಟಾ ಮಾಡರ್ನ್ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ರಿವರ್ ಥೇಮ್ಸ್‌ಗೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 10 ನಿಮಿಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹೈ ಹೋಲ್‌ಬೋರ್ನ್ ಅನ್ನು 1995 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಎರಡನೆಯ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ವಸತಿ ನಿಲಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಲಂಡನ್ನಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಇತರ ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳೆಂದರೆ - ಟವರ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಮುಂದಿನ ಬಟ್ಲರ್ ವಾರ್ಫ್, ಸಾಡ್ಲರ್ ವೆಲ್ಸ್ ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ಬೋರೋಹ್ ಆಫ್ ಐಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ರೋಸ್‌ಬೆರಿ, ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್-ಸೌಂಡರ್ಸ್ ಹಾಲ್ ಎನ್ನುವುದು ಫಿಟ್ಜೋವ್ರಿಯಾ ದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಟೆಲಿಕಾಂ ಟವರ್ ನಿಂದ 5 ನಿಮಿಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. [[File:Gh new.jpg|thumb|right|ಗ್ರೋಸ್ವೆನೋರ್ ಹೌಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು]] ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಥಮ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಶಾಲೆಯು 2005 ರಿಂದ ಮೂರು ಹೊಸ ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಲಿಲಿಯನ್ ನೋಲೆಸ್ ಎನ್ನುವ ನಿಲಯವು ಸುಮಾರು 360 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 2006 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ನಾರ್ಥಂಬರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವಿನ್ಯೂನಲ್ಲಿರುವ ನಾರ್ಥಂಬರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಸ ವಸತಿ ನಿಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು 2005 ರ ಜೂನ್ 2 ರಂದು ಯೋಜನಾ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ಅದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಸತಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ವಸತಿ ನಿಲಯವು ಶ್ರೇಣಿ II ಎಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾದ ಕಟ್ಟಡವಾದ ನಾರ್ಥಂಬರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೌಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಥೇಮ್ಸ್ ಎಂಬ್ಯಾಂಕ್‌ಮೆಂಟ್ ನಡುವೆ ನೆಲಸಿದೆ. ಅದು ಈ ಹಿಂದೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಗ್ರಾಂಡ್ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಹೂಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ವಸತಿನಿಲಯವನ್ನು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಗ್ರೇಟ್ ಕ್ವೀನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಂಗ್ ಏಕರ್ ಅಡ್ಡ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರೂರಿ ಲೇನ್ ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಗ್ರೋಸ್‌ವೆನಾರ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವಸತಿ ನಿಲಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇದರ ಎಲ್ಲಾ 169 ಕೊಠಡಿಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ, ಸ್ವಯಂ-ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವದರ ಜೊತೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ಶೌಚಾಲಯ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ ಗೃಹದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಂಟು ಅಂತರ ಕಾಲೇಜು ಸಭಾಂಗಣಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಸಹ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. == ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಾಗಾರಗಳು == {{Main|British Library of Political and Economic Science}} [[File:LSE large.jpg|thumb|ಲೈಬ್ರರಿ ಮೇಲ್ಭಾವಣಿ]] ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯ ಮುಖ್ಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಎಂಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಸೈನ್ಸ್ (ಬಿಎಲ್‌ಪಿಇಎಸ್) ಆಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ತವರು ಮನೆಯಾಗಿದೆ. 1896 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಲೈಬ್ರರೀಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೈವ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಎಮ್‌ಎಲ್ಎ) ನಿಂದ ' ಡೆಸಿಗ್ನೇಶನ್' ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬಿಎಲ್‌ಪಿಇಎಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 6500 ಜನರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 12,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಹ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು ವಿಶೇಷ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಓಲ್ಡ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹೃದಯಂಗಮವಾದ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಾ ಲೈಬ್ರರಿಯು ಬಿಡುವು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2003 ರಲ್ಲಿ ಟೋನಿ ಬ್ಲೇರ್ ಅವರಿಂದ ಉದ್ಭಾಟನೆಗೊಂಡ ಫ್ಯಾಬಿಯನ್ ವಿಂಡೋ ಸಹ ಲೈಬ್ರರಿಯ ಒಳಗೆ ನೆಲಸಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಲಂಡನ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಸೆಲ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ಸೆನೇಟ್ ಹೌಸ್ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ == ಫಲ್‌ಬ್ರೈಡ್ ಕಮೀಶನ್ ಹೇಳುವಂತೆ " ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ"<ref>{{cite web |url=http://www.fulbright.co.uk/fulbright-awards/for-us-citizens/postgraduate-student-awards/university-partners/lse |title=Fullbright Commission |publisher=Fulbright.co.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217080007/http://www.fulbright.co.uk/fulbright-awards/for-us-citizens/postgraduate-student-awards/university-partners/lse |url-status=dead }}</ref> [[File:Lse library interior.jpg|thumb|right|ಎಲ್ಎಸ್ಇಯಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮನ್ ಫೋಸ್ಟರ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಒಳಾಂಗಣ]] ಟಿಹೆಚ್‌ಇ-ಕ್ಯೂಎಸ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ (2010 ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಟೈಮ್ಸ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಎಸ್ ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), 2004 ಮತ್ತು 2005 ರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ 11 ನೇ ಶ್ರೇಣಿ ಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ 2008 ಮತ್ತು 2009 ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 66 ಮತ್ತು 67 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಶಾಲೆಯ ಆಡಳಿತವು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಇಳಿಕೆಯು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿತು.<ref>- [http://www2.lse.ac.uk/.../LSEServices/.../LSEInvestigationsIntoTheTHEandQSleaguetables.aspx] {{dead link|date=September 2010}}</ref> ಕ್ವಾಕ್ವರೆಲಿ ಸೈಮಂಡ್ಸ್ ನೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಧಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಲ್ಎಸ್ಇ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳ ವಿರುದ್ದ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತವಾಗಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರುವಂತೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು 2010 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಟಿಹೆಚ್ಇ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name="autogenerated4">{{cite web |url=http://www2.lse.ac.uk/intranet/LSEServices/divisionsAndDepartments/ERD/LSEinUniversityLeagueTables.aspx |title=LSE in university league tables - External Relations Division - Administrative and academic support divisions - Services and divisions - Staff and students - Home |publisher=.lse.ac.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2010-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100429102759/http://www2.lse.ac.uk/intranet/LSEServices/divisionsAndDepartments/ERD/LSEinUniversityLeagueTables.aspx |url-status=dead }}</ref> ಟಿಹೆಚ್‌ಇದ ಹೊಸ ಪಾಲುದಾರರಾದ ಥಾಮಸ್ ರಾಯಟರ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯವರು ಹೀಗೂ ಸಹ ಹೇಳಿದರು "ಕೊನೆಯ ಟೈಮ್ಸ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ-ಕ್ಯೂಎಸ್ ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ 67 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತು - ಕೆಲವು ತಪ್ಪುಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ? ಹೌದು, ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದೇ."<ref name="autogenerated4" /> ಅದೇನೂ ಇದ್ದರೂ, ಶಾಲೆಯು ಅದರ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ 200 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳೊಳಗೆ ಇರುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ವಿಶೇಷತಃ ಸಂಶೋಧನೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ, ಎಲ್ಎಸ್‌ಸಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಂಕ ಗಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಮುಖ 5 ಕ್ಕಿಂತ ಹೊರಗೆ ತೆರಳಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 5ನೇ, 4ನೇ, 3ನೇ ಮತ್ತು 2ನೇ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2009/subject-rankings/social-sciences |title=THE - QS World University Rankings 2009 - Social Sciences |publisher=Top Universities |date=2009-11-12 |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2010-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100211114508/http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2009/subject-rankings/social-sciences |url-status=dead }}</ref> ಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಲಿಂದಲೂ ಎಲ್ಎಸ್ಇಯು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ನೋಟದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ 5 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೊರಗೆ ಸಾಗಿಲ್ಲ. 2008 ರ ಸಂಶೋಧನೆ ಪುನರ್‌ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವದ-ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಶೇಕಡಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite news| url=http://www.independent.co.uk/news/education/education-news/lse-beats-oxford-and-cambridge-to-become-best-research-centre-1202324.html | work=The Independent | location=London | title=LSE beats Oxford and Cambridge to become best research centre | first=Richard | last=Garner | date=2008-12-18 | accessdate=2010-04-04}}</ref> ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ನ ಶೇಕಡಾ 32 ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಯ ಶೇಕಡಾ 35 ಅಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ದಿ ಇಂಡೆಪೆಂಡೆಂಟ್ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಯು ಎಲ್ಎಸ್ಇಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು .<ref>{{cite web |url=http://www2.lse.ac.uk/researchAndExpertise/RAE2008/home.aspx |title=Research Assessment Exercise 2008 - RAE 2008 - Research and expertise - Home |publisher=.lse.ac.uk |date=2009-11-25 |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2010-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101231131514/http://www2.lse.ac.uk/researchAndExpertise/RAE2008/home.aspx |url-status=dead }}</ref> ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಟೈಮ್ಸ್ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಇರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪುನರ್‌ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಘಟಕಗಳಾದ್ಯಂತದ ಸರಾಸರಿ ವರ್ಗದ ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು (ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ) ಜಂಟಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite news | url=http://extras.timesonline.co.uk/gug/gooduniversityguide.php | location=London | work=The Times | first=Roland | last=Watson | title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು | access-date=2010-10-08 | archive-date=2010-03-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100314143419/http://extras.timesonline.co.uk/gug/gooduniversityguide.php | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | url=http://extras.timesonline.co.uk/stug/universityguide.php?sort=RESEARCH | work=The Times | location=London | accessdate=2010-04-04 | title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು | archive-date=2009-10-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091030020114/http://extras.timesonline.co.uk/stug/universityguide.php?sort=RESEARCH | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/sunday_times_university_guide/article2497779.ece | work=The Times | location=London | title=How the guide was compiled | date=2008-09-21 | accessdate=2010-04-04 | archive-date=2011-07-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110716135415/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/sunday_times_university_guide/article2497779.ece | url-status=dead }}</ref> ಈ ಆರ್ಎಇ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಅನುಸಾರ, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಾನೂನು, ಸಾಮಾಜಿಕ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಎಸ್ಇಯು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.rae.ac.uk/submissions/submissions.aspx?id=36&type=uoa |title=RAE 2008 : Submissions : Submissions list |publisher=Rae.ac.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2009-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091118101439/http://www.rae.ac.uk/submissions/submissions.aspx?id=36&type=uoa |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/education/table/2008/dec/18/rae-2008-business-and-management-studies | work=The Guardian | location=London | title=RAE 2008: business and management studies results | date=2008-12-18 | accessdate=2010-04-04}}</ref> [[File:Lse richard wilson.jpg|thumb|right|ಎಲ್ಎಸ್ಇಯ ಹೊಸ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿ]] ವಿವಿಧ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ ವಿಭಾಗಗಳೂ ಸಹ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ ''ಫೈನಾನ್ಶಿಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಶ್ರೇಣಿ'' ಯು ಎಂಎಸ್ಸಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 4 ನೇ ಶ್ರೇಣಿ ನೀಡಿತು (2008 ರಲ್ಲಿ 4ನೇ, 2007 ರಲ್ಲಿ 3ನೇ, 2006 ರಲ್ಲಿ 8ನೇ, 2005 ರಲ್ಲಿ 4ನೇ)<ref>{{cite web |url=http://rankings.ft.com/businessschoolrankings/masters-in-management |title=Business school rankings and MBA rankings from the Financial Times |publisher=Rankings.ft.com |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324061111/http://rankings.ft.com/businessschoolrankings/masters-in-management |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು 2009 ರ ''ಫೈನಾನ್ಶಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಎಂಬಿಎ ಶ್ರೇಣಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಟಿಆರ್ಐಯುಎಮ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಎಂಬಿಎಯು 2 ನೇ ಶ್ರೇಣಿ ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://rankings.ft.com/businessschoolrankings/emba-rankings |title=Business school rankings and MBA rankings from the Financial Times |publisher=Rankings.ft.com |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2011-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906010227/http://rankings.ft.com/businessschoolrankings/emba-rankings |url-status=dead }}</ref> ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಫೆಬ್ರವರಿ 2008 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಧ್ಯಾಪಕರುಗಳ 2724 ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರ ಟಿಆರ್ಐಪಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಎಲ್ಎಸ್ಇಯ ಪಿಹೆಚ್‌ಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 6 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳಿಗೆ (ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ತತ್ವಗಳು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥನೀತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 7 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಅರ್ಥಮಾಪನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಂಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಎಂಬಿಎ ಜೊತೆಗೆ <ref>{{cite web |url=http://www2.lse.ac.uk/graduateProspectus2010/taughtProgrammes/MScEconometricsAndMathematicalEconomics.aspx |title=MSc Econometics and Mathematical Economics |publisher=www.lse.ac.uk |accessdate=2010-03-05 |archive-date=2010-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100306050141/http://www2.lse.ac.uk/graduateProspectus2010/taughtProgrammes/MScEconometricsAndMathematicalEconomics.aspx |url-status=dead }}</ref> ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಖ್ಯಾತ 5 ಪದವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://uk.askmen.com/fine_living/investing/4b_investing.html |title=Most prestigious degrees in the world |publisher=askmen.com |accessdate=2010-03-05 }}</ref> ಈ ವಿಷಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಯಎಸ್ ಪಿಹೆಚ್‌ಡಿ ಒದಗಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಅತೀ ಕಠಿಣವಾದ ಎಂಎಸ್ಸಿ ಹಂತದ ಪದವಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ 1946 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಪೊಪ್ಪರ್ ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ತಾರ್ಕಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಪ್ಪರ್ ಅವರನ್ನು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಹೋನ್ನತ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರಾಧಾರದ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಸಮಾಜ ದ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಇಮರ್ ಲಾಕಟೋಸ್ ಇಬ್ಬರೂ 1960 ರಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ರೂಪ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.lse.ac.uk/collections/philosophyLogicAndScientificMethod/aboutTheDepartment.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2009-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090807012240/http://www.lse.ac.uk/collections/philosophyLogicAndScientificMethod/aboutTheDepartment.htm |url-status=dead }}</ref> 2009 ರ ಫಿಲಾಸೋಫಿಕಲ್ ಗೌರ್ಮೆಟ್ ವರದಿಯು ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲೆಂದು ಶ್ರೇಣಿ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.philosophicalgourmet.com/breakdown.asp |title=ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಗೌರ್ಮೆಟ್ ವರದಿ 2009 :: ವಿಶೇಷಜ್ಞರಿಂದ ವಿಷಯಕ್ರಮಗಳ ನಾಶ |access-date=2010-10-08 |archive-date=2012-09-06 |archive-url=https://archive.is/20120906101412/http://www.philosophicalgourmet.com/breakdown.asp |url-status=dead }}</ref> ದೇಶೀಯವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿಪತ್ರವು ಸಂಕಲಿಸಿದ ವರ್ಗದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಮುಖ 10 ರ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜಿನೊಂದಿಗೆ ಶಾಲೆಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ನಂತರ ತಕ್ಷಣದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ 2009 ರಿಂದ, ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಅಂಕಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯಿತು. ನಿಜಕ್ಕೂ, ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇಯು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (1997-2007) ''ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗೈಡ್''' ಸಂಚಿತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 3 ನೇ ಶ್ರೇಣಿ ಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ 2009 ರ ಟೈಮ್ಸ್ ಗುಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ 7 ನೇ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಕುಸಿಯಿತು.<ref name="extras.timesonline.co.uk">{{cite news | url=http://extras.timesonline.co.uk/tol_gug/gooduniversityguide.php | work=The Times | location=London | accessdate=2010-04-04 | first=Roland | last=Watson | title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು | archive-date=2008-02-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080214084916/http://www.scis.org.uk/genInfo/genInfo_scott_exam.html | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | url=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/sunday_times_university_guide/article4773713.ece | work=The Times | location=London | title=Profile London School of Economics and Political Science | date=2009-09-13 | accessdate=2010-04-04 }}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''' '' '''''2009 ರ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ 'ಪದವೀಧರ ಪ್ರತೀಕ್ಷೆಗಳು' ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಪದವೀಧರರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳ 'ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರತೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ" ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಅಂಕಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.''' '' === ಶ್ರೇಣಿಗಳು === ಗಮನಿಸಿ: ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚಿಗೆನ ಟಿಹೆಚ್‌ಇ/ಕ್ಯೂಎಸ್ ಕೋಷ್ಟಕಗಳು (2009-2007) ನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಶ್ರೇಣಿ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ ವಾದಿಸಿತು. 2010 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಟೈಮ್ಸ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಎಸ್ ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದವು. {| class="wikitable" |+<td>ಯುಕೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳು</td> |- ! ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಣಾಯಕರು ! 2011 ! 2010 ! 2009 ! 2008 ! 2007 ! 2006 ! 2005 ! 2004 ! 2003 ! 2002 ! 2001 ! 2000 ! 1999 ! 1998 |- ! ಟೈಮ್ಸ್ ಗುಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ | 5ನೆಯ | 7^ನೆಯ<ref>{{cite news|url=http://extras.timesonline.co.uk/tol_gug/gooduniversityguide.php|title=The Times Good University Guide|work=[[The Times]]|accessdate=2009-08-21|location=London|first=Roland|last=Watson|archive-date=2008-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20080214084916/http://www.scis.org.uk/genInfo/genInfo_scott_exam.html|url-status=dead}}</ref> | 4^ನೆಯ<ref name="extras.timesonline.co.uk" /> | 4^ನೆಯ<ref>{{cite news |url=http://extras.timesonline.co.uk/gug/gooduniversityguide.php |title=The Times Good University Guide 2008 |work=[[The Times]] |accessdate=2007-11-03 |location=London |first=Roland |last=Watson |archive-date=2010-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100314143419/http://extras.timesonline.co.uk/gug/gooduniversityguide.php |url-status=dead }}</ref> | 4^ನೆಯ<ref>{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/displayPopup/0,,102571,00.html |title=The Times Good University Guide 2007 - Top Universities 2007 League Table |work=[[The Times]] |accessdate=2007-11-03 |location=London |first=Roland |last=Watson |archive-date=2008-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513090853/http://www.timesonline.co.uk/displayPopup/0%2C%2C102571%2C00.html |url-status=dead }}</ref> | 4^ನೆಯ<ref>{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/displayPopup/0,,32607,00.html |title=The Times Top Universities |work=[[The Times]] |accessdate=2007-11-03 |location=London |archive-date=2010-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100601015322/http://www.timesonline.co.uk/displayPopup/0%2C%2C32607%2C00.html |url-status=dead }}</ref> | 4^ನೆಯ<ref>{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/displayPopup/0,,32607,00.html |title=The Times Top Universities 2005 |work=[[The Times]] |location=London |accessdate=2010-04-04 |archive-date=2010-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100601015322/http://www.timesonline.co.uk/displayPopup/0%2C%2C32607%2C00.html |url-status=dead }}</ref> | 4ನೆಯ | 4^ನೆಯ <ref name="www2.lse.ac.uk">http://www2.lse.ac.uk/ERD/2008%2010%2008%20LSE%20and%20league%20tables%202%20-%20full%20table.xls{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 5^ನೆಯ <ref name="www2.lse.ac.uk" /> | 7^ನೆಯ= <ref name="www2.lse.ac.uk" /> | 8ನೆಯ | 8ನೆಯ | 3^ನೆಯ |- ! ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ | 8^ನೆಯ<ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/education/table/2010/jun/04/university-league-table | location=London | work=The Guardian | title=University guide 2011: University league table | date=2010-06-08}}</ref> | 5^ನೆಯ<ref name="Guardian 2010">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/education/table/2009/may/12/university-league-table |title=University guide 2010: University league table |date=21 August 2009 | work=The Guardian | location=London | accessdate=2010-04-04}}</ref> | 3^ನೆಯ<ref name="Guardian 2008">{{cite news |url=http://browse.guardian.co.uk/education?SearchBySubject=&FirstRow=29&SortOrderDirection=&SortOrderColumn=GuardianTeachingScore&Subject=University+ranking&Institution= |title=University ranking by institution |work=[[The Guardian]] |accessdate=2007-10-29 |location=London |archive-date=2021-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210222041115/https://www.theguardian.com/us |url-status=dead }}</ref> | 6^ನೆಯ<ref name="Guardian 2008" /> | 3^ನೆಯ | 3^ನೆಯ<ref name="Guardian 2006">{{cite news |url=http://browse.guardian.co.uk/education/2006?SearchBySubject=&FirstRow=20&SortOrderDirection=&SortOrderColumn=GuardianTeachingScore&Subject=Institution-wide&Institution= |title=University ranking by institution |work=[[The Guardian]] |accessdate=2007-10-29 |location=London }}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 5^ನೆಯ<ref name="Guardian 2005">{{cite news |url=http://education.guardian.co.uk/universityguide2005/table/0,,-5163901,00.html?chosen=Durham&tariff=0&start=40&index=3&alpha=0 |title=University ranking by institution |work=[[The Guardian]] | location=London | accessdate=2010-04-04}}</ref> | 5^ನೆಯ<ref name="Guardian 2004">{{cite news |url=http://education.guardian.co.uk/universityguide2004/table/0,,1222167,00.html|title=University ranking by institution 2004|work=[[The Guardian]]|accessdate=2009-01-19 | location=London}}</ref> | 3^ನೆಯ<ref name="Guardian 2003">{{cite news |url=http://education.guardian.co.uk/higher/unitable/0,,-4668575,00.html |title=University ranking by institution |work=[[The Guardian]] 2003 (University Guide 2004) | location=London | accessdate=2010-04-04}}</ref> | 3^ನೆಯ<ref name="FT 2002-war" /> | | | | |- ! ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ | 5ನೆಯ | 9^ನೆಯ<ref name="Sunday_times 2010">{{cite news |url=http://extras.timesonline.co.uk/stug/universityguide.php |title=The Sunday Times University League Table |work=[[The Sunday Times]] |accessdate=2008-09-14 |location=London |archive-date=2010-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100522133308/http://extras.timesonline.co.uk/stug/universityguide.php |url-status=dead }}</ref> | 4ನೆಯ | 4^ನೆಯ<ref name="Sunday_times 2008/09">{{cite news |url=http://extras.timesonline.co.uk/stug/universityguide.php |title=The Sunday Times University League Table |work=[[The Sunday Times]] |accessdate=2008-10-08 |location=London |archive-date=2010-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100522133308/http://extras.timesonline.co.uk/stug/universityguide.php |url-status=dead }}</ref> | 3<ref name="timesonline.co.uk">{{cite news | url=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/good_university_guide/article2132052.ece | work=The Times | location=London | title=London School of Economics | date=2009-06-01 | accessdate=2010-04-04 | archive-date=2011-08-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110814100726/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/education/good_university_guide/article2132052.ece | url-status=dead }}</ref> | 3^ನೆಯ<ref name="Sunday_times 2006/05">{{cite news |url=http://extras.timesonline.co.uk/stug2006/stug2006.pdf |format=PDF |title=The Sunday Times University League Table |work=[[The Sunday Times]] |accessdate=2007-11-03 |location=London |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728044842/http://extras.timesonline.co.uk/stug2006/stug2006.pdf |url-status=dead }}</ref> | 4 | 4^ನೆಯ<ref name="st10y">{{cite news|url=http://extras.timesonline.co.uk/pdfs/univ07ten.pdf|format=PDF|title=University ranking based on performance over 10 years|publisher=[[Times Online]]|year=2007|accessdate=2008-04-28|location=London|archive-date=2008-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20080414064446/http://extras.timesonline.co.uk/pdfs/univ07ten.pdf|url-status=dead}}</ref> | 3^ನೆಯ<ref name="st10y" /> | 3^ನೆಯ<ref name="st10y" /> | 3^ನೆಯ<ref name="st10y" /> | 3^ನೆಯ<ref name="st10y" /> | 3^ನೆಯ<ref name="st10y" /> | 4^ನೆಯ<ref name="st10y" /> |- ! ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ | | | | | 4^ನೆಯ<ref name="Telegraph 2006">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml;jsessionid=HXFCSGXMNVABTQFIQMFCFGGAVCBQYIV0?xml=/news/2007/07/30/ncambs430.xml |title=University league table |work=[[The Daily Telegraph]] |accessdate=2007-10-29 |location=London |archive-date=2008-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080103180539/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml;jsessionid=HXFCSGXMNVABTQFIQMFCFGGAVCBQYIV0?xml=%2Fnews%2F2007%2F07%2F30%2Fncambs430.xml |url-status=dead }}</ref> | | | | | 3^ನೆಯ<ref name="FT 2002-war" /> | | | | |- ! ಎಫ್‌ಟಿ | | | | | | | | | 4^ನೆಯ<ref name="FT 2003">{{cite web |url=http://www.grb.uk.com/448.0.html?cHash=5015838e9d&tx_ttnews%5Btt_news%5D=9&tx_ttnews%5Buid%5D=9 |title=The FT 2003 University ranking |work=[[Financial Times]] 2003 |access-date=2010-10-08 |archive-date=2009-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090605194520/http://www.grb.uk.com/448.0.html?cHash=5015838e9d&tx_ttnews%5Btt_news%5D=9&tx_ttnews%5Buid%5D=9 |url-status=dead }}</ref><ref name="FT 2003-yrk">{{cite web |url=http://www.york.ac.uk/admin/presspr/ft100league.htm |title=The FT 2002 University ranking - From Yourk |work=York Press Release 2003 |access-date=2010-10-08 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303180003/http://www.york.ac.uk/admin/presspr/ft100league.htm |url-status=dead }}</ref> | 4^ನೆಯ<ref name="FT 2002-war">{{cite web |url=http://www2.warwick.ac.uk/services/academicoffice/ourservices/planning/businessinformation/academicstatistics/2002/table_81.xls |title=The 2002 rankings - From Warwick |work=Warwick Uni 2002 }}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | 4^ನೆಯ=<ref name="FT2001">{{cite web |url=http://specials.ft.com/universities2001/FT3HLLAN6LC.html |title=FT league table 2001 |work=[[Financial Times|FT]] league tables 2001 |access-date=2010-10-08 |archive-date=2013-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130517083610/http://specials.ft.com/universities2001/FT3HLLAN6LC.html |url-status=dead }}</ref> | 4^ನೆಯ<ref name="FT2000">{{cite web |url=http://specials.ft.com/ln/ftsurveys/industry/pdf/top100table.pdf |format=PDF |title=FT league table 1999-2000 |work=[[Financial Times|FT]] league tables 1999-2000 |access-date=2010-10-08 |archive-date=2009-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090624140112/http://specials.ft.com/ln/ftsurveys/industry/pdf/top100table.pdf |url-status=dead }}</ref> | 4^ನೆಯ<ref name="FT2000F">{{cite web |url=http://specials.ft.com/ln/ftsurveys/industry/scbbbe.htm |title=FT league table 2000 |work=[[Financial Times|FT]] league tables 2000 |access-date=2010-10-08 |archive-date=2010-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100112101513/http://specials.ft.com/ln/ftsurveys/industry/scbbbe.htm |url-status=dead }}</ref> | |- !ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ | 5^ನೆಯ<ref>{{cite web|url= http://www.thecompleteuniversityguide.co.uk/single.htm?ipg=8726 |title=The Complete University Guide 2011|work=[[The Complete University Guide]]}}</ref> | 4^ನೆಯ<ref>{{cite web|url= http://www.thecompleteuniversityguide.co.uk/single.htm?ipg=8726 |title=The Complete University Guide 2010|work=[[The Complete University Guide]]}}</ref> | 3^ನೆಯ=<ref name="The Independent 2008/09">{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/news/education/higher/the-main-league-table-2009-813839.html |title=The Independent University League Table |work=[[The Independent]] | location=London | date=2008-04-24 | accessdate=2010-04-04}}</ref> | 4^ನೆಯ<ref name="The Independent 2008/09" /> | | | | | | | | | | |} {| class="wikitable" |+ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ! ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಣಾಯಕರು ! 2010 ! 2009 ! 2008 ! 2007 ! 2006 ! 2005 ! 2004 |- | ಎಫ್‌ಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ | | 4^ನೆಯ=<ref name="rankings.ft.com">{{Cite web |url=http://rankings.ft.com/businessschoolrankings/london-school-of-economics-and-political-science/masters-in-management#masters-in-management |title=ಫೈನಾನ್ಶಿಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಶಾಲೆಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2010-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101020205754/http://rankings.ft.com/businessschoolrankings/london-school-of-economics-and-political-science/masters-in-management#masters-in-management |url-status=dead }}</ref> | 4^ನೆಯ<ref name="rankings.ft.com" /> | 3^ನೆಯ<ref name="rankings.ft.com" /> | 8^ನೆಯ<ref name="rankings.ft.com" /> | 4^ನೆಯ<ref name="rankings.ft.com" /> | |- | ಕ್ಯೂಎಸ್ ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳು | 80^ನೆಯ | 67^ನೆಯ=<ref>[http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=438 ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್]</ref> | 66^ನೆಯ<ref>[http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=243 ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್]</ref> | 59^ನೆಯ<ref>[http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=144 ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್]</ref> | 17^ನೆಯ<ref>[http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=161 ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್]</ref> | 11^ನೆಯ=<ref>[http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=175 ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್]</ref> | 11^ನೆಯ=<ref>[http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=153 ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್]</ref> |- | ಟೈಮ್ಸ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಜಾಗತಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳು<ref name="World University Rankings">{{cite web |url= http://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2010-2011/top-200.html |title=World University Rankings|year=2010 |publisher=The Times Higher Educational Supplement |accessdate=2010-09-16}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2010/results|title=QS World University Rankings 2010 Results}}</ref> | 86^ನೆಯ | | | | | | |- | ಕ್ಯೂಎಸ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ | 4^ನೆಯ<ref name="topuniversities2">{{Cite web |url=http://www.topuniversities.com/university/363/londonschooleconomicspoliticalscience |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2010-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100911082048/http://www.topuniversities.com/university/363/londonschooleconomicspoliticalscience |url-status=dead }}</ref> | 5^ನೆಯ<ref name="topuniversities1">{{Cite web |url=http://www.topuniversities.com/university/363/london-school-of-economics-and-political-science-lse |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2009-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091008155044/http://www.topuniversities.com/university/363/london-school-of-economics-and-political-science-lse |url-status=dead }}</ref> | 4^ನೆಯ<ref name="topuniversities1" /> | 3^ನೆಯ<ref name="topuniversities1" /> | 3^ನೆಯ<ref>{{Cite web |url=http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=167 |title=ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ |access-date=2010-10-08 |archive-date=2011-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110521202751/http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=167 |url-status=dead }}</ref> | 2^ನೆಯ<ref>{{Cite web |url=http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=181 |title=ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ |access-date=2010-10-08 |archive-date=2011-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522034500/http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=181 |url-status=dead }}</ref> | 2^ನೆಯ<ref>{{Cite web |url=http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=143 |title=ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ |access-date=2010-10-08 |archive-date=2011-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101094031/http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=143 |url-status=dead }}</ref> |- | ಕ್ಯೂಎಸ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವತೆಗಳು | 33^ನೆಯ<ref name="topuniversities2" /> | 32^ನೆಯ<ref name="topuniversities1" /> | 31^ನೆಯ<ref name="topuniversities1" /> | 26^ನೆಯ<ref name="topuniversities1" /> | 19^ನೆಯ<ref>{{cite news|url=http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=166}}</ref> | 9^ನೆಯ<ref name="timeshighereducation1">{{cite news|url=http://www.timeshighereducation.co.uk/hybrid.asp?typeCode=180}}</ref> | 10^ನೆಯ<ref name="timeshighereducation1" /> |} == ಜನರು == {{ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ|ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಜನರ ಪಟ್ಟಿ}} {| class="wikitable" style="float: right; border: 5px solid #BBB; margin: .96em 0 0 .9em;" |- style="font-size: 86%;"" |+ '''ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೊಬೆಲ್ ವಿಜೇತರುಗಳು''' <ref name="LSENobel">{{cite web|title = Nobel Prize winners|url = http://www2.lse.ac.uk/ERD/pressAndInformationOffice/LSEFacts/nobelPrizeWinners/Home.aspx|publisher = London School of Economics|date = 2009-03-17|accessdate = 2009-07-26}}</ref> |'''ವರ್ಷ''' || '''ಸ್ವೀಕೃತರು''' || '''ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' |- |1925|| [[ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾ|ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಶಾ]] || [[ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ]] |- |1950|| ರಾಲ್ಭ್ ಬುಂಚೆ || [[ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ|ಶಾಂತಿ]] |- |1950|| ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್ ರಸ್ಸೆಲ್ || ಸಾಹಿತ್ಯ |- |1959|| ಫಿಲಿಫ್ ನೋಯಲ್-ಬ್ಯಾಕರ್ || ಶಾಂತಿ |- |1972|| ಸರ್ ಜಾನ್ ಗಿಕ್ಸ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |1974|| ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಹೇಕ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |1977|| ಜೇಮ್ಸ್ ಮೀಡ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |1979|| ಸರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಆರ್ಥರ್ ಲೂಯಿಸ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |1990|| ಮರ್ಟನ್ ಮಿಲ್ಲರ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |1991|| ರೊನಾಲ್ಡ್ ಕೋಸ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |1993|| ಡಗ್ಲಾಸ್ ನಾರ್ತ್ || ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸ |- |1998|| [[ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್|ಅಮಾರ್ತ್ಯ ಸೇನ್]] || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |1999|| ರಾಬರ್ಟ್ ಮುಂಡೆಲ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |2001|| ಜಾರ್ಜ್ ಅಕರ್ಲೋಫ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |2007|| ಲಿಯೋನಿಡ್ ಹರ್ವಿಜ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |- |2008|| ಪಾಲ್ ಕ್ರಗ್‌ಮ್ಯಾನ್ || ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ |} ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು ಶಾಲೆಯು ಹೆಸರಾಂತ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಉದ್ದವಾದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶಾಲೆಯು ನೀಡಿರುವ ಶಿಷ್ಯವೇತನದಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, [[ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ|ಶಾಂತಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗೆದ್ದ ಹದಿನೈದು ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಲೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ 0}ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ 51 ಫೆಲೋಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರ ಹೆಸರಾಂತ ಮಾಜಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಂತೋನಿ ಗಿಡ್ಡೆನ್ಸ್, ಹರೋಲ್ಡ್ ಲಸ್ಕಿ, ಎ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಫಿಲಿಪ್ಸ್, ಕಾರ್ಲ್ ಪೊಪ್ಪರ್, ಲಯೋನೆಲ್ ರಾಬ್ಬಿನ್ಸ್, ಸುಸಾನ್ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಜಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ , ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಆಟ್ಲಿ ಯವರು 1912 ರಿಂದ 1923 ರವರೆಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ್ದರೆ, ರಾಮ್‌ಸೇ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರು ಫೇಬಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಪರವಾಗಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref name="LSEWorldLeaders">{{cite web|title = World leaders|url = http://www2.lse.ac.uk/ERD/pressAndInformationOffice/LSEFacts/worldLeaders.aspx|publisher = London School of Economics|date = 2009-07-10|accessdate = 2009-07-26|archive-date = 2009-10-18|archive-url = https://web.archive.org/web/20091018093904/http://www2.lse.ac.uk/ERD/pressAndInformationOffice/LSEFacts/worldLeaders.aspx|url-status = dead}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗವರ್ನರ್ ಆದ ಮರ್ವಿನ್ ಕಿಂಗ್ ಅವರು ಸಹ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಜಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="BankOfEnglandKing">{{cite web|title = Mervyn Allister King, Governor|url = http://www.bankofengland.co.uk/about/people/biographies/king.htm|publisher = Bank of England|month = November|year = 2006|accessdate = 2009-07-26|archive-date = 2010-12-02|archive-url = https://web.archive.org/web/20101202161042/http://www.bankofengland.co.uk/about/people/biographies/king.htm|url-status = dead}}</ref> ಶಾಲೆಯ ಹಲವು ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 ರವರೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸುಮಾರು 34 ಹಿಂದಿನ ಅಥವಾ ಈಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಖಂಡರು ಎಲ್ಎಸ್‌ಇಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಇಲ್ಲವೇ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ನ 28 ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್‌ನ 42 ಸದಸ್ಯರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಇಲ್ಲವೇ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿರುವ, ಮಾಜಿ ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಬಾಟಮ್ಲೀ, ಯೆಟ್ಟೆ ಕೂಪರ್, ಎಡ್ವಿನಾ ಕ್ಯೂರಿ, ಫ್ರಾಂಕ್ ಡಾಬ್ಸನ್, ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಹೋಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾದ ಎಡ್ ಮಿಲಿಬಾಂಡ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನಡಿ (ಮಾಜಿ ಅಮೇರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು), ಆಸ್ಕರ್ ಏರಿಯಸ್ (ಕೋಸ್ಟಾರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು), ಟಾರೋ ಆಸೋ<ref name="LSEWorldLeaders" /> (ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ), ಕ್ವೀನ್ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ II ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್,<ref name="LSEWorldLeaders" /> [[ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]]<ref name="LSEWorldLeaders" /> (ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಪಿತಾಮಹ) [[ಕೆ ಆರ್ ನಾರಾಯಣನ್|ಕೆ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್]]<ref name="LSEWorldLeaders" /> (ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ) ಮತ್ತು ರೊಮಾನೋ ಪ್ರೋಡಿ<ref name="LSEWorldLeaders" /> (ಇಟಲಿಯ ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮೀಷನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು) ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಎಸ್ಇಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 2010 ರವರೆಗೆ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಏಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರ/ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖಂಡರುಗಳು- ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಘಾನಾ, ಗ್ರೀಸ್, ಕೀನ್ಯಾ, ಕಿರಿಬಾತಿ ಮತ್ತು ಮಾರಿಷಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯೋಗಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಫಿನ್ ಅರ್ನಾಲ್ಟ್, ಸ್ಟೀಲಿಯೋಸ್ ಹೈಜಿ-ಐಯೋನಾಟ್, ಸ್ಪೈರೋಸ್ ಲ್ಯಾಟ್ಸಿಸ್, ಡೇವಿಡ್ ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್, ಮೌರಿಸ್ ಸಾಟ್ಚಿ, [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಸೊರೊಸ್‌|ಜಾರ್ಜ್ ಸೊರೋಸ್]] ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಎಸ್. ಜೆಫ್ರೀಸ್ (ಅಬೆರ್‌ಕ್ರೋಂಬಿ ಎಂಡ್ ಫಿಚ್‌ ನ ಸಿಇಓ) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಟನೆಯ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿ ''ದಿ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಗ್'' ನಿಂದ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಜೋಸೈ ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್, ಇಯಾನ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್‌|ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್]] ಅವರ ತಂದೆ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಜಿಮ್ ಹಾಕರ್, ಯೆಸ್, ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಯೆಸ್, ಪ್ರೈಮ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. [[File:LSE Nobel Prize Display Blue.jpg|thumb|right|450px|ಎಲ್ಎಸ್ಇಯಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಪ್ರದರ್ಶನ]] === ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ === * ವಿಲಿಯಮ್ ಹೆವಿನ್ಸ್ (1895–1903)<ref name="LSEFormerDirectors">{{cite web|title = Former directors and LSE's history|url = http://www.lse.ac.uk/collections/meetthedirector/formerDirectorsAndLsesHistory.htm|publisher = London School of Economics|accessdate = 2009-07-26|archive-date = 2009-09-19|archive-url = https://web.archive.org/web/20090919123404/http://www.lse.ac.uk/collections/meetthedirector/formerDirectorsAndLsesHistory.htm|url-status = dead}}</ref> * ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹಾಲ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕಿಂಡರ್ (1903–1908)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ವಿಲಿಯಮ್ ಪೆಂಬರ್ ರೀವ್ಸ್ (1908–1919)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ಸರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಬೆವೆರಿಡ್ಜ್ (1919–1937)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ಸರ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕಾರ್-ಸೌಂಡರ್ಸ್ (1937–1957)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ಸರ್ ಸಿಡ್ನಿ ಕೇನ್ (1957–1967)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಆಡಮ್ಸ್ (1967–1974)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸರ್ ರಾಫ್ ಡಾಹ್ರೆಂಡಾಫ್ (1974–1984)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ಡಾ ಇಂದ್ರಪ್ರಸಾದ್ ಗೋರ್ಧನಬಾಯಿ ಪಟೇಲ್ (1984–1990)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಜಾನ್ ಆಶ್‌ವರ್ಥ್ (1990–1996)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಂತೋನಿ ಗಿಡ್ಡೆನ್ಸ್ (1996–2003)<ref name="LSEFormerDirectors" /> * ಸರ್ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಸ್ (೨೦೦೩ ರಿಂದ)<ref name="LSEFormerDirectors" /> === ಎಲ್ಎಸ್ಇಯ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು === {| class="wikitable" style="float: center; border: 5px solid #BBB; margin: .96em 0 0 .9em;" |- style="font-size: 40%;"" |+ <ref name="LSELeaders">{{cite web|title = LSE Leaders|url = http://www2.lse.ac.uk/intranet/LSEServices/divisionsAndDepartments/ERD/pressAndInformationOffice/LSEFacts/worldLeaders.aspx|publisher = London School of Economics|date = 2010-07-05|accessdate = 2010-07-05|archive-date = 2010-02-13|archive-url = https://web.archive.org/web/20100213181416/http://www2.lse.ac.uk/intranet/LSEServices/divisionsAndDepartments/ERD/pressAndInformationOffice/LSEFacts/worldLeaders.aspx|url-status = dead}}</ref> |'''ರಾಷ್ಟ್ರ''' || '''ಮುಖ್ಯಸ್ಥ''' || '''ಅಂಗ ಸದಸ್ಯತ್ವ''' || '''ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ''' |- {| | ''{{flag|Barbados}}'' | ಎರ್ರೋಲ್ ವಾಲ್ಟನ್ ಬಾರ್ರೋ (1920–1987) | ಬಿಎಸ್‌ಸಿ (ಎಕೋನ್) 1950 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1962-1966; 1966–1976; 1986–1987 |- | ''{{flag|Canada}}'' | ಪೀರ್ ಟ್ರುಡಿಯು (1919–2000) | ಸಂಶೋಧನಾ ಶುಲ್ಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1947-1948 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1968-1979; 1980–1984 |- | ''{{flag|Canada}}'' | ಕಿಮ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ (ಜ. 1947) | ಪಿಹೆಚ್‌ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1973 (ಯಾವುದೇ ಪೂರೈಸಲಿಲ್ಲ) | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜೂನ್–November 1993 |- | ''{{flag|Colombia}}'' | ಆಲ್ಫೋನ್ಸೋ ಲೋಪೆಜ್ ಪ್ಯುಮಾರೆಜೋ | ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ನೋಂದಣಿ 1932-1933 | ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1934-1938, 1942–1945 |- | ''{{flag|Colombia}}'' | ಜುವಾನ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯೆಲ್ ಸಾಂಟೋಸ್ | ಎಂಎಸ್ಸಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ 1975 | ಅಧ್ಯಕ್ಷ 2010- |- | ''{{flag|Denmark}}'' | ಹೆಚ್ಎಮ್ ಕ್ವೀನ್ ಮಾರ್ಗ್ರೇತ್ II (ಜ. 1940) | ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1965 | ರಾಣಿ 1972- |- | ''{{flag|Dominica}}'' | ಡೇಮ್ ಯುಗೇನಿಯಾ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ | ಎಲ್ಎಲ್ಎಮ್ 1949 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1980-1995 |- | ''{{flag|EU}}'' | ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ರೊಮಾನೋ ಪ್ರೋಡಿ (ಜ. 1939) | ಸಂಶೋಧನಾ ಶುಲ್ಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1962-1963 | ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಶನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1999-2004; |- | ''{{flag|Fiji}}'' | ರಾಟು ಸರ್ ಕಮೀಸೆಸೆ ಮಾರಾ (1920–2004) | ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ 1962 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1970-1992; ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1994-2000 |- | ''{{flag|Germany}}'' | ಹೀನ್ರಿಕ್ ಬ್ರುನಿಂಗ್ | ಬಿಎಸ್‌ಸಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1911-1913 | ಚಾನ್ಸೆಲರ್ 1930-32 |- | ''{{flag|Ghana}}'' | ಡಾ. ಕ್ವೇಮ್ ಕ್ರುಮಾಹ್ (1909–1972) | ಪಿಹೆಚ್‌ಡಿ 1946 | ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1960-1966 |- | ''{{flag|Ghana}}'' | ಗೌರವ ಡಾ ಹಿಲ್ಲಾ ಲಿಮಾನ್ (1934–1998) | ಬಿಎಸ್‌ಸಿ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ) 1960 | ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1979-1981 |- | ''{{flag|Ghana}}'' | ಜಾನ್ ಅಟ್ಟಾ ಮಿಲ್ಸ್ (ಜ. 1944) | ಎಲ್ಎಲ್ಎಮ್ 1967-68 | ಅಧ್ಯಕ್ಷ 2009 |- | ''{{flag|Greece}}'' | ಜಾರ್ಜ್ ಪಾಪಂಡ್ರ್ಯೂ (b.1952) | ಎಂಎಸ್ಸಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ 1977 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 2009- |- | ''{{flag|Greece}}'' | ಡಾ. ಕೋನ್‌ಸ್ಟಂಟೈನ್ ಸಿಮಿಟಿಸ್ (ಜ. 1936) | ಸಂಶೋಧನಾ ಶುಲ್ಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1961-1963 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1996-2004 |- | ''{{flag|India}}'' | ಶ್ರೀ ಕೆ ಆರ್ ನಾರಾಯಣನ್ (1921–2005) | ಬಿಎಸ್‌ಸಿ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ) 1945-1948 | ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1997-2002 |- | ''{{flag|Israel}}'' | ಮೋಶ್ ಶಾರೆಟ್ (1894–1965) | ಬಿಎಸ್‌ಸಿ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ) 1924 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1953-1955 |- | ''{{flag|Italy}}'' | ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ರೋಮಿಯೋ ಪ್ರೋಡಿ (ಜ. 1939) | ಸಂಶೋಧನಾ ಶುಲ್ಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1962-1963 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1996-1998; 2006–2008 |- | ''{{flag|Jamaica}}'' | ಮೈಕೆಲ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಲೀ (1924–1997) | ಬಿಎಸ್‌ಸಿ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ) 1949 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1972-1980; 1989–1992 |- | ''{{flag|Jamaica}}'' | ಪಿ ಜೆ ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ | ಎಲ್ಎಲ್‌ಬಿ 1963 | ಪ್ರೀಮಿಯರ್ 1992-2006 |- | ''{{flag|Japan}}'' | ಟಾರೋ ಆಸೋ (ಜ.1940) | ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1966 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 2008- |- | ''{{flag|Kenya}}'' | ಜೋಮೋ ಕೆನ್ಯಾಟ್ಟಾ (1891–1978) | ಎಡಿಎ 1936 | ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1964-1978 |- | ''{{flag|Kenya}}'' | ಮಾಯ್ ಕಿಬಕಿ (ಜ. 1931) | ಬಿಎಸ್‌ಸಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ 1959 | ಅಧ್ಯಕ್ಷ 2002- |- | ''{{flag|Kiribati}}'' | ಆಂಟೋ ಟೋಂಗ್ (b.1952) | ಎಂಎಸ್ಸಿ ಸೀ-ಯೂಸ್ ಗ್ರೂಪ್ 1988 | ಅಧ್ಯಕ್ಷ 2003- |- | ''{{flag|Mauritius}}'' | ಸರ್ ವೀರಾಸ್ವಾಮಿ ರಿಂಗಾಡೂ (1920–2000) | ಎಲ್ಎಲ್‌ಬಿ 1948 | ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾರ್ಚ್–ಜೂನ್ 1992 |- | ''{{flag|Mauritius}}'' | ಡಾ. ನವೀನಚಂದ್ರ ರಾಮ್‌ಗೂಲಾಮ್ (ಜ. 1947) | ಎಲ್ಎಲ್‌ಬಿ 1990 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1995-2000; 2005- |- | ''{{flag|Nepal}}'' | ಶೇರ್ ಬಹಾದೂರ್ ದೇವೂಬಾ (ಜ. 1943) | ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು 1988-1989 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1995-1997; 2001–2003; 2004–2005 |- | ''{{flag|Panama}}'' | ಹರ್ಮೋಡಿಯೋ ಏರಿಯಸ್ (1886–1962) | ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, 1909–1911 | ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1932-1936 |- | ''{{flag|Peru}}'' | ಪೆಡ್ರೋ ಗರ್ನಾರ್ಡೋ ಬೆಲ್ಟ್ರಾನ್ ಎಸ್ಪಾಂಟೋ (1897–1979) | ಬಿಎಸ್‌ಸಿ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ) 1918 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1959-1961 |- | ''{{flag|Peru}}'' | ಬೀಟ್ರಿಜ್ ಮೆರಿನೋ (ಜ.1947) | ಎಲ್ಎಲ್‌ಎಮ್ 1972 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 2003 |- | ''{{flag|Poland}}'' | ಮರೇಕ್ ಬೆಲ್ಕಾ (ಜ.1952) | ಬೇಸಿಗೆ ಶಾಲೆ 1990 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 2004-05 |- | ''{{flag|Singapore}}'' | ಗೋಹ್ ಕೆಂಗ್ ಸ್ವೀ (1918-2010) | ಬಿಎಸ್‌ಸಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ 1951; ಪಿಹೆಚ್‌ಡಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ 1956 | ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1959-84 |- | ''{{flag|Saint Lucia}}'' | ಜಾನ್ ಕೋಂಪ್ಟನ್ (ಜ. 1926) | ಎಲ್ಎಲ್‌ಬಿ 1952 | ಪ್ರೀಮಿಯರ್ 1964-1979; ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫೆಬ್ರ-ಜುಲೈ 1979 &amp; 1982-1996 |- | ''{{flag|Taiwan}}'' | ಯು ಕುವೋ-ಹ್ವಾ (1914–2000) | ಕಾಂಪೋಸಿಶನ್ ಫೀ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1947-1949 | ಪ್ರೀಮಿಯರ್ 1984-1989 |- | ''{{flag|Taiwan}}'' | ಟ್ಸಾಯ್ ಇಂಗ್-ವೆನ್ (b.1956) | ಪಿಹೆಚ್‌ಡಿ ಕಾನೂನು 1984 | ವೈಸ್-ಪ್ರೀಮಿಯರ್ 2006- |- | ''{{flag|Thailand}}'' | ಥಾನಿನ್ ಕ್ರಾಯ್‌ವಿಚಿಯೆನ್ (b. 1927) | ಎಲ್ಎಲ್‌ಬಿ 1953 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ 1976-1977 |- | ''{{flag|United Kingdom}}'' | ಲಾರ್ಡ್ ಅಟ್ಲೀ (1883–1967) | ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸಕ, 1912–1923 | ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ, 1945–1951 |- | ''{{flag|United States}}'' | ಜಾನ್ ಎಫ್ ಕೆನಡಿ (1917–1963) | ಜನರಲ್ ಕೋರ್ಸ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ 1935 | ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1961-1963 |} == ಹೊಸ ವಶೀಲಿಗಾರರ ಸಮೂಹ == "ಜಿ5" ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಗಣ್ಯ ವಶೀಲಿಗಾರರ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಸಮೂಹವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಹೊಸ ಸಮೂಹದ ಭಾಗವಾಗಿ ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ ಅನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಳು ಗುರುತಿಸಿವೆ.<ref name="thes.co.uk">{{cite web |url=http://www.thes.co.uk/current_edition/story.aspx?story_id=2010377 |title=Times Higher Education - World University Rankings, education news and university jobs |publisher=Thes.co.uk |date= |accessdate=2010-04-26 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927221432/http://www.thes.co.uk/current_edition/story.aspx?story_id=2010377 |url-status=dead }}</ref><ref name="ReferenceB">{{Cite web |url=http://www.lse.ac.uk/collections/pressAndInformationOffice.bak/staffStudentsAndAlumni/dailyHeadlines/06-02-04.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2008-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081013174907/http://www.lse.ac.uk/collections/pressAndInformationOffice.bak/staffStudentsAndAlumni/dailyHeadlines/06-02-04.htm |url-status=dead }}</ref> ''ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್'' (ಟಿಹೆಚ್ಇಎಸ್) ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಐದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳೆಂದರೆ, ಎಲ್ಎಸ್ಇ, ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್]] ಮತ್ತು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್, ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ರಸ್ಸೆಲ್ ಸಮೂಹ) ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಅವುಗಳನ್ನು "ಅತ್ಯುತ್ತಮ-ಗಣ್ಯ" ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆ.<ref name="thes.co.uk" /> "ಅದರ ಉತ್ತಮ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಸದಸ್ಯರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುವ ಶುಲ್ಕದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ಜಿ5 ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮೂಹವು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಟಿಹೆಚ್ಇಎಸ್<ref name="thes.co.uk" /><ref name="ReferenceB" /> ನಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಮೂಹವು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಕುರಿತಂತೆ ಕೆಲವು ವೈಸ್-ಚಾನ್ಸಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ತಮ್ಮ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್]] ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು 2006 ರಿಂದ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿರುವ £3,000 ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಭರ್ತಿ-ಶುಲ್ಕದ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಟೇಟ್ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಜಿ5 ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಜಿ೫ ಸಮೂಹವು ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ." ಎಲ್ಎಸ್ಇಯು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್, ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹೊಸ ಸಮೂಹದ ಸದಸ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಮೂರು ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮೂರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾಲೇಜುಗಳಾಗಿವೆ (ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ 2007 ರಲ್ಲಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ), ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು<ref>{{Cite web |url=http://www.kcl.ac.uk/phpnews/wmview.php?ArtID=1321 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-10-08 |archive-date=2006-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060827072549/http://www.kcl.ac.uk/phpnews/wmview.php?ArtID=1321 |url-status=dead }}</ref> ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. == ಪದವಿಗಳು == ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಹೆಚ್‌ಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ವಿವಿಧ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಇ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ ಪೋಸ್ಟ್ ನಾಮಿನಲ್‌ಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದವಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಎಸ್ಇಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಗೌರವ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ 113 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆಯು [[ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ]] (ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ) ನಂತಹ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹದಿನೈದು ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದೆ. [[File:Lincoln's Inn Fields - May 2006.jpg|thumb|ಲಿಂಕೋಲನ್ಸ್ ಇನ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪುನರಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]] 1902 ರಿಂದ, ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದೊಳಗೆ ಅದರ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ನಂತರದಿಂದ 2007 ರವರೆಗೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 2007 ರಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಜೂನ್ 2008 ರಿಂದ ಅದರ ಸ್ವಂತ ಪದವಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲು ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಜೂನ್ 2008 ಮತ್ತು ಜೂನ್ 2010 ರೊಳಗೆ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಇಲ್ಲವೇ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 2007 ರಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು 2009 ರಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಎಸ್ಇ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಎಸ್ಇಯು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ಟರ್ನ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಇಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಜತೆಗೂಡಿದೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸಹ ಅನನ್ಯವಾದ ಟಿಆರ್‌ಐಯುಎಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಜಾಗತಿಕ ಎಂಬಿಎಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಎಫ್‌ಟಿಯಿಂದ 2ನೇ ಶ್ರೇಣಿ ಪಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಿರ್ವಾಹಕರುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು, ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. == ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ == [[File:OldCuriosityShop.JPG|thumb|ಎಲ್ಎಸ್ಇಯಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ ಕ್ಯೂರಿಯಾಸಿಟಿ ಶಾಪ್]] [[File:Lse george iv.jpg|thumb|right|ಎಲ್ಎಸ್ಇ ಹೊಂದಿರುವ ಪಬ್, ಜಾರ್ಜ್ IV]] ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು ಲಂಡನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇರುವ ಕೋವೆಂಟ್ ಗಾರ್ಡನ್, ಆಲ್ಡ್‌ವಿಚ್ ಮತ್ತು ಟೆಂಪಲ್ ಬಾರ್ ನಡುವೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಅದು ರಾಯಲ್ ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್, ಲಿಂಕೋಲನ್ಸ್ ಇನ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್‌ವೇ ಗೆ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ಕ್ಲೇರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಶಾಲೆಯು ಮಧ್ಯ ಲಂಡನ್ ಕಂಚೆಶನ್ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ವಲಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಲಂಡನ್ ಭೂಗತ ನಿಲ್ದಾಣಗಳೆಂದರೆ ಹೋಲ್‌ಬೋರ್ನ್, ಟೆಂಪಲ್ ಮತ್ತು ಕೋವೆಂಟ್ ಗಾರ್ಡನ್. ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚಾರಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್ ಎನ್ನುವುದು ಹತ್ತಿರದ ಮುಖ್ಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದರೆ, ಲಂಡನ್ ವಾಟರ್‌ಲೂ ಎನ್ನುವುದು ರಿವರ್ ಥೇಮ್ಸ್‌ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆಲ್ಡ್‌ವಿಚ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್‌ವೇಗೆ ತೆರಳುವ ಬಸ್‌ಗಳು ಹೌಟನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಶಾಲೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. == ಅಂತರ ಕಾಲೇಜು ಪೈಪೋಟಿ == {{Inappropriate tone|date=October 2009}} ಎಲ್‌ಎಸ್ಇಯು ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಇತರ ಕಾಲೇಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್‌ನೊಂದಿಗೂ ಸಹ ಬಲವಾದ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಎಸ್ಇ ಮತ್ತು ಯುಸಿಎಲ್‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು ಲಂಡನ್ ಅನ್ನು "ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005 ರಂದು ಕನಿಷ್ಠ 200 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ "ಬ್ಯಾರಲ್ ಓಟ" ದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು £32,000 ನಷ್ಟವುಂಟು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯ ನಡುವೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯು ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="rampage">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/education/4506664.stm |title=Students in university rampage |work=[[BBC News]] 7 December 2005 |accessdate=2006-11-20 | date=2005-12-07}}</ref> ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದ ರಿಕ್ ಟ್ರೈನರ್ ಅವರು ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದಿರಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಎಸ್ಇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಹಾನಿಯ ದುರಸ್ಥಿಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಎಲ್ಎಸಿಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ್ದರೂ, ''ದಿ ಬೀವರ್'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದನ್ನು ನಂತರ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್'' ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಸರ್ ಹೌವಾರ್ಡ್ ಡೇವಿಸ್ ಅವರು ಬ್ಯಾರಲ್ ಓಟ ಮತ್ತು "ಅತಿರೇಕದ ವರ್ತನೆ" ಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರೊಡನೆ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹತಾಶೆಯಾಗುವಂತೆ ದೊಂಬಿಯ ನಂತರ ಐದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಓಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == # "ಎಲ್‌ಎಸ್ಇ: ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್, 1895-1995", ''ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್'' , ಜೂನ್ 1, 1995. # "ಡಿಟರ್ಮೈನ್ಡ್ ಚಾಲೆಂಡರ್ಸ್ ಕೀಪ್ ಹೀಟ್ ಆನ್ ದಿ ಎಲೈಟ್", ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್'' , ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 2005 # "[http://www.mla.gov.uk/news/press_article.asp?articleid=867 ಔಟ್‌ಸ್ಟಾಂಡಿಂಗ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಎಂಡ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ರಿಸೀವ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೆಕೋಗ್ನಿಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051215074722/http://www.mla.gov.uk/news/press_article.asp?articleid=867 |date=2005-12-15 }}", ''ಎಂಎಲ್ಎ ನ್ಯೂಸ್'' , ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 2005 # "[http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/january/24/newsid_2506000/2506485.stm 1969: ಎಲ್ಎಸಿಇ ಕ್ಲೋಸಸ್ ಓವರ್ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ಸ್ ಕ್ಲಾಶಸ್]", ''ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್'' # "[http://www.economics.utoronto.ca/ranking.html ಜಿಇಇಎ ಪಬ್ಲಿಷ್ಡ್ ರಾಂಕಿಂಗ್]", "ಮೂಲ: ಪ್ಯಾಂಟೆಲೀಸ್ ಕಾಲೈಜಿಡಾಕಿಸ್‌ನ ಕೋಷ್ಟಕ 3, ಥಿಯೋಫ್ಯಾನಿಸ್ ಪಿ. ಮ್ಯಾಮುನೀಸ್, ಮತ್ತು ಥನಸೀಸ್ ಸ್ಟೆಂಗೋಸ್ (2003)" # "[http://homepages.ulb.ac.be/%7Etcoupe/update/uniefsevoloverall.html ಟಾಪ್ 200 ಯೂನಿರ್ವಸಿಟೀಸ್: ಎವಲ್ಯೂಶನ್ ಓವರ್ ಟೈಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110614083440/http://homepages.ulb.ac.be/%7Etcoupe/update/uniefsevoloverall.html |date=2011-06-14 }}", "ಯುಎಲ್‌ಬಿ 6/17/02" # "[http://www.econphd.net/rankings.htm ಎಕೋನ್‌ಪಿಹೆಚ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115202328/http://www.econphd.net/rankings.htm |date=2010-01-15 }}[http://www.econphd.net/rankings.htm ಡಿ ನೆಟ್ ಡಿಸೆ 1, 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115202328/http://www.econphd.net/rankings.htm |date=2010-01-15 }}", "ಎಕೋನ್‌ಪಿಹೆಚ್. ಡಿ ನೆಟ್" # "[http://cowles.econ.yale.edu/areas/ecm/gsrank.htm ಕೌಲೆಸ್, ಯೇಲ್]", "ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಕ್ರಿಬಾರಿ-ನೆಟೋ, ಮಾರ್ಕ್ ಜೆ. ಜೆನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ವರೋ ಎ. ನೋವೋ, "ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಎಕೋನೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಥಿಯರಿ: ಕ್ವಾಂಟಿಟೇಟಿವ್ ಎಂಡ್ ಕ್ವಾಲಿಟೇಟಿವ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವಿಟಿ ರಾಂಕಿಂಗ್ಸ್," ಎಕೊನೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಥಿಯರಿ, 1999" # "[http://www.hero.ac.uk/rae/rae96/1_96/t38.html ಹೀರೋ 1996] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100623062626/http://www.hero.ac.uk/rae/rae96/1_96/t38.html |date=2010-06-23 }}", "ಯುಕೆ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಎಕ್ಸರ್‌ಸೈಸ್ 1996" # "[http://www.hero.ac.uk/rae/rae_dynamic.cfm?myURL=http://195.194.167.103/Results/byuoa/uoa38.htm HERO 2001] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100623063930/http://www.hero.ac.uk/rae/rae_dynamic.cfm?myURL=http%3A%2F%2F195.194.167.103%2FResults%2Fbyuoa%2Fuoa38.htm |date=2010-06-23 }}", "UK Research Assessment Exercise 2001" # "[http://ideas.repec.org/top/top.uk.html ಐಡಿಯಾಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಯುಕೆ ಟಾಪ್ 20% ಆಫ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ &amp; ವರ್ಲ್ಡ್ ಟಾಪ್ 5% ಆಫ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್]", "ಐಡಿಯಾಸ್, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್, ಟಾಪ್ 20% ಯುಕೆ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ಸ್" == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commonscat|London School of Economics}} * [http://www2.lse.ac.uk/ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ * [http://www.lsesu.com/ ಎಲ್ಎಸ್ಇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ] * [http://www.shl.lon.ac.uk/specialcollections/archives/studentrecords.shtml ಎಲ್ಎಸ್ಇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪಟ್ಟಿಗಳು] {{London School of Economics}} {{University of London}} {{Russell Group}} {{APSIA}} {{Cems School}} {{Universities in the United Kingdom}} {{DEFAULTSORT:London School Of Economics}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ]] [[ವರ್ಗ:ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ರಸ್ಸೆಲ್ ಗ್ರೂಪ್‌]] [[ವರ್ಗ:1895 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]] [[ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್]] pn3o4lysvbaptb6wafiknmxe5zz7kp9 0 26625 1376540 1375506 2026-07-10T07:05:01Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376540 wikitext text/x-wiki {{About|the state of Penang|the island|Penang Island|the capital and largest city of Penang|George Town, Penang|the mainland territory|Seberang Prai}} {{Refimprove|date=July 2008}} {{Infobox settlement | name = Penang<br />Pulau Pinang<br />槟城<br />பினாங்கு | native_name = | official_name = | settlement_type = [[States of Malaysia|State]] | image_skyline = | imagesize = 315px | image_alt = | image_caption = From upper right: Penang Skyline, [[Penang City Hall]] & [[Penang Bridge]], [[Khoo Kongsi]], Beach Street & [[Rapid Penang]] | image_flag = Flag of Penang (Malaysia).svg | flag_size = | flag_alt = | image_shield = Coat_of_arms_of_penang.jpg | shield_size = | shield_alt = | nickname = Pearl of The Orient, Pulau Pinang Pulau Mutiara (Pearl Island of Penang) | motto = ''Bersatu dan Setia''<br /> ("United and Loyal").<br />"Let Penang Lead" (unofficial)<ref>{{cite journal |year=1953 |journal=Journal of the Parliaments of the Commonwealth |title=Journal of the parliaments of the Commonwealth |publisher=Commonwealth Parliamentary Association, General Council |volume=34 |url=https://books.google.com/?id=PhoNAQAAIAAJ }}</ref> | anthem = [[Pulau Pinang State Anthem|''Untuk Negeri Kita'' ("For Our State")]] | latd = 5|latm = 24|lats = |latNS = N | longd = 100|longm = 14|longs = |longEW = E | coordinates_type = region:MY_type:isle | coordinates_display = title | coordinates_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | image_map = Penang state locator.svg | mapsize = | map_alt = | map_caption = {{center|{{Legend inline|#FF0000|outline=silver}} '''Penang''' in {{Legend inline|#FDF9D2|outline=silver}} '''[[Malaysia]]'''}} | seat_type = [[List of national capitals|Capital]] | seat = [[George Town, Penang|George Town]] | parts_type = Royal capital | parts_style = para | p1 = | government_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | leader_title = [[Malaysian general election, 2008|Ruling party]] | leader_name = [[Pakatan Rakyat]] | leader_title1 = [[Yang di-Pertua Negeri|Governor]] | leader_name1 = TYT Tun Datuk Seri Utama [[Abdul Rahman Abbas|Abdul Rahman bin Haji Abbas]] | leader_title2 = [[Chief Minister]] | leader_name2 = [[Lim Guan Eng]]<br />(11 March 2008 – present) | area_footnotes = | area_total_km2 = 1046.3 | area_water_km2 = | population_footnotes = {{Ref|density|[a]}} | population_total = 1773442 | population_as_of = 2010 est. | population_census_year = 2000 | population_census = 1332000 | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = [[Human Development Index]] | demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | demographics1_title1 = HDI (2009) | demographics1_info1 = 0.851&nbsp;(<span style="color:#009900;">high</span>) | timezone = [[Malaysian Standard Time|MST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = Not observed | postal_code_type = [[List of postal codes in Malaysia|Postal code]] | postal_code = 10000 - 19500 | area_code_type = [[Telephone numbers in Malaysia|Calling code]] | area_code = +604 | registration_plate = [[Malaysian vehicle license plates|P]] | blank_name_sec2 = Ceded by Kedah to British | blank_info_sec2 = 11 August 1786 | blank1_name_sec2 = [[Japanese occupation of Malaya, North Borneo and Sarawak|Japanese occupation]] | blank1_info_sec2 = 19 December 1942 | blank2_name_sec2 = Accession into [[Federation of Malaya]] | blank2_info_sec2 = 31 January 1948 | blank3_name_sec2 = Independence from the United Kingdom (through the Federation of Malaya) | blank3_info_sec2 = 31 August 1957 | website = http://www.penang.gov.my | footnotes = {{note|density|[a]}} 2,935 people per km² on Penang Island and 1,208 people per km² in Seberang Perai }} '''ಪೆನಾಂಗ್ ''' ಮಲೆಷ್ಯಾದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.ಇದು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೆಷ್ಯಾ]]ದ ಮಲೆಷ್ಯಾ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದ ಈಶಾನ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆಫ್ ಮಲೆಕ್ಕಾದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ..ಪೆನಾಂಗ್ ಮಲೆಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಪೆರ್ಲಿಸ್ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಇದಕ್ಕಿದ್ದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆಯದಾಗಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನ ರಹವಾಸಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೆನಂಗೈಟ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಹೆಸರು == ಈ ದ್ವೀಪ ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ನು ಬಿನ್ಲಾಂಗ್ ಯು({{lang|zh-t|檳榔嶼}} {{lang|zh-s|槟榔屿}})ಎಂದು ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಜೆಂಗ್ ಹೆ ಅವರ ರೇಖಾನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಚೀನಾದ ಮಿಂಗ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ 15 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹದಿನೈದನೆಯ-ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಗೋವ|ಗೋವಾ]] ಮೂಲದ ಪೊರ್ಚ್ ಗೀಸ ನಾವಿಕರು ಸ್ಪೈಸ್ ಐಲೆಂಡ್ ಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ದಾರಿ ಮಧ್ಯದ ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದರು,ಆಗ ಅವರು ಇದನ್ನು ''ಪುಲೊ ಪಿನಾಮ್'' ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>http://www.articlesbase.com/travel-articles/the-history-of-penang-245011.html</ref><ref>ಹಾಕ್ಲುತ್, ರಿಚರ್ಡ್: ದಿ ಟುಡೊರ್ ವೆಂಚುರಿ ಇನ್ ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟರ್ಸ್ ವಾವೇಜ್ ಟು ದಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್, p.264. ರೀಡ್ ಬುಕ್ಸ್, 2010</ref> ಆರಂಭಿಕ ಮಲಯರು ಇದನ್ನು ''ಪುಲೌ ಕಾ-ಸಾತು'' ಅಥವಾ "ಮೊದಲ ದ್ವೀಪ"ಎಂದು ಕರೆದರು.ಏಕೆಂದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದ ಇದು ಲಿಂಗ್ಗಾ ಮತ್ತು ಕೇದಹದ ನಡುವೆ ಸಮುದ್ರ ದಾರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>http://www.penangmuseum.gov.my/</ref> ಈ "ಪೆನಾಂಗ್ "ಎಂಬ ಹೆಸರು ಆಧುನಿಕ ಮಲಯ ಹೆಸರಿನ ಪದ ''ಪುಲೌ ಪಿನಂಗ್'' ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ.ಇದರರ್ಥ ''ಅಡಿಕೆ ಎಲೆಯ ತೋಟ'' ಗಳಿರುವ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.(''ಅಡಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದ ತೊಗಟೆ'' ಇದು [[ಪಾಮೆಯ್]] ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಪೆನಾಂಗ್ ಹೆಸರು ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ.(''ಪುಲೌ ಪಿನಂಗ್'' )ಅಥವಾ ಪಿನಂಗ್ ರಾಜ್ಯ (''ನೆಗೆರಿ ಪುಲೌ ಪಿನಂಗ್'' ) ಮಲಯದಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನನ್ನು ಹಳೆಯ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ''ತಂಜುಂಗ್ ಪೆನಗಾ'' (ಕೇಪ್ ಪನೈಗೆರೆ)ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹಲವಾರು ವಿಶಾಲ ಮರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಗಿದೆ.(ಇದನ್ನು ಕರಾವಳಿ ಮೇಲಿನ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಲಾರೆಲ್ಸ್ ಅಥವಾ ''ಕ್ಯಾಲೊಫಿಲ್ಲ್ಲುಮ್ ಇನೊಫಿಲ್ಲುಮ್'' )ಆದರೀಗ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ''ತಾಂಜುಂಗ್ '' (ದಿ ಕೇಪ್ ) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://tanjungpenaga.blogspot.com/</ref><ref>{{Cite web |url=http://thestar.com.my/metro/story.asp?file=%2F2008%2F7%2F28%2Fnorth%2F21930010&sec=north |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-09-01 |archive-date=2012-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031182624/http://thestar.com.my/metro/story.asp?file=%2F2008%2F7%2F28%2Fnorth%2F21930010&sec=north |url-status=dead }}</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಮೂಡಲ ದಿಕ್ಕಿನ ಹೊಳೆಯುವ ಮುತ್ತು"ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. "东方花园"ಅಲ್ಲದೇ'' ಪುಲೌ ಪಿನಂಗ್ ಪುಲೌ ಮುಶಿರಾ'' (ಮುತ್ತುಗಳ ದ್ವೀಪ ಪೆನಾಂಗ್ ) ಮಲಯದಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ನು "ಪಿಜಿ" ಅಥವಾ "ಪಿಪಿ"ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://sejarahmalaysia.pnm.my/portalBI/list.php?ttl_id=33&section=sm03|title=Pulau Pinang Pulau Mutiara|year=2000|publisher=[[Perpustakaan Negara Malaysia]]|accessdate=2008-07-14}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:A1 Dawn View.jpg|thumb|600px|ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದ ವೈಮಾನಿಕ ಪಕ್ಷಿ ನೋಟ]] == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of Penang}} ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ನು (ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ)ಇದನ್ನು ಜುರು ಮತ್ತು ಯೆನ್ ಯುಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸೆಮಂಗ್-ಪಂಗನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವೀಗ ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ. ಆಗಿನವರು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅವರನ್ನು ನೆಗ್ರಿತೊ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಕುಳ್ಳಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದವರಾಗಿದ್ದರು.ಆದರೆ ಅವರ ಸಂತತಿ ಸುಮಾರು 900 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಚದುರಿ ಹೋಗಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಸೆಮಂಗ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇದ್ದ ಬಗ್ಗೆ 1920 ರಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ದಾಖಲೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.ಇವು ಕುಬಂಗ್ ಸೆಮಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mandailing.org/Eng/rootsofpenmal.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100815043254/http://www.mandailing.org/Eng/rootsofpenmal.html |url-status=dead }}</ref> ಆಧುನಿಕ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇದಹ ನ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್ ಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿದೆ.ಯಾವಾಗ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ಟೇನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಲೈಟ್ ಗೆ ಕರಾರು ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪ ಬಂತು.ಈತ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮೂಲದ ಸಾಹಸಿ ಉದ್ದಮಿ. ಈತ ಮದ್ರಾಸನಲ್ಲಿನ ಕಂಪನಿ ಜುರ್ಡಿಯನ್ ಸಲ್ಲಿವಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸೊಜಾ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.ಕೇದಹ್ ನನ್ನು ಹೆದರಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಸಿಯಾಮೀ]]ಸ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಮೀಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಆತ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆಗಷ್ಟ್ 11, 1786 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಲೈಟ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಗೆ ಬಂದಿಳಿದ.ಅದನ್ನು ನಂತರ ಫೊರ್ಟ್ ಕೊರ್ನ್ವಾಲ್ಲಿಸ್ ಎನ್ನಲಾಯಿತು.ಆಗ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು '''ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ಐಲೆಂಡ್''' ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಗೌರವಾರ್ಥ ಇದನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="visitpenang.gov.my">{{Cite web |url=http://www.visitpenang.gov.my/portal3/about-penang/history.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2016-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102075051/http://www.visitpenang.gov.my/portal3/about-penang/history.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://books.google.co.id/books?id=hS0_GehsGPwC&pg=PA187&lpg=PA187&dq=Jourdain+Sullivan+and+de+Souza&source=bl&ots=LyTkKbOXmO&sig=-kST1lAnSOaUwy6qDA_6wDrpDVc&hl=id&ei=TpGhTMnsIY3-vQON_5WcBA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CB8Q6AEwAg#v=onepage&q=Jourdain%20Sullivan%20and%20de%20Souza&f=false</ref> ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಲೆಯಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆಯಿಂದಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇದಹದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಗೆ ಗೊತ್ತಿರದೇ ಲೈಟ್ ಕಂಪನಿ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದೇ ರಕ್ಷಣೆಯ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದ. ಯಾವಾಗ ಲೈಟ್ ತನ್ನ ಧರ್ಮಭ್ರಷ್ಟತೆ ತೋರಿದನೋ ಆಗ ಸುಲ್ತಾನ 1790 ರಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪದ ಮರುವಶಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸಿದ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಫಲವಾಗದೇ ಸುಲ್ತಾನ ದ್ವೀಪ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು.ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಕಂಪನಿಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಗೌರವಧನ 6,000 ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರನಡೆದ. ಪೆನಾಂಗ್ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಲೈಟ್ ಘೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡಚ್ ಕೇಂದ್ರದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಲೋಭನೆ ಒಡ್ಡಿದ. ಅದಲ್ಲದೇ ವಲಸೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ದನಾಗಿದ್ದ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಜೀವಂತವಿರಿಸಲು ಆತ ಬೆಳ್ಳಿ ಡಾಲರ್ ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಹಡಗಿನಿಂದ ತೆಗೆದು ಅರಣ್ಯದ ಶೋಧನಾ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದನಾದ. ಅಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ರಹವಾಸಿಗಳು ಲೈಟ್ ನನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಲೇರಿಯಾಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು.ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಗುಣವಿಶೇಷವಾಗಿ "ಶ್ವೇತವರ್ಣೀಯನ ಸಮಾಧಿ"ಎಂಬ ಉಪಾಧಿಯೂ ಇದೆ.<ref>{{cite book|last=Eliot|first=Joshua|coauthors=Bickersteth, Jane|title=[https://books.google.com.au/books?id=BjBQvlPm_I0C&pg=PA154&lpg=PA154&dq=penang+%22white+man's+grave%22&source=web&ots=TOsezRDvph&sig=ltygUD4uRpjuF3NQeImk2YsZpSw&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=2&ct=result Malaysia Handbook: The Travel Guide]|publisher=Footprint Travel Guides|year=2002|isbn=1903471273}}</ref><ref>http://www.asiaexplorers.com/malaysia/francislight_biography.htm</ref> [[ಚಿತ್ರ:Cenotaph_in_penang.JPG|thumb|307x307px|ಎಸ್ಪ್ಲೇನೇಡ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಮರ I ರ ಸೈನಿಕರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕಟ್ಟಿದ ಶೂನ್ಯ ಸಮಾಧಿ.]] ಲೈಟ್ ನ ಮರಣಾನಂತರ ಲೆಫ್ಟನಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ [[ಸಹಾಯ:Disambiguation|ಆರ್ತರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ]] ಪೆನಾಂಗ್ ಗೆ ಬಂದಿಳಿದು ದ್ವೀಪದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿಂತ. ಆಗ 1800 ಲೆಫ್ಟನಂಟ್-ಗವರ್ನರ್ ಸರ್ ಜಾರ್ಜ್ ಲೆಥ್ ಈ ಕಾಲುವೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಪಡೆದು ದಾಳಿಗಳ ವಿರುದ್ದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.ಅದನ್ನು ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ (ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪ್ರೈ)ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಧೀನದ ನಂತರ ಕೇದಹ್ ದ ಸುಲ್ತಾನ್ ನ ಗೌರವ ಧನವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ 10,000 ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಡಾಲರ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದೂ ಕೂಡಾ ಪೆನಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು RM 18,800.00 ನ್ನು ಕೇದಹ್ ಸುಲ್ತಾನ ಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="visitpenang.gov.my" /> ಸುಮಾರು 1826 ರಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಲಕ್ಕಾ ಮತ್ತು [[ಸಿಂಗಾಪುರ್|ಸಿಂಗಾಪೂರ್]] ಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಆಡಳಿತದಡಿ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ಸ್ ಗಳಾದವು.ನೇರವಾದ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕಾಲೊನಿಯಲ್ 1867 ರ ನಿಯಮದಡಿ ಬಂದವು. ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ದದ ಪೆನಾಂಗ್ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಹೋರಾಟಗಾರ SMS ಎಂಡೆನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಯುದ್ದ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದ.<ref>ಮುಕೆ, ಹೆಲ್ಲುಮುತ್ ವೊನ್. ದಿ ಎಂಡನ್-ಅಯೆಶಾ: ಜರ್ಮನ್ ರೇಡರ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಸೌತ್ ಸೀಸ್ ಅಂಡ್ ಬಿಯಾಂಡ್, 1914. ಅನ್ನಪೊಲಿಸ್: ನಾವಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಪ್ರೆಸ್, 2000. ISBN 0-688-16894-9</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ಎರಡನೆಯ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವಯುದ್ದ II]] ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಮಾನಬಾಂಬುಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು.ನಂತರ 1941 ರ 17 ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ದಾಳಿಖೋರ ಜಪಾನಗೆ ಶರಣಾಯಿತು.ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ಸಿಂಗಾಪೂರ್ ಪಡೆದು ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನನ್ನು'' ಮುಕ್ತ ನಗರ'' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>[http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=47]</ref> ಜಪಾನ್ ನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪೆನಾಂಗ್ ಅತ್ಯಂತ ಭಯ,ಹಸಿವು ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು.ಇಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಚೈನೀಯರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=47</ref><ref>{{Cite web |url=http://penangstory.net.my/docs/Abs-PaulHKratoska.doc |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-03-11 |archive-date=2014-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140810062218/http://penangstory.net.my/docs/Abs-PaulHKratoska.doc |url-status=dead }}</ref> {{clear}} {| class="wikitable" align="right" ! Incorporated into ! Date |- |style="background: #E55B3C;"| '''Straits Settlements''' | 1826 |- | style="background: #E55B3C;"|'''ಕ್ರೌನ್ ಕಾಲೊನಿ''' | 1867 |- |style="background: #E55B3C;"| '''ಜಪಾನಿಗಳ ಸ್ವಾಧೀನ''' | 22 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1954 |- |style="background: #E55B3C;"|'''ಮಲಯನ್ ಯುನಿಯನ್''' | 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 1946 |- | style="background: #E55B3C;"|'''ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಮಲಯ''' | 31 ಜನವರಿ 1948 |- |style="background: #E55B3C;"| '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ''' | 7 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2003 |- |style="background: #E55B3C;"| '''ಮಲೆಷ್ಯಾ''' | 16 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1963 |- |} ಯುದ್ದದ ಅನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ಕೊನೆಗೆ ವಾಪಸಾದರು.1946 ರಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಮಲಯನ್ ಯುನಿಯನ್ ಆಗಿ ಮರುಸಂಘಟನೆಯಾಯಿತು.ಇದು 1948 ರಲ್ಲಿ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಮಲಯದ ರಾಜ್ಯವಾಗುವ ವರೆಗೂ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಇತ್ತು.ಅದಕ್ಕೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕಿತು.ಹೀಗೆ 1963 ರಲ್ಲಿ [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೆಷ್ಯಾ]]ದ ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="visitpenang.gov.my"/> MCAಪಕ್ಷದ ವೊಂಗ್ ಪೊವ್ ನೀ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-82687504.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110812041024/http://www.highbeam.com/doc/1P1-82687504.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ದ್ವೀಪವು 1969 ರ ವರೆಗೆ ಮುಕ್ತ ಬಂದರು ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.igeorgetownpenang.com/opinion/333-rekindling-a-ports-glory-days |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2012-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101082413/http://www.igeorgetownpenang.com/opinion/333-rekindling-a-ports-glory-days |url-status=dead }}</ref> ದ್ವೀಪದ ಮುಕ್ತ ಬಂದರು ರಚನೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದ ನಂತರವೂ ಅಂದರೆ 1970 ರಿಂದ 1990 ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಲಿಮ್ ಚೊಂಗ್ ಎಯು ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.ದ್ವೀಪದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯ ಬಯಾನ್ ಲೆಪಾಸ್ ನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>http://www.mymalaysiabooks.com/penang/mypenang_history.htm</ref> ಆಗಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಒಸಿಯನ್ ಸುನಾಮಿ 2004 ರ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಸಂಭವಿಸಿ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ 52 ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.(68 ಜನರು ಮಲೆಷ್ಯದವರು)<ref>{{Cite web |url=http://www.geoscience-environment.com/tsunami/tsunami_intro.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711085349/http://www.geoscience-environment.com/tsunami/tsunami_intro.pdf |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ 7,2008 ರಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನನ್ನು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|UNESCO]]ದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಲೆಕ್ಕಾದೊಂದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ''"ಒಂದು ಪುರಾತತ್ವದ ಅಪರೂಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.ಏಷ್ಯಾ'' ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿರಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಲ್ಲ."<ref>{{cite news|url=http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=43036&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html|publisher=UNESCO|title=Eight new sites, from the Straits of Malacca, to Papua New Guinea and San Marino, added to UNESCO’s World Heritage List|accessdate=2008-07-07|date=2008-07-07}}</ref> == ಭೂಗೋಳ == [[ಚಿತ್ರ:Penang-labels.svg|300px|thumb|right|ಪೆನಾಂಗ್ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದು.]] === ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ವಿವರಣೆ === ರಾಜ್ಯವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದೆ: * ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ ('''ಪುಲೌ ಪಿನಂಗ್''' ಮಲಯದಲ್ಲಿ): ಸ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಲಕ್ಕಾದಲ್ಲಿ 293 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಳ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಮತ್ತು * ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ (ಇದನ್ನು ಮಲಯಾದಲ್ಲಿ '''ಸೆರಂಗ್ ಪೆರೈ ''' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ): ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿನ್ನಾಡು ವಲಯದ ಕಿರಿದಾದ ಪ್ರದೇಶ 753 ಚದುರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಅದರ ಕಿರಿದಾದ 4 ಕಿಮೀ ಅ(2.5ಮೈಲು)ಅಗಲವಾಗಿದೆ.). ಇದು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೇದಹ ದಿಂದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.(ಇದಕ್ಕೆ ಮುಡಾ ನದಿ), ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪೆರಕ್ ಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ಮಧ್ಯದ ನೀರಿನ ಭಾಗವು [[ಸಹಾಯ:Disambiguation|ಉತ್ತರ ಚಾನಲ್]] ಇದು ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನ ಉತ್ತರಕ್ಕಿದೆ.ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಚಾನಲ್ ಗಳನ್ನು ಅದರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪವು ಅಸಹಜ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾನೈಟ್ ಗಣಿ,ಕಡಿದಾದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶವನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶವು ಈಶಾನ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಐದು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: * '''ಈಶಾನ್ಯದ''' ಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ತಾಣವು ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ಭೂಶಿರವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ,ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ '''ಆಗ್ನೇಯ ''' ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ತೋಪುಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು.ಆದರೀಗ ಆ ಭಾಗ ಪಟ್ಟಣವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. * '''ವಾಯವ್ಯ ''' ಭಾಗದ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮರಳಿನಿಂದಾವೃತ ಸುಂದರ ಸಮುದ್ರ ತಟವಿದ್ದು,ಸುಂದರ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಹೊಟೆಲುಗಳ ಸಾಲಿದೆ. * '''ನೈಋತ್ಯ ''' ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರವಲಯವು ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಳ್ಳಿಗಳು,ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಮರಗಳ ತೋಪುಗಳ ಸಾಲು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. * '''ಕೇಂದ್ರಭಾಗ''' ವು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.(ಇದು ಪೆನಾಂಗ್ ಪರ್ವತದ ಭಾಗ)ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 830 ಮೀಟರ್ ಮೇಲಿದ್ದು ಪ್ರಮುಖ ಅರಣ್ಯವಲಯವಾಗಿದೆ.<ref>ನಸುಶನ್, ಖೂ: ದಿ ಸುಅಸ್ಟೇನೇಬಲ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್. ಪೆನಾಂಗ್: IIED, 2001|</ref> ವೆಲ್ಲೆಲ್ಸೆ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ನ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವು ಪೆನಾಂಗ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.ಅದು ಬುಕಿಟ್ ಮೆರ್ಟಾಜಾಮ್ ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಕೆಳಗಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.<ref>http://www.penang-traveltips.com/geography.htm</ref> ಇಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ-ಉದ್ದದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಮರದ ತೋಪಿನಿಂದಾವೃತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಪೆರೈ ನದಿಯಗುಂಟ ಹರಡಿದ್ದು ಎದುರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಸುಮಾರು 3 ಕಿ.ಮೀ (ಎರಡು ಮೈಲಿ)ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಚಾನಲ್ ಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಜಾಗೆಯ ಕೊರತೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ನಗರದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಳಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ತಾಜುಂಗ್ ಟೊಕೊಂಗ್,ಜೆಲುಟೊಂಗ(ಸದ್ಯ ಜೆಲುಟೊಂಗ್ ಎಕ್ಸಪ್ರೆಸ್) ವೇ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಬೇ ನಿರ್ಮಾಣ ನಡೆದಿದೆ. ಕರಾವಳಿಯುದ್ದದ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಹೂಳು ತುಂಬುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ತಾಜುಂಗ್ ಟೊಕೊಂಗ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.thesundaily.com/article.cfm?id=42518 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100127102342/http://www.thesundaily.com/article.cfm?id=42518 |url-status=dead }}</ref> === ಪಟ್ಟಣಗಳು === '''ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ''' ಏರ್ ಇಟಾಮ್ - ಬಲಿಕ್ ಪುಲೌ - ಬಂಡಾರ್ ಬಾರು ಬಾರು ಏರ್ ಇಟಾಮ್ - ಬಾಟು ಫೆರಿಂಘಿ - ಬಾಟು ಮೌಂಗ - ಬಾಟು ಲಾಚಾಂಗ್ - ಬಯಾನ ಬಾರು - ಬಯಾನ್ ಲೆಪಾಸ್ - ಗೆಲುಗೊರ್ - ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ - ಗ್ರೀನ್ ಲೇನ್ - ಗರ್ನಿಯ್ ಡ್ರೈವ್ - ತಾಜುಂಗ್ ಟೊಕೊಂಗ್ - ಜೆಲುಟೊಂಗ್ - ಪಾಂಟೈ ಅಕೆಹ್ - ಪಾಯಾ ತೆರುಬಾಂಗ್ - ಪುಕೌ ಟಿಕಸ್ - ಪುಲೌ ಬೆಟೊಂಗ್ - ಸುಂಗೈ ಎರಾ - ಸುಂಗೈ ಡುವಾ - ಸುಂಗೈ ನಿಬೊಂಗ್ - ತಾಜುಂಗ್ ಬಂಗಹ್ - ತಾಜುಂಗ್ ಟೊಕೊಂಗ್ - ತೆಲುಕ್ ಬಹಂಗ್ '''ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ''' ಅಲ್ಮಾ ಬೆಗಾನ್ ಅಜಮ್ - ಬೆಗಾನ್ ಲುವಾರ್ - ಬಾಟು ಕಾವಾನ - ಬುಕಿಟ್ ಮೆರ್ಟಾಜಾಮ್ - ಬುಕಿಟ್ ಮಿನ್ಯಾಕ್ - ಬಟರ್ ವರ್ತ್ - ಜಾವಿ - ಜುರು - ಕೆಪಲಾ ಬಟಾಸ್ - ಮಾಕ್ ಮ್ಯಾಂಡಿನ್ - ನಿಬೊಂಗ್ ಟೆಬೆಲ್ - ಪರ್ಮಾಟಾಂಗ್ ಪೌಹು - ಪೆರೈ - ಸೆಬರಂಗ್ ಜಯಾ - ಸಿಂಪಾಂಗ್ ಅಂಪಾಟ್ - ಸುಂಗೈ ಬಾಕಾಪ್ - ಬುಕಿಟ್ ತಂಬುನ್ - ಪೆನಗಾ - ಪೆರಮಾಟಾಂಗ್ ಟಿಂಗ್ಗಿ === ಪೆನಾಂಗ ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿ ಪ್ರದೇಶ(ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಪಟ್ಟಣ ಕೂಟ) === {{Citations missing|section|date=December 2007}} [[ಚಿತ್ರ:Pg2.jpg|thumb|1100x1100px|ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪದ ಮೇಲಿನ ಗೆಲುಗೊರ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ]] ಮಲೆಷ್ಯಾದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫಿಜಿಕಲ್ ಪ್ಲಾನ್ '''ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಗರಕೂಟ''' ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಭಾಗವು ನಗರೀಕರಣವಾದ ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ,ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪ್ರೈ,ಸುಂಗೈ ಪೆಟಾನಿ,ಕುಲಿಮ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಎರಡನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಆಗಿದೆ.ಕೌಲಾಲಂಪೂರ್ ನ (ಕ್ರ್ಲಾಂಗ್ ವ್ಯಾಲಿ)ಯ ಪಟ್ಟಣ ನಗರಕೂಟದ ನಂತರ ಇದರ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-152&srt=npan&col=aohdq&va=&pt=a|title=Malaysia: metropolitan areas|work=[[World Gazetteer]]|accessdate=2008-07-14|archiveurl=https://archive.today/20121205095615/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-152&srt=npan&col=aohdq&va=&pt=a|archivedate=2012-12-05|url-status=dead}}</ref> ಈ ನಗರ ರ್ಪದೇಶವು ನಾರ್ದರ್ನ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ರಿಜನ್ (NCER)ನ ಒಟ್ಟು ಪಟ್ಟಣ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಮಲೆಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೂ ನೈಂತ್ ಮಲೆಷಿಯನ್ ಪ್ಲಾನ್ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ)ಯಲ್ಲಿ ಗುರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. NCER ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.(ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪ್ರೈ), ಕೇದಹ್ (ಅಲೊರ್ ಸ್ಟಾರ್, ಸುಂಗೈ ಪೆಟಾನಿ ಮತ್ತು ಕುಲಿಮ್), ಪೆರಿಲಿಸ್ (ಕಂಗರ್) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪೆರಕ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.ncer.com.my/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100808013356/http://www.ncer.com.my/ |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬರಿಸನ್ ನಾಸಿನಲ್,2008 ರಲ್ಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಪೆನಾಂಗ್ ಹೊರವಲಯದ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ ಕಾಮಗಾರಿ ಮತ್ತು ಪೆನಾಂಗ್ ಮೊನೊರೇಲ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿತು.ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನಡೆ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಇದನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/6/27/parliament/21670394&sec=parliament|title=Projects ‘will go on in good times’|work=[[The Star (Malaysia)]]|access-date=2021-09-01|archive-date=2012-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031182517/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F6%2F27%2Fparliament%2F21670394&sec=parliament|url-status=dead}}</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ಗ್ಲೊಬಲ್ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ (PGCC)NCERನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಇದರ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಪೆನಾಂಗ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ 2008 ರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಇದು PGCC ಮತ್ತೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಮರುಜೀವ ಕೊಡುವ ವರೆಗೂ ಈ ಯೋಜನೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/9/3/nation/22226218&sec=nation|title=Guan Eng: PGCC as good as dead|work=[[The Star (Malaysia)]]|access-date=2021-09-01|archive-date=2012-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031182249/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F9%2F3%2Fnation%2F22226218&sec=nation|url-status=dead}}</ref> === ದೂರದ ಸಣ್ಣದ್ವೀಪಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ === ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಪುಲೌ ಜೆರೆಜಾಕ್ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದೆನ್ನಬಹುದು.ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪದ ಕಿರು ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ನಡುವೆ ಇದು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದು ಕುಷ್ಠರೋಗಿಗಳ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದವರನ್ನಿಡುವ ಕಾಲೊನಿಯಾಗಿತ್ತು.ಆದರೀಗ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಜಂಗಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ದ್ವೀಪಗಳೆಂದರೆ: ಪುಲೌ ಅಮಾನ್ - ಪುಲೌ ಬೆಟೊಂಗ್ - ಪುಲೌ ಗೆಡುಂಗ್ - ಪುಲೌ ಕೆಂಡಿ (ಹವಳ ದ್ವೀಪ) - ಪುಲೌ ರಿಮೌ === ಹವಾಗುಣ === ಪೆನಾಂಗ್ ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡು ಹವಾಮಾನದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶದ ಹವಾಗುಣದೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಳೆಗಾಲ ಪಡೆದಿದೆ.ಅದರಲ್ಲೂ ನೈಋತ್ಯದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಳೆ ತರುತ್ತವೆ. ಈ ಹವಾಮಾನವು ಬಹುತೇಕ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣವು ಇಂಡೊನೇಶಿಯಾದ ಸುಮಾತ್ರಾದಿಂದ ಬೀಸುವ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಾಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ಇದು ಅರಣ್ಯ ಬೆಂಕಿಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ''ಮುಸುಕಿನ'' ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.planetark.org/dailynewsstory.cfm/newsid/17855/newsDate/23-Sep-2002/story.htm|title=Sumatra haze blankets northern Malaysia|date=2002-09-23|publisher=[[Planet Ark]]|accessdate=2008-07-19|archive-date=2011-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110520160922/http://www.planetark.org/dailynewsstory.cfm/newsid/17855/newsDate/23-Sep-2002/story.htm|url-status=dead}}</ref> ಬಯಾನ್ ಲೆಪಾಸ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ತನ್ನ ಕಚೇರಿ ಮೂಲಕ ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಮಲೆಷ್ಯಾದ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.met.gov.my/index.php?option=com_content&task=view&id=93&Itemid=201 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2013-08-17 |archive-date=2011-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110110134008/http://www.met.gov.my/index.php?option=com_content&task=view&id=93&Itemid=201 |url-status=dead }}</ref> {| | | '''ಉಷ್ಣಮಾನ (ಹಗಲು)''' | 27&nbsp;°C-30&nbsp;°C |- | | '''ಉಷ್ಣಮಾನ (ರಾತ್ರಿ)''' | 22&nbsp;°C-24&nbsp;°C |- | | '''ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ''' | 43 ಎಮ್‌ಎಮ್ |- | | '''ಸಾಪೇಕ್ಷ ಆರ್ದ್ರತೆ''' | 70%-90% |- |} <div class="center"> {{Weather box |location = Penang |metric first = Yes |single line = Yes |Jan low C = 23.2 |Feb low C = 23.5 |Mar low C = 23.7 |Apr low C = 24.1 |May low C = 24.2 |Jun low C = 23.8 |Jul low C = 23.4 |Aug low C = 23.4 |Sep low C = 23.2 |Oct low C = 23.3 |Nov low C = 23.3 |Dec low C = 23.4 |year low C = 23.5 |Jan high C = 31.6 |Feb high C = 32.2 |Mar high C = 32.2 |Apr high C = 31.9 |May high C = 31.6 |Jun high C = 31.4 |Jul high C = 31.0 |Aug high C = 30.9 |Sep high C = 30.4 |Oct high C = 30.4 |Nov high C = 30.4 |Dec high C = 30.7 |year high C = 31.2 |Jan record low C = 19 |Feb record low C = 19 |Mar record low C = 19 |Apr record low C = 20 |May record low C = 19 |Jun record low C = 20 |Jul record low C = 22 |Aug record low C = 21 |Sep record low C = 20 |Oct record low C = 20 |Nov record low C = 18 |Dec record low C = 20 |year record low C = 19.8 |Jan record high C = 37 |Feb record high C = 36 |Mar record high C = 36 |Apr record high C = 37 |May record high C = 35 |Jun record high C = 36 |Jul record high C = 35 |Aug record high C = 35 |Sep record high C = 36 |Oct record high C = 34 |Nov record high C = 35 |Dec record high C = 35 |year record high C = 35.5 |Jan rain mm = 69 |Feb rain mm = 72 |Mar rain mm = 146 |Apr rain mm = 221 |May rain mm = 203 |Jun rain mm = 178 |Jul rain mm = 192 |Aug rain mm = 242 |Sep rain mm = 356 |Oct rain mm = 383 |Nov rain mm = 232 |Dec rain mm = 114 |year rain mm = 200.7 |Jan precipitation days = 5 |Feb precipitation days = 6 |Mar precipitation days = 9 |Apr precipitation days = 14 |May precipitation days = 14 |Jun precipitation days = 11 |Jul precipitation days = 12 |Aug precipitation days = 14 |Sep precipitation days = 18 |Oct precipitation days = 19 |Nov precipitation days = 15 |Dec precipitation days = 9 |year precipitation days = 12.2 |source 1 = http://app2.nea.gov.sg/asiacities_malaysia.aspx National Environment Agency }} </div> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == {| class="wikitable" style="float:right; font-size:90%; text-align:center;" |+ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ<br />ಆಫ್ ಪೆನಾಂಗ್ |- ! ಜನಗಣತಿ(ಗಣತಿ) ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ |- | '''1786''' | 100 <ref>http://books.google.co.id/books?id=PaUNAAAAQAAJ&pg=PA404&lpg=PA404&dq=penang+population+1829&source=bl&ots=2hTXU6Ycvk&sig=SwYWEdhH0ihbNsgzorU6Tfe5feU&hl=id&ei=F9OqTLiNHomsvgOVo8SIBw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CDsQ6AEwCA#v=onepage&q=penang%20population%201829&f=false</ref> |- | '''1812''' | 26,107 <ref name="eastwestcenter.org">http://www.eastwestcenter.org/fileadmin/stored/pdfs/IGSCwp027.pdf</ref> |- | '''1820''' | 35,035 <ref name="eastwestcenter.org"/> |- | '''1842''' | 40,499 <ref name="eastwestcenter.org"/> |- | '''1860''' | 124,772 <ref name="eastwestcenter.org"/> |- | '''1871''' | 133,230 <ref name="eastwestcenter.org"/> |- | '''1881''' | $676 ಮಿಲಿಯನ್[53] |- | '''1891''' | 232,003 <ref name="eastwestcenter.org"/> |- | '''1901''' | 248,207 <ref>http://www.1911encyclopedia.org/Penang</ref> |- | '''1921''' | 292,484 <ref>http://books.google.co.id/books?id=wXawDquOlowC&pg=PA895&lpg=PA895&dq=penang+population+1920&source=bl&ots=cSDWABoOW1&sig=brGaNllLCosj_o8D_3y-gBEGcro&hl=id&ei=UBKnTOyyMZOuvgPQst3BDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CBYQ6AEwAQ#v=onepage&q=penang%20population%201920&f=false</ref> |- | '''1931''' | 340,259 <ref name="statoids.com">http://www.statoids.com/umy.html</ref> |- | '''1941''' | 419,047 <ref name="webcache.googleusercontent.com">https://web.archive.org/web/20140810062218/http://penangstory.net.my/docs/Abs-PaulHKratoska.doc</ref> |- | '''1947''' | 446,321 <ref name="webcache.googleusercontent.com"/> |- | '''1957''' | 572,100 <ref name="statoids.com"/> |- | '''1970''' | 776,124 <ref name="oecd.org">http://www.oecd.org/dataoecd/19/44/45496343.pdf</ref> |- | '''1980''' | 900,772 <ref name="oecd.org"/> |- | '''1991''' | 1,064,166 <ref name="oecd.org"/> |- | '''2000''' | 1,313,449 <ref name="oecd.org"/> |- | '''2010 (ಆರಂಭ.)''' | 1,773,442 <ref name="oecd.org"/> |- |} ಈ ರಾಜ್ಯವು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಪೆನಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಚದುರ ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ಗೆ 1,695 ಜನರಿದ್ದಾರೆ.ಒಟ್ಟು 1,773,442 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ. * ಸದ್ಯ ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ ದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 860,000 ಜ್ನಸಂಖ್ಯೆ ಇದ್ದು ಪ್ರತಿಕಿಲೊಮೀಟರ್ ಗೆ 2,935 ಜನರ ವಾಸವಿದೆ. [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೆಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲೇ ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದ್ದು ಚದರ್ ಕಿ.ಮೀಗೆ ಅಧಿಕ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. * ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ, ಅಥವಾ '''ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪ್ರೈ''',ನಲ್ಲಿ 910,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ.ಪ್ರತಿ ಚದುರ ಕಿ.ಮೀಗೆ 1,208 ಜನರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರಕಾರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 2010<ref>{{cite web|url=http://www2.seri.com.my/Penang%20Statistics/2008/Q1%20-%20Jan-March%202008.pdf|format=PDF|title=Penang Statistics (Quarter 1, 2008)|year=2008|publisher=Socio-Economic & Environmental Research Institute|accessdate=2008-07-19|archive-date=2009-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090514052912/http://www2.seri.com.my/Penang%20Statistics/2008/Q1%20-%20Jan-March%202008.pdf|url-status=dead}}</ref> ರಲ್ಲಿ: * ಮಲೈ: 762,580 (43%) * ಚೈನೀಸ್: 727,112 (41%) * ಇಂಡಿಯನ್: 168,447(9.5%) * ಇತರೆ: ** ಭೂಮಿಪುತ್ರ - ಅದರ್ ದಾನ್ ಮಲೈ: 8,867 (0.5%) ** ಅದರ್ ರೆಸಸ್: 8,867 (0.5%) ** ನಾನ್ ಮಲೇಶಿಯನ್ ಸಿಟಿಜನ್: 97,539 (5.5%) ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರ ಪಾಲು ದೊಡ್ಡದಿದೆ.ಆದರೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಧಾರಿತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಚೀನಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ 2010 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 40.9% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದರೆ ಮಲೆಷ್ಯನ್ ರ ಸಂಖ್ಯೆ 43% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?sec=nation&file=%2F2010%2F4%2F29%2Fnation%2F6150254 |title=ಚೀನೀಸ್ ನೋಲಾಂಗರ್ ಮೆಜಾರ್ಟಿ ರೇಸ್ ಇನ್ ಪೆನಾಂಗ್ |access-date=2021-09-01 |archive-date=2012-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031182531/http://thestar.com.my/news/story.asp?sec=nation&file=%2F2010%2F4%2F29%2Fnation%2F6150254 |url-status=dead }}</ref> ಆದರೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚೀನಿಯರೇ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವದರಿಂದ ಅವರೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Jewish Cemetery Penang Dec 2006 001.jpg|right|thumb|ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿನ ಜಿವಿಷ್ ಸ್ಮಶಾನ]] [[ಚಿತ್ರ:Lebuh Armenian Penang Dec 2006 001.jpg|left|thumb|ಆರ್ಮೇನಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ (ಲೆಬ್ಯು ಆರ್ಮೇನಿಯನ್)]] ಕಾಲೊನಿಯಲ್ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಕಾಸ್ಮೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಸ್ಥಳವೆನಿಸಿದೆ. ಯುರೊಪಿಯನ್ ರಲ್ಲದೇ ಇನ್ನಿತರ ಬಹು ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಇದೆ.ಅದರಲ್ಲೂ ಸಿಯಾಮೀಸ್, ಬರ್ಮೀಸ್, [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪಿನೊ]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಸಿಲೊನೀಸ್]], ಯುರೇಸಿಯಾಗಳು, [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನಿ]]ಗಳು, ಸುಮತ್ರಾದವರು, ಅರಬ್, [[ಆರ್ಮೇನಿಯ|ಅರ್ಮೇನಿಯ]] ಮೂಲದವರು, ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸೀ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.<ref>http://www.penangstory.net.my/mino-content-papermanecksha.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://rihlah.nl.sg/Paper/Abdur-Razzaq%20Lubis.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2012-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120131071722/http://rihlah.nl.sg/Paper/Abdur-Razzaq%20Lubis.pdf |url-status=dead }}</ref> ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾದರೂ ಜರ್ಮನ್ ಜನಾಂಗದವರು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ನಾಸುಶನ್, ಖೂ ಸಲ್ಮಾ. ''ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ ಮರ್ಚಂಟ್ಸ್''. ಮಲೆಷ್ಯಾ: ಅರಿಕಾ ಬುಕ್ಸ್, 2006. ISBN 0-688-16894-9</ref> ಈ ಜನಾಂಗದವರೂ ಅನ್ಯರಂತೆ ಕಾಣದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಬೀದಿ,ರಸ್ತೆ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗೀಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬರ್ಮೀಸ್ ಬುದ್ದ ದೇವಾಲಯ,ಸಿಯಾಮ್ ರಸ್ತೆ,ಅರ್ಮೇನಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್,ಅಚೀನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಗೊಟ್ಟೆಲಿಬ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಆದರೆ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವಯುದ್ದ II]] ರ ಮೊದಲು ಜಿವಿಷ್ ರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಕಾಲೊನಿಯಿತ್ತು ಆದರೆ ಇಂದು ಕೆಲವೇ ಕೆಲ ಜಿವಿಷ್ಯ್ ರು ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.penangstory.net.my/mino-content-paperhimanshu.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2014-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140730204300/http://penangstory.net.my/mino-content-paperhimanshu.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.jewishtimesasia.org/community-spotlight-topmenu-43/malaysia/330-penang-communities/1497-one-familys-world-of-judaism-in-malaysia</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ವಿದೇಶದಿಂದ ಬಂದು ನೆಲೆ ನಿಂತವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಪಾನ್,ವಿವಿಧ ಏಷಿಯನ್ ದೇಶಗಳವರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೇನ್ ನಿಂದ ಜನರು ಬಂದಿಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಮಲೆಷ್ಯಾ ಮಾಯ್ ಸೆಕೆಂಡ್ ಹೋಮ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹಲವರು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.penangexpat.com/index.php?option=com_content&view=article&id=53&Itemid=30 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2013-08-17 |archive-date=2010-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101016091657/http://www.penangexpat.com/index.php?option=com_content&view=article&id=53&Itemid=30 |url-status=dead }}</ref> === ಪೆರನಾಕಾನ್ === [[ಚಿತ್ರ:Restaurant serving Baba-Nyonya cuisine (Penang).jpg|thumb|ಬಾಬಾ-ನಿಯೊನ್ಯಾ ಅಡಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಹೊಟೆಲ್.]] ಪೆರನಕನ್ ರೂ ಕೂಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಚೀನೀಸ್ ಅಥವಾ ಬಾಬಾ-ನ್ಯೊನ್ಯಾ ಸಹ ಪೆನಾಂಗ್ ಗೆ ಬಂದ ಆರಂಭಿಕ ಚೀನೀ ವಲಸೆಗಾರರ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವರು ಮಲಕ್ಕಾ [[ಸಿಂಗಾಪುರ್|ಸಿಂಗಾಪೂರ್]] ಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾಗಶಃ ಮಲಯಾದ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಚೀನಿಸ್-ಮಲಯದ ಮಿಶ್ರ ಭಾಷೆ ಅಂದರೆ ಇದು ಪೆನಾಂಗ್ ಹೊಕ್ಕಿನ್ ಗೆ ಹಲವು ಹೊಸ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ "''ಆಹ್ ಬಹ್'' " ಅಂದರೆ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಅಂದರೆ ಪುರುಷನಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ "''ಬಾಬಾ'' ") ಈ ಪೆರನಕನ್ ಸಮೂದಾಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿ,ಉಡುಪು,ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು,ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಪೆರಕನ್ ಚೀನೀಸ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್ಸ್ ಅಲ್ಲ ಆದರೆ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಾಚೀನ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀಸ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಯನ್ನ್ ರಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://thestar.com.my/metro/story.asp?file=%2F2007%2F9%2F28%2Fnorth%2F19015751&sec=north |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-09-01 |archive-date=2011-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110622060843/http://thestar.com.my/metro/story.asp?file=%2F2007%2F9%2F28%2Fnorth%2F19015751&sec=north |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಆಂಗ್ಲೊಫೊನ್ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ-ಬಂದ ''ಚೀನಾಜನ '' ಅಥವಾ ''ಸಿಂಖೆನ್ '' ಸಮೂದಾಯದಿಂದ ದೂರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೀಗ ಈ ಪೆರನಕನ್ ಜನರು ಸದ್ಯ ಅಳಿದುಹೋಗಿದ್ದರೆ ಕೆಲವರು ಪ್ರಮುಖ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ,ಅಥವಾ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಇತಿಹಾಸ ಇಂದಿಗೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.(ಪಿನಂಗ್ ಪೆರನಕನ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ <ref>http://www.pinangperanakanmansion.com.my</ref> ಮತ್ತು ಚೆಯೊಂಗ್ ಫಾಟ್ ಟಿಜ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.penang-vacations.com/pinang-peranakan-mansion.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715063052/http://www.penang-vacations.com/pinang-peranakan-mansion.html |url-status=dead }}</ref> ಕ್ಯುಸೆನ್ ವಿಶಾಲ ತಳಹದಿಯ ನ್ಯೊನ್ಯಾ ಕೆಬಯಾ ಪೋಷಾಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ಕರಕುಶಲತೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ನೆನಪನ್ನೂ ತರುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hbp.usm.my/conservation/SeminarPaper/peranakan%20cina.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2016-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161027113202/http://www.hbp.usm.my/conservation/SeminarPaper/peranakan%20cina.html |url-status=dead }}</ref><ref>ಚೆಹ್ ಹ್ಯು -Fe’n. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ರೈಜಿಂಗ್: ನ್ಯಾರೇಟಿವ್ಸ್ ಇನ್ ನೊನ್ಯಾ ಬೀಡ್ ವರ್ಕ್ ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ಸ್: ಮಲೆಷ್ಯಾ, 2010. ISBN 978-9971-69-468-5</ref> === ಭಾಷೆ === ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳು,ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾತಾವರಣಗಳು ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ,ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್, ಮಲಯಾ, ಪೆನಾಂಗ್ ಹೊಕ್ಕಿನ್ ಮತ್ತು [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳ]]. ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ಚೀನೀಸ್-ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.penangnet.com/itravel1.shtml#language|title=Penang: The Language|year=2007|work=Introducing Penang|publisher=penangnet.com|accessdate=2008-07-18|archive-date=2010-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20100819170002/http://www.penangnet.com/itravel1.shtml#language|url-status=dead}}</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ಹೊಕ್ಕಿನ್ ಸುಮಾರಾಗಿ ಮಿನ್ನನ್ ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಆರಂಭಿಕ ಚೀನಾ ವಲಸೆಗಾರರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೊನೇಶೇಯ]]ನ್ ನಗರ ಮೆಡಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಗೆ ಇದು ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಮಿನ್ನನ್ ನ ಝಂಘುವೊ ಮೂಲದ ಭಾಷೆ ಇದು ಚೀನಾದ ಫುಜಿಯನ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಲಯ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಎರವಲುಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವು ಪೆನಾಂಗೈಟ್ಸ್ ಚೀನೀಯರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹೊಕ್ಕಿನ್ ನನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರಲ್ಲದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೊಕ್ಕಿನ್ ಭಾಷಾ ತರಬೇತಿ ಪದೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://thestar.com.my/metro/story.asp?file=%2F2009%2F7%2F30%2Fnorth%2F4383309&sec=North |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-09-01 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604035057/http://thestar.com.my/metro/story.asp?file=%2F2009%2F7%2F30%2Fnorth%2F4383309&sec=North |url-status=dead }}</ref> ಬಹಳಷ್ಟು ಪೆನಾಂಗ್ ಹೊಕ್ಕಿನ್ ಭಾಷಿಕರು ಹೊಕ್ಕಿನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾವಂತರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಉತ್ತಮ (ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್),ಚೀನೀಸ್,ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಲಯಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/7/16/nation/21831184&sec=nation|title=Penang Hokkien in peril|date=2008-07-16|work=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|accessdate=2008-07-18|archive-date=2008-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20080719021821/http://www.thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F7%2F16%2Fnation%2F21831184&sec=nation|url-status=dead}}</ref> ಇನ್ನುಳಿದ ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳೆಂದರೆ ಕಂಟೊನೀಸ್ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಾ ಗಳನ್ನೂ ಕೂಡಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟೆಚೆವ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈಗಿಂತ ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಮಲಯಾ ಭಾಷೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಕರ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು ಬಹುತೇಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಾದ "ಹ್ಯಾಂಗ್""ಡೆಪಾ" ಮತ್ತು "ಕುಪಂಗ್"ಇತ್ಯಾದಿ. "ಎ"ಯಿಂದ ಕೊನೆಯಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದೋಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒತ್ತು ನೀಡಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಲೊನಿಯಲ್ ಭಾಷೆಯಾದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ,ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಗೀಷ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಂಗ್ಲೀಷ್ (ಅಂದರೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಿಶ್ರಣದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.) [[ಚಿತ್ರ:Kong Hock Keong Penang Dec 2006 002.jpg|thumb|ಕೊಂಗ್ ಹೊಕ್ ಕೆಯೊಂಗ್ ಟೆಂಪಲ್ ಇದು ಮೆರ್ಸಿ ದೇವತೆಯ ದೇವಾಲಯದಂತಿದೆ.ಚೀನಾದ ಬೌದ್ದ ಧರ್ಮ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮ]] === ಧರ್ಮ === ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಅಧಿಕೃತ [[ಧರ್ಮ]] [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಮ್]] ಆಗಿದ್ದು (60.4%,2000)ಇಸ್ಲಾಮ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಯಾಂಗ್ ಡೆಪರ್ಟುವನ್ ಅಗೊಂಗ್,ಆಗಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಇನ್ನಿತರ ಧರ್ಮಾಚಾರಣೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ದ]] (33.6%, 2000), ಥೆರವಡಾದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಯಾನಾ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಜ್ರಯಾನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ, ತಾವೊಜಮ್, ಚೀನೀಸ್ ಜನಪದ ಧ್ಜರ್ಮ, [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ತತ್ವ]] (8.7%), ಕ್ಯಾಥೊಲಿಜಮ್, ಪ್ರೊಟೆಸ್ತೆಂಟಿಜಮ್ (ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಮೆಥಾಡಿಸ್ಟ್ಸ್, ಸೆವೆಂತ್-ಡೇ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್, ಆಂಗ್ಲಿಕನ್, ಪ್ರೆಸ್ ಬೈಟಿರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಬಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್) ಮತ್ತು [[ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ]]- ಇದು ಪೆನಾಂಗ್ ಬಹು ಜನಾಂಗೀಯ ಧರ್ಮ ಸಹಿಷ್ಣುವತೆಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಕ್ಕೂಟವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ದಲ್ಲಿ ಜಿವ್ಸ್ ಗಳ ಸಮೂದಾಯವೂ ಇದೆ.ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜಲನ್ ಜ್ಕೈಯಲ್ ಅಬಿದಿನ್ (ಈ ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು ''ಜಲನ್ ಯಹುದಿ'' ಅಥವಾ ಜಿವಿಷ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು)<ref>{{Cite journal |last= |first= |author=Raimy Ché-Ross |authorlink= |coauthors= |title=A Penang Kaddish: The Jewish Cemetery in Georgetown - A case study of the Jewish Diaspora in Penang (1830s-1970s) |version= |pages= |publisher=The Penang Story – International Conference 2002 |date=April 2002 |url=http://www.penangstory.net.my/docs/Abs-RaimyCheRoss.doc |format=Word Document |id= |accessdate=2008-06-28 |archive-date=2008-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080819212014/http://www.penangstory.net.my/docs/Abs-RaimyCheRoss.doc |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Dewan Sri Penang.JPG|thumb|250px|right|ದಿ ದೆವಾನ್ ಶ್ರೀ ಪೆನಾಂಗ್]] == ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು == ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಶಾಸನ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಹೊಂದಿದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.ಮಲೆಷ್ಯಯಿನ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಬಹುದು.ಕಂದಾಯ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. {{Main|Governance and law of Penang}} === ಕಾರ್ಯಾಂಗ === ಪೆನಾಂಗ್ ಈ ಮೊದಲು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೆಟಲ್ ಮೆಂಟ್ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಂಶಸ್ಥ ಆಡಳಿತದ ಮಲಯಾ ಆಡಳಿತಗಾರ ಅಥವಾ ಸುಲ್ತಾನ ರನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನುಳಿದ ಮಲಕ್ಕಾದ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸೆಟಲ್ ಮೆಂಟ್ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್ ಆಡಳಿತ ಪೊರ್ಚಗೀಸ್ ಅವರು 1511 ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಬೊರ್ನಿಯೊ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಸಭಾ ಮತ್ತು ಸರವಾಕ್ ಈ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿವೆ. ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಯಾಂಗ್ ಡಿ-ಪೆರ್ಟುವಾ ನೆಗೆರಿ (ರಾಜ್ಯಪಾಲ)ಇವರನ್ನು ಯಾಂಗ್ ಡಿ-ಪೆರ್ಟುವನ್ ಅಗೊಂಗ್ (ಮಲೆಷ್ಯಾದ ರಾಜ)ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸದ್ಯದ ಗವರ್ನರ್ ಟುನ್ ಡಾಟೊ ಸೆರಿ ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ ಬಿನ್ ಹಾಜಿ ಅಬ್ಬಾಸ್. ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮಂಡಲವನ್ನು ಚುನಾವಣೆ ಮೇರೆಗೆ ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗವರ್ನರ್ ಮುಖಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನಿಜವಾದ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಮಂಡಲಿಗಿದೆ.ಈ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಸಹಕಾರವು ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಇವು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Main|Chief Minister of Penang}} ಪೆನಾಂಗದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಲಿಮ್ ಗೌನ್ ಎಂಗ್ ಇವರುಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಆಕ್ಸನ್ ಪಾರ್ಟಿ (DAP) ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ 8,2008 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 12ನೆಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ DAP ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಮತ್ತು ಪರ್ತಿ ಕೆದಿಲನ್ ರಾಕ್ಯಾತ್ (PKR)ಇವು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿದವು.ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶವು ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸಕಾಂಗದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಈ ಸ್ಥಾನ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಪೆನಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನದಿಂದಲೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನವು ಮಲಯಾಅಲ್ಲದ ಚೀನೀಸ್ ಸಮೂದಾಯಕ್ಕೆ ದೊರಕಿದೆ. ==== ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು ==== [[ಚಿತ್ರ:Penang_City_Hall.jpg|right|thumb|250x250px|ದಿ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ದಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್]] [[ಚಿತ್ರ:Dewan_Undangan_Negeri_Penang_Dec_2006_003.jpg|thumb|250x250px|ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್]] ಪೆನಾಂಗ್ 1951 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಗಿನ ಮಲಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಿತು.ಆದರೆ 1965 ರಲ್ಲಿ ಇಂಡೊನೇಶಿಯನ್ ಕಲಹಗಳ ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ರದ್ದಾದ ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೇ ಆರಿಸಿ ಕಳಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>http://www.mysinchew.com/node/36823</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿವೆ,ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೊಣ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್ (''ಮಜ್ಲಿಸ್ ಪೆರಬಂದರನ್ ಪುಲೌ ಪಿನಾಂಗ್'' ) [http://www.mppp.gov.my] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150205172441/http://www.mppp.gov.my/ |date=2015-02-05 }} ಮತ್ತು ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ (''ಮಜ್ಲಿಸ್ ಪೆರಬಂದರನ್ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ'' )[http://www.mpsp.gov.my] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050601033704/http://www.mpsp.gov.my/ |date=2005-06-01 }}. ಇವೆರಡೂ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಗಳು ಅಧ್ಯಕ್ಷ,ಒಬ್ಬ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು 24 ಕೌನ್ಸಿಲ್ಲರ್ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.ಕೌನ್ಸಿಲ್ಲರ್ ಗಳನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mppp.gov.my/latarbelakang |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101224023005/http://www.mppp.gov.my/latarbelakang |url-status=dead }}</ref> ರಾಜ್ಯವು 5 ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ಐವರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ: * '''ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ''' : ** ಈಶಾನ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ (''ಡರೆಹಾ ತೈಮೂರ್ ಲೌಟ್'' ) ** ನೈಋತ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ (''ಡರೆಹ್ ಬರತ್ ಡಾಯಾ'' )ನೈಋತ್ಯ * '''ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ''' (ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ): ** ಉತ್ತರದ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ ಜಿಲ್ಲೆ(''ಡರೆಹ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ ಉತರಾ'' ) ** ಕೇಂದ್ರ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ ಜಿಲ್ಲೆ (''ಡರಹ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ ತೆಂಗಹ'' ) ** ದಕ್ಷಿಣ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ ಜಿಲ್ಲೆ (''ಡರೆಹ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ ಸೆಲೆತಾನ್'' ) === ಶಾಸಕಾಂಗ === {{See also|State Seats Representatives, 12th Malaysian General Election#Penang}} {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" align="left" |- !ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ<br>ಮೈತ್ರಿಕೂಟ !ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ<br>ಅಸೆಂಬ್ಲಿ (ಸಭೆ) !ಡೆವಾನ್<br>ರಾಕ್ಯಾತ್ |- | ಬರಿಸನ್ ನ್ಯಾಸಿನಲ್ | 11 (27.5%) | 2 (15.4%) |- | ಪಕತನ ರಾಕ್ಯಾತ್ | 29 (72.5%) | 9 (69.2%) |- | ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ | 0 (0%) | 2 (15.4%) |- | colspan="3" | ಮೂಲ: ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ. |- |} [[ಚಿತ್ರ:High_Court,_Penang_(2008).jpg|thumb|250x250px|ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಡ]] ಒಂದುಗೂಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸ್ಟೇಟ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಮೆನ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇವರು ತಮ್ಮ ಸಭೆಯನ್ನು ನಿಯೊಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.(ಅಂದರೆ ಲೈಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ''ದೆವಾನ್ ಅಂಡಂಗನ್ ನೆಗೆರಿ'' ) ಅದು 40 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಆಕ್ಶನ್ ಪಾರ್ಟಿ,ಯಿಂದ 19;ಬರಿಸನ್ ನ್ಯಾಸಿನಲ್ನಿಂದ 11; ಪಾರ್ಟಿ ಕೆದಿಲಿಯನ್ ರಾಕ್ಯಾತ್ ನಿಂದ ಒಂಭತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು PASನಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ಇದು 2008 ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಆಗ BN ನಿಂದ 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ 38 ಸ್ಥಾನಗಳು ಗಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.ಆದರೀಗ ಅದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ದ ಫಲಿತಾಂಶ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ BN-ರಹಿತ ಅಧಿಕಾರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.ಈ ಮೊದಲು 1969 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಮರುಕಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>http://thestar.com.my/election/results/results.html</ref> ಮಲೆಷ್ಯಯಿನ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್,ನಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಒಟ್ಟು 13 ಚುನಾಯಿತ ಮೆಂಬರ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸಂಸದರನ್ನು ಡೆವಾನ್ ರಾಕ್ಯಾತ್ಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ. (ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರಿಪ್ರೆಜೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸದನ), ಇವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇಬ್ಬರು ಸೆನೇಟರ್ಸ್ ಗಳು ಡೆವಾನ್ ನೆಗರಾ ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.(ಸೆನೇಟ್), ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯು ಮೂರು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === ಮಲೆಷ್ಯಿಯನ್ ಕಾನೂನು ಪದ್ದತಿ ಮೂಲ ಬೇರುಗಳು ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೆನಾಂಗ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ರಾಯಲ್ ಚಾರ್ಟರ್ 1807 ರಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಗೆ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿತು. ಇದು ನಂತರ ಮೊದಲ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು "ರೆಕಾರ್ಡರ್"ಮೂಲಕ ಹುದ್ದೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ಫೊರ್ಟ್ ಕೊರ್ನ್ವಾಲ್ಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ನಂತರ 31 ಮೇ 1808 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಯಿತು. ಮಲಯದ ಮೊದಲ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಸರ್ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.(ನಂತರ ಜಡ್ಜ್)ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ 1808 ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದರು. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪದ್ದತಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಮಲಯಾದ ಮೂಲಕ 1951 ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.penangbar.org/history.php |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120182201/http://www.penangbar.org/history.php |url-status=dead }}</ref> ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ-ನಂತರ ಮಲೆಶ್ಯಿಯನ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಶಾಲ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಯಿತು. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಗಳು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್,ಸೆಶೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿರಿಹೈ ಕೋರ್ಟ್ ಸಮಾನಾಂತರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == {| class="wikitable" style="float:right; font-size:82%;" |+ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶ (%), 2008-2009 (Q3)<ref>ಲೇಬರ್ ಫೊರ್ಸ್ ಸರ್ವೆ,ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ಯಾಸ್ಟಿಟಿಕ್ಸ್, ಮಲೆಷ್ಯಾ(2009)</ref> ! ಉದ್ಯಮ ! 2008 ! 2009 |- | '''ಕೃಷಿ, ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ & ಅರಣ್ಯ''' | -1/8 | -1/8 |- | '''ಮೀನುಗಾರಿಕೆ''' | -1/8 | -1/8 |- | '''ಗಣಿಗಾರಿಕೆ & ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆ''' | 0.1 | 0.2 |- | '''ತಯಾರಿಕೆ''' | ಅಪೋ‌2.7 | 29.9 |- | '''ವಿದ್ಯುತ್,ಅನಿಲ್ & ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ''' | 0.6 | 0.4 |- | '''ನಿರ್ಮಾಣ''' | -1/8 | 6.4 |- | '''ಸಗಟು & ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ; ಮೋಟಾರು ದುರಸ್ತಿ '''<br />'''ವಾಹನಗಳು, ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ & ಗೃಹಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳು ''' | [14] ^ [13]. | 17.6 |- | '''ಹೊಟೆಲುಗಳು & ರೆಸ್ಟಾರಂಟುಗಳು''' | 9.4 | ಅಪೋ‌2.7 |- | '''ಸಾರಿಗೆ, ದಾಸ್ತಾನು & ಸಂಪರ್ಕ''' | 5.1 | 7.2 |- | '''ಹಣಕಾಸು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವ್ಯವಹಾರ ''' | 2.2 | 3.0 |- | '''ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟು, ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಿಕೆ & ವ್ಯವಹಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ''' | 5.5 | ಅಪೋ‌2.7 |- | '''ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತ & ಸುರಕ್ಷತೆ; '''<br />'''ಕಡ್ಡಾಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ''' | ~4 ದಶಲಕ್ಷ | -1/8 |- | '''ಶಿಕ್ಷಣ''' | ~4 ದಶಲಕ್ಷ | 5.1 |- | '''ಆರೋಗ್ಯ & ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ ''' | 1.5 | -1/8 |- | '''ಇತರ ಸಮೂದಾಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ & ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೇವೆ ''' | 2.9 | 2.6 |- | '''ಖಾಸಗಿ ಗೃಹೋದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ನೌಕರರು ''' | -1/8 | 3.4 |- | '''ಒಟ್ಟು''' | '''100.0''' | '''100.0''' |- |} === ಉದ್ಯಮ === [[ಚಿತ್ರ:Komtar.jpg|thumb|200px|ಸುಮಾರು 65-ಅಂತಸ್ತಿನ ಕೊಮ್ಟಾರ್ ಗೋಪುರ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿನದು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಅತ್ಯಂದ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಹೆಮ್ಮೆ]] ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಪೆನಾಂಗ್ ಮೂರನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.ಸೆಲಂಗೊರ್ ಮತ್ತು ಜೊಹೊರ್ ನಂತರ ಇದರ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://penangonlinedirectory.com/Navigation_first6/penang_economy_news.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101107105228/http://www.penangonlinedirectory.com/Navigation_first6/penang_economy_news.htm |url-status=dead }}</ref> ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಅದು ರಾಜ್ಯದ GDP (2000)ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ 45.9% ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡೆಲ್, ಇಂಟೆಲ್, [[ಅಡ್‌ವ್ಯಾನ್‌ಸ್ಟ್ ಮೈಕ್ರೋ ಡಿವೈಸಸ್|AMD]], ಅಲ್ಟೆರಾ, ಮೊಟೊರೊಲಾ, ಅಗಿಲೆಂಟ್, ಹಿಟಾಚಿ, ಒಸ್ರಾಮ್, ಪ್ಲೆಕ್ಸಸ್, ಬಾಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸೀಗೇಟ್) ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬಯಾನ್ ಲೆಪಸ್ ಫ್ರೀ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಜೋನ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.-ಇದನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ''ಸಿಲಿಕಾನ್ ಐಲೆಂಡ್'' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="fullcontact.nl">http://www.fullcontact.nl/whymalaysia.php</ref> ಕಳೆದ ಜನವರಿ 2005 ರಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಮಲ್ಟಿಮಿಡಿಯಾ ಸೂಪರ್ ಕೊರಿಡಾರ್ ಎಂದು ಸೈಬರ್ ಸಿಟಿ ಸ್ಥಾನ ದೊರಕಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಇದು ಸೈಬರ್ಜಯಾದ ಹೊರಗೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಮಾನ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಈ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಧನೆ ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.investpenang.gov.my/bs/mscpcc.php |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927113655/http://www.investpenang.gov.my/bs/mscpcc.php |url-status=dead }}</ref> ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ನೇರಬಂಡವಾಳ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದೆ.ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅಗ್ಗದರದ ಕೂಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಇಳಿಮುಖತೆ ಕಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.globalservicesmedia.com/Destinations/Asia/Outsourcing-to-Penang/25/22/8990/destinations-more200912017802 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110318180835/http://www.globalservicesmedia.com/Destinations/Asia/Outsourcing-to-Penang/25/22/8990/destinations-more200912017802 |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.econ.ucdavis.edu/faculty/woo/woo.us-china%20statement.1feb04.pdf|The{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Economic Impact of China's Emergence as a Major Trading Nation</ref> ಎಂಟ್ರೆಪೊಟ್ ವ್ಯಾಪಾರವು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಮುಕ್ತ-ಬಂದರು ಸ್ಥಾನ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಫೆಡರಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ [[ಕೌಲಾಲಂಪುರ್|ಕೌಲಾಲಂಪೂರ್]] ನ ಪೊರ್ಟ್ ಕ್ಲಾಂಗ್ ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ವಸ್ತು ಸಾಗಣೆಯ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ನಿಲ್ದಾಣವಿದ್ದರೂ ಅದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ಇನ್ನಿತರ ವಿಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ,ಹಣಕಾಸು,ಹಡಗು ಕಟ್ಟುವುದು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳು. '''ಪೆನಾಂಗ್ ಡೆವಲ್ಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್''' (PDC)ಸ್ವಯಂ-ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾನೂನುರೀತಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.ಈ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ '''ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಪೆನಾಂಗ್''' ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು,ಇದು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.pdc.gov.my/index.php?option=com_content&view=article&id=49&catid=34 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2013-08-17 |archive-date=2012-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120317164609/http://www.pdc.gov.my/index.php?option=com_content&view=article&id=49&catid=34 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.investpenang.gov.my/portal/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110125235023/http://www.investpenang.gov.my/portal/ |url-status=dead }}</ref> === ಕೃಷಿ === ಕೃಷಿಗಾಗಿ 2008 ರಲ್ಲಿ ಭೂಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣ (ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಕೆಳಮಟ್ಟದಿಂದ) ತೈಲ ತಾಳೆ (13,504 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗಳು), ಭತ್ತ (12,782), ರಬ್ಬರ್ (10,838), ಹಣ್ಣುಗಳು (7,009), [[ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ|ತೆಂಗು]] (1,966), ತರಕಾರಿಗಳು (489), ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು (198), ಮಸಾಲೆಗಳು (197), ಕೊಕಾ (9), ಮತ್ತಿತರವು (41).<ref>ಪೆನಾಂಗ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್, ಮಲೆಷ್ಯೇಯನ್ ಪಾಮ್ ಆಯಿಲ್, ರಬ್ಬರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಸ್ಮಾಲ್ ಹೊಲ್ಡರ್ಸ್ ಡೆವಲ್ಪ್ ಮೆಂಟ್ ಆಥಾರಿಟಿ(RISDA)</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಹಣ್ಣು ಡುರಿಯನ್ ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜಾಪತ್ರೆ|ಜಾಯಿಕಾಯಿ]]ಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಕು ಹಂದಿಗಳು ವೃತ್ತಿಪರತೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇನ್ನಿತರ ವಿಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೀನು ಸಾಕಣೆ, ಅದಲ್ಲದೇ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೀನುಗಳ ಸಾಕಣೆ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಹೂ ಬೆಳೆಸುವ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ.<ref name="Ariff">{{cite web|url=http://www.seri.com.my/oldsite/peos/agriculture.PDF|format=PDF|title=The Agriculture Sector in Penang: Trends and Future Prospects|last=Tengku Mohd Ariff Tengku Ahmad|date=2001-11-29|accessdate=2008-07-19 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080528204305/http://seri.com.my/oldsite/peos/agriculture.PDF <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2008-05-28}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Beach Street Penang Dec 2006 001.jpg|thumb|250px|ವಿವ್ ಆಫ್ ಬೀಚ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಉಯಿತ್ ದಿ HSBC ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಆಟ್ 1 ಡೌನಿನ್ಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ಕಡಿಮೆ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅಮ್ತ್ತು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿಉವೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೃಷಿಯೊಂದೇ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1.3% ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತೋರುವ ಮೂಲಕ ಋಣಾತ್ಮಕ ಸಂಕೇತ ತೋರುತ್ತಿದೆ.<ref name="Ariff"/> ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅನುಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೇವಲ 4.9% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.<ref name="Ariff"/> === ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ === [[ಚಿತ್ರ:Man at Penang Thaipusam.jpg|thumb|180px|ಪೆನಾಂಗ್ ಥೈಪುಸಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]] [[ಚಿತ್ರ:Man at Nine Emperor Gods Festival.jpg|thumb|180px|ಪೆನಾಂಗ್ ನೈನ್ ಎಂಪರರ್ ಗಾಡ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]] [[ಕೌಲಾಲಂಪುರ್|ಕೌಲಾಲಂಪೂರ್]] ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪೆನಾಂಗ್ ಮಲೆಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದರೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆಗ ಇದನ್ನು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ,ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ)ಎನ್ನಲಾಗುತಿತ್ತು.ಇದು ಆರಂಭಿಕ ಯುರೊಪಿಯನ್ ರ ಹಣಕಾಸು ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರಿಕೆಗೆ 1875 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.standardchartered.com.my/about-us/en/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101029025635/http://www.standardchartered.com.my/about-us/en/ |url-status=dead }}</ref> ದಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಅಂಡ್ ಶಾಂಘೈ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್, ಸದ್ಯ ಇದನ್ನು HSBC ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,ಅದು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ 1885 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref name="fullcontact.nl"/> ಇದರ ನಂತರ UK-ಮೂಲದ ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಲೆಂಡ್ (ಅದರ ತರುವಾಯ ABN AMRO) 1888 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭ ಕಂಡವು. ಬಹಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನ ಹಳೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರದ ಬೀಚ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಂದು ಪೆನಾಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವೆನಿಸಿದೆ ಶಾಖೆಗಳಾದ ಸಿಟಿಬ್ಯಾಂಕ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಒವರ್ ಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆಗರಾ ಮಲೆಷ್ಯಾ (ದಿ ಮಲೆಷಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್) ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಾದ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮೈಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಂಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು CIMB ಬ್ಯಾಂಕ್. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ == {{Main|Culture of Penang}} === ಕಲೆ === ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಟಿಗಳು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿವೆ-ಪೆನಾಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಸಿಂಫೊನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಮತ್ತು ಕೋರಸ್ (PESSOC)ಅಲ್ಲದೇ ಪೆನಾಂಗ್ ಸಿಂಫೊನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ (PSO).<ref>{{Cite web |url=http://pessoc.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100121105019/http://www.pessoc.com/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.woonviolincollections.com/pso.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100610105313/http://woonviolincollections.com/pso.htm |url-status=dead }}</ref> ಚೀನಿಯರ ಪ್ರೊಆರ್ಟ್ ಚೈನೀಸ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಚೀನಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಟಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://proart.com.my/pgco/en/aboutus.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722231515/http://proart.com.my/pgco/en/aboutus.html |url-status=dead }}</ref> ಹಲವು ಇನ್ನಿತರ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣ ಮೂಲದ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತುಗಳಿವೆ. ಗ್ರೀನ್ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಥೆಯೆಟರ್ ಗ್ರುಪ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.theactorsstudio.com.my/past-venues/green-hall-penang-seating-and-pictures/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101224100630/http://www.theactorsstudio.com.my/past-venues/green-hall-penang-seating-and-pictures/ |url-status=dead }}</ref> ಬ್ಯಾಂಗ್ ಸಾವನ್ ಇದು ಮಲಯಾ ರಂಗಮಂದಿರ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ.(ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಮಲಯಾ ಒಪೆರಾ'' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.)ಇದು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.ಇದು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ,ಪಾಶ್ಚ್ಯಾತ,ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್,ಚೀನೀಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೊನೇಶಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ. ಇದು 20 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾಣದೇ ದಶಕಗಳಿಂದ ಅವಸಾನದಂಚಿನ ರಂಗಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ.<ref>http://www.angelfire.com/ga/Jannat/Bangsawan.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.igeorgetownpenang.com/features/208-the-case-for-bangsawan- |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029202925/http://www.igeorgetownpenang.com/features/208-the-case-for-bangsawan- |url-status=dead }}</ref> ಬೊರಿಯಾ ಕೂಡಾ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ,ವಾಯೊಲಿನ್ ಮಾರ್ಕಾಸ್ ತಬಲಾ ಸಾಥನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>http://www.musicmall-asia.com/malaysia/folk/boria.html</ref> ಚೀನೀಸ್ ಒಪೆರಾ (ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೆಕೊವೆ ಮತ್ತು ಹೊಕ್ಕಿನ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳು) ಇದನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಂಗ್ರಿ ಘೋಷ್ಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರದ ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ಕಲೆಯೂ ಇದ್ದು ಅದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಕಲಾಶಾಲೆಗಳು === ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿನ ಪೆನಾಂಗ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಅಂಡ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಹಲವು ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳು,ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು,ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕಲಾವಿಶಿಷ್ಟತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಾಹಾರವಾಗಿದೆ.ಇದು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅದರ ಜನರನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/malaysia/penang/penang-parks-&-gardens/penang-museums/index.html{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಿಂದಿನ ಸೈಯೆದ್ ಅಲ್ತಾಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪೆನಾಂಗ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಇ6ದಿನವರೆಗಿನ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ದದ ದುರಂತವು ಪೆನಾಂಗ್ ದ ವಾರ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಕಾರ ಮುಖಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯೊದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಆಗ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ಜಪಾನಿಯರ ದಾಳಿ ತಡೆಯಲು ಕೋಟೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು ಆದರೆ ಅವರ ಊಹೆ ನಿಜವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಸೇನ್ಸ್ ಮಲೆಷ್ಯಾ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಅಂಡ್ ಗ್ಯಾಲರಿ,ಇದು ಯುನ್ವರಿಸಿಟಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸನಲ್ಲಿದೆ.ಜನಾಂಗೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಮಲೆಶಿಯನ್ ಕಲಾವಿದರ ಹಲವು ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.penang.world-guides.com/penang_art_galleries.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101102032753/http://www.penang.world-guides.com/penang_art_galleries.html |url-status=dead }}</ref> ತಾಜುಂಗ್ ಬಂಗಾಹ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟಿಕೆ ಸಾಮಾನಿನ ಸಂಗ್ರಾಹಾಲಯವಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ತೆಲುಕ್ ಬಹಾಂಗ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.<ref>http://www.penang-traveltips.com/penang-forಆರಂಭry-museum.htm{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ದೆವಾನ್ ಸ್ರಿ ಪಿನಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಗಾಯಕ-ನಟ ಪಿ.ರಾಮ್ ಲೀ ಅವರ ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಮಾರಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಾಹಲಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. === ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸ === {{Main|Architecture of Penang}} ಪೆನಾಂಗ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಶತಮಾನದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ತನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅದರ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಬಂದವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಿಶ್ರಣ ಅದರ ವಿಭಿನ್ನತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಫೊರ್ಟ್ ಕೊರ್ನ್ವಾಲ್ಲಿಸ್ ಎಂಬುದು ಎಸ್ಪೇಲನೇಡ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ.<ref>http://www.virtualmalaysia.com/dಆರಂಭination/fort%20cornwallis.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://www.asiaexplorers.com/malaysia/fortcornwallis.htm</ref> ಕಾಲೊನಿಯಲ್ ಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಟ್ಟಡಗಳೆಂದರೆ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು,ಹಳೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು,ಪೆನಾಂಗ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್,ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಅಂಡ್ ಒರಿಯಂಟಲ್ ಹೊಟೆಲ್ ಅಲ್ಲದೇ ಸಿಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ಸ್ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಚರ್ಚ್-ಇವೆಲ್ಲವುಗಳೂ ಯುನೆಸ್ಕೊ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಏರ್ ಇಟಾಮ್ ನದಿ ದಂಡೆ ಮೇಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಗವರ್ನರ್ ಗಳ ನಿವಾಸ ಸಫೊಲ್ಕ್ ಹೌಸ್ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಆಂಗ್ಲೊ-ಇಂಡಿಯನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಹೌಸ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://cipa.icomos.org/text%20files/antalya/25.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929115400/http://cipa.icomos.org/text%20files/antalya/25.pdf |url-status=dead }}</ref> ಹಲವಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಚೀನೀಯರ ಅಲಂಕಾರದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿ ಹಲವು ಭವನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.ಯುದ್ದ ಪೂರ್ವದ ಅಂಗಡಿ-ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನಿವಾಸಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೆಯೊಂಗ್ ಫಾಟ್ ಟ್ಜೆಜ್ ಕೂಡಾ ದೊಡ್ಡ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಲಾನ್ ಜೆಟ್ಟಿಗಳು ಜಲಗ್ರಾಮಗಳಿರುವ ವೆಲ್ಡ್ ಕ್ವೆಯ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಭವನಗಳಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಮೂದಾಯವು ವಿಶಾಲವಾದ ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.ಮಹಾಮಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ,ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಪ್ರಭಾವದ ಕಾಪಿಟನ್ ಕೆಲಿಂಗ್ ಮಾಸ್ಕ್ಯು,ಅಚೆನ್ ಮಾಸ್ಕ್ಯು ಮತ್ತು ಪೆನಾಂಗ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಇಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಪಿ.ರಾಮಲೀ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಪುರಾತನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಲಯದ ಗೋಪುರ ಮನೆಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸಿಯಾಮೀಸ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಮೀಸ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬುದ್ದ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಿಕರ್ಮ ದೇವಾಲಯಗಳು ಉತ್ತಮ ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಿಂದ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮನೆಮಾತಾಗಿವೆ. ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಕೊಮ್ತಾರ್ ಗೋಪುರ,UMNO ಗೋಪರ ಮತ್ತು ಮುಶಿಯರಾ ಮೆಸಿನಿಗಾ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mesiniaga.com.my/mutiara_mesiniaga.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722231337/http://www.mesiniaga.com.my/mutiara_mesiniaga.html |url-status=dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Anson House, Penang.jpg|thumb|ಕೊಲಾನಿಯಲ್-ಯುಗದ ಮನೆ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್-ಚೈನೀಸ್ ಕಲೆಯ ಪುರಾತತ್ವದ ಕುರುಹು]] === ಉತ್ಸವಗಳು === ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಳಪಿನ ಸಂಭ್ರಮಗಳು ಹಲವಾರು ಹಬ್ಬಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಚೀನೀಯರ ಹಬ್ಬಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೀನೀಸ್ ನಿವ್ ಇಯರ್,ಮಿಡ್-ಆಟಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಹಂಗ್ರಿ ಘೋಸ್ಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಕಿಂಗ್ ಮಿಂಗ್, ಅದಲ್ಲದೇ ವಿವಿಧ ದೇವರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಆಚರಣೆಗಳಿವೆ. ಮಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು [[ರಂಜಾನ್|ಹಾರಿ ರಾಯಾ ಆದಿಲ್ಫಿತಿರ್]],[[ಬಕ್ರೀದ್|ಹಾರಿ ರಾಯಾ ಹಾಜಿ]], ಮತ್ತು ಮೌಲಿದುರ್ ರಸೂಲ್ ಆದರೆ ಭಾರತೀಯರು [[ದೀಪಾವಳಿ]], ಥೈಪುಸಮ್ ಮತ್ತು [[ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ|ಥೈ ಪೊಂಗಲ್]] ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್]], [[ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ|ಗುಡ್ ಫ್ರೈಡೇ]] ಮತ್ತು ಈಸ್ಟರ್ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ನರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸೇಂಟ್ ಆನ್ನೆಯ ನೊವೆನಾ ಮತ್ತು ಫೀಸ್ಟ್ ಡೇ ಹಬ್ಬಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗಳಿಗಾಗಿ ಬುಕಿಟ್ ಮೆರಿಟಜಮ್ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿವೆ.<ref>http://article.wn.com/view/2010/08/02/Candlelight_communion/</ref><ref>http://article.wn.com/view/2010/08/02/Big_turnout_for_St_Annes/</ref> ಬೌದ್ದ ಧರ್ಮದವರು ವೆಸಾಕ್ ಡೇ ಅಲ್ಲದೇ ಸಿಖ್ಖರು ವೈಶಾಖಿ ಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವಾರು ಇಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪೆನಾಂಗ್ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆಗಳನ್ನೂ ಘೋಷಿಸಿದೆ. === ಆಹಾರ === {{Main|Penang cuisine}} [[ಚಿತ್ರ:rojakstall.jpg|thumb|ದಾರಿಯಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ರೊಜಾಕ್ ಒ6ದು ಹಣ್ಣಿನ ಆಹಾರ ಇದನ್ನು ಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:gurneydrive1.jpg|thumb|ಗರ್ನಿ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿನ ದಾರಿ ಮೇಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರ ಮಳಿಗೆ]] ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ನು ''ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಆಹಾರ ರಾಜಧಾನಿ'' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರ ಉತ್ತಮ ವಿಭಿನ್ನ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೀದಿಬದಿಯ ಆಹಾರ ವ್ಯಾಪಾರ ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಎಂದು ಟೈಮ್ ಪತ್ರಿಕೆ ''ಇಂತಹ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಗ್ಗದ ಆಹಾರ'' ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20041117003151/http://www.time.com/time/asia/2004/boa/boa_body_food.html</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಪಾಕ್ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚೀನೀಸ್,ನ್ಯೊನ್ಯಾ,ಮಲಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮಲಯಾ ಮಿಶ್ರಣದ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್]] ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾದಿ-ಬೀದಿ ಬದಿಯ "ಹಾಕರ್ ಫುಡ್"ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಅಲ್ ಫೆಸ್ಕೊ,ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಶ್ಯಾವಿಗೆ,ಮಸಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಜಾ ಮೀನು ಆಹಾರ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಹಾರವು ಗುರ್ನೆಯ್ ಡ್ರೈವ್,ಪುಲೌ ಟಿಕುಸ್,ಹೊಸ ಬೀದಿ ರಸ್ತೆ,ನಿವ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪಾರ್ಕ್,ಪೆನಾಂಗ್ ರೋಡ್ ಮತ್ತು ಚುಲಿಯಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಆಹಾರ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಚೀನೀ ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್ ಗಳೂ ಉತ್ಕೃಷ್ಠವಾದ ಆಹಾರ ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Pg botanic gardens trees.JPG|thumb|ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಬಾಟನಿಕ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]] == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ == ಹಲವಾರು ಸೊಮೆರ್ ಸೆಟ್ ಮೌಘುಮ್ [[ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್|ರುದ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್]],ನೊವೆಲ್ ಕೊವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ ಎಲೆಜೆಬೆತ್ II ಇನ್ನುಲಿದವರೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗಿವೆ.ಪೆನಾಂಗ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಜನಾಕರ್ಷಕ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>https://www.nytimes.com/1985/06/30/travel/correspondent-s-choice-on-penang-island-a-legend-lives.html</ref><ref>http://mattviews.wordpress.com/2007/10/30/following-maughams-footsteps-malaysia/</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.uplands.org/UPLANDS/History |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124131454/http://www.uplands.org/UPLANDS/History |url-status=dead }}</ref> ಪೆನಾಂಗ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 5.96 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಬಂದಿರುವುದು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>http://www.mysinchew.com/node/40002</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ತನ್ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆ,ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ,ಸುಂದರ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ,ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳು,ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಳಿಗೆಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಅದರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Day_view_of_Kek_Lok_Si_Temple_Penang.jpg|thumb|ಕೆಕ್ ಲೊಕ್ ಸಿ ಟೆಂಪಲ್]] === ಕಡಲತೀರಗಳು === ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳೆಂದರೆ ತಾಜುಂಗ್ ಬುಂಗುಹ್, ಬಾಟು ಫೆರ್ರಿಂಘಿ, ಮತ್ತು ತೆಲುಕ್ ಬಹಂಗ್,ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಹೊಟೆಲುಗಳಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ಏಕಾಂಗಿ ಮುಕಾ ಹೆಡ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರ,ಮಂಕಿ ಬೀಚ್-ಎರಡೂ ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ.ಅಲ್ಲದೇ ನಿರ್ಮಲ ಜಲಧಾರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಸೌಂದರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ಕೊಳಕು ಬೀಚ್ ಗಳಿಂದ ಲಾಂಗಕಾವೈ ಮತ್ತು ಪಾಂಗ್ ಕೊರ್ ಎಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಪೂರಕವಲ್ಲದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಗಾಗದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite news|url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/11/15/nation/19471462&sec=nation|title=Penang to restore and landscape sites in Batu Ferringhi|date=2007-11-15|work=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|accessdate=2008-07-10|archive-date=2012-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031182612/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F11%2F15%2Fnation%2F19471462&sec=nation|url-status=dead}}</ref> <ref name="thestar.com.my">{{cite news|url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/11/14/nation/19460517&sec=nation|title=Penang’s polluted beaches keeping tourists away|date=2007-11-14|work=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|accessdate=2008-07-10|archive-date=2012-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031182301/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F11%2F14%2Fnation%2F19460517&sec=nation|url-status=dead}}</ref> === ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಗಾರ್ಡನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾತಾವರಣ === ಅದರ ಸೀಮಿತ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜನನಿಬಿಡತೆ ಇದ್ದರೂ ಪೆನಾಂಗ್ ತನ್ನ ಉತ್ತಮ ಪರಿಸರ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೆನಾಂಗ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಸಿರು ವಲಯಗಳಿವೆ-ಪೆನಾಂಗ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಪಾರ್ಕ್ (ಇದನ್ನು ಯುತ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)ಮತ್ತು ಪೆನಾಂಗ್ ಬಾಟನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಇವೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಭರಾಟೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಸುತ್ತುವರಿಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪೆನಾಂಗ್ ಹಿಲ್ಸ್ ಇನ್ನೂ ಹಚ್ಚಹಸಿರಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವೆನಿಸಿದೆ.<ref>http://www.emeraldinsight.com/journals.htm?articleid=870939&show=pdf</ref> ದಿ ರೆಲೌ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ 2003 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭ ಕಂಡಿತು. ರಾಬಿನಾ ಬೀಚ್ ಪಾರ್ಕ್ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 2003 ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ (ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ 2,562ಹೆಕ್ಟೇರ್)ಇದು ಈಶಾನ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಉದ್ದನೆ ಮರಗಳ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ.ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ಸಾಲು,ಶೀತಪ್ರದೇಶಗಳು,ಸುಂದರಸೊಬಗಿನ ಸರೋವರ,ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡೆಗಳು,ಹವಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಮತ್ತು ಆಮೆಗಳ ನೆಲೆವಾಸದ ಬೀಚ್ ಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಪಕ್ಷಿಕುಲಕ್ಕೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.<ref>http://www.penang-traveltips.com/penang-national-park.htm</ref> ಇದಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಳು ಬುಕಿಟ್ ರೆಲೌ ನಲ್ಲಿದ್ದು ತೆಲುಕ್ ಬಹಂಗ್,ಬುಕಿಟ್ ಪೆನರಾ,ಬುಕಿಟ್ ಮೆರ್ಟಾಜಾಮ್,ಬುಕಿಟ್ ಪಾಂಚೊರ್ ಮತ್ತು ಸುಂಗೈ ಟುಕುನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಕಂಟಿಯಂತಹ ಪೊದೆ ಗಿಡ ''ಅಲ್ಕೊರ್ನಿಯಾ ರೊಡೊಫಿಲ್ಲಾ'' ಅದೀಗ ಅಳಿದು ಹೋಗಿರುವ ''ಮೆಂಗಯಾ ಮಲಯಾನಾ'' ಮರಗಳ ವಿರಳತೆ ಇದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ನೆಲಗಪ್ಪೆ ಜಾತಿ ''ಅನ್ಸೊನಿಯಾ ಪೆನೆಂಗೆನ್ಸಿಸ್'' ಇವು ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪದ ವಿಶೇಷತೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>http://www.nationaalherbarium.nl/euphorbs/specA/Alchornea.htm</ref><ref>https://archive.org/stream/floramalesiana104stee/floramalesiana104stee_djvu.txt</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nhm.ku.edu/rbrown/Rafes%20PDF%20publications/Matsui.et.al.2010.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721132102/http://www.nhm.ku.edu/rbrown/Rafes%20PDF%20publications/Matsui.et.al.2010.pdf |url-status=dead }}</ref> ತೆಲುಕ್ ಬಹಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಚಿಟ್ಟೆ ಪಾರ್ಕ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ವಿಶೇಷ ಚಿಟ್ಟೆ ಸಂಗ್ರಾಹಾಕಾರವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ನೆಲೆವಾಸ,ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.<ref>http://www.butterfly-insect.com/whoweare.php</ref> ಸೆಬೆರಂಗ್ ಜಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಪೆನಾಂಗ್ ಬರ್ಡ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಪಕ್ಷಿಗೂಡೆನಿಸಿದೆ.<ref>http://www.penangbirdpark.com.my/</ref> ಇನ್ನುಳಿದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ತೆಲುಕ್ ಬಹಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರೊಪಿಕಲ್ ಸ್ಪೈಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೊಪಿಕಲ್ ಫ್ರುಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಗಳಲ್ಲದೇ ಬುಕಿಟ್ ಜಂಬುಲ್ ಆರ್ಚಿಡ್ ಮತ್ತು ಹಿಸ್ಬಿಸ್ಕಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. === ಶಾಪಿಂಗ್ === {{See also|ವರ್ಗ:Shopping malls in Penang}} ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರವೆನಿಸಿದೆ. ಹಲವಾರು ಆಧುನಿಕ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇದು ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಲ್ ಗಳೆಂದರೆ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಬೇ ಮಾಲ್ (ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು), ಗುರ್ನೆಯ್ ಪ್ಲಾಜಾ ಇದು ಗುರ್ನೆಯ್ ಡ್ರೈವ್ ನಲ್ಲಿದೆ.ಕೊಮ್ತಾರ್ (ಪೆನಾಂಗ್ಸ್ ನ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ಮಾಲ್) ಮತ್ತು ಪೆನಾಂಗ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವಾಯರ್ (ಇದು ಕೊಮ್ತಾರ್ ನಲ್ಲಿನ ವಸತಿಗೃಹ ಸಮುಚ್ಚಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಳಿಗೆ). ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈನಲ್ಲಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಲ್ ಗಳೆಂದರೆ ಸನ್ವೆ ಕಾರ್ನಿವಲ್ ಮಾಲ್ ಇದು ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪ್ರೈ,ಸೆಬೆರಂಗ್ ಜಯ್ ಮತ್ತು ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪ್ರೈ ಸಿಟಿ ಪೆರ್ಡಾನಾ ಮಾಲ್ ಇದು ಬಂಡಾರ್ ಪೆರಾಡದಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಬಜಾರ್ ಗಳೆಂದರೆ ಚೌರಾಸ್ಟಾ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಅಲ್ಲದೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಯಲು ಸಂತೆ ಬಜಾರ್ ಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ''ಪಸಾರ್ ಮಾಲಮ್'' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.ಇಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಾಲ್ ಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನ ಆಕ್ರಮಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಿಡಿದು ಜವಳಿಗಳ ವರೆಗೆಲ್ಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|Education in Penang}} {{unreferenced section|date=July 2010}} === ಶಾಲೆಗಳು === ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಪೆನಾಂಗ್ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಆರಕಂಭಿಕ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಧಾನವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆಗಳು,ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ,ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳ (ಚೀನೀಸ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳು)ಶಾಲೆಗಳು,ರಜಾದಿನದ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಾಲಾತ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್,ಶ್ರೀ ಪಿನಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್,ದಿ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪೆನಾಂಗ್ (ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ)ಮತ್ತು ಪೆನಾಂಗ್ ಜಪನೀಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಐದು ಚೀನೀಸ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ==== ಚೀನೀಯರ ಶಾಲೆಗಳು ==== ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ಚೀನೀಯರಿಗಾಗಿ ಅವರ ಭಾಷೆಯ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಭಾಷಾವಾರು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾ ಬರಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಚೀನಿಯರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಥೈಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೊನೇಶಿಯಾದ ಚೀನಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಲೆಗಳು ಸಮೂದಾಯದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯುವುದಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ.ಇದರಿಂದ ಚೀನೀಯರಲ್ಲದವರೂ ಇವುಗಳೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ 90 ಚೀನೀ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು 10 ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಚುಂಗ್ ಲಿಂಗ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1917), ಪೆನಾಂಗ್ ಚೀನೀಸ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1920), ಯುನಿಯನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1928), ಚುಂಗ್ ಹಾವ್ ಕನ್ ಫುಸಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1904), ಫೊರ್ ಟೆಯ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1940, ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಬೌದ್ದ ಶಾಲೆ), ಜಿಟ್ ಸಿನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1949), ಮತ್ತು ಹ್ಯಾನ್ ಚಿಯಾಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1919). ==== ಹಿಂದಿನ ಮಿಶನರಿ ಶಾಲೆಗಳು ==== ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ವಾಡಿಕೆ ಶಿಕ್ಷಣವು ಆರಂಭಿಕ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಳೆಯ ಶಾಲೆಗಳು ಈಗ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಲವು ಗಣ್ಯಾತಿಗಣ್ಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ.ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ ಮಲಯಾದ ಆಡಳಿತಗಾರರು,ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು,ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳು,ಶಾಸನ ರಚನೆ ಮಾಡುವವರು,ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು,ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಪೆನಾಂಗ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1816, ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆ),<ref>Penang Travel Tips: [http://www.penang-traveltips.com/penang-free-school.htm ] (URL last accessed on 11 June 2010)</ref> ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜಸ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1885), ಮೆಥೊಡಿಸ್ಟ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ಆರಂಭ. 1891), ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಶನ್ (ಆರಂಭ. 1852), ಮತ್ತು ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಲೈಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ (ಆರಂಭ. 1852, ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆ) ==== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ರಜಾಕಾಲದ ತರಬೇತಿ, ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ==== ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಯಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಚೀನೀಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಶನರಿ ಶಾಲೆಗಳಂತೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅನುದಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚು ವೈವಿಧ್ಯದೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಬುಕಿಟ್ ಜಂಬುಲ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್,ಶ್ರೀ ಮುಶಿಯರಾ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಏರ್ ಇಟಾಮ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ದಿ ಟುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟುಶನ್ ಮತ್ತು ಬಾಟು ಲಾಂಚಾಂಗ್ ವೊಕೇಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಇವು ಪೆನಾಂರಗ್ ನಲ್ಲಿನ ರಜಾಕಾಲದ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ದಿ ಅಲ್-ಮಶೂರ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. === ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು === ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿವೆ.ಎರಡು ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ;ಅಲ್ಲದೇ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸಮೂದಾಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಸೇನ್ಸ್ ಮಲೆಷ್ಯಾ ಇದು ಗೆಲಗೊರ್ ನಲ್ಲಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಟೆಕ್ನೊಲೊಜಿ MARA ಇದು ಪೆರ್ಮಾಟಂಗ್ ಪಾಯ್ಹ್ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.usm.my/bi/main.asp?tag=sejarah |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100817061447/http://www.usm.my/bi/main.asp?tag=sejarah |url-status=dead }}</ref><ref>http://penang.uitm.edu.my/</ref> ವಾವಾಸನ್ ಒಪನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಇದು ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು ದೂರ-ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wou.edu.my/about_overview.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101230071717/http://www.wou.edu.my/about_overview.aspx |url-status=dead }}</ref> SEAMEO RECSAM,ಕೂಡಾ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.ಆಗ್ನೇಯ್ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿದೆ. === ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು === ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ 1973 ರಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಲೈಬ್ರರಿ(1817) ಬದಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.penanglib.gov.my/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722233028/http://www.penanglib.gov.my/ |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪ್ರೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪೆನಾಂಗ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಇನ್ನುಳಿದ ಮೂರು ಸಣ್ಣ ವಾಚನಾಲಯಗಳಿವೆ.<ref>http://www.penanglib.gov.my/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=48&Itemid=82{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣೆ == ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಪದ್ದತಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಚೀನೀಯರ ಚಾರ್ಟೀ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಗಳಾದ ರೊಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಮತ್ತು ದಿ ಸೆವೆಂತ್-ಡೇ ಅಡ್ವೆಟಿಸ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಇದಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿವೆ. ಇಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯದ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಗಳೂ ಇವೆ.(''ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಕೆಸಿಹಾಟನ್'' ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವೃತ್ತಿಪರರು. ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಈ ಪದ್ದತಿಗೆ ಅನುವಾಗಲು ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕೇವಲ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗಲ್ಲದೇ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೆರೆ-ಇಂಡೊನೇಶಿಯಾದಂತಹ ಹೊರಭಾಗದಿಂದ ಬರುವ ಜನರಿಗೂ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಧರ್ಮಛತ್ರಗಳೂ ಇಂದು ಸುದೀರ್ಘ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಹಸುಗೂಸುಗಳ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಸದ್ಯ 0.4% ರಷ್ಟಿದೆ.ಆಯುಷ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನುಪಾತ ಪುರುಷರಿಗೆ 71.8 ವರ್ಷಗಳಾದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 76.3 ವರ್ಷಗಳು ಆಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.penangmyhome.com/Page1.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100821150339/http://www.penangmyhome.com/Page1.pdf |url-status=dead }}</ref> {| cellpadding="10" |- valign="top" | '''ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು''' ''ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ'' ''ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ'' * ಪೆನಾಂಗ್ ಜನರಲ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ (ಪ್ರಧಾನ) * ಬಾಲಿಕ್ ಪುಲೌ ಆಸ್ಪತ್ರೆ | | | '''ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು''' ''ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ'' ''ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ'' * [http://www.tmcpenang.com ಟ್ರೊಪಿಕಾನಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಪೆನಾಂಗ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181015115823/http://www.tmcpenang.com/ |date=2018-10-15 }} * ಐಲೆಂಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಗ್ಲೆನೆಗಲ್ಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ * ಪಾಂಟೈ ಮುಶಿರಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಲೊಹ್ ಗೌನ್ ಲೆಯ್ ಸ್ಪೆಸ್ಯಾಲಿಸ್ಟ್ ಸೆಂಟರ್ * ಲಾಮ್ ವಾಹ್ ಎ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಪೆನಾಂಗ್ ಅಡ್ವೆಂಟಿಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ * ತಾಜುಂಗ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ * ಮೌಂಟ್ ಮಿರಿಯಮ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ |} == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == {{Main|Transport in Penang}} ಪೆನಾಂಗ್ ಕೆ ಹೋಗುವ ಹಲವು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.ಮಲೆಷ್ಯಾದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ,ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ವಾಯುವಾನದ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೌಲಾಲಂಪೂರ್ ದಿಂದ ಪೆನಾಂಗ್ ಗೆ ಏರ್ ಏಷ್ಯಾ ಮೂಲಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ.<ref>http://www.airasia.com</ref> === ಸೇತುವೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Penang bridge.JPG|thumb|ಒಟ್ಟು 13.5 ಕಿಮೀ.ಉದ್ದದ ಪೆನಾಂಗ್ ಸೇತುವೆ]] ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು 13.5-ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ಅಂತರ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕು.ಮೂರು-ರಸ್ತೆಗಳ ಪೆನಾಂಗ್ ಸೇತುವೆ (1985 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ)ಇದು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದ ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮಲೆಷಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರ್ಚ್ 31,2006 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸೇತುವೆ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.ಅದನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್ ಸೆಕೆಂಡ್ ಬ್ರಿಜ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಸದ್ಯ ಈ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು 2013 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/guan-eng-6-factors-causing-penangs-second-bridge-delay/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2010-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101222214200/http://themalaysianinsider.com/malaysia/article/guan-eng-6-factors-causing-penangs-second-bridge-delay/ |url-status=dead }}</ref> ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಪೆನಾಂಗ್ ನಾರ್ತ್-ಸೌತ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ವೇದಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.(''ಲೆಬುರಯಾ ಉತರಾ-ಸೆಲತಾನ್'' )ಇದು 966-ಕಿಮೀ.ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಆಗಿದ್ದು ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಲೆಷ್ಯಾ ದ್ವೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣ-ನಗರ ಭಾಗಗ್ಫಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಪೆನಾಂಗ್ ಸೇತುವೆಯನ್ನೂ ಈ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಪೆನಾಂಗ್ ಔಟರ್ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ (PORR)ದ್ವೀಪದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ ಹಲವು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ.ಇದಲ್ಲದೇ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೂ ಅಪಾಯವೆಂದೂ ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://porr.penang.gov.my/50reason_cat1.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2009-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091009053200/http://porr.penang.gov.my/50reason_cat1.htm |url-status=dead }}</ref> ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಾವಧಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜೂನ್ 26,2008 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.ನೈಂತ್ ಮಲೆಷಿಯನ್ ಪ್ಲಾನ್ ನಡಿ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಲಲಾಗುವುದು.<ref>http://findarticles.com/p/news-articles/new-straits-times/mi_8016/is_20080630/consult-penang-govt-mega-projects/ai_n44406388/{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ದ್ವೀಪದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜೆಲುಟೊಂಗ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಒಂದು ಕರಾವಳಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಪೆನಾಂಗ್ ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಔಟರ್ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ (BORR) 14-ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ಆಗಿದೆ.ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಬುಕಿಟ್ ಮೆರ್ಟಾಜಾಮ್ ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಮೂಲಕ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣದ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Parking lot outside Hospital Pulau Penang.jpg|thumb|ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿನ ಬಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು]] ಕುದರೆ ಟ್ರಾಮಗಳು, ಹಬೆಯ ಟ್ರಾಮ್ ಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಟ್ರಾಮ್ ಗಳು,ಟ್ರೊಲ್ಲಿಬಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ಗಳು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಬೆ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವ ಟ್ರಾಮ್ ವೇ 1880ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.ಆಗ ಈ ಮೊದಲೇ ಕುದರೆ ಮೂಲಕ ನಡೆವ ಕಾರುಗಳು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದವು. ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಟ್ರಾಮ್ ಗಳನ್ನು 1905 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಟ್ರೊಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಮ್ಸ್ ಗಳನ್ನು 1925 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಅವು 1961 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು.ಹೀಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲದ ಮೋಟಾರುಗಳು ರಸ್ತೆಗಿಳಿದವು.<ref>ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ರಿಕ್ & ಗ್ಯಾನ್ಲೆಯ್, ಕೊಲಿನ್: ಪೆನಾಂಗ್ ಟ್ರ್ಯಾಮ್ಸ್, ಟ್ರೊಲ್ಲಿಬಸಿಸ್ & ರೈಲ್ವೆಸ್: ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸಪೊರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ, 1880s-1963. ಅರೆಕಾ ಬುಕ್ಸ್: ಪೆನಾಂಗ್, 2006</ref><ref>{{Cite web |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2006%2F3%2F29%2Fpenangbusservice%2F13736245&sec=penangbusservice |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-29 |archive-date=2011-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110622061105/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2006%2F3%2F29%2Fpenangbusservice%2F13736245&sec=penangbusservice |url-status=dead }}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಪೆನಾಂಗ್ ಹಿಲ್ ರೈಲ್ವೆ, ಒಂದು ಹಗ್ಗದ ಮಿಣಿ ಬಿಗಿದ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ರೈಲ್ವೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೆನಾಂಗ್ ಹಿಲ್, ನ ನೆತ್ತಿ ಮೇಲಿದೆ.ಇದನ್ನು 1923 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯೇ ಸರಿ. ಪ್ರಮುಖ ಉನ್ನತೀಕರಣದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 ನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.ಇದು ಜನವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/penang-hill-train-service-to-resume-next-year/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2015-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150428035805/http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/penang-hill-train-service-to-resume-next-year/ |url-status=dead }}</ref> ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪೆನಾಂಗ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಸೇವೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Penang buses">{{cite web|url=http://www.equator-academy.com/402.php|title=Penang - The Pearl of the Orient|publisher=Equator Academy of Art|accessdate=2008-07-27|archive-date=2008-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20080914043135/http://www.equator-academy.com/402.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2006%2F3%2F30%2Fpenangbusservice%2F13798908&sec=penangbusservice |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-29 |archive-date=2011-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110622061120/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2006%2F3%2F30%2Fpenangbusservice%2F13798908&sec=penangbusservice |url-status=dead }}</ref><ref>http://thstar.com.my/news/story.asp?file=/2006/8/12/penangbusservice/15124759&sec=penangbusservice{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2006 ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಬಸ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇವಾ ಜಾಲವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೊಳಪಡಿಸಿತು. ಈ ಮರುಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ದೊಡ್ಡ ಬಸ್ ಗಳು "ಟ್ರಂಕ್" ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋದರೆ ಮಿನಿ ಬಸ್ ಗಳು "ಫೀಡರ್" ರೂಟ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ.ಆದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಸುಧಾರಿಸಬೋಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು 20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ರಾಪಿಡ್ KL ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.ಇದು ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆ ''ರಾಪಿಡ್ ಪೆನಾಂಗ್'' ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ 28 ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಪಿಡ್ ಪೆನಾಂಗ್ 150 ಬಸ್ ಗಳನ್ನು 31 ಜುಲೈ 2007 ರಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಈಗಲೂ ವಿಸ್ತರಗೊಳ್ಲುತ್ತಿದೆ. ರಾಪಿಡ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಧಾರಿಸಿತಲ್ಲದೇ ಇಂದು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯು 2007 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30,000 ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಿದರೆ ಅದು 2010 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅದು 75,000 ತಲುಪಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://reference.findtarget.com/search/Rapid%20Penang/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711003625/http://reference.findtarget.com/search/Rapid%20Penang/ |url-status=dead }}</ref> ಸದ್ಯ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ 41 ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ 350 ಬಸ್ ಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.(ಇದರಲ್ಲಿ 30 ಮಾರ್ಗಗಳು ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ,9 ಮಾರ್ಗಗಳು ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪ್ರೈ ಮತ್ತು 2 ಮಾರ್ಗಗಳು ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸೆಬೆರಂಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಬಳಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದ್ದು ಹೀಗಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರದ ವೇಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.unescap.org/ttdw/Publications/TPTS_pubs/TxBulletin_68/bulletin68_b.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111124114615/http://www.unescap.org/ttdw/Publications/TPTS_pubs/TxBulletin_68/bulletin68_b.pdf |url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ನಗರವು ಕೆಲವು ಉಚಿತ ಶೆಟಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಗರದ ಆಂತರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.ಇಂಟ್ರಾ-ಸಿಟಿ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬಹುದು.<ref name="Penang buses"/> ಈ ಇಂಟರ್-ಸ್ಟೇಟ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕೋಚ್ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ. ಒಂದು ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ ಫೆರ್ರಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ ನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ದ್ವೀಪದ ಸುಂಗೈ ನಿಬೊಂಗ್ ಮೇಲಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ್ಫ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಮೀಟರ್ ಹಾಕಿ ಓಡಿಸದೇ ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.ಕಮರ್ಸಿಯಲ್ ವೆಹಿಕಲ್ ಲೈಸನ್ಸಿಂಗ್ ಬೋರ್ಡ್ ಪ್ರಕಾರ ಇವರು ಮಾಡಲಾರರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-66837690/cap-dont-back-down.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2012-07-16 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023000304/http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-66837690/cap-dont-back-down.html |url-status=dead }}</ref> ಹಳೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸವೆನ್ನುವಂತೆ ಮೂರು ಚಕ್ರದ ತ್ರಿಶಾಗಳು ಇನ್ನೂ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.penang-vacations.com/trishaw.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2016-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161101204610/http://www.penang-vacations.com/trishaw.html |url-status=dead }}</ref> === ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಮೊನೊರೈಲ್ವೆ === ಪೆನಾಂಗ್ ತನ್ನ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 34.9&nbsp;ಕಿಮೀ ನಷ್ಟು ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.penang.gov.my/index.php?ch=10&pg=58&ac=200 ಕೆರಾಜನ್ ನೆಗೆರಿ ಪುಲೌ ಪಿನಾಂಗ್]</ref> ಈ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಶನ್ [[ಕೆರೆಟಪಿ ತನಹ ಮೆಲಯು]] (KTM) ಅಥವಾ ಮಲಯನ್ ರೈಲ್ವೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಪದಂಗ್ ಬೆಸರ್ ನಿಂದ [[ಮಲೆಷ್ಯಾ-ಥೈಲೆಂಡ್ ಗಡಿ]]ಗೆ ಇದು [[ಪೆರ್ಲಿಸ್]] ನಿಂದ [[ಸಿಂಗಾಪೂರ್]] ವರೆಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ''ಸೆನಂಡಂಗ್ ಲಾಂಗ್ ಕಾವಿ'' ಇದು ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯದ ರಾತ್ರಿ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸೇವೆಯು [[ಕೌಲಾಲಂಪುರ್|ಕೌಲಾಲಂಪೂರ್]] ನಿಂದ ಹಾದೈಯ್ ಅಂದರೆ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಮೊನೊರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ 1999 ರಿಂದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪೆನಾಂಗ್ ಮೊನೊರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನೈಂತ್ ಮಲೆಷ್ಯಾ ಪ್ಲಾನ್ ನಡಿ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2006 ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರಕಿತು.ಆದರೆ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಅನಿರ್ಧಿಷ್ಟಾವಧಿಯ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.visitpenang.gov.my/portal3/penang-tourism-news/144-penang-may-consider-taking-porr-and-monorail-projects-private.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719165029/http://www.visitpenang.gov.my/portal3/penang-tourism-news/144-penang-may-consider-taking-porr-and-monorail-projects-private.html |url-status=dead }}</ref> === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === ಪೆನಾಂಗ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್I '''(PEN)''' ಇದು ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಬಯಾನ್ ಲೆಪಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾನವು ಮಲೆಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಬಾಗಿಲು ಎನ್ನುವಂತಿದೆ.ಇದು ಒಂದು ಆಕರ್ಷಣೀಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.ಅಗ್ಗದ ದರದ ವಿಮಾನ ಸೇವೆ ಮಲೆಷ್ಯಾ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಮಲೆಷ್ಯಾದಿಂದ ಇರುವ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗೆ ಏರ್ ಏಷ್ಯಾ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜ ಚಿನ್ಹೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತ ಇತರ ಸೇವೆಗಳೆಂದರೆ ಮಲೆಷ್ಯಾ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್, ಸಿಲ್ಕ್ ಏರ್ ( ಸಿಂಗಾಪೂರ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್),ನ ಒಂದು ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ ಥೈ ಏರ್ ವಯ್ಸ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್, ಟೈಗರ್ ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್, ಜೆಟ್ ಸ್ಟಾರ್ ಏಷ್ಯಾ ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಮೂಲದ ಕ್ಯಾಥೆ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಾಗನ್ ಏರ್, ಟೈವಾನ್-ಮೂಲದ ಚೀನಾ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ಚೀನಾ ಸದರ್ನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಇಂಡೊನೇಶಿಯಾ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ನ ಲೈನ್ ಏರ್, ಕಾರ್ತಿಕ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್, ಶ್ರೀವಿಜಯ ಏರ್ ಮತ್ತು ವಿಂಗ್ಸ್ ಏರ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಪೆನಾಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಮಲೆಷ್ಯಾ ನಗರಗಳ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇನ್ನಿತರೆಡೆಗೆ ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗೆ ಎಂದರೆ [[ಕೌಲಾಲಂಪುರ್|ಕೌಲಾಲಂಪೂರ್]], ಕುಚಿಂಗ್, ಕೊಟಾ ಕಿನಬಾಲು, ಜೊಹೊರ್ ಬಹ್ರು, ಲಾಂಗ್ ಕಾವಿ, ಮತ್ತು ಏಷಿಯನ್ ನಗರಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಂಪರ್ಕಗಳೆಂದರೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್]], [[ಜಕಾರ್ತ|ಜಕಾರ್ತಾ]], [[ಸಿಂಗಾಪುರ್|ಸಿಂಗ್ ಪೂರ್]], [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]], ತೈಪೈ, ಗೌಂಗ್ ಝುವು, [[ಮಕಾವು|ಮಾಕೌ]] ಮತ್ತು [[ಚೆನ್ನೈ]]. ರಾಜ್ಯದ ಫ್ರೀ ಟ್ರೇಡ್ ಝೋನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಾಗಿಸಲು ಈ ವಿಮಾನದ ಕಾರ್ಗೊ ವಿಭಾಗ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಉತ್ತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗೂ ಅದು ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆ. === ದೋಣಿ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಬಂದರುಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Penang at dawn.jpg|thumb|ಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿನ ಪೆನಾಂಗ್]] [[ಚಿತ್ರ:Ferry in Penang.jpg|thumb|ಪೆನಾಂಗ್ ದೋಣಿ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಜೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಿದ್ದು]] ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ದೋಣಿ ಸಾಗಣೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು,ಪೆನಾಂಗ್ ಫೆರ್ರಿ ಸರ್ವಿಸಿಸ್, ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಮತ್ತು ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ದ್ವೀಪಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ 1985 ರ ವರೆಗೆ ಇದು ಏಕೈಕ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ರಿಸೊರ್ಟ್ ದ್ವೀಪವೆನಿಸಿದ ಲಾಂಗ್ ಕಾವಿ,ಗೆ ವೇಗದ ದೋಣಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಉತ್ತರದಲ್ಲಿನ ಕೆದಹ್ ಮತ್ತುಮೆಡಾನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಇದು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ಸಾಗಣೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ಬಂದರನ್ನು ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಪೊರ್ಟ್ ಕಮೀಶನ್ ನಿಭಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಬಂದರು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ, ಒಂದು ಪೆನಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್ ಮೇಲೆ (ಸ್ವೆಟೆನ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಪಿಯರ್) ಮತ್ತು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ನಾರ್ತ್ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಕಂಟೇನರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್(NBCT), ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ವ್ರೇವ್ಸ್ (BDWW), ಮತ್ತು ಪ್ರೈ ಬಲ್ಕ್ ಕಾರ್ಗೊ ಟರ್ಮಿನಲ್(PBCT). ಮಲೆಷ್ಯಾವು ವಿಶ್ವ್ದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ರಫ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಕೇಂದ್ರವೆನಿಸಿದೆ.ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಬಂದರು ಹಡುಗು ಕಟ್ಟುವ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದೆ.ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ 200 ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ. ಸ್ವೀಟೆನ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಪಿಯರ್ ಪೊರ್ಟ್ ಇದೂ ಕೂಡಾ ಹಡಗುಗಳ ಪರಿವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.ಹಡಗುಗಳ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ದ ಹಡಗುಗಳಿಗೂ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. == ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಸೇವೆಗಳು == ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದರೂ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯಒಡೆತನದ್ದಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಸ್ವಯಂ ಅಧಿಕಾರದ PBA ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ Bhd ಆಗಿದ್ದು ಅದರ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯು'' ಪೆರಬಾದಾನನ್ ಬೆಕಲನ್ ಏರ್ ಪುಲೌ ಪಿನಂಗ್ Sdn Bhd '' (PBAPP)ಈ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎನಿಸಿದೆ. ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಮಿತ ಕಂಪನಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಶುದ್ದ,ಯೋಗ್ಯ ಬೆಲೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪೆನಾಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಮೂಮೆಂಟ್ ಜಲ ಪೂರೈಕೆ ಚಳವಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=July 2008}} PBA ದ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ದರಗಳು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wdm.org.uk/campaigns/aid/casestudies/malaysia.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-13 |archive-date=2006-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061230205623/http://www.wdm.org.uk/campaigns/aid/casestudies/malaysia.htm |url-status=dead }}</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ನ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಏರ್ ಇಟಾಮ್ ಡ್ಯಾಮ್, ಮೆಂಗ್ ಕುಂಗ್ ಡ್ಯಾಮ್, ತೆಲುಕ್ ಬಹಂಗ್ ಡ್ಯಾಮ್, ಬುಕಿಟ್ ಪಾಂಚೊರ್ ಡ್ಯಾಮ್, ಬೆರಪಿಟ್ ಡ್ಯಾಮ್, ಚೆರೊಲ್ ಟೊಕ್ ಕುನ್ ಡ್ಯಾಮ್, ವಾಟರ್ ಫಾಲ್ ರಿಜ್ರವೈಯರ್ (ಇದು ಪೆನಾಂಗ್ ಬೊಟನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನಲ್ಲಿದೆ.), ಗಿಲ್ಲೆಮರ್ಡ್ ರಿಜರ್ವೈಯರ್, ಮತ್ತು ಕೆದಹದ ಮುಡಾ ನದಿಯಿಂದಲೂ ಈ ನೀರಿನ 77ಮೂಲ ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೊಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣವಾದ ನಂತರ ಮಲಯ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಎನ್ನುವಂತೆ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ 1905 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಣ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು.<ref name="visitpenang.gov.my"/> ಸದ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೃಹೋಪಗಳಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯ, [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ|ವಿದ್ಯುತ್]] ನ್ನು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಯುಟಿಲಿಟಿ ಕಂಪನಿ ತೆನಗಾ ನ್ಯಾಸಿನಲ್ ಬೆರೆಹಾಡ್ (TNB) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಟೆಲೆಕಾಮ್ ಮಲೆಷ್ಯಾ ಬೆರ್ ಹಾಡ್ ಇದು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೈನ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು [[ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು|ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಪ್ರೊವೈಡರ್]] (ISP) ಆಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಆಪರೇಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ISPs ಗಳೆಂದರೆ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಸ್, ಡಿಜಿ, ಸೆಲ್ ಕಾಮ್, ಮತ್ತು ಯು ಮೊಬೈಲ್. ಸದ್ಯ ಪೆನಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ [[ವೈ-ಫೈ|ವಿ-ಫಿ]] ಅಳವಡಿಕೆ-ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಾರ್ಯ ಭರದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ದಿ ವಿ-ಫಿ ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್ ಸರ್ಕಾರ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿ-ಫಿ ಸೇವೆಯು,'''ಪೆನಾಂಗ್ ಫ್ರೀ ವಿ-ಫಿ''' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಕೆಲವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರೀ ಕಚೇರಿಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಮ್ತಾರ್,ಮತ್ತು ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪ್ರೈ ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಗಿದಾಗ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಫ್ರೀ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F9%2F18%2Fnation%2F20080918201219&sec=nation |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-29 |archive-date=2010-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100722043527/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F9%2F18%2Fnation%2F20080918201219&sec=nation |url-status=dead }}</ref> ಕಲ್ಮಶ ನೀರು ಶುದ್ದೀಕರಣ ಮಾಡಿ ಮರುಬಳಕೆಗಾಗಿ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಿವರೇಜ್ ಕಂಪನಿಯಾದ ಇಂಡಹ್ ವಾಟರ್ ಕೊನ್ಸೊರ್ಟಿಯಮ್ ನಿಂದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೊಳಚೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಕೊಳವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನ ಶುದ್ದೀಕರಣ ಭಾಗವನ್ನು ಅಸ್ತಯಸ್ತವಾಗಿ ಹರಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿಯು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref>http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=2709523|Impact {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130918205334/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=2709523%7CImpact |date=2013-09-18 }} modeling of sewage discharge from Georgetown of Penang, Malaysia on coastal water quality</ref> == ಅವಳಿ ನಗರಗಳು == * {{Flag icon|Australia}} [[ಅಡಿಲೇಡ್|ಅಡೆಲೈಡೆ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಅಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] (1973) * {{Flag icon|People's Republic of China}} ಖ್ಸಿಯಾಮಿನ್, [[ಚೀನಾ]] (1991) * {{Flag icon|Indonesia}} ಮೆಡನ್, [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೊನೇಶಿಯಾ]] * {{Flag icon|Japan}} ಕನಗವಾ ಪರಫೆಕ್ಚುವರ್, [[ಜಪಾನ್]] == ಸೈನ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಠಾಣೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ == === ಆರ್ಮಿ === ದಿ ತುನ್ ರಜಾಕ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ({{lang-ms|'''Kem Tun Razak'''}})ಬುಕಿಟ್ ಗೆಡೊಂಗ್ ನಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಆರ್ಮಿಯ ದ್ವೀಪದ ಎರಡನೆಯ ಇನ್ ಫಂಟರಿ ಡಿವಿಜನ್ ಆಗಿದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿನ ಪೀಲ್ ಅವ್ಯುನ್ಯು ಕ್ಯಾಂಪ್({{lang-ms|'''Kem Lebuhraya Peel'''}}) 509ನೆಯ ರೆಜಿಮನ್ ಆಸ್ಕರ್ ವಾಟ್ ನಿಹಾದ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮಿಡೆನ್ ಬ್ಯಾರಕ್ಸ್ ಗೆಲುಗೊರನಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿದೆ.ಇದು ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಸೇನ್ಸ್ ಮಲೆಷ್ಯಾ ಇದು ಈ ಮೊದಲು ಒವರ್ ಸೀಸ್ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಲ್ಯಾಂದ್ ಫೊರ್ಸಿಸ್ ಆಗಿತ್ತು.(ಮಲಯ) ಇದು 1939 ರಿಂದ 1971 ವರೆಗಿತ್ತು. === ವಾಯುದಳ === RMAF ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ({{lang-ms|'''TUDM Butterworth'''}}) ಇದು ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ರಾಯಲ್ ಮಲೆಷ್ಯೇಯನ್ ಏರ್ ಫೊರ್ಸ್ ಬೇಸ್ ಎನಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಇವು '''ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಏರ್ ಡೆಫೆನ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್''' (IADS) ಆಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಫೈವ್ ಪಾವರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಅರೇಂಜ್ ಮೆಂಟ್ (FPDA)ನಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಾಯುನೆಲೆಮೂಲದ ನಾಲ್ಕು RMAF ದಂಡುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಏರ್ ಫೊರ್ಸ್ ನ್ನು ಆತಿಥೇಯನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ FPDA ದೊಂದಿಗಿರುವ ಬದ್ದತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.<ref>http://www.airforce.gov.au/bases/butterworth.aspx</ref><ref>http://www.airforce.gov.au/units/324css.aspx</ref> == ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಘಟನೆಗಳು (NGOs) == ಪೆನಾಂಗ್ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಸಪಂದನಾಶೀಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅನ್ವರ್ ಫಜಲ್, ಜಗತ್ತಿನ ಉತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿಯ ವಕೀಲರಾದ ಇವರು ಇನ್ನೂ ಹಲವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕಂಜುಮರ್ಸ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಪೆನಾಂಗ್ (CAP)ನ್ನು 1969ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗ್ರತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮೂಹ CAP ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಣಗಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ''ಉಟುಸನ್ ಕಂಜುಮರ್ '', ''ಉಟುಸನ್ ಪೆಂಗುನಾ'', ''ಉಟುಸನ್ ಸಿನಾ'', ''ಉಟುಸನ್ ತಮಿಳ್'', ಮತ್ತು ''ಮಜಲಾಹ ಪೆಂಗುನಾ ಕನಕ-ಕನಕ'' ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಬ್ರೀಸ್ಟ್ ಫೀಡಿಂಗ್ ಆಕ್ಶನ್ ಸಂಘಟನೆಯು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೊಲೆಹಾಲೂಡಿಸುವುದನ್ನು ತಲುಪಿಸಿ ಜಾಗೃತಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಒಂದು NGO,ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು,ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಂಪರೆ ಅದರ ಬಗೆಗಿನ ಜಾಗೃತಿಗೆ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದೆ. ಈ PHT ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿನ [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪ್ರದೇಶ]]ವನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಾಶವನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬಳಗದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಸಂಘಟನೆಯಿದೆ.ಇದು ಸಸ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ,ತೋಟಗಾರಿಕೆ,ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್ ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ನೆರವು-ಜಾಗೃತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. == ಕ್ರೀಡೆ == [[ಚಿತ್ರ:Pier at the Tanjung City Marina, Penang.jpg|thumb|ತಂಜುಂಗ್ ಸಿಟಿ ಮರಿನಾ]] ರಾಜ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಿವೆ— ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಟಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಬಾಟು ಕವಾನ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಎರೆನಾ(PISA) ರೆಲೌ ನಲ್ಲಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಂಡಾಂಗಣವಲ್ಲದೇ ಒಂದು ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ 4 ಗಾಲ್ಫ್ ಮೈದಾನಗಳು, ಇವೆ,ಅವು 18-ಹೋಲ್ ಬುಕಿಟ್ ಜಂಬುಲ್ ಕಂಟ್ರಿ ಕ್ಲಬ್ (ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೆ), 36-ಹೋಲ್ ಬುಕಿಟ್ ಜಾವಿ ಗಾಲ್ಫ್ ರಿಸಾರ್ಟ್, 36-ಹೋಲ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಗಾಲ್ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು 18-ಹೋಲ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಗಾಲ್ಫ್ ರಿಸೊರ್ಟ್. ಪೆನಾಂಗ್ ಅನ್ಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳು ಎಂದರೆ, ಬುಕಿಟ್ ಮೆರ್ಟಾಜಾಮ್ ಕಂಟ್ರಿ ಕ್ಲಬ್, ಪೆನಾಂಗ್ ಕ್ಲಬ್, ಚೀನೀಸ್ ರಿಕ್ರಿಯೇಶನ್ ಕ್ಲಬ್(CRC), ಪೆನಾಂಗ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್, ಪೆನಾಂಗ್ ರೈಫಲ್ ಕ್ಲಬ್, ಪೆನಾಂಗ್ ಪೊಲೊ ಕ್ಲಬ್, ಪೆನಾಂಗ್ ಸ್ವಿಮ್ಮಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್, ಚೀನೀಸ್ ಸ್ವಿಮ್ಮಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್, ಮತ್ತು ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಸ್ವಾಶ್ ಸೆಂಟರ್. ದಿ ತಾಜುಂಗ್ ನಗರದ ನೌಕಾದಂಡು ಒಟ್ಟು 140 ಸ್ಪರ್ಧಾ ದೋಣಿಗಳಿದ್ದು ಇವು ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿವೆ.ಇವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೆಳ್ಡ್ ಕ್ವೆಯ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ತರ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್,1864 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಆರಂಭ ಕುದುರೆ ಓಟ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಾರೋಹಣದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡ್ರಾಗನ್ ಬೋಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1979 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಂದ್ರಮಾನ ಕ್ಯಾಲಂಡರ್ ನ ಐದನೆಯ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ದಿನ ನಡೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.penangforward.net/viewpost.php?post=19&page=1|title=Race of the Ancients; Penang Dragons|last=Bhatt|first=Himanshu|date=2008-01-28|publisher=Penang Forward Sports Club|accessdate=2008-07-19|archive-date=2008-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20081207024015/http://www.penangforward.net/viewpost.php?post=19&page=1|url-status=dead}}</ref> ಪೆನಾಂಗ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡ್ರಾಗನ್ ಬೋಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (PIDBF) ಇದು ತೆಲುಕ್ ಬಹಂಗ್ ಡ್ಯಾಮ್ ನಲ್ಲಿ 2008 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕ್ಲಬ್ ಕ್ರಿವ್ ಚಾಂಪಿಅಯ್ನ್ ಶಿಪ್ ಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಎರಡು ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಅಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡ್ರಾಗನ್ ಬೋಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಮತ್ತು ಪೆನಾಂಗ್ ಪೆಸ್ಟಾ ಡ್ರಾಗನ್ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ಮ್ಯಾರಾಥಾನ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂದರ್ಭವೆನಿಸಿದೆ. ಪೂರ್ಣ ಮ್ಯಾರಾಥಾನ್ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಬೇ ಮಾಲ್ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಬಯಾನ್ ಲೆಪಾಸ್ ಎಕ್ ಪ್ರೆಸ್ ವೇ ನಂತರ 13.5ಕಿ.ಮೀ ಪೆನಾಂಗ್ ಸೇತುವೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮರಳಿ ಅದಕ್ಕೆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ 2008 ರ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 16,000 ಓಟಗಾರರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆವ ಅಪರೂಪದ ಚಿಂಗಯ್ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಅದು ಆತಿಥೇಯವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಮೊದಲ ಸಂಚಲನ 1919 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಚೀನೀಯರ ಪೂಜಾ ದೇವತೆಗಳ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ ಅಥವಾ ಮೆರ್ಸಿ (ಗುವಾನ್ ಯಿನ್) ದೇವಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಹಬ್ಬದ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಅಥವಾ ಚೀನೀಯರ ಹಬ್ಬಗಳಾದ ಚೀನೀಸ್ ನಿವ್ ಇಯರ್ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಕಾಣುತ್ತವೆ. == ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಪ್ರಥಮಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Fort Cornwallis Penang Dec 2006 004.jpg|thumb|ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್,ನಲ್ಲಿ ಫೊರ್ಟ್ ಕಾರ್ನ್ ವಾಲ್ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಔಟ್ ಪೊಸ್ಟ್]] [[ಚಿತ್ರ:St. George's Church Penang Dec 2006 005.jpg|thumb|ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ ಚರ್ಚ್,ಫಸ್ಟ್ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಚರ್ಚ್ ಇನ್ ಸೌತ್ ಈಸ್ಟ್ ಏಷ್ಯಾ]] [[ಚಿತ್ರ:Beach Street Penang Dec 2006 009.jpg|thumb|2 ಬೀಚ್ ಸ್ಟೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ದಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಟ್ಟಡ]] * ಪೆನಾಂಗ್ ಆಗಿನ ಮಲಯ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ್ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಔಟ್ ಪೊಸ್ಟ್ ಆಗಿ 1786 ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿತ್ತು. * ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆ ''ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಐಲೆಂಡ್ ಗೆಜೆಟ್'' 1805 ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿತು. ನಂತರದ್ದು ''ಪೆನಾಂಗ್ ಗೆಜೆಟ್'', ಮೊದಲು 1837 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಕಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.penang.gov.my/index.php?ch=16&pg=99&ac=2&lang=eng&format |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2013-08-17 |archive-date=2013-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130923095932/http://www.penang.gov.my/index.php?ch=16&pg=99&ac=2&lang=eng&format |url-status=dead }}</ref> * ದಿ ರಾಯಲ್ ಮಲೆಷಿಯನ್ ಪೊಲೀಸ್ ನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ III 1807 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ 'ಚಾರ್ಟರ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್' ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. * ಪೆನಾಂಗ್ ಫ್ರೀ ಸ್ಕೂಲ್ ಇದನ್ನು ರೆವ. ಸಾರ್ಕೆ ಹಚಿಂಗ್ಸ್ 1816 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಆಗ್ನೇಯ್ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. * [http://www.stgeorgespg.org/ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜಸ್' ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಚರ್ಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110123014945/http://www.stgeorgespg.org/ |date=2011-01-23 }} on ಫರ್ಘುವರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇದು 1816 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.ಇದು ಆಗ್ನೇಯ್ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಚರ್ಚ್ ಎನಿಸಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ನ 50 ನ್ಯಾಶನಲ್ ಟ್ರೇಜರ್ಸ್ ಎಂದು ಮಲೆಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.. * ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸೆಕೊಲಾಹ್ ಕೆಬಂಗ್ ಸಾನ್ ಗೆಲುಗೊರ್ 1826 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಲಯಾ ಭಾಷೆ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. [http://www.penang.gov.my/index.php?ch=16&pg=99&ac=4&lang=eng&format= ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624143419/http://www.penang.gov.my/index.php?ch=16&pg=99&ac=4&lang=eng&format= |date=2013-06-24 }} * ದಿ ಸೇಂಟ್ ಕ್ಶೆವಿಯರ್ಸ್'s ಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಶನ್ 1852 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ ಲಾ ಸಾಲ್ಲೆ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗೆ ಸೇರಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/10/26/nation/2381338&sec=nation|title=St Xavier’s marks a new chapter after 156 years|work=[[The Star (Malaysia)]]|access-date=2021-08-29|archive-date=2008-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20081029062618/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F10%2F26%2Fnation%2F2381338&sec=nation|url-status=dead}}</ref> * [http://clsprimary.edu.my/ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಲೈಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516084932/http://clsprimary.edu.my/ |date=2008-05-16 }} ಅಥವಾ ದಿ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೋಲಿ ಇನ್ ಫಂಟ್ ಜೀಸಸ್, ಎಂಬ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಮಿಶನ್ 1852ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆ ಇದಾಗಿದೆ. * ಚುಂಗ್ ಹ್ವಾ ಕನ್ಫುಸಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ಚೆಯೊಂಗ್ ಫಾಟ್ ತ್ಜೆ ಅವರಿಂದ 1904ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ 1900 ರಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳ ಅಂಗವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಗ್ನೇಯ-ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಚೀನಾ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾಂಡ್ರಿನ್ ಶಾಲೆಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. * ದಿ [http://www.mppp.gov.my/ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150205172441/http://www.mppp.gov.my/ |date=2015-02-05 }} (''ಮಜ್ಲಿಸ್ ಪೆರಬಂದರನ್ ಪುಲೌ ಪಿನಂಗ್'' ), ಇದು ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಲೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಗೆ ಉತ್ತರದಾಯಿಯಾಗಿದೆ.ಇದು 1857 ರಲ್ಲಿ ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. * ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಟರ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್,ಇದನ್ನು 1864ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕುದರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಾರೋಹಣ ಕೇಂದ್ರವೆನಿಸಿತು. * ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್,ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ 1875 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು.. * ಪೆನಾಂಗ್ 1905 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಹೈಡ್ರೊಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. * ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಟ್ರಾಮ್ ವೆ 1906 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. * ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಚೀನಿ ಪತ್ರಿಕೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದುದೆಂದರೆ, ''ಕೊಂಗ್ ವಾ ಯಿತ್ ಪೊಹ್'' ಅಥವಾ ''ಕೊಂಗ್ ವಾ ಡೇಲಿ'' (光华日报) ಇದನ್ನು ಡಾ. ಸನ್ ಯತ್-ಸೆನ್ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 20,1910 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. * ದಿ [http://www.penangplayers.org/ ಪೆನಾಂಗ್ ಪ್ಲೆಯರ್ಸ್ ಮ್ಯುಜಿಕ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಾಮಾ ಸೊಸೈಟಿ], ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಚಟುವಟಿಕೆ ಕೇಂದರ ಇದನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ರಂಗಾಸಕ್ತರ ಗುಂಪೊಂದು 1950 ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.. * ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್, ಪೆನಾಂಗ್ ನ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ರಾಯಲ್ ಚಾರ್ಟರ್ ನ್ನು ಘನತೆವೆತ್ತ ಕ್ವೀನ್ ಎಲೆಜೆಬೆತ್ II, 1 ಜನವರಿ 1957, ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದರು.ಮಲಯಾ ಫೆಡರೇಶನ್ ನಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಪಟ್ಟಣ ನಗರಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. (ಇದರ ನಗರ ಸ್ಥಾನ ದೊರಕಿಸುವ ಕುರಿತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ,ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್.)ನೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು. * ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಜೊತೆಗೆ ಮಲಕ್ಕಾ ಟೌನ್ ಎರಡೂ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|UNESCO ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸೈಟ್]] ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದವು. * ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನೀರು ತೆರಿಗೆ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.(ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಕೆಲಂತಾನ್) * ಸುಮಾರು 738&nbsp;ಕೆಮೀ², ಆಗಿರುವ [http://www.mpsp.gov.my/ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050601033704/http://www.mpsp.gov.my/ |date=2005-06-01 }} (''ಮಜ್ಲಿಸ್ ಪೆರಬಂದರನ್ ಸೆಬೆರಂಗ್ ಪೆರೈ'' ) ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. * ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ 2,562 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ತೆಲುಕ್ ಬಹಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ 2003 ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ ಪಾರ್ಕ್ ಆಗಿದೆ.<ref>http://thar.com.my/news/story.asp?file=/2006/5/30/north/14387263&sec{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಪೆನಾಂಗ್ ಬಾಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್, 1884 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥನ ಬಾಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಆಗಿದೆ. * ಫೊರ್ ಟೇ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್,ಇದನ್ನು 1940 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ ಬೌದ್ದ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. * ಡೈವಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಪೆನಾಂಗ್, ಇದನ್ನು ಆರ್ಕ್ ಡೈವೊಸಿಸ್ ಆಫ್ ಕೌಲಾಲಂಪೂರ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 1955 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಶಪ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಡೈವೊಸಿ ಆರಂಭಿಲಾಯಿತು. * ಕಾಲೇಜ್ ಜನರಲ್ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಕಾಥೊಲಿಕ್ ಸ್ಮಶಾನ ಸ್ಥಳ ಇದನ್ನು ಅಯುತ್ತ್ಯಾದಲ್ಲಿನ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.ನಂತರ 1808 ರಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಗೆ ಮರುಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. * ಪೆನಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ದ್ವೀಪ ಇದನ್ನು ಭೂಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಕ ಪೆನಾಂಗ್ ಸೇತುವೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ 1985ರಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. * ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಫೆರ್ರಿ ಸರ್ವಿಸ್ ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ದೋಣಿ ಸೇವೆಯು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲೆ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಬಟರ್ ವರ್ತ್ ಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. * ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಹಿಲ್ ರೈಲ್ವೆ,1923 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.ಪ್ರಬಲ ಹಗ್ಗದ ಮೂಲಕ ಬಿಗಿದ ಈ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಚಾರ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. * ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ಡಿಸ್ಪೆನ್ಸರಿಯು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಆಗಿನ ಮಲಯಾದ ಮೊದಲ ಡಿಸ್ಪೆನ್ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು 1895 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. == ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪೆನೈಂಗೈಟೀಸ್ == * ಟುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರಹಮಾನ್, ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಪ್ರಥಮ 1ನೆಯ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಫ್ರೀ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಓದಿ ನಂತರ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲೇ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. * ಟುನ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅಹ್ಮದ ಬಡಾವಿ, ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಐದನೆಯ ಪ್ರಧಾನಿ,ಕೆಪಲಾ ಬಟಾಸ್, ಪೆನಾಂಗ್ ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ಅಹ್ ನಿಯು,ಮಲೆಷ್ಯಾ, ಸಂಗಾಪೂರ್, ತೈವಾನ್, ಮತ್ತು ಚೀನಾಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ,ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲಾವಿದ. * ಅಲ್ಲೆಯ್ ಕ್ಯಾಟ್ಸ್, ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ವಾದ್ಯ ಮೇಳ 1960ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. * ಅನ್ವರ್ ಫಜಲ್, ಅವರನ್ನು ಮದರ್ ಅರ್ತ್ ನಿವ್ಸ್ 1983 ರಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವಾದಾದ್ಯಂತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಗ್ರಾಹಕ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. [http://www.motherearthnews.com/library/1983_November_December/Environmental_Hall_of_Fame ] * ಅನ್ವರ್ ಇಬ್ರಾಹಿಮ್, ಮಾಜಿ ಉಪಪ್ರಧಾನಿ, ಸದ್ಯ ಪೆರ್ಮಾಟಂಗ್ ಪಾಹುನ MP ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿರೋಧಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ. * ಜಿಲ್ ಬೆನೆಟ್ (1931–1990), ಅಭಿನೇತ್ರಿ,ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಜನನ. * ಚ್ಜೆಯೊಂಗ್ ಫ್ಯಾಟ್ ಟ್ಜೆ (1840–1916), ಕಿಂಗ್ ಎಂಪ್ರರ್ ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಶಾಹಿಗೆ ಸಲೆಹೆಗಾರ,ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ 1890. ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಬೀದಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. * ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಚಿನ್ ಫಂಗ್ ಕೀ ಇವರು ನಿಬಾಂಗ್ ತೆಬಲ್, ನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಪೆನಾಂಗ್ ಸೇತುವೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ, * ಜಿಮ್ಮಿ ಚೂ,ಪ್ರಸಿದ್ದ ಶೂ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ. * ಎಡ್ಡಿ ಚೂಂಗ್, ಇವರು ಆಲ್ ಇಂಗ್ಲಂಡ್ ಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದರು.[http://www.answers.com/topic/all-england-open-badminton-championships ] * ಚುಂಗ್ ಕೆಂಗ್ ಕ್ವೀ * ಚುಂಗ್ ಥೆಯ್ ಫಿನ್ * ಗು ಹಾಂಗ್ ಮಿಂಗ್ (1857–1928), ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಚೀನೀ ವಿದ್ವಾಂಸ. * ಹೊನ್ ಸ್ಯು ಸೆನ್(1916–1983), ಸಿಂಗಾಪೂರ್ ನ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ 1970 ರಿಂದ 1983 ರ ಅವಧಿಗೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಹಕ್ಕಾ ಇವರು ಕ್ವ್ಶೆವೆರ್ಸ್ ನ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಓದಿದವರು. * ಖಾವ್ ಬೂನ್ ವಾನ್, ಸಿಂಗಪೂರ್ ನ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವ 2004 ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿವರೆಗೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಚುಂಗ್ ಲಿಂಗ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. * ಕೊಹ್ ಟ್ಸು ಕೂನ್, ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಸದ್ಯ ಪ್ರಧಾನಿ ಕಚೇರಿ ವಿಭಾಗಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * ಲೀ ಚೊಂಗ್ ವೆಯಿ,ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಸದ್ಯ ನಂ.1 ದರ್ಜೆಯ ಬ್ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ (22 ಜನವರಿ 2009) * ಲಿಮ್ ಚೊಂಗ್ ಇಯು ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ. * ಲೊಹ್ ಬೂನ್ ಸಿವ್ (1915–1995),ಬೂನ್ ಸಿವ್ ಹೌಂಡಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಮಲೆಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೊಂಡಾ ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್ ಗಳ ಹಂಚಿಕೆದಾರ. * ನೊಕೊಲ್ ಡೇವಿಡ್, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಕ್ವಾಶ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ * ನೂರ್ ಅಹ್ಮದ ಯಾಕೂಪ್,ಸದ್ಯ ಪ್ರಧಾನಿ ಕಚೇರಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಖ್ಸೇವಿಯರ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದಾರೆ. * ಡ್ಯಾನ್ ಕ್ವ್ಯಾಹ್, ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞ, ಆರ್ಥಿಕ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (2006–2009), UK ನಗ್ಲೊಬಲ್ ಗವರ್ನನನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಹ-ನಿರ್ದೇಶಕ ಸದಸ್ಯರೂ ಕೂಡಾ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.ಮಲೆಷ್ಯಾದ' ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅಡ್ವೆಸರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್(2009-) * ಪಿ. ರಾಮಲೀ (1929–1973), ಮಲೆಷ್ಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ನಟ /ಹಾಡುಗಾರ/ನಿರ್ದೇಶಕ. * ಟ್ಯಾನ್ ವ್ಯಾನ್ ಎಂಗ್, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಇವರ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು 2007 ರಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾನ್ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಮ್ಯಾನ್ ಬೂಕರ್ ಪ್ರೈಜ್]] ಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂದರೆದಿ ಗಿಫ್ಟ್ ಆಫ್ ರೇನ್. * ಲಿಲ್ಲಿಯನ್ ಟೂ, ಫೆಂಗ್ ಶ್ಯಿ ಫೆಂಗ್ ಶುಯೆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರ.ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟ ಕಂಡ ಬರಹಗಾರ. * ಜೊನ್ ಎಚ್. ವ್ಹೈಟೆ (1928–1990), ಪೆನಾಂಗ್ ನ ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ. * ಟ್ಯಾನ್ ಶ್ರೀ ವೊಂಗ್ ಪೊವ್ ನೀ (1911–2002), ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. * ವು ಲೆಯಿನ್-ತೆಹ್ (1879–1960), ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ಲೇಗ್ ವಿರುದ್ದದ ಹೋರಾಟಗಾರ.ಚೀನಾದ ಅಧುನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆ ತಂದವರು. * ಕೆನ್ ಯಿಂಗ್, ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾತೃ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ. * ಈಪ್ ಚೊರ್ ಎಯ್ (1867–1952),ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೈದಾನಿ. * ಯೊಂಗ್ ಮುನ್ ಸೆನ್ (1896–1962), ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕ ಮಲೆಷ್ಯಾ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಕಲೆಯ ಜನಕ. == ಚಿತ್ರ ಸಂಪುಟ == <gallery> File:KLS_33_0819.jpg|ಕೆಕ್ ಲೊಕ್ ಸಿ ನ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಯ ದೇವಾಲಯ File:KLS_27_0786.jpg|ಕೆಕ್ ಲೊಕ್ ಸಿ ನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮರ್ಸಿ/ಕುಯನ್ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ File:KLS_19_0754.jpg|ಕೆಕ್ ಲೊಕ್ ಸಿ ನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು File:Eastern & Oriental Hotel Penang Dec 2006 004.jpg|ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಅಂಡ್ ಒರಿಯಂಟಲ್ ಹೊಟೆಲ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್,ಮೌಘುಮ,ಕೊವಾರ್ಡ್,ಮತ್ತು ಸನ್ ಯಾಟ್ ಸೆನ್ ಇನ್ನುಳಿದ ಅತಿಥಿಗ್ರಹಗಳಾಗಿವೆ. File:WAT_28_0314.jpg|ವತ್ ಚೈಯ ಮಂಗಲರಾಮ್ ಥೈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಕಾವಲುಗಾರ File:WAT_15_0259.jpg|ವತ್ ಚೈಯಾ ಮಂಗಲರಾಮ್ ಥೈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ File:Islamic Museum Penang Dec 2006 001.jpg|ದಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್ File:BURMESE_4_DSC_0376.jpg|ಧಾರ್ಮಿಕರಾಮಾ ಬರ್ಮೀಸ್ ಟೆಂಪಲ,ಪೆನಾಂಗ್ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು/ಆಧಾರ == {{Quotation|As one lands on Penang one is impressed even before reaching the shore by the blaze of colour in the costumes of the crowds which throng the jetty.|[[Isabella Bird]], 19th century English traveller and writer.}} == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * ಪೆನಾಂಗ್ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತ ಜಾಗವಾಗಿದೆ ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ: # ''ಇಂಡೊಚೈನಾ'' (ಫ್ರಾನ್ಸ್, 1992) ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಡೆನಿಯುವಾ ಮತ್ತು ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಪೆರೆಜ್. # ''ಬಿಯಾಂಡ್ [[ರಂಗೂನ್]]'' (USA/UK, 1995). # ''ಪ್ಯಾರಾಡೈಸ್ ರೋಡ್ '' (USA/ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ- 1997) ಇದರಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆನ್ ಕ್ಲೊಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಮೆಕ್ ಡೊರ್ಮಂಡ್ನಟಿಸಿದ್ದರು. # ''ಅನ್ನಾ ಅಂಡ್ ದಿ ಕಿಂಗ್'' (USA, 1999) ಇದರಲ್ಲಿ ಜೊಡೈ ಫೊಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಚೌ ಯುನ್-ಫ್ಯಾಟ್ ಭೂಮಿಕೆ ಇತ್ತು. # ''ದಿ ಟಚ್'' (ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, 2002) ಇದರಲ್ಲಿ ಮೈಕೆಲ್ಲೆ ಯೊಹೋ. # ''ಲಸ್ಟ್, ಕಾಶನ್'' (ತೈವಾನ್, 2007) ಆಂಗ್ ಲೀನಿರ್ದೇಶನ. # ಸನ್ ಯತ್-ಸೆನ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಚಿತ್ರ ''ರೋಡ್ ಟು ಡಾನ್'' (ಚೀನಾ, 2007) ಇದರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚಾವೊ ಮತ್ತು ಅಂಗ್ಲಿಕಾ ಲೀ. * ಪೆನಾಂಗ್ ನ್ನು ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ: # ''ದಿ ಫ್ಯಾಂಟಮ್ ಶಿಪ್'' ಬರೆದಿದ್ದು ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಮೆರ್ರ್ಯಾತ್ (1792–1848).<ref>[[s:Phantom Ship/Chapter XXXIX]]</ref> # ''ಟು ಇಯರ್ಸ್ ಬಿಫೊರ್ ದಿ ಮಾಸ್ಟ್'' ಲೇಖಕ ರಿಚರ್ಡ್ ಹೆನ್ರಿ ಡಾನಾ, ಜೂ. (1815–1882).<ref>[[s:Two Years Before the Mast/Twenty Four Years Later: Part III]]</ref> # ''ಎ ರಿಟ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟ್'' ಲೇಖಕ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಶನರಿ ಜೆ. ಹಡ್ಸನ್ ಟೇಲರ್ (1832–1905), ಇವರು ಚೀನಾ ಐಲೆಂಡ್ ಮಿಶನ್ ನನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.(ಇದಕ್ಕೆ 1964 ರಲ್ಲಿ ಒವರ್ ಸೀಸ್ ಮಿಶನರಿ ಫೆಲೊಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಈಗ OMF ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್)ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[[s:A Retrospect]]</ref> # ''ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಪಿರೇಟ್'' ಲೇಖಕ ಜಾನ್ ಕೊನ್ರೊಯ್ ಹಚೆಸನ್ (1840–1897). # ''ಆನ್ ಒಟ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಐಲೆಂಡ್ಸ್'' ಲೇಖಕ ಜೊಸೆಫ್ ಕೊನ್ರಾಡ್ (1857–1924).<ref>[[s:An Outcast of the Islands/Part III/Chapter II]]</ref> # ''ದಿ ಹೌಂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಾಸ್ಕರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್'' ಲೇಖಕಸ್ ಸರ್ ಆರ್ಥುರ್ ಕೊನಾನ್ ಡೊಯ್ಲೆ (1859–1930).<ref>[[s:The Hound of the Baskervilles/Chapter I]]</ref> # ''ಅರೌಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಇನ್ ಸೆವೆಂಟಿ-ಟು ಡೇಯ್ಸ್'' ಲೇಖಕ ಅಮೆರಿಕದ ಮಹಿಳಾ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದನೆಲ್ಲೆ ಬ್ಲಿ (ಜನ್ಮ ನಾಮ ಎಲೆಜೆಬೆಟ್ ಕೊಕ್ರೆನ್ ಸೀಮನ್, 1864–1922). ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಆಕೆಯ 1889 ರ ಜುಲೆಸ್ ವೆರ್ನೆ ಅವರ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರವಾಸದ ಕಥನ ಹಿಂದೆ ಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆಗ 1873 ರ ''ಅರೌಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಇನ್ ಎಟಿ ಡೇಯ್ಸ್'' ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.<ref>[[s:Around the World in Seventy-Two Days/Chapter X]]</ref> # ''ದಿ ಮ್ಯಾನ್ ಹೂ ಕುಡ್ ವರ್ಕ್ ಮಿರ್ಯಾಕಲ್ಸ್'' ಲೇಖಕ [[ಎಚ್. ಜಿ. ವೆಲ್ಸ್]] (1866–1946).<ref>[[s:The Man Who Could Work Miracles]]</ref> # ''ಥ್ರೆಸ್ ಹೊಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್'' ಇದನ್ನು ಅಬರ್ಟ್ ಜೆ.ರುಪ್ಪ್ ಇವರು USS ನ ಗ್ರೆನೆಡಿಯರ್ SS210 ನೌಕಾದಳದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾಗ ಬರೆದರು.ಇವರನ್ನು 1941 ರಲ್ಲಿ ಇತರ 75 ಜನರೊಂದಿಗೆ ಜಪಾನೀಯರು ಸೆರೆಯಾಳಾಗಿರಿಸಿದರು.ಈ ಕರಾಳ ದಿನಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ನಡೆದ ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಲೈಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಮರಣಸ್ಪೂರ್ತಿಯೆನಿಸಿದೆ. # ''ದಿ ಗಿಫ್ಟ್ ಆಫ್ ರೇನ್'' ಲೇಖಕ ಟಾನ್ ಟ್ವಾನ್ ಎಂಗ್ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ದ ಎರಡು ಪೆನಾಂಗ್, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ 2007ರಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾನ್ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಮ್ಯಾನ್ ಬೂಕರ್ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ]]ಆಯ್ಕೆ ಕಂಡಿತು. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{Portal|Malaysia}} * ಪೆನಾಂಗ್ ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ * ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಮಲಯ * ಪೆನಾಂಗ್ ನ ಹೋರಾಟ್ * ಪೆನಾಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿ ಹೆಸರುಗಳು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} === ಮೂಲಗಳು === * ದಿ ಪೆನಾಂಗ್ ಟೂರಿಜಮ್ ಆಕ್ಸನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್. ''[http://www.tourismpenang.gov.my/page.cfm?name=ap03 ದಿ "ಲೈಟ್" ಇಯರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಬಿಯಾಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050828071516/http://www.tourismpenang.gov.my/page.cfm?name=ap03 |date=2005-08-28 }}''. ಮರುಪಡೆದುದ್ದು ಜುಲೈ. 26, 2005. * ಖೂ ಸಲ್ಮಾ ನಾಸುಶನ್: ''ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ ಮರ್ಚಂಟ್ಸ್: ಎ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಜರ್ಮನ್-ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಇನ್ ಪೆನಾಂಗ್,1800ನ-1940s'', ಅರೆಕಾ ಬುಕ್ಸ್, 2006 * www.penang-artists.com/Yong%20Mun%20Sen.htm == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Penang}} * [http://whc.unesco.org/en/news/450 UNESCO ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ ] * [http://www.penang.gov.my/index.php?ch=16&lang=eng ಪೆನಾಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ] * [http://www.pht.org.my ಪೆನಾಂಗ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಟ್ರಸ್ಟ್] * [http://www.visitpenang.gov.my ವಿಜಿಟ್ ಪೆನಾಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200226032614/http://visitpenang.gov.my/ |date=2020-02-26 }} ದಿ ಆಫಿಸಿಯಲ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಆಫ್ ಪೆನಾಂಗ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಟೂರಿಜಮ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್, ಕಲ್ಚರ್, ಆರ್ಟ್ಸ್& ಹೆರಿಟೇಜ್ ಕಮೀಟೀ. * [http://www.tourismpenang.net.my/ ಪೆನಾಂಗ್ ಟೂರಿಜಮ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ] * {{wikivoyage|Penang}} * [http://penang.island.my/ ಪೆನಾಂಗ್ ಟ್ರಾವಲ್ ಗೈಡ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101024225405/http://penang.island.my/ |date=2010-10-24 }} * [http://www.seri.com.my/ap/publication.html ಪೆನಾಂಗ್ ಎಕಾನೊಮಿಕ್ ಡಾಟಾ ಅಂಡ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಬೈ ಸೊಸಿಯೊ-ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ವಐಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ (SERI)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012181332/http://seri.com.my/ap/publication.html |date=2007-10-12 }} * [http://malaysiaexplorer.net/penang.html ಟ್ರ್ಯಾವಲರ್ಸ್ ಗೈಡ್' ಟು ಪೆನಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಆಂಡ್ ಮೇಂಟೇನ್ಡ್ ಬೈ ಲೊಕಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206090439/http://www.malaysiaexplorer.net/penang.html |date=2010-12-06 }} {{Geographic Location |Centre = Pulau Pinang |North = [[Kuala Muda]], {{flag|Kedah}} |Northeast = [[Kulim]], {{flag|Kedah}} |East = [[Kulim]], {{flag|Kedah}} |Southeast = [[Bandar Baharu]], {{flag|Kedah}} |South = [[Kerian]], {{flag|Perak}} |Southwest = [[Straits of Malacca]] |West = [[Straits of Malacca]] |Northwest = [[Straits of Malacca]] }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪೆನಾಂಗ್]] [[ವರ್ಗ:ಮಲೆಷ್ಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು]] h4a4gu9p4y7qj7bkx2uqo97f810elf2 0 27648 1376543 1374731 2026-07-10T07:44:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376543 wikitext text/x-wiki {{Cleanup|date=August 2009}} {{More footnotes|date=July 2008}} {{farming}} [http://de.wikipedia.org/wiki/Ecofarming?title=Ecofarming&amp;redirect=no '''ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ''' ] ಯೆಂಬುದು, ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ. 'ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ, ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಳಕೆ(ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) ಹೊಂದಿರುವ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉತ್ಪನ್ನ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಏಕೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ' ಎಂದು ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಮಾನವನ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಾರು ವಸ್ತುಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. * ನವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆದಷ್ಟು ದಕ್ಷವಾಗಿ ಬಳಸಿ, ಸೂಕ್ತವಿದ್ದೆಡೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜೈವಿಕ ಚಕ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. * ಬೇಸಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಗೆ ಪುಷ್ಟಿಕೊಡುತ್ತದೆ. * ಕೃಷಿಕರ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಮಾಜದ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವುದು.'<ref>ಗೋಲ್ಡ್‌, ಎಂ. (ಜುಲೈ 2009 [http://www.nal.usda.gov/afsic/pubs/agnic/susag.shtml ವಾಟ್‌ ಇಸ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150905094120/http://www.nal.usda.gov/afsic/pubs/agnic/susag.shtml |date=2015-09-05 }}. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಪರ್ಯಾಯ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ</ref> 1990ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಸೂದೆಯ ಮೂಲಕ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಆಹಾರ, ಕೃಷಿ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ಕಾಯಿದೆ 1990 (FACTA), ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾನೂನು 101-624, ಶೀರ್ಷಿಕೆ XVI, ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ A, ವಿಭಾಗ 1603</ref> ಇನ್ನಷ್ಟು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಪುಷ್ಟಿಕರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ, ಫುಡ್‌ ಅಲೈಯನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟೆಡ್‌ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್‌ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪುಷ್ಟಿಕರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆಗೆ ಅಳತೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref>ಸಾವಯವ ಮತ್ತು GMO-ಯೇತರ ವರದಿ [http://www.non-gmoreport.com/articles/jul06/sustainable_farming.php ಹೊಸ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170704160530/http://www.non-gmoreport.com/articles/jul06/sustainable_farming.php |date=2017-07-04 }}.</ref> ==ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು== ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣದ ಭೌತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>ಅಲ್ಟಿಯರಿ, ಮಿಗ್ವೆಲ್‌ ಎ. (1995) ಅಗ್ರೊಇಕೊಲಜಿ: ದಿ ಸಯನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌. ವೆಸ್ಟ್‌ವ್ಯೂ ಪ್ರೆಸ್‌, ಬೌಲ್ಡರ್‌, ಸಿಒ.</ref> ಮಣ್ಣಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಹಾನಿಯೆಸಗುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಉಳುಮೆಮಾಡುವುದು,(ಮಣ್ಣಿನಕೊರೆತಕ್ಕೆ ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ) ನೀರು ಸರಿಯಾಗಿ ಹರಿದುಹೋಗಲು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೀರಾವರಿ ಮಾಡುವುದು (ಉಪ್ಪುಗೂಡಿಕೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ವಿವಿಧ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕೆಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದತ್ತಾಂಶ ಒದಗಿಸಿವೆ. ಯುಎಸ್‌ಡಿ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆ ಎಂಬ ಫೆಡರಲ್ ಏಜನ್ಸಿಯಿದೆ. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಧ್ಯೇಯಗಳಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಸೂರ್ಯ, ಗಾಳಿ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರು. ಈ ನಾಲ್ಕು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು [[ಭೂಮಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವತ್ರ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, [[ಕೃಷಿ|ಬೆಳೆ]]ಗಳು ಮಣ್ಣಿನಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿಕರು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವಾಗ, ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಭೂಮಿಯು ಮರುಪೂರಣವಿಲ್ಲದೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯು ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮರುಪೂರಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ (ಹವೆಯ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಅಥವಾ [[ಖನಿಜ]] ಅದಿರುಗಳು (ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌) ಮುಂತಾದ ನವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆ ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತತ್ತ್ವತಃ, ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರಬಹುದಾದ ಸಾರಜನಕದ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ: #ಬೆಳೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾದ ಮಾನವ ಗೊಬ್ಬರದ ಮರುಬಳಕೆ; #ರೈಝೊಬಿಯಾ ಎಂಬ ಸಾರಜನಕ-ಸ್ಥಿರೀಕರಣ [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ|ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸಹಜೀವನ ನಡೆಸುವ[[ಕಡಲೇಕಾಯಿ|ಕಡಲೆಕಾಯಿ]] ಅಥವಾ ಕುದುರೆ ಮೇವಿನ ಸೊಪ್ಪು ಮುಂತಾದ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೇವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು; #ಹೇಬರ್‌ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮೂಲಕ ಸಾರಜನಕದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಜಲಜನಕವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ (ಆದರೆ, ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ನೀರಿನ [[ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಸಿಸ್)|ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದನ]] ಮೂಲಕ ಈ ಜಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು (ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಗಾಳಿಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿತ); ಅಥವಾ, #ತಳಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್(ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯರಹಿತ)ಬೆಳೆಗಳು ಸಾರಜನಕ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಸಹಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಯ ಸಹಯೋಗವಿಲ್ಲದೇ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://news.mongabay.com/bioenergy/2008/03/scientists-discover-genetics-of.html]</ref><ref>ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಭೆಯ ನಡೆವಳಿಗಳು, 2008ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 25, ಸಂಪುಟ 105 ಸಂ. 12 4928-4932 [http://www.pnas.org/content/105/12/4928.full.pdf+html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924145137/http://www.pnas.org/content/105/12/4928.full.pdf+html |date=2015-09-24 }}</ref> ಇತರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮೂಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ರಂಜಕ, ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಮ್‌ ಇತ್ಯಾದಿ)ಬದಲಿಸುವ ಪುಷ್ಠಿಕರ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನಷ್ಟು ವಾಸ್ತವಿಕ ಹಾಗೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಲಾದ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬೆಳೆ ಆವರ್ತನೆಗಳು, ನೈಲ್‌ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಉಳುಮೆಯಾದ ಜಮೀನಿಗೆ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟುಮಾಡುವ(ಕಳೆದುಹೋದ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಗಳು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ) ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದು, ಜೈವಿಕ ಇದ್ದಿಲಿನ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಕೆ; ಹಾಗೂ, ಕೀಟಗಳು, ಬರ ಅಥವಾ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಅಭಾವ ಸೇರಿದಂತೆ, ಪ್ರತಿಕೂಲಕರ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪಜಾತಿ‌ಗಳ ಬಳಕೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ==== ಜಲ ==== ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಕಷ್ಟು ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಇನ್ನು ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಲವಣಾಂಶ ಹೆಚ್ಚುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ಅವುಗಳ ಮೂಲದಿಂದ, ಸೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪುನಃಪೂರಣಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಲವನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಜಲ ಮೂಲವು ನವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾದೀತು. ನೀರಿನ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಕೊರೆಯುವ ಹಾಗೂ ಜಲದಡಿ ಪಂಪ್‌ಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಜೊತೆಗೆ, ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುವ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ತಿರುಗಣೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಜತೆಗೂಡಿ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕೇವಲ ಮಳೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಕೃಷಿಯು ಈ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಂಗಾಣಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಈ ಪ್ರಗತಿಯು ಬೆಲೆ ತೆರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಓಗಲ್ಲಲ ಜಲಕುಹರ‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಹಲವೆಡೆ, ಜಲವು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಿರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಬರಗಾಲ-ನಿರೋಧಕ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ನೀತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ: 1) ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರುವುದು; 2) ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಳೆ ಪ್ರಭೇದದ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಧನಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು; 3) ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸುವುದು; 4)ಜಲ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಸಮರ್ಪಕ ಬೆಳೆ ನಿರ್ವಹಣೆ; ಅಥವಾ 5) ಯಾವುದೇ ಫಸಲನ್ನು ಬೆಳಸದೇ ಇರುವುದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.sarep.ucdavis.edu/concept.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-02-03 |archive-date=2007-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070421034222/http://www.sarep.ucdavis.edu/concept.htm |url-status=dead }}</ref> ==== ಮಣ್ಣು ==== ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪೈಕಿ ಮಣ್ಣು ಕೊರೆತವೂ ಸಹ ಒಂದು. ಆಫ್ರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರ ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮಣ್ಣು ಕೊರೆತ ಉಂಟಾಗುವುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಕೊರೆತ ಮುಂದುವರೆದಲ್ಲಿ, ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿಯು ಮೂವತ್ತರಿಂದ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಮುಸೊಕೊಟ್ವಾನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪರಿಸರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸಿಇಪಿ ಅಂಕಿಅಂಶ ಪಟ್ಟಿ. http://www.sardc.net/imercsa/Programs/CEP/Pubs/CEPFS/CEPFS01.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213002938/http://www.sardc.net/imercsa/Programs/CEP/Pubs/CEPFS/CEPFS01.htm |date=2013-02-13 }}</ref> ಮಣ್ಣು ಕೊರೆತವು ಕೇವಲ ಆಫ್ರಿಕಾಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ''ಪೀಕ್ ಸಾಯಿಲ್'' (ಸವೆದುಹೋದ ಮಣ್ಣು) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಗಳು ಬೃಹತ್‌ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮಾನವನು ಇಂದು ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಕುಂದುಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ಪೀಕ್‌ ಸಾಯಿಲ್‌: ಸೆಲ್ಯುಲೋಸಿಕ್ ಇಥನಾಲ್‌, ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು ಅಸಮರ್ಥನೀಯ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಕಾರಣವೇನು? http://culturechange.org/cms/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=107&amp;Itemid=1</ref> ಮಣ್ಣು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಮುಂಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಲಭ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಬಹುದು.<ref>ಕಾಪರ್‌ವಿಕಿ ಮಣ್ಣು ಕೊರೆತ http://www.copperwiki.org/index.php?title=Soil_erosion</ref> ಮಣ್ಣು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೆಲವು ತಂತ್ರಗಳು # ಉಳುಮೆ-ರಹಿತ ಬೇಸಾಯ # ಮೇಲ್ಮೈಲಕ್ಷಣದ ವಿನ್ಯಾಸ # ಮಣ್ಣನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲು ಗಾಳಿ ನಿರೋಧಕ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು. # ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಅಳವಡಿಸುವುದು # ಲವಣಾಂಶವಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆ ಕೈಬಿಡುವುದು. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತು, ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಣ್ಣಭೂಹಿಡುವಳಿದಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕುರಿತು ನೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಅತಿ-ಚಿರಪರಿಚಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ನೆಟ್ಟಿಂಗ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ ಮೆಕ್‌ಸಿ. (1993) ಸಣ್ಣಹಿಡುವಳಿದಾರರು, ಹೌಸ್ಹೋಲ್ಡರ್ಸ್(ಗೃಹವಾಸಿಗಳು)‌: ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ, ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯ ಪರಿಸರ. ಸ್ಟಾನ್ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊ</ref> ಸರ್ವತೋಮುಖ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಿಗೆ ಇದು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಸಸ್ಟೈನೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥೂಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪರಿಮಿತ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅಗತ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಕೃಷಿಯು ಅದಕ್ಷ ಅಥವಾ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ತರುವಾಯ ಈ ಲಭ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಿಸ್ಸಾರಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅಥವಾ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿಸ್ಸಾರಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯದಂತಹ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಸಬಹುದು. ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣದ [[ಸಮೀಕರಣ]]ದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ [[ಆಹಾರ]]ವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ (ಬಳಕೆದಾರರೂ ಸೇರಿದಂತೆ) ರವಾನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಕೃಷಿಕರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಲಿ, ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಆಹಾರಕ್ಕೆ, ಮೂಲವಸ್ತುಗಳು, ಶ್ರಮದ ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ರವಾನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚಗಳಾಗಬಹುದು. ==ವಿಧಾನಗಳು (ಪದ್ದತಿಗಳು)== ಎಂತಹ ಬೆಳೆ ಎಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಚಾರ. ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ ಬೆಳೆ ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು ಸುಧಾರಕ. ಉಳುಮೆ ಮಾಡಲಾದ ಬೆಳೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಇವೆರಡೂ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣು ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯ ಮರುಬಳಕೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರವೂ ಸೇರಿರಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾವಯವ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಈ ಸಮುದಾಯ ಮರುಬಳಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿಕರಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕೃಷಿಕರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಗಹನ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿತ್ತಲು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮುದಾಯ ಮರುಬಳಕೆ ವಿಧಾನ ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಕಡಿಮೆ-ವೆಚ್ಚದ ಸಾವಯವ ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತರೆ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಸುವುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸಹ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಗಳು ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.landinstitute.org/pages/Glover-et-al-2007-Sci-Am.pdf ಗ್ಲೋವರ್ ಮತ್ತಿತರರು][http://www.landinstitute.org/pages/Glover-et-al-2007-Sci-Am.pdf 2007. ][http://www.landinstitute.org/pages/Glover-et-al-2007-Sci-Am.pdf ''ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್.'' ]</ref> ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ರೋಗ-ನಿರೋಧ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಕೊರೆತದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಸಾರಜನಕ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಜತೆ ಬಳಕೆಯಿಂದ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ಬೆಳೆದು, ಅಮೋನಿಯಮ್‌ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೇಟ್‌ಒಂದಿಗೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಅದೇ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ಲಿನ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಒಂದೇ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಏಕ ಫಸಲಿನ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಅದೇ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಲಗಳು ಕೃಷಿಕರಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಯೋಗದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಿಳ್ರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು(ಬಹುವಿಧದ ಫಸಲು) ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಸುವುದರಿಂದ, ರೋಗ ಮತ್ತು [[ಕೀಟ]] ಸಮಸ್ಯೆ ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅನುಕ್ರಮ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು(ಬೆಳೆ ಆವರ್ತನ)<ref>[http://www.nature.com/nature/journal/v406/n6797/abs/406718a0.html ನೇಚರ್‌ 406, 718-722 ಜೆನೆಟಿಕ್‌ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ಡಿಸೀಸ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಇನ್‌ ರೈಸ್‌], ಎನ್ವಿರಾನ್‌. ಎಂಟೊಮೊಲ್‌. 12:625)</ref> ಬಹುವಿಧದ ಫಸಲಿನ ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬೆಳೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ಬಹು ಬೆಳೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಆವರ್ತನೆ) ಸಹ (ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಲ್ಲಿ) ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಪುನಃ ಪೂರಣಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ಜಲ ಅಥವಾ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು (Field Crops Res. 34:239). ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕೆಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಯ್ದ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದಲ್ಲಿ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ತಳೀಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಜೀವಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದು. ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಬೆಳೆ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಾ ಕ್ಷಾಮ (1845–1849) ಚಿರಪರಿಚಿತ ಉದಾಹರಣೆ. ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ, ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಏಕೈಕ ವಿಧಾನವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರ ನಿಖರ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೂ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣದ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ಘರ್ಷಣೆಯಾಗುವಂತಹ ಕೆಲವು ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಗಳುಂಟು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪದ್ಧತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿಕರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು, ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಕೃಷಿಕರು ತಾವು ಮರುಬಳಕೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಗೊಬ್ಬರ ಕೊಂಡಿರುವ ನಗರಗಳಿಗೇ ತಮ್ಮ ಹೊಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಕೃಷಿಕರು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸುಡುವ(ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸುಟ್ಟು,ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು) ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಬಹಳಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕತ್ತರಿಸಿ ಸುಡುವ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಬೇಸಾಯದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ಹಾನಿಕಾರಕ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಅಮೆಜಾನ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ 6000 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕತ್ತರಿಸಿ ಸುಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ಸ್ಪೊನ್ಸೆಲ್‌, ಲೆಸ್ಲಿ ಇ. (1986) ಅಮೆಜಾನ್‌ ಎಕಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಅಡಾಪ್ಟೇಷನ್‌. ಅನ್ಯೂಯಲ್‌ ರೆವ್ಯೂ ಆಫ್‌ ಆಂಥ್ರೊಪಾಲಜಿ 15: 67-97.</ref> ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳ ಫಲವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಣ್ಯನಾಶವು 1970ರ ದಶಕದ ವರೆಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಹೆಕ್ಟ್‌, ಸುಸಾನಾ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಕಾಕ್ಬರ್ನ್‌ (1989) ದಿ ಫೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌: ಡೆವೆಲಪರ್ಸ್‌, ಡೆಸ್ಟ್ರಾಯರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡಿಫೆಂಡರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಅಮೆಜಾನ್‌. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ವರ್ಸೊ.</ref> ಇದು 'ಕತ್ತರಿಸಿ-ಕರಕಲು' ಮಾಡುವಷ್ಟು ಕತ್ತರಿಸಿ-ಸುಡುವುದು ಆಗಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಕತ್ತರಿಸಿ ಕರಕಲು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುವಿನ ಜತೆಗೂಡಿ, ಇಡೀ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಮೃದ್ಧ ಟೆರಾ ಪ್ರೆಟಾ ಮಣ್ಣು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ವತಃ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪುಷ್ಟಿಕರ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮಾಡಲು ಕೂಡ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನಗಳೆಂದರೆ, ಮೇಯಿಸುವಿಕೆಯ ಇಡೀ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಬೇಲಿ ಹಾಕುವುದು, ಜಾನುವಾರು ಸಾಂದ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ನಡುವೆ [[ಜಾನುವಾರು]]ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://attra.ncat.org/attra-pub/sustpast.html |title=ಪ್ಯಾಶ್ಚೂರ್ಸ್‌: ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್‌ |access-date=2011-02-03 |archive-date=2010-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100505082909/http://attra.ncat.org/attra-pub/sustpast.html |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರನಾಳೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಕೃತಕ ಮಾಂಸ ಉತ್ಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಲವು ಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ನ್ಯೂ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟ್‌ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಜೇಸನ್‌ ಮ್ಯಾಥೆನಿಯವರ ಕಾರ್ಯವು, ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.nytimes.com/2008/04/21/us/21meat.html "PETA’s ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್: $1 ಮಿಲಿಯನ್ ಫಾರ್ ಫೇಕ್ ಮೀಟ್"], ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'', 21 ಎಪ್ರಿಲ್‌ 2003</ref> ===ಮಣ್ಣಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ=== ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ವಿಷಕ್ರಿಮಿ ನಾಶಗೊಳಿಸಲು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬದಲು ಮಣ್ಣು ಹಬೆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಸರ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿ, ಅದರ ಆರೋಗ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹಬೆ ಚಲಾಯಿಸಲು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಅಡುಗೆಮನೆ, ಹಿತ್ತಲು ಮತ್ತು ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾವಯವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಹೊಲದ ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಹೊಲಗಳ ಕೆಲವು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆಯು, ಇಂಧನದ ವಿಶ್ವಸನೀಯ ಮೂಲವಾಗಬಹುದು. == ಕೃಷಿ ಆಚೆಗಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು == ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಂದೆಡೆ ನಿರಂತರ ಇಳುವರಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಎನ್ನಲಾಗದು. ಜಾಗತಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಸೂಕ್ತ ನಿದರ್ಶನವೆಂದರೆ, ಹೊಲವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ, ಆ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರೂ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲುತೀರಗಳು ಮಲಿನವಾಗಬಹುದು (ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಷನ್-ಜಲಚರಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಯುವಷ್ಟು ಸಸ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿಸುವಿಕೆ). ಇನ್ನೊಂದರ ತೀವ್ರತೆಯೂ ಸಹ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು ಬರಿದಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳುವರಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಮಳೆಕಾಡಿನ ನಾಶಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಜಾನುವಾರು ಮೇವಿಗಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ-ಸುಡುವ ಕೃಷಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಉದಾಹರಣೆ. ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣವು ಒಟ್ಟಾರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. 2050ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 9.30 ಶತಕೋಟಿಯ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಬಹುದೆಂದು ಮುಂಗಾಣಲಾಗಿದೆ, ಇದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನಾರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹೆಚ್ಚಬೇಕು. ಹೊಸ ಕೃಷಿಜಮೀನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. [[ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್|ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಸುಧಾರಣೆ ಕ್ರಮದಂತೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಲ್ಲಿ, ಇಂಗಾಲ ಡಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು [[wikt:amelioration|ಉತ್ತಮ]]ಗೊಳಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಕತ್ತರಿಸಿ-ಸುಡು ಕೃಷಿಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಿದಲ್ಲಿ, ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಡಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ, ತಳೀಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತ ಜೀವಿ ಬೆಳೆಗಳು, ದಿಢೀರನೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿಯ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತವೆ, {{Citation needed|date=December 2009}} ಆದರೂ ಈ ಹೊಸ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಜನರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದೇ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ನಡೆಯಬಲ್ಲ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯ ಸಮರ್ಥಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ಸಾವಯವ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಧಾನಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಾನಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಇಳುವರಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯುಂಟಾಗಬಹುದು. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಹೊಲಗಳು ಬರಗಾಲದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪುರಾವೆ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಎಲೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬಡ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ==ನಗರ ಯೋಜನೆ== ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಗೆ ಯಾವ ಸ್ವರೂಪದ ಮಾನವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವು ಉತ್ತಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಣನೀಯ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಕೃಷಿ ಜಮೀನಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣದ ಪರಿಸರೀಯ ನಗರಗಳು ಅಥವಾ ಪರಿಸರೀಯ ಗ್ರಾಮಗಳು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಜತೆಗೂಡಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ನಡುವೆ ಅತೀ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=February 2007}} ಸಹಕಾರದ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ, ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಳಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಛಾವಣಿ ಮೇಲಿನ ತೋಟಗಳು, ಸಮುದಾಯ ತೋಟಗಳು, ತೋಟ ಹಂಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಗರವಲಯ ಕೃಷಿಯ ಇತರೆ ರೂಪಗಳು) ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಇನ್ನಂದು ವಿಧಾನ. {{Citation needed|date=February 2007}} ಆಹಾರ ಫಸಲುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಂದ ವರ್ಟಿಕಲ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್(ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿನ ಒಳಾಂಗಣ ಕೃಷಿ)ಎಂದು ಕರೆಯುವ ದೊಡ್ಡ, ನಗರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನ ಸಾಧನೆಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಒಳಾಂಗಣ ಕೃಷಿಯ ಅನುಕೂಲಗಳಲ್ಲಿ, ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮರುಬಳಕೆಯ ಸೂಕ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಸೇರಿವೆ.{{Citation needed|date=February 2007}} ಒಳಾಂಗಣ ಕೃಷಿ(ವರ್ಟಿಕಲ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್) ವಾಸ್ತವ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಸದ್ಯದ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಗಳು ಸಾಲದಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಒಳಾಂಗಣ ಕೃಷಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.verticalfarm.com/pdf/PopSci-Jul-2007.pdf |title=ವರ್ಟಿಕಲ್‌ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ |access-date=2011-02-03 |archive-date=2010-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100728071137/http://www.verticalfarm.com/PDF/PopSci-Jul-2007.pdf |url-status=dead }}</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{Col-begin}} {{Col-break}} * [[ಕೃಷಿ]] * ಕೃಷಿಜೀವವೈವಿಧ್ಯ * ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ * ಬೆಳೆವಿಜ್ಞಾನ * ಹಂಚುವಿಕೆ ತೋಟಗಳು * ಸದೃಶಿ ಅರಣ್ಯಗಾರಿಕೆ * ಆಕ್ವಾಪೋನಿಕ್ಸ್ * ಜೈವಿಕಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಕೃಷಿ * ಬಯೋಇಂಟೆನ್ಸಿವ್(ಸಾವಯವ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಸುಧಾರಿತ ರೂಪ) * ಕಾಬ್‌ ಹಿಲ್‌ * ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ * ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಕಾರಿಡರ್ ಡೆಮಾನ್‌ಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ (ಡೆಲಾವೆರ್‌, ಮೇರಿಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ವಿರ್ಜಿನಿಯಾದಲ್ಲಿ) * ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಘೋಷಣೆ * ನೀರಾವರಿ ಕೊರತೆ * ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ * ಪರಿಸರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ * ಪರಿಸರೀಯ ರಕ್ಷಣೆ * ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಕೃಷಿ * ಫೈರ್ ಸ್ಟಿಕ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್(ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನ) * ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು * ವನ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆ * ಪರಿಸರ-ಸಂಬಂಧಿತ ಪಾವತಿಗಳು * ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ * ಸಮಗ್ರತಾ ದೃಷ್ಟಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆ * ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೃಷಿ * ಏಕೀಕೃತ ಉತ್ಪಾದನೆ * ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಸಂಘಟನೆ * ಭೂ ಹಂಚುವಿಕೆ ನಿರ್ಧಾರ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ * ಭೂ ಬಲವರ್ಧನೆ<ref name=" doi:10.1016/j.landusepol.2009.07.008">{{cite journal | author = Pasakarnis G, Maliene V | title = Towards sustainable rural development in Central and Eastern Europe: applying land consolidation |journal = Land Use Policy |volume = 27 | issue = 2 | pages = 545–9 | year = 2010 | doi =10.1016/j.landusepol.2009.07.008}}</ref> * ಭೂ ಸಂಸ್ಥೆ * ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ * ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ * ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಬನ್ ಆಹಾರಪಥ್ಯ * ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿ * ಸಾವಯವ ಉಡುಗೆ * [[ಜೈವಿಕ ಆಹಾರ|ಸಾವಯವ ಆಹಾರ]] * [[ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ]] * ಸಾವಯವ ಚಳವಳಿ * ಸಾರ್ವವಾರ್ಷಿಕ ಧಾನ್ಯ * ಶಾಶ್ವತಕೃಷಿ * ಬಹುಕೃಷಿ * ರೇನ್‌ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಅಲೈಯೆನ್ಸ್ * ಸಾಮರಸ್ಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ * ''ರಿನೀವೆಬಲ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಎಂಡ್ ಫುಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್'' (ಜರ್ನಲ್) * ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ * ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕೃಷಿಯ ಒಂದು ಅಂಗವಾದ ಕತ್ತರಿಸಿ-ಸುಡುವ ವಿಧಾನ. * ಕತ್ತರಿಸಿ,ಸುಡುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಎನ್ನಲಾದ, ಪರಿಸರೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾದ ಕತ್ತರಿಸಿ ಕರಕಲಾಗಿಸುವ ವಿಧಾನ. * ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ನಾವೀನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (UK (ಬ್ರಿಟನ್) ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ) * ಸಮರ್ಥನೀಯ ಸರಕು ಉಪಕ್ರಮ * ನಿರಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ {{Col-break}} * ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಸಂಘ * ಪುಷ್ಟಿಕರ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ * ಟೆರ್ರಾ ಪ್ರೇಟಾ * ದಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಸ್ಟೆಪ್‌ * ನಗರವಲಯ ಕೃಷಿ * ಶಾಶ್ವತಕೃಷಿ * ಶಾಶ್ವತ ಅರಣ್ಯಕಲೆ * ವನ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆ * ಗೃಹ ತೋಟಗಳು * ಜೀವರಾಶಿ * ಜೀವರಾಶಿ (ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ) * ವನ್ಯ ಕೃಷಿ * ಸದೃಶ ಅರಣ್ಯಕಲೆ * ಟೆರ್ರಾ ಪ್ರೇಟಾ * ವೈಲ್ಡ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟಿಂಗ್(ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಸಸಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಬೆಳೆಸುವುದು) * ಕೃಷಿಅರಣ್ಯಗಳು * ವೈಮಾನಿಕ ರವಾನೆ ಮೂಲಕ ಮರುಅರಣ್ಯೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಸವಕಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ * ಮರುಭೂಮಿ ಗುಲಾಬಿ ಯೋಜನೆ * ಸಣ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ಪಟ್ಟಿ(ಬಫರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್) * ಗ್ರೇಟ್‌ ಪ್ಲೇಯ್ನ್ಸ್‌ ಷೆಲ್ಟರ್‌ಬೆಲ್ಟ್ * ಬೃಹತ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ * ಮರುಭೂಮಿಕರಣ * ಪರಿಸರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ * ಮಾನವ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ * ಸಹಯೋಗ ನಾವೀನ್ಯ ಜಾಲ * ಪರಿಸರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಧಾನಗಳು * ಪರಿಸರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ * ಇಂಧನ-ಮಿತವ್ಯಯಿ ಭೂದೃಶ್ಯ * ಬೇಲಿಸಾಲು * ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಸಹರಾ ಅರಣ್ಯ ಯೋಜನೆ * ಮರಳು ಬೇಲಿ * ಸಮುದ್ರಜಲ ಹಸಿರುಮನೆ * ಪುಷ್ಟಿಕರ ಆಹಾರ ಕೋಷ್ಠಕ * ಗಾಳಿತಡೆ * ಅರಣ್ಯೀಕರಣ * ರೋಮನ್ನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯನಾಶ * [[ಅರಣ್ಯನಾಶ]] * ಬೃಹತ್‌ ಯೋಜನೆಗಳು * ತಳ್ಳು-ಎಳೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ * ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಭೂಚಿತ್ರಣ {{Col-end}} {{Portal|Sustainable development}} ==ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{Reflist}} ==ಮೂಲಗಳು== * ಡೋರ್‌, ಜೆ. 1997. ''[http://www.rirdc.gov.au/pub/shortreps/sr20.html ಸಸ್ಟೈನೆಬಿಲಿಟಿ ಇಂಡಿಕೇಟರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್: ಇಂಟರೊಡಕ್ಟರಿ ಗೈಡ್ ಟು ರೀಜನಲ್/ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಂಡ್ ಆನ್-ಫಾರ್ಮ್ ಇಂಡಿಕೇಟರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070613145457/http://www.rirdc.gov.au/pub/shortreps/sr20.html |date=2007-06-13 }}'', [http://www.rirdc.gov.au/home.html ರೂರಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಎಂಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701193418/http://www.rirdc.gov.au/home.html |date=2007-07-01 }},ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ *ಗೋಲ್ಡ್, ಮೇರಿ. 1999. [http://www.nal.usda.gov/afsic/AFSIC_pubs/srb9902.htm ''ಸಸ್ಟೇನಬಲ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ‍್: ಡೆಫಿನಿಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟರ್ಮ್ಸ್‌.'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050914193229/http://www.nal.usda.gov/afsic/AFSIC_pubs/srb9902.htm |date=2005-09-14 }} ವಿಶೇಷ ಲಘು ಉಲ್ಲೇಖ ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ SRB 99-02 ನವೀಕರಣಗಳು SRB 94-5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1999. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ, ಯು.ಎಸ್‌. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ. *ಹೇಯ್ಸ್‌, ಬಿ. 2008. ಟ್ರಯಲ್‌ ಪ್ರೊಪೊಸಲ್‌: ಸಾಯಿಲ್‌ ಅಮೆಲಿಯೊರೇಷನ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಸೌತ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ರಿವರ್ಲೆಂಡ್‌. *ಜಾನ್‌, ಜಿಸಿ, ಬಿ. ಖೀವ್‌, ಸಿ. ಪೋಲ್‌, ಎನ್‌. ಛೋರ್ನ್‌, ಎಸ್‌. ಫೇಂಗ್‌, ಮತ್ತು ವಿ. ಪ್ರೀಪ್‌. 2001. ಡೆವೆಲಪಿಂಗ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಪೆಸ್ಟ್‌ ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ರೈಸ್‌ ಇನ್‌ ಕ್ಯಾಂಬೊಡಿಯಾ, ಪಿಪಿ. 243-358, ಇನ್‌ ಎಸ್‌. ಸುತಿಪ್ರದಿತ್‌, ಸಿ, ಕುಂಥ, ಎಸ್‌. ಲೊರ್ಲೊವಕರ್ನ್‌ ಮತ್ತು ಜೆ. ರಕ್ನಂಗನ್‌ (ಸಂಪಾದಕರು) “'''ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌''' : ಪಾಸಿಬಿಲಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ಡೈರೆಕ್ಷನ್‌” ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಫಿಟ್ಸಾನುಲೊಕ್‌ನಲ್ಲಿ 1999ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 18ರಿಂದ 20ರ ತನಕ ನಡೆದ 'ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಬಗೆಗಿನ ಎರಡನೆಯ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಮ್ಮೇಳನದ ನಡೆವಳಿಗಳ ವರದಿ. ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್(ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಯೋಗ, 386 ಪಿ. * ಲಿಂಡ್ಸೆ ಫಲ್ವೆ (2004) ಸಸ್ಟೇಯ್ನಬಿಲಿಟಿ - ಎಲುಸಿವ್‌ ಆರ್‌ ಇಲೂಷನ್‌: ವೈಸ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್‌. ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್‌, ಆಡಿಲೇಯ್ಡ್‌ ಪಿಪಿ259. * ಹೆಕ್ಟ್‌, ಸುಸಾನಾ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಕಾಕ್ಬರ್ನ್‌ (1989) ದಿ ಫೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌ ಡೆವೆಲಪರ್ಸ್‌, ಡೆಸ್ಟ್ರೊಯರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡಿಫೆಂಡರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಅಮೆಜಾನ್‌. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: ವರ್ಸೊ. * ನೆಟಿಂಗ್‌ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಮೆಕ್‌ಸಿ. (1993) ಸ್ಮಾಲ್‌ಹೋಲ್ಡರ್ಸ್‌, ಹೌಸ್‌ಹೋಲ್ಡರ್ಸ್‌: ಫಾರ್ಮ್‌ ಫೆಮಿಲೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಎಕಾಲಜಿ ಆಫ್‌ ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್‌ ಸಸ್ಟೈನೇಬಲ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌. ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫರ್ಡ್‌ ಉನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊ. *[http://publishing.royalsociety.org/sustainable-agriculture ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ದ್ವಿ-ಸಂಚಿಕೆ ''ಫಿಲೊಸೊಫಿಕಲ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಬಿ''. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://publishing.royalsociety.org/sustainable-agriculture ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳು== * ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಕೆರೊಲಿನಾ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್‌, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರೊ, ನಾರ್ತ್‌ ಕೆರೊಲಿನಾ * ಚಿಯಾಂಗ್‌ ಮಾಯ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ/ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ವಾಟರ್ಷೆಡ್‌ ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್‌ MSc, ಚಿಯಾಂಗ್‌ ಮಾಯ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ * ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕ್ಲೆಮ್ಸನ್‌, ಸೌತ್‌ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ * ದಿ ಎವರ್ಗ್ರೀನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಕಾಲೇಜ್, ಒಲಿಂಪಿಯಾ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ * ಇಂಪೀರಿಯಲ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌, ಲಂಡನ್‌, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌]] * ಅಯೊವಾ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಎಮ್ಸ್‌, ಅಯೊವಾ * ಮಕೆರೆರೆ ಯನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಕಂಪಾಲಾ, [[ಉಗಾಂಡ|ಯುಗಾಂಡಾ]] * ''ಎಜುಕೇಷನಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರೇಯ್ನಿಂಗ್‌ ಆಪೊರ್ಚೂನಿಟಿಸ್‌ ಇನ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌''. 19ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ. 2009. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಘಿಕ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ. ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್‌ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್‌ ಲೈಬ್ರೆರಿ. http://www.nal.usda.gov/afsic/pubs/edtr/EDTR2006.shtml {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070402234045/http://www.nal.usda.gov/afsic/pubs/edtr/EDTR2006.shtml |date=2007-04-02 }} * ನಾರ್ತ್‌ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ರೇಲೀ, ನಾರ್ತ್‌ ಕೆರೊಲಿನಾ * ಪೆನ್ಸಿಲ್ವಾನಿಯಾ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪಾರ್ಕ್‌, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವಾನಿಯಾ * ಪರ್ಡ್ಯೂ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ವೆಸ್ಟ್‌ ಲಫಯೆಟ್‌, ಇಂಡಿಯಾನಾ * ರುಟ್ಜರ್ಸ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ / ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ ಅಟ್‌ ರುಟ್ಜರ್ಸ್‌, ನ್ಯೂ ಬ್ರುನಸ್ವಿಕ್‌, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ * ಸಾಂಟಾ ರೊಸಾ ಜೂನಿಯರ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌, ಸಾಂಟಾ ರೊಸಾ, ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ * ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ (ವರ್ಮೊಂಟ್‌), ಕ್ರಾಫ್ಟ್ಸ್‌ಬ್ಯೂರಿ, ವರ್ಮಾಂಟ್‌ * Universidad Bolivariana de Venezuela, [[ಕರಾಕಸ್|Caracas]]-Ciudad Bolivar-Coro-Maracaibo, [[ವೆನೆಜುವೆಲಾ|Venezuela]] * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಅಲಾಸ್ಕಾ, ಫೇರ್ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್‌, ಅಲಾಸ್ಕಾ * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಫುಡ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ಯುಬಿಸಿ ಫಾರ್ಮ್‌ [http://www.landfood.ubc.ca/ (ಅಂತರಜಾಲತಾಣ)] * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಕೆಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ, ಡೇವಿಸ್‌, [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕೆಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ]] * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಫ್ಲೊರಿಡಾ, ಗೇಯ್ನ್ಸ್‌ವಿಲ್‌, ಫ್ಲೊರಿಡಾ * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಹವಾಯ್‌, ಹೊನೊಲುಲು, ಹವಾಯ್‌ * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಇಲ್ಲಿನಾಯ್ಸ್‌, ಅರ್ಬನಾ-ಷಾಂಪೇನ್‌, ಇಲ್ಲಿನಾಯ್ಸ್‌ * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಕಾಸೆಲ್‌/ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್‌ ಆರ್ಗಾನಿಕ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್‌ ಸೈನ್ಸಸ್‌, ವಿಟ್ಝೆನ್ಹಾಸೆನ್‌, [[ಜರ್ಮನಿ]] * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಕೆಂಟಕಿ, ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್‌, ಕೆಂಟಕಿ * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಮೇಯ್ನ್‌, ಒರೊನೊ, ಮೇಯ್ನ್‌ * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಸಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್‌, ಆಮ್ಹರ್ಸ್ಟ್‌, ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್‌ * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಮಿಸ್ಸೋರಿ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಮಿಸ್ಸೋರಿ * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ವರ್ಮಾಂಟ್‌, ಬರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌, ವರ್ಮಾಂಟ್‌ * ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌-ರಿವರ್‌ ಫಾಲ್ಸ್‌, ರಿವರ್‌ ಫಾಲ್ಸ್‌, ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌ * ವಾಗನಿಂಗೆನ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] * ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಪುಲ್ಮನ್‌, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ * ವೆಸ್ಟ್‌ ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಮಾರ್ಗನ್ಟೌನ್‌, ವೆಸ್ಟ್‌ ವಿರ್ಜಿನಿಯಾ * ಯೇಲ್ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಫುಡ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌, ಯೇಲ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾವೆನ್‌, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್‌ ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== *{{Cite journal |date=March/April 1986 |author=Madden, Patrick |title=Debt-Free Farming is Possible |journal=Farm Economics |place=Pennsylvania |publisher=Cooperative Extension Service, U.S. Dept. of Agriculture [and] The Pennsylvania State University |issn=0555-9456 |postscript=}} * ಪೆಂಡರ್‌ ಜೆ., ಪ್ಲೇಸ್‌ ಎಫ್‌., ಎಹೂಯಿ. ಎಸ್‌. (2006)[http://www.ifpri.org/pubs/books/oc53.asp ಸ್ಟ್ರಾಟೆಗೀಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಈಸ್ಟ್‌ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಹೈಲೆಂಡ್ಸ್‌] * ಪೊಲನ್‌ ಎಂ. (2007) [http://www.michaelpollan.com/omnivore.php ದಿ ಆಮ್ನಿವೊರ್ಸ್‌ ಡೈಲೆಮಾ: ಎ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಫೋರ್‌ ಮೀಲ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907034052/http://www.michaelpollan.com/omnivore.php |date=2008-09-07 }} ಲೇಖಕರು * ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ ಡಬ್ಲ್ಯೂ (2008) ''ದಿ ನೋ-ನಾನ್ಸೆನ್ಸ್‌ ಗೈಡ್‌ ಟು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಫುಡ್‌'' ಲೇಖಕರು: ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. (2008) ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== *ವನ್ಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಸಹಯೋಗ ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://africaproject2020.com/ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ 2020] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707092740/http://africaproject2020.com/ |date=2011-07-07 }} ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಯತ್ನ. * [http://asi.ucdavis.edu/ ಯುಸಿ ಡೇವಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪುಷ್ಟಿಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆ] *[http://www.biodynamics.net.au ಬಯೊಡೈನಮಿಕ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ] ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಯ ಜೈವಿಕ-ಕ್ರಿಯಾಸಂಬದ್ಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಯ ಉತ್ತೇಜನ. * [http://www.cefs.ncsu.edu/ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಎನ್‌ವೈರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್] * [http://csanr.wsu.edu/ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸಸ್ಟೈನಿಂಗ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ % ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100530155232/http://www.csanr.wsu.edu/ |date=2010-05-30 }} (ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್‌ಯು) * [http://www.foodalliance.org/ ಫುಡ್‌ ಅಲಾಯನ್ಸ್‌] ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿ ವಿಶ್ವಸನೀಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ. * [https://enduser.elsevier.com/farmmanagement ''ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110417134915/http://enduser.elsevier.com/farmmanagement |date=2011-04-17 }} ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆಯು ಹೊಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. * [http://www.greenpeace.org/international/en/campaigns/agriculture/ ಗ್ರೀನ್ಪೀಸ್ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಅಭಿಯಾನ] * [http://www.landinstitute.org/ ದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್] ಪುಷ್ಟಿಕರ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಬೆಳೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ * [http://www.attra.org/ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆ.] * [http://www.sustainableagriculture.net/ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನ] * [http://www.sarep.ucdavis.edu/concept.htm ವಾಟ್‌ ಇಸ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಲ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070421034222/http://www.sarep.ucdavis.edu/concept.htm |date=2007-04-21 }} ''(SAREP: ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ 'ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯಿಂದ)'' * [http://www.sare.org/ ಸಸ್ಟೈನೇಬಲ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಎಂಡ್ ಎಜುಕೇಷನ್ (SARE)] * [http://sarep.ucdavis.edu/ SAREP: ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ 'ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ] * [http://www.sustainablecommodities.org ಪುಷ್ಟಿಕರ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿಯಾನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190927052845/http://www.sustainablecommodities.org/ |date=2019-09-27 }} * [http://www.saiplatform.org/ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಕೃಷಿ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ-ಆಧಾರಿತ ಉಪಕ್ರಮ.] * [http://www.rainforest-alliance.org/programs/agriculture/ ರೇನ್‌ಫಾರೆಸ್ಟ್‌ ಅಲಾಯನ್ಸ್‌ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.] * [http://www.verticalfarm.com ದಿ ವರ್ಟಿಕಲ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌] ಪರಿಸರೀಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ,ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲ ಎಂದು ಮಾನವ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಮುಂಗಾಣುವುದು. * [http://www.oired.vt.edu/sanremcrsp/ SANREM CRSP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100907054742/http://www.oired.vt.edu/sanremcrsp/ |date=2010-09-07 }} ವಿರ್ಜಿನಿಯಾ ಟೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಹಯೋಗ ಸಂಶೋಧನಾ ಬೆಂಬಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. * [http://www.shdi.org ಸೆಲ್ಫ್‌ ಹೆಲ್ಪ್‌ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180903203958/http://www.shdi.org/ |date=2018-09-03 }} SHDI ಒಂದು ಐರಿಷ್‌ ನಿಯೋಗ. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ. * [http://www.newwest.net/index.php/topic/main/C520/L40 ಸ್ಪೇಡ್‌ & ಸ್ಪೂನ್‌: ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ಭೋಜನಾ ರೀತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯಗೊಳಿಸುವುದು] * [http://www.safecrop.org/ SAFECROP ಕಡಿಮೆ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714123224/http://www.safecrop.org/ |date=2010-07-14 }} * [http://www.iied.org/NR/agbioliv/index.html ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ (IIED)ಯ 'ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಮೂಹ'ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ 'ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509082525/http://www.iied.org/NR/agbioliv/index.html |date=2008-05-09 }} * ಕಡಲಾಚೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿದ, [http://www.odi.org.uk/agriculture ರಿಸರ್ಚ್ ಆನ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028004907/http://www.odi.org.uk/agriculture |date=2007-10-28 }} ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರ * [http://www.naturalstepusa.org/case-studies/organically-grown-company-sustainable-agriculture.html ಎ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ: ಮುಂದಿನ ಕೊಯ್ಲಿಗಾಗಿ ಯೋಜನೆ: ಆಹಾರ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಲಕ್ಷಣ - ಸಾವಯವವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾದ ಉದ್ದಿಮೆ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727112909/http://www.naturalstepusa.org/case-studies/organically-grown-company-sustainable-agriculture.html |date=2011-07-27 }} * [http://www.wiserearth.org/aof/195 ವೈಸರ್‌ಅರ್ಥ್‌ ಅಂತರಜಾಲಪುಟದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಜಾಲಪುಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100920075233/http://www.wiserearth.org/aof/195 |date=2010-09-20 }} * [http://www.wiserearth.org/organization/limitToMasterid/195/limitToType/aof ವೈಸರ್‌ಅರ್ಥ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ ಸಂಘಗಳ ಪಟ್ಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080830061058/http://www.wiserearth.org/organization/limitToMasterid/195/limitToType/aof |date=2008-08-30 }} * [http://www.cfsef.org/ ಪುಷ್ಟಿಕರ ಶಕ್ತಿ ಕೃಷಿ ಕೇಂದ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180314063428/http://cfsef.org/ |date=2018-03-14 }} {{Sustainability}} {{DEFAULTSORT:Sustainable Agriculture}} [[ವರ್ಗ:ಅಸಮಂಜಸ ಉಲ್ಲೇಖ ಕ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಖನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾವಯವ ತೋಟಗಾರಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮರ್ಥನೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ನಿರ್ವಹಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] [[en:Sustainable agriculture]] [[es:Agricultura sostenible]] [[fa:کشاورزی پایدار]] [[fr:Agriculture durable]] [[hi:टिकाऊ कृषि]] [[ja:持続可能な農業]] [[pt:Agricultura sustentável]] [[ta:பேண்தகு விவசாயம்]] s4aft9xkt38vy46znxfmqkrtn80xznb 0 27811 1376486 1376332 2026-07-09T17:43:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376486 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} {{image}} {{Infobox |title = ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ |image = [[File:Tablet.jpeg|250px]] |caption = Google Nexus 9 |image2 = [[File:iPad 3.png|250px]] |caption2 = The iPad 3 }} '''ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್''', ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ '''ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್''' ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರ್ಸನಲ್ ಮೊಬೈಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಗಿದೆ ಒಂದು [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ (ಚರ ದೂರವಾಣಿ)|ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌]]ಗಿಂತ ಅಥವಾ ಪರ್ಸನರ್ಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್‌ಗಿಂತ ದೊಡದಾದ ಇದು ಒಂದು ಸಮತಲವಾದ ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪರದೆಯನ್ನು ತಾಕುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಭೌತಿಕ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಆನ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ [[ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಕೀಲಿಮಣೆ|ವರ್ಚುವಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್]] ಅಥವಾ ಒಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೆನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref name="Editors PC Magazine">{{Cite news|title=Definition of: tablet computer|url=http://www.pcmag.com/encyclopedia_term/0,2542,t=tablet+computer&i=52520,00.asp|author=Editors PC Magazine|accessdate=April 17, 2010|work=[[PC Magazine]]|archive-date=ಜುಲೈ 16, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100716184551/http://www.pcmag.com/encyclopedia_term/0%2C2542%2Ct%3Dtablet+computer%26i%3D52520%2C00.asp|url-status=dead}}</ref><ref name="Editors Dictionary.com">{{Cite|title=tablet computer - 1 dictionary result|url=http://dictionary.reference.com/browse/tablet+computer|author=Editors Dictionary.com|accessdate=April 17, 2010|work=[[Dictionary.com]]|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910073438/http://dictionary.reference.com/browse/tablet%20computer|url-status=dead}}</ref> {{TOC limit|limit=3}} == ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿಗಳು == ೨೦೧೦ ರವರೆಗೆ, ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಅವುಗಳ [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ|ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌]]ಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ಹಳೆಯ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ x೮೬ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ,<ref name="marketwatch.com">[http://www.marketwatch.com/story/tablet-growth-may-threaten-pc-chip-makers-2010-10-22?pagenumber=2 ಇಂಟೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಎ‍ಎಮ್‌ಡಿಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ವ್ಯಾಪಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಭಯಪಟ್ಟಿದ್ದವೇ? ][http://www.marketwatch.com/story/tablet-growth-may-threaten-pc-chip-makers-2010-10-22?pagenumber=2 ಪ್ರತಿ ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವು ಒಂದು ಪಿಸಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.] ಅಕ್ಸೆಸ್‌ಡೇಟ್=೨೦೧೦-೧೦-೨೪</ref> ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಒಎಸ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್) ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಗಿದೆ (ವಿಂಡೋಸ್ ಅಥವಾ ಉಬುಂಟು ಲಿನಕ್ಸ್ ನಂತೆ) ಅವುಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ ಮೌಸ್ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗೆ ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸ್ಟೈಲಸ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಆಧಾರಿತ ಒಎಸ್‌ನ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಜಿಯುಐ ವಿಜೆಟ್‌ಗಳು, ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕ್ಲೋಸ್ ವಿಂಡೋ ಬಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖಚಿತತೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2010}} ೨೦೧೦ರ-ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯ ನಂತರದಿಂದ, ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಹೊಸ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ವಿಂಟೆಲ್ ಪ್ಯಾರಾಡೈಮ್, ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಧದ ಗಣಕ ಸಾಧನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ.<ref name="iPadTIMEreview">ಲ್ಯೂ ಗ್ರಾಸ್‌ಮನ್ (ಗುರುವಾರ, ಎಪ್ರಿಲ್. ೦೧, ೨೦೧೦) "[http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1976932,00.html ಡು ವಿ ನೀಡ್ ದಿ ಐಪಾಡ್‌?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102001230/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1976932,00.html |date=2011-01-02 }}[http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1976932,00.html ಎ ಟೈಮ್ ರಿವ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102001230/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1976932,00.html |date=2011-01-02 }}", ''ಟೈಮ್‌''</ref> ಈ ಮೊಬೈಲ್ ಒಎಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಾಧನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆರಳಿನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಟೈಲಸ್ ನಿರ್ವಹಿತ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳ (ಒಂದು ಮಾನದಂಡಾತ್ಮಕ ಬಾಹಿಕ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಕೂಡ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಸರಳವಾದ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳ ಬದಲಾಗಿ, ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ ಗ್ಯಾಲಾಕ್ಸಿ ಟ್ಯಾಬ್ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದೆಂದರೆ ಐಪ್ಯಾಡ್. x೮೬ ಪೂರ್ವಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುವಾಗ (ವಿಂಡೋಸ್ ಕಂಪಟೆಬಿಲಿಟಿಯ ಒಂದು ಅವಶ್ಯಕತೆ), ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಹೊಸ ವರ್ಗವು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪೋರ್ಟೆಬಲ್ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಮ್‌ಪಿ೩ ಪ್ಲೇಯರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ) ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿರುವ (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎ‌ಆರ್‌ಎಮ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯ ಪರಿಚಯದ ಜೊತೆಗೆ) ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್, ಲೈಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಗೇಮಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು [[ARM ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (ವಿನ್ಯಾಸ)|ಎ‌ಆರ್‌ಎಮ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್]] ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.<ref name="The Coming War: ARM versus x86">[http://vanshardware.com/2010/08/mirror-the-coming-war-arm-versus-x86/ ದಿ ಕಮಿಂಗ್‌ ವಾರ್: ಎಆರ್‌ಎಮ್‌ ವರ್ಸಸ್ x86] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101018002338/http://vanshardware.com/2010/08/mirror-the-coming-war-arm-versus-x86/ |date=2010-10-18 }} ಮಿರರ್: ''ದಿ ಬ್ರೈಟ್‌ ಸೈಡ್‌ ಆಫ್ ನ್ಯೂಸ್'' ಎಪ್ರಿಲ್ ೮, ೨೦೧೦</ref> === ಐಬಿಎಮ್-ಪಿಸಿ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು === {{Main|Tablet personal computer|Microsoft Tablet PC}} ''ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್'' (ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿ) ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಸಾಧನವಾಗಿ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಒಂದು (ಸುಧಾರಿತ)ವಿಶಿಷ್ಟ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಒಎಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ<ref name="Beck H 2009, p 402">ಬೆಕ್‌ ಎಚ್‌ ''ಎಟ್‌ ಅಲ್'', ''ಬ್ಯೂಸಿನೆಸ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ ಆಂಡ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇನ್‌ ಎ ಚೆಂಜಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌‍, ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ'', ೨೦೦೯, ಪುಟ ೪೦೨</ref> ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದಂತಹ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="Haven, Kendall F. 2006, p 191">ಹೆವನ್‌, ಕೆಂಡಲ್ ಎಫ್‌. ''೧೦೦ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಸೈನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಟೈಮ್'', ಲೈಬ್ರರೀಸ್‌ ಅನ್‌ಲಿಮಿಟೆಡ್‌, ೨೦೦೬, ಪುಟ ೧೯೧</ref> ಈ ಶಬ್ದವು ೨೦೦೦<ref name="TabletPC,2000">[http://www.microsoft.com/presspass/features/2000/nov00/11-13comdex.mspx ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್ ಇಂಟ್ರಡ್ಯೂಸಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ., ಕಾಮ್‌ಡೆಕ್ಸ್ ನವೆಂಬರ್ 2000]</ref> ಮತ್ತು ೨೦೦೧<ref name="Microsoft Tablet PC Overview">ಪೇಜ್, ಎಂ [http://www.transmetazone.com/articleview.cfm?articleID=499 ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ. ಓವರ್‌ವ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141016125019/http://www.transmetazone.com/articleview.cfm?articleid=499 |date=2014-10-16 }}, TransmetaZone, ೨೦೦೦-೧೨-೨೧</ref> ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಆದರೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ (ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್) ಒಎಸ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್-ಗಾತ್ರದ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ<ref name="Free software and cellphones">ಕುಹ್ನ್, ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ಎಮ್. [http://www.fsf.org/working-together/next-steps/free-software-phones ಫ್ರೀ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಂಡ್ ಸೆಲ್‌ಫೋನ್ಸ್‌], ಫ್ರೀ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ೨೦೧೦</ref> === ಐಬಿಎಮ್-ಪಿಸಿ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿಲ್ಲದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು === {{See also|Mobile operating system}} ಹಲವಾರು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಥವಾ ವಿಂಟೆಲ್ ಪ್ಯಾರಾಡಿಗ್ಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವುಗಳು x೮೬ ಆಧಾರಿತವೂ ಆಗಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಒಎಸ್ ಯುನಿಕ್ಸ್-ತರಹದ ಒಎಸ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಡಾರ್ವಿನ್, [[ಲಿನಕ್ಸ್]] ಅಥವಾ ಕ್ಯೂಎನ್‌ಎಕ್ಸ್. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಐಪ್ಯಾಡ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳು ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು [[ARM ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (ವಿನ್ಯಾಸ)|ಎ‌ಆರ್‌ಎಮ್]] ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಟರಿ ವಿರುದ್ಧ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬ್ಯಾಟರಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ೩ಜಿ [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ (ಚರ ದೂರವಾಣಿ)|ಮೊಬೈಲ್ ಟೆಲಿಫೋನ್]] ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref>ಅಂದರೆ ZTE V೯ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಆಂಡ್‌ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಟ್ಯಾಬ್‌ ಆಂಡ್‌ ಸಮ್‌ ಐಪಾಡ್ಸ್‌</ref> ==== ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು ==== ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಕೇತವೆಂದರೆ ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಆರ್ಬಿಟ್ರರಿ (ಗಣಿತ ಸಂಕೇತಗಳು) ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಐಪ್ಯಾಡ್‌ನಿಂದ ರಾಯಭಾರಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಸಾಧನಗಳ ಒಂದು ಹೊಸ ಶ್ರೇಣಿಯು ಒಂದು ವಾಲ್ಡ್ ಗಾರ್ಡನ್ ವಿಧಾನದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರನು ಯಾವುದನ್ನು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಿಟ್‌ಗಳು ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಪ್ರತಿಪಾದಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಷನ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕೊರತೆಗಳ ಈ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ''ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="iPad is iBad for freedom">ಬ್ರೌನ್‌, ಪೀಟರ್‌ [http://www.fsf.org/news/ibad_launch ಐಪಾಡ್‌ ಇಸ್ ಐಬ್ಯಾಡ್ ಪಾರ್ ಫ್ರೀಡಮ್], ಫ್ರೀ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ೨೦೧೦</ref><ref name="The iPad Is Not a Computer">ಚೆರ್ರಿ, ಸ್ಟಿವನ್‌ [https://spectrum.ieee.org/consumer-electronics/portable-devices/the-ipad-is-not-a-computer ದಿ ಐಪಾಡ್ ಇಸ್ ನಾಟ್‌ ಎ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್], IEEE ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್, ೨೦೧೦</ref><ref name="popsci.com">ಕಾನ್‌ಲಾನ್, ಟಾಮ್‌ [http://www.popsci.com/gadgets/article/2010-01/ipad%E2%80%99s-closed-system-sometimes-i-hate-being-right ದಿ ಐಪಾಡ್ಸ್ ಕ್ಲೋಸ್ಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್: ಸಮ್‌ಟೈಮ್ಸ್ ಐ ಹೇಟ್ ಬಿಯಿಂಗ್‌ ರೈಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100420043520/http://www.popsci.com/gadgets/article/2010-01/ipad%E2%80%99s-closed-system-sometimes-i-hate-being-right |date=2010-04-20 }}, ಪಾಪ್ಯೂಲರ್ ಸೈನ್ಸ್‌, ೨೦೧೦</ref> ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾದ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ವಾಲ್ಡ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಂತೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== {{Main|History of tablet computers}} [[ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಶೇಷ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಪೆನ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೇ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ -ಆಧಾರಿತ ಪಿಸಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.]] ಈಗಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಈ ಮಾರ್ಗಗಳ ಗಹನತೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಚ್ಚರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೈಬರಹಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗೆ ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="Gray">{{Citation | last =Gray | first =Elisha | coauthors = | title =Telautograph | work = | pages = | language = | publisher =United States Patent 386,815 (full image) | date =1888-07-31 | url = http://www.freepatentsonline.com/386815.pdf | accessdate = }}</ref> ಕೈಬರಹದ ಚಲನೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕೈಯಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="Goldberg">{{Citation | last=Goldberg | first=H.E. | title = Controller | publisher=United States Patent 1,117,184 (full image) | url=http://www.freepatentsonline.com/1117184.pdf | accessdate = | date=1915-12-28 }}</ref> ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ ಕೈಬರಹದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ-ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದು ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ.<ref name="Dimond 232–237">{{Citation | last=Dimond | first=Tom | title=Devices for reading handwritten characters | publisher=Proceedings of Eastern Joint Computer Conference | pages=232–237 | date=1957-12-01 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#Dimond57 | accessdate=2008-08-23 | archive-date=2012-01-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120110140037/http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#Dimond57 | url-status=dead }}</ref> ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಿಸ್ಟಂಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ೧೯೮೦ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಲವಾರು ಕಂಪನಿಗಳು ಇದ್ದವು: ಪೆನ್‌ಸೆಪ್ಟ್, ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಮತ್ತು ಲೈನಸ್ ಇವುಗಳು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾದವು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಗೊ ಕಾರ್ಪ್. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿ.ಸಿ.ಗಾಗಿ ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ ಒಎಸ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಅನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು: ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿ.ಸಿ. ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಗೊ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಒಂದು ಪೇಟೆಂಟ್ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="Mintz">{{Citation | last =Mintz | first =Jessica | coauthors = | title =Microsoft to Appeal $367M Patent Ruling | work = | pages = | language = | publisher =The Associated Press | date =2008-04-04 | url = http://www.usatoday.com/tech/products/2008-04-04-2507619152_x.htm | accessdate = 2008-09-04 }}</ref> ಫ್ರಂಟ್‍ಪಾತ್‍ನಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಲಿನಕ್ಸ್]] ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಅಳವಡಿಕೆಯೇ ಪ್ರೋ ಗೇರ್. ಪ್ರೋಗೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ಮೆಟಾ ಚಿಪ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ರೆಸಿಸ್ಟಿವ್ ಡಿಜಿಟೈಝರ್‌ನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರೋಗೇರ್‌ ಸ್ಲ್ಯಾಕ್‌ವೇರ್ ಲಿನಕ್ಸ್‌ನ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ತದನಂತರ ಅದನ್ನು ವಿಂಡೋಸ್ ೯೮ ನೊಂದಿಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳಿಗೆ "ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ." ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆ ಪದವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದಿತು. ಅದು ಆಗ ತನ್ನ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್ ಒಎಸ್‌‌ನ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರನ್ ಮಾಡಿತ್ತು.<ref name="TabletPC,2000" /><ref name="MStabletPC">[http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms840465.aspx MSDN, ''ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.'' ]</ref> ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳನ್ನು ವ್ಯವಹಾರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನೋಟ್-ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಸದೃಢ ಸಾಧನವಾಗಿ ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://itmanagement.earthweb.com/netsys/article.php/1495701/Tablet-PC-Coming-to-an-Office-Near-You.htm|title=Tablet PC: Coming to an Office Near You?|access-date=2011-02-17|archive-date=2011-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110828042232/http://itmanagement.earthweb.com/netsys/article.php/1495701/Tablet-PC-Coming-to-an-Office-Near-You.htm|url-status=dead}}</ref> ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಲು ಸೋತವು. ಈ ಸಾಧನಗಳು ಒಂದೇ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆಗದಷ್ಟು ಭಾರವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಲೇಟ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಆಗಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://www.demystifyingusability.com/2009/11/making-things-easier-with-tablet-computing.html|title=Making Things Easier with Tablet computing?}}</ref> ಆದರೆ ತನ್ನ ಐಪ್ಯಾಡ್ ಸಾಧನವನ್ನು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುವ ಮೂಲಕ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ.<ref>ಇಟನ್, ನಿಕ್ [http://blog.seattlepi.com/microsoft/archives/199045.asp ದಿ ಐಪಾಡ್‌/ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ. ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಡಿಫೈನ್ಡ್‌‍?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110201221303/http://blog.seattlepi.com/microsoft/archives/199045.asp |date=2011-02-01 }}, ಸಿಯಾಟಲ್ ಪೊಸ್ಟ್‌-ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸರ್‌, ೨೦೧೦</ref> ಪಿ.ಸಿ. ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ಐಪ್ಯಾಡ್‌ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ<ref name="iPad is iBad for freedom" /><ref name="The iPad Is Not a Computer" /><ref name="popsci.com" />, ಅದರ ಟಚ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು<ref>ಜಾಬ್ಸ್‌, ಸ್ಟೀವ್ [http://www.apple.com/hotnews/thoughts-on-flash/ ಥಾಟ್ಸ್‌ ಆನ್ ಫ್ಲಾಶ್‌], ಆ‍ಯ್ಪಲ್, ೨೦೧೦</ref> ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ‌.<ref name="BallStillDoesnt2010">ಬ್ರೈಟ್‌, ಪೀಟರ್ [https://arstechnica.com/microsoft/news/2010/07/ballmer-and-microsoft-still-doesnt-get-the-ipad.ars ಬಾಲ್ಮರ್‌ ( ಆಂಡ್‌ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌) ಸ್ಟಿಲ್ ಡಸ್‌ನಾಟ್ ಗೆಟ್‌ ದಿ ಐಪಾಡ್‌, ಆರ್ಸ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಾ], ೨೦೧೦</ref> ಮೇ ೨೦, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಐಡಿಸಿ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ''ಮೀಡಿಯಾ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌'' ಅನ್ನು ೭ ರಿಂದ ೧೨ ಇಂಚು ಪರದೆ ಇರುವ, ಹಗುರವಾದ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳಿರುವ "ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಎಆರ್‌ಎಂ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವ" ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ಇದು "ವಿಸ್ತಾರ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂಲತಃ ಏಕ-ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನಗಳಾದ ಇ-ರೀಡರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="idc">{{cite web|url=http://www.idc.com/about/viewpressrelease.jsp?containerId=prUS22345010&sectionId=null&elementId=null&pageType=SYNOPSIS|title=IDC Forecasts 7.6 Million Media Tablets to be Shipped Worldwide in 2010|author=[[IDC]] Press Release:|access-date=2011-02-17|archive-date=2010-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20101227114428/http://www.idc.com/about/viewpressrelease.jsp?containerId=prUS22345010&sectionId=null&elementId=null&pageType=SYNOPSIS|url-status=dead}}</ref> ಐಡಿಸಿ‌ಯು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗೆ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ೭.೬ ಮಿಲಿಯನ್ ಘಟಕಗಳಿಂದ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ೪೬ ಮಿಲಿಯನ್ ಘಟಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಐಪ್ಯಾಡ್‌ಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನೀಡುವಂತಹ ೮೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು: ಮೊಟೊರೋಲಾ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌, ವಿಜಿಯೊ, ತೋಷಿಬಾ, ಅಸುಸ್‌, ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆ ನೋಶನ್ ಇಂಕ್. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ [[ಗೂಗಲ್|ಗೂಗಲ್‌]]ನ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆದ [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ)|ಆಂಡ್ರಾಯಿಡ್‌]] ೩.೦ ಹನಿಕಾಂಬ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.<ref>[http://articles.latimes.com/2011/jan/06/business/la-fi-ces-tablets-20110106 ಲಾಸ್‌ ಎಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್, ಜನವರಿ 6, 2011] ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ಸ್ ಆಟ್‌ ಸಿಇ‍ಎಸ್</ref> ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರೋಗಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು. ==ಟಚ್ ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್== ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಟಚ್ ಇನ್‌ಪುಟ್. ಇದು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಬರುವ [[ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಕೀಲಿಮಣೆ|ವರ್ಚುವಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್]] ಮುಖಾಂತರ ಟೈಪ್ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಮ್ಯಾಂಡ್‌ ಲೈನ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌‌ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೌಸ್ ಬಳಕೆಯ ಡಬ್ಲೂಐಎಂಪಿ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌‌ಗಿಂತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=October 2010}} ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇವೆಂಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಮೌಸ್ ಬದಲಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು. ಹಾಗಾದಾಗ ಸೊಮ್ಯಾಟೋಸೆನ್ಸರಿ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭಾಗವಾದ ಅನುಕಲಿತ ಕೈ-ಕಣ್ಣಿನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಧನ ಅನ್ವಯೀಕರಣವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳು ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ಸದ್ಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಪಿ.ಸಿ. ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://news.cnet.com/8301-13579_3-20016818-37.html |title=ಬೆಸ್ಟ್‌ ಬೈ: ಐಪಾಡ್ ಕಟ್ಟಿಂಗ್‌ ಇಂಟು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಸೇಲ್ಸ್‌ |access-date=2011-02-17 |archive-date=2011-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110617064236/http://news.cnet.com/8301-13579_3-20016818-37.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://tech.fortune.cnn.com/2010/09/17/notebook-sales-growth-goes-negative-can-we-blame-the-ipad-yet/ ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಚ್ಚಳ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918070945/http://tech.fortune.cnn.com/2010/09/17/notebook-sales-growth-goes-negative-can-we-blame-the-ipad-yet/ |date=2010-09-18 }}[http://tech.fortune.cnn.com/2010/09/17/notebook-sales-growth-goes-negative-can-we-blame-the-ipad-yet/ ನಾವು ಐಪಾಡ್‌ಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ದೂಷಿಸಬಹುದೇ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918070945/http://tech.fortune.cnn.com/2010/09/17/notebook-sales-growth-goes-negative-can-we-blame-the-ipad-yet/ |date=2010-09-18 }}</ref><ref>[http://www.marketwatch.com/story/tablets-hurt-pc-sales-but-not-apples-mac-2010-10-13 ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌‌ಗಳು ಪಿ.ಸಿ.ಯ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿವೆ ಆದರೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲಲ್ಲ]</ref> ಇದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ "ಬೆರಳ ಬಳಕೆಯ ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್" ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌‌ ಕುರಿತು ನೋಡುವುದಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಜವಾಗಿದ್ದು, ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಹಾಗೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ====ಕೈಬರಹ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ==== [[File:人-red.png|thumb|200px|right|ಚೀನಾದ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್‌ನ ಅರ್ಥ "ಪರ್ಸನ್" (, Mandarin: rén, Korean: in, Japanese: jin, nin; hito, ಕ್ಯಾಂಟೊನಿಸ್:ಜನವರಿ 4). ಈ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಗಾಢ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದ್ದು ಮೊದಲನೆಯದು, ಎರಡನೆಯದು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು.ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಕರಣದ ಮೊದಲನೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] ಏಕೆಂದರೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಟೈಲಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವು ಕೈಬರಹ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಇತರೆ ಬೆರಳಿನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆರಳಿನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲ ಪರದೆಗಳು ತಮ್ಮ "ಒತ್ತಡವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ" ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ "ಬದಲಾಗಬಲ್ಲ ಅಗಲದ ಎಳೆಯುವಿಕೆಯ ಆಧಾರದ" ಚೈನೀಸ್/ಜಪಾನೀಸ್/ಕೋರಿಯನ್ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಗ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಚೀನಿಯರು (ವರ್ಚುವಲ್) ಕೀಬೋರ್ಡನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20120612015138/http://ca.news.yahoo.com/s/afp/100826/technology/lifestyle_hongkong_china_japan_culture_technology ಚೀನಾ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ.]</ref> ===ಟಚ್‌‍ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌=== ಟಚ್‌‍ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳು ಎರಡು ರೀತಿಯವಾಗಿವೆ; *'''ನಿರೋಧಶೀಲ''' : ನಿರೋಧಶೀಲ ಟಚ್‌‍ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದನಶೀಲವಾಗಿದೆ. ಅವು ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ (ಇದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಮ್ಮೆ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೌಸ್‌ನ ಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ) ಆದರೆ ನಿಖರವಾಗಿರಲು ಕ್ಯಾಲಿಬ್ರೇಶನ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುರುತಿಸುವ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್ ಇರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಿರೋಧಶೀಲ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಟೈಲಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರೋಧಶೀಲ ಟಚ್‌‍ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಲ್ಟೀಟಚ್ ಅನ್ವಯಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳಿದ್ದರೂ, ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್ ಬಳಕೆಯ ಕಡೆ ವಾಲಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಹಳೆಯದಾಗಿ ಕೆಪ್ಯಾಸಿಟಿವ್‌ ಟಚ್‌‍ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಬಂತು. *‌'''ಕೆಪ್ಯಾಸಿಟಿವ್''' : ಕೆಪ್ಯಾಸಿಟಿವ್ ಟಚ್‌‍ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳು ನಿರೋಧಶೀಲ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರ ಮತ್ತು ಸ್ಪಂದನಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಮಾಡಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೆರಳ ತುದಿಯಂತಹ ವಾಹಕ ವಸ್ತುವಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಚಿಕ್ಕ ಶ್ರೇಣಿಯ "ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌"ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಸುಲಭದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಇವೆ. ಇವು ಸ್ಟೈಲಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಇತರೆ ಸ್ಪರ್ಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: *ಹಸ್ತ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ. ಇದು ಲಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹಸ್ತ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಾಗಿ ಪೆನ್ನಿನಿಂದ ನಮೂದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. *ಮಲ್ಟಿಟಚ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು, ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಏಕಕಾಲಿಕ ಫಿಂಗರ್‌ಟಚ್‍ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಆನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅಂಶಗಳ<ref>{{Cite web |url=http://jkontherun.blogs.com/jkontherun/2007/12/so-what-is-mult.html |title=ಜೆಕೆ ಆನ್‌ ದಿ ರನ್: ಸೊ ವಾಟ್‌ ಈಸ್ ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್‌ ? |access-date=2011-02-17 |archive-date=2011-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110321093941/http://jkontherun.blogs.com/jkontherun/2007/12/so-what-is-mult.html |url-status=dead }}</ref> ವಿಸ್ತರಿತ ಕೈಚಳಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯ-೨೦೧೦ರಿಂದ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿರುವ ಹೊಸ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ವಿಂಟೆಲ್ ಪ್ಯಾರಾಡೈಮ್ ಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಬಂದಿದ್ದು, ಅವು ವಿಭಿನ್ನ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸಾಧನವನ್ನು ರಚಿಸಿವೆ.<ref name="iPadTIMEreview" /> ಈ ಮೊಬೈಲ್ ಒಎಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಾಧನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುವವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್‌ ಕೆಪ್ಯಾಸಿಟಿವ್‌ ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌‍ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತೂ, ಸ್ಟೈಲಸ್ ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಧಾರಣ ನಿರೋಧಶೀಲ ಟಚ್‌‍ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಐಪ್ಯಾಡ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಉಳಿದವು ನಂತರ ಬಂದವು. ಆವರೆಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ, ಎಂಪಿ೩ ಪ್ಲೇಯರ್ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು) ಬಳಸಲಾದಂತಹ [[ARM ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (ವಿನ್ಯಾಸ)|ಎಆರ್‌ಎಂ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್]] ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ನ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಅವು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್, ಚಿಕ್ಕಮಟ್ಟದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತ ಸಾಧನಗಳಾದವು (ಅದರಲ್ಲೂ ಎ‌ಆರ್‌ಎಮ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯ ಪರಿಚಯದ ನಂತರ). ಇದು x೮೬ ಪ್ರಿಕಂಡಿಶನ್ (ವಿಂಡೋಸ್ ಸಮನ್ವಯತೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ) ಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಬಂದಿತ್ತು.<ref name="The Coming War: ARM versus x86" /> ಕೆಲವು ವೃತ್ತಿಪರ-ದರ್ಜೆಯ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳು ಒತ್ತಡ ಸಂವೇದನೆಯಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವಂತ ಒತ್ತಡ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಬೆರಳತುದಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೆಪ್ಯಾಸಿಟಿವ್‌ ಟಚ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಬಲದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="buxtonoverview">ಬಕ್ಸ್‌ಟನ್, ಬಿಲ್‌. [http://www.billbuxton.com/multitouchOverview.html "ಮಲ್ಟಿಟಚ್‌ ಒವರ್‌ವೀವ್"]</ref> ==ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಯ ವಿವಿಧತೆ== ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ಗಳು ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿಯಿಂದ ಪಿಡಿಎ‌ವರೆಗಿನ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪರ್ಸನಲ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ಗಳು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ನಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದೇ ಈಗ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಸಂಚಾರಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ‍್ ಆಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೊಸ ಜನರೇಷನ್‌ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದವುಗಳಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ, [[ARM ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (ವಿನ್ಯಾಸ)|ಎ‍ಆರ್‌ಎಮ್]] ಅಥವಾ ಎಮ್‌ಐಪಿಎಸ್ ಸಿಪಿಯು ಮತ್ತು ಪಿಡಿಎ‌ಗಳ ಗಾತ್ರದವರೆಗೆ ಇರುವಂತವಾಗಿವೆ. ===ಬುಕ್‌ಲೆಟ್‌=== ಬುಕ್‌ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಡ್ಯೂಯಲ್ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಡಚಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬುಕ್‌ಲೆಟ್ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳನ್ನು ಮಲ್ಟಿಟಚ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೆನ್‌ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್‌ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ, ಹಾಗೂ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಸರ್ಫಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳು, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್‌ಗಳು, ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು, ನೇರ ಟಿವಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಈ-ರೀಡಿಂಗ್‍ಗಾಗಿ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ===ಸ್ಲೇಟ್‌=== ಸ್ಲೇಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಬರೆಯುವ ಸ್ಲೇಟ್‍ಗಳಂತೆ ಹೋಲುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬರವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸ್ಲೇಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲ ಬಳಕೆದಾರರು ಸಕ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟೈಸರ್‌ ಮೂಲಕ ಬರಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಪರದೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಸ್ಟೈಲಸ್ ಅನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಥವಾ ಪೂರಕ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ ಅನ್ನು [[ತಂತಿರಹಿತ|ವೈರ್‌ಲೆಸ್]] ಸಂಪರ್ಕದ ಯುಎಸ್‍ಬಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿ.ಸಿ.‍ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ {{convert|8.4|-|14.1|in|cm|abbr=off|disp=s}} ಎಲ್‌ಸಿಡಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ವರ್ಕ್‌ಗಳಂತಹ ನೇರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಫೀಲ್ಡ್ ವರ್ಕ್‌ಗಳಿಗಾಗಿನ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಿರ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಿರುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿ.ಸಿ. ಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ, ಅವುಗಳು ಉಷ್ಣ ನಿರೋಧಕತೆ, ಆರ್ದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಡ್ರಾಪ್/ವೈಬ್ರೇಷನ್ ‍ಹಾನಿಯಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಚಾರಿ ಗುಣ ಮತ್ತು ಒರಟು ಬಳಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಇದರಲ್ಲಿ ಚಲನಶೀಲ ಭಾಗಗಳು ಇರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ===ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್ ನೋಟ್‍ಬುಕ್=== [[File:Lenovo-X61-Tablet-Mode.jpg|thumb|280px|right|ಲೆನೆವೊ X61, ಸ್ಲೇಟ್‌ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತದ್ದು]] ಪರಿವರ್ತಕ ನೋಟ್‍ಬುಕ್‌ಗಳು ಜೋಡಿತ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ನೊಂದಿಗಿರುವ ಮೂಲ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸ್ಲೇಟ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಕನ್‌ವರ್ಟಿಬಲ್(ಪರಿವರ್ತಕಗಳ) ಬೇಸ್‍ಗಳು ಸ್ವಿವೆಲ್ ಹಿಂಜ್ ಅಥವಾ ರೊಟೇಟಿಂಗ್ ಹಿಂಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಿಂಗಲ್ ಜಾಯಿಂಟ್‍‍ನಲ್ಲಿ ಡಿಸ್‍ಪ್ಲೇಗೆ ಜೋಡಿಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾಯಿಂಟ್, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ೧೮೦°ಯ ಮೂಲಕ ತಿರುಗಲು ಸಹಕರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಸರ್ಫೇಸ್ ಅ‌‍ನ್ನು ಒದಗಿಸಲು. ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಮಡಚಿ ಹಿಡಿಯತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೋಟ್‍ಬುಕ್‌ನಷ್ಟೇ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಭೌತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತೋರದು. ಕೆಲವೊಂದು ಉತ್ಪಾದಕರು ಈ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ಯಾನಾಸೋನಿಕ್ ಟಫ್‍ಬುಕ್ ೧೯ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ನೋಟ್‌‌ಬುಕ್ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಸರ್‌‍ನ ಒಂದು ಮಾದರಿ (ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮೇಟ್ C೨೧೦)ಯು ಸ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಡಿಸೈನ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಲೇಟ್ ಲೈಕ್ ಪೊಸಿಷನ್‌ನಿಂದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸ್ಲೈಡ್ಸ್ ಅಪ್ ಆಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಲ್ಯಾಪ್‌‍ಟಾಪ್ ಮೋಡ್‍ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಲೈಡ್ ಆಗಬಹುದಾದ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಅನ್ನು ಸಿ‍ಇ‌ಎಸ್ ೨೦೧೧ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಸ್ಲೈಡಿಂಗ್‌ ಪಿ.ಸಿ.೭ ಸಿರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ<ref name="Samsung Sliding PC7 Series">ಉತ್ಪನ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಡೆಮೊ [http://www.alltouchtablet.com/touchscreen-tablet-news/samsung-sliding-pc-7-is-the-slider-laptoptablet-you-ever-wanted-6343/ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಸ್ಲೈಡಿಂಗ್‌ ಪಿ.ಸಿ.7 ಸಿರೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110112095642/http://www.alltouchtablet.com/touchscreen-tablet-news/samsung-sliding-pc-7-is-the-slider-laptoptablet-you-ever-wanted-6343/ |date=2011-01-12 }}, ಆಲ್‌ಟಚ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌, ೨೦೧೧</ref>. ಇದು ಒಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಆಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಟೆಲ್ ಆಟಮ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹೊಸತಾದ ಸ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಇದು ಆ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಲಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ನಂತೆ ಬಳಸಲು ಅಥವಾ ಕೀ ಬೋರ್ಡ್‌ ಕಾಣದಂತೆ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಲಾಕ್‌ ಆದಾಗ ಸ್ಲೇಟ್‌ನಂತೆ ಬಳಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯು ಇನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿತವಾಗಬೇಕಾಗಿದ್ದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿಸಿ ಮತ್ತು ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ ಎರಡರ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಡೆಲ್‌ನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮುಂಬರುವ ಇನ್‌ಸ್ಪಿರಾನ್ ಡ್ಯೂ, ತೆರೆದಾಗ ಪಾರ್ಶ್ಚ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ. ಪರಿವರ್ತಕಗಳು ನೋಟ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಸ್ಪೆಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನೆಟ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಹೈಬ್ರಿಡ್‌‍ === ಎಚ್‌ಪಿ/ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ ಟಿಸಿ ೧೦೦೦ ಮತ್ತು ಟಿಸಿ೧೧೦೦ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಹೈಬ್ರಿಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಕನ್‌ವರ್ಟಿಬಲ್‍ಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣ‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕನ್‌ವರ್ಟಿಬಲ್‍ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ, ಕನ್‌ವರ್ಟಿಬಲ್‍ಗಳ ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗಿರುವ ಹೈಬ್ರಿಡ್‌ಗಳು ಸ್ಲೇಟ್ ಮಾಡೆಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಪರಿಶುದ್ಧ ಸ್ಲೇಟ್ ಮಾಡೆಲ್‍ಗಳಿಗಾಗಿನ ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, ಪರಿವರ್ತಕಗಳಂತೆ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಉಳಿಯಲು ಆವರ್ತಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. === ಡೆಸ್ಕ್‌ ಟಾಪ್‌ === {{Main|Tablet personal computer|Microsoft Tablet PC}} ''ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ (ಟ್ಯಾಲ್ಲೇಟ್ ಪಿಸಿ)'' ಯು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಯ್ಯಲಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ ಡಿವೈಸ್ ಆಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಡೆಸ್ಕ್ ಟಾಪ್ ಒಎಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ (ಪರಿಸ್ಕೃತ) ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Beck H 2009, p 402" /> ಇದನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Haven, Kendall F. 2006, p 191" /><ref name="TabletPC,2000" /> ೨೦೦೦ ಮತ್ತು<ref name="Microsoft Tablet PC Overview" /> ೨೦೦೧ (೬೨)ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ಟೊಸಾಪ್ಟ್ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಲ್ಪನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಡೆಸ್ಕ್ ಟಾಪ್‌ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ<ref name="Free software and cellphones" /> ಯಾವುದೇ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್ ಆಕಾರವನ್ನು ನಿಸಂಕೋಚವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. <ref name="marketwatch.com" /> ಹಳೆಯ ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು x೮೬ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು,<ref name="marketwatch.com" /> ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಒಎಸ್‌‍ಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಂಡೋಸ್ ಮತ್ತು ಅಬಂಟು ಲಿನಕ್ಸ್). ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌, ಮೌಸ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬದಲಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೈಶಿಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಹೊಸ ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸ್ಟೆಲಸ್‌ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವೈಶಿಷ್ಟವಾದ ಡೆಸ್ಕ್ ಟಾಪ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕ್ಲೋಸ್ ವಿಂಡೋ ಬಟನ್ ಹಾಗೂ ಜಿಯುಐ (ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಯುಸರ್ ಇಂಟರ್‌ಫೆಸ್ ವಿಡ್ಜೆಟ್‌ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2010}} ==ಉಪಕರಣ ವಿನ್ಯಾಸ== {{See also|Comparison of tablet PCs|Comparison of ARM tablets}} <ref>[http://news.cnet.com/Intel-has-ARM-in-its-crosshairs---page-2/2100-1006_3-6210033-2.html?tag=mncol ಇಂಟೆಲ್‌ ಹ್ಯಾಸ್ ಎಆರ್‌ಎಮ್ ಇನ್ ಇಟ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್‌ಹೇರ್ಸ್]</ref>, x೮೬ ಮತ್ತು [[ARM ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (ವಿನ್ಯಾಸ)|ಎಆರ್‌ಎಂ]]ಎನ್ನುವ ಈ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿದೆ. x೮೬ ಸೇರಿದಂತೆ x೮೬-೬೪ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಬಳಕೆ ಲ್ಯಾಟ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವಿಂಡೋಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಜೂಜೂ(JooJoo) ವಿನಂತಹ ನಾನ್-ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಧಾರಿತ x೮೬ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆ‌‍ಟ್‌ಗಳಿವೆ. ಐಪಾಡ್ (ಐಪ್ಯಾಡ್‌)ನ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ ಎಆರ್‌ಎಂ ಹೆಸರನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Apple iPad Price, Features Say “ARM” All Over|url=http://www.bnet.com/blog/mobile-internet/apple-ipad-price-features-say-8220arm-8221-all-over/133|publisher=bnet}}</ref> ಮೊಬೈಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಎಆರ್‌ಎಂ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೌಲ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮೊಬೈಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಆಂಡ್ರಾಯಿಡ್‌ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ ಟ್ಯಾಬ್‌ ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುವ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ನಂತಹ ಉತ್ಪಾದಕರು ಸಣ್ಣ ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ==ಇತರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು== *'''ಎಕ್ಸೆಲೆರೊಮೀಟರ್‌ ''' : ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್‌ನ ಭೌತಿಕ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಯುನಿಟ್‌ ಅನ್ನು ಎಕ್ಸೆಲೆರೊಮೀಟರ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬಳಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೇ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬ ಅಡೆತಡೆಗಳೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಎಕ್ಸೆಲೆರೋಮೀಟರ್‌ ಅನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಇರುವ ಜಾಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಹಾಗೂ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ನ [[ಚಲನೆ|ಚಲನವಲನ]]ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರಲ್ಲೂ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ನ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಆಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *'''ಸುತ್ತಲಿರುವ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಸಾಮಿಪ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆ''' ಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ’ಗ್ರಹಿಕೆ’ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗೆ ನಿಗ್ರಹಿತ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. *'''ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಸಾಧನ:''' ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಂಗ್ರಹಣ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ, ಸಣ್ಣ ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಪಿ೩ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿರುವ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಮೆಮೊರಿ ಬೋರ್ಡ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲವು ಬಾರಿ ಸೆಕ್ಯೂರ್‌ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನಂತಹ ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದಾದ ಸಂಗ್ರಹಣ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಘನ ರೂಪದ ಮೆಮೊರಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇದು ಉತ್ತಮ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವುದಲ್ಲದೆ, ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡಲಾರದು. *'''ವೈರ್‌ಲೆಸ್''' ‌: ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು, ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌, ವೈರ್ ಇರುವ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ವೈ-ಫೈ]] (Wi-fi) ಸಂಪರ್ಕ ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಂಪರ್ಕದ ಬದಲಾಗಿ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು (ಬಾಹ್ಯ-perpheral ) ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು [[Bluetooth|ಬ್ಲೂಟೂಥ್‌]]ನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. *'''೩ಡಿ:''' [[ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ (ಚರ ದೂರವಾಣಿ)|ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌]]ನಂತೆ, ದ್ವಿ-ಮಸೂರವನ್ನು ೩ಡಿಸ್ಲೇಟ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ನ ಹಿಂದೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನೀಲಿ-ಕೆಂಪು ಗಾಜನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಟಿ-ಮೊಬೈಲ್ ಟು ಸೆಲ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ವಿತ್ ೩-D ಕ್ಯಾಮೆರಾಸ್, ಗ್ಲಾಸಸ್ https://web.archive.org/web/20110204084424/http://news.yahoo.com/s/ap/20110202/ap_on_hi_te/us_tec_techbit3_d_tablet</ref> ==ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರ == ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ [[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣ ಸಾಧನ|ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ, ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಆಧಾರಿತ (‘‘""phonelike'') ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್|ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್]] ಮತ್ತು [[ಲಿನಕ್ಸ್|ಲಿನೆಕ್ಸ್]] ಹಂಚಿಕೆದಾರರ ಒಂದು ಸಮುಹವು ಈ ಹಿಂದಿನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (ಒ.ಎಸ್. ) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ತದನಂತರ ಎಚ್‌ಪಿಯು ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಮಟ್ಟದ ಟ್ಯಾಬೆಟ್‌ ಅನ್ನು ವಿಂಡೋಸ್‌ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ((ವೆಬ್ಒ.ಎಸ್.) ಗ್ರಾಹಕ ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಬೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿತು. ಮುಂದೆ ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌ ಐಒಸ್ ಮತ್ತು [[ಗೂಗಲ್]] [[ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ (ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ)|ಆಂಡ್ರಾಯಿಡ್‌]] ಸೇರಿಂದಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಉತ್ಪಾದಕರು ಕೂಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಿಂಡೋಸ್ ಸಿಇ, ಕ್ರೋಮ್‌ ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್,<ref>{{Cite web |url=http://www.eweekeurope.co.uk/news/hp-hints-at-business-focused-windows-7-tablet-8704 |title=ಎಚ್‌ಪಿ ಉಪಾದ್ಯಕ್ಷ ಟಾಡ್‌ ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ಎಚ್‌ ಸ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಎಂಟರ‍್ಪ್ರೈಸ್-ಲೆವೆಲ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನಾಗಿ ವೆಬ್‌ಒಎಸ್‌ ಆಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. =2010-10-5 |access-date=2011-02-17 |archive-date=2011-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110217051020/http://www.eweekeurope.co.uk/news/hp-hints-at-business-focused-windows-7-tablet-8704 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.csmonitor.com/Innovation/Horizons/2010/1023/HP-Slate-500-brings-professional-spin-to-the-tablet-wars ಎಚ್‌ಪಿ ಸ್ಲೇಟ್‌ 500 ರನ್ಸ್ ವಿನ್‌ 7 ಪ್ರೊ], ಆನ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಲೆವೆಲ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಫ್ರಾಮ್‌ ಎಚ್‌ಪಿ ಪಡೆದ ದಿನಾಂಕ =೨೦೧೦-೧೦-೨೩</ref> ಜೊತೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿಂಡೋಸ್ ೭ ನೆಟ್‌ಬುಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೊಲಿಸಿದರೆ ಐಪಾಡ್‌ಗಳ ಬೂಟ್‌ ಟೈಮ್‌ ಒಂದೂವರೆ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ‘ಲಾಗ್ ಇನ್’ ಆಗಲು ೫೦ ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ತಗಲುತ್ತದೆ.<ref>[http://reviews.cnet.com/8301-31747_7-20001653-243.html?tag=mncol;txt ಐ ಪಾಡ್‌ vs ನೋಟ್‌ಬುಕ್, ಬೂಟ್‌ ಟೈಮ್ ಕಂಪ್ಯಾರಿಸನ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಬಿಐಒಎಸ್‌ನಿಂದ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಆರಂಭವಾದಾಗನಿಂದಲೂ ಈವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದರೆ ‘ಲಾಗ್ ಇನ್’ ಸಮಯ ೨೫ ಸೆಕೆಂಡ್‌ನಲ್ಲೇ ಇದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://news.cnet.com/8301-13924_3-20018475-64.html#ixzz12IPFj4kf |title=ವಿಂಡೋಸ್ ಪಿಸಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬೂಟ್ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು |access-date=2011-02-17 |archive-date=2011-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110209134655/http://news.cnet.com/8301-13924_3-20018475-64.html#ixzz12IPFj4kf |url-status=dead }}</ref> === ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು === ====ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್==== {{Main|Microsoft Tablet PC}} ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್ ಬೆಂಬಲವೊದಗಿಸುವ ವಿಂಡೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮೈಕ್ರೊಸೊಪ್ಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವದ್ಧಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms840465.aspx</ref> ೨೦೦೧ರ ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಪ್ರಕಾರ<ref>http://www.microsoft.com/presspass/features/೨೦೦೦/nov೦೦/೧೧-೧೩tabletpc.mspx</ref>, ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿಗಳೆಂದರೆ ಪೆನ್ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ x೮೬ ಪಿಸಿಗಳು ಕೈಬರಹ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಕೆ ಮಾಡಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿಗಳಿಗೆ ಬಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಪೆನ್ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ (pen input)ಆಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪೆನ್ ಒಳ ಸುರಿಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇಂದು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಂಡೋಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ವಿಂಡೋಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಗಹ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ವಿಂಡೋಸ್ ೭ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಂಡೋಸ್ ಮೌಸ್‌ ಬದಲು ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೈ ಬರಹದ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ಯುಎಂಪಿಸಿ (ಖಿಇ)ಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಂಡೋಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ ಕೇಂದ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು (touch-centric form factor) ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಲೇಟ್‌ಪಿಸಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಐಪಾಡ್(ಐಪ್ಯಾಡ್‌) ಮುಂಚೂಣಿಯಾಗಿ ವಿಂಡೋಸ್ ೭ ಸ್ಲೇಟ್ ಪಿಸಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title= Live from Steve Ballmer's CES 2010 keynote|url=http://www.engadget.com/2010/01/06/live-from-steve-ballmers-ces-2010-keynote/|publisher=Engadget|accessdate=4 August 2010}}</ref><ref>[http://news.cnet.com/8301-13860_3-20019267-56.html?tag=mncol;mlt_related ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿಂಡೋಸ್ 7 ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು, 2010ರ ಬೇಸಿಗೆ ರಜಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಆಕ್ಸೆಸ್‌ ಡೇಟ್‌=೨೦೧೦-೧೦-೧೯</ref> ನೆಟ್‌ಬುಕ್‌ಗಳ ಯಶಸ್ಸಿ ನಂತರ ಮೊಬಲ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ನ ಸುಧಾರಣೆ ಸುಧಾರಣೆ ಇಲ್ಲ ಅಭಿವದ್ಧಿ ಸ್ಲೇಟ್ ಪಿಸಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಲವು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಉತ್ಪಾದಕರು [[ARM ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (ವಿನ್ಯಾಸ)|ಎಆರ್‌ಎಂ ವಿನ್ಯಾಸ]]ಮತ್ತು ಹಗುರ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊರಳಿದರೂ, ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ವಿಂಡೋಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ತಳವೂರಿತು.<ref>{{cite web|title=Ballmer Admits Apple is Beating Microsoft in the Tablet Sector|url=http://www.dailytech.com/Ballmer+Admits+Apple+is+Beating+Microsoft+in+the+Tablet+Sector/article19215.htm|publisher=DailyTech|accessdate=6 August 2010|archive-date=2 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100802030809/http://www.dailytech.com/Ballmer+Admits+Apple+is+Beating+Microsoft+in+the+Tablet+Sector/article19215.htm|url-status=dead}}</ref><ref>[https://arstechnica.com/gadgets/news/2010/09/hp-slate-video-shows-all-thats-wrong-with-windows-7-on-tablets.ars ವಿಂಡೋಸ್ 7 ಇದು ಈವರೆಗೆ ಬೆರಳತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.- 2010-09-24]</ref><ref>[http://www.foxnews.com/scitech/2010/10/05/microsofts-ipad-answer-coming-christmas-holiday/ ವಿಂಡೋಸ್ 7 ಅನ್ನು ಸ್ಲೇಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ; ವಿಂಡೊ 8ಗಾಗಿ ಇದು ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.]</ref><ref>[http://mashable.com/2010/10/24/microsoft-windows-8-2012/ ವಿಂಡೊಸ್ 8, 2012ರವರೆಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ] ಪಡೆದ ದಿನಾಂಕ=೨೦೧೦-೧೦-೨೪</ref> ಎರ್‌ಆರ್‌ಎಂ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ವಿಂಡೋಸ್ ಸಿಇ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದ ಮೈಕ್ಟೊಸಾಪ್ಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌‍ಫೋನ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜೊತೆ ವಿಂಡೋಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಂಡೋಸ್ ಸಿಇ ೬ ಆಧಾರಿತ ವಿಂಡೋಸ್ ಫೋನ್ ೭ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಉತ್ಪಾದಕರು ವಿಂಡೋಸ್ ಸಿಇ ಆಧಾರಿತ ಕಸ್ಟಮ್ ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ನಕಲು ಮಾಡಲಾರಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|title=Asus launches Eee Pad tablets and Eee Tablet note-taking thingie|url=http://www.liliputing.com/2010/05/asus-launches-two-tablets-the-eee-pad-and-eee-tablet.html|publisher=liliputing|accessdate=6 August 2010}}</ref> ಸಂಪೂರ್ಣ [http://www.zdnet.com/blog/microsoft/microsoft-no-windows-7-for-arm-based-netbooks-for-now/2953?tag=mantle_skin;content ವಿಂಡೋಸ್7 ಈವತ್ತಿನವರೆಗೂ ಎರ್‌ಆರ್‌ಎಂ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ]. ಪ್ರವೇಶ ದಿನಾಂಕ =೨೦೧೦೧೦೧೭ **೨೦೧೦ರ ಡಿ. ೨೨ರಂದು [http://www.marketwatch.com/story/microsoft-plans-windows-tied-to-arm-chips-reports-2010-12-22?dist=beforebell ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್ ಜೊತೆ ಎಆರ್‌ಎಂ ಚಿಪ್]‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿತ್ತು..a.m. EST</ref> ====ಲಿನಕ್ಸ್==== ಫ್ರಂಟ್‍ಪಾತ್‍ನಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಲಿನಕ್ಸ್]] ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಅಳವಡಿಕೆಯೇ ಪ್ರೋ ಗೇರ್. ಪ್ರೋಗೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ಮೆಟಾ ಚಿಪ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ರೆಸಿಸ್ಟಿವ್ ಡಿಜಿಟೈಝರ್‌ನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರೋಗೇರ್‌ ಸ್ಲ್ಯಾಕ್‌ವೇರ್ ಲಿನಕ್ಸ್‌ನ ವರ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ತದನಂತರ ಅದನ್ನು ವಿಂಡೋಸ್ ೯೮ ನೊಂದಿಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಈ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದೇಶಿತ ಐಬಿಎಂ ಪಿ.ಸಿ. ಕಾಂಪ್ಯಾಟಿಬಲ್ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಫ್ರಂಟ್‌ಪಾತ್ ಈ ಸಾಧನದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸಬ್‍-ನೋಟ್‍ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಸಣ್ಣ ಕಸ್ಟಮೈಸೇಷ‍ನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಲಿನಕ್ಸ್‌ನ ಅನೇಕ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಚಾಲನೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಎಕ್ಸ್.ಆರ್ಗ್ ಈಗ ವ್ಯಾಕೊಮ್ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ರೊಟೇಷನ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಇನ್‌ಪುಟ್‍ಗಳಿಗೆ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ, Qt-ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯುಟೋಪಿಯಾ ಮತ್ತು GTK+ ಆಧಾರಿತ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಒ.ಎಸ್ ಅವೆರಡರಿಂದಲೂ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳಿಗೂ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ [[ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ|ಮುಕ್ತವಾದ ಮೂಲ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಲಿನಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟವೇರ್‌ ಕ್ಸರ್ನಲ್ (ಪಿಡಿಎಫ್ ಫೈಲ್ ಆನಟೇಷನ್‌ಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ), ಗೌರ್ನಲ್ (ಗ್ನೋಮ್ ಆಧಾರಿತವಾದ ಒಂದು ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್) ಮತ್ತು ಜಾವಾ ಆಧಾರಿತ ಜರ್ನಾಲ್ (ಬಿಲ್ಟ್ ಇನ್ ಫಂಕ್ಷನ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ) ಗಳಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟವೇರ್‌ನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಿಂತ ಮೊದಲು, ಅನೇಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಆನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಷರ್ ನಂತಹ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಸೆಲ್ ರೈಟರ್, ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ, ಏಕೈಕ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಗ್ರಿಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಲಿನಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಒಎಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮುಕ್ತ ಮೂಲವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ. ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ರನ್ ಅಥವಾ ಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಲಭ್ಯವಿವೆ. Maemo (MeeGo ಎಂದು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಮರುಹೆಸರಾಯಿತು), ಇದು ಒಂದು ಡೆಬಿಯನ್ ಲಿನಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಬಳಕೆದಾರ ಪರಿಸರವಾಗಿದೆ, ಅನ್ನು ನೋಕಿಯಾಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿ (೭೭೦, N೮೦೦, N೮೧೦ & N೯೦೦) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅದು ಈಗ ೫ನೇ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ವಿಸ್ತೃತ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಯೂಸರ್ ಸಪೋರ್ಟೆಡ್ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉಬುಂಟು ನೆಟ್‍ಬುಕ್ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಎಡಿಷನ್‌ನಂತೆ, ಇಂಟೆಲ್ ಸ್ಪಾನ್ಸರ್ಡ್ ಮೋಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ಇವೆರಡೂ ಕೂಡ ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‍ಗಳಿಗೆ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕೆನೊನಿಕಲ್ [[ಉಬುಂಟು|ಉಬುಂಟು 10.10]]ಗೆ ಯುನಿಟಿ ಯುಐ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Ubuntu gets multitouch support, Unity netbook UI|url=http://www.linuxfordevices.com/c/a/News/Canonical-uTouch-and-Ubuntu-Maverick-Meerkat/|publisher=eWeek|archiveurl=https://archive.today/20120905021858/http://www.linuxfordevices.com/c/a/News/Canonical-uTouch-and-Ubuntu-Maverick-Meerkat/|archivedate=2012-09-05|access-date=2011-02-17|url-status=live}}</ref> ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಡಿಜಿಟೈಝರ್/ಟಚ್ ಡಿವೈಸ್ ರನ್ನಿಂಗ್ ಓಪನ್ಎಸ್‌ಯುಎಸ್‌ಇ ಲಿನಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿನಕ್ಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಇದು ಮೊದಲ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು. ====ಇಂಟೆಲ್ ಮತ್ತು ನೋಕಿಯಾ==== [[File:N800 frontside2.jpg|thumb|ದಿ ನೋಕಿಯಾಾ N800]] ಮಿಯೆಮೊದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ನೋಕಿಯಾ ೭೭೦ ಒಂದಿಗೆ ನೋಕಿಯಾ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು, ಮಿಯೆಮೊ ಡಿಬಿಯನ್-ಆಧಾರಿತ ಲಿನೆಕ್ಸ್ ಹಂಚಿಕೆಯ ಹಾಗೂ ಗಿರಾಕಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಅವರ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಂಕ್ತಿ. ಈ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪಂಕ್ತಿ N೯೦೦ ರ ಜೊತೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಇದು ಫೋನಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ವೃದ್ಧಿ ನೀಡಿದ ಮೊದಲಿಗ. ಇಂಟೆಲ್, ಯು.ಎಂ.ಪಿ.ಸಿ. ಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ನಂತರ, ಮೊಬೈಲ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಾಧನದ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಇದಕ್ಕೆ ಅದೇ ಹಾರ್ಡವೇರ್ ಜೊತೆ ಗಿರಾಕಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯ ಲಿನೆಕ್ಸ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಯ್ಯಲಾಗುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ಬೇಕಾದವು. ನೆಟ್‌ಬುಕ್ಸ್‌‌ನ ಆಟಂ CPU ಸರಣಿಯ ಸಫಲ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ ಇಂಟೆಲ್ ಹಗೂರವಾದ ಮೊಬಿಲಿನ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಹ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿತು. ೨೦೧೦ರಿಂದ ಮುಂದುವರೆದು, ಇಂಟೆಲ್ ಆಟಂಗೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಿಗದಿಪಡಿಸುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://www.theregister.co.uk/2010/10/17/intel_tablets/ ಇಂಟೆಲ್‌, ಆಟಮ್‌ನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಕಾರಣ ಎ‌ಆರ್‌ಎಮ್‌ನಿಂದ ಇರುವ ಒತ್ತಡ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.] ಆಕ್ಸೆಸ್‍ಡೇಟ್‌=೨೦೧೦-೧೦-೧೭</ref><ref>[http://www.thinq.co.uk/2010/11/22/intel-launches-fpga-equipped-atom/ ಇಂಟೆಲ್‌, FPGA-ಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಮ್‌ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101127201023/http://www.thinq.co.uk/2010/11/22/intel-launches-fpga-equipped-atom/ |date=2010-11-27 }} ಆಕ್ಸೆಸ್‍ಡೇಟ್‌=೨೦೧೦-೧೧-೨೩, ಎಫ್‌ಪಿಜಿಎ ಅಥವಾ ಫೀಲ್ಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮೆಬಲ್ ಗೇಟ್ ಅರ್ರೇಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಅದರ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಸರ್ಕೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಉಪಕರಣ ತಯಾರಕರಿಂದ ಖರೀದಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.</ref> =====ಮೀಗೋ===== {{Main|Maemo|MeeGo}} ನೆಟ್‌ಬುಕ್ಸ್, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಲಿನೆಕ್ಸ್-ಆಧಾರಿತ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿ ಮೀಗೋವನ್ನು ಇಂಟೆಲ್ ಹಾಗೂ [[Nokia|ನೋಕಿಯಾ]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಿದೆ. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ನೋಕಿಯಾ ಹಾಗೂ ಇಂಟೆಲ್ ಮಿಯೆಮೊ ಹಾಗೂ ಮೊಬ್ಲಿನ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಮೀಗೋ ರೂಪಗೊಳಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಮೀಗೋ ಬಳಸಿ ಮೊದಲ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ನಿಯೊಫೊನಿ ವಿಟ್ಯಾಬ್ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಟ್ಯಾಬ್ ಮೀಗೋ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿಸ್ತ್ರತ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ವಿಟ್ಯಾಬ್ ಒ.ಎಸ್. ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಆಂಡ್ರೋಯಿಡ್ ಹಾಗೂ ಅಡೋಬ್ ಎಐಆರ್ ಗೆ ವಿಟ್ಯಾಬ್ ಒ.ಎಸ್. ರನ್‌ಟೈಮ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಟ್ಯಾಬ್ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿಸುವ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ===ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಗಳು=== {{See also|Mobile operating system}} ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ಪಿಡಿಎಗಳ ಹಾಗೂ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ====ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌==== {{Main|iOS (Apple)|iPad|ModBook}} ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಉತ್ಪನ್ನ ಐಪ್ಯಾಡ್, ಇದು ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್, ಇಮೇಲ್, ಫೋಟೊಗಳು, ವೀಡಿಯೋಗಳು ಹಾಗೂ ಇ-ರೀಡಿಂಗ್ ಅಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್. AT&T ಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕರಾರು ಇಲ್ಲದ ಡೇಟಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಒಂದು WiFi - ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡಿಸಿದ ಏಕಮಾತ್ರ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಒಂದು WiFi+೩G ಮಾದರಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಪರಿಚಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಐಫೋನ್‌|ಐಫೋನ್]] ಹಾಗೂ ಐಪೊಡ್ ಟಚ್‌ಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಐ.ಒ.ಎಸ್. ನ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಐಪ್ಯಾಡ್ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಂಡೊಸ್ ತರಹ ಅಲ್ಲದೆ, [[ARM ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (ವಿನ್ಯಾಸ)|ARM ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಐ.ಒ.ಎಸ್. ನ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಐಪ್ಯಾಡ್‌ನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮುಂಚೆ, ಆ‍ಯ್ಪಲ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಉದ್ದ ವದಂತಿಗಳಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅವು ಹಲವು ಬಾರಿ [[ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ X|Mac ಒ.ಎಸ್. X]] ಯಿನ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌ನ ಮ್ಯಾಕಿಂತೋಷ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಇತ್ತು.<ref>{{cite web|title=Apple tablet rumors redux: 10.7-inch display, iPhone OS underneath|url=http://www.engadget.com/2009/09/29/apple-tablet-rumors-redux-10-7-inch-display-iphone-os-undernea/|publisher=Engadget|accessdate=6 August 2010}}</ref> ಒಂದು ಮೂರನೇಯ ಪಕ್ಷ ಮೊಡ್ಬುಕ್ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾದ ಗ್ರಾಹಕರ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿವರಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ಪೆನ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಒಂದಿಗೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಬುಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಇದು ಭಾಗಶಃ ನಿಜವಾಯಿತು. ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌, ಐಪಾಡ್‌ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಆಕ್ಸಿಯೋಟ್ರಾನ್‌, ಮ್ಯಾಕ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಅನ್ನು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ<ref name="modbookRelease">[http://www.tabletpcreview.com/default.asp?newsID=695 ಟಿಫ್ಫಾನಿ ಬಾಗ್ಸ್ (2007) " ಆಕ್ಸಿಯಾಟ್ರಾನ್ ಆಂಡ್‌ ಒಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಅನ್‌ವೇಲ್ ದಿ ಮಾಡ್ ಬುಕ್"]</ref> ಪರಿಚಯಿಸಿತ್ತು. ತದನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮ್ಯಾಕ್‌ಬುಕ್ ಅಥವಾ ಮಾಡ್‌ಬುಕ್, [[ಮ್ಯಾಕ್ ಓಎಸ್ X|ಮ್ಯಾಕ್ ಒಎಸ್‌ x]], ಎಂಬ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮಾಡ್‍ಬುಕ್ ಕೈಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಂಗಿಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಆåಪಲ್‍ನ ಇಂಕ್‌ವೆಲ್‍ನ್ನು ಬಳಸುವುದಲ್ಲದೇ, ವ್ಯಾಕೋಮ್‍ನಿಂದ ಡಿಜಿಟೈಸೇಷನ್ ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್‌ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಟಾಕ್ ಟು ಡಿಜಿಟೈಜರ್ ನಿಂದ ಮ್ಯಾಕ್ ಒಎಸ್ ‍ಎಕ್ಸ್‍ ಪಡೆಯಲು, ಮಾಡ್‍ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಡ್ರೈವರ್‌ನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ವ್ಯಾಕೊಮ್ ಈ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಡ್ರೈವರ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ====ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ==== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿತವಾದ ಒಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬೆರಿ ಪ್ಲೇಬುಕ್, ಇದು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬೆರಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಒ.ಎಸ್. ಅನ್ನು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=eAaez_4m9mQ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬೆರಿ ಪ್ಲೇ ಬುಕ್ ಪ್ರಿವೀವ್] [https://www.youtube.com/watch?v=eAaez_4m9mQ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬೆರಿ ಪ್ಲೇಬುಕ್ ಅನೌನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ 2010-09-27]</ref> ೨೦೧೦ರ ಆರಂಭದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಗಳಿಸಿದ ಈ ಒ.ಎಸ್. QNX ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಿದೆ. ಅಕ್ಟೊಬರ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವರ್ಧಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇದರ ವಿತರಣೆ ಆಗಬಹುದೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇದೆ. ====ಗೂಗಲ್==== {{Main|Android (operating system)|Google Chrome OS}} ತನ್ನ ತೆರೆದ ಸ್ವಭಾವ{{Citation needed|date=January 2011}} ಹಾಗೂ ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌ನ ಐ.ಒ.ಎಸ್. ತರಹದ ಕಡಿಮೆ-ಖರ್ಚಿನ ARM ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಸ್ಮಾರ್ಟಫೋನ್ಸ್ ಸಫಲವಾಗಿವೆ, ಈ ಸಫಲತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಗೂಗಲ್‌ನ ಲಿನೆಕ್ಸ್-ಆಧಾರಿತ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಸ್ಪೇಸ್‌ಗೆ ಗುರಿ ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ಈ ತರಹದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳ ಹಲವು ಘೋಷಣೆಗಳು ಆಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|title=9 Upcoming Tablet Alternatives to the Apple iPad|url=http://mashable.com/2010/01/27/9-upcoming-tablet-alternatives-to-the-apple-ipad/|publisher=Mashable|accessdate=7 August 2010}}</ref> ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಆಂಡ್ರೋಯಿಡ್‌ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಉಪಕ್ರಮ ಉತ್ಪಾದರಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಕಾರಣ ಗೂಗಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ಮಾರ್ಟಫೋನ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ಆಪ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಫೋನ್ ಅಲ್ಲದ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Don’t bank on KMart’s $150 Augen tablet getting Android Market access|url=http://www.liliputing.com/2010/08/dont-bank-on-kmarts-150-augen-tablet-getting-android-market-access.html|publisher=liliputing|accessdate=7 August 2010}}</ref> ಅದರ ಜಾಲ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಕ್ರೋಮ್ ಒ.ಎಸ್. ಗೆ ಬಂದರೆ, ಗೂಗಲ್‌ನಿಂದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲವಿದೆ ಎಂದು ಮಾತಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Forget all these Android tablets, let me at that Chrome OS|url=http://www.crunchgear.com/2010/07/20/forget-all-these-android-tablets-let-me-at-that-chrome-os/|publisher=CrunchGear|accessdate=7 August 2010|archive-date=13 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100813230731/http://www.crunchgear.com/2010/07/20/forget-all-these-android-tablets-let-me-at-that-chrome-os/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.informationweek.com/news/services/data/showArticle.jhtml?articleID=226700487 |title="ಗೂಗಲ್‌ ಕ್ರೋಮ್ ಒಎಸ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಬ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಟೈಸ್ ವಿತ್ ವೆರಿಜಾನ್" |access-date=2011-02-17 |archive-date=2010-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125071543/http://www.informationweek.com/news/services/data/showArticle.jhtml?articleID=226700487 |url-status=dead }}</ref> ಆಂಡ್ರೋಯಿಡ್ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ರೂಪವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಪುನಃಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ೨೦೧೧ರ ವರೆಗೆ ಮೊಟೊರೊಲ<ref>[http://www.marketwatch.com/video/asset/digits-motorola-plans-tablet-device-2010-09-16/7CC13B36-0A8B-42E0-AD1A-72FF9BF04348 ಮೊಟೊರೋಲಾ ಆಂಡ್ರಾಯಿಡ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಇನ್‌ 2011]</ref> ಹಾಗೂ ಲೆನೊವೊ<ref>[http://www.slashgear.com/tablets-a-prescription-for-confusion-24109978/ ಲೆನೆವೊ ಈಸ್ ವೇಟಿಂಗ್‌ ಫಾರ್ ಹನಿಕೊಂಬ್‌‌] ಪಡೆದ ದಿನಾಂಕ =೨೦೧೦-೧೦-೨೪</ref> ಅಂತಹ ಮಾರಾಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ನಿಯೋಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ಜಿಂಜರ್‌ಬ್ರೆಡ್‌'' ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಆಂಡ್ರೋಯಿಡ್ ಯೋಜನೆ ''ಹನಿಕೊಂಬ್'' ಅನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. - ಡೆನಿಯಲ್ ಲೈಯೊನ್ಸ್ (ಅಕ್ಟೊಬರ್ ೧೧, ೨೦೧೦), ''ನ್ಯೂಸ್ವಿಕ್'' ಪುಟ. ೪೯ *[http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2373943,00.asp ಆಂಡ್ರೋಯಿಡ್ ಹನಿಕೊಂಬ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಗೂಗಲ್ 12/7/2010] *[http://www.marketwatch.com/video/asset/digits-best-buys-tv-bust-2010-12-14/FD6C213F-D320-4212-BE7C-FECD5B8FEA33?dist=afterbell#!88F98ADB-3F87-49DF-AD08-385D66B0DDE8 ಆಂಡಿ ರುಬಿನ್‌ರ ಮೊಟೊರೊಲ ಹನಿಕೊಂಬ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ನಿದರ್ಶನ]</ref> ====ಎಚ್‌ಪಿ==== ಎಚ್‌ಪಿ'''[[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್|ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್‌ಯ]] ವೆಬ್ಒ.ಎಸ್.''' : ಎಚ್‌ಪಿ ಅವರಿಂದ ಆದ ಪಾಮ್, ಇಂಕ್‌ಯ ಗಳಿಕೆಯ ನಂತರ ಒಂದು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವೆಬ್ಒ.ಎಸ್.ನ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿ ವಿಂಡೋಸ್‌ ೭ ಎಚ್‌ಪಿ ಸ್ಲೇಟ್‌ಯಿನ ರದ್ದತಿಯ ಬೆಗ್ಗೆ ಉದ್ದದ ವದಂತಿಗಳು ಹರಡಿವೆ.<ref>{{cite web|title=HP Slate is dead, webOS-based HP “Hurricane” arriving in Q3|url=http://www.geek.com/articles/mobile/hp-slate-is-dead-webos-based-hp-hurricane-arriving-in-q3-sources-say-20100510/|publisher=Geek.com|access-date=2011-02-17|archive-date=2010-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100513191133/http://www.geek.com/articles/mobile/hp-slate-is-dead-webos-based-hp-hurricane-arriving-in-q3-sources-say-20100510/|url-status=dead}}</ref><ref>[http://blogs.forbes.com/elizabethwoyke/2010/12/13/analyst-hp-webos-tablet-coming-in-march/ ವೆಬ್‌ಒಎಸ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಮಿಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್‌ 2011] ಪಡೆದ ದಿನಾಂಕ=೨೦೧೦-೧೨-೧೪</ref> ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಎಚ್‌ಪಿ ಸ್ಲೇಟ್ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಪಿ ಅವರಿಂದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುಂಚೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[File:Xo3-fuse-4.jpg|thumb|right|XO-3 ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌]] ====ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ.==== '''ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ.''' ಸಂಸ್ಥೆ ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ. ಯ ಒಂದು ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ, ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ. XO-೩ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಇದು ಧೃಡವಾಗಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಲಿನೆಕ್ಸ್ ಆಧಾರದ ಅದರ "ಶುಗರ್" ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ XO-೩ ಮಾರ್ವೆಲ್ ಅವರ ಎಆರ್‌ಎಂ ತಂತ್ರಜ್ಞದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>http://www.xconomy.com/boston/೨೦೧೦/೧೦/೦೪/one-laptop-gets-೫-೬m-grant-from-marvell-to-develop-next-generation-tablet-computer/</ref> == ಲ್ಯಾಪ್‌ಟೊಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಲಿಕೆ == {{Ref improve section|date=November 2010}} ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‍ಗಳ ಅನಕೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಒಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರನ ಅರಿಕೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾಗೂ [[ಮಡಿಲಗಣಕ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್|ಲ್ಯಾಪ್‌ಟೊಪ್‌]]ಗಳ ಬಗ್ಗೆಗಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು ಕೆಳಗಿವೆ: ===ಅನುಕೂಲಗಳು=== * ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಕೊಂಡು, ನಿಂತುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೌಸ್ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ಕಡಿಮೆ ತೂಕ, ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾದರಿಗಳು ಅಮೆಝಾನ್ ಕಿಂಡಲ್‌ನಂತೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ರೀಡಿಂಗ್ ಡಿವೈಸ್‍ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. * ಇಮೇಜ್ ಮ್ಯಾನಿಪ್ಯುಲೇಷನ್, ಅಥವಾ ಮೌಸ್ ಆಧಾರಿತ ಆಟಗಳಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ ಮತ್ತು ಮೌಸ್ ಅಥವಾ ಟಚ್ ಪ್ಯಾಡ್ ಬಳಕೆಗಿಂತ, ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ ಇಮೆಜ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮೌಸ್‌ನಿಂದ ಮಾಡುವ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಥವಾ ರೇಖಾಚಿತ್ರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರ ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ಬೋಧೇಯಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. * ಡಯಾಗ್ರಾಮ್‍ಗಳನ್ನು, ಗಣಿತ ಸಂಕೇತಗಳು, ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭ ಅಥವಾ ಅತೀ ವೇಗವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. * ವಿಭಿನ್ನ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಸ್ಥಳೀಕರಣಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಸೂಕ್ತ ಸಾಫ್ಟ್‍ವೇರ್‌, ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. * ಬೆರಳಿಟ್ಟು ತೋರಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ತಟ್ಟಲು ಸ್ಟೈಲಸ್, ಪೆನ್ ಅಥವಾ ಬೆರಳು ಬಳಸುವುದು, ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಸೂಚಕಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕವಿರದ ಮೌಸ್ ಅಥವಾ ಟಚ್‌ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೇರ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಪರ ಎಂದು ಕೆಲುವು ಬಳಕೆದಾರರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ===ಅನಾನುಕೂಲಗಳು=== * ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ - ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಲ್ಲ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ದರ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಅಲ್ಲದ ಒಯ್ಯಲಾಗುವ ಪಿ.ಸಿ.ಗಳಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬಹುದು, ಅದಾಗ್ಯೂ ಈ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಇಗ ಇಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://news.com.com/Convertibles+The+new+laptop+bling/2100-1044_3-5900655.html |title=ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್ಸ್: ದಿ ನ್ಯೂ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‌ ಬ್ಲಿಂಗ್ ?- CNET News.com |access-date=2012-07-15 |archive-date=2012-07-15 |archive-url=https://archive.is/20120715080342/http://news.com.com/Convertibles+The+new+laptop+bling/2100-1044_3-5900655.html |url-status=live }}</ref> * ಇನ್‌ಪುಟ್ ವೇಗ - [[ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಕೀಲಿಮಣೆ|ವಾಸ್ತವ ಕೀಬೋರ್ಡ್]] ಮೇಲೆ ಕೈಬರಹ ಅಥವಾ ಟೈಪಿಂಗ್ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ಟೈಪಿಂಗ್ ವೇಗಗಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗುವುದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ೫೦-೧೫೦ WPM ರಷ್ಟು ಆಗಬಹುದು; ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ಲೈಡಿಟ್, ಸ್ವೈಪ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಗಳು ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. * ದಕ್ಷತಾಶಾಸ್ತ್ರ - ಒಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಡಚುವ ಸ್ಲೇಟ್ ಪಿ.ಸಿ. ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ ಬಳಕೆದಾರ ಬರೆಯುವಾಗ ಸತತವಾಗಿ ತನ್ನ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. * ದುರ್ಬಲ ವೀಡಿಯೋ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು - ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಡಗಳ ಬದಲು ಎಂಬೆಡಡ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳು ಹಲವು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿವೆ. ಜುಲೈ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಜೊತೆ ಇದ್ದ ಏಕಮಾತ್ರ{{Citation needed|date=November 2010}} ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಚ್‌ಪಿ ಟಚ್‌ಸ್ಮಾರ್ಟ್ tm೨t ಆಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಯಕಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ATI ಮೊಬೊಲಿಟಿ ರೆಡಿಯೊನ್ HD೫೪೫೦ ಇದೆ. * ೨೦೦೧ರಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧರಿತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ನಿಧಾನವಗಿ ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.pcworld.com/businesscenter/article/211066/why_tablet_computing_hasnt_been_big_business.html |title=''ಪಿ.ಸಿ. ವರ್ಲ್ಡ್'' (ನವೆಂಬರ್ 18, 2010 12:25 ಪಿಎಂ)" ವೈ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಹಾಸ್‌ನಾಟ್‌ ಬೀನ್ ಬಿಂಗ್‌ ಬ್ಯೂಸಿನೆಸ್‌" |access-date=2011-02-17 |archive-date=2011-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110111155746/http://www.pcworld.com/businesscenter/article/211066/why_tablet_computing_hasnt_been_big_business.html |url-status=dead }}</ref> * ಪರದೆಯ ಅಪಾಯ - ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟೊಪ್‌ಗಿಂತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಕೂಡ ಹಲವುಗಳನ್ನು ಅದೇ ಬಗೆಯ ಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳ ಪರದೆಗಳು ಇನ್‌ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಸಲ್ಲುವುದರಿಂದ, ಹೊಡೆತ ಹಾಗೂ ದುರುಪಯೋಗಗಳಿಂದ ಪರದೆಯ ಹಾನಿಯ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. * ತಿರುಗಣೆಯ ಅಪಾಯ - ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಬಲ್ಲ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕೀಲು ಸಾಧಾರಣ ಲ್ಯಾಪ್‌‍ಟಾಪ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳಂತಲ್ಲದೇ, ಇದು ಎರಡು ಅಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಅನೇಕ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ (ಡಿಜಿಟೈಝರ್ ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋ ಕೇಬಲ್ಸ್, ಎಂಬೆಡೆಡ್ WiFi ಆಂಟೆನ್ನಾಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ವೈಫಲ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} == ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೊಗ್ರಾಂಗಳು == ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೆವು, ಒಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷ ಗುಣ. ಐಪ್ಯಾಡ್‌ಯಿಂದ ರುಜುವಾತಾದ ಹೊಸ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಧನಗಳು ವಾಲ್ಡ ಗಾರ್ಡನ್‌ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಏನೇಲ್ಲ ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಹಕ್ಕು ಕಾದಿಟ್ಟಿರುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಿಟ್ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯ ಅಂತಿಮ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅನುಮೋದಿಸಬೇಕು. ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳ ಈ ಸೀಮಿತತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಗಾರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕೊರತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ವರ್ಗವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ''ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌'' ಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲು ಆಗದು ಎಂದು ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಮೂಲ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.<ref name="iPad is iBad for freedom" /><ref name="The iPad Is Not a Computer" /><ref name="popsci.com" /> ಆದರೆ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ವಾಲ್ಡ ಗಾರ್ಡನ್‌ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಹಾಗೆ ಆಗಬಹುದು. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ಸ್== [[File:Xo3-fuse-2.jpg|thumb|right|ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ. XO-3, a ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ concept<ref>http://blog.laptop.org/2009/12/24/xo-3-concept/</ref>]] ಕಡಿಮೆ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅಗತ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಸುಲಭ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿನ್ಯಾಸ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಸಕ್ಶಟ್ ಅಂತಹ ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು $೩೫ ರಷ್ಟು ಬೆಲೆಗೆ ನಿಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ, ಸಂಶೋಧಕರ ಅನುಸಾರ ಆಂಡ್ರೋಯಿಡ್ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅಗ್ಗದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಆಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಬೇಗನೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ;<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-10740817 ಇಂಡಿಯಾ ಅನ್‌ವೇಲ್ಸ್‌ ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ ಫಾರ್ $35 ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌] -ಬಿಬಿಸಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ನ್ಯೂಸ್-ಸೌಥ್‌ ಏಷಿಯಾ ರಿಟ್ರಿವ್ಡ್ ೨೫ ಜುಲೈ ೨೦೧೦</ref><ref>[http://www.pcworld.com/businesscenter/article/201769/indias_35_pc_is_the_future_of_computing.html?tk=hp_pop ಇಂಡಿಯಾಸ್ ($)35 ಪಿ.ಸಿ. ಈಸ್ ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101113211028/http://www.pcworld.com/businesscenter/article/201769/indias_35_pc_is_the_future_of_computing.html?tk=hp_pop |date=2010-11-13 }} p.c.World.com</ref> ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬಿಲ್ಲು $47 ತನಕ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>https://www.wired.com/gadgetlab/2010/07/india-35-tablet/ Bill of materials, ''Wired''</ref> ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿಗೆ ಒಂದು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟೊಪ್ (ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ.) ಒಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ $100 ಆಗಿ ಪರಿಚಯಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.<ref>http://www.csmonitor.com/From-the-news-wires/2010/0723/35-computer-introduced-in-India $100 OLPC ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌</ref> ನಿಕೊಲಸ್ ನೆಗ್ರೊಪೊಂಟೆ, ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ.ಯ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷ, ತಮ್ಮ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ. ವಿನ್ಯಾಸ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಲು ಭಾರತದ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ MITಗೆ ನಿಮಂತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>http://www.goodgearguide.com.au/article/355270/negroponte_offers_olpc_technology_35_tablet/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716074727/http://www.goodgearguide.com.au/article/355270/negroponte_offers_olpc_technology_35_tablet/ |date=2011-07-16 }} ಆಡಂ ಶಾ(31 ಜುಲೈ 2010), ಐಡಿಸಿ, "ನೆಗ್ರೊಪೊಂಟೆ ಆಫರ್ಸ್ ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ. ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್ $35 ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌"</ref> ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್, ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ. XO-3 ಯಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ. ಅನ್ನು ಒಂದು ಸಹಾಯಧನ ಪುರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.xconomy.com/boston/2010/10/04/one-laptop-gets-5-6m-grant-from-marvell-to-develop-next-generation-tablet-computer/ ಒ.ಎಲ್.ಪಿ.ಸಿ. X03 grant accessdate=2010-10-04]</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== *ಪಿಡಿಎ *ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಬುಕ್‌ * ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.: ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು. ಈ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ‌ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="TabletPC,2000" /><ref name="MStabletPC" /> * ಅಲ್ಟ್ರಾ- ಮೊಬೈಲ್ ಪಿ.ಸಿ.,<ref>[http://www.microsoft.com/windows/products/winfamily/umpc/default.mspx UMಪಿ.ಸಿ. and Origami 2.0]</ref> * ಸ್ಲೇಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ.:{{Citation needed|date=October 2010}} ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಪಿ.ಸಿ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. * ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ : ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಸರಣಿ ಇದಾಗಿದ್ದು. ನೋಕಿಯಾ ಇದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು.{{Citation needed|date=October 2010}} * ಮೊಬೈಲ್ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಉಪಕರಣ: ಇಂಟೆಲ್‌‌ನಿಂದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅದರ ರೀತಿಯದ್ದೇ ಆದ ಯು.ಎಮ್‌.ಪಿ.ಸಿಯಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಗುರವಾದ [[ಲಿನಕ್ಸ್|ಲಿನಕ್ಸ್‌‍]]ನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದರದೇ ಆದ ಮೊಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ನಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=October 2010}} * ನೆಟ್‌ಪ್ಯಾಡ್, ಇದು ಒಂದು [[ಮಡಿಲಗಣಕ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್|ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌]] ಆಗಿದ್ದು ಉನ್ನತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆರ್‌ಎ‌ಎಮ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಬಳಕೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=December 2010}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|colwidth=30em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Tablet PC}} *[http://news.cnet.com/8301-31021_3-20006077-260.html?tag=newsLeadStoriesArea.1 ವಾಟ್‌ ಮೇಕ್ಸ್‌ ಎ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಎ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಎ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌? ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://news.cnet.com/8301-31021_3-20006077-260.html?tag=newsLeadStoriesArea.1 (FAQ)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} CNET.com ಮೇ ೨೮, ೨೦೧೦ {{Computer sizes}} {{DEFAULTSORT:Tablet Computer}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ]] 4u5whsv4nk7fwkbkjmxva8j17lqdn7p 0 59426 1376498 1374009 2026-07-09T21:15:03Z ~2026-39051-69 100428 /* ಕಿರುತೆರೆಯ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯ */ 1376498 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ | image = Jayalaxmi Patil.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|ಜೂನ್, ೦೮,೧೯೬೮}} --> | birth_place = ನಿಂಬಾಳ, [[ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ | alma_mater = ಬಿಜಾಪುರದ ಕೆ.ಸಿ.ಪಿ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ | other_names = | known_for = |nationality=ಭಾರತೀಯ|known for=ಅಭಿನಯ, ಬರಹ, ಸಂಘಟನೆ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ|spouse=ನಿಂಗನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್|children=ಅಮೋಲ್ ಪಾಟೀಲ್ ಅದಿತಿ ಪಾಟೀಲ್}} '''ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್''' ಒಬ್ಬ ರಂಗಭೂಮಿ, ಕಿರುತೆರೆ ಹಾಗೂ ಸಿನಿಮಾ ಕಲಾವಿದೆ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ, ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ. ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜೀವನ=== '''ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್''' ಉತ್ತರ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ನಿಂಬಾಳದವರು. ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾದಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ೦೮ ಜೂನ್ ೧೯೬೮ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರದು ಮೂಲತ: [[ಕೃಷಿ]]ಕ [[ಕುಟುಂಬ]]. ತಂದೆ, 'ರಾಜಶೇಖರ ಅವರಾದಿ', ನಿವೃತ್ತ ಸರಕಾರಿ ವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ. ತಾಯಿ, 'ಸರೋಜಿನಿ ಅವರಾದಿ'. <br /> ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ ಬಿಜಾಪುರದ 'ಕೆ.ಸಿ.ಪಿ.ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್' ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಅಭಿನಯ, ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಓದು, ಸಂಗೀತ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿಗಳು. ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು=== * '''ನಾ ಕೊಂದ ಹುಡುಗ''' - (ರಚನೆ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಾ ದಯಾ) ಪಾತ್ರ: '''ಆಕೆ''' * '''ಒಸರ್''' - (ತುಳು ನಾಟಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಾ.ದಯಾ) * '''ಮಹಾಮಾಯಿ''' - (ರಚನೆ: ಡಾ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ,ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಕವತ್ತಾರ್) ಪಾತ್ರ: '''ಗಿರಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ''' * '''ಶಾಂಡಲ್ಯ ಪ್ರಹಸನ''' - (ಮೂಲ: ಸಂಸ್ಕೃತದ ಭಗವತ್ ಅಜ್ಜುಕಿಯಂ. ಕನ್ನಡ ರಚನೆ, ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ನಿರ್ದೇಶನ: ಡಾ.ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊಲಿಪು) ಪಾತ್ರ: '''ವಸಂತ ಸೇನೆ''' * '''ಮಂಥರಾ''' - (ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್) ಪಾತ್ರ: '''ಮಂಥರೆ''' * '''ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ''' - (ರಚನೆ: ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ: '''ತಾರಾಬಾಯಿ''' * '''ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ''' - (ರಚನೆ: ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ,ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ್) ಪಾತ್ರ: '''ಬಸ್ಸಿ''' * '''ಸತ್ತವರ ನೆರಳು''' - (ರಚನೆ: ಶ್ರೀರಂಗ ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ) ಪಾತ್ರ: '''ಅವ್ವನವರು''' * '''ಮದುವೆ ಹೆಣ್ಣು''' - (ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ನಿರ್ದೇಶನ: ಸುರೇಶ್ ಆನಗಳ್ಳಿ) ಪಾತ್ರಗಳು: '''ಅಜ್ಜಿ''', '''ತಾಯಿ''', '''ಸಂಗಡಿಗರು''' * '''ಬೆರಳ್ ಗೆ ಕೊರಳ್''' - (ರಚನೆ: ಕುಮೆಂಪು,ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ: '''ಏಕಲವ್ಯನ ತಾಯಿ''' * '''ಚಂದ್ರಹಾಸ''' - (ರಚನೆ: ಕುವೆಂಪು, ನಿರ್ದೇಶನ: ಪ್ರಮೋದ್ ಶಿವ್ಗಾಂ) ಪಾತ್ರಗಳು: '''ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಅಜ್ಜಿ''' ಮತ್ತು '''ಸಖಿ''' * '''ಎದೆಗಾರಿಕೆ''' - (ರಚನೆ: ಅಗ್ನಿ ಶ್ರೀಧರ್,ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ: '''ಡೆತ್''' * '''ತಾವ್ರೆ ಕೆರೇಲಿ ತಾಳೀಕಟ್ಟೋಕೂಲಿನೇ''' - (ರಚನೆ: ಟಿ.ಪಿ.ಕೈಲಾಸಂ ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರಗಳು: '''ಸಾತು ಮತ್ತು ಪಾತುವಿನ ಅಮ್ಮಂದಿರು'''. * '''ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀವ್ಸ್''' - (ಮೂಲ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದವರು : ರ.ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿ) * '''ಆಧೆ ಅಧೂರೆ''' - (ಮೂಲ ಹಿಂದಿ ನಾಟಕ ರಚನೆ: ಮೋಹನ್ ರಾಕೇಶ್, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪಟ್ಟಣಶೆಟ್ಟಿ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಐ.ಅಮ್,ದುಂಡಶಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಆಕೆ(ಸಾವಿತ್ರಿ)''' * '''ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಳೆ''' - (ರಚನೆ: ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್, ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ:'''ವಿಶಾಖ''' * '''ಅಮ್ಮಾವ್ರ ಗಂಡ''' - (ರಚನೆ: ಟಿ.ಪಿ.ಕೈಲಾಸಂ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಕಿರಣ ವಟಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಸರೋಜ''' * '''ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್ ಆಟ''' - (ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್, ನಿರ್ದೇಶನ: ಸುರೇಶ್ ಆನಗಳ್ಳಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಮಾಟಗಾತಿ''' * '''ಅಪ್ಪ''' - (ರಚನೆ: ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಅಶೋಕ ಬಾದರದಿನ್ನಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಆಕೆ''' * '''ಮೌನ''' - (ರಚನೆ, ನಿರ್ದೇಶನ: ನಾಗರಾಜ ಸೋಮಯಾಜಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಅಜ್ಜಿ''' ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ನಾಟಕಗಳು. ===ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶನ=== * '''ಅಮ್ಮ''' - ರಚನೆ: ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ * '''ಪುಷ್ಪ ರಾಣಿ''' - ರಚನೆ: ಡಾ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ * '''ಢಾಣಾ ಢಂಗುರ''' - ರಚನೆ: ವೈದೇಹಿ * '''ಮಂಥರಾ''' - ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ * '''ನೀಲ ಕಡಲ ಬಾನು''' - ರೂಪಕ ರಚನೆ: ಅವಿನಾಶ್ ಕಾಮತ್ * '''ಕಲ್ಲರಳಿ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ''' (ಕವನಗಳಾಧಾರಿತ ನಾಟಕ) ರಚನೆ - ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿ ===ಹೆಜ್ಜೆ ತಂಡದ ಸ್ಥಾಪನೆ=== ಹೆಜ್ಜೆ ತಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರ ಅಸಂಗತ ನಾಟಕ, 'ಅಪ್ಪ' (ನಿರ್ದೇಶನ: ಅಶೋಕ ಬಾದರದಿನ್ನಿ).<br /> ೨೧, ಜೂನ್, ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, 'ಮುಂಬಯಿನ ಶಬ್ದಗುಚ್ಛ ತಂಡ'ವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅವರ 'ಮಾಯಾವಿ ಸರೋವರ', ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, 'ಹೆಜ್ಜೆ ತಂಡ'ದ ಆಶಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು. ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಸಿನಿಮಾಗಳು=== * '''ಬನದ ನೆರಳು''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಉಮಾಶಂಕರ ಸ್ವಾಮಿ) ಶಿವಮ್ಮ ನಾಯಕನ ಅತ್ತೆ - ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಚಿತ್ರ <ref>{{Cite web |url=http://www.justkannada.in/mysore-dasara-film-banadaneralu-senatebhavana/ |title=ಸೆನೆಟ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ಅ.11 ರಂದು ‘ ಬನದ ನೆರಳು’ ಪ್ರದರ್ಶನ, Just kannada, Dassera, 2013 |access-date=2014-07-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304195011/http://www.justkannada.in/mysore-dasara-film-banadaneralu-senatebhavana/ |url-status=dead }}</ref> * '''ಪುಟಾಣಿ ಪಾರ್ಟಿ''' <nowiki/>'''-''' (ನಿ.ರಾಮಚಂದ್ರ ಪಿ.ಎನ್) ನ್ಯಾನ್ಸಿ, ಪಂಚಾಯತಿ ಸದಸ್ಯೆ. ಸ್ವರ್ಣ ಕಮಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಚಿತ್ರ<ref>[http://www.sonkfilms.com/56/index.html 'ಪುಟಾಣಿ ಪಾರ್ಟಿ' (The Kid Gang)]</ref> * '''ಪುನೀತ್ -''' (ನಿ.ನೀಲ್ ಕಮಲ್), ಪಾತ್ರ: ನಾಯಕಿಯ ತಾಯಿ * '''ಸಕ್ಕರೆ''' <nowiki/>'''-''' (ನಿ.ಅಭಯ ಸಿಂಹ), ನಾಯಕಿಯ ತಾಯಿ<ref>[http://www.rediff.com/movies/report/review-sakkare-is-a-sweet-movie/20131018.htm Review: Sakkare is a sweet movie]</ref> * '''ಸಲಿಲ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಶ್ರೀನಾಥ್ ವಸಿಷ್ಠ) * '''ಮೂರು ಗಂಟೆ ಮೂವತ್ತು ದಿನ ಮೂವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡು -''' (ನಿರ್ದೇಶನ: ಮಧುಸೂದನ್) *'''9 ಸುಳ್ಳು ಕಥೆಗಳು -''' (ನಿರ್ಧೇಶನ: ಮಂಜುನಥ್ ಮುನಿಯಪ್ಪ) *'''ಸಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ರಾಹುಲ್ ಪಿ. ಕೆ) *'''ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಪಾರ್ಟಿ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಅಭಿಜಿತ್ ಮಹೇಶ್) *'''ನನ್ ಆಫ್ ಹರ್''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಪೂಜಿತಾ ಪ್ರಸಾದ್) (ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ) *'''ದೇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ) ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ *'''ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ -''' (ನಿರ್ದೇಶನ: ಪ್ರಶಾಂತ್ ರಾಜಪ್ಪ) ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ. * ===ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಗೀತ ರಚನೆ=== ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಗಡೆಯಾದ '[[ಕಥಾಸಂಗಮ (೨೦೧೯ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಥಾ ಸಂಗಮ]]' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, 'ಊರೆಂದರೇನು ಶಿವನ' ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ '''ಶಿವಮ್ಮ ಯರೇಹಂಚಿನಾಳ''' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಗೀತರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು === * '''ಎರ್ಡಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆಲ್ಲಿ''' ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಕಿರು ಚಿತ್ರಗಳು - ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಸು * '''ಟಿಕೆಟ್''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ * '''ಫ್ಲವರಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ * '''ಹಸೀನಾ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಪಿ.ಶೇಶಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ವಿನೋದ್ ಧೊಂಡಾಳೆ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರವಿಕಿರಣ್ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' ಸಂಜೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು - ನಿರ್ದೇಶನ: ಮಾಧುರಿ ಶಿವಣಗಿ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ವರ್ಷ ಕೃಷ್ಣ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕಲಾಗಂಗೋತ್ರಿ ಮಂಜು * '''ಫಸ್ಟ್ ಕೇಸ್''' - ಬೆಂಗಾಲಿ ಕಿರು ಚಿತ್ರ - ನಿರ್ದೇಶನ: ಇಷಿಕಾ ಬಗ್ಚಿ *'''ಪಾರಿವಾಳ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಜೆರಿನ್ ಚಂದನ್ *'''ದೂರಿ ದೂರಿ ದುಗ್ಗಾಲಮ್ಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಗೀತಾ ಬಿ ಯು *'''ಮುಪ್ಪು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ *'''ಜೇವ ಸೆಲೆ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸುಷ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಜ್ ===ಕಿರುತೆರೆಯ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯ=== * '''ಸೈಲೆನ್ಸ್ ಪ್ಲೀಸ್''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಉಮೇಶ್ ಬಾದರದಿನ್ನಿ * '''ಮೌನ ರಾಗ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಪಿ.ಶೇಶಾದ್ರಿ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ವಿನೋದ್ ಧೋಂಡಾಳೆ * '''ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗೊಂಬೆ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕತ್ಲು ಸತ್ಯ * '''ಕದನ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರಮೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ * '''ಸ್ವಾಭಿಮಾನ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ನಂದಿತಾ ಯಾದವ್ * '''ಕಸ್ತೂರಿ ನಿವಾಸ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ * '''ಕಿಚ್ಚು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೆ.ಚೈತನ್ಯ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ತಿಲಕ್ * '''ಬದುಕು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರಾಜೇಂದರ್ ಸಿಂಗ್ * '''ಮನೆಯೊಂದು ಮೂರು ಬಾಗಿಲು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಕ್ರೆ ಬೈಲು ಶ್ರೀನಿವಾಸ * '''ಮುಗಿಲು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೆ ಚೈತನ್ಯ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ತಿಲಕ್ * '''ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ವಿನೋದ್ ಧೋಂಡಾಳೆ *'''ರಾಧಾ ಕಲ್ಯಾಣ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಪ್ರಶಾಂತ್ * '''ಬೆಳಕು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರವಿಕಿರಣ್, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ಶಶಿಕಿರಣ್ * '''ಮಹಾಪರ್ವ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ * '''ದೇವತೆ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸತ್ಯ * '''ಹಿಟ್ಲರ್ ಕಲ್ಯಾಣ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ತ್ರಿಶೂಲ್ * '''ಭಾಗ್ಯವಂತರು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಂಪೃಥ್ವಿ ===ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನಟನೆ=== ಕನ್ನಡದ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ  ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ===ಬರವಣಿಗೆ=== * '''ನೀಲ ಕಡಲ ಭಾನು''' ಕವನ ಸಂಕಲನ *'''ಹನಿಯೊಡೆಯುತಿದೆ''' ಕವನ ಸಂಕಲನ *'''ಮುಕ್ಕು ಚಿಕ್ಕಿಯ ಕಾಳು''' ಕಾದಂಬರಿ *'''ಬೇಬಿ''' ಅನುವಾದಿತ ನಾಟಕ. ಮರಾಠಿ ಮೂಲ: ವಿಜಯ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ *'''ಹೇಳತೇವ ಕೇಳ''' (ಮಹಿಳಾ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹದ ಪುಸ್ತಕ) ಸಂಪಾದಕಿ<ref>[http://www.networkedblogs.com/IdZL5 ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲಿ ರೂಪದರ್ಶಿ,ಅವಧಿ]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *'''ತಿಟ್ಹತ್ತಿ ತಿರುಗಿ''' ಆತ್ಮಕಥನ *'''ಹೊರಳು ನೋಟ''' ಆನ್ಲೈನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ '''[https://avadhimag.in/ ಅವಧಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830064840/https://avadhimag.in/ |date=2021-08-30 }}'''ಯಲ್ಲಿ ೫೪ ಕಂತುಗಳ '''[https://avadhimag.in/?s=%E0%B2%9C%E0%B2%AF%E0%B2%B2%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%BF+%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B3%80%E0%B2%B2%E0%B3%8D ಹೊರಳು ನೋಟ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''' ಅಂಕಣ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. *'''[https://kendasampige.com/%E0%B2%9C%E0%B2%AF%E0%B2%B2%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%BF-%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B3%80%E0%B2%B2%E0%B3%8D-%E0%B2%AC%E0%B2%B0%E0%B3%86%E0%B2%AF%E0%B3%81%E0%B2%B5/ ಗರ್ದಿ ಗಮ್ಮತ್ತು]''' ಇದು '''[https://kendasampige.com/ ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ]'''ಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಅಂಕಣ   *ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಯುಗಾದಿ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿ ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಸಂಪಾದಿತ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಕಥೆಗಳು, ಕವಿತೆಗಳು, ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. *[[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಪಂಪ (People for performing Arts & more) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಚೆಂಗನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'SIWI'(South India Writers Ensemble) ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಮಂತ್ರಣದ ಮೇರೆಗೆ, 2014 ಮತ್ತು 2017ರಲ್ಲಿ ಕವಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ===ಸಂಘಟನೆ === * '''[https://ehottige.wordpress.com/ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ]'''<ref>[https://www.facebook.com/%E0%B2%88-%E0%B2%B9%E0%B3%8A%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86-E-Hottige-137132543132810/ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಚರ್ಚೆಯ ಮಾಸಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]</ref> ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವೇದಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಮೂರನೆಯ ರವಿವಾರದಂದು ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಓದುಗರು ಚರ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೬ರಿಂದ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಉದಯೊನ್ಮುಖ ಕಥೆಗಾರರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೨೦೧೯ರಿಂದ '''ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಥಾಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಹಾಗೂ ೨೦೨೨ರಿಂದ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ '''ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು''' ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆಯೇ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು, ಸಂವಾದಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಮುಂದುವರೆದಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ online ನಲ್ಲಿ ೭೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಾರ್ತಿಯರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಏಷಿಯಾ, ಯುರೋಪ್, ಆಸ್ಟ್ರೀಲಿಯಾ, ಅಮೆರಿಕಾ - ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ಖಂಡಗಳ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ, [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳಿನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂಬತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತೂ ದಿನಗಳಂದು ನಿತ್ಯ ಎರಡು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನವರಾತ್ರಿ ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ೧೫೦ಕ್ಕೂ ಜನ ಕವಿಗಳೂ, ೫೦ ಜನ ಗಾಯಕರೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. * '''[https://www.janadani.org/ ಜನದನಿ]''',<ref>[http://www.janadani.org/news/%E0%B2%9C%E0%B2%A8%E0%B2%A6%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%BF-%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B3%83%E0%B2%A4%E0%B2%BF-%E0%B2%AE%E0%B3%82%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%81%E0%B2%A4/ ಜನದನಿ,30-07-2016, ಜನದನಿಯಾಗಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್]</ref> ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳ, ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಅಸಹಜ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಥ ಘಟನೆಗಳು ಆಗದಿರುವಂತೆ ತಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಜನರ ಮನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಜನದನಿಯ ಪ್ರಥಮ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ. 2012ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‍‍ 16ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣ ಘಟಿಸಿದಾಗ, ಅತ್ಯಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದನಿ ಎತ್ತಿದ್ದ, ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆಯ ಅಭಿನೇತ್ರಿ, ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪಾಟೀಲ್, ಮುಂದೆ ಅಂತರಜಾಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣವಾದ ‘ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍’ನ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಮನವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಹೃದಯಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ '''‘ಜನದನಿ’'''ಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅನೇಕ ಊರುಗಳ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದಿರುವ ಜನದನಿಯು, ಹೈಸ್ಕೂಲು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರಬಂಧ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೨೦ರ ಕೋವಿಡ್ ಆತಂಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕಾನೂನು, ಪೊಲೀಸ್, ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಿನಿಮಾ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ದಿಗ್ಗಜರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ, ಜನತೆಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳ ವ್ಯಾಪಕತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ===ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು=== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ]], ೨೦೨೩ನೇ ಸಾಲಿನ '''ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಬಿ. ಸರೋಜಾದೇವಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' * ಕನ್ನಡ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ 2025ನೇ ಸಾಲಿನ '''ನಿಸ್ಸೀಮ ಕನ್ನಡತಿ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ವುಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಕೊಡಮಾಡುವ ೨೦೨೨ನೇ ಸಾಲಿನ '''ಸೇವಾರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' * 'ಮಾಟುಂಗಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ಮುಂಬಯಿ,'ಆಯೋಜಿಸಿದ, 'ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಕುವೆಂಪು ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ'ಯಲ್ಲಿ '''ನಾ ಕೊಂದ ಹುಡುಗ''' ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ '''ಭಾರತಿ ಕೊಡ್ಲೇಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''. * '''ಒಸರ್''' ತುಳು <ref>[http://gujariangadi.blogspot.in/2011/04/blog-post_18.html 'ಗುಜರಿ ಅಂಗಡಿ', ಒಸರ್ ತುಳು ನಾಟಕ, ಅಭಿನಯ ಶಾರದೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]</ref> ನಾಟಕದಲ್ಲಿ '''ಅಭಿನಯ ಶಾರದೆ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ'. * '''ಹಕ್ಕಿ''' ಕವನಕ್ಕೆ 'ಮುಂಬಯಿ ಬೆಳಕು ಕನ್ನಡ ಬಳಗ' ಡೊಂಬಿವಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ '''<nowiki/>'ಡಾ.ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.''' * '''ಸಮುದ್ರ''' ಹನಿಗವನ, ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್ ಕೋಟ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದಿಂದ ''''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹನಿಗವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''<nowiki/>'. * '''ನೀಲ ಕಡಲ ಬಾನು''' ಕವಿತೆಗೆ ಅಥಣಿಯ ವಿಮೋಚನಾ ಪ್ರಕಾಶನದವರ '''<nowiki/>'ದು.ನಿಂ.ಬೆಳಗಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.''' * '''ನನ್ನೊಳು ನೀ''' ಕವನಕ್ಕೆ'೨೦೦೭ರ ಸಂಕ್ರಮಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ' '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''. * ಕತೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾಟುಂಗಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ಮುಂಬಯಿಯ'ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ'ಯಲ್ಲಿ '''ಎರಡನೇಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.''' ===ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=== <References/> ===ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು=== * [http://antaraala-jayalaxmi.blogspot.in/search/label/%E2%80%98%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B3%81%E0%B2%B3%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%97%E0%B3%86%E2%80%99 ಹೇಳಬೇಕೆನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ'-ಸಂಗೀತದ ಮುಗುಳ್ನಗೆ-ಪ್ರೀತಿವಿಶ್ವಾಸ, ಗೆಳೆತನದ ಮುಗುಳ್ನಗೆ'] * [https://sapnaonline.com/helateva-kela-gs-mohan-jayalakshmi-patil-abhinava-4860275 'ಹೇಳತೇವ ಕೇಳ' ಪುಸ್ತಕ ಸಂಕಲನ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/article1374355.ece A true inspiration for all young women, 'ಅವಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭ'Indian Express news paper, 11th December 2012]{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://sanchaaritheatru.wordpress.com/2012/03/09/%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B3%8D-%E0%B2%96%E0%B3%81%E0%B2%B7%E0%B3%8D-%E0%B2%86%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%81-%E0%B2%85%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%86-%E0%B2%9C%E0%B2%AF/ “ದಿಲ್ ಖುಷ್ ಆಯ್ತು” ಅಂತಾರೆ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್, March 9, 2012] * [https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204326044982057&set=gm.864345353595304&type=1&relevant_count=1 'ವೈದೇಹಿ ಕವನಗಳು'] * [http://www.hungama.com/artists/jayalaxmi-patil-biography/98730 'ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ']{{Dead link|date=ಮೇ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/Anguished-actor-requests-crowd-to-debate-rape/2014/07/22/article2343383.ece 'ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದನಿ']{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://avadhimag.com/2013/02/09/%E2%80%99%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%81-%E0%B2%8A%E0%B2%B0%E0%B3%8D-%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%B2%E0%B2%A6-%E0%B2%A4%E0%B3%8B%E0%B2%B0/ ಅವಧಿ, 'ಬಾರಾಕಮಾನು ಊರ್ ಬಾಗಲದ ತೋರ್ಣ ಆಕೈತಿ', ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್, 'ನಮ್ಮೂರಾಗ ಕನ್ನಡ ತಾಯಿ ನಲಿದ್ಯಾಡಕತ್ತ್ಯಾಳ', February 9, 2013] * [http://www.chukkubukku.com/kagada/1360044031 'ಚುಕ್ಕು ಬುಕ್ಕು', ಕ್ಲಿಕ್ಕುಬುಕ್ಕುವಿನಲ್ಲಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್,5, Feb, 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140427074310/http://www.chukkubukku.com/kagada/1360044031 |date=2014-04-27 }} * [http://www.pics4news.com/daily_news_photo/74152/Various_Kannada_Language_Books_Released_at_Nayana.html 'Daily News Events 3rd November 2013] * [http://www.kannadaprabha.com/latest-news/%22%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9C%E0%B3%86-%E0%B2%A4%E0%B2%82%E0%B2%A1%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%A6-%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%BF-%E0%B2%B8%E0%B2%B0%E0%B3%8B%E0%B2%B5%E0%B2%B0/222170.html 'ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ',೧೯ರ,ಜೂನ್,೨೦೧೪,'ಹೆಜ್ಜೆತಂಡ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ',‘ಶಬ್ದಗುಚ್ಛ’ ತಂಡದ 'ಮಾಯಾವಿ ಸರೋವರ']{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://hosachiguru.wordpress.com/category/%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6/ 'ಋತಾ ಅನಾಮಿಕಾ', 'ಸಂವಾದ, ಹೊಸತಲೆಮಾರು'-'ಗಂಡಸು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವಿಕೃತಿ,ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಕಟ'. ಮೇ,೩೧,೨೦೧೪] * [http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Anguished-actor-requests-crowd-to-debate-rape/2014/07/22/article2343383.ece 'The Indian Express', 22nd July 2014,'Anguished actor requests crowd to debate rape']{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.filmysphere.com/jayalakshmipatil/photos FilmySphere Jayalakshmi patil]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.janadani.org/ Janadani] *[https://www.youtube.com/watch?v=Cc_5aQmxTKs ಶಿವಮ್ಮ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನವರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೬೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು]] jrkge9fgjnd5j9ypo8c8t1jocdnqv3i 1376500 1376498 2026-07-09T21:30:25Z ~2026-39161-97 100429 /* ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಗೀತ ರಚನೆ */ 1376500 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ | image = Jayalaxmi Patil.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|ಜೂನ್, ೦೮,೧೯೬೮}} --> | birth_place = ನಿಂಬಾಳ, [[ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ | alma_mater = ಬಿಜಾಪುರದ ಕೆ.ಸಿ.ಪಿ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ | other_names = | known_for = |nationality=ಭಾರತೀಯ|known for=ಅಭಿನಯ, ಬರಹ, ಸಂಘಟನೆ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ|spouse=ನಿಂಗನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್|children=ಅಮೋಲ್ ಪಾಟೀಲ್ ಅದಿತಿ ಪಾಟೀಲ್}} '''ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್''' ಒಬ್ಬ ರಂಗಭೂಮಿ, ಕಿರುತೆರೆ ಹಾಗೂ ಸಿನಿಮಾ ಕಲಾವಿದೆ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ, ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ. ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜೀವನ=== '''ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್''' ಉತ್ತರ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ನಿಂಬಾಳದವರು. ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾದಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ೦೮ ಜೂನ್ ೧೯೬೮ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರದು ಮೂಲತ: [[ಕೃಷಿ]]ಕ [[ಕುಟುಂಬ]]. ತಂದೆ, 'ರಾಜಶೇಖರ ಅವರಾದಿ', ನಿವೃತ್ತ ಸರಕಾರಿ ವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ. ತಾಯಿ, 'ಸರೋಜಿನಿ ಅವರಾದಿ'. <br /> ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ ಬಿಜಾಪುರದ 'ಕೆ.ಸಿ.ಪಿ.ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್' ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಅಭಿನಯ, ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಓದು, ಸಂಗೀತ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿಗಳು. ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು=== * '''ನಾ ಕೊಂದ ಹುಡುಗ''' - (ರಚನೆ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಾ ದಯಾ) ಪಾತ್ರ: '''ಆಕೆ''' * '''ಒಸರ್''' - (ತುಳು ನಾಟಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಾ.ದಯಾ) * '''ಮಹಾಮಾಯಿ''' - (ರಚನೆ: ಡಾ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ,ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಕವತ್ತಾರ್) ಪಾತ್ರ: '''ಗಿರಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ''' * '''ಶಾಂಡಲ್ಯ ಪ್ರಹಸನ''' - (ಮೂಲ: ಸಂಸ್ಕೃತದ ಭಗವತ್ ಅಜ್ಜುಕಿಯಂ. ಕನ್ನಡ ರಚನೆ, ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ನಿರ್ದೇಶನ: ಡಾ.ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊಲಿಪು) ಪಾತ್ರ: '''ವಸಂತ ಸೇನೆ''' * '''ಮಂಥರಾ''' - (ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್) ಪಾತ್ರ: '''ಮಂಥರೆ''' * '''ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ''' - (ರಚನೆ: ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ: '''ತಾರಾಬಾಯಿ''' * '''ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ''' - (ರಚನೆ: ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ,ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ್) ಪಾತ್ರ: '''ಬಸ್ಸಿ''' * '''ಸತ್ತವರ ನೆರಳು''' - (ರಚನೆ: ಶ್ರೀರಂಗ ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ) ಪಾತ್ರ: '''ಅವ್ವನವರು''' * '''ಮದುವೆ ಹೆಣ್ಣು''' - (ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ನಿರ್ದೇಶನ: ಸುರೇಶ್ ಆನಗಳ್ಳಿ) ಪಾತ್ರಗಳು: '''ಅಜ್ಜಿ''', '''ತಾಯಿ''', '''ಸಂಗಡಿಗರು''' * '''ಬೆರಳ್ ಗೆ ಕೊರಳ್''' - (ರಚನೆ: ಕುಮೆಂಪು,ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ: '''ಏಕಲವ್ಯನ ತಾಯಿ''' * '''ಚಂದ್ರಹಾಸ''' - (ರಚನೆ: ಕುವೆಂಪು, ನಿರ್ದೇಶನ: ಪ್ರಮೋದ್ ಶಿವ್ಗಾಂ) ಪಾತ್ರಗಳು: '''ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಅಜ್ಜಿ''' ಮತ್ತು '''ಸಖಿ''' * '''ಎದೆಗಾರಿಕೆ''' - (ರಚನೆ: ಅಗ್ನಿ ಶ್ರೀಧರ್,ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ: '''ಡೆತ್''' * '''ತಾವ್ರೆ ಕೆರೇಲಿ ತಾಳೀಕಟ್ಟೋಕೂಲಿನೇ''' - (ರಚನೆ: ಟಿ.ಪಿ.ಕೈಲಾಸಂ ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರಗಳು: '''ಸಾತು ಮತ್ತು ಪಾತುವಿನ ಅಮ್ಮಂದಿರು'''. * '''ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀವ್ಸ್''' - (ಮೂಲ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದವರು : ರ.ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿ) * '''ಆಧೆ ಅಧೂರೆ''' - (ಮೂಲ ಹಿಂದಿ ನಾಟಕ ರಚನೆ: ಮೋಹನ್ ರಾಕೇಶ್, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪಟ್ಟಣಶೆಟ್ಟಿ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಐ.ಅಮ್,ದುಂಡಶಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಆಕೆ(ಸಾವಿತ್ರಿ)''' * '''ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಳೆ''' - (ರಚನೆ: ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್, ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ:'''ವಿಶಾಖ''' * '''ಅಮ್ಮಾವ್ರ ಗಂಡ''' - (ರಚನೆ: ಟಿ.ಪಿ.ಕೈಲಾಸಂ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಕಿರಣ ವಟಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಸರೋಜ''' * '''ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್ ಆಟ''' - (ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್, ನಿರ್ದೇಶನ: ಸುರೇಶ್ ಆನಗಳ್ಳಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಮಾಟಗಾತಿ''' * '''ಅಪ್ಪ''' - (ರಚನೆ: ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಅಶೋಕ ಬಾದರದಿನ್ನಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಆಕೆ''' * '''ಮೌನ''' - (ರಚನೆ, ನಿರ್ದೇಶನ: ನಾಗರಾಜ ಸೋಮಯಾಜಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಅಜ್ಜಿ''' ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ನಾಟಕಗಳು. ===ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶನ=== * '''ಅಮ್ಮ''' - ರಚನೆ: ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ * '''ಪುಷ್ಪ ರಾಣಿ''' - ರಚನೆ: ಡಾ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ * '''ಢಾಣಾ ಢಂಗುರ''' - ರಚನೆ: ವೈದೇಹಿ * '''ಮಂಥರಾ''' - ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ * '''ನೀಲ ಕಡಲ ಬಾನು''' - ರೂಪಕ ರಚನೆ: ಅವಿನಾಶ್ ಕಾಮತ್ * '''ಕಲ್ಲರಳಿ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ''' (ಕವನಗಳಾಧಾರಿತ ನಾಟಕ) ರಚನೆ - ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿ ===ಹೆಜ್ಜೆ ತಂಡದ ಸ್ಥಾಪನೆ=== ಹೆಜ್ಜೆ ತಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರ ಅಸಂಗತ ನಾಟಕ, 'ಅಪ್ಪ' (ನಿರ್ದೇಶನ: ಅಶೋಕ ಬಾದರದಿನ್ನಿ).<br /> ೨೧, ಜೂನ್, ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, 'ಮುಂಬಯಿನ ಶಬ್ದಗುಚ್ಛ ತಂಡ'ವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅವರ 'ಮಾಯಾವಿ ಸರೋವರ', ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, 'ಹೆಜ್ಜೆ ತಂಡ'ದ ಆಶಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು. ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಸಿನಿಮಾಗಳು=== * '''ಬನದ ನೆರಳು''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಉಮಾಶಂಕರ ಸ್ವಾಮಿ) ಶಿವಮ್ಮ ನಾಯಕನ ಅತ್ತೆ - ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಚಿತ್ರ <ref>{{Cite web |url=http://www.justkannada.in/mysore-dasara-film-banadaneralu-senatebhavana/ |title=ಸೆನೆಟ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ಅ.11 ರಂದು ‘ ಬನದ ನೆರಳು’ ಪ್ರದರ್ಶನ, Just kannada, Dassera, 2013 |access-date=2014-07-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304195011/http://www.justkannada.in/mysore-dasara-film-banadaneralu-senatebhavana/ |url-status=dead }}</ref> * '''ಪುಟಾಣಿ ಪಾರ್ಟಿ''' <nowiki/>'''-''' (ನಿ.ರಾಮಚಂದ್ರ ಪಿ.ಎನ್) ನ್ಯಾನ್ಸಿ, ಪಂಚಾಯತಿ ಸದಸ್ಯೆ. ಸ್ವರ್ಣ ಕಮಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಚಿತ್ರ<ref>[http://www.sonkfilms.com/56/index.html 'ಪುಟಾಣಿ ಪಾರ್ಟಿ' (The Kid Gang)]</ref> * '''ಪುನೀತ್ -''' (ನಿ.ನೀಲ್ ಕಮಲ್), ಪಾತ್ರ: ನಾಯಕಿಯ ತಾಯಿ * '''ಸಕ್ಕರೆ''' <nowiki/>'''-''' (ನಿ.ಅಭಯ ಸಿಂಹ), ನಾಯಕಿಯ ತಾಯಿ<ref>[http://www.rediff.com/movies/report/review-sakkare-is-a-sweet-movie/20131018.htm Review: Sakkare is a sweet movie]</ref> * '''ಸಲಿಲ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಶ್ರೀನಾಥ್ ವಸಿಷ್ಠ) * '''ಮೂರು ಗಂಟೆ ಮೂವತ್ತು ದಿನ ಮೂವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡು -''' (ನಿರ್ದೇಶನ: ಮಧುಸೂದನ್) *'''9 ಸುಳ್ಳು ಕಥೆಗಳು -''' (ನಿರ್ಧೇಶನ: ಮಂಜುನಥ್ ಮುನಿಯಪ್ಪ) *'''ಸಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ರಾಹುಲ್ ಪಿ. ಕೆ) *'''ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಪಾರ್ಟಿ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಅಭಿಜಿತ್ ಮಹೇಶ್) *'''ನನ್ ಆಫ್ ಹರ್''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಪೂಜಿತಾ ಪ್ರಸಾದ್) (ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ) *'''ದೇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ) ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ *'''ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ -''' (ನಿರ್ದೇಶನ: ಪ್ರಶಾಂತ್ ರಾಜಪ್ಪ) ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ. * ===ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಗೀತ ರಚನೆ=== ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಗಡೆಯಾದ '[[ಕಥಾಸಂಗಮ (೨೦೧೯ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಥಾ ಸಂಗಮ]]' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, 'ಊರೆಂದರೇನು ಶಿವನ' ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ '''[https://www.qobuz.com/nz-en/album/cinema-maklu-from-shivamma-nachiketa-sharma-miganakallu-jayalaxmi-patil-jaishankar-aryar-sangeetha-katti/pikle8c2vvjjb ಶಿವಮ್ಮ ಯರೇಹಂಚಿನಾಳ]''' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಗೀತರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು === * '''ಎರ್ಡಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆಲ್ಲಿ''' ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಕಿರು ಚಿತ್ರಗಳು - ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಸು * '''ಟಿಕೆಟ್''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ * '''ಫ್ಲವರಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ * '''ಹಸೀನಾ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಪಿ.ಶೇಶಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ವಿನೋದ್ ಧೊಂಡಾಳೆ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರವಿಕಿರಣ್ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' ಸಂಜೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು - ನಿರ್ದೇಶನ: ಮಾಧುರಿ ಶಿವಣಗಿ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ವರ್ಷ ಕೃಷ್ಣ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕಲಾಗಂಗೋತ್ರಿ ಮಂಜು * '''ಫಸ್ಟ್ ಕೇಸ್''' - ಬೆಂಗಾಲಿ ಕಿರು ಚಿತ್ರ - ನಿರ್ದೇಶನ: ಇಷಿಕಾ ಬಗ್ಚಿ *'''ಪಾರಿವಾಳ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಜೆರಿನ್ ಚಂದನ್ *'''ದೂರಿ ದೂರಿ ದುಗ್ಗಾಲಮ್ಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಗೀತಾ ಬಿ ಯು *'''ಮುಪ್ಪು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ *'''ಜೇವ ಸೆಲೆ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸುಷ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಜ್ ===ಕಿರುತೆರೆಯ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯ=== * '''ಸೈಲೆನ್ಸ್ ಪ್ಲೀಸ್''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಉಮೇಶ್ ಬಾದರದಿನ್ನಿ * '''ಮೌನ ರಾಗ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಪಿ.ಶೇಶಾದ್ರಿ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ವಿನೋದ್ ಧೋಂಡಾಳೆ * '''ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗೊಂಬೆ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕತ್ಲು ಸತ್ಯ * '''ಕದನ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರಮೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ * '''ಸ್ವಾಭಿಮಾನ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ನಂದಿತಾ ಯಾದವ್ * '''ಕಸ್ತೂರಿ ನಿವಾಸ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ * '''ಕಿಚ್ಚು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೆ.ಚೈತನ್ಯ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ತಿಲಕ್ * '''ಬದುಕು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರಾಜೇಂದರ್ ಸಿಂಗ್ * '''ಮನೆಯೊಂದು ಮೂರು ಬಾಗಿಲು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಕ್ರೆ ಬೈಲು ಶ್ರೀನಿವಾಸ * '''ಮುಗಿಲು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೆ ಚೈತನ್ಯ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ತಿಲಕ್ * '''ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ವಿನೋದ್ ಧೋಂಡಾಳೆ *'''ರಾಧಾ ಕಲ್ಯಾಣ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಪ್ರಶಾಂತ್ * '''ಬೆಳಕು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರವಿಕಿರಣ್, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ಶಶಿಕಿರಣ್ * '''ಮಹಾಪರ್ವ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ * '''ದೇವತೆ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸತ್ಯ * '''ಹಿಟ್ಲರ್ ಕಲ್ಯಾಣ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ತ್ರಿಶೂಲ್ * '''ಭಾಗ್ಯವಂತರು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಂಪೃಥ್ವಿ ===ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನಟನೆ=== ಕನ್ನಡದ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ  ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ===ಬರವಣಿಗೆ=== * '''ನೀಲ ಕಡಲ ಭಾನು''' ಕವನ ಸಂಕಲನ *'''ಹನಿಯೊಡೆಯುತಿದೆ''' ಕವನ ಸಂಕಲನ *'''ಮುಕ್ಕು ಚಿಕ್ಕಿಯ ಕಾಳು''' ಕಾದಂಬರಿ *'''ಬೇಬಿ''' ಅನುವಾದಿತ ನಾಟಕ. ಮರಾಠಿ ಮೂಲ: ವಿಜಯ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ *'''ಹೇಳತೇವ ಕೇಳ''' (ಮಹಿಳಾ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹದ ಪುಸ್ತಕ) ಸಂಪಾದಕಿ<ref>[http://www.networkedblogs.com/IdZL5 ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲಿ ರೂಪದರ್ಶಿ,ಅವಧಿ]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *'''ತಿಟ್ಹತ್ತಿ ತಿರುಗಿ''' ಆತ್ಮಕಥನ *'''ಹೊರಳು ನೋಟ''' ಆನ್ಲೈನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ '''[https://avadhimag.in/ ಅವಧಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830064840/https://avadhimag.in/ |date=2021-08-30 }}'''ಯಲ್ಲಿ ೫೪ ಕಂತುಗಳ '''[https://avadhimag.in/?s=%E0%B2%9C%E0%B2%AF%E0%B2%B2%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%BF+%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B3%80%E0%B2%B2%E0%B3%8D ಹೊರಳು ನೋಟ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''' ಅಂಕಣ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. *'''[https://kendasampige.com/%E0%B2%9C%E0%B2%AF%E0%B2%B2%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%BF-%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B3%80%E0%B2%B2%E0%B3%8D-%E0%B2%AC%E0%B2%B0%E0%B3%86%E0%B2%AF%E0%B3%81%E0%B2%B5/ ಗರ್ದಿ ಗಮ್ಮತ್ತು]''' ಇದು '''[https://kendasampige.com/ ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ]'''ಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಅಂಕಣ   *ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಯುಗಾದಿ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿ ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಸಂಪಾದಿತ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಕಥೆಗಳು, ಕವಿತೆಗಳು, ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. *[[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಪಂಪ (People for performing Arts & more) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಚೆಂಗನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'SIWI'(South India Writers Ensemble) ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಮಂತ್ರಣದ ಮೇರೆಗೆ, 2014 ಮತ್ತು 2017ರಲ್ಲಿ ಕವಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ===ಸಂಘಟನೆ === * '''[https://ehottige.wordpress.com/ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ]'''<ref>[https://www.facebook.com/%E0%B2%88-%E0%B2%B9%E0%B3%8A%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86-E-Hottige-137132543132810/ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಚರ್ಚೆಯ ಮಾಸಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]</ref> ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವೇದಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಮೂರನೆಯ ರವಿವಾರದಂದು ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಓದುಗರು ಚರ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೬ರಿಂದ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಉದಯೊನ್ಮುಖ ಕಥೆಗಾರರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೨೦೧೯ರಿಂದ '''ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಥಾಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಹಾಗೂ ೨೦೨೨ರಿಂದ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ '''ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು''' ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆಯೇ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು, ಸಂವಾದಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಮುಂದುವರೆದಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ online ನಲ್ಲಿ ೭೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಾರ್ತಿಯರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಏಷಿಯಾ, ಯುರೋಪ್, ಆಸ್ಟ್ರೀಲಿಯಾ, ಅಮೆರಿಕಾ - ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ಖಂಡಗಳ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ, [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳಿನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂಬತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತೂ ದಿನಗಳಂದು ನಿತ್ಯ ಎರಡು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನವರಾತ್ರಿ ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ೧೫೦ಕ್ಕೂ ಜನ ಕವಿಗಳೂ, ೫೦ ಜನ ಗಾಯಕರೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. * '''[https://www.janadani.org/ ಜನದನಿ]''',<ref>[http://www.janadani.org/news/%E0%B2%9C%E0%B2%A8%E0%B2%A6%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%BF-%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B3%83%E0%B2%A4%E0%B2%BF-%E0%B2%AE%E0%B3%82%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%81%E0%B2%A4/ ಜನದನಿ,30-07-2016, ಜನದನಿಯಾಗಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್]</ref> ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳ, ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಅಸಹಜ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಥ ಘಟನೆಗಳು ಆಗದಿರುವಂತೆ ತಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಜನರ ಮನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಜನದನಿಯ ಪ್ರಥಮ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ. 2012ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‍‍ 16ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣ ಘಟಿಸಿದಾಗ, ಅತ್ಯಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದನಿ ಎತ್ತಿದ್ದ, ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆಯ ಅಭಿನೇತ್ರಿ, ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪಾಟೀಲ್, ಮುಂದೆ ಅಂತರಜಾಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣವಾದ ‘ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍’ನ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಮನವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಹೃದಯಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ '''‘ಜನದನಿ’'''ಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅನೇಕ ಊರುಗಳ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದಿರುವ ಜನದನಿಯು, ಹೈಸ್ಕೂಲು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರಬಂಧ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೨೦ರ ಕೋವಿಡ್ ಆತಂಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕಾನೂನು, ಪೊಲೀಸ್, ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಿನಿಮಾ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ದಿಗ್ಗಜರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ, ಜನತೆಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳ ವ್ಯಾಪಕತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ===ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು=== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ]], ೨೦೨೩ನೇ ಸಾಲಿನ '''ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಬಿ. ಸರೋಜಾದೇವಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' * ಕನ್ನಡ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ 2025ನೇ ಸಾಲಿನ '''ನಿಸ್ಸೀಮ ಕನ್ನಡತಿ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ವುಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಕೊಡಮಾಡುವ ೨೦೨೨ನೇ ಸಾಲಿನ '''ಸೇವಾರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' * 'ಮಾಟುಂಗಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ಮುಂಬಯಿ,'ಆಯೋಜಿಸಿದ, 'ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಕುವೆಂಪು ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ'ಯಲ್ಲಿ '''ನಾ ಕೊಂದ ಹುಡುಗ''' ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ '''ಭಾರತಿ ಕೊಡ್ಲೇಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''. * '''ಒಸರ್''' ತುಳು <ref>[http://gujariangadi.blogspot.in/2011/04/blog-post_18.html 'ಗುಜರಿ ಅಂಗಡಿ', ಒಸರ್ ತುಳು ನಾಟಕ, ಅಭಿನಯ ಶಾರದೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]</ref> ನಾಟಕದಲ್ಲಿ '''ಅಭಿನಯ ಶಾರದೆ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ'. * '''ಹಕ್ಕಿ''' ಕವನಕ್ಕೆ 'ಮುಂಬಯಿ ಬೆಳಕು ಕನ್ನಡ ಬಳಗ' ಡೊಂಬಿವಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ '''<nowiki/>'ಡಾ.ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.''' * '''ಸಮುದ್ರ''' ಹನಿಗವನ, ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್ ಕೋಟ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದಿಂದ ''''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹನಿಗವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''<nowiki/>'. * '''ನೀಲ ಕಡಲ ಬಾನು''' ಕವಿತೆಗೆ ಅಥಣಿಯ ವಿಮೋಚನಾ ಪ್ರಕಾಶನದವರ '''<nowiki/>'ದು.ನಿಂ.ಬೆಳಗಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.''' * '''ನನ್ನೊಳು ನೀ''' ಕವನಕ್ಕೆ'೨೦೦೭ರ ಸಂಕ್ರಮಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ' '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''. * ಕತೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾಟುಂಗಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ಮುಂಬಯಿಯ'ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ'ಯಲ್ಲಿ '''ಎರಡನೇಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.''' ===ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=== <References/> ===ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು=== * [http://antaraala-jayalaxmi.blogspot.in/search/label/%E2%80%98%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B3%81%E0%B2%B3%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%97%E0%B3%86%E2%80%99 ಹೇಳಬೇಕೆನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ'-ಸಂಗೀತದ ಮುಗುಳ್ನಗೆ-ಪ್ರೀತಿವಿಶ್ವಾಸ, ಗೆಳೆತನದ ಮುಗುಳ್ನಗೆ'] * [https://sapnaonline.com/helateva-kela-gs-mohan-jayalakshmi-patil-abhinava-4860275 'ಹೇಳತೇವ ಕೇಳ' ಪುಸ್ತಕ ಸಂಕಲನ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/article1374355.ece A true inspiration for all young women, 'ಅವಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭ'Indian Express news paper, 11th December 2012]{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://sanchaaritheatru.wordpress.com/2012/03/09/%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B3%8D-%E0%B2%96%E0%B3%81%E0%B2%B7%E0%B3%8D-%E0%B2%86%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%81-%E0%B2%85%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%86-%E0%B2%9C%E0%B2%AF/ “ದಿಲ್ ಖುಷ್ ಆಯ್ತು” ಅಂತಾರೆ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್, March 9, 2012] * [https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204326044982057&set=gm.864345353595304&type=1&relevant_count=1 'ವೈದೇಹಿ ಕವನಗಳು'] * [http://www.hungama.com/artists/jayalaxmi-patil-biography/98730 'ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ']{{Dead link|date=ಮೇ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/Anguished-actor-requests-crowd-to-debate-rape/2014/07/22/article2343383.ece 'ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದನಿ']{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://avadhimag.com/2013/02/09/%E2%80%99%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%81-%E0%B2%8A%E0%B2%B0%E0%B3%8D-%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%B2%E0%B2%A6-%E0%B2%A4%E0%B3%8B%E0%B2%B0/ ಅವಧಿ, 'ಬಾರಾಕಮಾನು ಊರ್ ಬಾಗಲದ ತೋರ್ಣ ಆಕೈತಿ', ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್, 'ನಮ್ಮೂರಾಗ ಕನ್ನಡ ತಾಯಿ ನಲಿದ್ಯಾಡಕತ್ತ್ಯಾಳ', February 9, 2013] * [http://www.chukkubukku.com/kagada/1360044031 'ಚುಕ್ಕು ಬುಕ್ಕು', ಕ್ಲಿಕ್ಕುಬುಕ್ಕುವಿನಲ್ಲಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್,5, Feb, 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140427074310/http://www.chukkubukku.com/kagada/1360044031 |date=2014-04-27 }} * [http://www.pics4news.com/daily_news_photo/74152/Various_Kannada_Language_Books_Released_at_Nayana.html 'Daily News Events 3rd November 2013] * [http://www.kannadaprabha.com/latest-news/%22%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9C%E0%B3%86-%E0%B2%A4%E0%B2%82%E0%B2%A1%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%A6-%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%BF-%E0%B2%B8%E0%B2%B0%E0%B3%8B%E0%B2%B5%E0%B2%B0/222170.html 'ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ',೧೯ರ,ಜೂನ್,೨೦೧೪,'ಹೆಜ್ಜೆತಂಡ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ',‘ಶಬ್ದಗುಚ್ಛ’ ತಂಡದ 'ಮಾಯಾವಿ ಸರೋವರ']{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://hosachiguru.wordpress.com/category/%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6/ 'ಋತಾ ಅನಾಮಿಕಾ', 'ಸಂವಾದ, ಹೊಸತಲೆಮಾರು'-'ಗಂಡಸು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವಿಕೃತಿ,ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಕಟ'. ಮೇ,೩೧,೨೦೧೪] * [http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Anguished-actor-requests-crowd-to-debate-rape/2014/07/22/article2343383.ece 'The Indian Express', 22nd July 2014,'Anguished actor requests crowd to debate rape']{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.filmysphere.com/jayalakshmipatil/photos FilmySphere Jayalakshmi patil]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.janadani.org/ Janadani] *[https://www.youtube.com/watch?v=Cc_5aQmxTKs ಶಿವಮ್ಮ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನವರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೬೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು]] 03uhdru4mj5ua98iroxdtp79usgkhj7 0 72627 1376539 1353259 2026-07-10T06:36:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376539 wikitext text/x-wiki ==ಪಾಲ್ ವಾಕರ್== [[File:PaulWalkerMar09.jpg|thumbnail|right|ಪಾಲ್ ವಾಕರ್]] ಪಾಲ್ ವಿಲಿಯಂ ವಾಕರ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೨,೧೯೭೩-೨೦೧೩ ನವಂಬರ್ ೩೦)<ref>https://www.nytimes.com/movies/person/237780/Paul-Walker/biography</ref>[[ಅಮೆರಿಕ|ಅಮೆರಿಕನ್]] ನಟ.ವಾಕರ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಹಲವಾರು [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರಲ್ಲಿ [[ಯಂಗ್ ಆಂಡ್ ರೆಸ್ಟ್ಲೆಸ್]] ಮತ್ತು [[ಟಚ್ಡ್ ಬೈ ಆನ್ ಏಂಜಲ್]] ಶೋನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾಕರ್ ಬ್ರೇಕ್ಔಟ್ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [[ಕಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ಏಜ್]] ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ [[ಚಲನಚಿತ್ರ|ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] ಇವರ ಬ್ರೇಕ್ಔಟ್ ಚಿತ್ರಗಳು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ವಾಕರ್ ಬ್ರಿಯಾನ್ ಒ ಕಾನರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಫಾಸ್ಟ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫ್ಯೂರಿಯಸ್]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು [[ಏಯಿಟ್ ಬಿಲೊ]], [[ಟೈಮ್ಲೈನ್]],[[ಇಂಟೂ ದ ಬ್ಲೂ]], ಮುಂತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಹಳಲ್ಲಿ ನಟನೆಮಾಡಿದರು.ವಾಕರ್ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ವಾಕರ್ ಜನಿಸಿದ್ದು [[ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]], ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ಚೆರಿಲ್ (ನೀ ಕ್ರಾಬ್ಟ್ರೀ), ಫ್ಯಾಶನ್ ಮಾಡೆಲ್, ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ವಿಲಿಯಂ ವಾಕರ್ ಒಬ್ಬ ಒಳಚರಂಡಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾರಿ [https://en.wikipedia.org/wiki/Golden_Gloves ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋವ್ಸ್] ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದವರು.<ref>http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/news/2003-06-05-paul-walker_x.htm</ref> ಪಾಲ್ ಕಡೆಯ ಅಜ್ಜ "ಐರಿಶ್ 'ಬಿಲ್ಲೀ ವಾಕರ್" ಅವರು [[ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್]] ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಹೊಂದಿದರು. ಪಾಲ್ ಪೂರ್ವಜರು ಕೆಲವು [[ಜರ್ಮನ್]], ಸ್ವಿಸ್, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷವರು ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಐರಿಷ್<ref>https://news.google.ca/newspapers?id=ASknAAAAIBAJ&sjid=59AEAAAAIBAJ&pg=4376,3289087&dq=meet-paul-walker&hl=en</ref>.ತನ್ನ ಪಿತಾಮಹರು [[ಫೋರ್ಡ್]] ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.ಐದು ಜನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ, ವಾಕರ್ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್]] ನ ಸಂಲಾಂಡ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ.ವಾಕರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು [[ಸ್ಯಾನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡೊ ವ್ಯಾಲಿ|ಸ್ಯಾನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡೊ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಮುಗಿಸಿದರು. ಸನ್ ವ್ಯಾಲಿ [[ವಿಲೇಜ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್|ವಿಲೇಜ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್‍ನಲ್ಲಿ]] ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಜುಯೆಶನ್ ಮುಗಿಸಿದರು.<ref>http://losangeles.cbslocal.com/2013/12/01/stars-react-to-paul-walkers-death-other-crash-victim-identified/</ref> ಅವರು [[ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತ್ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಟರ್ ಡೇ ಸೇಂಟ್ಸ್]] ಅಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾದಗಿದ್ದರು.ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ನಂತರ, ವಾಕರ್ ಹಲವಾರು ಸಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಹಾಜರಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯನಲ್ಲಿ]] ಕಡಲಿನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿದರು.<ref>http://www.tribute.ca/people/paul-walker/1379/17622/</ref> ==ವೃತ್ತಿ== [[File:Paul Walker.jpg|thumbnail|right|ಫೆಬ್ರವರಿ 2006ರ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಕರ್]] ಅವರು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆವರು ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆ ನಟನಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು [https://en.wikipedia.org/wiki/Pampers ಪ್ಯಾಂಪರ್ಸ್] ಜಾಹಿರಾತಿನ ಮೂಲಕ ಆರಂಬಿಸಿದರು. ಅವರು ಎರಡನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೮೫ರಿಂದ ಹಲವಾರು ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು.ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅವರು [https://en.wikipedia.org/wiki/ShowBiz_Pizza_Place ಶೋಬಿಜ್ ಪಿಜ್ಜಾ] ಏಂಬ ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.ವಾಕರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ / ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ [https://en.wikipedia.org/wiki/Monster_in_the_Closet ಕ್ಲೋಸೆಟ್ ಮಾನ್ಸ್ಟರ್] ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಆಶ್ಲಿ ಐಮ್ ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಬ ಆಟದ ಸ್ಪರ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ವಾಕರ್ ತನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರ [https://en.wikipedia.org/wiki/Meet_the_Deedles ಮೀಟ್ ದ ಡೀಡಲ್ಸ್] ರ ಮೂಲಕ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ [https://en.wikipedia.org/wiki/Vin_Diesel ವಿನ್ ಡೀಸಲ್] ನ ವಿರುದ್ಧ ನಟನಾಗಿ ವಾಕರ್ [https://en.wikipedia.org/wiki/The_Fast_and_the_Furious_(2001_film) ಫಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂರಿಯಸ್] ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ಪಡೆದು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು.ಅದರ ನಂತರ ೨೦೦೩ಯಲ್ಲಿ ಟು ಫಾಸ್ಟ್ ಟು ಫ್ಯುರಿಯಸ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನಟನಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರು. ವಾಕರ್ ನಂತರ ರೋಮಾಂಚಕ [https://en.wikipedia.org/wiki/Running_Scared_(2006_film) ರನ್ನಿಂಗ್ ಸ್ಕೆರ್ಡ್] ಮತ್ತು [[ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ]] ಪಿಕ್ಚರ್ಸಸ್ ರವರ ಯೆಟ್ ಬಿಲೊ ಒಟ್ಟಿಗೆ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಾಲರ್]] ೨೦ ದಶಲಕ್ಷ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು.ವಾಕರ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಟಿಸಿದ [https://en.wikipedia.org/wiki/The_Lazarus_Project ಲಜಾರಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧,೨೦೦೮ರಂದು ಡಿವಿಡಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಆನಂತರ ಫಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂರಿಯಸ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಫಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂರಿಯಸ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೩,೨೦೦೯ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತುಯಿತು.ವಾಕರ್ ನಂತರ [https://en.wikipedia.org/wiki/Takers ಟೇಕರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. [https://en.wikipedia.org/wiki/Coty,_Inc. ಕೋಟಿ ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್] ಸುಗಂಧ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮೆನ್ [https://en.wikipedia.org/wiki/Cool_Water_(perfume) ಡೇವಿಡ್ ಆಫ್ ಕೂಲ್ ವಾಟರ್] ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://multivu.prnewswire.com/mnr/prne/cotydavidoff/47576/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-11-04 |archive-date=2011-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715113455/http://multivu.prnewswire.com/mnr/prne/cotydavidoff/47576/ |url-status=dead }}</ref> ವಾಕರ್ ಜುಲೈ ೨೦೧೧ರ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೊಸ ಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದರು. ಅವರು ಫಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂರಿಯಸ್ ಸರಣಿಯ ಐದನೇ ಕಂತು ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು [https://en.wikipedia.org/wiki/Fast_Five ಫಾಸ್ಟ್ ಐದು] (೨೦೧೧), ಮತ್ತು [https://en.wikipedia.org/wiki/Fast_%26_Furious_6 ಫಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂರಿಯಸ್ ೬] (೨೦೧೩). ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನಟಿಸಿರುವ ವಿನ್ ಡೀಸಲ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೆರೆಯ ಮೇಲಿನ ಜೋಡಿ ೨೦೧೪ ಎಂಟೀವಿ ಮೂವೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.ವೇಯ್ನ್ ಕ್ರಾಮರ್ ರ [https://en.wikipedia.org/wiki/Pawn_Shop_Chronicles ಪಾನ್ ಶಾಪ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ಸ್] ಅವರ ಸಾವಿನ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಹಾಗು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ. ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ನಂತರ,[[ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತ]] ಆಧಾರಿತ ಚಿತ್ರ ಅವರ್ಸ್ ಅವರು ಮುಂಚೆ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೩ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ತನ್ನ ಸಾವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ವಾಕರ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದ [https://en.wikipedia.org/wiki/Furious_7 ಫ್ಯೂರಿಯಸ್ ೭], ಚಿತ್ರ ತನ್ನ ದೇಹದ / ನಿಂತು-ಇನ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಿಜಿಐ ಡಬಲ್ಸ್ ಹಿಂದಿರುಗುವುದರಿಂದ ಸಹೋದರರನ್ನು ಕ್ಯಾಲೆಬ್ ಮತ್ತು ಕೋಡಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವಾಕರ್ [https://en.wikipedia.org/wiki/Hitman:_Agent_47 ಏಜೆಂಟ್ ೪೭ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಮ್ಯಾನ್] ಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರ ಮಾಡಾಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ವಾಕರ್ [https://en.wikipedia.org/wiki/Santa_Barbara,_California ಸಾಂಟಾ ಬಾರ್ಬರಾ] ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅವರ ಪತ್ನಿ ರೆಬೆಕಾ ಸೋಟೀರಿಯೋಸ್, ಮೆಡೊವ್ ವಾಕರ್ ಹೆಸರಿನ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ.<ref>http://dailyentertainmentnews.com/movies/meadow-walker-paul-walkers-daughter/</ref> ೧೩ ವರ್ಷಗಳ [[ಹವಾಯಿ]]ಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ವಾಕರ್ ಜೊತೆ ಇರಲು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ]]ಗೆ ಹೋದರು. ಪಾಲ್ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅವರ ಗಾಡ್ಫಾದರ್ ವಿನ್ ಡೀಸಲ್. ವಾಕರ್ ನ ಆಸಕ್ತಿ ಮೆರೈನ್ ಬಯಾಲಜಿಯಲ್ಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.ಅವರು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ ಫಿಶ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಅವನು ಸೇರಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಕನಸು ಪೂರೈಸಿದ ಅವರು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಚಾನಲ್ ಜೂನ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು.ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ವಾಕರ್ ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿದ [https://en.wikipedia.org/wiki/2010_Chile_earthquake ೮.೮ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ] ಗಾಯಗೊಂಡ ಜನರ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ನೆರವು ತಂಡ ಒಂದು ಸಹಾಯ ಕೈ ನೀಡಲು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ರೀಚ್ ಔಟ್ ಸಂಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ನೆರವನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>https://www.roww.org/</ref> ವಾಕರ್ ತನ್ನ ಫಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂರಿಯಸ್ ಸಹನಟ [https://en.wikipedia.org/wiki/Tyrese_Gibson ಟೈರೀಸ್ ಗಿಬ್ಸನ್] ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸ್ನೇಹವಿತ್ತು.ವಿನ್ ಡೀಸಲ್ ಮತ್ತು ವಾಕರ್ ಪರದೆಯ ಹೋರಗೆ ಮತ್ತು ಓಳಗೆ ಸಹೋದರರ ಹಾಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ "ಪಾಬ್ಲೊ" ಎಂದು ಅವರು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ವಾಕರ್ ತಾಯಿ, ಡೀಸೆಲ್ ವಾಕರ್ ನ "ಉಳಿದರ್ಧ"ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ==ಮರಣ== [[File:Grave of Paul Walker.JPG|thumbnail|right|ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಲಾನ್ ಹಾಲಿವುಡ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ ವಾಕರ್ ರವರ ಸಮಾಧಿ]] ನವೆಂಬರ್ ೩೦,೨೦೧೩, ಸುಮಾರು ೩:೩೦ಕ್ಕೆ ವಾಕರ್ ಮತ್ತು ರೋಜರ್ ರೋಡಸ್, ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ರೀಚ್ ಔಟ್ ಇಂದ ತಮ್ಮ ಕೆಂಪು [https://en.wikipedia.org/wiki/Porsche_Carrera_GT ಪೋರ್ಷೆ ಕರೆರಾ ಜಿಟಿಯ] ಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ,ಅತೀವೇಗದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಕಾರು ಹರ್ಕ್ಯುಲಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ನ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಲಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಎರಡು ಮರಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು<ref>{{Cite web |url=http://www.pressdemocrat.com/csp/mediapool/sites/PressDemocrat/News/story.csp?cid=2504882&sid=555&fid=181 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151021225018/http://www.pressdemocrat.com/csp/mediapool/sites/PressDemocrat/News/story.csp?cid=2504882&sid=555&fid=181 |url-status=dead }}</ref>.ಈ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ ವಾಕರ್ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೋಡ್ಸ್ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು.ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಕಾರಿನ ವೇಗ ಕುಸಿತ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಕಾರು ಗಂಟೆ (೧೩೦ ಕಿ.ಮಿ / ಗಂ) ಪ್ರತಿ ೮೦ ಮೈಲಿ ಮತ್ತು ಗಂಟೆಗೆ ೯೩ ಮೈಲಿ (೧೫೦ ಕಿಮೀ / ಗಂ) ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆಯರು ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಾಕರ್ ಗೌರವ ಪೋಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರು<ref>{{Cite web |url=http://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&objectid=11165594 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-11-04 |archive-date=2019-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190515195617/https://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&objectid=11165594 |url-status=dead }}</ref>.ಅವರ ದೇಹದ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು [https://en.wikipedia.org/wiki/Forest_Lawn_Memorial_Park,_Hollywood_Hills ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಲಾನ್ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್ - ಹಾಲಿವುಡ್ ಹಿಲ್ಸ್ನ] ಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು|*]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೫-೧೬]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] 4v7o9cchj6yc8xhbkeso329tur20b5l 0 83696 1376515 1352753 2026-07-10T05:02:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376515 wikitext text/x-wiki '''ಪತಂಜಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ ನಿಯಮಿತ''' ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಎಫ್ಎಮ್‍ಸಿಜಿ (ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಗ್ರಾಹಕ ಸರಕುಗಳು) ಕಂಪನಿ. ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ [[ಹರಿದ್ವಾರ]]ದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.<ref>{{cite news |last1=Mitra |first1=Sounak |title=Inside Baba Ramdev’s Patanjali empire |url=https://www.livemint.com/Companies/hLEBBx17cFY5rPjTjmIP9O/The-Patanjali-story.html |accessdate=6 January 2020 |work=Livemint |date=3 June 2016 |}}</ref> ಇದರ ನೊಂದಾಯಿತ ಕಚೇರಿ [[ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಂಪನಿ [[ಖನಿಜ]] ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು [[ನೇಪಾಳ]]ದಲ್ಲೂ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಿಎಲ್ಎಸ್ಎ ಮತ್ತು ಎಚ್ಎಸ್‍ಬಿಸಿ ಪ್ರಕಾರ, ಪತಂಜಲಿ [[ಭಾರತ]]ದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಎಫ್ಎಮ್‍ಸಿಜಿ ಕಂಪನಿ. ಇದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ ರೂ ೩೦೦೦ ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ೨೦೧೫-೧೬ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೫೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ. ಆದಾಯ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧೩ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಎಫ್ಎಮ್‍ಸಿಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಪತಂಜಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಬರುವ ಲಾಭ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ [[ಬಾಬಾ ರಾಮ್ ದೇವ್]] ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ==ಸ್ಥಾಪನೆ== ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಬಾಬಾ ರಾಮ್ ದೇವ್ ಬಾಲಕೃಷ್ಣರ ಜೊತೆಗೆ ಪತಂಜಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ ನಿಯಮಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆಯುರ್ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧುನಿಕ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ==ಉತ್ಪಾದನೆ== ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪತಂಜಲಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು [[ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ]] ಉದ್ಯಾನವನ ಪತಂಜಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪಾದನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಂಪನಿಯು ೩೫,೦೦೦ ಕೋಟಿ ಉತ್ಪಾದಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತನ್ನ ಉತ್ಪಾದಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಸ ಉತ್ಪಾದಾನ ಘಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿದೆ. <ref>{{cite news |title=बाबा रामदेव की हर्बल फैक्टरी अब नेपाल में |url=https://hindi.webdunia.com/international-hindi-news/baba-ramdev-herbal-factory-herbal-products-nepal-kathmandu-115041800030_1.html |accessdate=6 January 2020 |work=hindi.webdunia.com |}}</ref> ==ಉತ್ಪನ್ನಗಳು== ಪತಂಜಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಪರ್ಸನಲ್ ಕೇರ್ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯು ೪೫ ಬಗೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ೩೦ ಬಗೆಯ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡೆತಡ ೨೫೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಪತಂಜಲಿ [[ಸೌಂದರ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಶಿಶು]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ನೆಗಡಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಾರೀರಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಪತಂಜಲಿ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಭಾಗವು ೩೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಪತಂಜಲಿ ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದಾನ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು [[ಕುರ್ತಿ|ಕುರ್ತಾ]], [[ಪೈಜಾಮ]]ದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜೀನ್ಸ್‌ನಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref>{{cite news |title=Patanjali to enter textile manufacturing sector, says Ramdev |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/garments-/-textiles/patanjali-to-enter-textile-manufacturing-sector-says-ramdev/articleshow/55000358.cms |accessdate=6 January 2020 |work=The Economic Times |date=22 October 2016}}</ref> ==ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ== ಮೇ ೨೦೧೬ರ ಪ್ರಕಾರ ಪತಂಜಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಸುಮಾರು ೪೭೦೦ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |title=Here’s Why Baba Ramdev’s Rs 5000 Crore Empire Is Making Corporate India Uncomfortable |url=https://www.indiatimes.com/news/india/here%e2%80%99s-why-baba-ramdev%e2%80%99s-200-crore-empire-is-making-corporate-india-uncomfortable-229410.html |accessdate=6 January 2020 |work=indiatimes.com |date=13 January 2015 |6= |archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190303093500/https://www.indiatimes.com/news/india/here%E2%80%99s-why-baba-ramdev%E2%80%99s-200-crore-empire-is-making-corporate-india-uncomfortable-229410.html |url-status=dead }}</ref> ಪತಂಜಲಿ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು [[ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ|ಆನ್‌ಲೈನ್‌]] ಮೂಲಕ ಕೂಡ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲು ತನ್ನ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite news |last1=Singh |first1=Bikash |title=Baba Ramdev wants to sell Patanjali products through 30 lakh shops, online by 2017 |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/fmcg/patanjali-eyes-30-lakh-shops-by-next-year-wants-to-sell-products-online/articleshow/55262682.cms |accessdate=6 January 2020 |work=The Economic Times |date=5 November 2016}}</ref>ಪತಂಜಲಿ ಆಯುರ್ವೇದವು ಪಿಟ್ಟಿ ಗ್ರೂಪ್ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರ್ ಬಿಯಾನಿಯ ಫ್ಯೂಚರ್ ಗ್ರೂಪ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. <ref>{{cite news |last1=DelhiOctober 10 |first1=Mail Today New |last2=October 10 |first2=Mail Today New |last3=Ist |first3=Mail Today New |title=Ramdev's Patanjali Ayurved enters big retail with Future Group tie-up |url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/ramdevs-patanjali-ayurved-enters-big-retail-with-future-group-tie-up-267388-2015-10-10 |accessdate=6 January 2020 |work=India Today |}}</ref> ಫ್ಯೂಚರ್ ಗ್ರೂಪ್ ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಪತಂಜಲಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಫ್ಯೂಚರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರಯತ್ತದೆ. ಪತಂಜಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಆನ್ ಲೈನ್ ಚಾನೆಲ್ ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಹೈಪರ್ ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ ಬಜಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಫ್ಯೂಚರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸುಮಾರು ೩೦ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |last1=Krishnamachari |first1=S. V. |title=Baba Ramdev's Patanjali Group compels FMCG firms Hindustan Unilever and Dabur to expand portfolio |url=https://www.ibtimes.co.in/baba-ramdevs-patanjali-group-compels-fmcg-firms-hindustan-unilever-dabur-expand-portfolio-664429 |accessdate=6 January 2020 |work=International Business Times, India Edition |date=25 January 2016 |}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 2tllaxuzxwxik92b6wc9h8zc4rgo3xn 0 90939 1376489 1348998 2026-07-09T18:10:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376489 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Drone 4.jpg|320px|thumb|ಬ್ಲೂಟೂತ್ ಡಾಂಗಲ್]] ಒಂದು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಯಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ಡಾಂಗಲ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=P0Hwx4F8Q7cC&pg=PA335&dq=A+dongle+is+a+small+piece+of+hardware+that+connects+to+another+device+to+provide+it+with+additional+functionality&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjan6jS16_VAhVszFQKHeFnCW8Q6AEILjAB#v=onepage&q=A%20dongle%20is%20a%20small%20piece%20of%20hardware%20that%20connects%20to%20another%20device%20to%20provide%20it%20with%20additional%20functionality&f=false|title=Digital Forensics Processing and Procedures: Meeting the Requirements of ISO 17020, ISO 17025, ISO 27001 and Best Practice Requirements|last=Watson|first=David Lilburn|last2=Jones|first2=Andrew|date=2013-08-30|publisher=Newnes|isbn=9781597497459}}</ref> ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಕಗಳಿಗೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗುವ, ಕೆಲವು ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಮಾಡದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಡಾಂಗಲ್ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಾಧನಗಳಿಗೂ ಡಾಂಗಲ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವು ವೈಫೈ, [[ಬ್ಲ್ಯೂಟೂತ್|ಬ್ಲೂಟೂತ್]], [[ದೂರದರ್ಶನ|ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಗ್ರಾಹಕ]], ಇತ್ಯಾದಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್|ಗಣಕಗಳಿಗೆ]] ಒದಗಿಸುವ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಡಾಂಗಲ್‍ಗಳು ಗಣಕ ಯಾ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ಗಳಿಗೆ [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ|ಯುಎಸ್‍ಬಿ]] ಕಿಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ಜೋಡಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. == ಉದಾಹರಣೆಗಳು == === ತಂತ್ರಾಂಶ ಪ್ರತಿ ನಿರ್ಬಂಧನೆ === * [[:w:Volkswagen Group|ವೋಕ್ಸ್ ವಾಗನ್]] ಕಂಪೆನಿಯ ವಾಹನಗಳ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಿ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಿ.ಡಿ.ಯನ್ನು ಗಣಕ ಯಾ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಓದಬೇಕಿದ್ದರೆ ಈ ಸಿ.ಡಿ.ಯ ಜೊತೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಡಾಂಗಲ್ ಅನ್ನು ಗಣಕ ಯಾ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ಗೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು. * [http://www.modular-infotech.com/html/shreelipi.html# ಶ್ರೀಲಿಪಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171009045425/http://www.modular-infotech.com/html/shreelipi.html |date=2017-10-09 }}, [http://www.akruti.com/ ಆಕೃತಿ], ಇತ್ಯಾದಿ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]] ಭಾಷೆಗಳ ಫಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಡಾಂಗಲ್ ಅನ್ನು ಗಣಕಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಒಂದು ಗಣಕದಲ್ಲಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಳಸಲು ಎಂದು ಕೊಂಡುಕೊಂಡ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಲವು ಗಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸದಂತೆ ಮಾಡಲು ಈ ಡಾಂಗಲ್ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. === ಚಿಕ್ಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು === * ಅವಕೆಂಪು (infrared) ದೂರನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ದೂರನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಗೋಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್ ಕೊಡುವಾಗ ಮುಂದಿನ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಲೈಡ್‍ಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. * [[:w:HDMI|ಎಚ್‍ಡಿಎಂಐ]] ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹಳೆಯ ಗಣಕಗಳಿಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ, ಯುಎಸ್‍ಬಿ ಕಿಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ಜೋಡಣೆಯಾಗುವ, ಚಿಕ್ಕ ಸಾಧನ. === ಅಡಾಪ್ಟರ್ === * ಕೆಲವು ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್‍ಡಿಎಂಐ ಕಿಂಡಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. [[:w:Video Graphics Array|ವಿಜಿಎ]] ಕಿಂಡಿ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್‍ಡಿಎಂಐ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆ, ವಿಜಿಎ ಸಂಪರ್ಕ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ಗೆ ಒಂದು ಡಾಂಗಲ್ ಜೋಡಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಎಚ್‍ಡಿಎಂಐ ಕೇಬಲ್ ಜೋಡಿಸಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಜೆಕ್ಟರ್‍ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಇತರೆ === * ಬಹುತೇಕ ಗಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಟೂತ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಗಣಕಗಳಿಗೆ ಬ್ಲೂಟೂತ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಡಾಂಗಲ್‍ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. * ಬಹುತೇಕ ಗಣಕಗಳಲ್ಲಿ ವೈಫೈ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಗಣಕಗಳಿಗೆ ವೈಫೈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಡಾಂಗಲ್‍ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. * ಎಫ್.ಎಂ. ಪ್ರೇಷಕಗಳು. ಗಣಕ ಯಾ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ನ ಯುಎಸ್‍ಬಿ ಕಿಂಡಿಗೆ ಇವು ಜೋಡಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ಲೇ ಆಗುತ್ತಿರುವ ದ್ವನಿಯನ್ನು ಈ ಪ್ರೇಷಕವು ಎಫ್.ಎಂ. ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಎಫ್.ಎಂ. ರೇಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಆಲಿಸಬಹುದು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪೆರಿಫೆರಲ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] 4qyd3dpct4vmcjmfzj2ceoiwszub8n4 0 93195 1376558 1354803 2026-07-10T11:41:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376558 wikitext text/x-wiki ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಬಿಎಫ್‌ಎಲ್) [[ಪುಣೆ|ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಠೇವಣಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ [[ಭಾರತೀಯ]] ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಲ್ಲದ ಹಣಕಾಸು ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ೮೩.೬೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಗ್ರಾಹಕರ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಚ್ |ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪]] ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ₹೩೩೦,೬೧೫ ಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್$೪೦ ಶತಕೋಟಿ) ಮೌಲ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>https://www.cnbctv18.com/business/companies/bajaj-finance-reports-4-growth-in-new-loans-despite-regulatory-constraints-in-q4-19392455.htm/</ref> [[ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಹೊರಡಿಸಿದ ೨೦೨೩ ರ ಎನ್‌ಬಿಎಫ್‌ಸಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮಾಪಕ-ಆಧಾರಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೇಲಿನ ಪದರದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>https://www.thehindubusinessline.com/money-and-banking/rbi-places-15-nbfcs-in-the-upper-layer-under-scale-based-regulations/article67307474.ece</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ಮೂಲತಃ ಬಜಾಜ್ ಆಟೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ೧೯೮೭ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೫ ರಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಲ್ಲದ ಹಣಕಾಸು ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ದ್ವಿಚಕ್ರ ಮತ್ತು ತ್ರಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ. ಆಟೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ೧೧ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬಜಾಜ್ ಆಟೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ತನ್ನ ಇಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಗ್ರಾಹಕ ಡ್ಯೂರಬಲ್ಸ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ [[ಸಾಲ|ಸಾಲಗಳನ್ನು]] ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಜಾಜ್ ಆಟೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ [[ವ್ಯಾಪಾರ]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ತಿ]] ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಿತು.<ref>https://papers.ssrn.com/abstract=3572491</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಯು ₹೧೦೦೦ ಕೋಟಿಯನ್ನು (ಯುಎಸ್$೧೨೦ ಮಿಲಿಯನ್) ಮುಟ್ಟಿತು. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ನೋಂದಾಯಿತ ಹೆಸರು ಬಜಾಜ್ ಆಟೋ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಿಂದ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಬದಲಾಯಿತು.<ref>https://indiainfoline.com/company/bajaj-finance-ltd/summary/3722</ref> ೨೦೧೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಿಎಫ್‌ಎಲ್ ವ್ಯಾಪಾರದ ನಿರಂತರತೆಗಾಗಿ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ರಿಕವರಿ (ಡಿಆರ್) ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು ಡೇಟಾ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಡೇಟಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>https://books.google.com/books?id=jx7TDwAAQBAJ&dq=Bajaj+Finance&pg=PT65</ref> ೨೦೨೩ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ [[ಉದ್ಯಮ]] (ಎಮ್‌ಎಸ್‌ಎಮ್‌ಇ) ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ಆಸ್ತಿ (ಎಲ್‌ಎಪಿ) ವ್ಯವಹಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಲವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ನ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆಯ ೬೦% ಕ್ಲೌಡ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂಲತಃ ಅವರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸೂಪರ್-ಆಪ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಕೋವಿಡ್-೧೯]] ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಐದು ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.<ref>https://www.businesstoday.in/magazine/corporate/story/how-rajeev-jain-is-transforming-bajaj-finance-324764-2022-03-04</ref> ==ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು== ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಗ್ರಾಹಕ ಸಾಲ, ಎಸ್‌ಎಮ್‌ಇ (ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಉದ್ಯಮಗಳು) ಸಾಲ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಾಲ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಲ, ಠೇವಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ೩೮೦೦ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ೨೯೪ ಗ್ರಾಹಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ೪೯೭ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ೩೩,೦೦೦+ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ೧,೫೦,೦೦೦+ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/bajaj-fins-assets-grow-31-to-cross-rs-2l-crore/articleshow/92709377.cms</ref> ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಆರ್‌ಬಿಎಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಡಿಬಿಎಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಹ-ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref>https://www.thehindubusinessline.com/money-and-banking/bajaj-finance-readies-for-entry-into-credit-cards-business/article65782839.ece</ref> ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯವು ತಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕರ ನೆಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪಾವತಿಸುವ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://www.google.co.in/books/edition/Lilliput_Land/OG7-EAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=lilliput+land+bajaj+finance&pg=PT64&printsec=frontcover</ref> ==ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು== *ಬಜಾಜ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಗೃಹ ಸಾಲಗಳು, ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಲೀಸ್ ಬಾಡಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಸತಿ ಹಣಕಾಸು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ಇದು ₹೪,೦೦೦ ಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್$೪೮೦ ಮಿಲಿಯನ್) ಕೋಟಿಯ ತಾಜಾ ಷೇರು ಮಾರಾಟ ಸೇರಿದಂತೆ ₹೭,೦೦೦ ಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್$೮೪೦ ಮಿಲಿಯನ್) ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಡಿಆರ್‌ಎಚ್‌ಪಿ ಅನ್ನು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ₹೩,೦೦೦ ಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್$೩೬೦ ಮಿಲಿಯನ್) ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ.<ref>https://www.thehindubusinessline.com/markets/bajaj-housing-finance-ipo-nbfc-files-papers-for-7000-cr-public-issue/article68266119.ece</ref> *ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್, ಬ್ರೋಕರೇಜ್ ವಿಭಾಗ, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಈಕ್ವಿಟಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.crisil.com/mnt/winshare/Ratings/RatingList/RatingDocs/BajajFinancialSecuritiesLimited_October%2018,%202023_RR_329966.html</ref> ==ಹಣಕಾಸು== ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಲ್ಲದ ಹಣಕಾಸು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿನ ಆದಾಯದ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಅನುತ್ಪಾದಕ ಆಸ್ತಿಗಳ (ಎನ್‌ಪಿಎ) ನಿಯತಾಂಕಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ಪಿಯರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಗುಣಾಂಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಎನ್‌ಪಿಎ (ಪಿ<೦.೦೪) ತೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಲಾಭ (ಪಿಎಟಿ) ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಎನ್‌ಪಿಎ (ಪಿ<೦.೦೪) ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಆದಾಯದ ನಡುವೆ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಧನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್‌ಒಎ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಎನ್‌ಪಿಎ (ಪಿ<೦.೦೦೫), ನಂತರದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://turcomat.org/index.php/turkbilmat/article/view/8616 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-09-19 |archive-date=2023-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527072557/https://turcomat.org/index.php/turkbilmat/article/view/8616 |url-status=dead }}</ref> ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ೩೦ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನಂತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಗರಿಷ್ಠ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ ೫೮.೫೮% ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>https://eelet.org.uk/index.php/journal/article/view/422</ref> ==ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಳು== ಮೂಲ ಕಂಪನಿ ಬಜಾಜ್ ಫಿನ್‌ಸರ್ವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒಟ್ಟು ಷೇರುಗಳ ೫೨.೪೯% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಕೂಟರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ನೋಮುರಾ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್, ಬಿಎನ್‌ಪಿ ಪರಿಬಾಸ್, ಸ್ಮಾಲ್‌ಕ್ಯಾಪ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫಂಡ್ ಇಂಕ್, ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಸ್ ಲಾಂಗ್ ಟರ್ಮ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಫಂಡ್ ಸೇರಿವೆ.<ref>https://www.icicidirect.com/stocks/bajaj-finance-ltd-share-price</ref> ===ಹೂಡಿಕೆಗಳು=== ೨೦೧೭-೧೮ ರಲ್ಲಿ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ವ್ಯಾಲೆಟ್ ಕಂಪನಿ ಮೊಬಿಕ್ವಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ೧೨.೬ ಶೇಕಡಾ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>https://www.thehindubusinessline.com/money-and-banking/mobikwik-partners-bajaj-finance-for-larger-financial-services-pie/article9800989.ece</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ₹೯೩ ಕೋಟಿಗೆ (ಯುಎಸ್$೧ ಮಿಲಿಯನ್) ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಸ್ನ್ಯಾಪ್‌ವರ್ಕ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>https://www.thehindubusinessline.com/companies/bajaj-finance-to-acquire-up-to-40-stake-in-snapwork-technologies-for-up-to-93-crore/article66185099.ece</ref> ==ನಿಯಂತ್ರಕ== ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆಬಿಐ) ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಎನ್‌ಬಿಎಫ್‌ಸಿ-ಮೇಲಿನ ಲೇಯರ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ೧೬ ಎನ್‌ಬಿಎಫ್‌ಸಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ಕಂಪನಿಯು ತನಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಳವಡಿಕೆಗಾಗಿ ಮಂಡಳಿ-ಅನುಮೋದಿತ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆರ್‌ಬಿಐ ವಿನಂತಿಸಿದೆ.<ref>https://rbidocs.rbi.org.in/rdocs/PressRelease/PDFs/PR9755816872919874356B69ED5CB3415DB20.PDF</ref> ===ಅನುಸರಣೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು=== ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಎರಡು ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸೇವೆಗಳಾದ 'ಇಕಾಮ್' ಮತ್ತು 'ಇನ್ಸ್ಟಾ ಇಎಮ್‌ಐ ಕಾರ್ಡ್' ಮೂಲಕ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸದಂತೆ ಅಥವಾ ವಿತರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ಮೇ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಫೈಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳ ನಂತರ ಆರ್‌ಬಿಐ ಹೇಳಿದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ಕಂಪನಿಯು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>https://www.reuters.com/world/india/indias-bajaj-finance-says-cenbank-lifts-ban-two-lending-products-2024-05-02/</ref> ==ಪರೋಪಕಾರ== ಬಜಾಜ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ "ಬಜಾಜ್ ಬಿಯಾಂಡ್" ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಬಜಾಜ್ ಆಟೋ ಮತ್ತು ಬಜಾಜ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಯೋಗದ ಸಿಎಸ್‌ಆರ್ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ₹೫,೦೦೦ ಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್$೬೦೦ ಮಿಲಿಯನ್) ಕೋಟಿಯನ್ನು ಬಹು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಜಮ್ನಾಲಾಲ್ ಬಜಾಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಜಾಂಕಿದೇವಿ ಬಜಾಜ್ ಗ್ರಾಮ ವಿಕಾಸ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮತ್ತು ಕಮಲನಯನ್ ಬಜಾಜ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸಬಲೀಕರಣ, ಕೌಶಲ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ತರಬೇತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>https://books.google.com/books?id=6SdgEAAAQBAJ&dq=bajaj+finance+nadia+mansour&pg=PA27</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] n2fovh2qiq8sy4qhkv0rqdookbhtsuu 0 111339 1376545 1362286 2026-07-10T08:39:57Z ~2026-39063-88 100441 /* ಪರಿಣಾಮಗಳು */ 1376545 wikitext text/x-wiki [[image:Rowlatt bills1919.gif|250px|thumbnail|right|೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿ]] ಅರಾಜಕತೆ ಹಾಗು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ದುಷ್ಕೃತ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೧೯ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ ಕಾಯ್ದೆಯೇ '''ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆ''' ಅಥವಾ '''ಕಪ್ಪು ಕಾಯ್ದೆ'''.ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಸರ್.'''ಸಿಡ್ನಿ ಅರ್ಥರ್ ಟೇಲರ್ ರೌಲತ್''' ಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮಿತಿಯೊಂದು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಬಂದಿದೆ. ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆಂದೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ [[ರೌಲತ್ ಸಮಿತಿ]]ಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತ್ತು. ಆ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮಾರ್ಚ್ ೧೦, ೧೯೧೯ರಂದು [[ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Rowlatt-Acts|title=ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕುರಿತಾದ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ದ ಆಂಗ್ಲ ಮಾಹಿತಿ}}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== [[image:Sir Sidney Arthur Taylor Rowlatt (cropped).jpg|200px|thumbnail|right|ಸರ್.ಸಿಡ್ನಿ ಅರ್ಥರ್ ಟೇಲರ್ ರೌಲತ್]] ೧೯೧೫ರ [[ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಕಾಯ್ದೆ]] ಆಗ್ಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಲ್ಲಿ ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ೧೯೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ ಆ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಾಯಿದೆ ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಬಂದಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಂತಹ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು, ಆಂದೋಲನಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕಬಹುದೆಂದು ಅದಾಗಲೇ ಮನಗಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=V2nGnWXV7coC&pg=PA106&sig=jrNru448QPQBfZbP5NfPWPxsUsQ&hl=en&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ : ಆಂಗ್ಲ ಅವತರಣಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕ. ಲೇಖಕ: ಜಾನ್ ಎಫ್. ರಿಡಿಕ್ }}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನಾವಳಿಗಳನ್ನು ರಾಜದ್ರೋಹದ, ಪಿತೂರಿಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮುಖಾಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದವನ್ನು ದಮನ ಮಾಡುವುದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಾಳೆಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ==ಕಾಯ್ದೆಯ ಸ್ವರೂಪ== [[ರೌಲತ್ ಸಮಿತಿ]] ವರದಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಜಾರಿಯಾದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೇಳುವ ಅಥವಾ ಸಿಡಿದೇಳಲು ಸಹಕಾರ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಯಾವ ವಾರಂಟ್ ಹಾಗು ಕೋರ್ಟಿನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಒತ್ತಡ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ [[ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಯ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಲೇಖನ ಅಥವಾ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸುವರಿಗೆ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಬಂಧಿತರಾದ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಾಗುವ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರ ಆಪಾದನೆಗೆ ಒದಗಿಸಿದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಬಂಧಿತರ ಅರಿವಿಗೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಪಾದಿತರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಾಗ ಭದ್ರತಾ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=IDKoyGjFo44C&redir_esc=y |title=ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಎ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಸರ್ವೇ}}ಲೇಖಕ. ರಣಬೀರ್ ವೋಹ್ರಾ. ಎರಡನೇ ಸಂಚಿಕೆ. ಪು.126</ref> ==ಪರಿಣಾಮಗಳು== ಕಾಯ್ದೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ]] ಅದನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಶಿಕ್ಷೆ ಒಪ್ಪಿತವಲ್ಲವೆಂದು ತಮ್ಮ ವಾದ ಮುಂದಿರಿಸಿದರು.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೬, ೧೯೧೯ ರಂದು [[ಹರತಾಳ]]ವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿ, ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಅದೇ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾದಿ ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕಿದರು. ಮುಂದೆ ಅದೇ ಚಳುವಳಿ 1920 '''ನಾಗರೀಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ''' ಎಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ೧೯೧೯ರ ಮಾರ್ಚ್ ೩೦ರಂದು [[ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದಿದ್ದ [[ಹರತಾಳ]] ಅಹಿಂಸಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೌಲತ್ ಕಾಯಿದೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ [[ಪಂಜಾಬ್]] ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ದಂಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ ದಂಗೆಯಿಂದ ವಿಚಲಿತರಾದ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಹಿಂಸೆಯೇ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ ಹಾಗು ತಾವು ಅಹಿಂಸಾ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಂಬಲವೀಯುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಭಾರತದ ಇನ್ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಬಲ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು [[ಪಂಜಾಬ್]] ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ. ೧೯೧೯ರ ಮಾರ್ಚನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾದ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ವಿರೋಧವೊಡ್ಡಿ ಪಂಜಾಬ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಧರ್ಮಶಾಲೆಯ ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗಿತ್ತು. ದಂಗೆಯ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಪಂಜಾಬ್ ಗೆ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅಟ್ಟಿತು. ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೧೯, ಅಂದು ಸಿಖ್ಖರ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಬೈಸಾಕಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ನಾದ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಹಲವಾರು ಸಿಖ್ಖರು ಪರ್ವದ ಆಚರಣೆಗೂ ಹಾಗು ಪಂಜಾಬ್ ನಾಯಕರ ಬಂಧನದ ಕುರಿತಾದ ಸಭೆ ನಡೆಸಲು ಸೇರಿದ್ದರು. ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದಂತೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸೇನೆ ಹಾಗು ಪೊಲೀಸ್ ರು ಜನರಲ್. ಡೈಯರ್ ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರರಾಗಿದ್ದ ಜನಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಗುಂಡುಗಳ ಮಳೆಗರೆದು ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಮಾರಣ ಹೋಮ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ [[ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ]]ವೆಂದೇ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9C%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E2%80%8D%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%BE_%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B3%8D_%E0%B2%B9%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%A1 |title=ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ}}</ref> ಮುಂದೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ತರದ ಚಳುವಳಿಗಳು ನಡೆದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಿತಿ '''ರೆಪ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಲಾಸ್ ಕಮಿಟಿ''' ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಲೋಪ ದೋಷಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಿತು. ವರದಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ರೌಲತ್ ಕಾಯ್ದೆ, [[ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗು ಇನ್ನು ಮುಂತಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು. ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಚಂಪಾರಣ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ]] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Kheda_Satyagraha_of_1918 ಖೇಡಾ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Rowlatt_Committee ರೌಲತ್ ಸಮಿತಿ] * [[ಜಲಿಯನ್‍ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ|ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ: ಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೧೯]] gmc9hnox7qkse8lyila6q9g3ejvrxs3 0 115288 1376499 1349971 2026-07-09T21:16:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376499 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = File:Tejasvi Surya.jpg | caption = ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯ (೨೦೧೯) | occupation = [[ರಾಜಕಾರಣಿ]] | profession = [[ವಕೀಲ]] | party = [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1990|11|16}} | birth_name = ಲಕ್ಯ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ತೇಜಸ್ವಿ | birth_place = [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | parents = | relatives = ರವಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ<br>(uncle) | office = [[ಲೋಕಸಭಾ ಸದಸ್ಯ]] | term_start = ೨೩ ಮೇ, ೨೦೧೯ | predecessor = [[ಅನಂತಕುಮಾರ್]] | constituency = [[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ]] | majority = 3,31,192 (27.87%) | office1 = ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾ | termstart1 = ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೨೦೨೦ | predecessor1 = ಪೂನಂ ಮಹಾಜನ್ | website = {{URL|https://tejasvisurya.in}} }} '''ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯ''' (ಎಲ್. ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ತೇಜಸ್ವಿ) ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸದ<ref>https://myneta.info/LokSabha2019/candidate.php?candidate_id=7698</ref> ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ<ref>https://suddivani.com/?p=7439{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೧೬, ೧೯೯೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ) ದಿಂದ ೧೭ನೇ [[ಲೋಕಸಭೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯರವರು ನವೆಂಬರ್ ೧೬, ೧೯೯೦ರಂದು ರಮ ಮತ್ತು ಡಾ. ಎಲ್.ಎ. ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು, ಅವರು ೯ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ತಾವು ಬಿಡಿಸಿದ ೧೭ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ₹೧೨೨೦ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅವರ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರ ಮೂಲಕ "ಸೇನಾ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ" ಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರು.<ref>https://m.dailyhunt.in/news/india/english/laughingcolours+english-epaper-laughcole/elections+2019+tejasvi+surya+raised+funds+for+kargil+victims+at+the+age+of+8+now+he+s+bjp+s+youngest+mp-newsid-117562871</ref> ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಲೀಗಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ನಿಂದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ ಎಲ್ ಬಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>https://www.famouspeoplebio.com/amp/tejasvi-surya/{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ===ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ=== ಅವರು [https://www.abvp.org/ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808081657/https://www.abvp.org/ |date=2020-08-08 }}(ಎಬಿವಿಪಿ) ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು "ಕರ್ನಾಟಕ ಬಿಜೆಪಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್" ತಂಡವನ್ನು ೨೦೧೮ ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದರು. ===2019ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ=== ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯರವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಬಿ. ಕೆ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಅವರನ್ನು ೩,೩೧,೧೯೨ ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣದ(ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ) ಸಂಸದರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.thenewsminute.com/article/bjp-s-tejasvi-surya-defeats-congress-veteran-bk-hariprasad-bengaluru-south-102290</ref> ===೨೦೨೧ ಕೋವಿಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಬೆಡ್ ಹಗರಣ=== ೨೦೨೧ ರ ಮೇ 5 ರಂದು ಶಾಸಕರಾದ ರವಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಉದಯ್ ಗರುಡಾಚಾರ್, ಸತೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ ಇವರೊಂದಿಗೆ ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯ ಕೋವಿಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಧಿಢೀರ್ ಭೇಟಿಯಿತ್ತರು. ಬಿಬಿಎಂಪಿಯ ಕೋವಿಡ್ ವಾರ್ ರೂಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ತದನಂತರ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಡ್ ದಂಧೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಹಗರಣಕ್ಕೆ ಕೋಮುದ್ವೇಷದ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ್ದಕ್ಕೆ ತೇಜಸ್ವಿಸೂರ್ಯ ವಿಷಾದವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>https://kannada.asianetnews.com/state/bjp-mp-tejasvi-surya-press-conference-on-reforms-made-in-bbmp-bed-allocation-system-rbj-qsw64w</ref><ref>https://www.republicworld.com/india-news/politics/tejasvi-surya-denies-making-bengaluru-covid-bed-racket-communal-curse-of-the-country-dot.html </ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <br> <br> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] 3ynfwrifgtvssvvjnrv7i3dmagvghkw 0 115350 1376484 1348141 2026-07-09T14:57:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376484 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜೆನ್ನಿಫರ್‌ ವಿಂಗೆಟ್‌ | birth_name = ಜೆನ್ನಿಫರ್‌ ವಿಂಗೆಟ್‌ | image = [[File:Jennifer Winget at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018 (15) (cropped).jpg|thumb| 25 ನೇ ಎಸ್‌ಒಎಲ್ ಲಯನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೧೮ ನಲ್ಲಿ ಜೆನ್ನಿಫರ್ ವಿಂಗೆಟ್ ]] | caption = | birth_date = ೩೦ ಮೇ ೧೯೮೫ | birth_place = [[ಮುಂಬೈ]], [[ಭಾರತ]] | occupation = ನಟಿ | nationality = ಭಾರತೀಯ | residence = ಮುಂಬೈ, ಭಾರತ | years_active = '''ಸಕ್ರಿಯ- ವರ್ಷಗಳು''' ೧೯೮೮ - ಪ್ರಸ್ತುತ }} [[File:Jennifer Winget on the sets of &#039;Nachle Ve with Saroj Khan&#039;.jpg|thumb|ನಚ್ಲೆ ವೆ ವಿದ್ ಸರೋಜ್ ಖಾನ್ ಸೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಜೆನ್ನಿಫರ್‌ ವಿಂಗೆಟ್‌]] '''ಜೆನ್ನಿಫರ್‌ ವಿಂಗೆಟ್‌''' (ಜನನ ೩೦ ಮೇ ೧೯೮೫) ರವರು ಭಾರತೀಯ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ನಟಿ. ಇವರು [[:en:Saraswatichandra (TV series)|ಸರಸ್ವತಿಚಂದ್ರ]] ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಕುಮುದ್ ದೇಸಾಯಿ, [[:en:Beyhadh|ಬೇಹದ್]] ನಲ್ಲಿ ಮಾಯ ಮೆಹ್ರೋತ್ರ ಮತ್ತು [[:en:Bepannah|ಬೇಪನ್ಹಾ]] ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಝೋಯ ಸಿದ್ದಿಕಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.savasher.com/celebrity-actress/jennifer-winget-family-wiki-age-husband/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-06-15 |archive-date=2023-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415144145/https://www.savasher.com/celebrity-actress/jennifer-winget-family-wiki-age-husband/ |url-status=dead }}</ref> =ವೃತ್ತಿಜೀವನ= ಜೆನ್ನಿಫರ್ ತನ್ನ ೧೨ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ರಾಜ ಕೊ ರಾಣಿ ಸೆ ಪ್ಯಾರ್ ಹೊ ಗಯ' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ತನ್ನ ೧೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[:en:Kuch Naa Kaho|'ಕುಚ್ ನಾ ಕಹೊ']] ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ತದನಂತರ ಅವರು ಹಲವಾರು ಟಿವಿ ಶೋ ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.imdb.com/name/nm1764355/bio</ref><br /> ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿನಯಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ''ಕಾರ್ತಿಕಾ''<ref>{{cite news |title=Karthika Deepam update, March 13: Karthik reprimands Deepa; she thanks him for taking care of Sourya - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/telugu/karthika-deepam-update-march-13-karthik-reprimands-deepa-she-thanks-him-for-taking-care-of-sourya/articleshow/74624072.cms |accessdate=18 March 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Karthika Deepam update, February 20: Karthik takes a firm decision - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/telugu/karthika-deepam-update-february-20-karthik-takes-a-firm-decision/articleshow/74245273.cms |accessdate=18 March 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref> ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ದೊಡ್ಡ ವಿರಾಮ ತಂದಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಗಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<br /> ನಂತರ ಅವರು ''ಕಸೌಟಿ ಜಿಂದಗೀ ಕೇ''<ref>indiatoday.in/television/photo/throwback-thursday-heres-how-the-cast-of-kasautii-zindagii-kay-looks-now-lifetv-842089-2017-04-13/</ref><ref>{{cite news |title=EXCLUSIVE: Jennifer Winget-Shweta Tiwari reliving their Kasauti Zindagi Kay days will melt your hearts, watch video - Times of India ► |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/exclusive-jennifer-winget-shweta-tiwari-reliving-their-kasauti-zindagi-kay-days-will-melt-your-hearts-watch-video/articleshow/64665728.cms |accessdate=18 March 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref> ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇವರು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ''ದಿಲ್ ಮಿಲ್ ಗಯೆ''<ref>{{cite news |title=Karan Singh Grover- Jennifer Winget's Dill Mill Gaye turns 12, fans get nostalgic - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/karan-singh-grover-jennifer-wingets-dill-mill-gaye-turns-12-fans-get-nostalgic/articleshow/70756065.cms |accessdate=18 March 2020 |work=The Times of India |language=en}}</ref> ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ರಿಧಿಮಾ ಗುಪ್ತಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<br /> ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಂಜಯ್ ಲೀಲಾ ಭನ್ಸಾಲಿ ಅವರ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ''ಸರಸ್ವತಿಚಂದ್ರ''<ref>{{cite news |last1=Biswas |first1=Malabika |title=Worth waiting for! |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Worth-waiting-for/article15476213.ece |accessdate=18 March 2020 |work=The Hindu |date=9 October 2016 |language=en-IN}}</ref> ದಲ್ಲಿ ಗೌತಮ್ ರೋಡ್ ಎದುರು ಕುಮುದ್ ದೇಸಾಯಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ವಿಂಗೆಟ್ ಸೋನಿ ಟಿವಿಯ ''ಬೇಹದ್‌''<ref name="Republic World">{{cite news |last1=World |first1=Republic |title='Beyhadh 2' actor Jennifer Winget might quit the show, here's why |url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/television-news/beyhadh-2-actor-jennifer-winget-might-quit-the-show-reason.html |accessdate=18 March 2020 |work=Republic World}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಮಾಯಾ ಮೆಲ್ಹೋತ್ರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<br /> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹರ್ಷದ್ ಚೋಪ್ಡಾ ರವರ ಜೊತೆ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯ ಬೆಪನ್ಹಾ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಯಾ ಸಿದ್ದಿಕಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ವಿಂಗೆಟ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.<ref>{{cite news |title=Bepanah Pyaar makers brutally trolled by Jennifer Winget and Harshad Chopda's Bepannah fans for a shocking reason! |url=http://www.catchnews.com/television-news/bepanah-pyaar-makers-brutally-trolled-by-jennifer-winget-and-harshad-chopda-s-bepannah-fans-for-a-shocking-reason-159508.html |accessdate=18 March 2020 |work=CatchNews.com |language=en}}</ref> ಇದೀಗ ಇವರು ಬೇಹದ್ ಧಾರವಾಹಿಯ ಎರಡನೇ ಸರಣಿಯಲಲ್ಇ ಮಾಯಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Republic World"/> =ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ= ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು== {| class="wikitable sortable" |- style="text-align:center;" ! ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಪಾತ್ರ ! ಉಲ್ಲೇಖ |- | ೧೯೯೫ | ಅಕೆಲೆ ಹಮ್ ಅಕೆಲೆ ತುಮ್ | ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿ |style="text-align:center;"|<ref name=dm>{{cite web|url=https://www.desimartini.com/news/martini-shots/trivia/trivia-phir-se-jennifer-winget-has-been-part-many-6-films-article103624.htm|title=Trivia: Before Phir Se, Jennifer Winget Has Been A Part Of As Many As 6 Films|3=|website=desimartini|date=19 February 2019|accessdate=19 May 2019|archive-date=6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191006063247/https://www.desimartini.com/news/martini-shots/trivia/trivia-phir-se-jennifer-winget-has-been-part-many-6-films-article103624.htm|url-status=dead}}</ref> |- | ೧೯೯೭ | ರಾಜ ಕಿ ಆಯೇಗಿ ಬಾರತ್ | ಶಾಲಾ ಮಗು |style="text-align:center;"| |- | ೨೦೦೦ | [[:en:Raja Ko Rani Se Pyar Ho Gaya|ರಾಜ ಕೊ ರಾಣಿ ಸೆ ಪ್ಯಾರ್ ಹೊ ಗಯ]] | ತನು |style="text-align:center;"|<ref>https://www.bollywoodhungama.com/movie/raja-ko-rani-se-pyar-ho-gaya/</ref> |- |೨೦೦೩ | ಕುಚ್ ನಾ ಕಹೊ | ಪೂಜ |style="text-align:center;"| |- |೨೦೧೮ |[[:en:Phir Se...|ಫಿರ್ ಸೆ...]] |ಕಾಜಲ್ ಕಪೂರ್ |style="text-align:center;"|<ref>https://www.bollywoodhungama.com/movie/phir-se/</ref> |- |} ==ದೂರದರ್ಶನ== {| class="wikitable sortable" |- style="text-align:center;" ! ವರ್ಷ ! ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ! ಪಾತ್ರ ! ಉಲ್ಲೇಖ |- |೨೦೦೨ -೦೩ | [[:en:Shaka Laka Boom Boom|ಶಕ ಲಕ ಬೂಮ್ ಬೂಮ್]] | ಪಿಯ | style="text-align:center;" |<ref>https://www.imdb.com/title/tt3676882/fullcredits</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೦೩ | ಕುಸುಮ್ | ಸಿಮ್ರನ್ | style="text-align:center;" | |- | ಕೋಯಿ ದಿಲ್ ಮೆ ಹೆ | ಪ್ರೀತಿ | style="text-align:center;" |<ref name="indiantele">{{cite web|title=Sony to debut Balaji's next 'Kkoi Dil Mein Hai' |url=http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k3/nov/nov226.htm |publisher=Indian Television Dot Com Pvt Ltd |accessdate=4 October 2014 |location=MUMBAI |date=29 November 2003 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018150415/http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k3/nov/nov226.htm |archivedate=18 October 2014 }}</ref> |- | ೨೦೦೪ | ಕಾರ್ತಿಕ | ಕಾರ್ತಿಕ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k4/aug/aug123.htm |title=Balaji ready with 9 new shows across channels |publisher=Indiantelivision.org |date=13 August 2004 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150101072457/http://www.indiantelevision.org.in/headlines/y2k4/aug/aug123.htm |archivedate=1 January 2015 }}</ref> |- | ೨೦೦೫ - ೦೮ | [[:en:Kasautii Zindagii Kay (2001 TV series)|ಕಾಸೌಟಿ ಜಿಂದಾಗಿ ಕೇ]] | ಸ್ನೇಹ ಬಜಾಜ್ |style="text-align:center;"|<ref>https://www.filmibeat.com/television/news/2018/jennifer-winget-sneha-bajaj-has-to-say-about-kasautii-zindagi-kay-2-276365.html</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೦೬ | [[:en:Kyaa Hoga Nimmo Kaa|ಕ್ಯಾ ಹೋಗ ನಿಮ್ಮೋ ಕಾ]] | ನತಾಶ |style="text-align:center;"|<ref>http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/now-really-kya-hoga-nimmo-ka</ref> |- | ಕಹಾನಿ ಘರ್ ಘರ್ ಕೀ | ಸ್ವತಃ |style="text-align:center;"|<ref>https://www.imdb.com/title/tt1341970/</ref> |- | ೨೦೦೭ | ಕಹಿ ತೊ ಹೋಗ | ಸ್ವೆಟ್ಲಾನ |style="text-align:center;"| |- |೨೦೦೭-೦೯ |[[:en:Sangam (TV series)|ಸಂಗಮ್]] |ಗಂಗಾ ಭಟಿಯ | style="text-align:center;" |<ref>https://www.imdb.com/title/tt7351316/</ref> |- |೨೦೦೮ |[[:en:Zara Nachke Dikha|ಝರ ನಚ್ ಕೆ ದಿಖ]] |ಸ್ಪರ್ಧಿ | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/378645/zara-nachke-dikha-reunion-jennifer-winget-karishma-tanna-narayani-shastri|title=Zara Nachke Dikha reunion: Jennifer Winget, Karishma Tanna, Narayani Shastri & others party hard|date=16 May 2017|access-date=15 ಜೂನ್ 2019|archive-date=22 ಜನವರಿ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122204607/https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/378645/zara-nachke-dikha-reunion-jennifer-winget-karishma-tanna-narayani-shastri|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="4" | ೨೦೦೯ | ದೇಖ್ ಇಂಡಿಯ ದೇಖ್ | rowspan="2" | ಹೋಸ್ಟ್ | style="text-align:center;" |<ref>{{cite news|title=Jennifer replaces Shweta on Dekh India Dekh|url=http://entertainment.oneindia.in/television/news/2009/jennifer-replaces-shweta-100709.html|accessdate=7 April 2014|newspaper=oneindia.in|date=10 July 2009|archive-date=18 ಮಾರ್ಚ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140318151558/http://entertainment.oneindia.in/television/news/2009/jennifer-replaces-shweta-100709.html|url-status=dead}}</ref> |- | ಲಾಫ್ಟರ್ ಕೆ ಫಾಟ್ಕೆ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=It’s not funny, ‘Laughter Ke Phatke’ going off air?|url=http://entertainment.in.msn.com/tv/article.aspx?cp-documentid=3304143|accessdate=7 April 2014|newspaper=msn.com|date=13 January 2010|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225092018/http://www.msn.com/en-in/entertainment/tv/?cp-documentid=3304143|url-status=dead}}</ref> |- | ಕಾಮಿಡಿ ಸರ್ಕಸ್ ೩ | ಸ್ಪರ್ಧಿ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Comedy Circus returns with 'Teen Ka Tadka'|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tv-/Comedy-Circus-returns-with-Teen-Ka-Tadka/articleshow/5148188.cms?referral=PM|accessdate=7 April 2014|newspaper=indiatimes.com|date=22 October 2009}}</ref> |- | ದಿಲ್ಲ್ ಮಿಲ್ಲ್ ಗಯೆ | ಡಾ. ರಿಧಿಮ ಗುಪ್ತ |style="text-align:center;"| |- |೨೦೧೦ |ಝರ ನಚ್ ಕೆ ದಿಖ ೨ |ಹೋಸ್ಟ್ | style="text-align:center;" |<ref>{{cite news|last=Dubey |first=Rachana |title=Entry, exit! |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/entry-exit/article1-540912.aspx |accessdate=7 April 2014 |newspaper=hindustantimes.com |date=8 May 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140319222102/http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/entry-exit/article1-540912.aspx |archivedate=19 March 2014 }}</ref> |- | rowspan="3" | ೨೦೧೧ | ಜೋರ್ ಕ ಜಟ್ಕ: ಟೋಟಲ್ ವೈಪೌಟ್ | ಸ್ಪರ್ಧಿ | style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Anchor effect |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/anchor-effect/article1-712032.aspx |accessdate=7 April 2014 |newspaper=hindustantimes.com |date=21 June 2009 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140319222207/http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/anchor-effect/article1-712032.aspx |archivedate=19 March 2014 }}</ref> |- | [[:en:Comedy Ka Maha Muqabala|ಕಾಮಿಡಿ ಕಾ ಮಹಾ ಮುಕಾಬ್ಲ]] | rowspan="2" | ಹೋಸ್ಟ್ |style="text-align:center;"| <ref>{{cite news|title=There is no question of being overshadowed by the stars in Comedy ka maha muqabla : Jennifer Winget|url=https://in.celebrity.yahoo.com/news/there-question-overshadowed-the-stars-comedy-ka-maha-131025990.html|accessdate=7 April 2014|newspaper=yahoo.com|date=23 March 2011|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225091948/https://in.style.yahoo.com/news/there-question-overshadowed-the-stars-comedy-ka-maha-131025990.html|url-status=dead}}</ref> |- | ನಚ್ಲೆ ವೆ ವಿದ್ ಸರೋಜ್ ಖಾನ್ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Jennifer Winget Sunil Grover Genelia Saroj Khan On Shooting Sets Of Dance Reality Show Nachle Ve At RK Studios In Mumbai 2|url=http://pages.rediff.com/photoalbum/preview/rediff-bollywood-photos/genelia-d-souza-and-malaika-arora-khan-on-shooting-sets-of-dance-reality-show-nachle-ve-at-rk-studios-in-mumbai/3917719/40457401/202510/13/jennifer-winget-sunil-grover-genelia-saroj-khan-on-shooting-sets-of-dance-reality-show-nachle-ve-at-rk-studios-in-mumbai--2-|accessdate=7 April 2014|newspaper=rediff.com|date=22 December 2011|archive-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225092032/http://pages.rediff.com/photoalbum/preview/rediff-bollywood-photos/genelia-d-souza-and-malaika-arora-khan-on-shooting-sets-of-dance-reality-show-nachle-ve-at-rk-studios-in-mumbai/3917719/40457401/202510/13/jennifer-winget-sunil-grover-genelia-saroj-khan-on-shooting-sets-of-dance-reality-show-nachle-ve-at-rk-studios-in-mumbai--2-|url-status=dead}}</ref> |- | ೨೦೧೨ | ತೇರಿ ಮೇರಿ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿಸ್ | ನೀತಿ |style="text-align:center;"|<ref>https://archive.is/20141214135042/http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/jennifer-winget-returns-to-acting-with-a-telefilm/article1-918653.aspx</ref> |- |೨೦೧೩-೧೪ | ಸರಸ್ವತಿಚಂದ್ರ | ಕುಮುದ್ ದೇಸಾಯಿ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last=Maheshwri|first=Neha|title=Saraswatichandra: A lavish love story|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/tv/news-interviews/Saraswatichandra-A-lavish-love-story/articleshow/18657678.cms|accessdate=7 April 2014|newspaper=indiatimes.com|date=25 February 2013}}</ref> |- |೨೦೧೬- ೧೭ |ಬೇಯಧ್ |ಮಾಯ ಮೆಹ್ರೋತ್ರ | style="text-align:center;" |<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Behad-is-a-good-change-for-me-Jennifer-Winget/articleshow/52075126.cms</ref> |- | ೨೦೧೮ | ಬೇಪನ್ನಾ | ಝೋಯ ಸಿದ್ದಿಕಿ | style="text-align:center;" | |- | ೨೦೧೯- ಪ್ರಸ್ತುತ | ಬೇಯಧ್ ೨ | ಮಾಯ ಜೈಸಿಂಗ್ | |} ==ಅತಿಥಿ ಪ್ರದರ್ಶನ== {| class="wikitable sortable" |- style="text-align:center;" ! ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಪಾತ್ರ ! ಉಲ್ಲೇಖ |- |೨೦೦೯ | ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಬ್ರೈಡ್ | ಫೈನಲ್ ಅಭಿನಯ | style="text-align:center;"|<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Perfect-Bride-Rumpa-weds-Hitesh-on-TV/articleshow/5332794.cms?</ref> |- |೨೦೧೬ |[[:en:The Kapil Sharma Show|ದಿ ಕಪಿಲ್ ಶರ್ಮ ಶೋ]] |rowspan=2|ಅತಿಥಿ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/pics-sunil-grover-flirts-with-guest-jennifer-winget-on-the-kapil-sharma-show/photostory/54713263.cms|title=PICS: Sunil Grover flirts with guest Jennifer Winget on The Kapil Sharma show|date=6 October 2016|newspaper=The Times of India|accessdate=7 January 2017}}</ref> |- |೨೦೧೮ |[[:en:Silsila Badalte Rishton Ka|ಸಿಲ್ಸಿಲಾ ಬಾದಲ್ತೆ ರಿಶ್ತೋಂ ಕಾ]] | style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/silsila-badalte-rishton-ka-written-update-september-11-2018-mauli-gets-suspicious-about-nandini-and-kunals-relationship/articleshow/65780330.cms|title=Silsila Badalte Rishton Ka written update, September 11, 2018: Mauli gets suspicious about Nandini and Kunal's relationship|date=12 September 2018}}</ref> |} =ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು= {|class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ ! ಅವಾರ್ಡ್ ! ವರ್ಗ ! ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಕೆಲಸ ! ಉಲ್ಲೇಖ |- |rowspan= 2|೨೦೧೩ |[[:en:Gold Awards|ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್]] |ಮೋಸ್ಟ್ ಫಿಟ್ ನಟಿ |{{N/A}} |<ref>https://www.filmibeat.com/television/news/2013/2013-boroplus-gold-awards-2013-winners-list-115204.html#slide252653</ref> |- |[[:en:Indian Television Academy Awards|ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್]] |rowspan=2|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ಜ್ಯೂರಿ) |rowspan=3|ಸರಸ್ವತಿಚಂದ್ರ |<ref name=ITAA>{{cite web|url=http://awardsbyindianshows.weebly.com/indian-television-academy-awards.html|title=Indian Television Academy Awards|publisher=weebly.com |accessdate=8 January 2015}}</ref> |- |೨೦೧೪ |[[:en:Indian Telly Awards|ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿ ಅವಾರ್ಡ್]] | |- |೨೦೧೬ |ಏಷ್ಯವಿಷನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ | | |- |rowspan=3|೨೦೧೭ |ಎಚ್ ಟಿ ಮೋಸ್ಟ್ ಸ್ಟೈಲೀಶ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಮೋಸ್ಟ್ ಸ್ಟೈಲೀಶ್ ಟಿವಿ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ |{{n/a}} |<ref>{{Cite news|url=https://www.filmibeat.com/television/news/2017/jennifer-winget-siddharth-shukla-manish-paul-bag-ht-most-stylish-awards-tv-257317.html|title=Jennifer Winget, Siddharth Shukla & Manish Paul Bag HT Most Stylish TV Awards|work=Filmibeat|access-date=9 August 2018|language=en}}</ref> |- |ಲಯನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ |rowspan="2" |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ಜ್ಯೂರಿ) |rowspan=2|ಬೇಯಧ್ |<ref name="Lions Gold Awards">{{cite web|url=http://spicystarsmumbai.com/|title=23rd Lions Gold Awards Winner List|access-date=2019-06-15|archive-date=2019-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211205546/http://spicystarsmumbai.com/|url-status=dead}}</ref> |- |ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ |<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/ita-awards-2017-winners-list-jennifer-winget-nakuul-mehta-vivian-dsena-see-photos-videos-4924530/lite/|title=ITA Awards 2017 winners list: Jennifer Winget, Vivian Dsena and Nakuul Mehta take home the trophies|work=The Indian Express|access-date=9 July 2018|language=en-US}}</ref> |- |rowspan=4|೨೦೧೮ |[[:en:Dadasaheb Phalke Award|ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಅವಾರ್ಡ್]] |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ |{{n/a}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/jennifer-winget-hina-khan-karan-patel-win-dadasaheb-phalke-excellence-awards-2018-tv-winners-list-inside-1216970-2018-04-21|title=Jennifer Winget, Hina Khan, Karan Patel win Dadasaheb Phalke Excellence Awards 2018; TV winners list inside|website=India Today|language=en|access-date=9 August 2018}}</ref> |- |ಇಂಡಿಯನ್ ಲೀಡರ್ಸ್ ಅಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ |ಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ರೋಮಿಸಿಂಗ್ ವೆರ್ಸಟೈಲ್ ಟಿವಿ ಆಕ್ಟ್ರೆಸ್ |{{n/a}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/jennifer-winget-bags-most-promising-versatile-tv-actress-award-418690|title=Jennifer Winget bags the Most Promising Versatile TV Actress award|website=PINKVILLA|language=en|access-date=9 August 2018|archive-date=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180803194858/https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/jennifer-winget-bags-most-promising-versatile-tv-actress-award-418690|url-status=dead}}</ref> |- |ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ಜ್ಯೂರಿ) |rowspan=4|ಬೇಪನ್ನಾ |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/gold-awards-2018-winners-list-hina-khan-mouni-roy-surbhi-jyoti-take-home-the-trophies/|title=Gold Awards 2018 complete winners list: Jennifer Winget, Surbhi Jyoti, Surbhi Chandna take home the trophies|work=Bollywood Life|date=20 June 2018}}</ref> |- |ಟೆಲಿಬ್ರೇಶನ್ ಅವಾರ್ಡ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೋಡಿ |<ref>{{cite web|url=https://www.indiaforums.com/forum/topic/5055920|title=CONGRATULATIONS HARSHAD CHOPDA AWARD WINNING ITA/AVTA BEST ACTOR|accessdate=19 May 2019}}</ref> |- |rowspan=2|೨೦೧೯ |[[:en:Lions Gold Awards|ಲಯನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್]] |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ಜನಪ್ರಿಯ) | |- |ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿ ಅವಾರ್ಡ್ |ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ಜನಪ್ರಿಯ) | <ref>https://www.ibtimes.co.in/ita-awards-2019-winners-list-jennifer-parth-erica-others-walk-away-trophies-photos-794313</ref> |} =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= {{reflist}} {{Commonscat|Jennifer Winget}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೫ ಜನನ]] ghonv8p14c5m3hiouzfkdzzvipa1sr3 0 128093 1376490 1349019 2026-07-09T18:13:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376490 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Daab Chingri.jpg|thumb]] '''ಡಾಬ್ ಚಿಂಗಡಿ''' ('''ಚಿಂಗಡಿ ಡಾಬ್''' ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಸೀಗಡಿಯ ಒಂದು ಬಂಗಾಳಿ ಮೇಲೋಗರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹಸಿರು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FxNuAAAAMAAJ|title=Festival|publisher=Statesman Limited|year=2004|page=286}}</ref><ref name="BoldSky">{{Cite web|url=http://www.boldsky.com/cookery/non-vegetarian/sea-food/daab-chingri-bengali-recipe-270212.html|title=Daab Chingri: Bengali|publisher=BoldSky|access-date=3 February 2016}}</ref><ref name="Have you tried daab chingri in Navi Mumbai?">{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food/food-reviews/Have-you-tried-daab-chingri-in-Navi-Mumbai/articleshow/34037186.cms|title=Have you tried daab chingri in Navi Mumbai?|last=Shinde|first=Srishti Ghosh|date=29 April 2014|work=The Times of India|access-date=3 February 2016}}</ref><ref name="Bhattacharya2013">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=iLxnAgAAQBAJ&pg=PA625|title=Nothing But!|last=Brigadier Samir Bhattacharya|date=December 2013|publisher=Author Solutions|isbn=978-1-4828-1626-6|pages=625–}}</ref>  == ಘಟಕಾಂಶಗಳು == ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಸೀಗಡಿಗಳು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕೊಬ್ಬರಿ ಇರುವ ಎಳೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಜೊತೆಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ [[ತುಪ್ಪ]] ಅಥವಾ ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ, ಈರುಳ್ಳಿ, [[ಅರಿಸಿನ]]ದ ಪುಡಿ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್, ಮತ್ತು [[ಶುಂಠಿ]] ಪೇಸ್ಟ್. ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ರುಚಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೀಗಡಿ ಮೇಲೋಗರವನ್ನು ಹಸಿರು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಬಡಿಸಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಅದಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ರುಚಿ ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="BoldSky"/><ref name="oneindia">{{Cite web|url=http://bengali.oneindia.com/cookery/daab-chingri-bengali-recipe-002630.html|language=bn|script-title=bn:সাদা ভাত আর ডাব চিংড়ি, ব্যস কেল্লাফতে!|access-date=3 February 2016|archive-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204042210/http://bengali.oneindia.com/cookery/daab-chingri-bengali-recipe-002630.html|url-status=dead}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು]] ti1evj9rudh21ds53euvrdo8bmachuj 0 144114 1376544 1353659 2026-07-10T07:55:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376544 wikitext text/x-wiki {{short description|Indian physicist}} {{more citations needed|date=December 2018}} {{Use dmy dates|date=December 2018}} {{Use Indian English|date=December 2018}} {{Infobox scientist |name = ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ |image = Dr. Purnima Sinha (cropped).jpg |caption = |birth_date = {{birth date|1927|10|12|df=y}} |birth_place = [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ]], ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ |death_date = {{death date and age|2015|7|11|1927|10|12|df=y}} |death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಭಾರತ]] |residence = [[ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ]], [[ಭಾರತ]] |nationality = [[ಭಾರತ]] |spouse = ಸೂರಜಿತ್ ಚಂದ್ರ ಸಿನ್ಹಾ |children = ಸುಕನ್ಯಾ ಸಿನ್ಹಾ, ಸುಪೂರ್ಣ ಸಿನ್ಹಾ |field = ಕ್ಲೇ ಮಿನರಲ್ಸ್‌ನ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಸ್ಫಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರ |work_institution = ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್, [[ಬೆಂಗಳೂರು]] |alma_mater = {{ublist | ರಾಜಬಜಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್| [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] }} |doctoral_advisor = [[ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್]] |doctoral_students = |known_for = ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬಂಗಾಳಿ ಮಹಿಳೆ |prizes = |religion = |footnotes = }} [[ಚಿತ್ರ:Dr._Purnima_Sinha.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Dr._Purnima_Sinha.jpg/246px-Dr._Purnima_Sinha.jpg|thumb|254x254px| ೧೯೫೪ ರ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಿರಾಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಡಾ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ]] '''ಡಾ. ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ''' (೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೨೭ - ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೧೫) ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬಂಗಾಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.<ref name="Google">{{cite web|title=Biographical article |url=https://sites.google.com/site/snbproject/purnimasinhabio|access-date=6 April 2014}}</ref> ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಖನಿಜಗಳ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಸ್ಫಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹತ್ತರವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯಂತಹ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೨೭ ರಂದು ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಅವರು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ನರೇಸ್ ಚಂದ್ರ ಸೇನ್-ಗುಪ್ತಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾಗಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ನರೇಸ್ ಚಂದ್ರ ಸೇನ್-ಗುಪ್ತಾರವರು ಅರವತ್ತೈದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಬಂಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಅವರು [[ವಿಶ್ವ-ಭಾರತಿ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಮಾಜಿ ಉಪಕುಲಪತಿಗಳಾದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸೂರಜಿತ್ ಚಂದ್ರ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. <ref name = "Google"/> <ref name="Lilavati">{{cite web|title=Women In Science - IAS |url=http://www.ias.ac.in/womeninscience/LD_essays/305-309.pdf|access-date=6 April 2014}}</ref>> ಅವರ ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಸುಪೂರ್ಣ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ರಾಮನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಸುಕನ್ಯಾ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Google" /> <ref name="Lilavati"/> ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಅವರು ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ಮೇಳ ಮೇಷ ಆರ್ ಪಾಠಶಾಲಾ ಎಂಬ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. == ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ == ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಬಾಲಕಿಯರ ಲೇಕ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಸುಶಾಮಾ ಸೆನ್‍ಗುಪ್ತಾರವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಅಸುತೋಷ್ ಕಾಲೇಜ್, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಕಾಲೇಜ್, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಜಬಜಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್, [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ. ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ [[ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್|ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬೋಸ್]] ಅವರ ಆಶ್ರಿತರಾಗಿದ್ದು ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅವರ ಸ್ವಂತ ಕಲಾತ್ಮಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ. ಇವರು ಯಾಮಿನಿ ಗಂಗೂಲಿ ಅವರಿಂದ [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು]] ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಗೋಪಾಲ್ ಘೋಷ್ ಅವರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಡಿತ್ [[ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಕಾಶ್ ಘೋಷ್]] ಅವರಿಂದ ತಬಲಾ ಪಾಠವನ್ನೂ ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇತರ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸೇರಿವೆ. <ref name = "Google"/> ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಹಲವು ದಶಕಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಕ್ಲೇ ಮಿನರಲ್ಸ್‌ನ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಸ್ಫಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೫೬-೫೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ [[ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್|ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬೋಸ್]] ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರಾಜಬಜಾರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು. ಇವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬಂಗಾಳಿ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name = "Google"/> ಪ್ರೊಫೆಸರ್ [[ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್|ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬೋಸ್]] ಅವರನ್ನು ಸೇರುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಫುಟ್‌ಪಾತ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಣುಕುಗಳಂತೆ ಮಾರಾಟವಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇನಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು. ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೫೩ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡಿಎನ್ಎ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡಲು ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಸ್ಸಾಂ ಆಯಿಲ್ ಕಂಪನಿಯು ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಿತು (ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ-ಉದ್ಯಮ ಸಹಯೋಗವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ). ಅವರು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜೇಡಿಮಣ್ಣನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಸಹ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ, ಡಾ ಸಿನ್ಹಾ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ [https://origins.harvard.edu 'ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್' ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220708233653/https://origins.harvard.edu/ |date=8 ಜುಲೈ 2022 }} ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ಕೆಲಸದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ರಚನೆಯನ್ನು ಡಿಎನ್ಎ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. == ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು == ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. [[ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್|ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬೋಸ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ''ಬಂಗಿಯಾ ಬಿಜ್ಞಾನ್ ಪರಿಷತ್'' (ಬಂಗಾಳ ಸೈನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ''ಜ್ಞಾನ್ ಒ ಬಿಜ್ಞಾನ್'' (ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ) ಗೆ ಅವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಂಗಿಯಾ ಬಿಜ್ಞಾನ್ ಪರಿಷತ್ತು ಬೆಂಗಾಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. <ref name = "Google"/> ಅವರು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಎರ್ವಿನ್ ಶ್ರೋಡಿಂಗರ್ ಅವರ ''ಮೈಂಡ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾಟರ್'' ಅನ್ನು [https://g.co/kgs/dMg52Q] ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೭೦ ''ರಲ್ಲಿ ಎನ್ ಅಪ್ರೋಚ್ ಟು ದ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್'' <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dZgxAAAAMAAJ|title=An Approach to the Study of Indian Music|last=Sinha|first=Purnima|date=1970|publisher=Indian Publications|language=en}}</ref> ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪುರುಲಿಯದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತಿ ಮತ್ತು ಅವರು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಅವರು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ದಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ''<nowiki/>'ಜರಾವಾ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೇದಿಕ್ ಚಾಂಟ್: ಎ ಕಂಪಾರಿಸನ್ ಆಫ್ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್' <ref>{{Cite web|url=https://www.thebetterindia.com/203173/purnima-sinha-india-first-woman-phd-physics-satyendra-nath-bose-kolkata-india/|title=The Forgotten Scientist Who Broke The Glass Ceiling For Indian Women in Physics|date=2019-11-15|website=The Better India|language=en-US|access-date=2020-05-10}}</ref>'' ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು. ಅವರು [[ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್|ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಬೋಸ್]] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೇಲಿನ ಕೃತಿಗಳು: * ''ಬಿಜ್ಞಾನ್ ಸಾಧನರ್ ಧಾರಯ್ ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ್ ಬೋಸ್'', ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪುಸ್ತಕ. * ''ಅಮರ್ ಕಥಾ'', ಬಂಗಿಯಾ ಬಿಜ್ಞಾನ್ ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕ. == ಇತರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:2Dr._Purnima_Sinha.png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/2Dr._Purnima_Sinha.png/296px-2Dr._Purnima_Sinha.png|thumb|296x296px| ಡಾ.ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಸಿನ್ಹಾ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು]] ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ಇವರ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳ ದೊಡ್ಡ, ಅಪರೂಪದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೮೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದು, ಸಂಭಾಷಿಸವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. <ref name = "Google"/> ಅವರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಸೆರಾಮಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‍ಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಡಾ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಮಣ್ಣಿನ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಸೆರಾಮಿಕ್ ಬಣ್ಣಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಕಲಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ಲೇ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಕಲಿತರು. ತನ್ನ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಾಗ, ಡಾ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.getbengal.com/details/the-first-woman-physicist-to-get-a-phd-from-calcutta-university|title=The first woman physicist to get a PhD from Calcutta University!|date=11 February 2020|website=Get Bengal|language=en|access-date=2021-06-24}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] jwe45unjrbg3g0k1qtnwogen0e41mjs 0 145021 1376491 1349050 2026-07-09T18:21:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376491 wikitext text/x-wiki '''ದಿಲೀಪ್ ದೇವಿದಾಸ್ ಭಾವಳ್ಕರ್''' ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು. [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ|ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಾ ರಾಮಣ್ಣ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (CAT) ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. [[ಲೇಸರ್]] ಮತ್ತು [[ಕಣ ಉತ್ಕರ್ಷಕ|ಕಣ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CAT Director gets extension for two years">{{Cite web|url=http://www.cat.gov.in/newsletter/news/oct0001.html|title=CAT Director gets extension for two years|date=2015|publisher=Centre for Advanced Technology|archive-url=https://web.archive.org/web/20170208211226/http://www.cat.gov.in/newsletter/news/oct0001.html|archive-date=8 February 2017|access-date=4 November 2015}}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಲೇಸರ್|ಲೇಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ಪ್ರವರ್ತಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅವರು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಫಾರ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಸರ್ಚ್ (CERN) ನ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀನಿಯರ್ ಕೊಲೈಡರ್ ಮತ್ತು [[ಲಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್]] ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ CAT ಅನ್ನು ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="Dr.D.D.Bhawalkar retires as Director, CAT"/> ಇವರು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ [[ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Brief Profile of the Awardee">{{Cite web|url=http://ssbprize.gov.in/content/Detail.aspx?AID=409|title=Brief Profile of the Awardee|date=2015|publisher=Council of Science and Industrial Research|access-date=4 November 2015}}</ref> ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2000 ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ|ಇ ವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯ]] ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 October 2015|access-date=21 July 2015}}</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ]] ಡಾ. ಹರಿ ಸಿಂಗ್ ಗೌರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೋಟೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಭವಾಲ್ಕರ್, ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪದವಿ (BSc) ಮತ್ತು ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಸಾಗರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ (MSc) ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ''ಚಿಂತಾಮನರಾವ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು'' ಪಡೆದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು. ಅವರು ಸೌತಾಂಪ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ (MSc) ಮತ್ತು [[ಲೇಸರ್|ಲೇಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ (PhD) ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೬೬ <ref name="Dr.D.D.Bhawalkar retires as Director, CAT"/> ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸೌತಾಂಪ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು 1967 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು ಮತ್ತು ಲೇಸರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು [[ಭಾಭಾ ಅಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ|ಭಾಭಾ ಅಟಾಮಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್]] (BARC) ನಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಅವರು BARC ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೮೭ ರವರೆಗೆ ಇದ್ದರು, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ <ref name="INSA Fellow"/> ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು. ೧೯೮೭ [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ|ರಲ್ಲಿ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ]] ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಭಾವಲ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿವೃತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದಾಗ, ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ <ref name="CAT Director gets extension for two years"/> ೨೦೦೨ ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೇಸರ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ''ಕ್ವಾಂಟಲೇಸ್‌ಗೆ'' ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="About Director">{{Cite web|url=http://quantalase.in/about_us/about_director|title=About Director|date=2015|publisher=Quantalase Enterprises|access-date=4 November 2015}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಭವಾಲ್ಕರ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೇಸರ್ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.<ref name="Dr.D.D.Bhawalkar retires as Director, CAT">{{Cite web|url=http://www.cat.ernet.in/newsletter/news/oct0302.html|title=Dr.D.D.Bhawalkar retires as Director, CAT|date=2015|publisher=Raja Ramanna Centre for Advanced Technology|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304115821/http://www.cat.ernet.in/newsletter/news/oct0302.html|archive-date=4 March 2016|access-date=4 November 2015}}</ref> ಅವರು BARC ನಲ್ಲಿ ಲೇಸರ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, BARC ನಲ್ಲಿ DAE ಯ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು CAT <ref name="Dr.D.D.Bhawalkar retires as Director, CAT" /> ನ ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೇಸರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು'' ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.<ref name="About Director"/><ref name="LASER TECHNOLOGY IN INDIA">{{Cite web|url=http://pib.nic.in/feature/feyr98/fe1298/f1512981.html|title=LASER TECHNOLOGY IN INDIA|date=2015|publisher=Press Information Bureau, Government of India|access-date=5 November 2015}}</ref> BARC ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಲೇಸರ್|ಲೇಸರ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಕಣ ಉತ್ಕರ್ಷಕ|ಕಣ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ]] ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು BARC ನ ಲೇಸರ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ R&D ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಚಯದ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="INSA Fellow"/> ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸೌತಾಂಪ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇಬ್ಬರು ಸೇರಿದಂತೆ 18 ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.<ref name="INSA Fellow" /> ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೇಸರ್‌ಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಭವಾಲ್ಕರ್ ಸಲ್ಲುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಗಾಸ್ಸಿಯನ್ ಕಿರಣವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ''ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿನ ದುರ್ಬಲ ಮಸೂರವನ್ನು'' ಅಳೆಯುವ ಹೊಸ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಫೋಟೊಥರ್ಮಲ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="INSA Fellow">{{Cite web|url=http://www.insaindia.org.in/detail.php?id=N90-1046|title=INSA Fellow|date=2015|publisher=Indian National Science Academy|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812233506/http://www.insaindia.org.in/detail.php?id=N90-1046|archive-date=12 August 2016|access-date=4 November 2015}}</ref> 10GW ಪಲ್ಸ್ ಪವರ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ''Nd ಗ್ಲಾಸ್ ಲೇಸರ್ ಸರಪಳಿಯ'' ಅವರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಲೇಸರ್-ಉತ್ಪಾದಿತ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾಗಳ ಮೇಲಿನ ನಂತರದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.<ref name="Brief Profile of the Awardee"/> ಅವರು ಲೇಸರ್‌ಗಳ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅನ್ವಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="INSA Fellow" /> ಅವರು CAT ನಲ್ಲಿ ಮೂಲಮಾದರಿಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು DAE ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ 50 ಲೇಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="CENTRE FOR ADVANCED TECHNOLOGY DEPARTMENT OF ATOMIC ENERGY">{{Cite web|url=http://www-pub.iaea.org/mtcd/nf/ws2001/india/cat-dae.html|title=CENTRE FOR ADVANCED TECHNOLOGY DEPARTMENT OF ATOMIC ENERGY|date=2015|publisher=International Atomic Energy Agency|access-date=4 November 2015}}</ref> ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡವು INDUS 1 ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ ವಿಕಿರಣ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂಡಸ್ 2 ರ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="Dr.D.D.Bhawalkar retires as Director, CAT"/> ಇದು ಅವರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, CAT ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಫಾರ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಸರ್ಚ್ (CERN) ನ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀನಿಯರ್ ಕೊಲೈಡರ್ <ref name="INSA Fellow" /> ಮತ್ತು [[ಲಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್]] ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Dr.D.D.Bhawalkar retires as Director, CAT" /> ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು 80 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ <ref name="LASER TECHNOLOGY IN INDIA"/> ಲೇಖನಗಳಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೀರ್ ರಿವ್ಯೂಡ್ ಜರ್ನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="INSA Fellow" /> == ಸ್ಥಾನಗಳು == ಭಾವಲ್ಕರ್ ಅವರು ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಪುರದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಗೌರವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="About Director"/> ಅವರು DAE-CERN ಸಹಯೋಗದ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ''ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಲಾಂಗ್ ಟರ್ಮ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಆಫ್ ಕೋಆಪರೇಶನ್'', ಲೇಸರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಇಂಡೋ-ರಷ್ಯನ್ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೀನಿಯರ್ ಕೊಲೈಡರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="INSA Fellow"/> ಅವರು ''ಭಾರತೀಯ ಲೇಸರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ'' ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Earlier Executive Committees">{{Cite web|url=http://www.ila.org.in/|title=Earlier Executive Committees|website=2015|publisher=Indian Laser Association|access-date=5 November 2015|archive-date=14 ಮೇ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514001540/http://www.ila.org.in/|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ''ಭಾರತೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ'' ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ,<ref name="About Director" /> ಮತ್ತು ''ಭವಿಷ್ಯದ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಿಗಾಗಿ ಏಷ್ಯನ್ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ'' ''ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ'' ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="INSA Fellow" /> ಅವರು ''ಭವಿಷ್ಯದ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಏಷ್ಯನ್ ಸಮಿತಿ'' (ACFA) ಮತ್ತು [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ|ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯ]] ''ಪರಮಾಣು ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ'' ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಪ್ಯೂರ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನ C-13 ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="About Director" /> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ 1986 ರಲ್ಲಿ ಭಾವಲ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು <ref name="IAS Fellow">{{Cite web|url=http://www.ias.ac.in/listing/fellows|title=IAS Fellow|date=2015|publisher=Indian Academy of Sciences|access-date=4 November 2015}}</ref> [[ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] (INSA) <ref name="INSA Fellow"/> ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಇಂಡಿಯಾ (NASI) 1990 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು <ref name="NASI Fellow">{{Cite web|url=http://www.nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=B|title=NASI Fellow|date=2015|publisher=National Academy of Sciences, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20150717005033/http://www.nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=B|archive-date=17 July 2015|access-date=4 November 2015}}</ref> ಅವರು 1998 ರಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು <ref name="Optical Society of America Fellow">{{Cite web|url=https://www.osa.org/en-us/connect/fellows_directory/|title=Optical Society of America Fellow|date=2015|publisher=Optical Society of America|access-date=4 November 2015}}</ref> ಮತ್ತು ತರುವಾಯ, ರಷ್ಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ವಿದೇಶಿ ಫೆಲೋ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref name="INSA Fellow" /> ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ (CSIR) ಅವರಿಗೆ 1984 ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ [[ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ನೀಡಿತು,<ref name="Brief Profile of the Awardee"/> ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅನುದಾನದಿಂದ UGC ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಭಾರತೀಯ ಆಯೋಗ. ಅವರು 1999 ರಲ್ಲಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ''ಗೋಯಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು'' ಪಡೆದರು <ref name="Goyal Prize">{{Cite web|url=http://kuk.ac.in/userfiles/file/news/goyal%20prize%202008.pdf|title=Goyal Prize|date=2015|publisher=Kurukshetra University|access-date=5 November 2015|archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304213308/http://kuk.ac.in/userfiles/file/news/goyal%20prize%202008.pdf|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ 2000 ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಗೌರವಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Padma Awards"/> ಅವರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, HK ಫಿರೋಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="H K Firodia awards">{{Cite web|url=http://hkfmindq.org/awards_2.html|title=H K Firodia awards|date=2015|publisher=H K Firodia Foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117023035/http://hkfmindq.org/awards_2.html|archive-date=17 November 2015|access-date=5 November 2015}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ]] f3nswkis9ywbtv4snefuf0x0274l6vc 0 145388 1376495 1349565 2026-07-09T20:12:39Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376495 wikitext text/x-wiki {{Infobox waterfall |name=ತಲೈಯಾರ್ ಜಲಪಾತ |photo=Rattail falls.jpg|photo_caption=ರಾಟ್ ಟೈಲ್ ಜಲಪಾತ |location=[[ದೇವಧಾನಪಟ್ಟಿ]] |elevation=೮೨೦ ಮೀ(೨,೬೯೦ ಅಡಿ) |height=೯೭೫ ಅಡಿ(೨೯೭ ಮೀ) |height_longest= |average_width= |number_drops=ಏಕ |average_flow= |watercourse=[[Manjalar (River)|ಮಂಜಲರ್ ನದಿ]] |world_rank=೨೬೭, '''ಭಾರತ''': #೩ }} '''ತಲೈಯಾರ್ ಜಲಪಾತವನ್ನು''' '''ರಾಟ್ ಟೈಲ್ ಫಾಲ್ಸ್''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಥೇಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ, ಇದು ಮಂಜಲರ್ ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದು [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ವೈಗೈ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ೯೭೫ ಅಡಿ (೨೯೭ ಮೀ) ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಆರನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ೨೬೭ ನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ.<ref>World Waterfall Database, [http://www.world-waterfalls.com/database.php?pageNum_wwdSearch=7&totalRows_wwdSearch=919&s=N&t=H&orderby=height&sortLimit=300 World's Tallest Waterfalls] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110611090901/http://www.world-waterfalls.com/database.php?pageNum_wwdSearch=7&totalRows_wwdSearch=919&s=N&t=H&orderby=height&sortLimit=300 |date=2011-06-11 }}</ref> == ವಿವರಣೆ == ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ದಿನದಲ್ಲಿ ರಾಟ್ ಟೈಲ್ ಫಾಲ್ಸ್ ಬಟಾಲುಗುಂಡು-ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಯ [http://www.wikimapia.org/#lat=10.2139931&lon=77.6289654&z=15&l=0&m=b ದಮ್ ಡಮ್ ರಾಕ್ ವ್ಯೂಪಾಯಿಂಟ್‌ನಿಂದ] ೩.೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨.೨ ಮೈ) ದೂರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಕಪ್ಪು ಬಂಡೆಯ ಮುಖದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡಿಂಗ್ ನೀರಿನ ಉದ್ದನೆಯ ತೆಳುವಾದ ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ಕಣಿವೆಯಾದ್ಯಂತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜಲಪಾತದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ತುದಿಯು ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜಲಪಾತವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಇಲಿ ಬಾಲದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರು ಗೋಡೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆದು ಜಲಪಾತದ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಒಂದು ಗೋಡೆಯ ಕೆಳಗೆ ಸುಮಾರು ೫ ಅಡಿ(೧.೫ ಮೀ) ಅಗಲವಾದ ದೊಡ್ಡದಾದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಬಂಡೆಯಿದೆ. ಕಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಶಾಂತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ನದಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಲು ಬಂಡೆಯ ಅಂಚಿಗೆ ಇಳಿಯಬಹುದು. ಬದಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಮೌನವಾಗಿ ಫ್ರೀಫಾಲ್‍ನ ನೀರನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಕೆಳಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ನೀರಿನ ಸದ್ದು ಮೇಲೇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ನೀರು ತಳ್ಳುವುದು ಒಂದೇ ಶಬ್ದ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಜಲಪಾತಗಳು ಕೇವಲ ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="Strother">{{Citation|last=Purdy, Strother|url=http://mondaugenslaw.blogs.com/mondaugenslaw/2006/10/rat_tail_falls.html|title=Hike description|journal=Mondaugen's Law|date=2006}}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಬರುವ ನದಿ ನೀರು, ಪೆರುಮಾಳ್ ಮಲೈ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೯ ಕಿ.ಮೀ.(೫.೬ ಮೈ) ಕೆಳಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ, ಕಲುಷಿತವಾಗಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಅದನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಪ್ರವೇಶ == [[ಚಿತ್ರ:Manjalaru_Dam,_Theni_District.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Manjalaru_Dam%2C_Theni_District.jpg/285px-Manjalaru_Dam%2C_Theni_District.jpg|thumb|285x285px| ಮಂಜಲರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು (ಎಡ ಭಾಗ)<br /> ಮಂಜಲರ್ ಜಲಾಶಯ- ೨.೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧.೩ ಮೈ)ಉದ್ದ (ಮಧ್ಯ ಭಾಗ)<br /> ಮಂಜಲರ್ ನದಿ (ಬಲ ಭಾಗ).<br /> ತಲೈಯಾರ್ ಜಲಪಾತವು ೨.೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್(೧.೭ ಮೈ) ಬಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದೆ.]] ರಾಟ್ ಟೈಲ್ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರಸ್ತೆ ಇಲ್ಲ. ಜಲಪಾತದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಲಾಭದಾಯಕ ಮತ್ತು ಸವಾಲಿನ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://mondaugenslaw.blogs.com/mondaugenslaw/2006/10/rat_tail_falls.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-09-24 |archive-date=2022-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924064619/https://mondaugenslaw.blogs.com/mondaugenslaw/2006/10/rat_tail_falls.html |url-status=dead }}</ref> ಪಾದಯಾತ್ರಿಕರು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಇಬ್ಬರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಬಿದ್ದಾಗ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>https://mondaugenslaw.blogs.com/.m/mondaugenslaw/2007/11/hike-to-the-bas.html{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮಂಜಲರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಶುಷ್ಕ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯು ಮಾವಿನ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಂಜಲರ್ ಜಲಾಶಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಪೊದೆಯಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಮೂಂಕಿಲನೈ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಮ್ಮಾ ಮಚ್ಚು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ತೇಗದ ಮರಗಳ ತೋಪಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಹಂತದಿಂದ ಆಚೆಗೆ, ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುವವರೆಗೆ, ಒಬ್ಬರು ಹೊಳೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಏರಬೇಕು,ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆಗಳ ಸುತ್ತಲು ಏರುತ್ತಾ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಮೀಟರ್ (೯೮ ಅಡಿ) -೬೦ ಮೀಟರ್ (೨೦೦ ಅಡಿ)ನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕೊಳ ಇದೆ. ಈ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯು ಸುಮಾರು ೧೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು (೯.೩ ಮೈ) ಆವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ದಿನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ <ref name="Purdy">{{Cite web|url=http://mondaugenslaw.blogs.com/.m/mondaugenslaw/2007/11/hike-to-the-bas.html|title=Hike to the Base of Rat Tail Falls|last=Purdy|first=Strother}}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮಂಜಲಾರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮಂಜಲಾರ್ ರಸ್ತೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ SH-36 ನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೫.೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್(೩.೪ ಮೈ) ದೇವಧಾನಪಟ್ಟಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕಾಮಚ್ಚಿ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. == ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲಗಳು == * [http://www.facebook.com/photo.php?pid=12321652&id=874005533 ಜಲಪಾತದ ಮೇಲ್ಭಾಗ] (ರಟ್ಟೈಲ್ ಫಾಲ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ಭಾಗ) * [http://mondaugenslaw.blogs.com/.m/mondaugenslaw/2007/11/hike-to-the-bas.html?p=12 ಜಲಪಾತದ ಮೂಲ - 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304065558/http://mondaugenslaw.blogs.com/.m/mondaugenslaw/2007/11/hike-to-the-bas.html?p=12 |date=2016-03-04 }}, ಫೋಟೋಗಳು * [http://mondaugenslaw.blogs.com/.m/mondaugenslaw/2007/11/hike-to-the-bas.html?p=14 ಜಲಪಾತದ ಬೇಸ್ - 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303204630/http://mondaugenslaw.blogs.com/.m/mondaugenslaw/2007/11/hike-to-the-bas.html?p=14 |date=2016-03-03 }}, ಫೋಟೋ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಪಳನಿ ಹಿಲ್ಸ್ ವನ್ಯ ಮೃಗ ಧಾಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ|ಪಳನಿ ಹಿಲ್ಸ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಪಾತಗಳು]] * ಭಾರತದ ಜಲಪಾತಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಎತ್ತರದ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಜಲಪಾತಗಳ ಪಟ್ಟಿ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜಲಪಾತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] gq27hp95mnlbu4dms5qgj1o219u0ndx 0 148661 1376546 1353899 2026-07-10T08:45:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376546 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Paris Dupree|image=Paris Dupree.jpg|caption=Dupree in c. 1990|image_size=|birth_place=|birth_date=1950|death_date=August 2011<ref name="LGBT NATION">LGBT Nation : "Legendary Paris Dupree Has Passed On" by Viktor Kerney (August 26, 2011) [http://bilerico.lgbtqnation.com/2011/08/legendary_paris_dupree_has_passed_on.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221004135532/https://bilerico.lgbtqnation.com/2011/08/legendary_paris_dupree_has_passed_on.php |date=2022-10-04 }}</ref> (aged 61)|death_place=[[New York City]] U.S.|death_cause=|occupation={{flatlist| * Drag Performer * Founding Mother of The House of Dupree }}|notable_works=''[[Paris Is Burning (film)|Paris Is Burning]]''}} '''ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಡುಪ್ರೀ''' (ಪ್ಯಾರಿಸ್ '''ಡುಪ್ರೀ''' ಅಥವಾ '''ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಡುಪ್ರೀ''' ಎಂದು ಶೈಲೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; 1950 - ಆಗಸ್ಟ್ 2011) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡ್ರ್ಯಾಗ್ ಪ್ರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಜೆನ್ನಿ ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಅವರ 1990 ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ, ''ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಈಸ್ ಬರ್ನಿಂಗ್'', ಇದನ್ನು ಡುಪ್ರೀ ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://rodonline.typepad.com/rodonline/2011/08/paris-dupree-dies-namesake-of-film-and-ball-paris-is-burning.html|title=Paris Dupree Dies, Namesake of Film and Ball ''Paris is Burning''|website=Rod 2.0|access-date=2023-02-10|archive-date=2011-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011072846/http://rodonline.typepad.com/rodonline/2011/08/paris-dupree-dies-namesake-of-film-and-ball-paris-is-burning.html|url-status=dead}}</ref> == ವೃತ್ತಿ == ಡುಪ್ರೀ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಡುಪ್ರೀಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಕಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಯುವ, ನಗರ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳನ್ನು 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅಮೇರಿಕಾ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.theroot.com/gay-history-is-black-history-these-10-icons-prove-it-1835618603|title=Gay History Is Black History: These 10 Icons Prove It|date=June 29, 2019|website=The Root|language=en-us|access-date=2020-03-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://southern4life.blogspot.com/2011/08/ball-legend-paris-dupree-has-died.html|title=Maybe it's just me...: Ball Legend Paris Dupree has Died|last=Man|first=Wonder|date=25 August 2011|publisher=}}</ref> 1990 ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ನಿ ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ''ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಈಸ್ ಬರ್ನಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಡುಪ್ರೀ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೆ ಡುಪ್ರೀ ಸ್ಫೂರ್ತಿ.<ref>{{Cite web|url=https://rodonline.typepad.com/rodonline/2011/08/paris-dupree-dies-namesake-of-film-and-ball-paris-is-burning.html|title=Paris Dupree Dies, Namesake of Film and Ball "Paris is Burning"|website=Rod 2.0:Beta #gay #news #lgbt #gaynews|access-date=2020-03-22|archive-date=2019-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190411053826/https://rodonline.typepad.com/rodonline/2011/08/paris-dupree-dies-namesake-of-film-and-ball-paris-is-burning.html|url-status=dead}}</ref> ಅವಳ ಸಾಲಿಗೆ ಅವಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾಳೆ "ಅದು ಸರಿ! ನಾನು ಹೇಳಿದೆ! ಬುಚ್ ರಾಣಿ! ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಹುಡುಗ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿ".<ref>{{Cite web|url=https://www.theroot.com/gay-history-is-black-history-these-10-icons-prove-it-1835618603|title=Gay History Is Black History: These 10 Icons Prove It|last=Helm|first=Angela|date=June 29, 2019|website=The Root|language=en-US|access-date=2019-09-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.pride.com/movies/2015/5/20/10-things-paris-burning-taught-us|title=10 Infamous 'Paris Is Burning' Moments That Defined Queer Culture|date=22 May 2015|publisher=}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == [[ವೋಗ್ (ನೃತ್ಯ)|ವೋಗ್‌ನ]] ಮೂಲವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ ದಂತಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ, ಡ್ಯೂಪ್ರೀಯನ್ನು ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ''ವೋಗ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="tim">Tim Laurence: ''"Voguing and the House Ballroom Scene of New York City 1989-92 (Soul Jazz)"'', (July 2, 2013)</ref> ವೋಗ್ಯಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಓಡುದಾರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾದರಿಗಳ ಅನುಕರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="Schaefer">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/interactive/2015/07/22/arts/dance/20150726-vogue.html,%20https://www.nytimes.com/interactive/2015/07/22/arts/dance/20150726-vogue.html|title=Vogueing Is Still Burning Up the Dance Floor in New York|last=Schaefer|first=Brian|date=2015-07-23|work=The New York Times|access-date=2020-03-22|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> 2ನೇ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು 14ನೇ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫುಟ್‌ಸ್ಟೆಪ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನಂತರದ ಗಂಟೆಗಳ ನೈಟ್‌ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಅವಳು ಹಾಜರಾದಾಗ, ಕೆಲವು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಕಪ್ಪು ಪುರುಷರು ಪರಸ್ಪರ ನೆರಳು ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಡುಪ್ರೀ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ''ವೋಗ್'' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು, ನಂತರ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಳು, ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಸಂಗೀತದ ಬೀಟ್‌ಗೆ ಪೋಸ್ ನೀಡಿದರು. ಆ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಕಪ್ಪು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ನಡೆದದ್ದು ಸಂಗೀತದ ತಾಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಭಂಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ.<ref name="tim"/> ಕೆವಿನ್ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಓಮ್ನಿ ಪ್ರಕಾರ (ಲೆಜೆಂಡರಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಓಮ್ನಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ): {{Centered pull quote|I know Paris was an early pioneer of voguing. But I believe that vogue existed in some other form through other people as well. I also think that a lot of voguing poses come from African art and Egyptian hieroglyphics.|author=Kevin Ultra Omni|source=''Voguing and the House Ballroom Scene of New York City 1989-92''<ref name="omni">{{cite book |editor1-last=Baker |editor1-first=Stuart |title=Voguing and the House Ballroom Scene of New York, 1989-92 |date=2011 |publisher=Soul Jazz Books |location=London |isbn=978-0955481765 |page=60}}</ref>}} 1981 ರಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಡುಪ್ರೀ ಅವರ ಮೊದಲ ಬಾಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ "ವಿಭಾಗಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು (sic)," <ref name="tim"/> ಆ ಮೂಲಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 1981 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಡುಪ್ರೀ ಚೆಂಡಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಪರಂಪರೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ (ಸೇರ್ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ) <ref name="tim" /><ref name="aston" /> ಇಂದು, ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="Schaefer"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೧೧ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] 9nofxvlkpwpoyuj2fd9hdv3rjfb9y4l 828 160525 1376497 1375771 2026-07-09T20:18:36Z Grufo 84028 [[:mw:Module:Params|Upstream]] updates 1376497 Scribunto text/plain require[[strict]] --- --- --- PRIVATE ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Abstract utilities ]]-- ---------------------------- -- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers) local function zero_padded (str) return ('%03d%s'):format(#str, str) end -- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting) local function natural_sort (var1, var2) return var1:gsub('%d+', zero_padded) < var2:gsub('%d+', zero_padded) end -- Return a copy or a reference to a table local function copy_or_ref_table (src, refonly) if refonly then return src end local newtab = {} for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end return newtab end -- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len) local cache, tmp = {}, idx + len - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key >= idx then if key > tmp then cache[key - len] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_reduced (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = 1 - idx for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val elseif key < idx then ret[key + len] = val end end end return ret end -- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_expanded (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val else ret[key + len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = idx - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val else ret[key - len] = val end end end return ret end -- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys local function get_key_list_sorted (tbl, sort_fn) local nums, words, nn, nw = {}, {}, 0, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then nn = nn + 1 nums[nn] = key else nw = nw + 1 words[nw] = key end end table.sort(nums) table.sort(words, sort_fn) return nums, words, nn, nw end -- Parse a parameter name string and return it as a string or a number local function get_parameter_name (par_str) local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$' if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end return tonumber(ret) end -- Move a key from a table to another, but only if under a different name and -- always parsing numeric strings as numbers local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey) local realkey = get_parameter_name(dkey) if skey ~= realkey then dest[realkey] = val src[skey] = nil end end --[[ Public strings ]]-- ------------------------ -- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names) local mkeywords = { ['or'] = 0, pattern = 1, plain = 2, strict = 3 } -- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names) local sortfunctions = { alphabetically = false, naturally = natural_sort } -- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers -- (functions and modifiers MUST avoid these names) --[[ Meanings of the columns: col[1] = Loop type (0-3) col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3) col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]` col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]` A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`) ]]-- local mapping_styles = { names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 }, values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 }, values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 }, names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 }, names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 }, names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 }, values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 }, blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 } } -- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names) local memoryslots = { h = 'header', f = 'footer', i = 'itersep', l = 'lastsep', n = 'ifngiven', p = 'pairsep', s = 'oxfordsep' } -- Possible trimming modes for the `parsing` modifier local trim_parse_opts = { trim_none = { false, false }, trim_positional = { false, true }, trim_named = { true, false }, trim_all = { true, true } } -- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local isep_parse_opts = { splitter_pattern = false, splitter_string = true } -- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local psep_parse_opts = { setter_pattern = false, setter_string = true } -- Possible position references for the `splicing` modifier local position_references = { add_nothing = 0, add_smallest_number = 1, add_last_of_sequence = 2, add_largest_number = 3 } -- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `let`, `here`, -- `in_substack`, `without_sorting` --[[ Private constants ]]-- --------------------------- -- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`) local modulename = 'Module:Params' -- The functions listed here declare that they don't need the `frame.args` -- metatable to be copied into a regular table; if they are modifiers they also -- guarantee that they will make their own (modified) copy available local refpipe = { call_for_each_group = true, --coins = true, count = true, evaluating = true, for_each = true, list = true, list_values = true, list_maybe_with_names = true, value_of = true } -- The functions listed here declare that they don't need the -- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if -- they are modifiers they also guarantee that they will make their own -- (modified) copy available local refparams = { call_for_each_group = true, combining = true, combining_by_calling = true, combining_values = true, concat_and_call = true, concat_and_invoke = true, concat_and_magic = true, count = true, grouping_by_calling = true, mixing_names_and_values = true, renaming_by_mixing = true, renaming_to_sequence = true, renaming_to_uppercase = true, renaming_to_lowercase = true, --renaming_to_values = true, shifting = true, splicing = true, --swapping_names_and_values = true, value_of = true, with_name_matching = true } -- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we -- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its -- optimal value at Module talk:Params) local maxfill = 1024 -- The private table of functions local library = {} -- Functions and modifiers that can only be invoked in first position local static_iface = {} --[[ Private functions ]]-- --------------------------- -- Create a new context local function context_new (child_frame) local ctx = {} ctx.frame = child_frame:getParent() ctx.opipe = child_frame.args ctx.oparams = ctx.frame.args ctx.firstposonly = static_iface ctx.iterfunc = pairs ctx.sorttype = 0 ctx.n_parents = 0 ctx.n_children = 0 ctx.n_available = maxfill return ctx end -- Move to the next action within the user-given list local function context_iterate (ctx, n_forward) local nextfn if ctx.pipe[n_forward] ~= nil then nextfn = ctx.pipe[n_forward]:match'^%s*(.*%S)' end if nextfn == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end if library[nextfn] == nil then if ctx.firstposonly[nextfn] == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. nextfn .. '’ does not exist', 0) else error(modulename .. ': The ‘' .. nextfn .. '’ directive can only appear in first position', 0) end end remove_numeric_keys(ctx.pipe, 1, n_forward) return library[nextfn] end -- Main loop local function main_loop (ctx, start_with) local fn = start_with repeat fn = fn(ctx) until not fn if ctx.n_parents > 0 then error(modulename .. ': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end if ctx.n_children > 0 then error(modulename .. ', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end end -- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table local function set_strings (dest, opts, start_from) local cmd if opts[start_from] == nil then return start_from - 1 end cmd = opts[start_from]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/') :match'^/*(.*[^/])' if cmd == nil then return start_from end local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), start_from + 1 local vname local chr for idx = 1, #cmd do chr = cmd:byte(idx) if chr == sep then for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] amap[key] = nil end argc = argc + 1 else vname = memoryslots[string.char(chr)] if vname == nil then error(modulename .. ', ‘setting’: Unknown slot ‘' .. string.char(chr) .. '’', 0) end table.insert(amap, vname) end end for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end return argc end -- Add a new stack of parameters to `ctx.children` local function new_substack (ctx) local newparams = {} local currsnap = ctx.n_children + 1 if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams } else ctx.children[currsnap] = newparams end ctx.n_children = currsnap return newparams end -- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or -- `'without_sorting'`, or `nil` local function load_sort_opt (raw_arg) if raw_arg == nil then return nil, 1, false end local tmp = raw_arg:match'^%s*(.-)%s*$' if tmp == 'without_sorting' then return nil, 2, false end tmp = sortfunctions[tmp] if tmp == nil then return nil, 1, false end return tmp or nil, 2, true end -- Parse optional user arguments of type `...|[let]|[...][number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]` local function load_child_opts (src, start_from, append_after) local tbl, pin = {}, start_from local tnamed while src[pin] ~= nil and src[pin]:match'^%s*let%s*$' and src[pin + 1] ~= nil and src[pin + 2] ~= nil do tbl[get_parameter_name(src[pin + 1])] = src[pin + 2] pin = pin + 3 end if pin ~= start_from then tnamed, tbl = tbl, {} end local tmp = tonumber(src[pin]) if tmp ~= nil and math.floor(tmp) == tmp then if tmp < 0 then tmp = -1 end local shf = append_after - pin for idx = pin + 1, pin + tmp do tbl[idx + shf] = src[idx] end pin = pin + tmp + 1 end if tnamed ~= nil then for key, val in pairs(tnamed) do tbl[key] = val end end return tbl, pin end -- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` -- class of modifiers local function load_callback_opts (src, n_skip, default_style) local style local shf local tmp = src[n_skip + 1] if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end if style == nil then style, shf = default_style, n_skip - 1 else shf = n_skip end local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5] tmp = style[6] if tmp > -1 then karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then karg = tonumber(karg) n_exist = math.max(n_exist, karg) end end tmp = style[7] if tmp > -1 then varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then varg = tonumber(varg) n_exist = math.max(n_exist, varg) end end local dest, nargs = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist) tmp = style[1] if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then tmp = tmp - 2 end if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then tmp = tmp - 1 end return dest, nargs, tmp, karg, varg end -- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of -- modifiers local function load_replace_args (opts, whoami) if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end if opts[2] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end local ptn, repl, nmax, argc = opts[1], opts[2], tonumber(opts[3]), 3 if nmax ~= nil or (opts[3] or ''):match'^%s*$' ~= nil then argc = 4 end local flg = opts[argc] if flg ~= nil then flg = mkeywords[flg:match'^%s*(.-)%s*$'] end if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end return ptn, repl, nmax, flg, argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or (flg == 3 and ptn == repl) end -- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers local function load_pattern_args (opts, whoami) local ptns, state, nptns, cnt = {}, 0, 0, 1 local keyw for _, val in ipairs(opts) do if state == 0 then nptns, state = nptns + 1, -1 ptns[nptns] = { val, false, false } else keyw = val:match'^%s*(.*%S)' if keyw == nil or mkeywords[keyw] == nil or ( state > 0 and mkeywords[keyw] > 0 ) then break else state = mkeywords[keyw] if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end end end cnt = cnt + 1 end if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern was given', 0) end return ptns, nptns, cnt end -- Load the optional arguments of the `parsing`, `reinterpreting` and -- `evaluating` modifiers local function load_parse_opts (opts, start_from, isp, psp) local tmp local optslots, noptslots, argc = { true, true, true }, 3, start_from local trimn, trimu, iplain, pplain = true, false, true, true repeat noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc] if tmp == nil then break end tmp = tmp:match'^%s*(.-)%s*$' if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tmp] ~= nil then tmp = trim_parse_opts[tmp] trimn, trimu = tmp[1], tmp[2] optslots[1] = nil elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tmp] ~= nil then argc = argc + 1 iplain, isp = isep_parse_opts[tmp], opts[argc] optslots[2] = nil elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tmp] ~= nil then argc = argc + 1 pplain, psp = psep_parse_opts[tmp], opts[argc] optslots[3] = nil else break end argc = argc + 1 until noptslots < 1 return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc end -- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table local value_maps = { [0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end end, [1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[varg] = val tbl[key] = fn() end end, [2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do margs[karg] = key tbl[key] = fn() end end, [3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[karg] = key margs[varg] = val tbl[key] = fn() end end } -- Private table for `map_names()` local name_thieves = { [0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[varg] = val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg] = key steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg] = key rargs[varg] = val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end } -- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn) local cache = {} name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric -- suffixes in its keys local function make_groups (src) -- NOTE: `src` might be the original metatable! local prefix local gid local groups = {} for key, val in pairs(src) do -- `key` must only be a string or a number... if type(key) == 'string' then prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$' gid = tonumber(gid) or '' else prefix = '' gid = key end if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then prefix = tonumber(prefix) if prefix < 1 then prefix = prefix - 1 end end groups[gid][prefix] = val end return groups end -- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and -- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length local function parse_placeholder_string (target) local skel = {} local canvas = {} local idx = 1 local s_pos = 1 local e_pos = string.find(target, '%$[@#]', 1, false) while e_pos ~= nil do canvas[idx] = target:sub(s_pos, e_pos - 1) skel[idx + 1] = target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@' idx = idx + 2 s_pos = e_pos + 2 e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false) end if (s_pos > target:len()) then idx = idx - 1 else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end return skel, canvas, idx end -- Populate a table by parsing a parameter string (heavy lifting for `parsing`, -- `reinterpreting` and `evaluating`) local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru) local key local val local spos1 local spos2 local pos1 local pos2 local pos3 = 0 local idx = 1 local lenplone = #str + 1 if isp == nil or isp == '' then if psp == nil or psp == '' then if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$' else tbl[idx] = str end return idx end spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$' else val = str end idx = idx + 1 else key = get_parameter_name(str:sub(1, spos1 - 1)) val = str:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val return idx end if psp == nil or psp == '' then repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end tbl[idx] = val idx = idx + 1 until pos2 == nil return idx end repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end idx = idx + 1 else key = get_parameter_name(val:sub(1, spos1 - 1)) val = val:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val until pos2 == nil return idx end -- Heavy lifting for `combining` and `combining_values` local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function -- MUST create a copy of it before returning local opts = ctx.pipe if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end local tbl = ctx.params local vars = {} local sortfn, tmp, do_sort = load_sort_opt(opts[2]) local argc = set_strings(vars, opts, tmp + 1) if argc < tmp then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end if next(tbl) == nil then if vars.ifngiven ~= nil then ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = vars.ifngiven } elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end return argc end local cache local len if do_sort then local words cache, words, len, tmp = get_key_list_sorted(tbl, sortfn) for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end len = len + tmp else cache = {} len = 0 for key in pairs(tbl) do len = len + 1 cache[len] = key end end local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or '' for idx = 1, len do tmp = cache[idx] pmap[nss + 1] = pps pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs) nss = nss + 2 end tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep if tmp ~= nil and nss > 4 then pmap[nss - 1] = tmp elseif nss > 2 and vars.lastsep ~= nil then pmap[nss - 1] = vars.lastsep end pmap[1] = vars.header or '' if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = table.concat(pmap) } return argc end -- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric -- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options -- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters local function concat_params (ctx) local retval, tbl, nmax = {}, ctx.params, table.maxn(ctx.pipe) if ctx.subset == 1 then -- We need only the sequence for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end else if ctx.subset == -1 then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then retval[key + nmax] = val else retval[key] = val end end end for key, val in pairs(ctx.pipe) do retval[key] = val end return retval end -- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this -- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function flush_params (ctx, fn) local tbl = ctx.params if ctx.subset == 1 then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end return end if ctx.subset == -1 then for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end end if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort) if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end return end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end return end if ctx.subset ~= -1 then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end end -- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value -- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth) if ctx.subset == 1 then for key, val in ipairs(ctx.params) do fn_seq(key, val) end return end if ctx.subset == -1 then flush_params(ctx, fn_oth) return end local tbl = ctx.params if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort) local sequence = {} for key, val in ipairs(tbl) do sequence[key] = val end if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end for idx = 1, nn do if sequence[nums[idx]] then fn_seq(nums[idx], sequence[nums[idx]]) else fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end end if ctx.sorttype ~= 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end return end for key, val in ipairs(tbl) do fn_seq(key, val) tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end end -- Finalize and return a concatenated list local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize) if len > 0 then local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep if tmp ~= nil and len > modsize * 2 then lst[len - modsize + 1] = tmp elseif len > modsize and ctx.lastsep ~= nil then lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep end lst[1] = ctx.header or '' if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end ctx.text = table.concat(lst) else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end --- --- --- PUBLIC ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Modifiers ]]-- ------------------- -- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to library.sequential = function (ctx) if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end if ctx.sorttype > 0 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end ctx.iterfunc = ipairs ctx.subset = 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to library['non-sequential'] = function (ctx) if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.iterfunc = pairs ctx.subset = -1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to library.all_sorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to library.reassorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 2 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to library.setting = function (ctx) local argc = set_strings(ctx, ctx.pipe, 1) if argc < 2 then error(modulename .. ', ‘setting’: No directive was given', 0) end return context_iterate(ctx, argc + 1) end -- Syntax: #invoke:params|scoring|new parameter name|[container]|pipe to library.scoring = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end local tmp local retval, opts = 0, ctx.pipe for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end if opts[2] ~= nil then tmp = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == 'here' then ctx.params[get_parameter_name(opts[1])] = tostring(retval) return context_iterate(ctx, 3) end new_substack(ctx)[get_parameter_name(opts[1])] = tostring(retval) return context_iterate(ctx, tmp == 'in_substack' and 3 or 2) end -- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to library.squeezing = function (ctx) local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then newlen = newlen + 1 indices[newlen] = key store[key] = val tbl[key] = nil end end table.sort(indices) for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to library.filling_the_gaps = function (ctx) local tbl, tmp, nmin, nmax, nnums = ctx.params, {}, 1, nil, -1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmax == nil then if key < nmin then nmin = key end nmax = key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end nnums = nnums + 1 tmp[key] = val end end if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax if ctx.n_available < 0 then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' .. tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end for idx = nmin, nmax, 1 do tbl[idx] = '' end for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to library.clearing = function (ctx) local tbl = ctx.params local numerics = {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil end end for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to library.cutting = function (ctx) local lcut = tonumber(ctx.pipe[1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(ctx.pipe[2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local len = #tbl if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end local tot = lcut + rcut if tot > 0 then local cache = {} if tot >= len then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end tot = len else for idx = len - rcut + 1, len, 1 do tbl[idx] = nil end for idx = 1, lcut, 1 do tbl[idx] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then if key > len then cache[key - tot] = val else cache[key - lcut] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to library.cropping = function (ctx) local lcut = tonumber(ctx.pipe[1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(ctx.pipe[2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local nmin local nmax for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmin == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end if nmin ~= nil then local len = nmax - nmin + 1 if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end if lcut + rcut - len > -1 then for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end end elseif lcut + rcut > 0 then for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end local lshift = nmin + lcut - 1 if lshift > 0 then for idx = lshift + 1, nmax, 1 do tbl[idx - lshift] = tbl[idx] tbl[idx] = nil end end end end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to library.purging = function (ctx) local idx = tonumber(ctx.pipe[1]) if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename .. ', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(ctx.pipe[2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params if len < 1 then len = len + table.maxn(tbl) if idx > len then return context_iterate(ctx, 3) end len = len - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len) return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to library.backpurging = function (ctx) local last = tonumber(ctx.pipe[1]) if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(ctx.pipe[2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end local idx local tbl = ctx.params if len > 0 then idx = last - len + 1 else for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and (idx == nil or key < idx) then idx = key end end if idx == nil then return context_iterate(ctx, 3) end idx = idx - len if last < idx then return context_iterate(ctx, 3) end len = last - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len) return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|shifting|addend|pipe to library.shifting = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local nshift = tonumber(ctx.pipe[1]) if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end local tbl = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val else tbl[key] = val end end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to library.reversing_numeric_names = function (ctx) local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil if key > nmax then nmax = key end end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to --[[ library.pivoting_numeric_names = function (ctx) local tbl = ctx.params local shift = #tbl + 1 if shift < 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end local numerics = {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[shift - key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to --[[ library.mirroring_numeric_names = function (ctx) local tbl, numerics = ctx.params, {} local nmax local nmin for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil if nmax == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax + nmin - key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to --[[ library.swapping_numeric_names = function (ctx) local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 0 local tmp for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then nsize = nsize + 1 cache[nsize] = key end end table.sort(cache) for idx = math.floor(nsize / 2), 1, -1 do tmp = tbl[cache[idx] ] tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx + 1] ] tbl[cache[nsize - idx + 1] ] = tmp end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to library.sorting_sequential_values = function (ctx) local sortfn if ctx.pipe[1] ~= nil then sortfn = sortfunctions[ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'] end if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn) else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil` if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, 1) end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment| -- [number of elements to write]|...|pipe to library.splicing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params local tmp1 = opts[1] local tmp2 local argc local pos local refp if tmp1 ~= nil then tmp2 = tonumber(tmp1) if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[2]), 4, tmp1:match'^%s*(.*%S)' if tmp2 ~= nil then refp = position_references[tmp2] if refp == nil then error(modulename .. ', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) .. '’ is not a valid first argument', 0) end else refp = 0 end else pos, argc, refp = tmp2, 3, 0 end else pos, argc, refp = tonumber(opts[2]), 4, 0 end if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename .. ', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[argc - 1]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end if refp == 2 then for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end refp = 0 end tmp1, tmp2 = nil, nil if refp ~= 0 or len ~= 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key elseif key < tmp1 then tmp1 = key elseif key > tmp2 then tmp2 = key end end end end if tmp2 == nil then len = 0 elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2 elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end if len > 0 and pos + len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len) elseif len < 0 and pos - len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len) else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end ctx.params = tbl tmp1 = tonumber(opts[argc]) if len == 0 and (tmp1 == nil or tmp1 < 1) then error(modulename .. ', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to add cannot be zero', 0) end if tmp1 == nil or tmp1 < 0 or math.floor(tmp1) ~= tmp1 then return context_iterate(ctx, argc) end tmp2 = argc - pos + 1 for key = pos, pos + tmp1 - 1 do tbl[key] = opts[key + tmp2] end return context_iterate(ctx, argc + tmp1 + 1) end -- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to library.imposing = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = ctx.pipe[2] return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to library.providing = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end local key = get_parameter_name(ctx.pipe[1]) if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = ctx.pipe[2] end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to library.discarding = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end local len = tonumber(ctx.pipe[2]) if len == nil then ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = nil return context_iterate(ctx, 2) end local key = tonumber(ctx.pipe[1]) if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end if len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to library.excluding_numeric_names = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or] -- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_name_matching = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_name_matching') local tmp local ptn local tbl = ctx.params local newparams = {} for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then tmp = ptn[1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tmp = tonumber(tmp) end newparams[tmp] = tbl[tmp] else for key, val in pairs(tbl) do if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then newparams[key] = val end end end end ctx.params = newparams return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1] -- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_name_not_matching = function (ctx) local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_name_not_matching') local tbl = ctx.params if nptns == 1 and targets[1][3] then local tmp = targets[1][1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tbl[tonumber(tmp)] = nil else tbl[tmp] = nil end return context_iterate(ctx, argc) end local yesmatch local ptn for key in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if tostring(key) ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or] -- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_value_matching = function (ctx) local tbl = ctx.params local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_value_matching') local nomatch local ptn for key, val in pairs(tbl) do nomatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val == ptn[1] then nomatch = false break end elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then nomatch = false break end end if nomatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1] -- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_value_not_matching = function (ctx) local tbl = ctx.params local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_value_not_matching') local yesmatch local ptn for key, val in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to library.trimming_values = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to library.mapping_to_lowercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to library.mapping_to_uppercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call -- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter -- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.mapping_by_calling = function (ctx) local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.values_only) local model = { title = tname, args = margs } value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function -- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_invoking = function (ctx) local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2, mapping_styles.values_only) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call -- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument -- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_magic = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.values_only) value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.mapping_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die = load_replace_args(ctx.pipe, 'mapping_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then for key, val in pairs(tbl) do if val == ptn then tbl[key] = repl end end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax) end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to library.mapping_by_mixing = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local mix = ctx.pipe[1] local tbl = ctx.params if mix == '$#' then for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end return context_iterate(ctx, 2) end local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(tbl) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end tbl[key] = table.concat(cnv) end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_names|pipe to --[[ library.mapping_to_names = function (ctx) local tbl = ctx.params for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to library.renaming_to_lowercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to library.renaming_to_uppercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to library.renaming_to_sequence = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tbl = ctx.params local sortfn, argc, do_sort = load_sort_opt(ctx.pipe[1]) local cache local len if do_sort then local words local wl cache, words, len, wl = get_key_list_sorted(tbl, sortfn) for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end else cache = {} len = 0 for _, val in pairs(tbl) do len = len + 1 cache[len] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call -- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter -- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.renaming_by_calling = function (ctx) local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.names_only) local model = { title = tname, args = rargs } map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function -- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.renaming_by_invoking = function (ctx) local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2, mapping_styles.names_only) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call -- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument -- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.renaming_by_magic = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.names_only) map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.renaming_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die = load_replace_args(ctx.pipe, 'renaming_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then ptn = get_parameter_name(ptn) local val = tbl[ptn] if val ~= nil then tbl[ptn] = nil tbl[get_parameter_name(repl)] = val end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end local cache = {} for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax)) end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to library.renaming_by_mixing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local mix = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$' local cache = {} if mix == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_parameter_name(val)] = val end else local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(ctx.params) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then canvas[idx] = val else canvas[idx] = tostring(key) end end cache[get_parameter_name(table.concat(canvas))] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_values|pipe to --[[ library.renaming_to_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for _, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = val end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template -- name|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument -- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.grouping_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts = ctx.pipe local tmp if opts[1] ~= nil then tmp = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local argc tmp, argc = load_child_opts(opts, 2, 0) local gargs = {} for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val else gargs[key] = val end end local groups = make_groups(ctx.params) for gid, group in pairs(groups) do for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end group[0] = gid model.args = group groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model) end ctx.params = groups return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.parsing = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, 2, '|', '=') parse_parameter_string(ctx.params, opts[1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim -- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter -- setter]|[...]|pipe to library.reinterpreting = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, 2, '|', '=') local tbl, tmp = ctx.params, get_parameter_name(opts[1]) local str = tbl[tmp] if str ~= nil then tbl[tmp] = nil parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.evaluating = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, 2, '!', ':') if opts[1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then ctx.pipe = copy_or_ref_table(opts, opts ~= ctx.opipe) return context_iterate(ctx, argc) end local new_opts, cache = {}, {} local shift = parse_parameter_string(cache, opts[1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) - argc for key, val in pairs(opts) do if type(key) ~= 'number' or key < 1 then new_opts[key] = val elseif key >= argc then new_opts[key + shift] = val end end for key, val in pairs(cache) do new_opts[key] = val end ctx.pipe = new_opts return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to library.mixing_names_and_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end local cache = {} local mix_k, mix_v = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$', ctx.pipe[2] local tmp if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_parameter_name(val)] = val end elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then for key, val in pairs(ctx.params) do cache[get_parameter_name(val)] = tostring(key) end elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then for key in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end else local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k) local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v) for key, val in pairs(ctx.params) do tmp = tostring(key) for idx = 2, n_parts_k, 2 do if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end end for idx = 2, n_parts_v, 2 do if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end end cache[get_parameter_name(table.concat(cnv_k))] = table.concat(cnv_v) end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|swapping_names_and_values|pipe to --[[ library.swapping_names_and_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = key end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|combining|new parameter name|[sort order]|setting -- directives|...|pipe to library.combining = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end, 'combining' ) + 1) end -- Syntax: #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort -- order]|setting directives|...|pipe to library.combining_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return val end, 'combining_values' ) + 1) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tname = ctx.pipe[1] if tname ~= nil then tname = tname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = ctx.params } } return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new -- parameter name|pipe to library.combining_by_invoking = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local mname = ctx.pipe[1] if mname ~= nil then mname = mname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = ctx.pipe[2] if fname ~= nil then fname = fname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end if ctx.pipe[3] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[3])] = tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) } return context_iterate(ctx, 4) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local magic = ctx.pipe[1] if magic ~= nil then magic = magic:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params) } return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|snapshotting|pipe to library.snapshotting = function (ctx) local stack = new_substack(ctx) for key, val in pairs(ctx.params) do stack[key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|remembering|pipe to library.remembering = function (ctx) local stack = new_substack(ctx) for key, val in pairs(ctx.oparams) do stack[key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to library.entering_substack = function (ctx) local tbl = ctx.params local ncurrparent = ctx.n_parents + 1 if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl } else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end ctx.n_parents = ncurrparent if ctx.pipe[1] ~= nil and ctx.pipe[1]:match'^%s*new%s*$' then ctx.params = {} return context_iterate(ctx, 2) end local currsnap = ctx.n_children if currsnap > 0 then ctx.params = ctx.children[currsnap] ctx.children[currsnap] = nil ctx.n_children = currsnap - 1 else local newparams = {} for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end ctx.params = newparams end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to library.pulling = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end local parent local tmp = ctx.n_parents if tmp < 1 then parent = ctx.oparams else parent = ctx.parents[tmp] end tmp = get_parameter_name(opts[1]) if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to library.detaching_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘detaching_substack’: No substack has been created', 0) end local parent = ctx.parents[ncurrparent] for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|dropping_substack|pipe to library.dropping_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘dropping_substack’: No substack has been created', 0) end ctx.params = ctx.parents[ncurrparent] ctx.parents[ncurrparent] = nil ctx.n_parents = ncurrparent - 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to library.leaving_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘leaving_substack’: No substack has been created', 0) end local currsnap = ctx.n_children + 1 if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params } else ctx.children[currsnap] = ctx.params end ctx.params = ctx.parents[ncurrparent] ctx.parents[ncurrparent] = nil ctx.n_parents = ncurrparent - 1 ctx.n_children = currsnap return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to library.merging_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end local parent = ctx.parents[ncurrparent] local child = ctx.params ctx.params = parent ctx.parents[ncurrparent] = nil ctx.n_parents = ncurrparent - 1 for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to library.flushing = function (ctx) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end local parent = ctx.params local currsnap = ctx.n_children for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end ctx.children[currsnap] = nil ctx.n_children = currsnap - 1 return context_iterate(ctx, 1) end --[[ Functions ]]-- ----------------------------- -- Syntax: #invoke:params|count library.count = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables! local retval = 0 for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end ctx.text = retval return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2] -- |[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value -- n]|[...] library.concat_and_call = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end remove_numeric_keys(opts, 1, 1) ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = concat_params(ctx) } return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend -- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named -- item n=value n]|[...] library.concat_and_invoke = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end remove_numeric_keys(opts, 1, 2) local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{ title = 'Module:' .. mname, args = concat_params(ctx) }) return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend -- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n= -- value n]|[...] library.concat_and_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end remove_numeric_keys(opts, 1, 1) ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx)) return false end -- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name library.value_of = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables! local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end local val local key = opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$' if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then key = tonumber(key) val = ctx.params[key] -- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in -- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable) if val ~= nil and ( ctx.subset ~= -1 or key > #ctx.params or key < 1 ) and ( ctx.subset ~= 1 or (key <= #ctx.params and key > 0) ) then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end else val = ctx.params[key] if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end return false end -- Syntax: #invoke:params|list library.list = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = key ret[nss + 3] = kvs ret[nss + 4] = val nss = nss + 4 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_values library.list_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! -- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = val nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_maybe_with_names library.list_maybe_with_names = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' mixed_flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = '' ret[nss + 3] = '' ret[nss + 4] = val nss = nss + 4 end, function (key, val) ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = key ret[nss + 3] = kvs ret[nss + 4] = val nss = nss + 4 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|coins|[first coin = value 1]|[second coin = value -- 2]|[...]|[last coin = value N] --[[ library.coins = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = opts[get_parameter_name(val)] end return library.list_values(ctx) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|unique_coins|[first coin = value 1]|[second coin = -- value 2]|[...]|[last coin = value N] library.unique_coins = function (ctx) local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params local tmp for key, val in pairs(tbl) do tmp = get_parameter_name(val) tbl[key] = opts[tmp] opts[tmp] = nil end return library.list_values(ctx) end -- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext library.for_each = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[1] or '' local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt) flush_params( ctx, function (key, val) for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = table.concat(cnv) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2] -- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each = function (ctx) local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tname, args = opts } local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' table.insert(opts, 1, true) flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = key opts[2] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append -- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...] -- |[named param n=value n]|[...] library.invoke_for_each = function (ctx) local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts } local mfunc = require(model.title)[fname] local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = key opts[2] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append 2] -- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.magic_for_each = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' table.insert(opts, 1, true) flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = key opts[2] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_value = function (ctx) local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tname, args = opts } local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.invoke_for_each_value = function (ctx) local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts } local mfunc = require(model.title)[fname] local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' remove_numeric_keys(opts, 1, 1) flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1] -- |[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named -- param n=value n]|[...] library.magic_for_each_value = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_group = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables! local tmp if ctx.pipe[1] ~= nil then tmp = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local opts, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or '' for key, val in pairs(ctx.pipe) do if type(key) == 'number' then opts[key - 1] = val else opts[key] = val end end ctx.pipe = opts ctx.params = make_groups(ctx.params) flush_params( ctx, function (gid, group) for key, val in pairs(opts) do group[key] = val end group[0] = gid model.args = group ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end --[[ First-position-only modifiers ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|new|pipe to static_iface.new = function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame) ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, false) ctx.params = {} main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 1)) return ctx.text end --[[ First-position-only functions ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|self static_iface.self = function (frame) return frame:getParent():getTitle() end --[[ Public metatable of functions ]]-- --------------------------------------- return setmetatable({}, { __index = function (_, query) local fname = query:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end local func = static_iface[fname] if func ~= nil then return func end func = library[fname] if func == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end return function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame) ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, refpipe[fname]) ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname]) main_loop(ctx, func) return ctx.text end end }) bx8a2av95b6jpca3zvf7xnia4bz7hsf 0 161211 1376553 1354399 2026-07-10T10:18:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376553 wikitext text/x-wiki {{Short description|Bangladeshi journalist and politician}} {{EngvarB|date=April 2017}} {{Use dmy dates|date=April 2017}} {{Infobox officeholder | name = '''ಫರೀದಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್''' | native_name_lang = bn | image = Farida Yasmin (9).jpg | caption = 2018 ರಲ್ಲಿ ಯಾಸ್ಮಿನ್ , <br/>ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯೆ ಮೀಸಲು ಮಹಿಳಾ ಸ್ಥಾನ-35 | parliament = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ | term_start = 28 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2024 | term_end = 6 ಆಗಸ್ಟ್ 2024 | birth_name = ಫರೀದಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಬುಲ್ಬುಲ್ | birth_date = {{birth date and age|1963|06|01|df=y}} | birth_place = ನರಸಿಂಗ್ಡಿ, ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | alma_mater = ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | occupation = ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರು | known_for = her tenure senior sub-editor of ''[[The Daily Ittefaq]]'' and joint secretary of [[National Press Club (Bangladesh)|Bangladesh National Press Club]]<ref>{{cite news |title=Saiful Islam Talukder's contribution recalled |url=http://bssnews.net/newsDetails.php?cat=0&id=480594$date=2015-03-24&dateCurrent=2015-03-27 |url-status=dead |work=Bangladesh Sangbad Sangstha |date=24 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161118224217/http://bssnews.net/newsDetails.php?cat=0&id=480594$date=2015-03-24&dateCurrent=2015-03-27 |archive-date=18 November 2016 |access-date=18 November 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=Fruit festival at Press Club |url=http://websbd.net/news/fruit-festival-at-press-club/ |website=websbd.net |access-date=18 November 2016}}</ref> | spouse = {{marriage|[[Naem Nizam]]|1990}} | children = 2 | awards = ವಿಮೆನ್ ಲೀಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮಹಿಳಾ ಪರಿಷತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | signature = Farida Yasmin signature.jpg }} '''ಫರೀದಾ ಯಾಸ್ಮಿನ್''' (ಜನನ 1 ಜೂನ್ 1963) <ref>{{cite web|url=https://www.parliament.gov.bd/member-profile/012033501/farida-yasmin|title=Member profile|accessdate=2024-11-29|publisher=Government of Bangladesh}}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]ದ [[ಪತ್ರಕರ್ತ]]ರು, ಮತ್ತು ಜತಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.<ref>{{cite news |title=Social Afforestation Improves Environ, Eradicates Poverty |url=https://www.highbeam.com/doc/1P3-3021116621.html |url-status=dead |work=The New Nation |date=17 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728002913/https://www.highbeam.com/doc/1P3-3021116621.html |archive-date=28 July 2018 |access-date=18 November 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=30 female garment workers honoured |url=http://www.independent-bangladesh.com/200803163222/business/30-female-garment-workers-honoured.html |website=independent-bangladesh.com |publisher=Independent Bangladesh |access-date=18 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119055920/http://www.independent-bangladesh.com/200803163222/business/30-female-garment-workers-honoured.html |archive-date=19 November 2016 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |title=Farida, Elias elected as JPC president, secretary |url=https://www.newagebd.net/article/125875/farida-elias-elected-as-jpc-president-secretary |access-date=2020-12-31 |work=New Age |date=31 December 2020 |language=en |archive-date=31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201231152746/https://www.newagebd.net/article/125875/farida-elias-elected-as-jpc-president-secretary |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ಜತಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |title=Jatiya press club: Memberships of Farida, Shyamal ‘revoked’ |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/jatiya-press-club-memberships-farida-shyamal-revoked-3674961 |work=The Daily Star |date=12 August 2024 |language=en}}</ref> ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅವರು 2020 ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 2024 ರವರೆಗೆ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/dhaka/354432/press-club-president-accuses-committee-members-of |title=Farida Yasmin, Shyamal Dutta accuse members of forcefully trying to take over National Press Club|work=[[Dhaka Tribune]]|date=11 August 2024}}</ref> ಅವರು ದಿ ಡೈಲಿ ಇಟ್ಟೆಫಾಕ್ನ ಮಾಜಿ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ (ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ) ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="qtyz">{{cite news |title=Journalist Farida Yasmin's father passes away |url=http://www.daily-sun.com/post/85471/Journalist-Farida-Yasmin%E2%80%99s-father-passes-away |work=Daily Sun |date=22 October 2015 |access-date=18 November 2016 |archive-date=19 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119055112/http://www.daily-sun.com/post/85471/Journalist-Farida-Yasmin%E2%80%99s-father-passes-away |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |title=Media can play big role |url=http://www.thedailystar.net/frontpage/media-can-play-big-role-94837 |work=The Daily Star |date=10 June 2015 |access-date=18 November 2016}}</ref> 2017 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref name="bdn31Dec2016" /><ref>{{Cite news |url=https://www.thedailystar.net/city/shafique-farida-panel-sweeps-jatiya-press-club-polls-1338358 |title=Shafique-Farida panel sweeps Jatiya Press Club polls |newspaper=The Daily Star |date=31 December 2016 |access-date=5 January 2017}}</ref> ಅವರು ಜತಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ನ ಮಾಜಿ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಶಖಾವರ್ ಹುಸೇನ್ ಭುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಜಹಾನಾರಾ ಹುಸೇನ್. ಅವರು ನರಸಿಂಗ್ಡಿಯ ಶಿಬ್ಪುರ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಿಬ್ಪುರ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈಡನ್ ಮೊಹಿಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ (ಶಾಲಾ) ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |url=https://www.dhakacourier.com.bd/news/Essays/tete-a-tete-with-farida-yasmin/680 |title=Tête-à-tête with Farida Yasmin |work=Dhaka Courier |date=19 October 2018 |access-date=30 December 2018}}</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಯಾಸ್ಮಿನ್ 2011ರಲ್ಲಿ ಎನ್ ಪಿಸಿಯ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |title=Sabuj elected press club president, Abdal GS |url=http://bdnews24.com/bangladesh/sabuj-elected-press-club-president-abdal-gs |work=bdnews24.com |date=31 December 2010 |access-date=18 November 2016}}</ref> ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ.<ref>{{cite news |title=Press Club poll: Sabuj, Abdal reelected president, secy |url=http://www.risingbd.com/english/Press_Club_poll_Sabuj_Abdal_reelected_president_secy/599 |work=risingbd.com |date=30 December 2012 |access-date=18 November 2016}}</ref><ref>{{cite news |title=JPC team leaves for Agartala today |work=The New Nation |url=https://www.highbeam.com/doc/1P3-2645470861.html |url-status=dead |date=28 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180418230231/https://www.highbeam.com/doc/1P3-2645470861.html |archive-date=18 April 2018 |access-date=18 November 2016}}</ref> ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮಹಿಳಾ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಯ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |title=New committee of SAWM formed |url=https://www.highbeam.com/doc/1P3-2009291831.html |url-status=dead |work=The New Nation |date=10 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180419053303/https://www.highbeam.com/doc/1P3-2009291831.html |archive-date=19 April 2018 |access-date=18 November 2016}}</ref><ref>{{cite news |title=South Asian women's forum formed |url=https://www.highbeam.com/doc/1P3-1668476301.html |url-status=dead |work=The New Nation |date=6 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180418230659/https://www.highbeam.com/doc/1P3-1668476301.html |archive-date=18 April 2018 |access-date=18 November 2016}}</ref> ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮದುವೆಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು 18 ಎಂದು ಇರಿಸಲು ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web |title=Majority for retaining girls' marriage age at 18 |url=http://www.hawker.com.bd/news_details.php?news_id=387140&news_category_id=21&val_lan= |website=hawker.com.bd |publisher=Hawker |access-date=18 November 2016 |archive-date=19 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119055548/http://www.hawker.com.bd/news_details.php?news_id=387140&news_category_id=21&val_lan= |url-status=dead}}</ref> ಆಕೆಯನ್ನು ದಿ ಡೈಲಿ ಇಟ್ಟೆಫಾಕ್ ನಲ್ಲಿ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite book |last1=Flatt |first1=Emma J. |url=https://books.google.com/books?id=BEvzDwAAQBAJ&dq=farida+yasmin&pg=PA55 |title=Voices On South Asia: Interdisciplinary Perspectives On Women's Status, Challenges And Futures |last2=Murali |first2=Vani Swarupa |last3=Tieri |first3=Silvia |date=2020-06-24 |publisher=World Scientific |isbn=978-981-12-1327-4 |pages=55 |language=en}}</ref> 2016 ರಲ್ಲಿ, ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಅವರನ್ನು ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=DUMCJAA forms new committee |url=https://www.thedailystar.net/city/dumcjaa-forms-new-committee-1261981 |work=The Daily Star |date=31 July 2016 |access-date=18 November 2016}}</ref> ಅವರು ಜನವರಿ 1, 2017 ರಂದು ಜತಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಅವರು ಜತಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="bdn31Dec2016">{{Cite news |url=https://bdnews24.com/bangladesh/national-press-club-gets-farida-yasmin-as-first-female-general-secretary-shafiqur-elected-president |title=National Press Club gets Farida Yasmin as first female general secretary; Shafiqur elected president |work=bdnews24.com |date=1 January 2017 |access-date=30 December 2018}}</ref> ಅವರು 18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 ರಂದು ಜತಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{Cite news |url=https://www.dhakatribune.com/media/2018/12/18/saiful-farida-panel-sweeps-national-press-club-polls |title=Saiful-Farida panel sweeps National Press Club polls |work=Dhaka Tribune |access-date=30 December 2018}}</ref> ಅವರು womeneye24.com ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://womeneye24.com/ |title=WomenEye24.com – Communication for equality |language=en-US |access-date=26 July 2019}}</ref> 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು, ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಜತಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಇವರು.<ref name=":0">{{Cite news |title=Farida elected first Jatiya Press Club female president |url=http://unb.com.bd/category/Bangladesh/farida-elected-first-jatiya-press-club-female-president/62688 |access-date=31 December 2020 |work=UNB |date=31 December 2020 |language=en}}</ref> ಅವರು 581 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಅವರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಮಲ್ ಉದ್ದೀನ್ ಸಬುಜ್ 395 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name=":0" /> ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಹಣಕಾಸು ಗುಪ್ತಚರ ಘಟಕವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಖಾತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್, ಢಾಕಾ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಫೆಡರಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ಸ್ನ ಇತರ ಚುನಾಯಿತ ನಾಯಕರ ಖಾತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=13 September 2021 |title=BFIU opens probe into bank accounts of 11 senior journalists |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/corruption/258234/bfiu-opens-probe-into-bank-accounts-of-11-senior |access-date=19 August 2024 |work=[[Dhaka Tribune]]}}</ref> ಪತ್ರಕರ್ತ ಸಮುದಾಯದ ಚುನಾಯಿತ ನಾಯಕರ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ಅವರು, ಪತ್ರಕರ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ದೂರುಗಳಿಲ್ಲದೆ ತನಿಖೆ ಏಕೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=2021-09-19 |title=Defamatory, ill-motivated |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/unprecedented-defamatory-ill-motivated-2179006 |access-date=2024-08-19 |work=The Daily Star |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-09-19 |title=Probe into journalists' bank details a 'scare tactic' |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/probe-journalists-bank-details-scare-tactic-304510 |access-date=2024-08-19 |work=The Business Standard |language=en}}</ref> ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ 'ಪ್ರೊಥೋಮ್ ಅಲೋ'ದ ರೋಜಿನಾ ಇಸ್ಲಾಂ, ಈ ವರದಿಗಾರ್ತಿ ರೊಜಿನಾ ಇಸ್ಲಾಂ ಅವರ ಬಂಧನದ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |date=29 September 2021 |title=CPJ: Stop probing bank accounts of journo Rozina, 11 others |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/259957/cpj-stop-probing-bank-accounts-of-journo-rozina |access-date=19 August 2024 |work=[[Dhaka Tribune]]}}</ref> ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಅವರು ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಸಾದುಝಮಾನ್ ಖಾನ್ ಕಮಲ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ರೊಜಿನಾ ಅವರ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ, ಜಾಮೀನು ಕೋರಿದ್ದರು ಮತ್ತು "ನಮಗೆ ನ್ಯಾಯ ಬೇಕು, ಈ ರೀತಿ ಯಾರಿಗೂ (ರೊಜಿನಾ) ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |last=Haque |first=Nabban T |date=18 May 2021 |title=Press Club president meets home minister over Rozina Islam |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/dhaka/247036/press-club-president-meets-home-minister-over |access-date=19 August 2024 |work=[[Dhaka Tribune]]}}</ref> ಯಾಸ್ಮಿನ್ 567 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ 2022 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31 ರಂದು ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಕಮಲ್ ಉದ್ದೀನ್ ಸಬುಜ್ 401 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news |date=2022-12-31 |title=Farida elected Jatiya Press Club president, Shyamal gen secy |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/farida-elected-jatiya-press-club-president-shyamal-gen-secy-3209591 |access-date=2024-08-19 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಅವರನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ಅವಾಮಿ ಲೀಗ್ ನರಸಿಂಗ್ಡಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲು ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=2024-02-14 |title=AL announces 48 candidates for reserved women's seats |url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/politics/9cul4202bf |access-date=2024-03-01 |work=Prothom Alo |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-02-14 |title=JS reserved seats for women: AL finalises its 48 nominees |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/politics/news/js-reserved-seats-women-al-finalises-its-48-nominees-3543896 |access-date=2024-03-01 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> ==ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು== * ಬಾಷಾ ಆಂದೋಲನ್ ಓ ನಾರಿ, 2005 * ಉಜ್ಜಲ್ ನರಿರ್ ಮುಖೋಮುಖಿ, 2005 * ತೆಹಶೇರ್ ಐನಯ್ ಬಂಗಬಂಧು, 2017 ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಯಾಸ್ಮಿನ್ 1990 ರಿಂದ ಪತ್ರಕರ್ತ ನಯೀಮ್ ನಿಜಾಮ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="qtyz" /><ref>{{Cite book |script-title=bn:নারী সাংবাদিকতায় অন্যন্য অবদান |last=সাপ্তাহিক |first=অন্যধারার কাগজ |date=January 2018 |location=Dhaka |pages=21 |language=bn}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು]] 3lfk5e4ejjhaww94r69ia61catklat6 0 161739 1376550 1372708 2026-07-10T09:19:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376550 wikitext text/x-wiki {{ಉಲ್ಲೇಖ}} {{Infobox person |name = ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ | image = Prabhakara Neermarga.jpg | imagesize = 200px | caption = ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ | birth_date = | birth_place = ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ | occupation = ಲೇಖಕರು, ವಿ.ವಿ.ಯ ನಿವೃತ್ತ ಉಪ ಕುಲಸಚಿವರು | nationality = ಭಾರತೀಯ | genre = ವಿಮರ್ಶಕ,ಕಾದಂಬರಿ,ಪ್ರಬಂಧ, ಸಂಶೋಧಕ | subject = ಕನ್ನಡ | debut_works = (ಮೊದಲ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿ/ಗಳು) | footnotes = (ಇತರ ವಿಷಯಗಳು) }} ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ <ref>{{cite web | url=https://v4news.com/prabhaker-neermarga/ | title=ಮಂಗಳೂರು: ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ ಅವರಿಗೆ ದ.ಕ.ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | date=November 2023 }}</ref> ಇವರು ಮಂಗಳೂರಿನ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಳಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ == ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ == # ಬಿ. ಎ ಪದವಿ , `ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ’ ಶ್ರೀ ಮಹಾವೀರ ಕಾಲೇಜು, ಮೂಡಬಿದ್ರಿ # ಎಂ.ಎ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಮೈಸೂರು ವಿವಿ) # ಎಂ.ಬಿ.ಎ (ಅಲಗಪ್ಪನ್ ವಿವಿ) # ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ (ಮಂಗಳೂರು ವಿವಿ) == ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಹುದ್ದೆಗಳು == # ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸೇವೆ # ಉಪ ಕುಲಸಚಿವ # ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಅಂಚೆತೆರಪಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ # ಮಂಗಳೂರು ವಿ.ವಿ.ಯ ಉಪ ಕುಲಸಚಿವ ,ಎಸ್ಟೇಟ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ == ಪ್ರಸ್ತುತ == ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು, ಮ್ಯಾಪ್ಸ್‌ ಸಂದ್ಯಾ ಕಾಲೇಜು, ಮಂಗಳೂರು == ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳು == ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳು<ref>{{cite web | url=https://www.bookbrahma.com/author/prabhakar-neeramarga | title=ಪ್ರಭಾಕರ್‌ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ }}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಕೃತಿಗಳು === # ದಾಯಿತ್ವ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ(1997) 99ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ # ಶಿಶಿರ:ಪ್ರೇಮ ಕಾವ್ಯ ಕಾದಂಬರಿ(1998) # ಪ್ರತಿಶೋಧ: ಸಾಮಾಜಿಕಕಾದಂಬರಿ (1999) # ತಿಲ್ಲಾನ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಆಧಾರಿತ ಕಾದಂಬರಿ(2000) # ಧೀಂಗಣ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೇಂದ್ರೀತ ಕಾದಂಬರಿ (2001)ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ `ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ’ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ # ಅಘ್ರ್ಯ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ (2002) # ದಳವಾಯಿ ದುಗ್ಗಣ:ತುಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ (2003) ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಪಣಿಯಾಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. # ತಂಬಿಲ:ನಾಗಾರಾಧನೆ ಕ್ರೇಂದ್ರೀತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2004) # ಭೀಕರ ನ್ಯಾಯಕಟ್ಟೆ:ತುಳು ಐತಿಹಾಸಿಕನಾಟಕ (2005) # ಕಂಬುಲ:ಕಂಬಳ ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2006) # ಮಂಗಳೂರು ಕ್ರಾಂತಿ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ(2007)ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಿಶುಕುಮಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ # ಮಾದಿರ:ತುಳು ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2008) # ಮದಿಪು:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2009) # ಮಥನ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2010) # ಜಾತ್ರೆ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2011) # ಭಾರಣೆ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2011) # ವೇಷ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2012) # ದಿಬ್ಬಣ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2013) # ಗುರಿಕಾರ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2013) # ತರಿಕಿಟ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2014) # ಕಾರ್ಣಿಕ: ಭೂತರಾಧನೆ ಕೇಂದ್ರೀತ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ(2016) # ಕಾಲಚಕ್ರ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ (2017) # ಧರ್ಮಚಾವಡಿ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ (2018) # ಊರಸಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೧೮ # ಕಾಣದ ಕಡಲಿಗೆ ಸ್ವಾನುಭವದ ಶ್ರುತಿ ೨೦೧೯ # ತುಳುನಾಡು ನಾಡು ನುಡಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ (ಐತಿಹಾಸಿಕ) # ಕಣ್ಮಣಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ -2021<ref>{{cite web | url=https://www.daijiworld.com/kannada/newsDisplay?newsID=60459&newsCategory=karvalli | title=ಮಂಗಳೂರು: ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕ ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ್ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗ ಅವರ 'ಕಣ್ಮಣಿ' ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ }}</ref> # ತುಳು ಬದುಕು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ – 2022 # ಓಲಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿ 2022 # ಸಾಗರದಾಚೆ ಒಂದುಲೋಕ === ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳು === # `ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಜಾತ್ರೆ’ - ಡಾ. ಸಾತ್ವಿಕ್ # `ನೀರ್‍ಮಾರ್ಗರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ’ - ಶ್ರೀ ಪ್ರತಾಪ್‍ಚಂದ್ರ ಶೆಟ್ಟಿ ಹಳ್ನಾಡ್ #. ನೆಲದ ದನಿ’ ಪ್ರಭಾಕರ್ ನೀರ್‍ಮಾರ್ಗರ ಬದುಕು ಬರಹ - ಶ್ರೀ ಪ್ರತಾಪ್‍ಚಂದ್ರ ಶೆಟ್ಟಿ ಹಳ್ನಾಡ್(ಸಂ.) # ಸಿರಿಮರಾಯಿ – ಡಾ. ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್‌ಮಾರ್ಗರವರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯಯಾನ [[ಬೆನೆಟ್‌ ಅಮ್ಮನ್ನ]](ಸಂ.) == ಉಲ್ಲೇಖ == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] njyigf9njpefjxgagsso1o1auprpvm5 0 175729 1376512 1352655 2026-07-10T04:46:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376512 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] {{Infobox person | name = ಪಂಡಿತ ರೇವಣಸಿದ್ದಯ್ಯ ಹಿರೇಮಠ | birth_date = {{birth date and age|1975|6|1}} | birth_place = ಕಲ್ಲೂರು ಗ್ರಾಮ, ಚಿಂಚೋಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | occupation = ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕ, ಕವಿ, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ, ಗುರು | known_for = ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಘರಾನೆ, ವಚನಗಾಯನ | genre = ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ, ವಚನಗಾಯನ, ಜನಪದ | instrument = ಗಾಯನ | guru = ಪಂಡಿತ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ }} '''ಪಂಡಿತ ರೇವಣಸಿದ್ದಯ್ಯ ಹಿರೇಮಠ''' (ಜನನ: 1 ಜೂನ್ 1975) ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕ, ಕವಿ, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಹಾಗೂ ಗುರು. ಅವರು '''ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಘರಾನೆ'''ಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು, ವಚನಗಾಯನ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ರೇವಣಸಿದ್ದಯ್ಯ ಹಿರೇಮಠ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಂಚೋಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಲ್ಲೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಗ್ರಾಮದಲ್ಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು ಪರಂಪರাগত '''ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ'''ಯ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಸುಮಾರು 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗದಗದಲ್ಲಿರುವ '''ಗದುಗಿನ ಗಣಯೋಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಗುರುಕುಲ'''ದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸ '''ಪಂಡಿತ [[ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ]]''' ಅವರ ಶಿಷ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲೂ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿದರು. == ಸಂಗೀತ ಜೀವನ == ರೇವಣಸಿದ್ದಯ್ಯ ಹಿರೇಮಠ ಅವರು ಬಹುಮುಖ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳಗಿನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ: * ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ * ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ (ಭಜನೆ, ದಾಸಪದಗಳು) * ವಚನಗಾಯನ (ಲಿಂಗಾಯತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಗಾಯನ ರೂಪ) * ಜನಪದ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಗೀತೆಗಳು ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು == ರೇವಣಸಿದ್ದಯ್ಯ ಹಿರೇಮಠ ಅವರು ಸಂಗೀತದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. * '''ಶ್ರೀಗುರು ವಚನಾಮೃತ''' – ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಕೃತಿ * '''ಗಾನಕೋಗಿಲೆ ರೇವಣಸಿದ್ದಯ್ಯ ಹಿರೇಮಠ''' – ಅವರ ಜೀವನ, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರಾತ್ಮಕ ಕೃತಿ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ನಿಂದ ಪ್ರಕಟ == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == * ಗಾನಕೋಗಿಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1997) * ರೇಣುಕಾ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2006) * ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2009) * ಸಂಗೀತ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2010) * ಶ್ರೀ ಚನ್ನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2016) * ಶ್ರೀ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಕೃಪಾ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2017) * ಕುಮಾರ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2018) * ಸಂಗೀತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2019) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> * {{cite web |title=Revanasiddayya Hiremath |url=https://www.meetkalakar.com/Artist/4587-Revanasiddayya-Hiremath-Classical-Vocalist |website=MeetKalakar}} * {{cite web |title=Revanasiddayya Hiremath |url=https://www.bookbrahma.com/author/revannasiddaiah-hiremata |website=BookBrahma |access-date=2026-02-07 |archive-date=2025-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251002211457/https://www.bookbrahma.com/author/revannasiddaiah-hiremata |url-status=dead }} * {{cite web |title=Music fest in memory of Panchakshari Gawai ends |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/Music-fest-in-memory-of-Panchakshari-Gawai-ends/article14020376.ece |website=The Hindu}} * {{cite web |title=ಶ್ರೀಗುರು ವಚನಾಮೃತ |url=https://sampada.net |website=ಸಂಪದ}} mjfg3lg8nthzsy0sdmy1hb7i8ff6t95 0 177230 1376510 1352381 2026-07-10T03:56:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376510 wikitext text/x-wiki ಇದು [[ನೇಪಾಳ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ, ಸ್ಥಳದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಮೂರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯದು ಮತ್ತು ದೇಶದ ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ತ್ರಿಭುವನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಮಹಾನಗರ]]ವಾದ ಕಾಠ್ಮಂಡುಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಲುಂಬಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಎರಡನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಪೋಖರಾ ನಗರದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪೋಖರಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂರನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು == {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text;" |- valign=baseline ! style="text-align:left;" | ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸ್ಥಳ ! style="text-align:left;" | ಪ್ರಾಂತ್ಯ ! style="text-align:left;" | ICAO ! style="text-align:left;" | IATA ! style="text-align:left;" | ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹೆಸರು ! style="text-align:left;" | ಬಳಕೆ ! style="text-align:left;" | ಓಟದ ಪಥ(ಗಳು) ! style="text-align:left;" | [[ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು]] ! style="text-align:left;" | ಒಟ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು |- valign=top | ಕಾಠ್ಮಂಡು || ಬಾಗ್ಮತಿ || VNKT || KTM || '''ತ್ರಿಭುವನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' || ಸಾರ್ವಜನಿಕ/ಮಿಲಿಟರಿ || {{Convert|3350|m|ft|abbr=on}} || {{smaller|{{coord|27|41|47|N|085|21|32|E|region:NP_type:airport}}}} || 9,423,725 (2024) |- | ಪೋಖರಾ || ಗಂಡಕಿ || VNPR || PHH || '''ಪೋಖರಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' || ಸಾರ್ವಜನಿಕ || {{Convert|2,500|m|ft|abbr=on}} || {{smaller|{{coord|28|11|22.9|N|84|00|53.6|E|region:NP_type:airport}}}} || 1,023,000 (2024) |- | ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಗರ || ಲುಂಬಿನಿ || VNBW || BWA || '''ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' || ಸಾರ್ವಜನಿಕ || {{Convert|3,000|m|ft|abbr=on}} || {{smaller|{{coord|27|30|20|N|083|24|58|E|region:NP_type:airport}}}} || ಸುಮಾರು 732,643 (2024) |} == ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು == {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" |- style="vertical-align:baseline" ! style="text-align:left;" | ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸ್ಥಳ !ಪ್ರಾಂತ್ಯ ! style="text-align:left;" | [[ಜಿಲ್ಲೆ]] ! style="text-align:left;" | ICAO ! style="text-align:left;" | IATA ! style="text-align:left;" | ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹೆಸರು ! style="text-align:left;" | [[ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು]] |- style="vertical-align:top" | ಬಜುರಾ |ಸುಡುರ್ಪಶ್ಚಿಮ|| ಬಜುರಾ || VNBR || BJU || '''ಬಜುರಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|29|30|10|N|081|40|10|E|region:NP_type:airport|name=ಬಜುರಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಭದ್ರಪುರ |ಕೋಶಿ|| ಝಾಪಾ || VNCG || BDP || '''ಭದ್ರಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|26|34|14|N|088|04|45|E|region:NP_type:airport|name=ಭದ್ರಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಭರತ್ಪುರ |ಬಾಗ್ಮತಿ|| | ಚಿತವನ್ || VNBP || BHR || '''ಭರತ್ಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|40|41|N|084|25|46|E|region:NP_type:airport|name=ಭರತ್ಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಭೋಜ್ಪುರ |ಕೋಶಿ|| ಭೋಜ್ಪುರ || VNBJ || BHP || '''ಭೋಜ್ಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|08|51|N|087|03|03|E|region:NP_type:airport|name=ಭೋಜ್ಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಬಿರಾಟ್ನಗರ |ಕೋಶಿ|| ಮೋರಂಗ್ || VNVT || BIR || '''ಬಿರಾಟ್ನಗರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|26|28|53|N|087|15|50|E|region:NP_type:airport|name=ಬಿರಾಟ್ನಗರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಬೀರೇಂದ್ರನಗರ |ಕರ್ನಾಲಿ|| ಸುರ್ಖೇತ್ || VNSK || SKH || '''ಸುರ್ಖೇತ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|28|35|09|N|081|38|07|E|region:NP_type:airport|name=ಸುರ್ಖೇತ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಚಂದನ್ನಾಥ್ |ಕರ್ನಾಲಿ|| ಜುಮ್ಲಾ || VNJL || JUM || '''ಜುಮ್ಲಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|29|16|26|N|082|11|23|E|region:NP_type:airport|name=ಜುಮ್ಲಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಧಂಗಡಿ |ಸುಡುರ್ಪಶ್ಚಿಮ|| ಕೈಲಾಲಿ || VNDH || DHI || '''ಧಂಗಡಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|28|45|12|N|080|34|55|E|region:NP_type:airport|name=ಧಂಗಡಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಡೋಲ್ಪಾ |ಕರ್ನಾಲಿ|| ಡೋಲ್ಪಾ || VNDP || DOP || '''ಡೋಲ್ಪಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|28|59|09|N|082|49|09|E|region:NP_type:airport|name=ಡೋಲ್ಪಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- |ಇಲಾಮ್ |ಕೋಶಿ |ಇಲಾಮ್ |VNFN |N/A |'''ಸುಕಿಲುಂಬಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|26|52|39.08|N|87|54|18.56|E|region:NP_type:airport|name=ಸುಕಿಲುಂಬಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಜನಕ್ಪುರ |ಮಧೇಶ್|| ಧನುಷಾ || VNJP || JKR || '''ಜನಕ್ಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|26|42|31|N|085|55|20|E|region:NP_type:airport|name=ಜನಕ್ಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಜಯ ಪೃಥ್ವಿ |ಸುಡುರ್ಪಶ್ಚಿಮ|| ಬಝಾಂಗ್ || VNBG || BJH || '''ಬಝಾಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|29|32|18|N|081|11|02|E|region:NP_type:airport|name=ಬಝಾಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಜಿತ್ಪುರ್ ಸಿಮಾರಾ |ಮಧೇಶ್|| ಬಾರಾ || VNSI || SIF || '''ಸಿಮಾರಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|09|34|N|084|58|48|E|region:NP_type:airport|name=ಸಿಮಾರಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಜೋಮ್ಸೋಮ್ |ಗಂಡಕಿ|| ಮುಸ್ತಾಂಗ್ || VNJS || JMO || '''ಜೋಮ್ಸೋಮ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|28|46|47|N|083|43|21|E|region:NP_type:airport|name=ಜೋಮ್ಸೋಮ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಖಾನಿಡಂಡಾ, ಖೋಟಾಂಗ್ |ಕೋಶಿ|| ಖೋಟಾಂಗ್ || VNKD || N/A ||'''ಮಾನ್ ಮಾಯಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|10|52|N|086|46|19|E|region:NP_type:airport|name=ಮಾನಮಾಯಾ ರೈ ಖಾನಿಡಂಡಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಖೋಟೆಹಾಂಗ್ |ಕೋಶಿ|| ಖೋಟಾಂಗ್ || VNTH || N/A || '''ಥಾಮ್ಖಾರ್ಕಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|02|47|N|086|51|29|E|region:NP_type:airport|name=ಥಾಮ್ಖಾರ್ಕಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಲುಕ್ಲಾ |ಕೋಶಿ|| ಸೋಲುಖುಂಬು || VNLK || LUA || '''ಟೆನ್ಜಿಂಗ್-ಹಿಲರಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|41|16|N|086|43|53|E|region:NP_type:airport|name=ಟೆನ್ಜಿಂಗ್-ಹಿಲರಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಮಂಥಲಿ |ಬಾಗ್ಮತಿ|| ರಾಮೇಚಾಪ್ || VNRC || RHP || '''ರಾಮೇಚಾಪ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|23|38|N|086|03|41|E|region:NP_type:airport|name=ರಾಮೇಚಾಪ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಮುಸಿಕೋಟ್ |ಕರ್ನಾಲಿ|| ಪಶ್ಚಿಮ ರುಕುಮ್ || VNSL ||RUK |'''ರುಕುಮ್ ಸಲ್ಲೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ'''<ref>{{cite web|title=ರುಕುಮ್ ಸಲ್ಲೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|url=https://www.caanepal.org.np/wp-content/uploads/2016/03/RUKUM-SALLE-AIRPORT.pdf|publisher=ನೇಪಾಳ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ|accessdate=1 ಮೇ 2018}}</ref> | <small>{{coord|28|38|15|N|082|26|59|E|region:NP_type:airport|name=ರುಕುಮ್ಕೋಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ನೇಪಾಲ್ಗಂಜ್ |ಲುಂಬಿನಿ|| ಬಂಕೇ || VNNG || KEP || '''ನೇಪಾಲ್ಗಂಜ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|28|06|13|N|081|40|01|E|region:NP_type:airport|name=ನೇಪಾಲ್ಗಂಜ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ರಾಜ್ಬಿರಾಜ್ |ಮಧೇಶ್|| ಸಪ್ತರಿ || VNRB || RJB ||'''ರಾಜ್ಬಿರಾಜ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|26|30|30|N|086|44|15|E|region:NP_type:airport|name=ರಾಜ್ಬಿರಾಜ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- | ಪೋಖರಾ<ref>{{cite web |title=ಪೋಖರಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/pokhara-airport-served-0-9-million-passengers-in-2022/ |accessdate=15 ಜನವರಿ 2022}}</ref> || ಗಂಡಕಿ||ಕಾಸ್ಕಿ || VNPK||PKR || ಪೋಖರಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ||<small>{{coord|28|12|03|N|083|58|55|E|region:NP_type:airport|name=ಪೋಖರಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ರಾರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ |ಕರ್ನಾಲಿ|| ಮುಗು || VNRR || N/A || '''ತಲ್ಚಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|29|31|18|N|082|08|49|E|region:NP_type:airport|name=ತಲ್ಚಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- |ರೇಸುಂಗಾ||ಲುಂಬಿನಿ |ಗುಲ್ಮಿ |VNRG |N/A |ಗುಲ್ಮಿ ರೇಸುಂಗಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ<ref>{{Cite web |date=2023-01-08 |title=ತಾರಾ ಏರ್ ಗುಲ್ಮಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಮಾನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು |work=myRepublica - ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ |url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/tara-air-successfully-completes-its-test-flight-in-gulmi/ |access-date=2023-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230108073808/https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/tara-air-successfully-completes-its-test-flight-in-gulmi/ |archive-date=8 ಜನವರಿ 2023 }}</ref> | <small>{{coord|27|18|13|N|086|33|02|E|region:NP_type:airport|name=ಗುಲ್ಮಿ ರೇಸುಂಗಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |-style="vertical-align:top" | ರುಮ್ಜಾಟಾರ್ || ಕೋಶಿ ||ಒಖಲ್ಢುಂಗಾ || VNRT|| RUM ||'''ರುಮ್ಜಾಟಾರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ'''<ref>{{cite web|url=https://ekantipur.com/en/news/2024/10/06/kathmandu-rumjatar-flight-resumed-49-44.html |title=ಕಾಠ್ಮಂಡು-ರುಮ್ಜಾಟಾರ್ ವಿಮಾನ ಸೇವೆ ಪುನರಾರಂಭ |access-date=9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 |website=ekantipur.com}}</ref> | <small>{{coord|27|18|12.1|N|086|33|2.5|E|region:NP_type:airport|name=ರುಮ್ಜಾಟಾರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಸನ್ಫೆಬಗರ್ |ಸುಡುರ್ಪಶ್ಚಿಮ|| ಅಚ್ಛಾಮ್ || VNSR || FEB || ಸನ್ಫೆಬಗರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ | <small>{{coord|29|24|14|N|081|12|55|E|region:NP_type:airport|name=ಸನ್ಫೆಬಗರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಸಿಮಿಕೋಟ್ |ಕರ್ನಾಲಿ|| ಹುಮ್ಲಾ || VNST || IMK || '''ಸಿಮಿಕೋಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|29|58|16|N|081|49|08|E|region:NP_type:airport|name=ಸಿಮಿಕೋಟ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ಸೋಲು ಧುಧ್ಕುಂಡ |ಕೋಶಿ|| ಸೋಲುಖುಂಬು || VNPL || PPL || '''ಫಾಪ್ಲು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|31|05|N|086|35|04|E|region:NP_type:airport|name=ಫಾಪ್ಲು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ತಾಪ್ಲೆಜುಂಗ್ |ಕೋಶಿ|| ತಾಪ್ಲೆಜುಂಗ್ || VNTJ || TPJ || '''ತಾಪ್ಲೆಜುಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|21|04|N|087|41|44|E|region:NP_type:airport|name=ಸುಕೇತಾರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ತಿಕಾಪುರ |ಸುಡುರ್ಪಶ್ಚಿಮ|| ಕೈಲಾಲಿ|| VNTP || TPU || '''ತಿಕಾಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|28|31|19.2|N|081|07|21.6|E|region:NP_type:airport|name=ತಿಕಾಪುರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ತುಲ್ಸಿಪುರ್ |ಲುಂಬಿನಿ|| ಡಾಂಗ್ || VNDG || DNP || '''ಡಾಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|28|06|40|N|082|17|39|E|region:NP_type:airport|name=ಡಾಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |- style="vertical-align:top" | ತುಮ್ಲಿಂಗ್ಟಾರ್ |ಕೋಶಿ|| ಸಂಖುವಾಸಭಾ || VNTR || TMI || '''ತುಮ್ಲಿಂಗ್ಟಾರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ''' | <small>{{coord|27|18|54|N|087|11|36|E|region:NP_type:airport|name=ತುಮ್ಲಿಂಗ್ಟಾರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ}}</small> |} ==ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು== {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" |- style="vertical-align:baseline" ! style="text-align:left;" | ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸ್ಥಳ !ಪ್ರಾಂತ್ಯ !ಜಿಲ್ಲೆ ! style="text-align:left;" | ವಿಧ ! style="text-align:left;" | ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹೆಸರು ! style="text-align:left;" | [[ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು]] ! style="text-align:left;" | ಸ್ಥಿತಿ |- |ನಿಜ್ಗಢ್ |ಮಧೇಶ್ |ಬಾರಾ |ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ |ನಿಜ್ಗಢ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ |{{Coord|27|07|26.1|N|85|10|26.2|E|}} | |- |ತ್ರಿಯುಗ |ಕೋಶಿ |ಉದಯಪುರ |ದೇಶೀಯ |ಸಾಗರಮಾಥಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ |{{coord|26.7615628|86.7529999|region:NP|display=inline,title}} | |} ==ಕಾರ್ಯರಹಿತ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು== ಕಾರ್ಯರಹಿತ ಮತ್ತು ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ<ref>{{cite web |title=ಹೋಡಬಾಜೀದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ 23 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಬಳಕೆಯಿಲ್ಲದೆ |url=https://ekantipur.com/news/2024/01/17/23-airports-built-in-hodbaji-are-not-in-use-23-25.html |website=ekantipur.com }}</ref> ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರೊಫೈಲ್ಗಳು<ref>{{cite web |title=ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರೊಫೈಲ್ಗಳು |url=https://caanepal.gov.np/aerodromes/airports_profile |publisher=ನೇಪಾಳ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ |access-date=2025-12-19 |archive-date=2025-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210081242/https://caanepal.gov.np/aerodromes/airports_profile |url-status=dead }}</ref> {{static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers static-row-header-text" |- style="vertical-align:baseline" ! style="text-align:left;" | ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸ್ಥಳ ![[ಜಿಲ್ಲೆ]] ! style="text-align:left;" | ವಿಧ ! style="text-align:left;" | [[ಭೌಗೋಳಿಕ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು]] ! style="text-align:left;" | ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಹೆಸರು ! style="text-align:left;" | ಸ್ಥಿತಿ |- | ಅರ್ಘಖಂಚಿ || ಅರ್ಘಖಂಚಿ|| ಮಣ್ಣಿನ || 27°59'30.0"N 83°07'02.5"E || ಅರ್ಘಾ ಭಗವತಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ |- | ಪಟನ್, ಬೈತಡಿ || ಬೈತಡಿ|| ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಹಾಕಿದ || 28°12'46.6"N 83°39'56.7"E ||ಪಟನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|| ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- | ಬಾಗ್ಲುಂಗ್|| ಬಾಗ್ಲುಂಗ್ || ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಹಾಕಿದ || 28°12'46.6"N 83°39'56.7"E ||ಬಾಗ್ಲುಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|| ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- |ಚೌರ್ಜಹಾರಿ || ರುಕುಮ್ || ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಹಾಕಿದ||228°37'40.3"N 82°11'39.3"E|| ರುಕುಮ್ ಚೌರ್ಜಹಾರಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- | ದಿಪಯಲ್ ಸಿಲ್ಗಢಿ || ದೋಟಿ ||ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಹಾಕಿದ || 29°15'45.2"N 80°56'11.2"E|| ದೋಟಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- | ಮನಾಂಗ್|| |ಮನಾಂಗ್ || ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಹಾಕಿದ ||28° 57′ 48″N, 80° 08′ 53.6″E|| ಮನಾಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- | ಲಾಮಿಡಂಡಾ || ಖೋಟಾಂಗ್ || ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಹಾಕಿದ ||27°15'09.9"N 86°40'16.4"E|| ಲಾಮಿಡಂಡಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- | ನರಹರಿನಾಥ್ || ಕಾಲಿಕೋಟ್|| ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಹಾಕಿದ|| 29°10'18.2"N 81°34'35.5"E|| ಸುಂಥರಾಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- | ಮಹೇಂದ್ರನಗರ ||ಕಾಂಚನಪುರ || ಮಣ್ಣಿನ|| 28.4°57'48"N 80.7°08'57.1"E|| ಮಹೇಂದ್ರನಗರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- | ಪಹಾಡಾ|| ಡೋಲ್ಪಾ ||ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಹಾಕಿದ || 29°03'33.4"N 82°44'39.8"E|| ಮಸಿನೇಚೌರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- | ಪಾಲುಂಗ್ಟಾರ್|| ಗೋರ್ಖಾ || ಮಣ್ಣಿನ || 28°02'18.9"N 84°27'58.7"E || ಗೋರ್ಖಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ |- | ಗೋಕುಲೇಶ್ವರ್, ದಾರ್ಚುಲಾ|| ದಾರ್ಚುಲಾ || ಮಣ್ಣಿನ || 29°40'07.9"N 80°32'54.0"E|| ದಾರ್ಚುಲಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಧೋರ್ಪಾಟನ್|| ಬಾಗ್ಲುಂಗ್ || ಮಣ್ಣಿನ || 28°29'30.8"N 83°03'05.9"E || ಧೋರ್ಪಾಟನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಜಿರಿ|| ದೋಲಖಾ || ಮಣ್ಣಿನ || 27°37'34.2"N 86°13'50.5"E || ಜಿರಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಕಂಗೇಲ್ದಂಡಾ || ಸೋಲುಖುಂಬು || ಮಣ್ಣಿನ || 27°24'38.5"N 86°38'47.8"E || ಕಂಗೇಲ್ದಂಡಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಖಿಜಿ ಚಂದೇಶ್ವರಿ|| ಒಖಲ್ಢುಂಗಾ || ಮಣ್ಣಿನ ||27°27'17.5"N 86°18'34.8"E || ಖಿಜಿ ಚಂದೇಶ್ವರಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಲಾಂಗ್ಟಾಂಗ್ || ರಸುಅ || ಮಣ್ಣಿನ ||28.4°12.3'00"N 85°36.2'00"E|| ಲಾಂಗ್ಟಾಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ಮೇಘೌಲಿ|| ಚಿತವನ್ || ಮಣ್ಣಿನ || 27°34'35.3"N 84°13'42.2"E || ಮೇಘೌಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ |- | ರೊಲ್ಪಾ|| ರೊಲ್ಪಾ|| ಮಣ್ಣಿನ|| 28°16'01.6"N 82°45'21.9"E|| ರೊಲ್ಪಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ |- |ಸ್ಯಾಂಗ್ಬೋಚೆ || ಸೋಲುಖುಂಬು || ಮಣ್ಣಿನ ||27°48'39.9"N 86°42'45.0"E|| ಸ್ಯಾಂಗ್ಬೋಚೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ || ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ |} == ನೋಡಿ == * ನೇಪಾಳದ ಸಾರಿಗೆ * ICAO ಸಂಕೇತದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ: V#VN - ನೇಪಾಳ * ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ:ವಿಕಿ ಯೋಜನೆ ವಿಮಾನಯಾನ/ಏರ್ಲೈನ್ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ಪಟ್ಟಿಗಳು: ಏಷ್ಯಾ#ನೇಪಾಳ * [http://www.lib.utexas.edu/maps/onc/txu-pclmaps-oclc-8322829_h_9.jpg ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ನಕ್ಷೆ] (1984) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} * [http://www.caanepal.org.np/ ನೇಪಾಳ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CAAN)] * [http://www.nepalfacts.com/airports-nepal-list/ ನೇಪಾಳ ಸತ್ಯ: ನೇಪಾಳದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221009121512/https://www.nepalfacts.com/airports-nepal-list/ |date=9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 }} * [https://www.travelhimalayan.com/domestic-international-flight-ticket.php ನೇಪಾಳ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟ್ಟಿಂಗ್] * {{cite web | url=http://www.icao.int/anb/aig/Taxonomy/R4CDLocationIndicatorsbystate.pdf | title=ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ICAO ಸ್ಥಳ ಸೂಚಕಗಳು | publisher=[[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]] | date=2006-01-12 | access-date=8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008 | archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070926235554/http://www.icao.int/anb/aig/Taxonomy/R4CDLocationIndicatorsbystate.pdf | url-status=dead }} * {{cite web | url=http://www.unece.org/cefact/locode/np.htm | title=UN ಸ್ಥಳ ಸಂಕೇತಗಳು: ನೇಪಾಳ |work=[[UN/LOCODE]] 2006-2 | publisher=[[ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಈಕನಾಮಿಕ್ ಕಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ಯೂರೋಪ್|UNECE]] | date=2007-04-30}} – IATA ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ * [http://gc.kls2.com/cgi-bin/gclookup?Q=country:NP ಗ್ರೇಟ್ ಸರ್ಕಲ್ ಮ್ಯಾಪರ್: ನೇಪಾಳದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು] – IATA ಮತ್ತು ICAO ಸಂಕೇತಗಳು * {{usurped|1=[https://archive.today/20130217034402/http://www.worldaerodata.com/countries/Nepal.php ವರ್ಲ್ಡ್ ಏರೊ ಡೇಟಾ: ನೇಪಾಳ]}} – ICAO ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು * [http://www.pilotfriend.com/World%20airfield%20database/airfield%20codes/codes9/Nepal.htm ಪೈಲಟ್ ಫ್ರೆಂಡ್ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್] & ಗೂಗಲ್ ಅರ್ಥ್ ಅನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ CAAN ಸ್ಥಳವು ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. {{Asia in topic|ನೇಪಾಳದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು|ನೇಪಾಳ]] [[ವರ್ಗ:ನೇಪಾಳದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು| ]] [[ವರ್ಗ:ನೇಪಾಳ ಸಾರಿಗೆ-ಸಂಬಂಧಿತ ಪಟ್ಟಿಗಳು|ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನೇಪಾಳದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು|ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು|ನೇಪಾಳ]] [[ವರ್ಗ:ನೇಪಾಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ-ಸಂಬಂಧಿತ ಪಟ್ಟಿಗಳು|ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] 67szpugag2ux11sjz2qloh86hcwm19y 2 179308 1376485 1376447 2026-07-09T17:36:07Z ಗಣೇಶ್ ಎಂ 88310 1376485 wikitext text/x-wiki ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕದ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಎಂಬವರು ತಮ್ಮ ಅಪಾರವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಇವರು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಕೂಡುಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು, ಎಲ್ಲರೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರು. ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಹಣತೆ ಹೋಗಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ದೀಪವನ್ನು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದವರೇ ದೀಪ ಹಚ್ಚ ಬೇಕೆಂದು ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಭಯ ಇದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಟು. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ದೀಪೊತ್ಸವದ ದಿನ, ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಅಪಾರ ದೈವ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಾದ ಮಹಿಷಾಂದಾಯ, ಮರುಳ ಧೂಮಾವತಿ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಜುಮಾದಿ, ಬಂಟ, ರಾಹು ಗುಲಿಗ ಹಾಗೂ ಮನೆಯೊಳಗೆನೇ ಆರಾಧಿಸುವಂತಹ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟಂಬದ ನಡುವೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕ್ಲಪ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಗೌರವ ಈ ಕುಟುಂಬಕಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಅಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ತಿಂಡಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕಡೆದು ಕಡುಬು ಮಾಡಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಕಡಬು ಬೇಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು, ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು 10 ರಿಂದ 15 km ನಡೆದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಲಿಟ್ಟು, ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದ ಹಣತೆ ಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇವರ ಈ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸೇವೆಗೆ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೇವರ ಬಲಿಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆದು, ಈ ರೀತಿ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ "ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ತನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಚುತಿ ಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರವು ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ" ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಅಭಯ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ಅಂದಿನಿಂದ ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಈ 4 ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಆಯಾ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂಜನ್ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬಾರಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಾರಬೈಲ್ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಸಂಸಾರವು ಅವಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿತು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಅಪರಿಮಿತ ದೈವಭಕ್ತ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವಂತಹ ದೌರ್ಬಲ್ಯವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಕುಡಿಯುವ ಚಟಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವೊಂದು ಕಾಗದ ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ ಅಡಮಾನವಿಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಅಡಮಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಸಾಲಕೊಟ್ಟ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಮುದಾಯದ ಹಣ ತೀರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಮನೆ, ದೈವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದರು ದೈವಗಳ ಮೊಗ ಕಟ್ಸಲೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿ ಪಡಕೊಂಡರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಹಾಗೂ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರು ಬೀದಿ ಪಾಲಾದರು. ತದ ನಂತರ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ನ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರವರ ಪೂರ್ವಜರ ಬನದಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಧನಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಎಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಶರಾಗಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದರು. ಕೊರತಿ ಎನ್ನುವ ದೈವ ಮಾತ್ರ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆ ತಾಯಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಔತಣವಿರಲಿ ಸಂಭ್ರಮವಿರಲಿ ಸುಖ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಈ ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಲೆಮಾರುಗಳು ಉರುಳಿದಾಗ ಕೆಲವರು ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದರು, ಕೆಲವರು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮೂವರು ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರಾದ ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿಯಾದ ಕೂಸಮ್ಮರ ಅಜ್ಜಿ), ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಪೂವಮ್ಮ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಪಾಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ, ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಬಾಬು ಒಂದನೇ ಪಾಲಿನ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿ), ವೆಂಕಮ್ಮ (ಪೂಣೆ ಎಸ್ಆರ್ ಬಂಜನ್ರ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಮಮ್ಮುಲೇ ಯವರ ಮಕ್ಕಳು - ಕೇಶವ, ಈಶ್ವರ, ಗೌರಿ, ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಎರಡನೇ ಪಾಲಿನ ಪೂವಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು - ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮತ್ತು ಕಮಲ ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಗೋಪಿ, ಜಯಂತಿ, ಯಶೋಧ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ಪ ಕಮಲರ ಮಕ್ಕಳು - ಸುಂದರಿ, ಬಾಗಿ, ಇಂದಿರಾ ಮತ್ತು ಮೋನಪ್ಪ ಮೂರನೇ ಪಾಲಿನ ಮಮ್ಮಲೇ ಮಕ್ಕಳು - ಕನಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಕನಪಾಯಿಯ ಮಗಳು - ಸೀತಮ್ಮ, ಯಮುನನ ಮಕ್ಕಳು - ಶೇಖರ, ಸಂಜೀವ, ರತ್ನ, (ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ರವರ ತಾಯಿ) ಭವಾನಿ, ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆನಂದ. ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸತ್ಯ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರ (ಕೂಸಮ್ಮರವರ ತಾಯಿ, ಬಾರಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ದರಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಜ್ಜಿ) ಅಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರು ಮೂರು ಜನ ಮಕ್ಕಳು, ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಗಂಡು. ಇವರ ಅಪ್ಪ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಮಮ್ಮಲೇಯವರನ್ನು (ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯ ಅಕ್ಕ) ಬೇರೆ ಊರಿನ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿವಂತನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕದ್ರಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಿಯವನಾದ ಬಾಬು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೋರ್ಟ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ತಾವರದ ಬಾಬುಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಕಿರಿಯ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರು ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು, ತದನಂತರ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ವೆಂಕಮ್ಮರನ್ನು ಬಾಳ ಕಳವಾರಿನ ಕೃಷಿಕರಾದ ರಾಮ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಬಿರ್ಮನ ಬಂಗೇರರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿಯ (ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿ) ಐತಪ್ಪ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳಕ್ಕೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೂ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಮನೆದೈವ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಿಸುವಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡುಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೂಸಮ್ಮರ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಿರಿಜಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಕೂಸಮ್ಮದಂಪತಿಗಳು 1962ರಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ನ ತೋಮಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನ ಅಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರ ವಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಕಿದ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾರಬೈಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರು ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಹೋದರರ ಸಹೋದರಿಯರ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಕೂಸಮ್ಮರ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಪರ ಊರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತ ಹೋದಾಗ ಕಿರಿ ಮಗ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 1978-79ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರ ಅಂದರೆ "ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಂಜನ್ ಆದಿಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಈಗ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರದ ದೈವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ನಾಗರಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗನಿಗೆ ತಂಬಿಲ ಹಾಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು" ಆ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಕೂಸಮ್ಮನವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಾರೆಬೈಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದು ಕೂಸಮ್ಮನವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ವರುಷಗಳ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಜನ್ ಕಟುಂಬಸ್ಥರು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. 1998 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮಾಜದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜುಮಾದಿ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮಸ‍್ಯೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು. ನಾಗರಹಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಬಿಲ್ಲವ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಕಂಡುಬಂದ ಸತ್ಯ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಈ ತರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಆ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟ ಸದಾಶಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಯಾರದ್ದು ಎಂದು ಬಿಲ್ಲವ ಮುಖಂಡರು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ನಾಗಬನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇರುವ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವು ಅನ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿಸಲು ಅಪಾರ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪರಿಹಾರ ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಊರಿನವರ ಒತ್ತಾಸೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು, ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸುರತ್ಕಲ್ ನ ಜೋತಿಷಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ನಾಗಪಾತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನಾಗೇಶ್ ಬಾಯಾರ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನಾಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಊರಿನವರು, ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದು ಬಾಂದವರು ತನುಮನಧನಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತೆಂದರೆ "ನಾನು 150 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಸ್ತೇಜನಾಗಿದ್ದೆ ಈಗ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿದೆ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ, ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇಡಬೇಡ, ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ನಾನಿದ್ದೇನೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಡರುತೊಡರುಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅಭಯವನ್ನು ನಾಗ ದೇವರು ನೀಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪಣತೊಟ್ಟರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಸಮಿತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಿತಿಗೆ ಹಿರಿಯರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವನ್ನು ವಾರೀಸುದಾರರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀ ಗಿರೀಶ್ ಪೊದುವಾಳ್ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಟ್ಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿಯವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾ. 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತ್ತು. ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಸಲಾಯಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತ್ತು. ಸ್ಥಳ ಖರೀದಿಸಲು, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲು ಕನಿಷ್ಠ 20 ಲಕ್ಷದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ರೂಪರೇಷೆ ತಯಾರಿಸಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಿಗೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತದ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ವಿನಂತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಥಿತಿವಂತರು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಮೀರಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಈ ನಡುವೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರು ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿ ಇಲ್ಲದ್ದಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಿರತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಕಮಿಟಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಕಮಿಟಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟು ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಮರ್ಲಿನ್ ಕೊನ್ಸೆಸೊರಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು.(ಕಮಿಟಿಯು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿ ಅವರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿತು). ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಒಂದೊಂದು ಕುಟುಂಬದವರು ಒಂದೊಂದು ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ದೈವಸ್ಥಾನದ ಗುಡಿ, ಚಾವಡಿ ಮನೆ, ನಾಗಬನದ ಕಟ್ಟೆ, ತೀರ್ಥಬಾವಿ ಶುಧ್ಧೀಕರಣ, ನವೀಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿ. ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ತನು ಮನ ಧನ ಗಳಿಂದ ಸಹಕರಿಸಿದರೂ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷರು), ಶ್ರೀ ಎಸ್ ಆರ್ ಬಂಜನ್ ಪುಣೆ, ಶ್ರೀ ದಿವಾಕರ್ ಬಂಜನ್ ಸೂರತ್ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು ಮೊದಲಿಗರು. ಎಲ್ಲರ ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ದೈವ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಾರೀಕು 17.06.2003. ರಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂದಿತು. ವೈಧಿಕ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು, ದೇವತಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶೋತ್ಸವು ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರಾದ ವೇದ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ ಬ್ರಹ್ಮಶ್ರೀ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿ ದೇರೆಬೈಲ್ ಇವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರುಗಳು, ಊರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಪುನರ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ನಂತರ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಾದ ಮೈಸಂದಾಯ, ಮರಳ ದೂಮಾವತಿ, ಚಾವಡಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಪರಿವಾರದ ದೈವಗಳಾಗಿ ಬಂಟ ಹಾಗೂ ರಾಹುಗಳಿಗ ದೇವಗಳಿಗೆ ನೇಮ ಕೋಲೊತ್ಸವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ದಿನದಂದು ಚಾವಡಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಹೋಮ,ನಾಗಬನದಲ್ಲಿ ಅಶ್ಲೇಶ ಬಲಿಸೇವೆ, ದೈವಗಳಗೆ ಪರ್ವ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ ಸಿಹಿಯಾಳಾಭಿಷೇಕ ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ ದೈವಗಳಗೆ ಸಂಕ್ರಮಣ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೈವಗಳಿಗೆ ಚೌತಿಪರ್ವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಬೂತಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಸಂದರ್ಭ ದಲ್ಲಿ, ನಾಗದೇವರಿಗೆ ತಂಬಿಲಸೇವೆ, ವೆಂಕಟರಮಣ ಮುಡಿಪು ಪೂಜೆ, ಅದಾದ ನಂತರ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಿಗೆ ಪರ್ವಸೇವೆ ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಗೆ ಕುರಿತಂಬಿಲ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಸಿಹಿಯಾಳಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ, ತಂಬಿಲ ಸೇವೆ, ಹೋಮ, ಮಹಾಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣ ಜರಗುತ್ತದೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ನಿಧನದ ನಂತರ ಆಡಳಿತ ಕಮಿಟಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಗೌರವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವ ಬಂಜನ್ ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಬಂಜನ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಎನ್.ಜಿ.ಮೂಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಆನಂದ್ ಎ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಪ್ಪ ಎನ್ ಬಂಜನ್, ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ರವಿಚಂದ್ರ ಬಂಜನ್, ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ಜಯರಾಮ ಕುಲಾಲ್, ರಾಜನ್ ದೈವಗಳ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಹಾಗೂ ಜೊತೆ ಪೂಜಾ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಮ ಬಂಜನ್ ಇವರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂಡು 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಪ್ಪ ಬಂಜನ್ ಕುಂಪಲ ಇವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಬನ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್ ನವೀಕರಿಸಿ, ನೂತನ ಅನ್ನಛತ್ರ ಹಾಗೂ ಚಾವಡಿ ಸಭಾ ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 2016ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ 26ರಂದು ನವೀಕರಣ ಬ್ರಹ್ಮಕಲೋತ್ಸವವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರಾದ ವೇದ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ ಬ್ರಹ್ಮಶ್ರೀ, ಅಘೋರ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿ ದೇರೆಬೈಲ್ ಇವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡಿದರು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರುಗಳು, ಊರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ನಂತರ 2ದಿನ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಾದ ಮೈಸಂದಾಯ, ಮರಳ ದೂಮಾವತಿ, ಚಾವಡಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಪರಿವಾರದ ದೈವಗಳಾಗಿ ಬಂಟ ಹಾಗೂ ರಾಹುಗಳಿಗ ದೇವಗಳಿಗೆ ನೇಮ ಕೋಲೊತ್ಸವ ನೀಡಿಲಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಅಭಿವ್ರಧ್ದಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾರೂ ದ್ಷೆವಗಳಿಂದ ಅಭಯ ಪ್ರಾಸಾದ ಪಡೆದರು. ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಇಂದು ನಾ ಓಡಿದರೆ ಅಂದಿನಂತೆಯೆ ಇತ್ತು, ನೋಡುವಿರಿ ಸಾಕೆನಗೆ ಅದುವೆ ಬಹುಮಾನ ಇಂದು ನಾ ಓಡಿದರೆ ಅಂದಿನಂತೆಯೆ ಇತ್ತು, ನೋಡುವಿರಿ ಸಾಕೆನಗೆ ಅದುವೆ ಬಹುಮಾನ ಓಡುವ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಕೆ ssssss ಬಿರುದು ಸನ್ಮಾನ? ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಲ್ಲ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ ಓಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕರ್ಮ ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ ಓಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕರ್ಮ ನನಗೆ ನೋಡುವವರಿಹರೆಂದು ನಾ ಬಲ್ಲೆ ಅದರಿಂದ ಓಡುವುದು ಮೈ ದುಂಬಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ನನಗಿಲ್ಲ ಚಿಂತೆ ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಗಣೇಶ್.ಎಂ (ಮೂಲ ಕವಿತೆ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ) ನಿವ್ರತ್ತಿ ನೌಕರಿ ಅಧಿಕಾರ ಬಡ್ತಿ ಸವಲತ್ತು ಪಡೆದೆ ನಾ ಆವತ್ತು ಪುರುಸೊತ್ತು ಇಲ್ಲದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದೆ ನಾ ಅರುವತ್ತು ವ್ರತ್ತಿಯಿಂದ ವಿವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲಾ ಹವ್ಯಾಸದಿಂದ ಮನಸಂತ್ರಪ್ತಿ ನೀಡುವುದು ಎಲ್ಲಾ ನಿವ್ರತಿಯ ದಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ಮುಂದೇನು ಅನ್ನುವ ಆತಂಕ ಬಯಸಿದ ಕೆಲಸ ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಮಾಡಿದರೆ, ಜೀವನ ನಿರಾತಂಕ ನಿವ್ರತ್ತಿಯ ನಂತರ ಜಗದ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಈಗೇನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುವೆನು, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ ಎಂದು ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಚಟಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಕಾಪಾಡಿದ ಆರೋಗ್ಯ ನೀಡುವುದು ವಿಶ್ರಾಂತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ವ್ರತ್ತಿ ಬದುಕಿನಿಂದ ನಿವ್ರತ್ತಿ, ಜೀವನದ ಒಂದು ಘಟ್ಟ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾಲೇ ಇರಬೇಕು ನಗುತ್ತಲಿ, ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟ ಗಣೇಶ್ ಎಂ (ಎಂ.ಆರ್.ಪಿ.ಎಲ್ ನಿವ್ರತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಬಂದಕ) "ಮಧುರ" ಮನೆ ನಂಬ್ರ ೧-೫೦/೬, ಮಾದರಿಬೆಟ್ಟು ರೋಡು, ಕಾನ ಕಡಂಬೋಡಿ, ಸುರತ್ಕಲ್-೫೭೫೦೧೪ ಮೊಬೈಲ್ ನಂ. ೯೪೪೯೩೯೦೪೭೬ ರೋಟರಿ ನಾ ಕಂಡಂತೆ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೊಂದು ಹೆಸರು, ಇದು ನಮ್ಮ ರೋಟರಿ, ಜಾತಿ ಪಂಥ ಬೇಧವಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಕ್ಕಿದು ಮಾದರಿ ॥ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಜಗಳವಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾನರು, ದುರ್ಬಲರ ಸೇವೆಗೆಂದು, ಹೃದಯ ಬಿಚ್ಚಿದಾತರು ॥ ವಾರ-ವಾರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪರಾಮರ್ಶೆ ನಿರಂತರ, ಸಮಾಜ-ಪರ ಚಿಂತನೆ, ಸ್ಪಂದನೆ ತದನಂತರ ॥ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದು, ಗಡಿ ಅನ್ವಯವಿಲ್ಲ, ಸೇವಾ ಧರ್ಮ ನಡೆಯಲೆಂದೇ, ಸ್ನೇಹ- ಸಂಯಮವೆಲ್ಲ ॥ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು ಸಮಾನಮನಸ್ಕರೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ॥ ಚತುರ್ವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಬದ್ಧರಾದ ಜನರಲಿ, ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಸಿದ್ಧಮನ ಸದಸ್ಯರಲಿ ॥ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೊಂದು ಹೆಸರು, ಇದು ನಮ್ಮ ರೋಟರಿ, ಜಾತಿ ಪಂಥ ಬೇಧವಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಕ್ಕಿದು ಮಾದರಿ ॥ ಗಣೇಶ್.ಎಂ ನಮ್ಮ ಸತೀಷ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ತಯಾರಿಕ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ನಮ್ಮ ಸತೀಷ, ತಿಳಿದಿದೆ ಅವರಿಗೆ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ನ ಕಣಕಣದ ವಿಶೇಷ. ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕೊಡುವರಿವರು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ನೀಡುವರಿವರು ಹಗಲಿರುಳು ಬದ್ಧತೆ. ಶಿಷ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವರು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವರು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ನಿರ್ದೇಶನ. ತುತ್ತಿನ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬ್ರಮಿಸಿದಿರಿ ಜೀವಾನಾನಂದ, ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಸತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಮಿತಾನಂದ. ಸತೀಷನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಂತೋಷಕೂಟದಲ್ಲಿರುವುದು ನಿರ್ವಾತಾ, ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಂಬಲಿಸುವರು ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರು ಅಸಂಖ್ಯಾತಾ. ನಗುತ್ತಾ ನಗಿಸುತ್ತಾ ಬಾಳಿ ನೂರು ವರುಷಾ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿರಲಿ ಭಗವಂತನ ಕ್ರಪಾಕಟಾಕ್ಷಾ. ಗಣೇಶ್ ಎಂ ಆಧ್ಯಕ್ಷ ರೋಟೇರಿಯನ್ ದಿನೇಶ್ ರೋಟರಿ ವರ್ಷ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರೋಟೇರಿಯನ್ ದಿನೇಶ ಸಾಧನೆಗಳ ಹಿರಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ಗೆಲುವಿನ ವರುಷ ರೋಟರಿ ಮಿತ್ರರ ಸಲಹೆಗಳೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರಭುಗಳ ಆಶಿರ್ವಾದದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಕೀರ್ತಿ ಸಹನೆ ಸಂಯಮ ಕಾರ್ಯವೈಕರಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿಮಗೆ ಅಭಾರಿ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯ ನಿಮ್ಮ ಅಂಬಲಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ ಎಲ್ಲರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರೀತಿ ವರ್ಣಿಸಲಸದಲ ಯಶಸ್ವೀ ರೋಟರಿ ವರ್ಷ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಿರೀಟಕ್ಕೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಗರಿ ಸರ್ವೇಸ್ವರನ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ದೊರೆಯಲಿ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಐಸಿರಿ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ ಭಾರತಮಾತೆಯ ಯೋಧರ ಕದರ್ ತಲೆಕೆಳಗಾಯಿತು ನರಿ ಬುದ್ಧಿ ಮಾತಿನ ಆಪರೇಷನ್ ಬದ್ರ್. ವರ್ಣಿಸಲಸದಲ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ವಿಜಯ ಕಥಾ ವರ್ಣ ಬಾನಾಡಿ ಹಾರಿದ ನಿತ್ಯ ಚೇತನ ನಮ್ಮ ತ್ರಿವರ್ಣ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯದ ರೂವಾರಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ವಿಕ್ರಂ ಬಾತ್ರ ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಪಾತ್ರ. ಕಂಡರು ಶಿಖರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣದ ನಡುವೆ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ, ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪಡೆದರು ವಿಕ್ರಂ ಗೆಲುವಿನ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ. ಜಾವಲಿನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ನ ಜಾವಲಿನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ನಮ್ಮ ಮಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ್ ಸಾಲಿಯಾನ್ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂದ ಗೌರವ, ಭಾರತ ರತ್ನ ಸಮ್ಮಾನ ತೈಪೆಯಲ್ಲೂ ಬಂಗಾರ ಮಿಂಚು ನೀವೊಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀವೊಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ಜಾವಲಿನ್ ಎಸೆತಗಾರ ಮಾತಿಗಿಳಿದರೆ ನೀವೊಬ್ಬ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮಾತುಗಾರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬ ಬೋಧನಾ ತರಬೇತುದಾರ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಲಹೆಗಾರ ನಾವು ಕಂಡೆವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯತೆ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವೆವು ನಾವೆಲ್ಲರೂ, ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ. ಮೇಸ್ಟ್ರು ಸುಭಾಶ್ಚಂದ್ರ ರೈ ಬಾಳಿಲ ಗ್ರಾಮದ ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ ಶ್ರೀ ಸುಭಾಶ್ಚಂದ್ರ ರೈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆಗೆ ನೀವೊಬ್ಬರು ಎತ್ತಿದ ಕೈ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀವು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಚಿಲುಮೆ ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಿಗುವುದು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯ ಒಲುಮೆ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ವೈಶಾಲ್ಯವೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿ ಬಂತು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಅಕ್ಷಿ. ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜ ಬೈಕಂಪಾಡಿ ರೋಟರಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜರು. ಕಠಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ದಾರಿ, ಉದಯೋನ್ಮುಕ ಯುವ ಉದ್ಯಮದಾರರಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬರು ಮಾದರಿ. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಬಂಟರ ಸಂಘದ ನೇತಾರರು, ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಜನಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನೀವೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು. ರೋಟರಿ ಮಿತ್ರರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮದಿನದ ಷಷ್ಠ್ಯಬ್ದಿ ನಂಬಿದ ದೈವಗಳ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವಂತಾಗಳಲಿ ಜನ್ಮದಿನದ ಶತಾಬ್ದಿ. ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿಮಗಿದೋ ಜನ್ಮದಿನದ ಶುಭಾಶಯಗಳು ಕಟೀಲಮ್ಮನ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ದೊರಕಲಿ ಸುಖಸಂತೋಷದ ನೂರು ವಸಂತಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನನ್ನ ಕವನ ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಉಳ್ಳಾಲ ನೇತ್ರಾವತಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಕೇರಳ ಗಡಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಹಿಂದುಳಿದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಮಂಗಳೂರು ಕೇರಳ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸೇತುವೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಆಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತೊಕ್ಕೋಟ್ಟಿಗೆ ಬರಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಜಪ್ಪು ಮೋರ್ಗನ್ ಗೇಟಿನಿಂದ ಕಲ್ಲಾಪಿನ ತನಕ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲವೇ ರೈಲ್ವೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತೊಕ್ಕೋಟಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆಯ ಮೂವರು ಮಾವಂದಿರು ಅಜ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮಂದಿರು ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಸಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸದೃಢವಾಗಿ ಇದ್ದ. ಸುಮಾರು ಎರಡು- ಎರಡುವರೆ ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ, ಒಂದು ದಿನ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನ ತಂದೆಯ ಮಾವನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಜ್ವರ ಬಂದು, ಒಂದು ಮಗು ಕೈಕಾಲು ಸ್ವಾಧೀನವಿಲ್ಲದೆ ತೀರಿಕೊಂಡಿತು. ಎರಡು ವಾರ ಆಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಅದೇ ರೀತಿ ಕೈಕಾಲು ಬಲ ಇಲ್ಲದೆ ತೀರಿಕೊಂಡವು. ಮಕ್ಕಳು ಜ್ವರದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೈಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಲ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಮಂತ್ರವಾದಿ ಹಾಗೂ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಪಂಡಿತರ ಮೊರೆ ಹೋದರೇ ವಿನಹ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಈ ಮಹಾಮಾರಿ ಯಾವುದೆಂದು ತಿಳಿಯುವ, ಮದ್ದು ಮಾಡುವ ಇಲ್ಲವೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇನ್ನುಳಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರೋಗ ಬರದಂತೆ ರೋಗ ನಿರೋಧಕವನ್ನು ಕೊಡುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಇದಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಆಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಜಯರಾಮನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗ ಎಡಕೈ ಹಾಗೂ ಎಡಕಾಲು ಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಮಗುವಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಇಡೀ ಮೈ ಬಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೂಡಲೇ ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಆಲೋಪತಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ತೋರಿಸಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಅನಾಹುತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೇಳಿದರು ಭಾಗಶಃ ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ಪೋಲಿಯೋ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ತಡ ಮಾಡದೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಊರಲ್ಲಿ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪೋಲಿಯೋ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು. ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ತಡ ಮಾಡದೆ ಮಗುವನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನ ವೆನ್ ಲಾಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಡಾಕ್ಟರುಗಳು ಮಗುವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪೋಲಿ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ನಿಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಮಗುವಿನ ಅದೃಷ್ಟ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನು ಮುಂಚಿನಂತೆ ಆಗಲೂಬಹುದು, ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ವೈರಸ್ ದಾಳಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಅಂಗ ಹೀನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊದಲೇ ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಗುವಿಗೇನು ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮಗುವಿನ ಜೀವಕ್ಕೆ ಏನೂ ಅಪಾಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ ಒಳ ರೋಗಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಗುವಿಗೆ ಎಡಗೈಗೆ ಹಾಗೂ ಎಡ ಕಾಲಿಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಪ್ ಪ್ಯಾರೀಸ್ ನಿಂದ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಹಾಕಿದರು. ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ತೆಗೆಯುವ 21 ದಿನಗಳ ಕಾಲ, ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಪಾಡು ಹೇಳುತೀರದು. ಅವರ ಕೈಯ ತೋಳಿನ ಹಾಗೂ ಕಾಲಿನ ತೊಡೆ ಭಾಗದ ಚರ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕೊಂಡಾಗ ಹಾಗೂ ಮಗುವನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಉಜ್ಜಿ ಚರ್ಮ ಕಿತ್ತು ಬಂದು ಗಾಯಗಳಾಗಿತ್ತು. 21 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ತೆಗೆದಾಗ ಎಡ ಕಾಲು ವೈರಸ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗದೆ ಸರಿಯಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಎಡಗೈ ಭುಜದ ಮೇಲಿನ ಮಾಂಸಖಂಡದ ಮೇಲೆ ವೈರಸ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರಿಂದ, ಎಡಗೈ ಮನಗಂಟಿನಿಂದ ಭುಜದವರೆಗೆ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಕರಗಿ ಎಡಗೈ ಭಾಗಶಃ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಕಳಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜಯರಾಮನಿಗೆ 5 ವರ್ಷ ಆದ ನಂತರ ಆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂಗಿ ಹಾಕಿದಾಗ ಭುಜದ ನ್ಯೂನತೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಬಲ, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎಡ ಕೈಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿದ ಕೂಡಲೇ ಕಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರವನ್ನು ಎಡಗೈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಮೇಲೆತ್ತಲು ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ, ಎರಡು ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಭಾರವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಭುಜದ ತನಕ ಭಾರ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾವಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಹಾಗೆ ನೀರು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ. ಬುಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಡಗೈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಬಾರ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಶಾಲಾ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮರದ ಡಂಬಲ್ಸ್ ಹಿಡಿದು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿತ್ತು. ಜಯರಾಮನು ಕೂಡ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಡಂಬಲ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವಾಗ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ, ಭಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಡಂಬಲ್ಸ್ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಆಗ ಶಾಲೆಯ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ನಾಗರಬೆತ್ತದಿಂದ ಜಯರಾಮನಿಗೆ ಹೊಡೆದು ನಿನಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಯಾಕೆ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತೀಯ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೆದುರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದರು. ವ್ಯಾಯಾಮದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನೇ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲೇ ಕೂರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಯರಾಮನಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಆಗದ ಕಾರಣ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಜಯರಾಮನಿಗೆ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೂ ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮನೋಬಲ ಎಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಜಯರಾಮನು ಲೀಲಜಾಲವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೆಲವೂಂದು ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ವಾಲಿಬಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಡಲು ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೆನೇ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಬರುವ ಬಾಲ್ ಗಳನ್ನು ಎರಡು ಕೈ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಕ್ಯಾಚ್ ಹಿಡಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆ ಯಿಂದ ತಂಡ ಸೋಲಬಾರದೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಂತಹ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾದ ಓಟ, ಊದ್ಧ ಜಿಗಿತ, ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತ ಮತ್ತು ಶಟಲ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಈ ಎಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಓಟ ಆಗು ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಎಸ್ ಎಸ್ ಎಲ್ ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಮುಗಿಸಿ, ಮಂಗಳೂರಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಾಲಿಟೆಕ್ಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮೋ ಪಡೆದು, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದು, ತದನಂತರ ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯದೆ ಕೇವಲ ತನ್ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಸಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಅನುಭವದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದನು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಸಮಯದ ಕೊರತೆ, ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರದ ಜಂಜಾಟಗಳಿಂದಾಗಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾದ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಉದ್ಯೋಗಳು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸು 40 ವರ್ಷ ಆದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಯರಾಮನು ಕೂಡ 40 ರ ನಂತರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ರಕ್ತದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಜಾಸ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದ ವೈದ್ಯರು 2 ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಮೊದಲನೆಯದು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾತ್ರೆ ಸೇವಿಸುವುದು ಎರಡನೆಯದು ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಜಯರಾಮನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಜಯರಾಮನ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ ಓಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಫಿಟ್ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತೂಕವನ್ನು ಸುಮಾರು 100 ಕೆಜಿಯಿಂದ 75 ಕೆಜಿಗೆ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಅವರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ ಓಡಲು ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ 200 ಮೀಟರ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತನ್ನೊಳಗೆಯೇ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಅವನು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮೊದಲ ದಿನದ ಓಟವನ್ನು ತನ್ನ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡದ್ದಾನೆ "ಮೊದಲ ದಿನದ ಓಟ ತುಂಬಾ ಆಯಾಸಕರವಾಗಿತ್ತು, ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ ಓಡಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಬೆವರುತ್ತಿತ್ತು ಓಟವನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮನೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದು ಬಂದಾಗ, ಸಹ-ಓಟಗಾರರು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಓಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಛಲ ಬಿಡದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ಹಾಗೆ ಓಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಎರಡನೇ ದಿನವೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಉಸಿರಾಟ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು ಓಡಲು ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡವು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ" ದಿನಾಲೂ ಓಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಜಯರಾಮನ ಸಹೋದ್ಯೊಗಿಯೊಬ್ಬರು ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ನ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಜಯರಾಮನು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ 500 ಮೀಟರ್ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ 5000 ಮೀಟರ್ಗಳ ನಿರಂತರ ಓಟದ ಕಠಿಣ ಗುರಿಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದ. ಹೆಂಡತಿಯೂ ಅವನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದಳು, ಅವನು ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ಅವನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಜಯರಾಮ ಓಡುವಾಗ, ಅವಳು ನಡೆದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಜಯರಾಮನು ತನ್ನ 5000 ಮೀಟರ್ ನಿರಂತರ ಓಟದ ಗುರಿಯನ್ನು (13 ಸುತ್ತುಗಳು, ಒಂದು ಸುತ್ತು 400 ಮೀಟರ್) ತಲುಪಿದ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ 7 ಸುತ್ತುಗಳ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಜಯರಾಮನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ. ಮೊದಲ 2 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಪೋಡಿಯಂ ಫಿನಿಶ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನ ಶ್ರೇಯಾಂಕ 5 ಅಥವಾ 6 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಿಯಮಿತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಡದೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಾರದಿಂದ ವಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ. ಓಟವನ್ನು ಹಾಗೂ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನ ಓಟದ ಗುರಿಯನ್ನು 5 ಕಿ.ಮೀ. ಸೌಕರ್ಯ ವಲಯದಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಯರಾಮನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ (13.2 ಕಿ.ಮೀ) ಓಟದಲ್ಲಿ 3 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ, ನಂತರ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ 10K ಓಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ. ನೂರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ 70ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪೋಡಿಯಂ ಫನಿಶ್ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಯಾವ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನಾ ಅದೇ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜಯರಾಮನು ಹಿಂದುಳಿದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ ಯಾವತ್ತೂ ಮೀಸಲಾತಿ ಇಲ್ಲವೇ ಅನುಕಂಪದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಪದೆದವನಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೋಸ್ಕರ ಹಗಲಿರುಳು ದುಡಿದ. ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿಂತನೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಂದು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದ. ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿ, ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಪೋಲಿಯೋ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇ ವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು 5 ವರ್ಷದಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವ ಅಭಿಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದಾನೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತವನ್ನು ಪೋಲಿಯೊ ಮುಕ್ತ ದೇಶ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಕುಶಿ ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನೂ ಒಬ್ಬ. ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಂಗದ ಉದ್ಯೊಗದಿಂದ ನಿವ್ರತ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಜೊತೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಅವ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಮಿತ್ರರಿಗೆ, ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಿತೈಸಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು "ನೀವು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇನ್ನೂ ಏನಿದೆಯೋ ಅದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ" ಚಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಅಂಗಹೀನತೆಯಿಂದ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಟೀಕೆ ನಿಂದನೆ ನೋವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ತನ್ನ ಮನೋಬಲದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ ಜಯರಾಮನ ಜೀವನದ ಜಯದ ಕಥೆ. 6xrfmdmxsk3gpb2zv233yojju7i7cpb 1376542 1376485 2026-07-10T07:40:55Z ಗಣೇಶ್ ಎಂ 88310 1376542 wikitext text/x-wiki ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕದ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಎಂಬವರು ತಮ್ಮ ಅಪಾರವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಇವರು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಕೂಡುಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು, ಎಲ್ಲರೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರು. ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಹಣತೆ ಹೋಗಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ದೀಪವನ್ನು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದವರೇ ದೀಪ ಹಚ್ಚ ಬೇಕೆಂದು ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಭಯ ಇದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಟು. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ದೀಪೊತ್ಸವದ ದಿನ, ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಅಪಾರ ದೈವ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಾದ ಮಹಿಷಾಂದಾಯ, ಮರುಳ ಧೂಮಾವತಿ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಜುಮಾದಿ, ಬಂಟ, ರಾಹು ಗುಲಿಗ ಹಾಗೂ ಮನೆಯೊಳಗೆನೇ ಆರಾಧಿಸುವಂತಹ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟಂಬದ ನಡುವೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕ್ಲಪ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಗೌರವ ಈ ಕುಟುಂಬಕಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಅಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ತಿಂಡಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕಡೆದು ಕಡುಬು ಮಾಡಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಕಡಬು ಬೇಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು, ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು 10 ರಿಂದ 15 km ನಡೆದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಲಿಟ್ಟು, ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದ ಹಣತೆ ಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇವರ ಈ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸೇವೆಗೆ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೇವರ ಬಲಿಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆದು, ಈ ರೀತಿ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ "ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ತನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಚುತಿ ಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರವು ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ" ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಅಭಯ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ಅಂದಿನಿಂದ ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಈ 4 ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಆಯಾ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂಜನ್ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬಾರಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಾರಬೈಲ್ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಸಂಸಾರವು ಅವಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿತು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಅಪರಿಮಿತ ದೈವಭಕ್ತ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವಂತಹ ದೌರ್ಬಲ್ಯವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಕುಡಿಯುವ ಚಟಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವೊಂದು ಕಾಗದ ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ ಅಡಮಾನವಿಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಅಡಮಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಸಾಲಕೊಟ್ಟ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಮುದಾಯದ ಹಣ ತೀರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಮನೆ, ದೈವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದರು ದೈವಗಳ ಮೊಗ ಕಟ್ಸಲೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿ ಪಡಕೊಂಡರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಹಾಗೂ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರು ಬೀದಿ ಪಾಲಾದರು. ತದ ನಂತರ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ನ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರವರ ಪೂರ್ವಜರ ಬನದಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಧನಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಎಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಶರಾಗಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದರು. ಕೊರತಿ ಎನ್ನುವ ದೈವ ಮಾತ್ರ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆ ತಾಯಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಔತಣವಿರಲಿ ಸಂಭ್ರಮವಿರಲಿ ಸುಖ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಈ ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಲೆಮಾರುಗಳು ಉರುಳಿದಾಗ ಕೆಲವರು ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದರು, ಕೆಲವರು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮೂವರು ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರಾದ ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿಯಾದ ಕೂಸಮ್ಮರ ಅಜ್ಜಿ), ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಪೂವಮ್ಮ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಪಾಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ, ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಬಾಬು ಒಂದನೇ ಪಾಲಿನ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿ), ವೆಂಕಮ್ಮ (ಪೂಣೆ ಎಸ್ಆರ್ ಬಂಜನ್ರ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಮಮ್ಮುಲೇ ಯವರ ಮಕ್ಕಳು - ಕೇಶವ, ಈಶ್ವರ, ಗೌರಿ, ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಎರಡನೇ ಪಾಲಿನ ಪೂವಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು - ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮತ್ತು ಕಮಲ ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಗೋಪಿ, ಜಯಂತಿ, ಯಶೋಧ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ಪ ಕಮಲರ ಮಕ್ಕಳು - ಸುಂದರಿ, ಬಾಗಿ, ಇಂದಿರಾ ಮತ್ತು ಮೋನಪ್ಪ ಮೂರನೇ ಪಾಲಿನ ಮಮ್ಮಲೇ ಮಕ್ಕಳು - ಕನಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಕನಪಾಯಿಯ ಮಗಳು - ಸೀತಮ್ಮ, ಯಮುನನ ಮಕ್ಕಳು - ಶೇಖರ, ಸಂಜೀವ, ರತ್ನ, (ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ರವರ ತಾಯಿ) ಭವಾನಿ, ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆನಂದ. ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸತ್ಯ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರ (ಕೂಸಮ್ಮರವರ ತಾಯಿ, ಬಾರಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ದರಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಜ್ಜಿ) ಅಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರು ಮೂರು ಜನ ಮಕ್ಕಳು, ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಗಂಡು. ಇವರ ಅಪ್ಪ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಮಮ್ಮಲೇಯವರನ್ನು (ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯ ಅಕ್ಕ) ಬೇರೆ ಊರಿನ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿವಂತನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕದ್ರಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಿಯವನಾದ ಬಾಬು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೋರ್ಟ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ತಾವರದ ಬಾಬುಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಕಿರಿಯ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರು ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು, ತದನಂತರ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ವೆಂಕಮ್ಮರನ್ನು ಬಾಳ ಕಳವಾರಿನ ಕೃಷಿಕರಾದ ರಾಮ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಬಿರ್ಮನ ಬಂಗೇರರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿಯ (ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿ) ಐತಪ್ಪ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳಕ್ಕೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೂ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಮನೆದೈವ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಿಸುವಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡುಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೂಸಮ್ಮರ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಿರಿಜಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಕೂಸಮ್ಮದಂಪತಿಗಳು 1962ರಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ನ ತೋಮಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನ ಅಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರ ವಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಕಿದ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾರಬೈಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರು ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಹೋದರರ ಸಹೋದರಿಯರ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಕೂಸಮ್ಮರ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಪರ ಊರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತ ಹೋದಾಗ ಕಿರಿ ಮಗ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 1978-79ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರ ಅಂದರೆ "ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಂಜನ್ ಆದಿಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಈಗ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರದ ದೈವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ನಾಗರಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗನಿಗೆ ತಂಬಿಲ ಹಾಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು" ಆ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಕೂಸಮ್ಮನವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಾರೆಬೈಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದು ಕೂಸಮ್ಮನವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ವರುಷಗಳ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಜನ್ ಕಟುಂಬಸ್ಥರು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. 1998 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮಾಜದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜುಮಾದಿ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮಸ‍್ಯೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು. ನಾಗರಹಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಬಿಲ್ಲವ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಕಂಡುಬಂದ ಸತ್ಯ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಈ ತರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಆ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟ ಸದಾಶಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಯಾರದ್ದು ಎಂದು ಬಿಲ್ಲವ ಮುಖಂಡರು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ನಾಗಬನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇರುವ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವು ಅನ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿಸಲು ಅಪಾರ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪರಿಹಾರ ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಊರಿನವರ ಒತ್ತಾಸೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು, ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸುರತ್ಕಲ್ ನ ಜೋತಿಷಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ನಾಗಪಾತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನಾಗೇಶ್ ಬಾಯಾರ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನಾಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಊರಿನವರು, ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದು ಬಾಂದವರು ತನುಮನಧನಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತೆಂದರೆ "ನಾನು 150 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಸ್ತೇಜನಾಗಿದ್ದೆ ಈಗ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿದೆ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ, ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇಡಬೇಡ, ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ನಾನಿದ್ದೇನೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಡರುತೊಡರುಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅಭಯವನ್ನು ನಾಗ ದೇವರು ನೀಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪಣತೊಟ್ಟರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಸಮಿತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಿತಿಗೆ ಹಿರಿಯರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವನ್ನು ವಾರೀಸುದಾರರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀ ಗಿರೀಶ್ ಪೊದುವಾಳ್ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಟ್ಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿಯವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾ. 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತ್ತು. ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಸಲಾಯಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತ್ತು. ಸ್ಥಳ ಖರೀದಿಸಲು, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲು ಕನಿಷ್ಠ 20 ಲಕ್ಷದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ರೂಪರೇಷೆ ತಯಾರಿಸಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಿಗೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತದ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ವಿನಂತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಥಿತಿವಂತರು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಮೀರಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಈ ನಡುವೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರು ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿ ಇಲ್ಲದ್ದಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಿರತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಕಮಿಟಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಕಮಿಟಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟು ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಮರ್ಲಿನ್ ಕೊನ್ಸೆಸೊರಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು.(ಕಮಿಟಿಯು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿ ಅವರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿತು). ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಒಂದೊಂದು ಕುಟುಂಬದವರು ಒಂದೊಂದು ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ದೈವಸ್ಥಾನದ ಗುಡಿ, ಚಾವಡಿ ಮನೆ, ನಾಗಬನದ ಕಟ್ಟೆ, ತೀರ್ಥಬಾವಿ ಶುಧ್ಧೀಕರಣ, ನವೀಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿ. ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ತನು ಮನ ಧನ ಗಳಿಂದ ಸಹಕರಿಸಿದರೂ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷರು), ಶ್ರೀ ಎಸ್ ಆರ್ ಬಂಜನ್ ಪುಣೆ, ಶ್ರೀ ದಿವಾಕರ್ ಬಂಜನ್ ಸೂರತ್ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು ಮೊದಲಿಗರು. ಎಲ್ಲರ ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ದೈವ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಾರೀಕು 17.06.2003. ರಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂದಿತು. ವೈಧಿಕ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು, ದೇವತಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶೋತ್ಸವು ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರಾದ ವೇದ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ ಬ್ರಹ್ಮಶ್ರೀ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿ ದೇರೆಬೈಲ್ ಇವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರುಗಳು, ಊರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಪುನರ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ನಂತರ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಾದ ಮೈಸಂದಾಯ, ಮರಳ ದೂಮಾವತಿ, ಚಾವಡಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಪರಿವಾರದ ದೈವಗಳಾಗಿ ಬಂಟ ಹಾಗೂ ರಾಹುಗಳಿಗ ದೇವಗಳಿಗೆ ನೇಮ ಕೋಲೊತ್ಸವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ದಿನದಂದು ಚಾವಡಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಹೋಮ,ನಾಗಬನದಲ್ಲಿ ಅಶ್ಲೇಶ ಬಲಿಸೇವೆ, ದೈವಗಳಗೆ ಪರ್ವ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ ಸಿಹಿಯಾಳಾಭಿಷೇಕ ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ ದೈವಗಳಗೆ ಸಂಕ್ರಮಣ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೈವಗಳಿಗೆ ಚೌತಿಪರ್ವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಬೂತಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಸಂದರ್ಭ ದಲ್ಲಿ, ನಾಗದೇವರಿಗೆ ತಂಬಿಲಸೇವೆ, ವೆಂಕಟರಮಣ ಮುಡಿಪು ಪೂಜೆ, ಅದಾದ ನಂತರ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಿಗೆ ಪರ್ವಸೇವೆ ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಗೆ ಕುರಿತಂಬಿಲ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಸಿಹಿಯಾಳಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ, ತಂಬಿಲ ಸೇವೆ, ಹೋಮ, ಮಹಾಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣ ಜರಗುತ್ತದೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ನಿಧನದ ನಂತರ ಆಡಳಿತ ಕಮಿಟಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಗೌರವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವ ಬಂಜನ್ ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಬಂಜನ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಎನ್.ಜಿ.ಮೂಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಆನಂದ್ ಎ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಪ್ಪ ಎನ್ ಬಂಜನ್, ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ರವಿಚಂದ್ರ ಬಂಜನ್, ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ಜಯರಾಮ ಕುಲಾಲ್, ರಾಜನ್ ದೈವಗಳ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಹಾಗೂ ಜೊತೆ ಪೂಜಾ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಮ ಬಂಜನ್ ಇವರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂಡು 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಪ್ಪ ಬಂಜನ್ ಕುಂಪಲ ಇವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಬನ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್ ನವೀಕರಿಸಿ, ನೂತನ ಅನ್ನಛತ್ರ ಹಾಗೂ ಚಾವಡಿ ಸಭಾ ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 2016ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ 26ರಂದು ನವೀಕರಣ ಬ್ರಹ್ಮಕಲೋತ್ಸವವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರಾದ ವೇದ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ ಬ್ರಹ್ಮಶ್ರೀ, ಅಘೋರ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿ ದೇರೆಬೈಲ್ ಇವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡಿದರು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರುಗಳು, ಊರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ನಂತರ 2ದಿನ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಾದ ಮೈಸಂದಾಯ, ಮರಳ ದೂಮಾವತಿ, ಚಾವಡಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಪರಿವಾರದ ದೈವಗಳಾಗಿ ಬಂಟ ಹಾಗೂ ರಾಹುಗಳಿಗ ದೇವಗಳಿಗೆ ನೇಮ ಕೋಲೊತ್ಸವ ನೀಡಿಲಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಅಭಿವ್ರಧ್ದಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾರೂ ದ್ಷೆವಗಳಿಂದ ಅಭಯ ಪ್ರಾಸಾದ ಪಡೆದರು. ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಇಂದು ನಾ ಓಡಿದರೆ ಅಂದಿನಂತೆಯೆ ಇತ್ತು, ನೋಡುವಿರಿ ಸಾಕೆನಗೆ ಅದುವೆ ಬಹುಮಾನ ಇಂದು ನಾ ಓಡಿದರೆ ಅಂದಿನಂತೆಯೆ ಇತ್ತು, ನೋಡುವಿರಿ ಸಾಕೆನಗೆ ಅದುವೆ ಬಹುಮಾನ ಓಡುವ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಕೆ ssssss ಬಿರುದು ಸನ್ಮಾನ? ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಲ್ಲ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ ಓಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕರ್ಮ ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ ಓಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕರ್ಮ ನನಗೆ ನೋಡುವವರಿಹರೆಂದು ನಾ ಬಲ್ಲೆ ಅದರಿಂದ ಓಡುವುದು ಮೈ ದುಂಬಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ನನಗಿಲ್ಲ ಚಿಂತೆ ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಗಣೇಶ್.ಎಂ (ಮೂಲ ಕವಿತೆ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ) ನಿವ್ರತ್ತಿ ನೌಕರಿ ಅಧಿಕಾರ ಬಡ್ತಿ ಸವಲತ್ತು ಪಡೆದೆ ನಾ ಆವತ್ತು ಪುರುಸೊತ್ತು ಇಲ್ಲದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದೆ ನಾ ಅರುವತ್ತು ವ್ರತ್ತಿಯಿಂದ ವಿವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲಾ ಹವ್ಯಾಸದಿಂದ ಮನಸಂತ್ರಪ್ತಿ ನೀಡುವುದು ಎಲ್ಲಾ ನಿವ್ರತಿಯ ದಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ಮುಂದೇನು ಅನ್ನುವ ಆತಂಕ ಬಯಸಿದ ಕೆಲಸ ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಮಾಡಿದರೆ, ಜೀವನ ನಿರಾತಂಕ ನಿವ್ರತ್ತಿಯ ನಂತರ ಜಗದ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಈಗೇನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುವೆನು, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ ಎಂದು ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಚಟಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಕಾಪಾಡಿದ ಆರೋಗ್ಯ ನೀಡುವುದು ವಿಶ್ರಾಂತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ವ್ರತ್ತಿ ಬದುಕಿನಿಂದ ನಿವ್ರತ್ತಿ, ಜೀವನದ ಒಂದು ಘಟ್ಟ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾಲೇ ಇರಬೇಕು ನಗುತ್ತಲಿ, ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟ ಗಣೇಶ್ ಎಂ (ಎಂ.ಆರ್.ಪಿ.ಎಲ್ ನಿವ್ರತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಬಂದಕ) "ಮಧುರ" ಮನೆ ನಂಬ್ರ ೧-೫೦/೬, ಮಾದರಿಬೆಟ್ಟು ರೋಡು, ಕಾನ ಕಡಂಬೋಡಿ, ಸುರತ್ಕಲ್-೫೭೫೦೧೪ ಮೊಬೈಲ್ ನಂ. ೯೪೪೯೩೯೦೪೭೬ ರೋಟರಿ ನಾ ಕಂಡಂತೆ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೊಂದು ಹೆಸರು, ಇದು ನಮ್ಮ ರೋಟರಿ, ಜಾತಿ ಪಂಥ ಬೇಧವಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಕ್ಕಿದು ಮಾದರಿ ॥ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಜಗಳವಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾನರು, ದುರ್ಬಲರ ಸೇವೆಗೆಂದು, ಹೃದಯ ಬಿಚ್ಚಿದಾತರು ॥ ವಾರ-ವಾರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪರಾಮರ್ಶೆ ನಿರಂತರ, ಸಮಾಜ-ಪರ ಚಿಂತನೆ, ಸ್ಪಂದನೆ ತದನಂತರ ॥ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದು, ಗಡಿ ಅನ್ವಯವಿಲ್ಲ, ಸೇವಾ ಧರ್ಮ ನಡೆಯಲೆಂದೇ, ಸ್ನೇಹ- ಸಂಯಮವೆಲ್ಲ ॥ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು ಸಮಾನಮನಸ್ಕರೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ॥ ಚತುರ್ವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಬದ್ಧರಾದ ಜನರಲಿ, ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಸಿದ್ಧಮನ ಸದಸ್ಯರಲಿ ॥ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೊಂದು ಹೆಸರು, ಇದು ನಮ್ಮ ರೋಟರಿ, ಜಾತಿ ಪಂಥ ಬೇಧವಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಕ್ಕಿದು ಮಾದರಿ ॥ ಗಣೇಶ್.ಎಂ ನಮ್ಮ ಸತೀಷ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ತಯಾರಿಕ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ನಮ್ಮ ಸತೀಷ, ತಿಳಿದಿದೆ ಅವರಿಗೆ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ನ ಕಣಕಣದ ವಿಶೇಷ. ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕೊಡುವರಿವರು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ನೀಡುವರಿವರು ಹಗಲಿರುಳು ಬದ್ಧತೆ. ಶಿಷ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವರು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವರು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ನಿರ್ದೇಶನ. ತುತ್ತಿನ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬ್ರಮಿಸಿದಿರಿ ಜೀವಾನಾನಂದ, ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಸತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಮಿತಾನಂದ. ಸತೀಷನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಂತೋಷಕೂಟದಲ್ಲಿರುವುದು ನಿರ್ವಾತಾ, ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಂಬಲಿಸುವರು ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರು ಅಸಂಖ್ಯಾತಾ. ನಗುತ್ತಾ ನಗಿಸುತ್ತಾ ಬಾಳಿ ನೂರು ವರುಷಾ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿರಲಿ ಭಗವಂತನ ಕ್ರಪಾಕಟಾಕ್ಷಾ. ಗಣೇಶ್ ಎಂ ಆಧ್ಯಕ್ಷ ರೋಟೇರಿಯನ್ ದಿನೇಶ್ ರೋಟರಿ ವರ್ಷ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರೋಟೇರಿಯನ್ ದಿನೇಶ ಸಾಧನೆಗಳ ಹಿರಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ಗೆಲುವಿನ ವರುಷ ರೋಟರಿ ಮಿತ್ರರ ಸಲಹೆಗಳೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರಭುಗಳ ಆಶಿರ್ವಾದದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಕೀರ್ತಿ ಸಹನೆ ಸಂಯಮ ಕಾರ್ಯವೈಕರಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿಮಗೆ ಅಭಾರಿ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯ ನಿಮ್ಮ ಅಂಬಲಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ ಎಲ್ಲರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರೀತಿ ವರ್ಣಿಸಲಸದಲ ಯಶಸ್ವೀ ರೋಟರಿ ವರ್ಷ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಿರೀಟಕ್ಕೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಗರಿ ಸರ್ವೇಸ್ವರನ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ದೊರೆಯಲಿ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಐಸಿರಿ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ ಭಾರತಮಾತೆಯ ಯೋಧರ ಕದರ್ ತಲೆಕೆಳಗಾಯಿತು ನರಿ ಬುದ್ಧಿ ಮಾತಿನ ಆಪರೇಷನ್ ಬದ್ರ್. ವರ್ಣಿಸಲಸದಲ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ವಿಜಯ ಕಥಾ ವರ್ಣ ಬಾನಾಡಿ ಹಾರಿದ ನಿತ್ಯ ಚೇತನ ನಮ್ಮ ತ್ರಿವರ್ಣ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯದ ರೂವಾರಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ವಿಕ್ರಂ ಬಾತ್ರ ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಪಾತ್ರ. ಕಂಡರು ಶಿಖರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣದ ನಡುವೆ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ, ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪಡೆದರು ವಿಕ್ರಂ ಗೆಲುವಿನ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ. ಜಾವಲಿನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ನ ಜಾವಲಿನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ನಮ್ಮ ಮಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ್ ಸಾಲಿಯಾನ್ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂದ ಗೌರವ, ಭಾರತ ರತ್ನ ಸಮ್ಮಾನ ತೈಪೆಯಲ್ಲೂ ಬಂಗಾರ ಮಿಂಚು ನೀವೊಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀವೊಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ಜಾವಲಿನ್ ಎಸೆತಗಾರ ಮಾತಿಗಿಳಿದರೆ ನೀವೊಬ್ಬ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮಾತುಗಾರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬ ಬೋಧನಾ ತರಬೇತುದಾರ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಲಹೆಗಾರ ನಾವು ಕಂಡೆವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯತೆ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವೆವು ನಾವೆಲ್ಲರೂ, ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ. ಮೇಸ್ಟ್ರು ಸುಭಾಶ್ಚಂದ್ರ ರೈ ಬಾಳಿಲ ಗ್ರಾಮದ ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ ಶ್ರೀ ಸುಭಾಶ್ಚಂದ್ರ ರೈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆಗೆ ನೀವೊಬ್ಬರು ಎತ್ತಿದ ಕೈ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀವು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಚಿಲುಮೆ ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಿಗುವುದು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯ ಒಲುಮೆ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ವೈಶಾಲ್ಯವೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿ ಬಂತು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಅಕ್ಷಿ. ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜ ಬೈಕಂಪಾಡಿ ರೋಟರಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜರು. ಕಠಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ದಾರಿ, ಉದಯೋನ್ಮುಕ ಯುವ ಉದ್ಯಮದಾರರಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬರು ಮಾದರಿ. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಬಂಟರ ಸಂಘದ ನೇತಾರರು, ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಜನಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನೀವೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು. ರೋಟರಿ ಮಿತ್ರರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮದಿನದ ಷಷ್ಠ್ಯಬ್ದಿ ನಂಬಿದ ದೈವಗಳ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವಂತಾಗಳಲಿ ಜನ್ಮದಿನದ ಶತಾಬ್ದಿ. ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿಮಗಿದೋ ಜನ್ಮದಿನದ ಶುಭಾಶಯಗಳು ಕಟೀಲಮ್ಮನ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ದೊರಕಲಿ ಸುಖಸಂತೋಷದ ನೂರು ವಸಂತಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನನ್ನ ಕವನ ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಉಳ್ಳಾಲ ನೇತ್ರಾವತಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಕೇರಳ ಗಡಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಹಿಂದುಳಿದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಮಂಗಳೂರು ಕೇರಳ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸೇತುವೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಆಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತೊಕ್ಕೋಟ್ಟಿಗೆ ಬರಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಜಪ್ಪು ಮೋರ್ಗನ್ ಗೇಟಿನಿಂದ ಕಲ್ಲಾಪಿನ ತನಕ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲವೇ ರೈಲ್ವೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತೊಕ್ಕೋಟಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆಯ ಮೂವರು ಮಾವಂದಿರು ಅಜ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮಂದಿರು ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಸಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸದೃಢವಾಗಿ ಇದ್ದ. ಸುಮಾರು ಎರಡು- ಎರಡುವರೆ ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ, ಒಂದು ದಿನ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನ ತಂದೆಯ ಮಾವನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಜ್ವರ ಬಂದು, ಒಂದು ಮಗು ಕೈಕಾಲು ಸ್ವಾಧೀನವಿಲ್ಲದೆ ತೀರಿಕೊಂಡಿತು. ಎರಡು ವಾರ ಆಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಅದೇ ರೀತಿ ಕೈಕಾಲು ಬಲ ಇಲ್ಲದೆ ತೀರಿಕೊಂಡವು. ಮಕ್ಕಳು ಜ್ವರದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೈಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಲ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಮಂತ್ರವಾದಿ ಹಾಗೂ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಪಂಡಿತರ ಮೊರೆ ಹೋದರೇ ವಿನಹ: ಮಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಈ ಮಹಾಮಾರಿ ಯಾವುದೆಂದು ತಿಳಿಯುವ, ಮದ್ದು ಮಾಡುವ ಇಲ್ಲವೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇನ್ನುಳಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರೋಗ ಬರದಂತೆ ರೋಗ ನಿರೋಧಕವನ್ನು ಕೊಡುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಇದಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಆಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಜಯರಾಮನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗ ಎಡಕೈ ಹಾಗೂ ಎಡಕಾಲು ಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಮಗುವಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಇಡೀ ಮೈ ಬಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೂಡಲೇ ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಆಲೋಪತಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ತೋರಿಸಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಅನಾಹುತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೇಳಿದರು ಭಾಗಶಃ ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ಪೋಲಿಯೋ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ತಡ ಮಾಡದೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಊರಲ್ಲಿ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪೋಲಿಯೋ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು. ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ತಡ ಮಾಡದೆ ಮಗುವನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನ ವೆನ್ ಲಾಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಡಾಕ್ಟರುಗಳು ಮಗುವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪೋಲಿ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ನಿಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಮಗುವಿನ ಅದೃಷ್ಟ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನು ಮುಂಚಿನಂತೆ ಆಗಲೂಬಹುದು, ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ವೈರಸ್ ದಾಳಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಅಂಗ ಹೀನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊದಲೇ ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಗುವಿಗೇನು ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮಗುವಿನ ಜೀವಕ್ಕೆ ಏನೂ ಅಪಾಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ ಒಳ ರೋಗಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಗುವಿಗೆ ಎಡಗೈಗೆ ಹಾಗೂ ಎಡ ಕಾಲಿಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಪ್ ಪ್ಯಾರೀಸ್ ನಿಂದ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಹಾಕಿದರು. ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ತೆಗೆಯುವ 21 ದಿನಗಳ ಕಾಲ, ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಪಾಡು ಹೇಳುತೀರದು. ಅವರ ಕೈಯ ತೋಳಿನ ಹಾಗೂ ಕಾಲಿನ ತೊಡೆ ಭಾಗದ ಚರ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕೊಂಡಾಗ ಹಾಗೂ ಮಗುವನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಉಜ್ಜಿ ಚರ್ಮ ಕಿತ್ತು ಬಂದು ಗಾಯಗಳಾಗಿತ್ತು. 21 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ತೆಗೆದಾಗ ಎಡ ಕಾಲು ವೈರಸ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗದೆ ಸರಿಯಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಎಡಗೈ ಭುಜದ ಮೇಲಿನ ಮಾಂಸಖಂಡದ ಮೇಲೆ ವೈರಸ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರಿಂದ, ಎಡಗೈ ಮನಗಂಟಿನಿಂದ ಭುಜದವರೆಗೆ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಕರಗಿ ಎಡಗೈ ಭಾಗಶಃ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಕಳಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜಯರಾಮನಿಗೆ 5 ವರ್ಷ ಆದ ನಂತರ ಆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂಗಿ ಹಾಕಿದಾಗ ಭುಜದ ನ್ಯೂನತೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಬಲ, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎಡ ಕೈಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿದ ಕೂಡಲೇ ಕಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರವನ್ನು ಎಡಗೈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಮೇಲೆತ್ತಲು ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ, ಎರಡು ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಭಾರವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಭುಜದ ತನಕ ಭಾರ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾವಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಹಾಗೆ ನೀರು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ. ಬುಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಡಗೈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಬಾರ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಶಾಲಾ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮರದ ಡಂಬಲ್ಸ್ ಹಿಡಿದು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿತ್ತು. ಜಯರಾಮನು ಕೂಡ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಡಂಬಲ್ಸ್‌‌ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವಾಗ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ, ಭಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಡಂಬಲ್ಸ್ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಆಗ ಶಾಲೆಯ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ನಾಗರಬೆತ್ತದಿಂದ ಜಯರಾಮನಿಗೆ ಹೊಡೆದು ನಿನಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಯಾಕೆ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತೀಯ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೆದುರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದರು. ವ್ಯಾಯಾಮದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನೇ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲೇ ಕೂರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಯರಾಮನಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಆಗದ ಕಾರಣ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಜಯರಾಮನಿಗೆ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೂ ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮನೋಬಲ ಎಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಜಯರಾಮನು ಲೀಲಜಾಲವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೆಲವೂಂದು ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ವಾಲಿಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಡಲು ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೆನೇ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಬರುವ ‌ಬಾಲ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಗಳನ್ನು ಎರಡು ಕೈ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಕ್ಯಾಚ್ ಹಿಡಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಯಿಂದ ತಂಡ ಸೋಲಬಾರದೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಂತಹ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾದ ಓಟ, ಊದ್ಧ ಜಿಗಿತ, ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತ ಮತ್ತು ಶಟಲ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಈ ಎಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಓಟ ಆಗು ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಎಸ್ ಎಸ್ ಎಲ್ ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಮುಗಿಸಿ, ಮಂಗಳೂರಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಾಲಿಟೆಕ್ಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮೋ ಪಡೆದು, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದು, ತದನಂತರ ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯದೆ ಕೇವಲ ತನ್ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಅನುಭವದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದನು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಸಮಯದ ಕೊರತೆ, ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರದ ಜಂಜಾಟಗಳಿಂದಾಗಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾದ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸು 40 ವರ್ಷ ಆದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಯರಾಮನು ಕೂಡ 40 ರ ನಂತರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ರಕ್ತದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಜಾಸ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದ ವೈದ್ಯರು 2 ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಮೊದಲನೆಯದು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾತ್ರೆ ಸೇವಿಸುವುದು ಎರಡನೆಯದು ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಜಯರಾಮನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಜಯರಾಮನ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ ಓಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಸದ್ರಡ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತೂಕವನ್ನು ಸುಮಾರು 100 ಕೆಜಿಯಿಂದ 75 ಕೆಜಿಗೆ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಅವರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ ಓಡಲು ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ 200 ಮೀಟರ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತನ್ನೊಳಗೆಯೇ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಅವನು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮೊದಲ ದಿನದ ಓಟವನ್ನು ತನ್ನ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ "ಮೊದಲ ದಿನದ ಓಟ ತುಂಬಾ ಆಯಾಸಕರವಾಗಿತ್ತು, ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ ಓಡಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಬೆವರುತ್ತಿತ್ತು ಓಟವನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮನೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದು ಬಂದಾಗ, ಸಹ-ಓಟಗಾರರು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಓಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಛಲ ಬಿಡದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ಹಾಗೆ ಓಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಎರಡನೇ ದಿನವೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಉಸಿರಾಟ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು ಓಡಲು ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡವು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ದಿನಾಲೂ ಓಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಜಯರಾಮನ ಸಹೋದ್ಯೊಗಿಯೊಬ್ಬರು ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‍ನ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಜಯರಾಮನು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ 500 ಮೀಟರ್‌‍ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ 5000 ಮೀಟರ್‌‍ಗಳ ನಿರಂತರ ಓಟದ ಕಠಿಣ ಗುರಿಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದ. ಹೆಂಡತಿಯೂ ಅವನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದಳು, ಅವನು ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ಅವನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಜಯರಾಮ ಓಡುವಾಗ, ಅವಳು ನಡೆದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವನ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಅವನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಜಯರಾಮನು ತನ್ನ 5000 ಮೀಟರ್ ನಿರಂತರ ಓಟದ ಗುರಿಯನ್ನು (13 ಸುತ್ತುಗಳು, ಒಂದು ಸುತ್ತು 400 ಮೀಟರ್) ತಲುಪಿದ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ 7 ಸುತ್ತುಗಳ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಜಯರಾಮನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್‍ನಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ. ಮೊದಲ 2 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಪೋಡಿಯಂ ಫಿನಿಷ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನ ಶ್ರೇಯಾಂಕ 5 ಅಥವಾ 6 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಿಯಮಿತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಡದೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಾರದಿಂದ ವಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ. ಓಟವನ್ನು ಹಾಗೂ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನ ಓಟದ ಗುರಿಯನ್ನು 5 ಕಿ.ಮೀ. ಸೌಕರ್ಯ ವಲಯದಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಯರಾಮನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ (13.2 ಕಿ.ಮೀ) ಓಟದಲ್ಲಿ 3 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ, ನಂತರ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್‍‍ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ 10K ಓಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ. ನೂರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ 70ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪೋಡಿಯಂ ಫಿನಿಷ್ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಯಾವ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನಾ, ಅದೇ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದನು. ಜಯರಾಮನು ಹಿಂದುಳಿದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ ಯಾವತ್ತೂ ಮೀಸಲಾತಿ ಇಲ್ಲವೇ ಅನುಕಂಪದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಪದೆದವನಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೋಸ್ಕರ ಹಗಲಿರುಳು ದುಡಿದ. ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿಂತನೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಂದು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದ. ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿ, ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಪೋಲಿಯೋ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇ ವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು 5 ವರ್ಷದಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವ ಅಭಿಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದಾನೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತವನ್ನು ಪೋಲಿಯೊ ಮುಕ್ತ ದೇಶ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಕುಶಿ ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನೂ ಒಬ್ಬ. ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಂಗದ ಉದ್ಯೊಗದಿಂದ ನಿವ್ರತ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಜೊತೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಮಿತ್ರರಿಗೆ, ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಿತೈಸಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು "ನೀವು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇನ್ನೂ ಏನಿದೆಯೋ ಅದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ" ಚಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಅಂಗಹೀನತೆಯಿಂದ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಟೀಕೆ ನಿಂದನೆ ನೋವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ತನ್ನ ಮನೋಬಲದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ ಜಯರಾಮನ ಜೀವನದ ಜಯದ ಕಥೆ. k9lmxkqoqrqgxvgt0mlzpxf8oew6qyn 1376547 1376542 2026-07-10T08:57:47Z ಗಣೇಶ್ ಎಂ 88310 1376547 wikitext text/x-wiki ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕದ್ರಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಎಂಬವರು ತಮ್ಮ ಅಪಾರವಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರು. ಇವರು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಕೂಡುಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು, ಎಲ್ಲರೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರು. ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾರ್ಷಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದಲೇ ಹಣತೆ ಹೋಗಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ದೀಪವನ್ನು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದವರೇ ದೀಪ ಹಚ್ಚ ಬೇಕೆಂದು ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಭಯ ಇದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಉಂಟು. ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ಮೊದಲ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈಗ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ದೀಪೊತ್ಸವದ ದಿನ, ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಅಪಾರ ದೈವ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಾದ ಮಹಿಷಾಂದಾಯ, ಮರುಳ ಧೂಮಾವತಿ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಜುಮಾದಿ, ಬಂಟ, ರಾಹು ಗುಲಿಗ ಹಾಗೂ ಮನೆಯೊಳಗೆನೇ ಆರಾಧಿಸುವಂತಹ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟಂಬದ ನಡುವೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಕ್ಲಪ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಗೌರವ ಈ ಕುಟುಂಬಕಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ ಜಾತ್ರೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಬಳಿ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಮೊದಲು ಅಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ತಿಂಡಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕಡೆದು ಕಡುಬು ಮಾಡಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಕಡಬು ಬೇಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು, ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು 10 ರಿಂದ 15 km ನಡೆದು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಸುತ್ತಲಿಟ್ಟು, ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪೂರ್ತಿ ಹಚ್ಚಿದ ಹಣತೆ ಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇವರ ಈ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಸೇವೆಗೆ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರವನ್ನು ದೇವರ ಬಲಿಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರೆದು, ಈ ರೀತಿ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ "ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಬೆಂದ ಕಡಬನ್ನು ತಿಂದು ತನ್ನ ಸೇವೆಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಚುತಿ ಬಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಣ್ಣು ಸಂಸಾರವು ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲಿ" ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಅಭಯ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ಅಂದಿನಿಂದ ಕದ್ರಿಬಂಜನ್ ಎಂಬ ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಈ 4 ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಾಗ ಆಯಾ ಊರಿನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಂಜನ್ ಸೇರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಬಾರಬೈಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಾರಬೈಲ್ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಸಂಸಾರವು ಅವಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿತು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಅಪರಿಮಿತ ದೈವಭಕ್ತ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಜನಾನುರಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಶೇಂದಿ ಕುಡಿಯುವಂತಹ ದೌರ್ಬಲ್ಯವು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ವೈಪರಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಕುಂಬಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ತಮ್ಮ ಕುಡಿಯುವ ಚಟಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವೊಂದು ಕಾಗದ ರುಜುವಾತು ಇಲ್ಲದೆ ಅಡಮಾನವಿಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಪಸ್ ಅಡಮಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ಸಾಲಕೊಟ್ಟ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಮುದಾಯದ ಹಣ ತೀರಿಸಲು ತಮ್ಮ ಮನೆ, ದೈವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದರು ದೈವಗಳ ಮೊಗ ಕಟ್ಸಲೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿ ಪಡಕೊಂಡರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದರು. ಹಾಗೂ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಆ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರು ಬೀದಿ ಪಾಲಾದರು. ತದ ನಂತರ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ನ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರವರ ಪೂರ್ವಜರ ಬನದಲ್ಲಿ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಹಾಕಿ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಧನಿಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯರು ಎಲ್ಲಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹತಾಶರಾಗಿ ಜೀವನದ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದರು. ಕೊರತಿ ಎನ್ನುವ ದೈವ ಮಾತ್ರ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಇತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆ ತಾಯಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ನೆನೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಔತಣವಿರಲಿ ಸಂಭ್ರಮವಿರಲಿ ಸುಖ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಈ ಅಗೋಚರ ಶಕ್ತಿಯಾದ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಲೆಮಾರುಗಳು ಉರುಳಿದಾಗ ಕೆಲವರು ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದರು, ಕೆಲವರು ದಿನ ಕೂಲಿ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಮೂವರು ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರಾದ ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿಯಾದ ಕೂಸಮ್ಮರ ಅಜ್ಜಿ), ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಪೂವಮ್ಮ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿರಿಯ ಪಾಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು, ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ, ಮಮ್ಮಲೇ ಮತ್ತು ಬಾಬು ಒಂದನೇ ಪಾಲಿನ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಕೂಸಮ್ಮ (ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ತಾಯಿ), ವೆಂಕಮ್ಮ (ಪೂಣೆ ಎಸ್ಆರ್ ಬಂಜನ್ರ ತಾಯಿ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಮಮ್ಮುಲೇ ಯವರ ಮಕ್ಕಳು - ಕೇಶವ, ಈಶ್ವರ, ಗೌರಿ, ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಎರಡನೇ ಪಾಲಿನ ಪೂವಮ್ಮರ ಮಕ್ಕಳು - ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮತ್ತು ಕಮಲ ದೇಯಿ ಮೂಲ್ಯೆದಿ ಮಕ್ಕಳು - ಗೋಪಿ, ಜಯಂತಿ, ಯಶೋಧ ಮತ್ತು ನಾಗಪ್ಪ ಕಮಲರ ಮಕ್ಕಳು - ಸುಂದರಿ, ಬಾಗಿ, ಇಂದಿರಾ ಮತ್ತು ಮೋನಪ್ಪ ಮೂರನೇ ಪಾಲಿನ ಮಮ್ಮಲೇ ಮಕ್ಕಳು - ಕನಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ಕನಪಾಯಿಯ ಮಗಳು - ಸೀತಮ್ಮ, ಯಮುನನ ಮಕ್ಕಳು - ಶೇಖರ, ಸಂಜೀವ, ರತ್ನ, (ಭಾಸ್ಕರ್ ಪಾಣೆಮಂಗಳೂರು ರವರ ತಾಯಿ) ಭವಾನಿ, ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆನಂದ. ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸತ್ಯ. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರ (ಕೂಸಮ್ಮರವರ ತಾಯಿ, ಬಾರಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ದರಾದ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಜ್ಜಿ) ಅಮ್ಮನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯವರು ಮೂರು ಜನ ಮಕ್ಕಳು, ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಗಂಡು. ಇವರ ಅಪ್ಪ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಮಮ್ಮಲೇಯವರನ್ನು (ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯ ಅಕ್ಕ) ಬೇರೆ ಊರಿನ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿವಂತನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಂಗು ಮೂಲ್ಯದಿಯನ್ನು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕದ್ರಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಿಯವನಾದ ಬಾಬು ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೋರ್ಟ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ತಾವರದ ಬಾಬುಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಕಿರಿಯ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವರು ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದು, ತದನಂತರ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಮೂರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ವೆಂಕಮ್ಮರನ್ನು ಬಾಳ ಕಳವಾರಿನ ಕೃಷಿಕರಾದ ರಾಮ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳದ ಬಿರ್ಮನ ಬಂಗೇರರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.ಕಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿಯ (ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿ) ಐತಪ್ಪ ಮೂಲ್ಯರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೇ ಮಗಳಾದ ಕೂಸಮ್ಮರನ್ನು ಬಂಟ್ವಾಳಕ್ಕೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೂ ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಾರಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆಯ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಮನೆದೈವ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಿಸುವಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಂಡುಹೊಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೂಸಮ್ಮರ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ಗಿರಿಜಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಕೂಸಮ್ಮದಂಪತಿಗಳು 1962ರಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ನ ತೋಮಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ನಾಗಬನ ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನ ಅಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರ ವಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿ ಬಾರಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಕಿದ ನಾಗನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾರಬೈಲಿನ ಕೂಸಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರು ಹಾಗೂ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸಹೋದರರ ಸಹೋದರಿಯರ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ಯರ ಬನದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಕೂಸಮ್ಮರ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ, ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಪರ ಊರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಮಿತ್ತ ಹೋದಾಗ ಕಿರಿ ಮಗ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಊರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಅನಂತಾಚಾರ್ರವರ ಬನದ ನಾಗದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 1978-79ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುಖಾಂತರ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರ ಅಂದರೆ "ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಂಜನ್ ಆದಿಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಈಗ ಕೂಡ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂಸಾರದ ದೈವವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಗೂ ನಾಗರಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗನಿಗೆ ತಂಬಿಲ ಹಾಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು" ಆ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಮಂದಿ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಕೂಸಮ್ಮನವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಾರೆಬೈಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದು ಕೂಸಮ್ಮನವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ವರುಷಗಳ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಜನ್ ಕಟುಂಬಸ್ಥರು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. 1998 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಬಾರೆಬೈಲಿನ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮಾಜದ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜುಮಾದಿ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆ ಹಾಗೂ ಸಮಸ‍್ಯೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು. ನಾಗರಹಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಯುವುದರಿಂದ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಬಿಲ್ಲವ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಕಂಡುಬಂದ ಸತ್ಯ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ರಿಂದ 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಈ ತರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಆ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ಸ್ಥಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಟ್ಟ ಸದಾಶಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಪಾಲು ಬಿದ್ದ ನಾಗಬನ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಯಾರದ್ದು ಎಂದು ಬಿಲ್ಲವ ಮುಖಂಡರು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಸಂತಾನದವರದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ನಾಗಬನ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಇರುವ ದೈವಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವು ಅನ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿಸಲು ಅಪಾರ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪರಿಹಾರ ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಊರಿನವರ ಒತ್ತಾಸೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಊರಿನ ಹಿರಿಯರು, ಹಿತೈಷಿಗಳು, ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸುರತ್ಕಲ್ ನ ಜೋತಿಷಿ ಶ್ರೀ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ನಾಗಪಾತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನಾಗೇಶ್ ಬಾಯಾರ್ ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನಾಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು, ಊರಿನವರು, ಬಾರೆಬೈಲ್ ಪರಿಸರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದು ಬಾಂದವರು ತನುಮನಧನಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಾಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ನಾಗಬನದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಗದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತೆಂದರೆ "ನಾನು 150 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಸ್ತೇಜನಾಗಿದ್ದೆ ಈಗ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವ ಕಾಲ ಕೂಡಿ ಬಂದಿದೆ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ, ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಇಡಬೇಡ, ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ನಾನಿದ್ದೇನೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಡರುತೊಡರುಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅಭಯವನ್ನು ನಾಗ ದೇವರು ನೀಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಕೋಟಿ ಮೂಲ್ಯ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ನಾಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪುನರ್ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪಣತೊಟ್ಟರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಸಮಿತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಿತಿಗೆ ಹಿರಿಯರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಜಾಗವನ್ನು ವಾರೀಸುದಾರರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಹಣ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲು ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀ ಗಿರೀಶ್ ಪೊದುವಾಳ್ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಟ್ಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿಯವರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಾ. 16.05.2001 ರಿಂದ 18.05.2001 ವರೆಗೆ 3 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಷ್ಟಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತ್ತು. ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಸಲಾಯಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರನ್ನು, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದರನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತ್ತು. ಸ್ಥಳ ಖರೀದಿಸಲು, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲು ಕನಿಷ್ಠ 20 ಲಕ್ಷದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದ ರೂಪರೇಷೆ ತಯಾರಿಸಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಮಿತಿಯು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಿಗೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತದ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ವಿನಂತಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಥಿತಿವಂತರು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಮೀರಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಈ ನಡುವೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಕುಂಪಲರವರು ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿ ಇಲ್ಲದ್ದಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಿರತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಕಮಿಟಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಕಮಿಟಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟು ಆದಿಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮುಂಬಾಯಿ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಮರ್ಲಿನ್ ಕೊನ್ಸೆಸೊರಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು.(ಕಮಿಟಿಯು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿ ಅವರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿತು). ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಒಂದೊಂದು ಕುಟುಂಬದವರು ಒಂದೊಂದು ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ದೈವಸ್ಥಾನದ ಗುಡಿ, ಚಾವಡಿ ಮನೆ, ನಾಗಬನದ ಕಟ್ಟೆ, ತೀರ್ಥಬಾವಿ ಶುಧ್ಧೀಕರಣ, ನವೀಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿ. ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ತನು ಮನ ಧನ ಗಳಿಂದ ಸಹಕರಿಸಿದರೂ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷರು), ಶ್ರೀ ಎಸ್ ಆರ್ ಬಂಜನ್ ಪುಣೆ, ಶ್ರೀ ದಿವಾಕರ್ ಬಂಜನ್ ಸೂರತ್ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು ಮೊದಲಿಗರು. ಎಲ್ಲರ ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ದೈವ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಾರೀಕು 17.06.2003. ರಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂದಿತು. ವೈಧಿಕ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳು, ದೇವತಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶೋತ್ಸವು ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರಾದ ವೇದ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ ಬ್ರಹ್ಮಶ್ರೀ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿ ದೇರೆಬೈಲ್ ಇವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರುಗಳು, ಊರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಪುನರ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ನಂತರ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಾದ ಮೈಸಂದಾಯ, ಮರಳ ದೂಮಾವತಿ, ಚಾವಡಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಪರಿವಾರದ ದೈವಗಳಾಗಿ ಬಂಟ ಹಾಗೂ ರಾಹುಗಳಿಗ ದೇವಗಳಿಗೆ ನೇಮ ಕೋಲೊತ್ಸವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯ ದಿನದಂದು ಚಾವಡಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಹೋಮ,ನಾಗಬನದಲ್ಲಿ ಅಶ್ಲೇಶ ಬಲಿಸೇವೆ, ದೈವಗಳಗೆ ಪರ್ವ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ ಸಿಹಿಯಾಳಾಭಿಷೇಕ ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ ದೈವಗಳಗೆ ಸಂಕ್ರಮಣ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೈವಗಳಿಗೆ ಚೌತಿಪರ್ವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ಬೂತಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಸಂದರ್ಭ ದಲ್ಲಿ, ನಾಗದೇವರಿಗೆ ತಂಬಿಲಸೇವೆ, ವೆಂಕಟರಮಣ ಮುಡಿಪು ಪೂಜೆ, ಅದಾದ ನಂತರ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಿಗೆ ಪರ್ವಸೇವೆ ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕುಟುಂಬದ ದೈವಗಳಗೆ ಕುರಿತಂಬಿಲ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯ ದಿವಸ ನಾಗದೇವರಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಸಿಹಿಯಾಳಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ, ತಂಬಿಲ ಸೇವೆ, ಹೋಮ, ಮಹಾಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣ ಜರಗುತ್ತದೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಬಿ ರಾಜ ಗಣೇಶ್ ಪ್ರಸಾದ್ ನಿಧನದ ನಂತರ ಆಡಳಿತ ಕಮಿಟಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಗೌರವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವ ಬಂಜನ್ ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಬಂಜನ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಎನ್.ಜಿ.ಮೂಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಆನಂದ್ ಎ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಪ್ಪ ಎನ್ ಬಂಜನ್, ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ರವಿಚಂದ್ರ ಬಂಜನ್, ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ಜಯರಾಮ ಕುಲಾಲ್, ರಾಜನ್ ದೈವಗಳ ಅರ್ಚಕರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಬಾರೆಬೈಲ್ ಹಾಗೂ ಜೊತೆ ಪೂಜಾ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಮ ಬಂಜನ್ ಇವರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಆದಿ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನಾಗಬ್ರಹ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಗೊಂಡು 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶ್ರೀ ಪೂವಪ್ಪ ಕಡಂಬಾರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಪ್ಪ ಬಂಜನ್ ಕುಂಪಲ ಇವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಬನ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್ ನವೀಕರಿಸಿ, ನೂತನ ಅನ್ನಛತ್ರ ಹಾಗೂ ಚಾವಡಿ ಸಭಾ ಭವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 2016ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳ 26ರಂದು ನವೀಕರಣ ಬ್ರಹ್ಮಕಲೋತ್ಸವವನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಂತ್ರಿವರೇಣ್ಯರಾದ ವೇದ ವಿದ್ಯಾಭೂಷಣ ಬ್ರಹ್ಮಶ್ರೀ, ಅಘೋರ ತಾಂತ್ರಿಕ್ ವೇದಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ವಿಠಲದಾಸ ತಂತ್ರಿ ದೇರೆಬೈಲ್ ಇವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡಿದರು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರುಗಳು, ಊರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಥಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ದಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕದ್ರಿ ಬಂಜನ್ ಕುಟುಂಬಿಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ನಂತರ 2ದಿನ ರಾಜನ್ ದೈವಗಳಾದ ಮೈಸಂದಾಯ, ಮರಳ ದೂಮಾವತಿ, ಚಾವಡಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ಕೊರತಿಯಪ್ಪೆ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಪರಿವಾರದ ದೈವಗಳಾಗಿ ಬಂಟ ಹಾಗೂ ರಾಹುಗಳಿಗ ದೇವಗಳಿಗೆ ನೇಮ ಕೋಲೊತ್ಸವ ನೀಡಿಲಾಯಿತು. ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಗೂ ಅಭಿವ್ರಧ್ದಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾರೂ ದ್ಷೆವಗಳಿಂದ ಅಭಯ ಪ್ರಾಸಾದ ಪಡೆದರು. ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಇಂದು ನಾ ಓಡಿದರೆ ಅಂದಿನಂತೆಯೆ ಇತ್ತು, ನೋಡುವಿರಿ ಸಾಕೆನಗೆ ಅದುವೆ ಬಹುಮಾನ ಇಂದು ನಾ ಓಡಿದರೆ ಅಂದಿನಂತೆಯೆ ಇತ್ತು, ನೋಡುವಿರಿ ಸಾಕೆನಗೆ ಅದುವೆ ಬಹುಮಾನ ಓಡುವ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬೇಕೆ ssssss ಬಿರುದು ಸನ್ಮಾನ? ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಲ್ಲ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ ಓಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕರ್ಮ ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಓಡುವುದಿಲ್ಲ ಓಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕರ್ಮ ನನಗೆ ನೋಡುವವರಿಹರೆಂದು ನಾ ಬಲ್ಲೆ ಅದರಿಂದ ಓಡುವುದು ಮೈ ದುಂಬಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರೂ ನನಗಿಲ್ಲ ಚಿಂತೆ ಖುಷಿಯಿಂದ ಓಡಿದೆನು ಅಂದು ನಾನು ಎವೆಯಿಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಗಣೇಶ್.ಎಂ (ಮೂಲ ಕವಿತೆ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ) ನಿವ್ರತ್ತಿ ನೌಕರಿ ಅಧಿಕಾರ ಬಡ್ತಿ ಸವಲತ್ತು ಪಡೆದೆ ನಾ ಆವತ್ತು ಪುರುಸೊತ್ತು ಇಲ್ಲದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಳೆದೆ ನಾ ಅರುವತ್ತು ವ್ರತ್ತಿಯಿಂದ ವಿವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲಾ ಹವ್ಯಾಸದಿಂದ ಮನಸಂತ್ರಪ್ತಿ ನೀಡುವುದು ಎಲ್ಲಾ ನಿವ್ರತಿಯ ದಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ, ಮುಂದೇನು ಅನ್ನುವ ಆತಂಕ ಬಯಸಿದ ಕೆಲಸ ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಮಾಡಿದರೆ, ಜೀವನ ನಿರಾತಂಕ ನಿವ್ರತ್ತಿಯ ನಂತರ ಜಗದ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಈಗೇನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುವೆನು, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ ಎಂದು ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಚಟಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಕಾಪಾಡಿದ ಆರೋಗ್ಯ ನೀಡುವುದು ವಿಶ್ರಾಂತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ವ್ರತ್ತಿ ಬದುಕಿನಿಂದ ನಿವ್ರತ್ತಿ, ಜೀವನದ ಒಂದು ಘಟ್ಟ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾಲೇ ಇರಬೇಕು ನಗುತ್ತಲಿ, ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟ ಗಣೇಶ್ ಎಂ (ಎಂ.ಆರ್.ಪಿ.ಎಲ್ ನಿವ್ರತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಬಂದಕ) "ಮಧುರ" ಮನೆ ನಂಬ್ರ ೧-೫೦/೬, ಮಾದರಿಬೆಟ್ಟು ರೋಡು, ಕಾನ ಕಡಂಬೋಡಿ, ಸುರತ್ಕಲ್-೫೭೫೦೧೪ ಮೊಬೈಲ್ ನಂ. ೯೪೪೯೩೯೦೪೭೬ ರೋಟರಿ ನಾ ಕಂಡಂತೆ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೊಂದು ಹೆಸರು, ಇದು ನಮ್ಮ ರೋಟರಿ, ಜಾತಿ ಪಂಥ ಬೇಧವಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಕ್ಕಿದು ಮಾದರಿ ॥ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಜಗಳವಿಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾನರು, ದುರ್ಬಲರ ಸೇವೆಗೆಂದು, ಹೃದಯ ಬಿಚ್ಚಿದಾತರು ॥ ವಾರ-ವಾರ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪರಾಮರ್ಶೆ ನಿರಂತರ, ಸಮಾಜ-ಪರ ಚಿಂತನೆ, ಸ್ಪಂದನೆ ತದನಂತರ ॥ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದು, ಗಡಿ ಅನ್ವಯವಿಲ್ಲ, ಸೇವಾ ಧರ್ಮ ನಡೆಯಲೆಂದೇ, ಸ್ನೇಹ- ಸಂಯಮವೆಲ್ಲ ॥ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು ಸಮಾನಮನಸ್ಕರೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ॥ ಚತುರ್ವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಬದ್ಧರಾದ ಜನರಲಿ, ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಸಿದ್ಧಮನ ಸದಸ್ಯರಲಿ ॥ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೊಂದು ಹೆಸರು, ಇದು ನಮ್ಮ ರೋಟರಿ, ಜಾತಿ ಪಂಥ ಬೇಧವಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಕ್ಕಿದು ಮಾದರಿ ॥ ಗಣೇಶ್.ಎಂ ನಮ್ಮ ಸತೀಷ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ತಯಾರಿಕ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ನಮ್ಮ ಸತೀಷ, ತಿಳಿದಿದೆ ಅವರಿಗೆ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ನ ಕಣಕಣದ ವಿಶೇಷ. ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕೊಡುವರಿವರು ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ನೀಡುವರಿವರು ಹಗಲಿರುಳು ಬದ್ಧತೆ. ಶಿಷ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವರು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವರು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ನಿರ್ದೇಶನ. ತುತ್ತಿನ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬ್ರಮಿಸಿದಿರಿ ಜೀವಾನಾನಂದ, ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಸತಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಮಿತಾನಂದ. ಸತೀಷನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಂತೋಷಕೂಟದಲ್ಲಿರುವುದು ನಿರ್ವಾತಾ, ಉಪಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಂಬಲಿಸುವರು ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರು ಅಸಂಖ್ಯಾತಾ. ನಗುತ್ತಾ ನಗಿಸುತ್ತಾ ಬಾಳಿ ನೂರು ವರುಷಾ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿರಲಿ ಭಗವಂತನ ಕ್ರಪಾಕಟಾಕ್ಷಾ. ಗಣೇಶ್ ಎಂ ಆಧ್ಯಕ್ಷ ರೋಟೇರಿಯನ್ ದಿನೇಶ್ ರೋಟರಿ ವರ್ಷ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರೋಟೇರಿಯನ್ ದಿನೇಶ ಸಾಧನೆಗಳ ಹಿರಿಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ಗೆಲುವಿನ ವರುಷ ರೋಟರಿ ಮಿತ್ರರ ಸಲಹೆಗಳೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರಭುಗಳ ಆಶಿರ್ವಾದದಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಕೀರ್ತಿ ಸಹನೆ ಸಂಯಮ ಕಾರ್ಯವೈಕರಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮಾದರಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿಮಗೆ ಅಭಾರಿ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯ ನಿಮ್ಮ ಅಂಬಲಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ ಎಲ್ಲರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರೀತಿ ವರ್ಣಿಸಲಸದಲ ಯಶಸ್ವೀ ರೋಟರಿ ವರ್ಷ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಿರೀಟಕ್ಕೊಂದು ಚಿನ್ನದ ಗರಿ ಸರ್ವೇಸ್ವರನ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ದೊರೆಯಲಿ ಸುಖ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಐಸಿರಿ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ ಭಾರತಮಾತೆಯ ಯೋಧರ ಕದರ್ ತಲೆಕೆಳಗಾಯಿತು ನರಿ ಬುದ್ಧಿ ಮಾತಿನ ಆಪರೇಷನ್ ಬದ್ರ್. ವರ್ಣಿಸಲಸದಲ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ವಿಜಯ ಕಥಾ ವರ್ಣ ಬಾನಾಡಿ ಹಾರಿದ ನಿತ್ಯ ಚೇತನ ನಮ್ಮ ತ್ರಿವರ್ಣ ಅಪರೇಷನ್ ವಿಜಯದ ರೂವಾರಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ವಿಕ್ರಂ ಬಾತ್ರ ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಪಾತ್ರ. ಕಂಡರು ಶಿಖರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣದ ನಡುವೆ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರ, ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪಡೆದರು ವಿಕ್ರಂ ಗೆಲುವಿನ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ. ಜಾವಲಿನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ನ ಜಾವಲಿನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ನಮ್ಮ ಮಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ್ ಸಾಲಿಯಾನ್ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂದ ಗೌರವ, ಭಾರತ ರತ್ನ ಸಮ್ಮಾನ ತೈಪೆಯಲ್ಲೂ ಬಂಗಾರ ಮಿಂಚು ನೀವೊಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀವೊಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ಜಾವಲಿನ್ ಎಸೆತಗಾರ ಮಾತಿಗಿಳಿದರೆ ನೀವೊಬ್ಬ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮಾತುಗಾರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬ ಬೋಧನಾ ತರಬೇತುದಾರ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಲಹೆಗಾರ ನಾವು ಕಂಡೆವು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯತೆ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವೆವು ನಾವೆಲ್ಲರೂ, ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ. ಮೇಸ್ಟ್ರು ಸುಭಾಶ್ಚಂದ್ರ ರೈ ಬಾಳಿಲ ಗ್ರಾಮದ ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕ ಶ್ರೀ ಸುಭಾಶ್ಚಂದ್ರ ರೈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆಗೆ ನೀವೊಬ್ಬರು ಎತ್ತಿದ ಕೈ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀವು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಚಿಲುಮೆ ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಿಗುವುದು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯ ಒಲುಮೆ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ವೈಶಾಲ್ಯವೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಧನ್ಯತಾ ಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿ ಬಂತು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಅಕ್ಷಿ. ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜ ಬೈಕಂಪಾಡಿ ರೋಟರಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸುಧಾಕರ ಪೂಂಜರು. ಕಠಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬೆಳೆದು ಬಂದ ದಾರಿ, ಉದಯೋನ್ಮುಕ ಯುವ ಉದ್ಯಮದಾರರಿಗೆ ನೀವೊಬ್ಬರು ಮಾದರಿ. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಬಂಟರ ಸಂಘದ ನೇತಾರರು, ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಜನಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನೀವೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು. ರೋಟರಿ ಮಿತ್ರರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿದ ನಿಮ್ಮ ಜನ್ಮದಿನದ ಷಷ್ಠ್ಯಬ್ದಿ ನಂಬಿದ ದೈವಗಳ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವಂತಾಗಳಲಿ ಜನ್ಮದಿನದ ಶತಾಬ್ದಿ. ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿಮಗಿದೋ ಜನ್ಮದಿನದ ಶುಭಾಶಯಗಳು ಕಟೀಲಮ್ಮನ ಕ್ರಪೆಯಿಂದ ದೊರಕಲಿ ಸುಖಸಂತೋಷದ ನೂರು ವಸಂತಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನನ್ನ ಕಥೆ ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಉಳ್ಳಾಲ ನೇತ್ರಾವತಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಕೇರಳ ಗಡಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಹಿಂದುಳಿದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ, ಮಂಗಳೂರು ಕೇರಳ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ನೇತ್ರಾವತಿ ಸೇತುವೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಆಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತೊಕ್ಕೋಟ್ಟಿಗೆ ಬರಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಜಪ್ಪು ಮೋರ್ಗನ್ ಗೇಟಿನಿಂದ ಕಲ್ಲಾಪಿನ ತನಕ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಆಮೇಲೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲವೇ ರೈಲ್ವೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತೊಕ್ಕೋಟಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆಯ ಮೂವರು ಮಾವಂದಿರು ಅಜ್ಜಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮಂದಿರು ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಸಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸದೃಢವಾಗಿ ಇದ್ದ. ಸುಮಾರು ಎರಡು- ಎರಡುವರೆ ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ, ಒಂದು ದಿನ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನ ತಂದೆಯ ಮಾವನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಜ್ವರ ಬಂದು, ಒಂದು ಮಗು ಕೈಕಾಲು ಸ್ವಾಧೀನವಿಲ್ಲದೆ ತೀರಿಕೊಂಡಿತು. ಎರಡು ವಾರ ಆಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಅದೇ ರೀತಿ ಕೈಕಾಲು ಬಲ ಇಲ್ಲದೆ ತೀರಿಕೊಂಡವು. ಮಕ್ಕಳು ಜ್ವರದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೈಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬಲ ಇಲ್ಲದಾಗ, ಮಂತ್ರವಾದಿ ಹಾಗೂ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಪಂಡಿತರ ಮೊರೆ ಹೋದರೇ ವಿನಹ: ಮಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಈ ಮಹಾಮಾರಿ ಯಾವುದೆಂದು ತಿಳಿಯುವ, ಮದ್ದು ಮಾಡುವ ಇಲ್ಲವೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇನ್ನುಳಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರೋಗ ಬರದಂತೆ ರೋಗ ನಿರೋಧಕವನ್ನು ಕೊಡುವ ಗೋಜಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಇದಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಆಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಜಯರಾಮನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗ ಎಡಕೈ ಹಾಗೂ ಎಡಕಾಲು ಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಮಗುವಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಇಡೀ ಮೈ ಬಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೂಡಲೇ ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಆಲೋಪತಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ತೋರಿಸಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಅನಾಹುತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೇಳಿದರು ಭಾಗಶಃ ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ಪೋಲಿಯೋ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ತಡ ಮಾಡದೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆ ಊರಲ್ಲಿ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪೋಲಿಯೋ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು. ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ತಡ ಮಾಡದೆ ಮಗುವನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನ ವೆನ್ ಲಾಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಡಾಕ್ಟರುಗಳು ಮಗುವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಮಗುವಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪೋಲಿ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗಿದೆ, ನಿಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಮಗುವಿನ ಅದೃಷ್ಟ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನು ಮುಂಚಿನಂತೆ ಆಗಲೂಬಹುದು, ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ವೈರಸ್ ದಾಳಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಅಂಗ ಹೀನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊದಲೇ ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಗುವಿಗೇನು ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಮಗುವಿನ ಜೀವಕ್ಕೆ ಏನೂ ಅಪಾಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ ಒಳ ರೋಗಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಗುವಿಗೆ ಎಡಗೈಗೆ ಹಾಗೂ ಎಡ ಕಾಲಿಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಪ್ ಪ್ಯಾರೀಸ್ ನಿಂದ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಹಾಕಿದರು. ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ತೆಗೆಯುವ 21 ದಿನಗಳ ಕಾಲ, ಜಯರಾಮನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಪಾಡು ಹೇಳುತೀರದು. ಅವರ ಕೈಯ ತೋಳಿನ ಹಾಗೂ ಕಾಲಿನ ತೊಡೆ ಭಾಗದ ಚರ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕೊಂಡಾಗ ಹಾಗೂ ಮಗುವನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಉಜ್ಜಿ ಚರ್ಮ ಕಿತ್ತು ಬಂದು ಗಾಯಗಳಾಗಿತ್ತು. 21 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ತೆಗೆದಾಗ ಎಡ ಕಾಲು ವೈರಸ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಆಗದೆ ಸರಿಯಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಎಡಗೈ ಭುಜದ ಮೇಲಿನ ಮಾಂಸಖಂಡದ ಮೇಲೆ ವೈರಸ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರಿಂದ, ಎಡಗೈ ಮನಗಂಟಿನಿಂದ ಭುಜದವರೆಗೆ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ಕರಗಿ ಎಡಗೈ ಭಾಗಶಃ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಕಳಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜಯರಾಮನಿಗೆ 5 ವರ್ಷ ಆದ ನಂತರ ಆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂಗಿ ಹಾಕಿದಾಗ ಭುಜದ ನ್ಯೂನತೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಬಲ, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎಡ ಕೈಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿದ ಕೂಡಲೇ ಕಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರವನ್ನು ಎಡಗೈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಮೇಲೆತ್ತಲು ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ, ಎರಡು ಕೈ ಜೋಡಿಸಿದಾಗ ಭಾರವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಭುಜದ ತನಕ ಭಾರ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾವಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಹಾಗೆ ನೀರು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ. ಬುಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಎಡಗೈ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಬಾರ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಶಾಲಾ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮರದ ಡಂಬಲ್ಸ್ ಹಿಡಿದು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿತ್ತು. ಜಯರಾಮನು ಕೂಡ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಡಂಬಲ್ಸ್‌‌ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವಾಗ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ, ಭಜದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಡಂಬಲ್ಸ್ ಎತ್ತಲಿಕ್ಕೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಆಗ ಶಾಲೆಯ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ನಾಗರಬೆತ್ತದಿಂದ ಜಯರಾಮನಿಗೆ ಹೊಡೆದು ನಿನಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ ಯಾಕೆ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತೀಯ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೆದುರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದರು. ವ್ಯಾಯಾಮದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನೇ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲೇ ಕೂರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಯರಾಮನಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಆಗದ ಕಾರಣ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಜಯರಾಮನಿಗೆ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೂ ಆಗುತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮನೋಬಲ ಎಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಜಯರಾಮನು ಲೀಲಜಾಲವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಕೆಲವೂಂದು ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ವಾಲಿಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಡಲು ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೆನೇ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಬರುವ ‌ಬಾಲ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ಗಳನ್ನು ಎರಡು ಕೈ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಕ್ಯಾಚ್ ಹಿಡಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಯಿಂದ ತಂಡ ಸೋಲಬಾರದೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಂತಹ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾದ ಓಟ, ಊದ್ಧ ಜಿಗಿತ, ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತ ಮತ್ತು ಶಟಲ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಈ ಎಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಓಟ ಆಗು ಎತ್ತರ ಜಿಗಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಎಸ್ ಎಸ್ ಎಲ್ ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಮುಗಿಸಿ, ಮಂಗಳೂರಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಪಾಲಿಟೆಕ್ಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮೋ ಪಡೆದು, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದು, ತದನಂತರ ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆಯದೆ ಕೇವಲ ತನ್ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಅನುಭವದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದನು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಸಮಯದ ಕೊರತೆ, ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರದ ಜಂಜಾಟಗಳಿಂದಾಗಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾದ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸು 40 ವರ್ಷ ಆದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಯರಾಮನು ಕೂಡ 40 ರ ನಂತರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ರಕ್ತದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಜಾಸ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದ ವೈದ್ಯರು 2 ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಮೊದಲನೆಯದು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾತ್ರೆ ಸೇವಿಸುವುದು ಎರಡನೆಯದು ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಜಯರಾಮನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಜಯರಾಮನ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ ಓಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಸದ್ರಡ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತೂಕವನ್ನು ಸುಮಾರು 100 ಕೆಜಿಯಿಂದ 75 ಕೆಜಿಗೆ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜಯರಾಮನು ಅವರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಕಿ.ಮೀ ಓಡಲು ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ 200 ಮೀಟರ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತನ್ನೊಳಗೆಯೇ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಅವನು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಮೊದಲ ದಿನದ ಓಟವನ್ನು ತನ್ನ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ "ಮೊದಲ ದಿನದ ಓಟ ತುಂಬಾ ಆಯಾಸಕರವಾಗಿತ್ತು, ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ ಓಡಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಬೆವರುತ್ತಿತ್ತು ಓಟವನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮನೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದು ಬಂದಾಗ, ಸಹ-ಓಟಗಾರರು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಓಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಛಲ ಬಿಡದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ಹಾಗೆ ಓಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಎರಡನೇ ದಿನವೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಉಸಿರಾಟ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು ಓಡಲು ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡವು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ದಿನಾಲೂ ಓಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಜಯರಾಮನ ಸಹೋದ್ಯೊಗಿಯೊಬ್ಬರು ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‍ನ ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುವ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಜಯರಾಮನು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ 500 ಮೀಟರ್‌‍ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ 5000 ಮೀಟರ್‌‍ಗಳ ನಿರಂತರ ಓಟದ ಕಠಿಣ ಗುರಿಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದ. ಹೆಂಡತಿಯೂ ಅವನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದಳು, ಅವನು ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ಅವನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಜಯರಾಮ ಓಡುವಾಗ, ಅವಳು ನಡೆದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವನ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಡ ಅವನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಜಯರಾಮನು ತನ್ನ 5000 ಮೀಟರ್ ನಿರಂತರ ಓಟದ ಗುರಿಯನ್ನು (13 ಸುತ್ತುಗಳು, ಒಂದು ಸುತ್ತು 400 ಮೀಟರ್) ತಲುಪಿದ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ 7 ಸುತ್ತುಗಳ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಜಯರಾಮನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್‍ನಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ. ಮೊದಲ 2 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಪೋಡಿಯಂ ಫಿನಿಷ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನ ಶ್ರೇಯಾಂಕ 5 ಅಥವಾ 6 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಿಯಮಿತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಡದೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಾರದಿಂದ ವಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ. ಓಟವನ್ನು ಹಾಗೂ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನ ಓಟದ ಗುರಿಯನ್ನು 5 ಕಿ.ಮೀ. ಸೌಕರ್ಯ ವಲಯದಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಯರಾಮನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ (13.2 ಕಿ.ಮೀ) ಓಟದಲ್ಲಿ 3 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ, ನಂತರ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್‍‍ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ 10K ಓಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ. ನೂರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ 70ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪೋಡಿಯಂ ಫಿನಿಷ್ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಯಾವ ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನಾ, ಅದೇ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಅದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದನು. ಜಯರಾಮನು ಹಿಂದುಳಿದ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ ಯಾವತ್ತೂ ಮೀಸಲಾತಿ ಇಲ್ಲವೇ ಅನುಕಂಪದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಪದೆದವನಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೋಸ್ಕರ ಹಗಲಿರುಳು ದುಡಿದ. ಸೃಜನಶೀಲ ಚಿಂತನೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಂದು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದ. ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿ, ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಪೋಲಿಯೋ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇ ವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು 5 ವರ್ಷದಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವ ಅಭಿಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದಾನೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತವನ್ನು ಪೋಲಿಯೊ ಮುಕ್ತ ದೇಶ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಕುಶಿ ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮನೂ ಒಬ್ಬ. ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಂಗದ ಉದ್ಯೊಗದಿಂದ ನಿವ್ರತ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಜೊತೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಮಿತ್ರರಿಗೆ, ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹಿತೈಸಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು "ನೀವು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇನ್ನೂ ಏನಿದೆಯೋ ಅದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ" ಚಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಅಂಗಹೀನತೆಯಿಂದ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಟೀಕೆ ನಿಂದನೆ ನೋವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ತನ್ನ ಮನೋಬಲದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ ಜಯರಾಮನ ಜೀವನದ ಜಯದ ಕಥೆ. 87j1f3xo3tjxq28w5j4w2jr8b267376 2 179595 1376508 1376324 2026-07-10T03:41:05Z ಮಹಾಂತೇಶ ರಾಜಗುರು 100281 1376508 wikitext text/x-wiki ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ.... “ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ /ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ-ಬಾಮಾ” ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಧನೆಯ ವೈಭವ! - ಮಹಾಂತೇಶ ರಾಜಗುರು, ಲೇಖಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕಾದ ವಿಷಯ ಬಾಮಾರವರು ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಹೆಮ್ಮೆರ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಕಾರ ನೀಡುವ ಹೃದಯವಂತ. ನನ್ನ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ 'ರಾಜಗುರು ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕಾ ದರ್ಪಣ' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಈಗ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ನನ್ನ ಭಾಗ್ಯ! ನಂತರ ನನಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದು ಬಾಮಾ ಎಂಬ ಗುರುಗಳ ಸಾನಿಧ್ಯ! ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕ 'ರಾಜಗುರು ವ್ಯಾಕರಣ ಕಮಲ' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದುದಲ್ಲದೆ, ಆ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಮುಖಪುಟವನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ನನಗನಿಸಿದ್ದು, ನೀಲಾಂಬರದ ಮೋಡ, ಧರೆಗೆ ಮಳೆಗರೆದ ಹಾಗೆ! ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರೂ ನನ್ನಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೆ ಬೆನ್ನುತಟ್ಟಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು “ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ”! ಪಡೆದ ಹಾಗೆಯೇ. ನಾನೀಗ ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವೇ ಸರಿ. ಮುಕ್ತಿ ನನಗೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧೃಡನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ೬೦ರ ಚಿರಯುವಕನಿಗೆ ನವ ಜನ್ಮ ದೊರೆತಿದೆ. ಇಲಾಖೆಯ ಗೂಡಿನಿಂದ ಸಮಾಜದ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಾಮಾ ಎಂಬ ಕೋಗಿಲೆ ಹಾರಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಇಂಪು ಮತ್ತು ಕಂಪು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಲಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಆಸೆ. ಕೋಗಿಲೆ ಹಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದು ಕುಳಿತ ಇಂತಿ ನಿಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ಬರೆಯುವ ಲೇಖಕರು ವಿರಳ, ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಿ, ಸತತ ಅದ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ (ಮಕ್ಕಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದವರಿವರು) ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವ ತುಂಬಿದವರು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ. ಅಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರು ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ. ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಕಾಸದ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ, ಕವಿಯಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿಂತಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ರೂಪಕರಾಗಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸೃಜನಶೀಲರು.  ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಯಾನ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಆಳವಾದ ನಂಟು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವರು. (ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಎಸ್.ಎಲ್ ಬೈರಪ್ಪ, ತ.ರಾ.ಸು, ಕೆ.ಟಿ ಗಟ್ಟಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿ ಮನನ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು) ಸಾಹಿತ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ಮಕ್ಕಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕಡೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು, ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ (೦೨-೦೬-೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಡಲೇಬಾಳು) ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಮೀಪದಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಾಠವಲ್ಲ, ಅದು ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳತೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ, ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಸುವಾಸನೆ, ಮಕ್ಕಳ ನಗು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ.  ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ - ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಇವರು ಒಟ್ಟು ೨೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಶುಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು (ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಹಿತ, ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಸಹಿತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅರಸಿ ಬಂದಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಬೆಳೆಸಲು, ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಿವೆ. ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: * ಸರಳ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ * ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ವಿಷಯಗಳು * ಆಟದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆ * ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಬೋಧನೆ * ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಕಥೆಗಳು, ಕವಿತೆಗಳು * ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಓದು, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ.  “ಕನ್ನಡ ಸೌರಭ” ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆಗೆ ಸುಲಭ ಸುಲಲಿತ ಹೊಸ ದಾರಿ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ “ಕನ್ನಡ ಸೌರಭ” ತಂತ್ರಾಂಶ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಾಂಶ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕೆಯ ಸುಲಭ, ಸರಳವಾದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿ. ಚಿತ್ರಗಳು, ಅಕ್ಷರಗಳು, ಪದಗಳು, ಬಣ್ಣಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹೂವುಗಳು, ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠವನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿಸುವ ಬದಲು ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷಣ ತತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಈ ತಂತ್ರಾಂಶದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು: * ಚಿತ್ರಾಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆ, ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಹಾಡು * ಅಕ್ಷರ, ಪದಗಳ ದೃಶ್ಯಮಯ ಪರಿಚಯ * ಮಕ್ಕಳ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ * ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ವಿಧಾನ * ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಿಗೂ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ರೂಪುರೇಷೆ * ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ಕೇವಲ ಲೇಖಕರಲ್ಲ; ಅವರು ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರೂ ಹೌದು. ಅವರ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸರಳಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಢಾಳಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ರೂಢಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಲಾ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರೇಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗೀತೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಬಹು ಎಂದು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. (ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅನುಭವಿಸುವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ ಬಾಮಾರವರು) ಅನೇಕ ಸಂಗೀತದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಲಯ, ಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಕೋಳಲುವಾದಕ ಪ್ರವೀಣ್ ಗೋಡ್ಖಿಂಡಿ ಅವರ ಜೊತೆ ಅನೇಕ ಜುಗಲ್ಬಂದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಕಲಾರಸಿಕರ ಹೃನ್ಮನಗಳನ್ನು ತಣಿಸಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ೭ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ‘ನೀವು ಕಲಾವಿದರಾಗಬೇಕೆ?' ಈ ಪುಸ್ತಕ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರ ಗೊಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: * ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಣ, ಸ್ಮರಣಚಿತ್ರ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ, * ಮಕ್ಕಳ ಭಾವಜಗತ್ತು * ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಬದುಕು * ಕಲಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಚಿತ್ರಣ * ಬಣ್ಣಗಳ ಮನೋಜ್ಞ ಬಳಕೆ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಧನೆ ಇವರ ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳು ಭಾವಗೀತೆಗಳಾಗಿ, ನಾಡಿನ ಸುವಿಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ, ಗಾಯಕಿಯರು ಸುಮದುರವಾಗಿ ಹಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ದಾರಾವಾಹಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವ ಹಾಡಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಕನ್ನಡದ ಕಂಪು, ಮಾದುರ್ಯದಲಿ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಿವೆ. ಬಾಗೂರರ ಕವನಗಳು ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಗಳಾಗಿ ಸಿ.ಡಿ. ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ, ಆಲ್ಬಂಮ್‌ಗಳು ಆಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆಗಳು, ಪರಿಸರಗೀತೆಗಳು, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು, ಶಿಶುಗೀತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಇವರ ಕವನಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾದುಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲೂ ಇವರ ರಚನೆಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿದೆ.  ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯ - ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಅವರು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. * ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು * ಮಕ್ಕಳ ಪದ್ಯಗಳು -ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಹಾಡುಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ, ಆಟ, ಸ್ನೇಹ, ತಾಯಿ, ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಕವನಗಳು ಇವರ ವಿಶೇಷತೆ. ಪ್ರಾಸಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುವಂಥ ಪುಟ್ಟ ಕವಿತೆಗಳು. * ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು - ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳವರೆಗೆ ಓದಲು ಸೂಕ್ತವಾಗುವ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು - ಅಕ್ಷರ ಪರಿಚಯ, ಭಾಷಾ ಅಭ್ಯಾಸ, ಚಟುವಟಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂರ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ - ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ ತುಂಬಿದ ಹಾಡುಗಳು, ನಾಡು ನುಡಿ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾನಗಳು ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾನಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ. ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿವೆ. ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಹುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಲಭಿಸದೇ ಇರುವುದು ಸೋಜಿಗ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು: * ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ಕುವೆಂಪುಶ್ರೀ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೊರೂರು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲಾಶ್ರೀ * ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಾ. ಸ. ಜ. ನಾಗಲೋಟಿಮಠ ಸಾಹಿತ್ಯ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಸಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕುವೆಂಪು ಶ್ರೀ * ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಸನ್ಮಾನಗಳು * ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಸನ್ಮಾನಗಳು ಈ ಗೌರವಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿವೆ.  ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಪಾಠಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳ ಮನವನ್ನು ಅರಿತದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮಾತಿನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೋಹನ ಗೊಳಿಸುವ ದೃಶ್ಯಚಿತ್ರಗಳು, ತೂಗು ಚಿತ್ರಪಟಗಳು, ಸರಳವಾಗಿ ವಿಷಯ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವಗಳು: * ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಬಾಂಧವ್ಯ * ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಆಟವನ್ನಾಗಿಸುವ ವಿಧಾನ * ಮಕ್ಕಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ * ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಬೆಳೆಸುವುದು * ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಕ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಸದಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವುದರ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಬಾಗೂರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡದ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. (ಕನ್ನಡ ಸೌರಭ ಅದಕ್ಕೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕನ್ನಡದ ಸಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.) ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ: * ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಡು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. * ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ಸಂವೇದನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. * ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. * ಕನ್ನಡದ ಮೇಲಿನ ಹೆಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. * ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಲೇಖಕ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರು ಮಕ್ಕಳ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು, ಮಗುವಾಗಿ ಸ್ವ ಅನುಭವವೆಂಬಂತೆ ಬರೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಮಕ್ಕಳ ನಿರ್ದೋಷತೆ, ಕುತೂಹಲ, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ಜೀವಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಪನೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬರಹ ಚೈತನ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ: * ಮಗುವಿನ ಕನಸು ಇದೆ * ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ ಇದೆ, ಸರಿದಾರಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಭರವಸೆ ಇದೆ * ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇದೆ * ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಇದೆ * ಸಮಾಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿವೆ * ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯ ಮಹತ್ವ ಬಾಗೂರರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನೇ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಓದುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿ, ಕನ್ನಡ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ದೀಪದಂತೆ ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಅವರು ಲೇಖಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಮಕ್ಕಳ ಸ್ನೇಹಿತ, ಶಿಕ್ಷಕ, ಕಲಾವಿದ, ಸಮಾಜದ ಚಿಂತಕ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ನಿಜವಾದ ಸೇವಕ. ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬೆಳಕು ಹಚ್ಚಿದ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಸದಾ ಸ್ಮರಣೀಯ. (ಎದೆ ಎದೆಯಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿ ಕನ್ನಡದ ಹಾಡು ಕಣ್ಣವೆ ಹರಿವನಕವೂ ಬೆಳೆಯಲಿ ಕರುನಾಡು- ಎನ್ನುವ ಅವರ ಗೀತೆ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.) ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತಾ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಗುರುತು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರೆಗೂ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರ ಹೆಸರು ಗೌರವದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. p4zaag8irty64t7biy48u2ss7ywxyro 2 179617 1376506 1376473 2026-07-10T02:42:04Z Rathi.mt 16864 1376506 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ಯಶಸ್ ಎನ್.. ನನಗೆ 20 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೋರಮಂಗಲ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Biotechnology) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವನು. ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು, ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನರ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದಿರುವುದರಿಂದ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಗುಣವನ್ನು ನಾನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಕುಟುಂಬವು ನನಗೆ ಸದಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ನಾಗೇಶ್ ಟಿ. ಎನ್. ಅವರು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಶಿಸ್ತು, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ನನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಅಂಬಿಕಾ ಕೆ. ಆರ್. ಅವರು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನನಗೆ ಸಂಜನಾ ಎನ್. ಎಂಬ ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ನನಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಹಿರಿಯಳು. ಪ್ರಸ್ತುತ Mitigate ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಪರಿಶ್ರಮ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆಯ ಮನೋಭಾವ ನನಗೆ ಸದಾ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಸಾಧನೆಗಳು ನನ್ನ ಗುರಿಗಳತ್ತ ದೃಢವಾಗಿ ಸಾಗಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಅನುವಂಶಿಕತೆ (Genetics) ಹಾಗೂ ಜೀವಿಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಕುರಿತು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನನ್ನ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ಈ ವಿಷಯವು ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು ಬೇರೆ ಇದೆ. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ದೇಶಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಆಸೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ (UPSC) ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಐಎಎಸ್ (IAS) ಅಥವಾ ಐಪಿಎಸ್ (IPS) ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುವುದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಶಿಸ್ತು, ಧೈರ್ಯ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಮೇಲಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ ಮೂಡಿದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರ ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ. ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಲು ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮ, ತಾಳ್ಮೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆ ಅಗತ್ಯ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಈಗಿನಿಂದಲೇ ನನ್ನನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಜನಪರ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ನನ್ನ ಕನಸು. ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರೀಡೆಯೂ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ. ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ. ಈ ಕ್ರೀಡೆಯು ನನಗೆ ಶಿಸ್ತು, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಸಮಯದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಸೋಲು-ಗೆಲುವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಕಲಿಸಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಂತವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವ ಕನಸನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಡಲು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವುದು ನನಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಉತ್ತಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾತಾವರಣ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಅನುಭವ, ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು, ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಗುಂಪು ಚರ್ಚೆಗಳು ನನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ. ನನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ನನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದೆ. ನಾನು ಪರಿಶ್ರಮಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಯಾವುದೇ ಯಶಸ್ಸು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆಯೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೂಲ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸವಾಲನ್ನೂ ಹೊಸ ಪಾಠವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ನನಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ವಿನಯ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪಾಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ನಾಗರಿಕನಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಓದಲು ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡುವ ಕನಸಿರುವುದರಿಂದ ದೇಶದ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸಮಾಜದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪದವಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಜ್ಞಾನ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ನಾನು ಯಶಸ್ ಎನ್., ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ದೇಶಸೇವೆಯ ಕನಸು ಹೊಂದಿರುವ ಯುವಕ. ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ, ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ದೊರೆತ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಗುರಿಯ ಮೇಲಿನ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪವು ನನ್ನ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಶ್ರಮ, ಶಿಸ್ತು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಇದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಾನು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ನಾಗರಿಕನಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಪಿತ ಐಎಎಸ್ ಅಥವಾ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕನಸಾಗಿದೆ. e2243jxvdg3npikvhlrzm7ghougfg5e 3 179635 1376478 2026-07-09T12:10:32Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376478 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Nandisha km}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೦, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) a53tsgke8559zrx2hsz7oc7cfgcfrr2 3 179636 1376483 2026-07-09T14:13:17Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376483 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Keerthana Bhoomika C}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೩, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 5wlbpa0qx0jx0ia0vpeovapf3knb70i 3 179637 1376493 2026-07-09T19:49:08Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376493 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Biresh ranage}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೧:೧೯, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) q5cugd7zpf4w4e648a5vs2v0w4pejdy 3 179638 1376494 2026-07-09T19:53:55Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376494 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=SHRUTHI KESHAVARAJ KUMBAR}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೧:೨೩, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) anafko0mgczdq1z6x4x4yekewlyrtt0 2 179639 1376501 2026-07-09T21:52:17Z SHRUTHI KESHAVARAJ KUMBAR 100426 ಮನುಕೇಶವ 1376501 wikitext text/x-wiki '''ಮನುಕೇಶವ''' ಕೇಶವರಾಜ ಗುಂಡಪ್ಪ ಕುಂಬಾರ '''ಮನುಕೇಶವ''' ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದ '''ಕೇಶವರಾಜ ಗುಂಡಪ್ಪ ಕುಂಬಾರ'''ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕ, ಪ್ರಕಾಶಕ, ಸಂಪಾದಕ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಆಸಕ್ತರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಇತಿಹಾಸ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಮುಖಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳತ್ತ ಅವರ ಒಲವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಅವರು '''"ಅಗ್ರಣಿ" ಪ್ರಕಾಶನದ '''ಸಂಸ್ಥಾಪಕ–ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸ ಲೇಖಕರಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ''''''ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ''''' '''ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಯಾಳವಾರ ಗ್ರಾಮ'''''ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ '''ಕೇಶವರಾಜ ಗುಂಡಪ್ಪ ಕುಂಬಾರ''' '' ೨೦೦೧ ರ ಜೂನ್ ೧೧ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇವರ ''''''ತಂದೆ- ಗುಂಡಪ್ಪ ಕುಂಬಾರ, ತಾಯಿ- ಶಶಿಕಲಾ ಕುಂಬಾರ''''''ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೆ.ಸಿ.ಡಿ) ಕಾಲೇಜು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಹಳೆಗನ್ನಡ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಚನ ಪರಂಪರೆ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಅವರು, ನಂತರ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಧಾರವಾಡದ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಮನುಕೇಶವ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು (ಕನ್ನಡ) ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. '''ವೃತ್ತಿಜೀವನ''' ಪುಸ್ತಕವು ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನವಾಹಕವಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ಚಿಂತನೆಗೆ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುವ ಸಾಧನವೂ ಹೌದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಅವರು ೨೦೧೮ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ '''ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನ'''ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. '''ಪುಸ್ತಕಗಳು ಭರವಸೆಯ ಬೆಳಕು'''ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯೊದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಇತಿಹಾಸ, ಜನಪದ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಕೇಶವ ಅವರು '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ''' ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ಲೇಖನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಟ್ಟು ೨೫೩ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ''' '''ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:''' - '''ಕವನ ಸಂಕಲನ''' ೧. ಮುರಿದ ಕೊಳಲು ೨. ಭಾವನೆಗಳ ಬಿಂದಿಗೆಯಲಿ ೩. ಶೃಂಗಾರ ಕಾವ್ಯ ೪. ಒನ್'T' ವಿಥ್ ಒಂಟಿ ೫. ಒಡಲೊಳಗನ ಕಡಲು - '''ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ''' ೧. ಗುಹೇಶ್ವರನ ಗರ್ಭದಲಿ ೨. ಅರಿವೆಂಬ ಅಲ್ಲಮ ೩. ಅಲ್ಲಮ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯೆ - '''ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನ''' ೧. ಸಿಂದಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ೨. ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಎಂಬುದು ೩. ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇಗುಲಗಳ ದರ್ಶನ ೪. ಕರ್ಣಾಟಬಲ ಅಜೇಯಂ ೫. ಸಾಸಿರ ಸಿಂದಗಿ ೬. ಅಖಂಡ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕನಸುಗಾರ ನಾಥೂರಾಮ ೭. ಶಾಸ್ತ್ರೀಜಿ ದಿ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ೮. ಇದು ಚರಿತ್ರೆಯೇ? ೯. ಶಿವನ ಹುಡುಕಾಟ '''- ಲೇಖನ ಸಂಕಲನ''' ೧. ಮನು ಮಂಥನ ೨. ಅರೆ ಬರೆ ಓದು ೩. ಚಾ ಚೋಡಾ '''ಅಂಕಣ ಸಂಕಲನ''' ೧. ಏ ಬದುಕೆ ನಿನಗಿದೋ ಸವಾಲ್! ೨. ಬದುಕೆ ನಿನಗೊಂದು ಚಿಯರ್ಸ್! ೩. ಹಬೆಯಾಡದ ಚಹಾ '''- ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಸಾಹಿತ್ಯ''' ೧. ಮಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಮರ್ಡರ್, ಕೊಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಪ್ರೀತಿ ೨. ಮುಡಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ೩. ನಾನು-ನೀನು ೪. ಹೆಸರಿಡದ ಭಾವ ೫. ಖಾಲಿ ಪೆನ್ನು ೬. ಹರಿದ ಕಾಗದ ಮನುಕೇಶವ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸನ ಅಧ್ಯಯನ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಾತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. '''ಪ್ರಕಟಣಾ ಕಾರ್ಯ''' ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಹಾಗೂ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಪಾದನೆ, ಓದುಗರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಕಟಣಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಈ ತನಕ ೧೬೫ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಈ '''ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನ''' ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಥಾ ಕಾವ್ಯ ಕಮ್ಮಟ, ಕಥೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ವಚನ ಓದುಗಳಂತಹ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವುದ ಜೊತೆಗೆ ಅಗ್ರಣಿ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ, ಅಗ್ರಣಿ ಆರ್ಟ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ನಂತಹ ಉತ್ತಮ ಯುವ ವೇದಿಕೆಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. '''ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ''' ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಅನ್ಯಾಯದ ಪರಮಾವಧಿ, ನೆತ್ತರು ಹರಿದ ಹಾದಿಯಗುಂಟ, ಪ್ರೇಮದೋಲೆ, ಶೃತಿ ಬದುಕಿದ್ದರೆ, ಸಿಡಿಲು, ಕ್ರಾಂತಿ, ಮೆಹಜಭೀನ್, ಆ ದಿನಗಳು, ಕುಡುಕ ಕವಿ ಮುಂತಾದವು - ಪ್ರೇಮಾಸ್ಮಿ (ಕಾದಂಬರಿ – ರಚನೆಯಲ್ಲಿದೆ) '''ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು''' - ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ - ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ - ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಶಾಸನ ಅಧ್ಯಯನ - ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ - ಯುವ ಲೇಖಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ '''ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು''' - ವಿಶ್ವಚೇತನ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಜಿಲ್ಲಾ ಉತ್ತಮ ಯುವ ಬರಹಗಾರ - ಆದರ್ಶ ಪ್ರಕಾಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಸಿದ್ಧಸಿರಿ ರಾಜ್ಯ ಅಭಿನಂದನಾ ಗೌರವ - ನಮ್ಮೂರ ನಕ್ಷತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಕನ್ನಡ ಸೇವಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ '''ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು''' - ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ತಾಣ - ಅಧಿಕೃತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಪುಟಗಳು jk4m62pjg21kl7mewtv76mp5qwfvo6x 1376504 1376501 2026-07-09T22:25:03Z SHRUTHI KESHAVARAJ KUMBAR 100426 /* */ 1376504 wikitext text/x-wiki '''ಮನುಕೇಶವ''' ಕೇಶವರಾಜ ಗುಂಡಪ್ಪ ಕುಂಬಾರ '''ಮನುಕೇಶವ''' ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದ '''ಕೇಶವರಾಜ ಗುಂಡಪ್ಪ ಕುಂಬಾರ'''ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕ, ಪ್ರಕಾಶಕ, ಸಂಪಾದಕ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಆಸಕ್ತರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಇತಿಹಾಸ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಮುಖಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳತ್ತ ಅವರ ಒಲವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಅವರು '''"ಅಗ್ರಣಿ" ಪ್ರಕಾಶನದ '''ಸಂಸ್ಥಾಪಕ–ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸ ಲೇಖಕರಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ''''''ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ''''' '''ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಯಾಳವಾರ ಗ್ರಾಮ'''''ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ '''ಕೇಶವರಾಜ ಗುಂಡಪ್ಪ ಕುಂಬಾರ''' '' ೨೦೦೧ ರ ಜೂನ್ ೧೧ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇವರ ''''''ತಂದೆ- ಗುಂಡಪ್ಪ ಕುಂಬಾರ, ತಾಯಿ- ಶಶಿಕಲಾ ಕುಂಬಾರ''''''ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ (ಕೆ.ಸಿ.ಡಿ) ಕಾಲೇಜು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಎಂ ಎಂ ಕಲಬುರ್ಗಿಯವರ ಹಳೆಗನ್ನಡ ಓದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಚನ ಪರಂಪರೆ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಅವರು, ನಂತರ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಧಾರವಾಡದ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಮನುಕೇಶವ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು (ಕನ್ನಡ) ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. '''ವೃತ್ತಿಜೀವನ''' ಪುಸ್ತಕವು ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನವಾಹಕವಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ಚಿಂತನೆಗೆ ದಿಕ್ಕು ನೀಡುವ ಸಾಧನವೂ ಹೌದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಅವರು ೨೦೧೮ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ '''ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನ'''ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. '''ಪುಸ್ತಕಗಳು ಭರವಸೆಯ ಬೆಳಕು'''ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯೊದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಇತಿಹಾಸ, ಜನಪದ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮನುಕೇಶವ ಅವರು '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌರಭ''' ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ಲೇಖನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಟ್ಟು ೨೫೩ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ''' '''ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:''' - '''ಕವನ ಸಂಕಲನ''' ೧. ಮುರಿದ ಕೊಳಲು ೨. ಭಾವನೆಗಳ ಬಿಂದಿಗೆಯಲಿ ೩. ಶೃಂಗಾರ ಕಾವ್ಯ ೪. ಒನ್'T' ವಿಥ್ ಒಂಟಿ ೫. ಒಡಲೊಳಗನ ಕಡಲು - '''ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ''' ೧. ಗುಹೇಶ್ವರನ ಗರ್ಭದಲಿ ೨. ಅರಿವೆಂಬ ಅಲ್ಲಮ ೩. ಅಲ್ಲಮ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯೆ - '''ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನ''' ೧. ಸಿಂದಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ೨. ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಎಂಬುದು ೩. ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇಗುಲಗಳ ದರ್ಶನ ೪. ಕರ್ಣಾಟಬಲ ಅಜೇಯಂ ೫. ಸಾಸಿರ ಸಿಂದಗಿ ೬. ಅಖಂಡ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕನಸುಗಾರ ನಾಥೂರಾಮ ೭. ಶಾಸ್ತ್ರೀಜಿ ದಿ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ೮. ಇದು ಚರಿತ್ರೆಯೇ? ೯. ಶಿವನ ಹುಡುಕಾಟ '''- ಲೇಖನ ಸಂಕಲನ''' ೧. ಮನು ಮಂಥನ ೨. ಅರೆ ಬರೆ ಓದು ೩. ಚಾ ಚೋಡಾ '''ಅಂಕಣ ಸಂಕಲನ''' ೧. ಏ ಬದುಕೆ ನಿನಗಿದೋ ಸವಾಲ್! ೨. ಬದುಕೆ ನಿನಗೊಂದು ಚಿಯರ್ಸ್! ೩. ಹಬೆಯಾಡದ ಚಹಾ '''- ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಸಾಹಿತ್ಯ''' ೧. ಮಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಮರ್ಡರ್, ಕೊಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಪ್ರೀತಿ ೨. ಮುಡಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ೩. ನಾನು-ನೀನು ೪. ಹೆಸರಿಡದ ಭಾವ ೫. ಖಾಲಿ ಪೆನ್ನು ೬. ಹರಿದ ಕಾಗದ ಮನುಕೇಶವ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸನ ಅಧ್ಯಯನ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಾತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. '''ಪ್ರಕಟಣಾ ಕಾರ್ಯ''' ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನದ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಹಾಗೂ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಪಾದನೆ, ಓದುಗರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಕಟಣಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಈ ತನಕ ೧೬೫ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಈ '''ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನ''' ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಥಾ ಕಾವ್ಯ ಕಮ್ಮಟ, ಕಥೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ವಚನ ಓದುಗಳಂತಹ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವುದ ಜೊತೆಗೆ ಅಗ್ರಣಿ ಪುಸ್ತಕ ಮನೆ, ಅಗ್ರಣಿ ಆರ್ಟ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ನಂತಹ ಉತ್ತಮ ಯುವ ವೇದಿಕೆಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. '''ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ''' ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಅನ್ಯಾಯದ ಪರಮಾವಧಿ, ನೆತ್ತರು ಹರಿದ ಹಾದಿಯಗುಂಟ, ಪ್ರೇಮದೋಲೆ, ಶೃತಿ ಬದುಕಿದ್ದರೆ, ಸಿಡಿಲು, ಕ್ರಾಂತಿ, ಮೆಹಜಭೀನ್, ಆ ದಿನಗಳು, ಕುಡುಕ ಕವಿ ಮುಂತಾದವು - ಪ್ರೇಮಾಸ್ಮಿ (ಕಾದಂಬರಿ – ರಚನೆಯಲ್ಲಿದೆ) '''ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು''' - ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ - ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ - ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಶಾಸನ ಅಧ್ಯಯನ - ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ - ಯುವ ಲೇಖಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ '''ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು''' - ವಿಶ್ವಚೇತನ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಜಿಲ್ಲಾ ಉತ್ತಮ ಯುವ ಬರಹಗಾರ - ಆದರ್ಶ ಪ್ರಕಾಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಸಿದ್ಧಸಿರಿ ರಾಜ್ಯ ಅಭಿನಂದನಾ ಗೌರವ - ನಮ್ಮೂರ ನಕ್ಷತ್ರ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಕನ್ನಡ ಸೇವಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ '''ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು''' - ಅಗ್ರಣಿ ಪ್ರಕಾಶನದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ತಾಣ - ಅಧಿಕೃತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಪುಟಗಳು klh5rqsq9v1vjh1kzw48k99poixcjyw 3 179640 1376505 2026-07-09T22:33:29Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376505 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಮನುಕೇಶವ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೦೩, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) nf2k8080io46sa0ixb9wu3jwo0u1flu 3 179641 1376507 2026-07-10T03:34:14Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376507 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Manju v chitte}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೦೪, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) dyu04alevteuoo9mjom0fp73a11y55i 0 179642 1376509 2026-07-10T03:46:18Z ಮಹಾಂತೇಶ ರಾಜಗುರು 100281 ಹೊಸ ಪುಟ: “ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ /ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ-ಬಾಮಾ” ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಧನೆಯ ವೈಭವ! - ಮಹಾಂತೇಶ ರಾಜಗುರು, ಲೇಖಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕಾದ ವಿಷಯ ಬಾಮಾರವರು ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರ... 1376509 wikitext text/x-wiki “ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ /ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ-ಬಾಮಾ” ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಧನೆಯ ವೈಭವ! - ಮಹಾಂತೇಶ ರಾಜಗುರು, ಲೇಖಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕಾದ ವಿಷಯ ಬಾಮಾರವರು ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಹೆಮ್ಮೆರ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಕಾರ ನೀಡುವ ಹೃದಯವಂತ. ನನ್ನ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ 'ರಾಜಗುರು ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕಾ ದರ್ಪಣ' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಈಗ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ನನ್ನ ಭಾಗ್ಯ! ನಂತರ ನನಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದು ಬಾಮಾ ಎಂಬ ಗುರುಗಳ ಸಾನಿಧ್ಯ! ಎರಡನೆಯ ಪುಸ್ತಕ 'ರಾಜಗುರು ವ್ಯಾಕರಣ ಕಮಲ' ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದುದಲ್ಲದೆ, ಆ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಮುಖಪುಟವನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ನನಗನಿಸಿದ್ದು, ನೀಲಾಂಬರದ ಮೋಡ, ಧರೆಗೆ ಮಳೆಗರೆದ ಹಾಗೆ! ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರೂ ನನ್ನಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೆ ಬೆನ್ನುತಟ್ಟಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು “ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ”! ಪಡೆದ ಹಾಗೆಯೇ. ನಾನೀಗ ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವೇ ಸರಿ. ಮುಕ್ತಿ ನನಗೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧೃಡನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ೬೦ರ ಚಿರಯುವಕನಿಗೆ ನವ ಜನ್ಮ ದೊರೆತಿದೆ. ಇಲಾಖೆಯ ಗೂಡಿನಿಂದ ಸಮಾಜದ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಾಮಾ ಎಂಬ ಕೋಗಿಲೆ ಹಾರಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಇಂಪು ಮತ್ತು ಕಂಪು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಲಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಆಸೆ. ಕೋಗಿಲೆ ಹಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದು ಕುಳಿತ ಇಂತಿ ನಿಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ಬರೆಯುವ ಲೇಖಕರು ವಿರಳ, ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಬದುಕಿ, ಸತತ ಅದ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ (ಮಕ್ಕಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದವರಿವರು) ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವ ತುಂಬಿದವರು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ. ಅಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರು ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ. ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವಿಕಾಸದ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ, ಕವಿಯಾಗಿ, ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿಂತಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ರೂಪಕರಾಗಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸೃಜನಶೀಲರು.  ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಯಾನ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಆಳವಾದ ನಂಟು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವರು. (ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಎಸ್.ಎಲ್ ಬೈರಪ್ಪ, ತ.ರಾ.ಸು, ಕೆ.ಟಿ ಗಟ್ಟಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿ ಮನನ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು) ಸಾಹಿತ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ಮಕ್ಕಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕಡೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರು, ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ (೦೨-೦೬-೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಡಲೇಬಾಳು) ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಮೀಪದಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪಾಠವಲ್ಲ, ಅದು ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳತೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ, ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಸುವಾಸನೆ, ಮಕ್ಕಳ ನಗು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ.  ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ - ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಇವರು ಒಟ್ಟು ೨೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಶುಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು (ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಸಹಿತ, ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಸಹಿತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅರಸಿ ಬಂದಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಬೆಳೆಸಲು, ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಿವೆ. ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: * ಸರಳ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ * ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ವಿಷಯಗಳು * ಆಟದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆ * ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಬೋಧನೆ * ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಕಥೆಗಳು, ಕವಿತೆಗಳು * ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಓದು, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ.  “ಕನ್ನಡ ಸೌರಭ” ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆಗೆ ಸುಲಭ ಸುಲಲಿತ ಹೊಸ ದಾರಿ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ “ಕನ್ನಡ ಸೌರಭ” ತಂತ್ರಾಂಶ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಾಂಶ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕೆಯ ಸುಲಭ, ಸರಳವಾದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿ. ಚಿತ್ರಗಳು, ಅಕ್ಷರಗಳು, ಪದಗಳು, ಬಣ್ಣಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹೂವುಗಳು, ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠವನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿಸುವ ಬದಲು ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷಣ ತತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಈ ತಂತ್ರಾಂಶದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು: * ಚಿತ್ರಾಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆ, ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಹಾಡು * ಅಕ್ಷರ, ಪದಗಳ ದೃಶ್ಯಮಯ ಪರಿಚಯ * ಮಕ್ಕಳ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ * ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ವಿಧಾನ * ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಿಗೂ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ರೂಪುರೇಷೆ * ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ಕೇವಲ ಲೇಖಕರಲ್ಲ; ಅವರು ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರೂ ಹೌದು. ಅವರ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸರಳಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಢಾಳಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ರೂಢಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಲಾ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರೇಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗೀತೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಬಹು ಎಂದು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. (ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅನುಭವಿಸುವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ ಬಾಮಾರವರು) ಅನೇಕ ಸಂಗೀತದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಲಯ, ಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಕೋಳಲುವಾದಕ ಪ್ರವೀಣ್ ಗೋಡ್ಖಿಂಡಿ ಅವರ ಜೊತೆ ಅನೇಕ ಜುಗಲ್ಬಂದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಕಲಾರಸಿಕರ ಹೃನ್ಮನಗಳನ್ನು ತಣಿಸಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ೭ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ‘ನೀವು ಕಲಾವಿದರಾಗಬೇಕೆ?' ಈ ಪುಸ್ತಕ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರ ಗೊಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: * ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಣ, ಸ್ಮರಣಚಿತ್ರ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ, * ಮಕ್ಕಳ ಭಾವಜಗತ್ತು * ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಬದುಕು * ಕಲಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಚಿತ್ರಣ * ಬಣ್ಣಗಳ ಮನೋಜ್ಞ ಬಳಕೆ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಧನೆ ಇವರ ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳು ಭಾವಗೀತೆಗಳಾಗಿ, ನಾಡಿನ ಸುವಿಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ, ಗಾಯಕಿಯರು ಸುಮದುರವಾಗಿ ಹಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ದಾರಾವಾಹಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವ ಹಾಡಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಕನ್ನಡದ ಕಂಪು, ಮಾದುರ್ಯದಲಿ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಿವೆ. ಬಾಗೂರರ ಕವನಗಳು ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಗಳಾಗಿ ಸಿ.ಡಿ. ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ, ಆಲ್ಬಂಮ್‌ಗಳು ಆಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆಗಳು, ಪರಿಸರಗೀತೆಗಳು, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು, ಶಿಶುಗೀತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಇವರ ಕವನಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾದುಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್ ನಲ್ಲೂ ಇವರ ರಚನೆಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿದೆ.  ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯ - ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಅವರು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. * ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು * ಮಕ್ಕಳ ಪದ್ಯಗಳು -ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಹಾಡುಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ, ಆಟ, ಸ್ನೇಹ, ತಾಯಿ, ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ಕವನಗಳು ಇವರ ವಿಶೇಷತೆ. ಪ್ರಾಸಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರುವಂಥ ಪುಟ್ಟ ಕವಿತೆಗಳು. * ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು - ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳವರೆಗೆ ಓದಲು ಸೂಕ್ತವಾಗುವ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು - ಅಕ್ಷರ ಪರಿಚಯ, ಭಾಷಾ ಅಭ್ಯಾಸ, ಚಟುವಟಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂರ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ - ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ ತುಂಬಿದ ಹಾಡುಗಳು, ನಾಡು ನುಡಿ ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾನಗಳು ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾನಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿವೆ. ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿವೆ. ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಹುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಲಭಿಸದೇ ಇರುವುದು ಸೋಜಿಗ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು: * ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ಕುವೆಂಪುಶ್ರೀ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೊರೂರು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲಾಶ್ರೀ * ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಾ. ಸ. ಜ. ನಾಗಲೋಟಿಮಠ ಸಾಹಿತ್ಯ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಸಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕುವೆಂಪು ಶ್ರೀ * ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಸನ್ಮಾನಗಳು * ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು * ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಸನ್ಮಾನಗಳು ಈ ಗೌರವಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿವೆ.  ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬೋಧನಾ ವಿಧಾನ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಪಾಠಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳ ಮನವನ್ನು ಅರಿತದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮಾತಿನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೋಹನ ಗೊಳಿಸುವ ದೃಶ್ಯಚಿತ್ರಗಳು, ತೂಗು ಚಿತ್ರಪಟಗಳು, ಸರಳವಾಗಿ ವಿಷಯ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವಗಳು: * ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಬಾಂಧವ್ಯ * ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಆಟವನ್ನಾಗಿಸುವ ವಿಧಾನ * ಮಕ್ಕಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ * ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಬೆಳೆಸುವುದು * ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಕ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಸದಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವುದರ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಬಾಗೂರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡದ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. (ಕನ್ನಡ ಸೌರಭ ಅದಕ್ಕೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕನ್ನಡದ ಸಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.) ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ: * ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಡು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. * ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ಸಂವೇದನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. * ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತದೆ. * ಕನ್ನಡದ ಮೇಲಿನ ಹೆಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. * ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಲೇಖಕ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರು ಮಕ್ಕಳ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು, ಮಗುವಾಗಿ ಸ್ವ ಅನುಭವವೆಂಬಂತೆ ಬರೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಮಕ್ಕಳ ನಿರ್ದೋಷತೆ, ಕುತೂಹಲ, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ಜೀವಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಪನೆ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬರಹ ಚೈತನ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ: * ಮಗುವಿನ ಕನಸು ಇದೆ * ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ ಇದೆ, ಸರಿದಾರಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಭರವಸೆ ಇದೆ * ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇದೆ * ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಇದೆ * ಸಮಾಜದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿವೆ * ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯ ಮಹತ್ವ ಬಾಗೂರರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನೇ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಯಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಓದುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿ, ಕನ್ನಡ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ದೀಪದಂತೆ ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಅವರು ಲೇಖಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಮಕ್ಕಳ ಸ್ನೇಹಿತ, ಶಿಕ್ಷಕ, ಕಲಾವಿದ, ಸಮಾಜದ ಚಿಂತಕ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ನಿಜವಾದ ಸೇವಕ. ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಬೆಳಕು ಹಚ್ಚಿದ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಸದಾ ಸ್ಮರಣೀಯ. (ಎದೆ ಎದೆಯಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿ ಕನ್ನಡದ ಹಾಡು ಕಣ್ಣವೆ ಹರಿವನಕವೂ ಬೆಳೆಯಲಿ ಕರುನಾಡು- ಎನ್ನುವ ಅವರ ಗೀತೆ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.) ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತಾ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಗುರುತು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರೆಗೂ ಬಾಗೂರು ಮಾರ್ಕಾಂಡೇಯರ ಹೆಸರು ಗೌರವದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. sk8cd8rlyr15rdxvro4jzfk6pcor5cl 2 179643 1376511 2026-07-10T04:40:52Z Shalini SD 100364 ಹೊಸ ಪುಟ: ನನ್ನ ಹೆಸರು ಶಾಲಿನಿ ಸ್. ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ವಸ ಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಮಗಳು. ನನ್ನಗೆ ಒಂದು ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಇದಾರೆ. ನಾನು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸ... 1376511 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ಶಾಲಿನಿ ಸ್. ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ವಸ ಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಮಗಳು. ನನ್ನಗೆ ಒಂದು ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಇದಾರೆ. ನಾನು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಹೌಸ್ ಎಂಬ ಶಾಲೆಯಲಿ 13 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಓದಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಓದಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಹೊಂದಿದೆ. ನನ್ನ ಹತ್ತನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಪಿ.ಯು .ಸಿ ನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೂರನೆಯ ರಾಂಕ್ ಗಳಿಸಿದೆ. 600ರಲ್ಲಿ 598 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 100 ಅಂಕ ಪಡೆದೆ. ನಾನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದಿದೇನೆ. ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗುವುದು. ಆದರಿಂದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗೆ ಸೇರಿ ಬಿಕಾಂ ಪದವಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಓದುತಿದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ತರುವ ಮಗಳಾಗಬೇಕು. ಅವರೇ ನನ್ನ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. ಅವರಂತೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಕ್ರಮಶೀಲ, ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತೇನೆ. ನನ್ನ ಕುಟುಂಬವನು ಒಳ್ಳೆಯ ಉತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಳಕೆ ತರುತೇನೆ. ನನ್ನಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಎಂದರೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು, ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣ, ನಿರೂಪಣೆ, ಹಾಗು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಟ್ಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಡಲು ನನ್ನಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ. ನಾನು ಅಂತರಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಉತ್ತವಾಗಿ ಆಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಕಾಲಿಗೆ ಗಾಯವಾಗಿ ಆ ಪಯಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಮಯ ಸಿಗುವಾಗಲೆಲ್ಲ ಯಾವುದಾದರೂ ಆಟ ಆಡಿ ದೇಹವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತೇನೆ. ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಇವೆ, ಅದು ಗೌರವ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು. ನಾನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೌರವ ನೀಡುತೇನೆ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅವಕಾಶ, ವಸ್ತು ಹಾಗು ಸಂಬಂಧಕೂ ಗೌರವ ನೀಡುತೇನೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಬದುಕುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾ ಜೀವನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪಾಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತೇನೆ. a6jx3fce48nf1l06j7cssbb6voha7tn 2 179644 1376513 2026-07-10T04:51:21Z SUKRUTI S UMADI 100363 ಹೊಸ ಪುಟ: ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸುಕೃತಿ ಎಸ್ ಉಮದಿ . ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದು 14 ಮಾರ್ಚ್ 2008 ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ . ನನಗೆ ಮೂರು ಭಾಷೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ . ಅವು ಕನ್ನಡ , ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ . ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ವಾಸವಾಗಿದ್ದೇವೆ . ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹ... 1376513 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸುಕೃತಿ ಎಸ್ ಉಮದಿ . ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದು 14 ಮಾರ್ಚ್ 2008 ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ . ನನಗೆ ಮೂರು ಭಾಷೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ . ಅವು ಕನ್ನಡ , ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ . ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ವಾಸವಾಗಿದ್ದೇವೆ . ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಸೋಮಶೇಖರ್ ಎಸ್ ಉಮದಿ ಮತ್ತು ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ರೇಖಾ ಎಸ್ ಉಮದಿ . ನನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಹೆಸರು ಸುಜಲ್ ಎಸ್ ಉಮದಿ . ಅವನು ನನಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವನು . ನಾನು ಸಹಕಾರನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತೇನೆ . ನಾನು ಸಿಂಧಿ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒದಿದೇನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಬೇಸ್ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು . ನನಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಪಿ.ಯು.ಸಿಯಲ್ಲಿ 97% ಬಂದಿದೆ . ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಚಿತ್ರಕಲೆ , ನೃತ್ಯ , ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಡುವುದು . ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತರತರಹದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ . ಈಗ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ (ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ) ಜೊತೆ ಸಿ.ಎ ಓದುತಿದ್ದೇನೆ . ನನಗೆ ಹೊಸ ಜಾಗ ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು , ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಸಂತಸ ನೀಡುತ್ತದೆ . ನಾನು ದಿನನಿತ್ಯ ಬಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುತೇನೆ . ನಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜೆಗೆ ತಲುಪಲು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ . ನಾನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆರು ಗಂಟೆಗೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಕಾಲೇಜೆಗೆ ಏಳು ಗಂಟೆಗೆ ತಲಪುತ್ತೆನೆ . ಇದು ನನ್ನ ಕಿರುಪರಿಚಯ . ಧನ್ಯವಾದಗಳು 96ddoc51obp4z81ezgzcqc5m4l8t6f1 3 179645 1376514 2026-07-10T04:54:24Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376514 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=DHRUVA SR}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೪, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) ohqgu9wz1jy4lygxkv57l12m2lt8cyh 3 179646 1376517 2026-07-10T05:29:11Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376517 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಶಶಾಂಕ್ ಎಂ ಎಂ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೫೯, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 2vw4x0atdk5lijv6udt0z8za11dbeuc 3 179647 1376518 2026-07-10T05:55:39Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376518 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Ilahi hangaragi}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೨೫, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 5dp7w4aimmiv6ookh45ayd389c6p94o 0 179648 1376519 2026-07-10T06:01:49Z Prath20 91325 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್... 1376519 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. == References == lak5nb1cb41tddg98eg8auir6ak6wzd 1376521 1376519 2026-07-10T06:03:19Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376521 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. 2016 edition of league featured below 12 franchise.<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/Naveen-M-G-is-the-costliest-player-at-MPL-auctions/articleshow/54760148.cms|title=Naveen M G is the costliest player at MPL auctions - Times of India|newspaper=The Times of India|access-date=2016-11-16}}</ref> * Surathkal Strikers * Coastaldigest Mangaluru * United Ullal * Udupi Tigers * Karavali Warriors * President Sixers, Kundapur * Kankanadi Knight Riders * Team Elegant Moodbidri * Red Hawks Kudla * Karkala Gladiators * Spark Avengers, Bolar * Maestro Titan ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: == References == n8pi2p5q9lf1jbc36dmmdsfftmwdiui 1376523 1376521 2026-07-10T06:03:44Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376523 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: == References == 27k3i6xxiz7shci4sssu9uh483gzvog 1376524 1376523 2026-07-10T06:04:01Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376524 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) == References == dmhtnya1byb09x4rkuwedgx50j00f1n 1376525 1376524 2026-07-10T06:04:40Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376525 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) == References == qydl4mz4aj8v15prkvndx96b7qo6xsc 1376526 1376525 2026-07-10T06:06:00Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376526 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) == References == hw8f9omye6mf1t659m2kjhipgwagbk6 1376527 1376526 2026-07-10T06:06:19Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376527 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) == References == phxiksuuxuy5bsgps1autp1yykezkvt 1376529 1376527 2026-07-10T06:06:35Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376529 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) * ಟಿ4 ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (T4 Super Kings) == References == 87voxeprftacespqzgb7rz4sx1d3cnw 1376530 1376529 2026-07-10T06:06:49Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376530 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) * ಟಿ4 ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (T4 Super Kings) * ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಬಂಟ್ವಾಳ (Classic Bantwal) == References == evrargxu68l75vez39aqcdfu3551tk3 1376531 1376530 2026-07-10T06:07:09Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376531 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) * ಟಿ4 ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (T4 Super Kings) * ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಬಂಟ್ವಾಳ (Classic Bantwal) * ಮಂಗಳೂರು ಯುನೈಟೆಡ್ (Mangalore United) == References == s19u6lyqup1z21h1wfjh27ahcbbmygf 1376532 1376531 2026-07-10T06:07:32Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376532 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) * ಟಿ4 ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (T4 Super Kings) * ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಬಂಟ್ವಾಳ (Classic Bantwal) * ಮಂಗಳೂರು ಯುನೈಟೆಡ್ (Mangalore United) * ಟೀಮ್ ಎಲಿಗಂಟ್ (Team Elegant) == References == tf1a151qrzjqpk7gi8vn1zx6f4mhjrw 1376533 1376532 2026-07-10T06:07:47Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376533 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) * ಟಿ4 ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (T4 Super Kings) * ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಬಂಟ್ವಾಳ (Classic Bantwal) * ಮಂಗಳೂರು ಯುನೈಟೆಡ್ (Mangalore United) * ಟೀಮ್ ಎಲಿಗಂಟ್ (Team Elegant) * ಬೇಡ್ರಾ ಬುಲ್ಸ್ (Bedra Bulls) == References == lfmsuq1bpjtz7d10oykx5fz1slh3xlc 1376534 1376533 2026-07-10T06:08:03Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376534 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) * ಟಿ4 ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (T4 Super Kings) * ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಬಂಟ್ವಾಳ (Classic Bantwal) * ಮಂಗಳೂರು ಯುನೈಟೆಡ್ (Mangalore United) * ಟೀಮ್ ಎಲಿಗಂಟ್ (Team Elegant) * ಬೇಡ್ರಾ ಬುಲ್ಸ್ (Bedra Bulls) * ಕಾರ್ಕಳ ಗ್ಲಾಡಿಯೇಟರ್ಸ್ (Karkala Gladiators) == References == c7kqcvczpsbho1875ok19mmizg9o6bd 1376535 1376534 2026-07-10T06:08:22Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376535 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) * ಟಿ4 ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (T4 Super Kings) * ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಬಂಟ್ವಾಳ (Classic Bantwal) * ಮಂಗಳೂರು ಯುನೈಟೆಡ್ (Mangalore United) * ಟೀಮ್ ಎಲಿಗಂಟ್ (Team Elegant) * ಬೇಡ್ರಾ ಬುಲ್ಸ್ (Bedra Bulls) * ಕಾರ್ಕಳ ಗ್ಲಾಡಿಯೇಟರ್ಸ್ (Karkala Gladiators) * ಅಲಿ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Ali Warriors) == References == 3v1o9ffqfjwn2p3zfs3d706epkdlzey 1376536 1376535 2026-07-10T06:08:47Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376536 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) * ಟಿ4 ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (T4 Super Kings) * ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಬಂಟ್ವಾಳ (Classic Bantwal) * ಮಂಗಳೂರು ಯುನೈಟೆಡ್ (Mangalore United) * ಟೀಮ್ ಎಲಿಗಂಟ್ (Team Elegant) * ಬೇಡ್ರಾ ಬುಲ್ಸ್ (Bedra Bulls) * ಕಾರ್ಕಳ ಗ್ಲಾಡಿಯೇಟರ್ಸ್ (Karkala Gladiators) * ಅಲಿ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Ali Warriors) * ಮೇಸ್ಟ್ರೋ ಟೈಟನ್ (Maestro Titan) == References == hkm8fond99qmgiyfa3qdacmod3olp7f 1376537 1376536 2026-07-10T06:09:14Z Prath20 91325 /* ತಂಡಗಳು */ 1376537 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=April 2018}} {{Use Indian English|date=April 2018}} '''ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್(MPL)''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (KSCA) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರ ಎಂಪಿಎಲ್ (MPL) ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (IPL) ಆಟಗಾರರಾದ ಕೆ. ಸಿ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ (ಕಿಂಗ್ಸ್ ಪಂಜಾಬ್), ಶಿವಿಲ್ ಕೌಶಿಕ್ (ಗುಜರಾತ್ ಲಯನ್ಸ್) ಹಾಗೂ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಕಿಶೋರ್ ಕಾಮತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ಹಂತದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Mangalore_Premier_League</ref> == ತಂಡಗಳು == ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಕೆಎಸ್‌ಸಿಎ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಅಥವಾ ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆಟಗಾರರು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಲಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡಗಳು ಮಂಗಳೂರು, ಕುಂದಾಪುರ, ಉಡುಪಿ/ಮಣಿಪಾಲ, ಕಾರ್ಕಳ/ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ಸುರತ್ಕಲ್/ಮುಲ್ಕಿ, ಬಂಟ್ವಾಳ/ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಉಳ್ಳಾಲ, ಮಡಿಕೇರಿ ಹಾಗೂ ವಿರಾಜಪೇಟೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ 2018 (4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ)ಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ 12 ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು: * ಕೋಸ್ಟಲ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಮಂಗಳೂರು (Coastaldigest Mangaluru) * ಯುನೈಟೆಡ್ ಉಳ್ಳಾಲ (United Ullal) * ವೈಸ್ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Wise Warriors) * ಟಿ4 ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ (T4 Super Kings) * ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಬಂಟ್ವಾಳ (Classic Bantwal) * ಮಂಗಳೂರು ಯುನೈಟೆಡ್ (Mangalore United) * ಟೀಮ್ ಎಲಿಗಂಟ್ (Team Elegant) * ಬೇಡ್ರಾ ಬುಲ್ಸ್ (Bedra Bulls) * ಕಾರ್ಕಳ ಗ್ಲಾಡಿಯೇಟರ್ಸ್ (Karkala Gladiators) * ಅಲಿ ವಾರಿಯರ್ಸ್ (Ali Warriors) * ಮೇಸ್ಟ್ರೋ ಟೈಟನ್ (Maestro Titan) * ಎಕೆ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಉಡುಪಿ (AK Sports Udupi) == References == 9lg7coymxleucj95su6gy1yo8cipcc2 0 179649 1376520 2026-07-10T06:02:25Z Sathyaprasad Pai 96929 ಹೊಸ ಪುಟ: ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟರೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಸಿಯೇ ಕುಟುಂಬದ ರಾಡ್-ಆಕಾರದ, (ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್) ಗ್ರಾಂ-ಋಣಾತ್ಮಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಕುಲವಾಗಿದೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಎರಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತಿಗಳು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಸಾ... 1376520 wikitext text/x-wiki ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟರೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಸಿಯೇ ಕುಟುಂಬದ ರಾಡ್-ಆಕಾರದ, (ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್) ಗ್ರಾಂ-ಋಣಾತ್ಮಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಕುಲವಾಗಿದೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಎರಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತಿಗಳು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಬೊಂಗೊರಿ. ಎಸ್. ಎಂಟೆರಿಕಾ ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆರು ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ<ref>https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17760271</ref> ಇದರಲ್ಲಿ 2,650 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳಿವೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4120697</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾವನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಮರ್ ಸಾಲ್ಮನ್ (1850–1914) ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೀಜಕ-ರೂಪಿಸದ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಚಲನಶೀಲ ಎಂಟರೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 0.7 ಮತ್ತು 1.5 μm ನಡುವಿನ ಜೀವಕೋಶದ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, 2 ರಿಂದ 5 μm ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪೆರಿಟ್ರಿಕಸ್ ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಾ (ಕೋಶದ ದೇಹದ ಸುತ್ತಲೂ, ಅವು ಚಲಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ).<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3623383</ref> ಅವು ಕೀಮೋಟ್ರೋಫ್‌ಗಳಾಗಿವೆ, ಸಾವಯವ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಡಿತ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ಫ್ಯಾಕಲ್ಟೇಟಿವ್ ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತವಾಗಿದ್ದು, ಆಮ್ಲಜನಕ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾಗ ("ವಾಯುರೋಬಿಕಲ್") ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ಅಡೆನೊಸಿನ್ ಟ್ರೈಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಜನಕ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸ್ವೀಕಾರಕಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹುದುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ("ವಾಯುರೋಬಿಕಲ್") ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3623383</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶದ ರೋಗಕಾರಕಗಳಾಗಿವೆ,<ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1600-065X.2010.00981.x</ref> ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲೋಸಿಸ್‌ನಂತಹ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋಂಕುಗಳು ಮಲದಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಟೈಫಾಯಿಡಲ್ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಹರಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆಹಾರದಿಂದ ಹರಡುವ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಾಯಿಡ್ ಜ್ವರಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11893365</ref> ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಜ್ವರವು ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಹರಡುತ್ತದೆ, ಅಂಗಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಂಡೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳನ್ನು (ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ರೂಪ) ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೈಪೋವೊಲೆಮಿಕ್ ಆಘಾತ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯದಿಂದ ಹರಡುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಹರಡಬಹುದು. ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಠರಗರುಳಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ, ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉಪ-ಸಹಾರನ್ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಟೈಫಾಯಿಡ್ ಜ್ವರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-8385-8529-0</ref> =ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಕುಲವು ಎಂಟರೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಸಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕುಲವು ಎಸ್. ಬೊಂಗೊರಿ ಮತ್ತು ಎಸ್. ಎಂಟೆರಿಕಾ ಎಂಬ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಆರು ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಎಸ್. ಇ. ಎಂಟೆರಿಕಾ, ಎಸ್. ಇ. ಸಲಾಮೇ, ಎಸ್. ಇ. ಅರಿಜೋನೇ, ಎಸ್. ಇ. ಡಯಾರಿಜೋನೇ, ಎಸ್. ಇ. ಹೌಟೇನೇ, ಮತ್ತು ಎಸ್. ಇ. ಇಂಡಿಕಾ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC86943</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-470-01796-8</ref> ವರ್ಗೀಕರಣ ಗುಂಪು ಸೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಒ (ಲಿಪೊಪೊಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್) ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಾರ್ ಎಚ್ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ (ಕೌಫ್ಮನ್-ವೈಟ್ ವರ್ಗೀಕರಣ) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ 2500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು (ಸೆರೋವರ್‌ಗಳು ಸಹ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿರೊಟೈಪ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟೆರಿಕಾ ಉಪಜಾತಿ ಎಂಟೆರಿಕಾ ಸಿರೊಟೈಪ್ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಎಂದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಬಹುದು. ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತನಿಖೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ತಳಿಗಳ ಮತ್ತಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪಲ್ಸ್ಡ್-ಫೀಲ್ಡ್ ಜೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರೆಸಿಸ್, ಮಲ್ಟಿಲೋಕಸ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಟೈಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀನೋಮ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಇತರ ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ (ಟೈಫಾಯಿಡ್) ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲವಲ್ಲದ (ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಆದ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರೋಗದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3491877</ref> =ಇತಿಹಾಸ= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾವನ್ನು ಮೊದಲು 1880 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಎಬರ್ತ್ ಅವರು ಟೈಫಾಯಿಡ್ ರೋಗಿಗಳ ಪೇಯರ್‌ನ ತೇಪೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಲ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸಿದರು.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF01995472</ref> ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಜಾರ್ಜ್ ಥಿಯೋಡರ್ ಗ್ಯಾಫ್ಕಿ ಶುದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಕಾರಕವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>https://doi.org/10.1093%2Fshm%2F12.2.293</ref> ಅದರ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಥಿಯೋಬಾಲ್ಡ್ ಸ್ಮಿತ್ ನಂತರ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟೆರಿಕಾ (ವರ್. ಕಾಲರಾಸುಯಿಸ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಿತ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವಿಭಾಗವು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಮರ್ ಸಾಲ್ಮನ್ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>https://web.archive.org/web/20090302092542/http://www.cfsan.fda.gov/~dms/a2z-s.html</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಕಾಲರಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಏಜೆಂಟ್ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಲ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್ ಇದನ್ನು "ಹಾಗ್-ಕಾಲರಾ ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. 1900 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಜೋಸೆಫ್ ಲಿಯಾನ್ ಲಿಗ್ನಿಯರ್ಸ್ ಸಾಲ್ಮನ್ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾದ ರೋಗಕಾರಕವನ್ನು ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref>https://books.google.com/books?id=zASmHprYYnEC</ref> 1930 ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಅಟ್ಕಿನ್ಸನ್ ಅಡಿಲೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸರ್ಕಾರದ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಲಜಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ (ನಂತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ) ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಪಿಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು - ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಕೇವಲ ಮೂರು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1943 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಅಡಿಲೇಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಬಹು ಹೊಸ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಟ್ಕಿನ್ಸನ್ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಅಟ್ಕಿನ್ಸನ್ 1957 ರಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾಗಳ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Australian_Dictionary_of_Biography</ref> =ಸೆರೋಟೈಪಿಂಗ್= ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಜನಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸೆರೋಟೈಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 2014 ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಎಸ್ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಯುವ ಟರ್ಕಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಓದುವಿಕೆ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಮಾನವ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref>https://www.fsis.usda.gov/sites/default/files/media_file/2020-10/Salmonella-Serotype-Annual-2014.pdf</ref> ಸೋಂಕಿನ ಶಂಕಿತ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸಿರೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಸಿರೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೆರೋಟೈಪಿಂಗ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>https://www.cdc.gov/foodsafety/outbreaks/investigating-outbreaks/investigations/index.html</ref> ಸಿರೋಟೈಪ್‌ನ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಪ್ರತಿರೋಧದಿಂದ ಸೂಕ್ತವಾದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5525558</ref> "ಸೆರೋಟೈಪಿಂಗ್" ನ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ xMAP ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ PCR ಸೇರಿವೆ, ಪ್ರತಿಕಾಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ DNA ಅನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳು. ಅನುಕ್ರಮ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ "ಆಣ್ವಿಕ ಸಿರೋಟೈಪಿಂಗ್" ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಜೀನ್‌ಗಳ ಜೀನೋಟೈಪಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7504902</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6663909</ref> =ಪತ್ತೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಜಾತಿಗಳು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC212072</ref> ಇದನ್ನು ಟ್ರಿಪಲ್ ಸಕ್ಕರೆ ಕಬ್ಬಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಫೆರಸ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗಳು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಒಂದು ಚಲನಶೀಲ ಹಂತ ಮತ್ತು ಒಂದು ಚಲನಶೀಲವಲ್ಲದ ಹಂತ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಚಲನಶೀಲವಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೇಗಿ ಟ್ಯೂಬ್ ಅಥವಾ ಡಿಚ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಬಳಸಿ ಚಲನಶೀಲ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. <ref>https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/394370/TP_32i3.pdf</ref> ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು RVS ಸಾರು ಬಳಸಬಹುದು. <ref>https://books.google.com/books?id=EiXPAYU9ragC</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ DNA ಯಿಂದ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC387595</ref> ಅಥವಾ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಪಾಲಿಮರೇಸ್ ಚೈನ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ (qPCR) <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC87399</ref> ಬಳಸಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು ಮತ್ತು ಉಪವಿಭಾಗ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಗಣಿತದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕೋಳಿ, ಹಂದಿಮಾಂಸ, ಟೊಮೆಟೊ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028x-71.12.2429</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.ijfoodmicro.2010.09.025</ref><ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028X-73.8.1502</ref><ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028X.JFP-12-398</ref><ref>https://www.proquest.com/openview/8fcaee93d0e071a24015edf60e46e010/1</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ ಮಧ್ಯಂತರದೊಂದಿಗೆ ಅಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref>https://books.google.com/books?id=zASmHprYYnEC</ref><ref>https://www.fsis.usda.gov/sites/default/files/media_file/2020-10/Salmonella-Serotype-Annual-2014.pdf</ref><ref>https://www.cdc.gov/foodsafety/outbreaks/investigating-outbreaks/investigations/index.html</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5525558</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಆತಿಥೇಯ-ಸಂಬಂಧಿತ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯದ ನಂತರ ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಸ್ನಾನಗೃಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಜಲಾಶಯಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತಿಥೇಯರ ನಡುವೆ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC165204</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣವನ್ನು ಬದುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಣ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5596212</ref> ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಘನೀಕರಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC376605</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC187082</ref> ಆದರೆ UV ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಶಾಖವು ಅವುಗಳ ನಾಶವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು 90 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ 55 °C (131 °F) ಅಥವಾ 12 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ 60 °C (140 °F) ಗೆ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಸಾಯುತ್ತವೆ,<ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028x-41.8.598</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬಿನ, ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಬೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಮಾಡಿದರೆ, ಅವು ಶಾಖ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ 90 °C (194 °F) ವರೆಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲವು.<ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028x-72.8.1596</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು, ಆಹಾರವನ್ನು 75 °C (167 °F) ಆಂತರಿಕ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಮಾಡಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Partnership_for_Food_Safety_Education</ref><ref>http://www.uga.edu/nchfp/index.html</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರೀಸೃಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸರೀಸೃಪಗಳು ಅಥವಾ ಉಭಯಚರಗಳ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಹರಡಬಹುದು.<ref>https://www.cdc.gov/Features/SalmonellaFrogTurtle/index.html</ref> ಸೋಂಕಿತ ಜನರು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref>https://doi.org/10.1097%2F00000446-200303000-00043</ref> =ನಾಮಕರಣ= ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ "ಜಾತಿ"ಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಗಣನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ-ಮುರಿಯಮ್ (ಮೌಸ್-ಟೈಫಾಯಿಡ್), ಎಸ್. ಕಾಲರಾ-ಸುಯಿಸ್ (ಹಂದಿ-ಕಾಲರಾ). ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆತಿಥೇಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಹೊಸ ತಳಿಗಳು ಹೊಸ ತಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜಾತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. <ref>https://search.worldcat.org/oclc/3198699</ref> ಈ "ಜಾತಿಗಳನ್ನು" ಕೌಫ್‌ಮನ್ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು "ಉಪಜಾತಿ"ಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, I ರಿಂದ IV ವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>https://doi.org/10.1099%2F00207713-37-4-465</ref> 1987 ರಲ್ಲಿ, ಲೆ ಮೈನರ್ ಮತ್ತು ಪೊಪಾಫ್ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಲು ಆಣ್ವಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಇದು ಹಿಂದಿನ "ಜಾತಿಗಳ" ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಈ ಜಾತಿಯು ಏಳು ಡಿಎನ್‌ಎ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಕೌಫ್‌ಮನ್‌ನ (III ಅನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ) ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>https://doi.org/10.1099%2F00207713-37-4-465</ref> 1989 ರಲ್ಲಿ, ರೀವ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಡಿಎನ್‌ಎ ಗುಂಪು V ತನ್ನದೇ ಆದ ಜಾತಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಎಸ್. ಬೊಂಗೊರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸಿದರು. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC267299</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ (2005 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ) ನಾಮಕರಣವು ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ, ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಪಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ: ಎಂಟರಿಕಾ (I), ಸಲಾಮೇ (II), ಅರಿಜೋನೇ (IIIa), ಡಯಾರಿಜೋನೇ (IIIb), ಹೌಟೇನೇ (IV), ಮತ್ತು ಇಂಡಿಕಾ (VI).<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5429938</ref><ref>https://doi.org/10.1099%2Fijs.0.63579-0</ref><ref>https://doi.org/10.1099%2Fijs.0.63580-0</ref> ಸಿರೊಟೈಪ್ ಅಥವಾ ಸಿರೊವರ್ ಎಂಬುದು ಜೀವಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ವರ್ಗೀಕರಣವಾಗಿದೆ. ಕೌಫ್‌ಮನ್-ವೈಟ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯು ಸಿರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ, ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು/ಸಿರೊವರ್‌ಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಇಟಾಲಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ: ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್. ಈ ನಾಮಕರಣವನ್ನು ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟೆರಿಕಾ ಉಪಜಾತಿ ಎಂಬ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಬರುತ್ತದೆ. ಎಂಟೆರಿಕಾ ಸೆರೊವರ್ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾವನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಬ್‌ಟೈಪ್ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಪಲ್ಸ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಜೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರೆಸಿಸ್, ಮಲ್ಟಿಪಲ್-ಲೋಕಿ VNTR ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಮಲ್ಟಿಲೋಕಸ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಟೈಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್-ಪಿಸಿಆರ್-ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳಂತಹ ಡಿಎನ್‌ಎ-ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರು ಕೌಫ್‌ಮನ್-ವೈಟ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ, ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Caister_Academic_Press</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3380943</ref> ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ನಾಮಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದವರು, ಜರ್ನಲ್‌ಗಳು ಸರಿಯಾದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥೋಗ್ರಫಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://wwwnc.cdc.gov/eid/page/scientific-nomenclature</ref> =ರೋಗಕಾರಕತೆ= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಫ್ಯಾಕಲ್ಟೇಟಿವ್ ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶ ರೋಗಕಾರಕಗಳಾಗಿವೆ.<ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1600-065X.2010.00981.x</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಪಿಥೇಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳು, M ಕೋಶಗಳು, ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೇಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡೆಂಡ್ರಿಟಿಕ್ ಕೋಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5074537</ref> ಫ್ಯಾಕಲ್ಟೇಟಿವ್ ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ ಜೀವಿಯಾಗಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಏರೋಬಿಕ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾಗ) ಅಡೆನೊಸಿನ್ ಟ್ರೈಫಾಸ್ಫೇಟ್ (ATP) ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ) ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹುದುಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ATP ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ - ಅಂದರೆ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬದಲಿಗೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಾರಿಗೆ ಸರಪಳಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸ್ವೀಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೂಲಕ: ಸಲ್ಫೇಟ್, ನೈಟ್ರೇಟ್, ಸಲ್ಫರ್ ಅಥವಾ ಫ್ಯೂಮರೇಟ್ (ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಮ್ಲಜನಕಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ).<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3478240</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋಂಕುಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಲದಿಂದ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಮಲದಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ-ಸೇವಾ ಕೆಲಸಗಾರನ ಕೈಗಳಿಂದ). ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು - ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಮತ್ತು ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ. ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಿ ಎ ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಜಠರಗರುಳಿನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಅವು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಹರಡಬಹುದು.<ref>https://www.medscape.com/answers/231135-10569/what-is-the-difference-between-nontyphoidal-salmonellae-and-s-typhi-or-s-paratyphi</ref><ref>https://www.cdc.gov/salmonella/reportspubs/salmonella-atlas/serotyping-importance.html</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ರೋಗಕಾರಕತೆ ಮತ್ತು ಆತಿಥೇಯರ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 2010 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ವೈರಸ್ ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಐದು ರೋಗಕಾರಕ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ - ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ರೋಗಕಾರಕತೆ ದ್ವೀಪಗಳು (SPIs) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ - ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಕ್ರೋಮೋಸೋಮಲ್ ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ-ಆತಿಥೇಯ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್‌ಗಳು, ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ಬಯೋಫಿಲ್ಮ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸೋಂಕಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. SPI ಗಳನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಶ್ರುತಿಗೊಳಿಸಿದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಜಾಲಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸರಿಯಾದ ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೀನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3623383</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ರೋಗಕಾರಕತೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಕೋರಮ್ ಸಂವೇದಕವಾದ SdiA ಹೋಮೋಲೋಗ್‌ನ ಆಣ್ವಿಕ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಸೈಟ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, AHL ಪ್ರತಿಲೇಖನ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಂಧಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://doi.org/10.1007%2Fs00894-012-1469-1</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ವೈರಲೆನ್ಸ್ ಜೀನ್ spvB ​​ಆಟೋಫ್ಯಾಜಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ವೈರಲೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಹ ತಿಳಿದಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.fsi.2015.12.033</ref> =ಟೈಫಾಯಿಡಲ್ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ= ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಜ್ವರವು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇವು ಮಾನವರು ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ - ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ, ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಿ ಎ, ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಿ ಬಿ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಿ ಸಿ ಸೇರಿವೆ. ರೋಗದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಕರುಳಿನ ದುಗ್ಧರಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಗಳ ರಕ್ತಕ್ಕೆ (ಟೈಫಾಯಿಡ್ ರೂಪ) ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಿಗೆ (ಯಕೃತ್ತು, ಗುಲ್ಮ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು) ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ರೂಪ) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಎಂಡೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ಮೊದಲು ನಾಳೀಯ ಮತ್ತು ನರ ಉಪಕರಣದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಾಳಗಳ ಟೋನ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಉಷ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅತಿಸಾರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗದ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ನೀರು-ಉಪ್ಪು ಚಯಾಪಚಯವನ್ನು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಲು, ಪರಿಚಲನೆಯ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಧಮನಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹೈಪೋವೊಲೆಮಿಕ್ ಆಘಾತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದ್ರವ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್‌ಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಆಘಾತವು ಸಹ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಮಿಶ್ರ ಪಾತ್ರದ ಆಘಾತ (ಹೈಪೋವೊಲೆಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಆಘಾತ ಎರಡರ ಚಿಹ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ) ತೀವ್ರವಾದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲೋಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೈಪೋಕ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಟಾಕ್ಸಿಮಿಯಾದಿಂದಾಗಿ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತೀವ್ರತರವಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಲಿಗುರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಜೋಟೆಮಿಯಾ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. =ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧ= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ರೋಗಕಾರಕದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಫಾಗೊಸೈಟ್‌ಗಳೊಳಗೆ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಫಾಗೊಸೈಟ್‌ಗಳು ರೋಗಕಾರಕಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ ರಾಡಿಕಲ್‌ಗಳಂತಹ ಡಿಎನ್‌ಎ-ಹಾನಿಕಾರಕ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಜೀನೋಮ್ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಣುಗಳ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರೆಕ್‌ಎ ಅಥವಾ ರೆಕ್‌ಬಿಸಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾದ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೇಜ್‌ಗಳಿಂದ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬುಚ್‌ಮಿಯರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು <ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1365-2958.1993.tb01184.x</ref> ತೋರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾದಿಂದ ಯಶಸ್ವಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸೋಂಕಿಗೆ ಡಿಎನ್‌ಎ ಹಾನಿಯ ರೆಕ್‌ಎ- ಮತ್ತು ರೆಕ್‌ಬಿಸಿ-ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಮರುಸಂಯೋಜಿತ ದುರಸ್ತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1365-2958.1993.tb01184.x</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC139588</ref> =ಹೋಸ್ಟ್ ರೂಪಾಂತರ= ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಎಂಟರಿಟಿಡಿಸ್‌ನಂತಹ ಅದರ ಕೆಲವು ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಸ್ತನಿ ಆತಿಥೇಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಟೈಫಿಯಂತಹ ಇತರ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ಕೆಲವೇ ಆತಿಥೇಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2556274</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಆತಿಥೇಯರಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ, ರೋಗಕಾರಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಾದಂತಹ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಸೆರೋವರ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಮ್ ರಚನೆಗೆ ಸಂಕೇತಿಸುವ ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3176500</ref> ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವೈರಲೆನ್ಸ್ ಜೀನ್ (mgtCBR ಒಪೆರಾನ್) ನಿಂದ mgtC ನಾಯಕ RNA ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲಿನ್ ಅನ್ನು ಎನ್‌ಕೋಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವ fljB ಜೀನ್‌ನ mRNA ಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೇಸ್ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5617274</ref> ಕಿಸೆಲಾ ಮತ್ತು ಇತರರು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಗಕಾರಕ ಸೆರೋವರ್‌ಗಳು ಒಮ್ಮುಖ ವಿಕಾಸದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕೆಲವು ಅಡೆಸಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3369946</ref> ಇದರರ್ಥ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಈ ತಳಿಗಳು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಆತಿಥೇಯರಲ್ಲಿ ಈ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ, ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಇದೇ ರೀತಿಯ ರಚನೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಹೇಗೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದರೂ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಾಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮತಲ ಜೀನ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರೋಗಕಾರಕ ದ್ವೀಪಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಸೆರೋವರ್‌ಗಳ ರಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೂರ್ವಜರ ಅಂದಾಜಿನ ಮೂಲಕ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC108564</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ವಿಭಿನ್ನ ರೋಗಕಾರಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ವಿಭಿನ್ನ ಸಿರೋಟೈಪ್‌ಗಳ ಜೀನೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೋಗಕಾರಕ ದ್ವೀಪಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC108564</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ sv. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಸಸ್ಯ-ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಹಾರದಿಂದ ಹರಡುವ ಅನಾರೋಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಅಸಮಾನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಬಹುದು. sv. ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳು. ಟೊಮೆಟೊಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ನಿರಂತರತೆಯು sv. ನಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಆತಿಥೇಯರಿಂದ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5968271</ref> sv. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ papA ಜೀನ್, ಟೊಮೆಟೊಗಳಲ್ಲಿ ತಳಿಯ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್‌ಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಆತಿಥೇಯಗಳನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಇತರ ಎಂಟರೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಸಿಯ ಜೀನೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮೋಲೋಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5968271</ref> =ಸಂಶೋಧನೆ= ರೋಗಕಾರಕಗಳಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೊತೆಗೆ, S. ಎಂಟರಿಕಾ ಸೆರೋವರ್ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್‌ನಂತಹ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹೋಮೋಲೋಗ್‌ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಇದು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ವಿಷವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref>https://doi.org/10.1111%2Fcmi.12939</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮೌಸ್ ಕರುಳಿನ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟರೈಟಿಸ್ ಮಾದರಿಯಂತಹ ಬಲವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಧನಗಳು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.tim.2005.08.008</ref> ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮೂಲಭೂತ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಾಧನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ S. ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು S. ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಡ್ಯೂಸಿಂಗ್ ಫೇಜ್ P22<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC169409</ref> ನ ಆವಿಷ್ಕಾರದಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಇದು ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಇದು ಉತ್ತಮ ರಚನೆಯ ಆನುವಂಶಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಕ್ಕೆ ಆನುವಂಶಿಕ ನಾಮಕರಣದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1211113</ref> ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋಸನ್ ವಿತರಣೆ, ರೂಪಾಂತರ ಮತ್ತು ವರ್ಣತಂತು ಮರುಜೋಡಣೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋಸನ್‌ಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆಯ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಎಸ್. ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಾಧನಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜನಕಗಳಿಗೆ ಸರಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾದ ಏಮ್ಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>https://doi.org/10.1016%2F0165-1161%2875%2990046-1</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಂಟಿಮೈಕ್ರೊಬಿಯಲ್‌ಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಫೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಹಾರಜನ್ಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.vetmic.2022.109432</ref> =ಪ್ರಾಚೀನ ಡಿಎನ್‌ಎ= ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೇಷಿಯಾದಾದ್ಯಂತ 6,500 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ S. ಎಂಟೆರಿಕಾ ಜೀನೋಮ್‌ಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ S. ಎಂಟೆರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪಕ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅತಿಥೇಯ ರೂಪಾಂತರದ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ನವಶಿಲಾಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಭವನೀಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7186082</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6089836</ref> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಜೀನೋಮ್‌ಗಳು 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ನ್ಯೂ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಾದ ಕೊಕೊಲಿಜ್ಟ್ಲಿಗೆ S. ಎಂಟರಿಕಾವನ್ನು ಕಾರಣವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2018NatEE...2..520V</ref> =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= 7f40wwgeylfo26bcak5v1bkvy1oopk8 0 179650 1376528 2026-07-10T06:06:34Z Sannidhishetty 97139 ಹೊಸ ಪುಟ: ='''ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ19'''= ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ19 (ಇದನ್ನು ಬಿ19 ವೈರಸ್ (ಬಿ19ವಿ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹ್ಯೂಮನ್ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ19,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-pmid17304869-1</ref> ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಿಥ್ರೋವೈರಸ್ ಬಿ19<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Pa... 1376528 wikitext text/x-wiki ='''ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ19'''= ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ19 (ಇದನ್ನು ಬಿ19 ವೈರಸ್ (ಬಿ19ವಿ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹ್ಯೂಮನ್ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ19,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-pmid17304869-1</ref> ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಿಥ್ರೋವೈರಸ್ ಬಿ19<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-pmid18491974-2</ref> ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಮಾನವ ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ, ಆದರೂ ಇದು ವಯಸ್ಕರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಇದು ಐದನೇ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಎರಿಥೆಮಾ ಇನ್ಫೆಕ್ಟಿಯೋಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಾಲ್ಯದ ದದ್ದುಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Vafaie_2004-3</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Sabella1999-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-CDC-5</ref> ವೈರಸ್‌ನ ಹೆಸರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪಾರ್ವಮ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ 'ಸಣ್ಣ', ಏಕೆಂದರೆ ಬಿ19 ಚಿಕ್ಕ ಡಿಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ, ಇದು ಕೇವಲ 23–26 ಎನ್‌ಎಂ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Heegaard_2002-6</ref> ಈ ವೈರಸ್ ಅನ್ನು 1975 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವೈರಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಯವೊನೆ ಕೊಸಾರ್ಟ್ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Heegaard_2002-6</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Sabella1999-4</ref> ಬಿ19 ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ಯಾನಲ್ ಬಿ ಯಲ್ಲಿ 19 ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸೀರಮ್ ಮಾದರಿಯ ಕೋಡಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Sabella1999-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-7</ref> ==ವಿಷಾಣುಶಾಸ್ತ್ರ== ಎರಿಥ್ರೋವೈರಸ್‌ಗಳು ಸಣ್ಣ ಡಿಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್‌ಗಳ ಪಾರ್ವೊವಿರಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Brown_2004-8</ref> ಇದು ಎರಿಥ್ರೋಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಕುಲದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಎರಿಥ್ರೋಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಪ್ರೈಮೇಟ್1 ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-9</ref> ಮಾನವ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ B19 ಒಂದು ಸುತ್ತುವರಿಯದ, ಐಕೋಸಾಹೆಡ್ರಲ್ ವೈರಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಸುಮಾರು 5,600 ಬೇಸ್ ಜೋಡಿ ಉದ್ದದ ಏಕ-ಎಳೆಯ ರೇಖೀಯ ಡಿಎನ್‌ಎ ಜೀನೋಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Luo_2015-10</ref> B19V ಯ ಸುತ್ತುವರಿಯದ ವೈರಲ್ ಕಣಗಳು ~22 ರಿಂದ 24 nm ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಇತರ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಣಗಳು ಡಿಎನ್‌ಎಯ ಧನಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಐಕೋಸಾಹೆಡ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ 60 ಕ್ಯಾಪ್ಸೋಮಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಎರಡು ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, VP1 (83 kDa) ಮತ್ತು VP2 (58 kDa), ಇವು VP1-ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಅಮೈನೋ-ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನಲ್ಲಿ 227 ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ, VP1-ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. VP2 ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ವೈರಸ್ ಕಣದ ಸರಿಸುಮಾರು 95% ರಷ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. VP1-ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೊಯಿಕಿಯೊಮೆಟ್ರಿಕ್ ಅಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ (ಪ್ರತಿಕಾಯ-ಬಂಧನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್-ರೇ ರಚನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ VP1-ವಿಶಿಷ್ಟ (VP1u) ಪ್ರದೇಶವು ವೈರಸ್ ಕಣದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Invitro-12</ref> DNA ಅಣುವಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ "ಹೇರ್‌ಪಿನ್" ಲೂಪ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪಾಲಿಂಡ್ರೊಮಿಕ್ ಅನುಕ್ರಮಗಳಿವೆ. 3' ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೇರ್ಪಿನ್ DNA ಪಾಲಿಮರೇಸ್‌ಗೆ ಪ್ರೈಮರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-13</ref>ಮೂಳೆ ಮಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಎರಿಥ್ರೋವೈರಸ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಜೀನೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು (ಉಪವಿಧಗಳೊಂದಿಗೆ) ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Molenaar-de2012-14</ref> ಮಾನವ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ B19 ನ ಜೀನೋಮ್ VP1 ಮತ್ತು VP2 ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಇತರ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-15</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದು NS1 ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೊಡ್ಡ ರಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರೋಟೀನ್. NS1 ಒಂದು ಬಹುಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು p6 ಪ್ರವರ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು NS1 ಗೆ B19V ಜೀನೋಮ್‌ನ ಪ್ರತಿಲೇಖನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-NS1-16</ref> NS1 N-ಟರ್ಮಿನಲ್ ಡೊಮೇನ್‌ನ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಎಂಡೋನ್ಯೂಕ್ಲೀಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಅನುಕ್ರಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ DNA ಅನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೀಳುತ್ತದೆ. ಸಿಂಗಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಡೆಡ್ DNA ಮಾತ್ರ ಸೀಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಡಬಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಡೆಡ್ DNA ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಹು NS1 ಘಟಕಗಳ ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-17</ref> p21/WAF1 ಪ್ರವರ್ತಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಪ್ರವರ್ತಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ NS1 ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-18</ref> ಮತ್ತು ವೈರಸ್‌ನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರವರ್ತಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-19</ref> ವೈರಲ್ ಜೀನೋಮ್‌ನಿಂದ ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾದ 11 kDa ಪ್ರೋಟೀನ್ ವೈರಲ್ DNA ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-20</ref> ಒಟ್ಟು ಕೋಡಿಂಗ್ ಡಿಎನ್‌ಎಗೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಪರ್ಯಾಯ ದರವು 1.03 (0.6-1.27) × 10−4 ಪರ್ಯಾಯಗಳು/ಸೈಟ್/ವರ್ಷ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Stamenkovi%C4%872016-21</ref> ಈ ದರವು ಇತರ ಸಿಂಗಲ್-ಸ್ಟ್ರಾಂಡೆಡ್ ಡಿಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್‌ಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. VP2 ಕೋಡಾನ್‌ಗಳು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಯ್ಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಜೀನ್‌ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ VP1 ಕೋಡಾನ್‌ಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಯ್ಕೆಯು ನಿರಂತರ ಸೋಂಕಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ VP1 ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಈ ಭಾಗವು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಪಿಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಆವರಿಸದ ಡಿಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್‌ಗಳಂತೆ, ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ 19 ನ ರೋಗಕಾರಕತೆಯು ಆತಿಥೇಯ ಕೋಶ ಗ್ರಾಹಕಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿಸುವುದು, ಆಂತರಿಕೀಕರಣ, ಆತಿಥೇಯ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಗೆ ಜೀನೋಮ್‌ನ ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಡಿಎನ್‌ಎ ಪ್ರತಿಕೃತಿ, ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಪ್ರತಿಲೇಖನ, ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್‌ಗಳ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಜೀನೋಮ್‌ನ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧ ವೈರಿಯನ್‌ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವಕೋಶದ ಲೈಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-22</ref> ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಪಿ ಆಂಟಿಜೆನ್ (ಗ್ಲೋಬೋಸೈಡ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ 19 ವೈರಸ್‌ಗೆ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಗ್ರಾಹಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎರಿಥೆಮಾ ಇನ್ಫೆಕ್ಟಿಯೋಸಮ್ (ಐದನೇ ಕಾಯಿಲೆ) ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೋಂಕು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆರಂಭಿಕ ಎರಿಥ್ರಾಯ್ಡ್ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳ ಲೈಸಿಸ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರವಾದ ಅಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ರಕ್ತಹೀನತೆಯಿಂದ ಜಟಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ B19 (B19V) ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾನವ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು B19V ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಎಂಡೋಥೀಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳು, ಮೊನೊಸೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು B ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ, ಮತ್ತು ವಿವೊದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಾಖಲಿತ ಏಕೀಕರಣ ಘಟನೆಗಳಿವೆ. ವಿಟ್ರೊದಲ್ಲಿ B19V DNA ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾದರಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಡಿಮೆ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಪರ್ಯಾಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪಲ್ಮನರಿ ಕಾರ್ಸಿನೋಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಕೊಲೊನ್‌ನಲ್ಲಿ B19V ಏಕೀಕರಣ ಜಂಕ್ಷನ್ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಇದು ಆತಿಥೇಯ ಜೀನೋಮಿಕ್ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭವನೀಯ ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-PyoriaL2024-23</ref> ==ರೋಗ ಪ್ರಸಾರ== ಈ ವೈರಸ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸೋಂಕಿತ ಉಸಿರಾಟದ ಹನಿಗಳಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಕ್ತದಿಂದ ಹರಡುವ ಹರಡುವಿಕೆಯೂ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Barron-25</ref> ಮನೆಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ದಾಳಿಯ ಅಪಾಯವು ಸುಮಾರು 50% ರಷ್ಟಿದ್ದು, ತರಗತಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Sabella1999-4</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Young_2004-26</ref> ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ B19V ಸೋಂಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಯಿಯಿಂದ ಹರಡುವಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಮಗುವಿಗೆ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕು ತಗುಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ತೀವ್ರ ರಕ್ತಹೀನತೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-PregB19V-27</ref> ==ಸೋಂಕು ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು== ಸೋಂಕಿತ ಹತ್ತು ಜನರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. B19V ಸೋಂಕು ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವು, ಸ್ರವಿಸುವ ಮೂಗು, ನೋಯುತ್ತಿರುವ ಗಂಟಲು, ಕೀಲು ನೋವು ಮತ್ತು ದದ್ದುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜ್ವರ ತರಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-symptoms-28</ref> ಸೋಂಕಿನ ಆರು ದಿನಗಳ ನಂತರ (4 ರಿಂದ 28 ದಿನಗಳ ನಡುವೆ, ಸರಾಸರಿ 16 ರಿಂದ 17 ದಿನಗಳು <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-29</ref>) ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಅನುಭವಿಸುವ ದದ್ದು ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-symptoms-28</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೋಂಕಿತ ರೋಗಿಗಳು ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾಗುವ ಮೊದಲು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಬಹುಶಃ ನಂತರ ಅಲ್ಲ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Corcoran_2004-30</ref>B19 IgG ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರುಕಳಿಸುವ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಸೋಂಕು ಸಾಧ್ಯ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Lehmann_2003-31</ref> ಹಿಂದಿನ ಸೋಂಕಿನಿಂದಾಗಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವಯಸ್ಕರು B19-ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-PregB19V-27</ref> ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ ರೋಗಿಗಳು (ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿ, HIV ಇತ್ಯಾದಿ) ನರಗಳು, ಕೀಲುಗಳು ಅಥವಾ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ತೊಡಕುಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-symptoms-28</ref> ==ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ== ಪ್ರತಿ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಕೊನೆಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ವರ್ಷ 1998.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-32</ref> ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನರ್ಸರಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ಹರಡಬಹುದು. ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ 19 ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೋಂಕನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಕ್ಕು ಮತ್ತು ನಾಯಿ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್‌ಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪಿಲ್‌ಓವರ್‌ಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಮಾನವ ಪಾರ್ವೊವೈರಸ್ ಬಿ 19 ಗೆ ಯಾವುದೇ ಲಸಿಕೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Servey2007-33</ref> ಆದರೂ ಒಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-34</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Parvovirus_B19#cite_note-Bernstein-35</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== s8b5elzl3l7fik6t7903mfyo8oat6by 0 179651 1376538 2026-07-10T06:11:42Z Mouna Changappa 97163 ಹೊಸ ಪುಟ: == ಕಲಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (LMS) ಎನ್ನುವುದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಆಡಳಿತ, ದಾಖಲೀಕರಣ, ಟ್... 1376538 wikitext text/x-wiki == ಕಲಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (LMS) ಎನ್ನುವುದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಆಡಳಿತ, ದಾಖಲೀಕರಣ, ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಗಿದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-ellis-1</ref> ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಇ-ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಲಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. LMS ನ ಮೊದಲ ಪರಿಚಯವು 1990 ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-:0-2</ref> ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ LMS ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-3</ref>COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೂರಸ್ಥ ಕಲಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-4</ref> ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಅಂತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. LMS ಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಲಿಕಾ ವಿತರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಬಳಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ, ಅಸಮಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಸಿಂಕ್ರೊನಸ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, LMS ಬೋಧಕರ ನೇತೃತ್ವದ ತರಬೇತಿ ಅಥವಾ ಫ್ಲಿಪ್ಡ್ ತರಗತಿಗಾಗಿ ತರಗತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-5</ref> ಆಧುನಿಕ LMS ಗಳು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಬಳಕೆದಾರರ ಕೌಶಲ್ಯ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಕಲಿಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ಮೆಟಾಡೇಟಾವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-6</ref> == ಉದ್ದೇಶ == ವೀಡಿಯೊಗಳು, ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು LMS ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, LMS ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ LMS ಗಳಂತೆಯೇ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ರೂಬ್ರಿಕ್ಸ್, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಬೋಧಕರು-ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದ ಕಲಿಕೆ, ಚರ್ಚಾ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಂತಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿವೆ. ಪಠ್ಯಕ್ರಮವು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ LMS ನಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಮಟ್ಟದ ಸೂಚ್ಯಂಕದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬಹುದು, ಇದು ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == LMS ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಮುನ್ನ ದೂರಶಿಕ್ಷಣದ ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಂತಗಳು. ===== ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಬೋಧನೆ ===== ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಬೋಧನೆಯ ಮೊದಲ ದಾಖಲೆಯು 1723 ರ ಹಿಂದಿನದು, ಬೋಸ್ಟನ್ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಕ್ಯಾಲೆಬ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಅವರ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮೂಲಕ ಬೋಧನಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-7</ref> ದ್ವಿಮುಖ ಸಂವಹನ ಸಂಘಟಿತ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, 1840 ರಲ್ಲಿ, ಐಸಾಕ್ ಪಿಟ್‌ಮನ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೈಬಲ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಅವರು ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಯಶಸ್ಸು 1843 ರಲ್ಲಿ ಫೋನೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದೂರಭಾಷಾ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು 1856 ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟೌಸೇಂಟ್ ಮತ್ತು ಗುಸ್ತಾವ್ ಲ್ಯಾಂಗೆನ್‌ಶೈಡ್ಟ್ ಅವರಿಂದ, ಅವರು ದೂರಶಿಕ್ಷಣದ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷಾ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ತಿಳಿದಿರುವ ನಿದರ್ಶನ ಇದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-8</ref> ===== ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಬೋಧನೆ: ದೂರಶಿಕ್ಷಣ ಕಲ್ಪನೆಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ===== ಇ-ಕಲಿಕೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ದೂರಸ್ಥ ಬೋಧನೆಗಾಗಿ ಆಡಿಯೊ-ವಿಡಿಯೋ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-9</ref> 1909 ರಲ್ಲಿ, ಇ.ಎಂ. ಫಾರ್ಸ್ಟರ್ ತಮ್ಮ 'ದಿ ಮೆಷಿನ್ ಸ್ಟಾಪ್ಸ್' ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೂರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಆಡಿಯೊ ಸಂವಹನವನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-10</ref> 1924 ರಲ್ಲಿ, ಸಿಡ್ನಿ ಎಲ್. ಪ್ರೆಸ್ಸಿ ಮೊದಲ ಬೋಧನಾ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಇದು ಬಹು ವಿಧದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಆಲ್ಬರ್ಟಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಎಂ.ಇ. ಜೆರ್ಟೆ ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-11</ref> ಇದು ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ" ಆಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಹಲವಾರು ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತು. ನಂತರ, ಮುದ್ರಿತ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ದೂರವಾಣಿ, ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರಗಳು, ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರಗಳು, ಆಡಿಯೊ ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊ ಟೇಪ್‌ಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-12</ref> ಆರಂಭಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಕಲಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಡೇಟಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ಲೇಟೋ ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (PLM). ===== ಟೆಲಿಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಬೋಧನೆ ===== 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಧುನಿಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕೆಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆರವಿನ ಬೋಧನೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಂತರ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ವೀಡಿಯೊ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೂಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ವಾರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 13-15 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ತರಗತಿಗಳು 1953 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದವು, ಆದರೆ 1956 ರಲ್ಲಿ ರಾಬಿನ್ ಮೆಕಿನ್ನನ್ ವುಡ್ ಮತ್ತು ಗೋರ್ಡಾನ್ ಪಾಸ್ಕ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪರಿಸರಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಬೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ SAKI ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-auto-13</ref>ಬೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತಗೊಳಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯು ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ತಜ್ಞರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಡ್ ಲಾಜಿಕ್ ಫಾರ್ ಆಟೋಮೇಟೆಡ್ ಟೀಚಿಂಗ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್ (PLATO) ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು, ಇದು ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-auto-13</ref>1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಗಣಕೀಕರಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಸೇರಿದೆ, ಇದು ಮೊದಲ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಆನ್‌ಲೈನ್-ಕಲಿಸಿದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ===== ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಬೋಧನೆ: ಮೊದಲ LMS ನ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆ ===== ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಅನ್ವಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ನಿರ್ವಹಿತ ಬೋಧನೆ (CMI), ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿತ ಕಲಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ILS), ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ಆಧಾರಿತ ಬೋಧನೆ (CBI), ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ಅಸಿಸ್ಟೆಡ್ ಬೋಧನೆ (CAI), ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ಅಸಿಸ್ಟೆಡ್ ಕಲಿಕೆ (CAL) ನಂತಹ ವಿಶಾಲವಾದ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಪದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಈ ಪದಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಡ್ರಿಲ್-ಅಂಡ್-ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-14</ref> ಈ ಪದವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-Watson_2007_28%E2%80%9334-15</ref> 1990 ಮತ್ತು 2000 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಓಪನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಫ್ಟ್‌ಆರ್ಕ್‌ನ ಫಸ್ಟ್‌ಕ್ಲಾಸ್, ಆರಂಭಿಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್-ಆಧಾರಿತ LMS ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-16</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-17</ref> ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (LMS) ಅನ್ನು EKKO ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು 1991 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ NKI ದೂರ ಶಿಕ್ಷಣ ಜಾಲವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-18</ref> ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ನ್ಯೂ ಬ್ರನ್ಸ್‌ವಿಕ್‌ನ NB ಲರ್ನಿಂಗ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ DOS-ಆಧಾರಿತ ಬೋಧನೆಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ===== COVID-19 ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ===== COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಾಲಾ ಕಲಿಕೆಯ ಅಮಾನತು ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನಾಟಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮೇ 25, 2020 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರಿಸುಮಾರು 990,324,537 ಕಲಿಯುವವರು, ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ 56.6%, COVID-19-ಸಂಬಂಧಿತ ಶಾಲಾ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು UNESCO ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-19</ref> ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಿಕ್ಷಣವು ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆರಂಭಿಕ ಶಾಲಾ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಮಾರ್ಚ್‌ನಿಂದ ಜೂನ್ 2020) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ LMS ನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಪೂರ್ವ ಬಳಕೆಯ ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-20</ref> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ LMS ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ತೃಪ್ತಿಯು LMS ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸ್ವಯಂ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-21</ref> ಶಿಕ್ಷಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ K-12 ಶಿಕ್ಷಕರ ಅಧ್ಯಯನವು LMS ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ತರಬೇತಿ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, LMS ಬಳಕೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಅನೇಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕ್ಕೆ ಮೊದಲು LMS ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ===== ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳು ===== LMS ಅನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಮಾರಾಟಗಾರ-ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಕ್ಲೌಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ SaaS (ಸೇವೆಯಾಗಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರಾಟಗಾರ-ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾರಾಟಗಾರ-ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ LMS ಎಲ್ಲಾ LMS ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರ ಆಂತರಿಕ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ LMS ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಓಪನ್-ಸೋರ್ಸ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ (ಪಾವತಿಯ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಉಚಿತವಾಗಿ). ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಬಳಕೆದಾರರು ಆಂತರಿಕ ತಂಡದ ಮೂಲಕ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಆಂತರಿಕ ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೆಚ್ಚದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕ್ಲೌಡ್-ಆಧಾರಿತ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-24</ref> AICC, xAPI (ಇದನ್ನು 'ಟಿನ್ ಕ್ಯಾನ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ), SCORM (ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವಿಷಯ ವಸ್ತು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾದರಿ) ಮತ್ತು LTI (ಕಲಿಕೆಯ ಪರಿಕರಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ) ಸೇರಿದಂತೆ LMS ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಎಂಬೆಡ್ ಮಾಡಲು ವಿವಿಧ ಏಕೀಕರಣ ತಂತ್ರಗಳಿವೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-25</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-26</ref> LMS ಮೂಲಕ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೋರ್ಸ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು, ಕಲಿಕೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬಹುದು, ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಬಹುದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮೈಸ್ ಮಾಡಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು. LMS ಕಲಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಸಂವಹನವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಸಮಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. LMS ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ಅದು ಕಲಿಕೆಯ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ವಿಶೇಷ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಸಹ ತಲುಪಬಹುದು. ಅಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಗ್ರಾಹಕೀಯಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕಲಿಯುವವರು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಬೋಧಕರು ಕಲಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-:1-27</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-28</ref>LMS ನ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಕಲಿಯುವವರು ಮತ್ತು ಬೋಧಕರ ನಡುವೆ ಸಂವಹನವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು. ಅಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು, ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕಾ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಸಂವಹನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ವಿವಿಧ ಸಂವಹನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-29</ref> == ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳು == ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು, ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕೋರ್ಸ್ ವಿಷಯವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಶಿಕ್ಷಕರು ಪಠ್ಯ, ಚಿತ್ರಗಳು, ವೀಡಿಯೊಗಳು, PDF ಗಳು, ಕೋಷ್ಟಕಗಳು, ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟಿಂಗ್, ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಸ್ಲೈಡ್‌ಶೋಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಶಿಕ್ಷಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಪೋಷಕರು, ಸಂದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರು (ಶ್ರೇಣಿಗಳು) ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಯಾವ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಪರಿಕರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ-ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-:2-30</ref> ===== ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ===== ಕಲಿಕರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು LMS ಬೋಧಕರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇದಿಕೆಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಒಂದು ಅಥವಾ ಬಹು-ಸಾಲಿನ ಉತ್ತರಗಳು; ಬಹು-ಆಯ್ಕೆಯ ಉತ್ತರಗಳು; ಆದೇಶ; ಉಚಿತ ಪಠ್ಯ; ಹೊಂದಾಣಿಕೆ; ಪ್ರಬಂಧ; ನಿಜ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು/ಹೌದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲ; ಅಂತರವನ್ನು ತುಂಬಿರಿ; ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮಾಣ; ಮತ್ತು ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಕಾರ್ಯಗಳು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-:1-27</ref> ===== ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ===== ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು LMS ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು, ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂವಹನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಕರು ಚರ್ಚಾ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಶಿಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ಕೋರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಏನನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆರಾಮದಾಯಕ ಮತ್ತು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-:0-2</ref> ===== ಸಿಂಕ್ರೊನಸ್ ಮತ್ತು ಅಸಮಕಾಲಿಕ ಕಲಿಕೆ ===== ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪೂರ್ವ-ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೊಗಳು, PDF, SCORM (ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವಿಷಯ ವಸ್ತು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾದರಿ), ಚರ್ಚಾ ವೇದಿಕೆಗಳಂತಹ ಕೋರ್ಸ್ ವಿಷಯದ ಮೂಲಕ ಅಸಮಕಾಲಿಕವಾಗಿ (ಬೇಡಿಕೆ ಮೇರೆಗೆ, ಸ್ವಯಂ-ಗತಿಯಲ್ಲಿ) ಕಲಿಯಬಹುದು ಅಥವಾ ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಸಂವಹನ, ನೇರ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಿಂಕ್ರೊನಸ್ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-31</ref> ===== ಕಲಿಕೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ===== ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಅವರು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ದರಗಳು, ಹಾಜರಾತಿ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್‌ಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-32</ref> == ಕಲಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ಉದ್ಯಮ == ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊಸ LMS ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಹೊಸಬರಿಂದ ಹಿಡಿದು 1990 ರಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರವರೆಗೆ ಇದ್ದಾರೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಅನೇಕ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಪರಿಹಾರಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಯು.ಎಸ್. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ LMS ಗಳು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ (ಇನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್), D2L ಬ್ರೈಟ್‌ಸ್ಪೇಸ್, ​​ಬ್ಲಾಕ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಲರ್ನ್ (ಆಂಥಾಲಜಿ), ಮತ್ತು ಮೂಡಲ್. "ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹೈಯರ್ ಎಡ್ LMS ಮಾರುಕಟ್ಟೆ: ವರ್ಷಾಂತ್ಯ 2023 ಆವೃತ್ತಿ" ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಸರಿಸುಮಾರು 41% ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಂತರ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬೋರ್ಡ್ 17%; ಮೂಡಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೈಟ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ತಲಾ 16% ರಷ್ಟಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-36</ref> LMS ಗಳ ಅನೇಕ ಬಳಕೆದಾರರು ವಿಷಯವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಲೇಖಕರ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಅದನ್ನು LMS ನಲ್ಲಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಬಳಸುವ LMS ಗಳು ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯ ಕುಶಲತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಲೇಖಕರ ಸಾಧನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ SaaS ಪರಿಹಾರಗಳು, ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಕೋರ್ಸ್ ಲೇಖಕ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. AICC, SCORM, xAPI, ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಪರಿಕರಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ LMS ಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಹಲವಾರು ಮಾನದಂಡಗಳಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, SCORM ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಕೋರ್ಸ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-37</ref> LMS ಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಗಣನೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-38</ref> == ಅನುಕೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು == LMS ಗಳ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರು ಇಬ್ಬರೂ 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿವಾದವು ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Learning_management_system#cite_note-39</ref> ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, LMS ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸ್ವಯಂ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು LMS ನಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸುವ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಧ್ಯಯನವು LMS ನೊಂದಿಗಿನ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅನುಭವವು "ಕಲಿಯುವವರನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ, ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಅನುಭವದೊಂದಿಗೆ ಬಿಡಬಹುದು, ಇದು ಅಪೂರ್ಣ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == b78uivnhfkuxxdve2qtdrxmsq8y26cl 3 179652 1376541 2026-07-10T07:36:16Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376541 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Kusuma2540743}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೦೬, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 3zfbhr8y18re5hse2jztswf0eujr1ib 1 179653 1376548 2026-07-10T09:12:47Z IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI 100442 /* ಚುನಾವಣೆ.ಗುರುತಿನ.ಕಾರ್ಡ.ಪರಿಶೀಲನೆ. */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1376548 wikitext text/x-wiki == ಚುನಾವಣೆ.ಗುರುತಿನ.ಕಾರ್ಡ.ಪರಿಶೀಲನೆ. == ಈಗಾಗಲೆ.ನಾವು.ಮತದಾನ.ಮಾಡುತ್ತಲೆ.ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. [[ಸದಸ್ಯ:IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI|IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೪೨, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) aruepbksg0jfzncym5caiv7q2vhiwfy 1376549 1376548 2026-07-10T09:16:07Z IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI 100442 /* ಇದೀಗ.ಮತ್ತೆ.ನವೀಕರಣ.ಮಾಡಭೇಕಾಗಿದೆ. */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1376549 wikitext text/x-wiki == ಚುನಾವಣೆ.ಗುರುತಿನ.ಕಾರ್ಡ.ಪರಿಶೀಲನೆ. == ಈಗಾಗಲೆ.ನಾವು.ಮತದಾನ.ಮಾಡುತ್ತಲೆ.ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. [[ಸದಸ್ಯ:IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI|IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೪೨, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) == ಇದೀಗ.ಮತ್ತೆ.ನವೀಕರಣ.ಮಾಡಭೇಕಾಗಿದೆ. == ನಾಗರಿಕ.ಸೌಲಭ್ಯಗಳು.ಹೆಚ್ಚಿಸಿಲು.ಅಥವಾ.ನಿಜವಾದ.ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ.ಆಗುತ್ತಿರುವು.ತೊಂದರೆ.ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ. [[ಸದಸ್ಯ:IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI|IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:IRANNA MAHALINGAPA.KANTIGAVI|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೪೬, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) l0jkkv6np8tk6h8avabeatwq4439nrc 3 179654 1376551 2026-07-10T09:38:52Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376551 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Kusuma2540737}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೦೮, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 8b0cfc8gehpw9yujop7m3qmx323nyot 2 179655 1376552 2026-07-10T10:03:03Z 2540757Suprithgowda 100014 /* */ 1376552 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಜೀವನ ಪ್ರಯಾಣ: ಕನಸುಗಳು, ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಗುರಿಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ೧. ಪರಿಚಯ: ನಾನು ಯಾರೆಂದು "ಜೀವನವೆಂದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು” ಎಂಬ ಜಾರ್ಜ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಶಾ ಅವರ ಮಾತು ನನಗೆ ಸದಾ ಸ್ಫೂರ್ತಿ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಹುಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ನಮ್ಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ನಾವು ಬೆಳೆದ ಪರಿಸರ, ನಾವು ಪಡೆಯುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನಾವು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರ್ಶಗಳು ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಕೆತ್ತುತ್ತವೆ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸುಪ್ರೀತ್ ಗೌಡ. ನಾನು ಕಲಿಯುವ ತುಡಿತ, ಸಾಧಿಸುವ ಛಲ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯುವಕ. ೨. ಹುಟ್ಟೂರು ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವ ನಾನು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರಿಸರ ನನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹಚ್ಚಿತು. ಬದಲಾವಣೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸತನವನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಪರಿಸರದಿಂದಲೇ ಕಲಿತೆ. ೩. ಕುಟುಂಬ: ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅಡಿಪಾಯವೇ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ. ನನ್ನ ತಂದೆಯವರ ಹೆಸರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ. ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು. ವ್ಯಾಪಾರವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಣ ಗಳಿಸುವುದಲ್ಲ, ಅದು ತಾಳ್ಮೆ, ಸತತ ಪರಿಶ್ರಮ, ಜನರೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟ ಮತ್ತು ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿ ಸುನಿತಾ, ಅವರು ಗೃಹಿಣಿ. ಅವರು ಮನೆ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ನನಗೆ ಬದುಕಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದೆ. ೪. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಯಾಣ: ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಬಾಟನಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ೫. ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳು: ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಸ್ಮಯ ಜಗತ್ತು ನನಗೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳು ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿವೆ: ಕೋಶ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬಯೋಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್. ಈ ವಿಷಯಗಳು ನನಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ೬. ಹವ್ಯಾಸಗಳು: ಮನಸ್ಸಿನ ಉಲ್ಲಾಸ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಾಹ ನಾನು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು, ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್ ಆಡುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಈ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ನನಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸವಾಗಿಡಲು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ೭. ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆ: ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆ. ಅವರು ನನಗೆ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೮. ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿ: ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ನಾನು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಆಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ರೋಗಗಳ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಆಣ್ವಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ೯. ಉಪಸಂಹಾರ ನಾನು ಸುಪ್ರೀತ್ ಗೌಡ, ವಿಜ್ಞಾನದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಹೊರಟಿರುವ, ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಲಿತಿರುವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಒಳಿತು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಕನಸು ಹೊತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಜೀವ. ನಾನು ನನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಯೇ ತೀರುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಅಚಲವಾದ ವಿಶ್ವಾಸ ನನಗಿದೆ. kxabc7z4sac4pbu2dgqkwgy3q01xals 2 179656 1376555 2026-07-10T10:35:12Z Malavika T S 100400 ಹೊಸ ಪುಟ: ನಮಸ್ಕಾರ , ನನ್ನ ಹೆಸರು ಮಾಳವಿಕಾ ಟಿ ಸ್ ನನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಿಕಾಂ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಜೊತೆಗೆ ನಾನು ಚಾಟಿಂಗ್ ಆಗುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸ... 1376555 wikitext text/x-wiki ನಮಸ್ಕಾರ , ನನ್ನ ಹೆಸರು ಮಾಳವಿಕಾ ಟಿ ಸ್ ನನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಿಕಾಂ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಜೊತೆಗೆ ನಾನು ಚಾಟಿಂಗ್ ಆಗುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಎ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನವಳು ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಮೈಸೂರು . ನನ್ನ ತಂದೆ ಸ್ವಾಮಿ ಯವರು ಎಂಪಿಲೊಯೀ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದರೆ ಆಗು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಶೋಭಾ ಯವರು ಗೃಹಿಣಿ .ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ತಮ್ಮಇದ್ದಾನೆ ಅವನು 3ನೇ ತರಗತಿ ಓದುತಿದಾನೆ. ನನ್ನ ಪಿಯುಸಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಿಯು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಜಿಂದಾಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ನನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ದೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಈ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ನನಗೆ ಸೃಜನಶೀಲ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮನಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಾನು ಶ್ರಮಶೀಲ ಶಿಸ್ತಿನ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಸದಾ ಉತ್ಸುಕಳಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ನನ್ನ ಕನಸು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯಶಸ್ವಿ ಸಿಎ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ನನ್ನ ಕನಸು. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. r5m6vkrxtzic0qhope55x4i8gopk0vi