ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 12 1805 1376563 1292432 2026-07-10T14:04:27Z Keerthana Bhoomika C 100423 My Introduction 1376563 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಪರಿಚಯ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೀರ್ತನಾ ಭೂಮಿಕಾ. ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ CHRIST (Deemed to be University)ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಎ (Chartered Accountancy) ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿ ಯಶಸ್ವಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದು. ನಾನು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸದಾ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಲಿಯಲು ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಕಾಲೇಜಿನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು, ವೀಡಿಯೋ ಎಡಿಟಿಂಗ್, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟರಿ (Mystery) ಪ್ರಕಾರದ ವೆಬ್ ಸೀರೀಸ್ ಹಾಗೂ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಮಳೆ, ಆಕಾಶ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ನನಗೆ ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳು ತಿಳಿದಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ ಕೂಡ ನನಗಿದೆ. ನನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವದ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಾನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. {{ಅನುವಾದ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ|Help:Editing}} ನನ್ನ ಪರಿಚಯ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೀರ್ತನಾ ಭೂಮಿಕಾ. ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ CHRIST (Deemed to be University)ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಎ (Chartered Accountancy) ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿ ಯಶಸ್ವಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದು. ನಾನು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸದಾ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಲಿಯಲು ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಕಾಲೇಜಿನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. * ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿರಲಿ. ನೆನಪಿಡಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಇರುವುದು ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. * ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಕರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಮರೆಯದಿರಿ. ಬಹುತೇಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ ನಿರ್ದೇಶಗಳಿಲ್ಲ. ಜನರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವು ನಂಬಲರ್ಹ ಆಕರವಲ್ಲವೆಂಬ ಆಭಿಪ್ರಾಯವಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣ. * ಆಕರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಇತರರು ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದು ಮುಂದುವರೆಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೂ ಸುಲಭವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಕರವಿಲ್ಲದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಕರ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದಲ್ಲಿ ಆ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿರಿ. ಆಕರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೇಖನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವುದು ಪದ್ಧತಿ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಬರಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶ ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಪಾಠವಿದೆ (ಆಕರ ಗ್ರಂಥ, ೨೦೦೪, ಪುಟಗಳು ೧೦೦-೧೦೨). ಅಥವಾ ನಿರ್ದೇಶವನ್ನು ಅಡಿಬರಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಅದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೇಲಂಕಿಯ^೧ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಬಹುದು. ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಉಚಿತವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆಯೊ ಅದರಂತೆ ಮಾಡಿರಿ. ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಾಸಿ. * ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಬೇರೆ ಲೇಖನವೊಂದು ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಅದರ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸಿರಬಹುದು (ಉದಾ ನೀವು "ಕದಂಬ" ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿರಿ. ಇನ್ನೊಂದು ಲೇಖನ "ಕದಂಬರು" ಎಂದು ಕದಂಬ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ). ಅದು ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಲೇಖನವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಪುಟದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಡುವುದು ಒಳಿತು. ನಿಮ್ಮ ಪುಟದಲ್ಲಿನ "ಹುಡುಕು" ಗುಂಡಿಯಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪದಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ ಆಯಾ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪುಟಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. * ನೀವು ಬರೆದ ಪುಟಕ್ಕೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಬೇರೆ ಪುಟಗಳು ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಪುಟದ ಆಶಯವೂ ಆ ಪುಟಗಳ ಆಶಯವೂ ಹೊಂದುವವೆ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಒಳಿತು (ಉದಾ ನೀವು "ಕದಂಬ" ರಾಜಮನೆತನದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿರಿ. ಒಂದು ಲೇಖನ ಕದಂಬ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕದಂಬ ಮರವನ್ನು ಕುರಿತಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪುಟ ಅಸಂಗತ). ನಿಮ್ಮ ಪುಟದ ಮೇಲಿನ "ಇಲ್ಲಿಗೆ ಯಾವ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಡುತ್ತದೆ" ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಡುವ ಪುಟಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. == ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆಗಳು; ಸಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು == ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀವು ಪುಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ದೋಷವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿದ್ದಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ವಾಕ್ಯಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೊಂಚ ಬದಲಾಯಿಸಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಪುಟದಲ್ಲಿನ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು "ಸಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು" ಅಥವಾ "ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆಗಳು" ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ನೀವು [[Wikipedia:How to log in|ಲಾಗಿನ್]] ಆಗಿದ್ದು ಮಾಡಿದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು "ಇದು ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಮುಂದೆ ಪುಟದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಬಹುದು. ಸಣ್ಣದಲ್ಲದ, ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಂತಹ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿದಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಟನ್ನು "ಚುಟುಕು" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಲ್ಲ. ನೀವು ಮರೆತಾಗಲಿ ತಿಳಿಯದೆಯೆ ಆಗಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ/ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಪುಟದ ಮೂಲವನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಿದ್ದಿ "ಇದು ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆ" ಎನ್ನುವ ಗುರುತನ್ನು ಆಳಿಸಿರಿ. ಸಾರಾಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮಾರ್ಪಾಟು ಸಣ್ಣದಲ್ಲವೆಂದು ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಸೇರಿಸಿರಿ. * ''[[ಚುಟುಕು]]'' ಪುಟವನ್ನೂ ನೋಡಿ. == ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆ == ವಿಕಿ ಪುಟದಲ್ಲಿಯ ಬರಹ ಹೇಗೆ ತೋರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಬರಹದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ '''ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್''' ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಉದಾಹರೆಣೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್ ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ತೋರುವಂತಾಗಲು ಅದನ್ನು '''ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್''' ಎಂದಾಗಿ ಬರೆದೆವು. ವಿಕಿಯು '''ಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿತು. ವಿಕಿ ಸಂಕೇತಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಏನೇನನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಣ ಫಲಕ, ಟೇಬಲ್ಲು, ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲದ ಕಲಂನಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರೆದದ್ದು ಹೇಗೆ ತೋರುತ್ತದೆಯೆಂದು ಎಡದ ಕಲಂ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆಂದರೆ ಎಡದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣಬೇಕಾದರೆ ನೀವು ಬಲದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬರೆಯಬೇಕು. ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವಾಗ ಈ ಪುಟವನ್ನು ಬೇರೊಂದು ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. '''ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆಸುವುದಾದರೆ [[Wikipedia:Sandbox|Sandbox]]ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರಿ.''' ---- <!-- :'''The rest of this page is deprecated but will be updated periodically.''' :'''Please direct edits to the [[meta:MediaWiki User's Guide: Editing overview|Meta-Wikimedia version of this page]]''' --> === ವಿಭಾಗಗಳು, ಪರಿಚ್ಛೇಧಗಳು, ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೆರೆಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೀಗೆ ತೋರಬೇಕಾದರೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | <!-- The following code messes up the table of contents and makes the section edit links much less useful, so please do not use it. ==ಹೊಸ ವಿಭಾಗ== ===ಉಪ ವಿಭಾಗ=== ====ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ==== --> <!-- The following should look almost the same, using HTML headings markup instead of wiki headings. However, it messes up the section edit links, so please do not use it. <h2>ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</h2> <h3>ಉಪ ವಿಭಾಗ</h3> <h4>ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ</h4> --> <!-- The following just uses bolding and font changes, so it should be safe. However, it might not look exactly right, especially when people use non-standard CSS stylesheets. --> '''<font style="font-size:120%">ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</font>''' '''<font style="font-size:110%">ಉಪ ವಿಭಾಗ</font>''' '''<font style="font-size:100%">ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ</font>''' ಹೊಸ [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಇವನ್ನು ಬಳಸಿರಿ. ನೆನಪಿಡಿ * ಮೊದಲನೇ ದರ್ಜೆಯ (=) ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸದಿರಿ. ಯಾವಾಗಲೂ ಎರಡೆನೇ ದರ್ಜೆಯ (<tt>==</tt>) ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ. * ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸದಿರಿ (ಉದಾ: ನಾಲ್ಕನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬಳಿಕ). * ಪುಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾದರೂ ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಯು ಒಂದು [[#Placement_of_the_Table_of_Contents_.28TOC.29|ಪರಿವಿಡಿ]] ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಆಟೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. | <pre> ==ಹೊಸ ವಿಭಾಗ== ===ಉಪ ವಿಭಾಗ=== ====ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ==== </pre> |- valign="top" | ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಡುವೆ ಮುರಿದು ಹೊಸ ಸಾಲನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ([[newline]] ಬಳಸುವುದರಿಂದ)ಪುಟದ ತೋರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವೂ ಆಗದು. ಬದಲಾಗಿ ಬರೆವಣಿಗೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇದ್ದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವೆ ಆಗುತ್ತದೆ. * ಆದರೆ [[#lists|ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ]] newline ಬಳಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಿ. ಅಲ್ಲದೆ ಬರೆಯ newline ಇರುವ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿದಿರಿ. | <pre> ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಡುವೆ ಮುರಿದು ಹೊಸ ಸಾಲನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ([[newline]] ಬಳಸುವುದರಿಂದ) ಪುಟದ ತೋರ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವೂ ಆಗದು. ಬದಲಾಗಿ ಬರೆವಣಿಗೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇದ್ದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವೆ ಆಗುತ್ತದೆ. * ಆದರೆ [[#lists|ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ]] newline ಬಳಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಿ. ಅಲ್ಲದೆ ಬರೆಯ newline ಇರುವ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿದಿರಿ. </pre> |- valign="top" | ಹೊಸ ಪ್ಯಾರಾವನ್ನು ಆರಂಭಿಸದೆಯೆ<br> ಸಾಲುಮುರಿದು ಮುಂದಿನ ಸಾಲಿಗೆ ತೊಡಗಬಹುದು. * ಇದರ ಬಳಕೆ ಆದಷ್ಟೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ * ಸಾಲು ಹಾರುವ ಮುನ್ನ ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ [[ಸಂಪರ್ಕ]], '''ದಪ್ಪಕ್ಷರ''', ''ವಾಲಕ್ಷರ''<br>ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿರಿ. ಇವು ಸಾಲು ಮೀರುವುದು ಬೇಡ. | <pre> ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸದೆಯೆ<br> ಸಾಲುಮುರಿದು ಮುಂದಿನ ಸಾಲಿಗೆ ತೊಡಗಬಹುದು. * ಇದರ ಬಳಕೆ ಆದಷ್ಟೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ * ಸಾಲು ಹಾರುವ ಮುನ್ನ ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ [[ಸಂಪರ್ಕ]], '''ದಪ್ಪಕ್ಷರ''', ''ವಾಲಕ್ಷರ''<br> ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿರಿ. ಇವು ಸಾಲು ಮೀರುವುದು ಬೇಡ. </pre> |- id="lists" valign="top" | * ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭ ** ಸಾಲನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ (= [[asterisk]]) ಆರಂಭಿಸಿರಿ *** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿ - 'ಉಪ'ಪಟ್ಟಿ - ಬೇಕಾದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರಿ **** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ newline ಇರಲಿ. * ಪಟ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಆ ಪಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಮುಗಿದು <br>ಹೊಸ ಪಟ್ಟಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಿ. | <pre> * ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭ ** ಸಾಲನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ (= [[asterisk]]) ಆರಂಭಿಸಿರಿ *** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿ - 'ಉಪ'ಪಟ್ಟಿ - ಬೇಕಾದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರಿ **** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ newline ಇರಲಿ. * ಪಟ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಆ ಪಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಮುಗಿದು<br> ಹೊಸ ಪಟ್ಟಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಿ. </pre> |- valign="top" | # ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ## ಬಳಸಿಯೂ ## ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ### ಬರೆಯಬಹುದು | <pre> # ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ## ಬಳಸಿಯೂ ## ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ### ಬರೆಯಬಹುದು </pre> |- valign="top" | * ಮಿಶ್ರಿತ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯಬಹುದು *# ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು *#* ಹೀಗೆ ಅಡಕಗೊಳಿಸಬಹುದು | <pre> * ಮಿಶ್ರಿತ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯಬಹುದು *# ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು *#* ಹೀಗೆ ಅಡಕಗೊಳಿಸಬಹುದು </pre> |- valign="top" | ; ವಿವರಣೆಗಳು ಪಟ್ಟಿ : ವಿವರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ; ವಸ್ತು : ವಸ್ತುವಿನ ವಿವರಣೆ ; ಇನ್ನೊಂದು ವಸ್ತು : ಅದರ ವಿವರಣೆ * ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ವಿವರಣೆ; ಕೋಲನ್ ಗೆ ಮುಂಚೆ ಹೊಸ ಸಾಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೋಲನ್ ಗೆ ಮುಂಚೆ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಅನುಕ್ರಮಣೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ | <pre> ; ವಿವರಣೆಗಳು ಪಟ್ಟಿ : ವಿವರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ; ವಸ್ತು : ವಸ್ತುವಿನ ವಿವರಣೆ ; ಇನ್ನೊಂದು ವಸ್ತು : ಅದರ ವಿವರಣೆ </pre> |- valign="top" | :ಒಂದು ಕೋಲನ್ (':') ಒಂದು ಸಾಲು ಅಥವಾ ಒಂದು ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಅನುಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಹೊಸಸಾಲು (Enter ಕೀಲಿ), ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. * ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವಸ್ತುವಿವರಣೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ, ಆದರೆ ಚರ್ಚಾ ಪುಟಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು | <pre> : ಒಂದು ಕೋಲನ್ (':') ಒಂದು ಸಾಲು ಅಥವಾ ಒಂದು ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಅನುಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಹೊಸಸಾಲು (Enter ಕೀಲಿ), ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. </pre> |- valign=top | IF ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ THEN ಅದು ಹೇಗೆ ಬರೆದಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಸಮಾನಾಂತರ ಅಗಲದ ಫಾಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳು; ಮುಂದಿನ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ENDIF *ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಬಹುದು: ** ಮುಂಚೆಯೇ ಸಂಸ್ಕ್ಅರಣ ಹೊಂದಿದ ಪರಿಚಛೇದವನ್ನು ಹಾಕಬೇಕಾದರೆ; ** ಗಣಿತ ವಿಧನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ; ** ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಬರೆಯಬೇಕಾದಲ್ಲಿ; ** [[ASCII art| ಆಸ್ಕಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು]] ಬಳಸಲು; ** ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು; * '''WARNING''': If you make it wide, you [[page widening|force the whole page to be wide]] and hence less readable, especially for people who use lower resolutions. Never start ordinary lines with spaces. | <pre> IF ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ THEN ಅದು ಹೇಗೆ ಬರೆದಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಸಮಾನಾಂತರ ಅಗಲದ ಫಾಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳು; ಮುಂದಿನ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ENDIF </pre> |- valign="top" | <center>ಸಾಲನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರಿಸುವುದು</center> * ಅಮೆರಿಕಾದ "center" ಶಬ್ದ ಉಪಯೋಗಿಸಿ. | <pre> <center>ಸಾಲನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರಿಸುವುದು</center> </pre> |- valign="top" | ಒ೦ದು ಅಡ್ದ ಸಾಲು: ಇದು ಅಡ್ಡ ಸಾಲಿನ ಮೇಲಿದೆ ---- ಮತ್ತು ಇದು ಅದರ ಕೆಳಗಿದೆ. * ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಾ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿರಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯಕರ. * ಹಾಗೆಯೇ ಒ೦ದೇ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒ೦ದೇ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. | <pre> ಒ೦ದು ಅಡ್ದ ಸಾಲು: ಇದು ಅಡ್ಡ ಸಾಲಿನ ಮೇಲಿದೆ ---- ಮತ್ತು ಇದು ಅದರ ಕೆಳಗಿದೆ. </pre> |} === ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಯು ಆರ್ ಎಲ್ ಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ [[ಮೈಸೂರು]] * ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ [[ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಪ‍ರ್ಕ. *ಪುಟದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರ ದಪ್ಪಕ್ಷರ ಹಾಗೂ ಖಾಲಿ ಜಾಗ _(ಕೆಳಗೆರೆ)ಆಗಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ‍ರ್ಕದಲ್ಲಿ _(ಕೆಳಗೆರೆ)ಬರೆದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಟೈಪಿಸಿದಂತೆಯೇ ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಬಳೆಸದಿರುವುದು ಉತ್ತಮ]. *ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿದ ಸಂಪ‍ರ್ಕ[[URL]] http://kn.wikipedia.org/wiki/ಮುಖ್ಯ_ಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಮುಖ್ಯ ಪುಟವೇ ಆಗಿದೆ. See also [[Wikipedia:Canonicalization]]. | <pre> ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ [[ಮೈಸೂರು]]. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ [[Wikipedia:ಮುಖ್ಯ ಪುಟ|ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಪ‍ರ್ಕ </pre> |- valign="top" | San Francisco also has [[public transport|public transportation]]. * Same target, different name. * This is a [[piped link]]. | <pre> San Francisco also has [[public transport|public transportation]]. </pre> |- valign="top" | San Francisco also has [[public transport]]ation. Examples include [[bus]]es, [[taxi]]s and [[streetcar]]s. * Endings are blended into the link. * Preferred style is to use this instead of a piped link, if possible. | <pre> San Francisco also has [[public transport]]ation. Examples include [[bus]]es, [[taxi]]s and [[streetcar]]s. </pre> |- valign="top" | See the [[Wikipedia:Manual of Style]]. * A link to another [[Wikipedia:namespace|namespace]]. | <pre> See the [[Wikipedia:Manual of Style]]. </pre> |- id="link-to-section" valign="top" | [[Economics#See also]] is a link to a section within another page. [[#Links and URLs]] is a link to a section on the current page. [[#example]] is a link to an anchor that was created using <div id="example">an id attribute</div> * The part after the number sign (#) must match a section heading on the page. Matches must be exact in terms of spelling, case and punctuation. Links to non-existent sections aren't broken; they are treated as links to the top of the page. * Identifiers may be created by attaching an <code>id="..."></code> attribute to almost any HTML element. | <pre> [[Economics#See also]] is a link to a section within another page. [[#Links and URLs]] is a link to a section on the current page. [[#example]] is a link to an anchor that was created using <div id="example">an id attribute</div> </pre> |- valign="top" | Automatically hide stuff in parentheses: [[kingdom (biology)|kingdom]]. Automatically hide namespace: [[Wikipedia:Village Pump|Village Pump]]. Or both: [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|Manual of Style]] But not: [[Wikipedia:Manual of Style#Links|]] * The server fills in the part after the pipe character (|) when you save the page. The next time you open the edit box you will see the expanded piped link. When [[Wikipedia:Show preview|preview]]ing your edits, you will not see the expanded form until you press '''Save''' and '''Edit''' again. The same applies to links to sections within the same page ([[#link-to-section|see previous entry]]). | <pre> Automatically hide stuff in parentheses: [[kingdom (biology)|]]. Automatically hide namespace: [[Wikipedia:Village Pump|]]. Or both: [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|]] But not: [[Wikipedia:Manual of Style#Links|]] </pre> |- valign="top" | [[The weather in London]] is a page that doesn't exist yet. * You can create it by clicking on the link (but please don't do so with this particular link). * To create a new page: *# Create a link to it on some other (related) page. *# Save that page. *# Click on the link you just made. The new page will open for editing. * For more information, see [[Wikipedia:How to start a page|How to start a page]] and check out Wikipedia's [[Wikipedia:Naming conventions|naming conventions]]. * Please do not create a new article without linking to it from at least one other article. | <pre> [[The weather in London]] is a page that doesn't exist yet. </pre> |- valign="top" | [[Wikipedia:How to edit a page]] is this page. * [[Self link]]s appear as bold text when the article is viewed. * Do not use this technique to make the article name bold in the first paragraph; see the [[Wikipedia:Manual of Style#Article titles|Manual of Style]]. | <pre> [[Wikipedia:How to edit a page]] is this page. </pre> |- valign="top" | When adding a comment to a Talk page, you should sign it by adding three tildes to add your user name: : [[User:Brockert|Ben Brockert]] or four to add user name plus date/time: : [[User:Brockert|Ben Brockert]] 00:18, Nov 19, 2004 (UTC) Five tildes gives the date/time alone: : 00:18, Nov 19, 2004 (UTC) * The first two both provide a link to your [[Wikipedia:user page|user page]]. | <pre> When adding a comment to a Talk page, you should sign it by adding three tildes to add your user name: : ~~~ or four for user name plus date/time: : ~~~~ Five tildes gives the date/time alone: : ~~~~~ </pre> |- valign="top" | * [[Wikipedia:Redirect|Redirect]] one article title to another by placing a directive like the one shown to the right on the ''first'' line of the article (such as at a page titled "[[USA]]"). * Note that, while it is possible to link to a section, it is not possible to redirect to a section. For example, "#REDIRECT [[United States#History]]" will redirect to the [[United States]] page, but not to any particular section on it. This feature '''will not''' be implemented in the future, so such redirects should not be used. | <pre> #REDIRECT [[United States]] </pre> |- valign="top" | * Link to a page on the same subject in another language by using a link of the form: [[language code:Title]]. * It does not matter where you put these links while editing as they will always show up in the same place when you save the page, but placement at the end of the edit box is recommended. * Please see [[Wikipedia:Interlanguage links]] and the [[Wikipedia:Complete list of language wikis available|list of languages and codes]]. | <pre> [[fr:Wikipédia:Aide]] </pre> |- valign="top" | '''What links here''' and '''Related changes''' pages can be linked as: [[Special:Whatlinkshere/Wikipedia:How to edit a page]] and [[Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:How to edit a page]] | <pre> '''What links here''' and '''Related changes''' pages can be linked as: [[Special:Whatlinkshere/Wikipedia:How to edit a page]] and [[Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:How to edit a page]] </pre> |- valign="top" | A user's '''Contributions''' page can be linked as: [[Special:Contributions/UserName]] or [[Special:Contributions/192.0.2.0]] | <pre> A user's '''Contributions''' page can be linked as: [[Special:Contributions/UserName]] or [[Special:Contributions/192.0.2.0]] </pre> |- valign="top" | * To put an article in a [[Wikipedia:Category]], place a link like the one to the right anywhere in the article. As with interlanguage links, it does not matter where you put these links while editing as they will always show up in the same place when you save the page, but placement at the end of the edit box is recommended. | <pre> [[Category:Character sets]] </pre> |- valign="top" | * To ''link'' to a [[Wikipedia:Category]] page without putting the article into the category, use an initial colon (:) in the link. | <pre> [[:Category:Character sets]] </pre> |- id="link-external" valign="top" | Three ways to link to external (non-wiki) sources: # Bare URL: http://www.nupedia.com/ (bad style) # Unnamed link: [http://www.nupedia.com/] ('''very bad style''') # Named link: [http://www.nupedia.com Nupedia] :See [[MetaWikiPedia:Interwiki_map]] for the list of shortcuts. * Square brackets indicate an external link. Note the use of a ''space'' (not a pipe) to separate the URL from the link text in the "named" version. * In the [[URL]], all symbols must be among:<br/>'''A-Z a-z 0-9 . _ \ / ~ % - + &amp; # ? ! = ( ) @ \x80-\xFF''' * If a URL contains a character not in this list, it should be encoded by using a percent sign (%) followed by the [[hexadecimal|hex]] code of the character, which can be found in the table of [[ASCII#ASCII printable characters|ASCII printable characters]]. For example, the caret character (^) would be encoded in a URL as '''%5E'''. * See [[Wikipedia:External links]] for style issues. | <pre> Three ways to link to external (non-wiki) sources: # Bare URL: http://www.nupedia.com/ (bad style) # Unnamed link: [http://www.nupedia.com/] ('''very bad style''') # Named link: [http://www.nupedia.com Nupedia] </pre> |- valign="top" | Linking to other wikis: # [[Interwiki]] link: [[Wiktionary:Hello]] # Named interwiki link: [[Wiktionary:Hello|Hello]] # Interwiki link without prefix: [[Wiktionary:Hello|Hello]] * All of these forms lead to the URL http://en.wiktionary.org/wiki/Hello * Note that interwiki links use the ''internal'' link style. * See [[MetaWikiPedia:Interwiki_map]] for the list of shortcuts; if the site you want to link to isn't on the list, use an external link ([[#link-external|see above]]). * See also [[Wikipedia:How to link to Wikimedia projects]]. Linking to another language's wiktionary: # [[Wiktionary:fr:bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|fr:bonjour]] * All of these forms lead to the URL http://fr.wiktionary.org/wiki/bonjour | <pre> Linking to other wikis: # [[Interwiki]] link: [[Wiktionary:Hello]] # Named interwiki link: [[Wiktionary:Hello|Hello]] # Interwiki link without prefix: [[Wiktionary:Hello|]] Linking to another language's wiktionary: # [[Wiktionary:fr:bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|]] </pre> |- valign="top" | ISBN 012345678X ISBN 0-123-45678-X * Link to books using their [[Wikipedia:ISBN|ISBN]] numbers. This is preferred to linking to a specific online bookstore, because it gives the reader a choice of vendors. * ISBN links do not need any extra markup, provided you use one of the indicated formats. | <pre> ISBN 012345678X ISBN 0-123-45678-X </pre> |- valign=top | Date formats: # [[July 20]], [[1969]] # [[20 July]] [[1969]] # [[1969]]-[[07-20]] * Link dates in one of the above formats, so that everyone can set their own display order. If [[Special:Userlogin|logged in]], you can use [[Special:Preferences]] to change your own date display setting. * All of the above dates will appear as "[[20 July|20 July]] [[1969|1969]]" if you set your date display preference to "15 January 2001", but as "[[20 July|July 20]], [[1969|1969]]" if you set it to "January 15, 2001". | <pre> Date formats: # [[July 20]], [[1969]] # [[20 July]] [[1969]] # [[1969]]-[[07-20]] </pre> |- valign="top" | [[ಮೀಡಿಯ:Sg mrob.ogg|Sound]] *To include links to non-image uploads such as sounds, use a "media" link. For images, [[#Images|see next section]]. Some uploaded sounds are listed at [[Wikipedia:Sound]]. | <pre> [[media:Sg_mrob.ogg|Sound]] </pre> |} === ಚಿತ್ರಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | ಒಂದು ಚಿತ್ರ: [[Image:Wiki.png]] ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆ: [[Image:Wiki.png|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ]] or, floating to the right side of the page and with a caption: [[Image:Wiki.png|frame|Wikipedia Encyclopedia]]<br clear=all> or, floating to the right side of the page ''without'' a caption: [[Image:Wiki.png|right|Wikipedia Encyclopedia]]<br clear=all> * Only images that have been uploaded to Wikipedia can be used. To upload images, use the [[Special:Upload|upload page]]. You can find the uploaded image on the [[Special:Imagelist|image list]]. * See the [[Wikipedia:Image use policy|image use policy]] and [[Wikipedia:Image markup|extended image markup/syntax]] pages for more hints. * Alternative text, used when the image isn't loaded, in a text-only browser, or when spoken aloud, is '''strongly''' encouraged. See [[Wikipedia:Alternate text for images|Alternate text for images]] for help on choosing it. * The frame tag automatically floats the image right. | <pre> A picture: [[Image:Wiki.png]] or, with alternative text: [[Image:Wiki.png|jigsaw globe]] or, floating to the right side of the page and with a caption: [[Image:Wiki.png|frame|Wikipedia Encyclopedia]] or, floating to the right side of the page ''without'' a caption: [[Image:Wiki.png|right|Wikipedia Encyclopedia]]</pre> |- | Clicking on an uploaded image displays a description page, which you can also link directly to: [[:Image:Wiki.png]] | <pre> [[:Image:Wiki.png]] </pre> |- | To include links to images shown as links instead of drawn on the page, use a "media" link. <br/>[[ಮೀಡಿಯ:Tornado aircraft.jpg|Image of a Tornado]] | <pre> [[media:Tornado aircraft.jpg|Image of a Tornado]] </pre> |} === Character formatting === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- valign="top" ! What it looks like ! What you type |- id="emph" valign="top" | ''Emphasize'', '''strongly''', '''''very strongly'''''. * These are double, triple, and quintuple apostrophes (single-quote marks), not double-quote marks. | <pre> ''Emphasize'', '''strongly''', '''''very strongly'''''. </pre> |- valign="top" | <math>\sin x + \ln y</math><br> sin''x'' + ln''y'' <!-- no space between roman "sin" and italic "x" --> <math>\mathbf{x} = 0</math><br> '''x''' = 0 Ordinary text should use [[#emph|wiki markup for emphasis]], and should not use <code>&lt;i&gt;</code> or <code>&lt;b&gt;</code>. However, mathematical formulas often use italics, and sometimes use bold, for reasons unrelated to emphasis. Complex formulas should use [[Help:Formula|<code>&lt;math&gt;</code> markup]], and simple formulas may use <code>&lt;math&gt;</code>; or <code>&lt;i&gt;</code> and <code>&lt;b&gt;</code>; or <code>''</code> and <code>'''</code>. According to [[Wikipedia:WikiProject Mathematics#Italicization and bolding|WikiProject Mathematics]], wiki markup is preferred over HTML markup like <code>&lt;i&gt;</code> and <code>&lt;b&gt;</code>. | <pre> <math>\sin x + \ln y</math> sin''x'' + ln''y'' <math>\mathbf{x} = 0</math> '''x''' = 0 </pre> |- valign="top" | A typewriter font for <tt>monospace text</tt> or for computer code: <code>int main()</code> * For semantic reasons, using <code>&lt;code&gt;</code> where applicable is preferable to using <code>&lt;tt&gt;</code>. | <pre> A typewriter font for <tt>monospace text</tt> or for computer code: <code>int main()</code> </pre> |- valign="top" | You can use <small>small text</small> for captions. | <pre> You can use <small>small text</small> for captions. </pre> |- valign="top" | You can <s>strike out deleted material</s> and <u>underline new material</u>. You can also mark <del>deleted material</del> and <ins>inserted material</ins> using logical markup rather than visual markup. * When editing regular Wikipedia articles, just make your changes and don't mark them up in any special way. * When editing your own previous remarks in talk pages, it is sometimes appropriate to mark up deleted or inserted material. | <pre> You can <s>strike out deleted material</s> and <u>underline new material</u>. You can also mark <del>deleted material</del> and <ins>inserted material</ins> using logical markup rather than visual markup. </pre> |- valign="top" | '''Diacritical marks:''' <br/> À Á Â Ã Ä Å <br/> Æ Ç È É Ê Ë <br/> Ì Í Î Ï Ñ Ò <br/> Ó Ô Õ Ö Ø Ù <br/> Ú Û Ü ß à á <br/> â ã ä å æ ç <br/> è é ê ë ì í<br/> î ï ñ ò ó ô <br/> &oelig; õ ö ø ù ú <br/> û ü ÿ * See [[meta:Help:Special characters|special characters]]. | <br/> <pre> &amp;Agrave; &amp;Aacute; &amp;Acirc; &amp;Atilde; &amp;Auml; &amp;Aring; &amp;AElig; &amp;Ccedil; &amp;Egrave; &amp;Eacute; &amp;Ecirc; &amp;Euml; &amp;Igrave; &amp;Iacute; &amp;Icirc; &amp;Iuml; &amp;Ntilde; &amp;Ograve; &amp;Oacute; &amp;Ocirc; &amp;Otilde; &amp;Ouml; &amp;Oslash; &amp;Ugrave; &amp;Uacute; &amp;Ucirc; &amp;Uuml; &amp;szlig; &amp;agrave; &amp;aacute; &amp;acirc; &amp;atilde; &amp;auml; &amp;aring; &amp;aelig; &amp;ccedil; &amp;egrave; &amp;eacute; &amp;ecirc; &amp;euml; &amp;igrave; &amp;iacute; &amp;icirc; &amp;iuml; &amp;ntilde; &amp;ograve; &amp;oacute; &amp;ocirc; &amp;oelig; &amp;otilde; &amp;ouml; &amp;oslash; &amp;ugrave; &amp;uacute; &amp;ucirc; &amp;uuml; &amp;yuml; </pre> |- valign="top" | '''Punctuation:''' <br/> ¿ ¡ § ¶<br/> &dagger; &Dagger; &bull; &ndash; &mdash;<br/> &lsaquo; &rsaquo; « »<br/> &lsquo; &rsquo; &ldquo; &rdquo; | <br/> <pre> &amp;iquest; &amp;iexcl; &amp;sect; &amp;para; &amp;dagger; &amp;Dagger; &amp;bull; &amp;ndash; &amp;mdash; &amp;lsaquo; &amp;rsaquo; &amp;laquo; &amp;raquo; &amp;lsquo; &amp;rsquo; &amp;ldquo; &amp;rdquo; </pre> |- valign="top" | '''Commercial symbols:''' <br/> &trade; © ® ¢ &euro; ¥<br/> £ ¤ | <br/> <pre> &amp;trade; &amp;copy; &amp;reg; &amp;cent; &amp;euro; &amp;yen; &amp;pound; &amp;curren; </pre> |- valign="top" | '''Subscripts:''' <br/> x₁ x₂ x₃ or <br/> x&#8320; x&#8321; x&#8322; x&#8323; x&#8324; <br/> x&#8325; x&#8326; x&#8327; x&#8328; x&#8329; '''Superscripts:''' <br/> x¹ x² x³ or <br/> x&#8304; x&sup1; x&sup2; x&sup3; x&#8308; <br/> x&#8309; x&#8310; x&#8311; x&#8312; x&#8313; *The latter methods of sub/superscripting can't be used in the most general context, as they rely on Unicode support which may not be present on all users' machines. For the 1-2-3 superscripts, it is nevertheless preferred when possible (as with units of measurement) because most browsers have an easier time formatting lines with it. &epsilon;₀ = 8.85 &times; 10^&minus;12 C&sup2; / J m. 1 [[hectare]] = [[1 E4 m&sup2;]] | <br/> <pre> x₁ x₂ x₃ or <br/> x&amp;#8320; x&amp;#8321; x&amp;#8322; x&amp;#8323; x&amp;#8324; <br/> x&amp;#8325; x&amp;#8326; x&amp;#8327; x&amp;#8328; x&amp;#8329; </pre> <pre> x¹ x² x³ or <br/> x&amp;#8304; x&amp;sup1; x&amp;sup2; x&amp;sup3; x&amp;#8308; <br/> x&amp;#8309; x&amp;#8310; x&amp;#8311; x&amp;#8312; x&amp;#8313; &amp;epsilon;₀ = 8.85 &amp;times; 10^{&amp;minus;12} C&amp;sup2; / J m. 1 [[hectare]] = [[1 E4 m&amp;sup2;]] </pre> |- valign="top" | '''Greek characters:''' <br/> &alpha; &beta; &gamma; &delta; &epsilon; &zeta;<br/> &eta; &theta; &iota; &kappa; &lambda; &mu; &nu;<br/> &xi; &omicron; &pi; &rho; &sigma; &sigmaf;<br/> &tau; &upsilon; &phi; &chi; &psi; &omega;<br/> &Gamma; &Delta; &Theta; &Lambda; &Xi; &Pi;<br/> &Sigma; &Phi; &Psi; &Omega; | <br/> <pre> &amp;alpha; &amp;beta; &amp;gamma; &amp;delta; &amp;epsilon; &amp;zeta; &amp;eta; &amp;theta; &amp;iota; &amp;kappa; &amp;lambda; &amp;mu; &amp;nu; &amp;xi; &amp;omicron; &amp;pi; &amp;rho; &amp;sigma; &amp;sigmaf; &amp;tau; &amp;upsilon; &amp;phi; &amp;chi; &amp;psi; &amp;omega; &amp;Gamma; &amp;Delta; &amp;Theta; &amp;Lambda; &amp;Xi; &amp;Pi; &amp;Sigma; &amp;Phi; &amp;Psi; &amp;Omega; </pre> |- valign="top" | '''Mathematical characters:''' <br/> &int; &sum; &prod; &radic; &minus; &plusmn; &infin;<br/> &asymp; &prop; &equiv; &ne; &le; &ge;<br/> &times; &middot; &divide; &part; &prime; &Prime;<br/> &nabla; &permil; &deg; &there4; &alefsym; &oslash;<br/> &isin; &notin; &cap; &cup; &sub; &sup; &sube; &supe;<br/> &not; &and; &or; &exist; &forall; &rArr; &hArr;<br/> &rarr; &harr;<br/> * See also [[Wikipedia:WikiProject Mathematics|WikiProject Mathematics]]. | <br/> <pre> &amp;int; &amp;sum; &amp;prod; &amp;radic; &amp;minus; &amp;plusmn; &amp;infin; &amp;asymp; &amp;prop; &amp;equiv; &amp;ne; &amp;le; &amp;ge; &amp;times; &amp;middot; &amp;divide; &amp;part; &amp;prime; &amp;Prime; &amp;nabla; &amp;permil; &amp;deg; &amp;there4; &amp;alefsym; &amp;oslash; &amp;isin; &amp;notin; &amp;cap; &amp;cup; &amp;sub; &amp;sup; &amp;sube; &amp;supe; &amp;not; &amp;and; &amp;or; &amp;exist; &amp;forall; &amp;rArr; &amp;hArr; &amp;rarr; &amp;harr; </pre> |- valign="top" | '''Spacing in simple math formulas:''' <br/> Obviously, ''x''&sup2;&nbsp;&ge;&nbsp;0 is true. *To space things out without allowing line breaks to interrupt the formula, use non-breaking spaces: <tt>&amp;nbsp;</tt>. | <br/> <pre> Obviously, ''x''&amp;sup2;&amp;nbsp;&amp;ge;&amp;nbsp;0 is true. </pre> |- valign="top" | '''Complicated formulas:''' <br/> : <math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> * See [[Help:Formula]] for how to use <tt>&lt;math></tt>. * A formula displayed on a line by itself should probably be indented by using the colon (:) character. | <br/> <pre> : <math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> </pre> |- valign="top" | '''Suppressing interpretation of markup:''' <br/> Link &rarr; (''to'') the [[Wikipedia FAQ]] * Used to show literal data that would otherwise have special meaning. * Escape all wiki markup, including that which looks like HTML tags. * Does not escape HTML character references. * To escape HTML character references such as <tt>&amp;rarr;</tt> use <tt>&amp;amp;rarr;</tt> | <br/> <pre> &lt;Link &amp;rarr; (''to'') the [[Wikipedia FAQ]]&lt; </pre> |- valign="top" | '''Commenting page source:''' <br/> ''not shown when viewing page'' * Used to leave comments in a page for future editors. * Note that most comments should go on the appropriate [[Wikipedia:Talk page|Talk page]]. | <br/> <pre> &lt;!-- comment here --> </pre> |} ''(see also: [[Chess symbols in Unicode]])'' === ಪರಿವಿಡಿ === ==== ಪರಿವಿಡಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ==== ಪುಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾದರೂ ತಲೆಬರಹಗಳಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಯು ಪರಿವಿಡಿಯನ್ನು ತಾನಾಗಿಯೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿವಿಡಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯ ತಲೆಬರಹಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ (ಪೀಠಿಕೆಯ ನಂತರ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ __TOC__ ಇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತೋರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಪರಿವಿಡಿ ಬೇಡವಾದಲ್ಲಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ __NOTOC__ ಇರಿಸಿರಿ. ಪರಿವಿಡಿಗಳ ಬಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದರೊಂದಿಗೆ [[Wikipedia:Section#Compact_TOC|compact TOC]] ಅನ್ನೂ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ==== ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವುದು==== ನಿಮಗೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ-ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಬೇಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ. == ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ೨ == ಇರುವುದನ್ನು<h2> ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ೨ </h2> ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ == ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ೩ == ಇರುವುದನ್ನು<h2> ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ೩ </h2> ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅಂತೆಯೇ... ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಳಗಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ ಬೇರೆ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಗಾತ್ರವೇ ಇದ್ದರೂ ಕೆಳಗಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.. <h4> ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ ಬೇರೆ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಗಾತ್ರವೇ ಇದ್ದರೂ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.</h4> ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಕೋಡ್ ಮಾಡಿದರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. <code><h4> ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ h4 , ಆದರೆ ಇದು ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ </h4></code> === ಫಲಕಗಳು, ಟೇಬಲ್ಲುಗಳು === ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಟೇಬಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು *ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೆ ಇರುವ ವಿಕಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬರೆಯಬಹುದು ([[Help:Table|ಸಹಾಯ:ಟೇಬಲ್ಲು]] ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿರಿ) *ಅಥವಾ HTML ಇನ: &lt;table&gt;, &lt;tr&gt;, &lt;td&gt; or &lt;th&gt; ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಬರೆಯಬಹುದು HTML ಬಳಸುವುದಾದರೆ [[Wikipedia:How to use tables|ಟೇಬಲ್ಲು ಬಳಸುವುದು ಹೇಗೆ]] ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಟೇಬಲ್ಲುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಓದಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ===ಬದಲಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು === ''(See also [[ಸಹಾಯ:Variable]])'' {| |- ! Code ! Effect |- | {{CURRENTMONTH}} || {{CURRENTMONTH}} |- | {{CURRENTMONTHNAME}} | {{CURRENTMONTHNAME}} |- | {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} | {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} |- | {{CURRENTDAY}} || {{CURRENTDAY}} |- | {{CURRENTDAYNAME}} || {{CURRENTDAYNAME}} |- | {{CURRENTYEAR}} || {{CURRENTYEAR}} |- | {{CURRENTTIME}} || {{CURRENTTIME}} |- | {{NUMBEROFARTICLES}} | {{NUMBEROFARTICLES}} |- | {{PAGENAME}} || {{PAGENAME}} |- | {{NAMESPACE}} || {{NAMESPACE}} |- | {{localurl:pagename}} | {{localurl:pagename}} |- | {{localurl:''Wikipedia:Sandbox''|action=edit}} | {{localurl:Wikipedia:Sandbox|action=edit}} |- | {{SERVER}} || {{SERVER}} |- | {{ns:1}} || {{ns:1}} |- | {{ns:2}} || {{ns:2}} |- | {{ns:3}} || {{ns:3}} |- | {{ns:4}} || {{ns:4}} |- | {{ns:5}} || {{ns:5}} |- | {{ns:6}} || {{ns:6}} |- | {{ns:7}} || {{ns:7}} |- | {{ns:8}} || {{ns:8}} |- | {{ns:9}} || {{ns:9}} |- | {{ns:10}} || {{ns:10}} |- | {{ns:11}} || {{ns:11}} |- | {{ns:12}} || {{ns:12}} |- | {{ns:13}} || {{ns:13}} |- | {{ns:14}} || {{ns:14}} |- | {{ns:15}} || {{ns:15}} |- | {{SITENAME}} || {{SITENAME}} |} '''NUMBEROFARTICLES''' is the number of pages in the main namespace which contain a link and are not a redirect, i.e. number of articles, stubs containing a link, and disambiguation pages. '''CURRENTMONTHNAMEGEN''' is the genitive (possessive) grammatical form of the month name, as used in some languages; '''CURRENTMONTHNAME''' is the nominative (subject) form, as usually seen in English. In languages where it makes a difference, you can use constructs like {{grammar:case|word}} to convert a word from the nominative case to some other case. For example, {{grammar:genitive|{{CURRENTMONTHNAME}}}} means the same as {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}. <!-- Is there a reference for this, other than the source code (for example, phase3/languages/Lnaguage*.php) ? --> ===Templates=== The [[Wikipedia:MediaWiki|MediaWiki]] software used by Wikipedia has support for templates. This means standardized text chunks (such as [[Wikipedia:Template messages|boilerplate]] text) can be inserted into articles. For example, typing {{stub}} will appear as "''This article is a [[Wikipedia:The perfect stub article|stub]]. You can help Wikipedia by [[Wikipedia:Find or fix a stub|expanding it]].''" when the page is saved. See [[Wikipedia:Template messages]] for the complete list. Other commonly used ones are: {{disambig}} for disambiguation pages, {{spoiler}} for spoiler warnings and {{sectstub}} like an article stub but for a section. There are many subject-specific stubs e.g.: {{Geo-stub}}, {{Hist-stub}} and {{Linux-stub}}. For a complete list of stubs see [[Wikipedia:Template messages/Stubs]]. ===Templates and Categories=== '''ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್''' ಎಂದರೆ ಏನು? – ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೆಲವು ಓದುಗರಿಗೆ ಬರಬಹುದು. ಗಣಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಒಂದು '''ಸಿದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟಿ'''ಗೆ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಎನ್ನಬಹುದು. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ]] [[ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ದಲ್ಲಿ ದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಪ್ರವೇಶಿಕೆ ಅಥವಾ log in ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅಗಿದ್ದು , ಇದು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಿರುವ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್; ಅಂದರೆ ಸದಸ್ಯರು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಗಣಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಬಹುದು. ಈ ಪಟ್ಟಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಪಟ್ಟಿ ಇರುವದರಿಂದ ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುವ ಕೋಷ್ಟಕ ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್. ಈ ಕೋಷ್ಟಕವು ಸದಸ್ಯರು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಾರದ formನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ತಂತ್ರಗಳು ಐಚ್ಚಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಹಿತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ (೧) ಕಾದಂಬರಿ (೨) ಕವನ (೩) ನಾಟಕ ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೃತಿಗಳ ಪರಿವಿಡಿ ತಂತಾನೆ ರೂಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಬೇಡವಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸದೆ ಕೂಡ ಕೊಡಬಹುದು. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರೆಯುವ ಲೇಖನಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡುವದು ಅವಶ್ಯಕ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೀವು ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಬಯಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಎನ್ನುವ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆ ಎನ್ನುವ ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಉಪ-ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು. ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ (೧) ಭೌಗೋಲಿಕ ಸ್ಥಾನ (೨) ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ (೩) ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಬರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಈ ವಿಷಯಸೂಚಿಗಳ ಎರಡೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು = ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನೀಡಿರಿ. ಅಂದರೆ ಪರಿವಿಡಿ ತಂತಾನೆ ರೂಪಿತಗೊಳ್ಳುವದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ಪ್ರಯೋಗ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಏತಕ್ಕೆ ತಡ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಧಾವಿಸಿರಿ. ===`ಬದಲಾಯಿಸಿ' ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡಿ=== ನೀವು `ಬದಲಾಯಿಸಿ' ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪಕ್ಕದಿಂದ ಅಡಗಿಸಲು '''__NOEDITSECTION__''' ಅನ್ನು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ. ==ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ == ನೀವು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೊ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು: * [[ಸಹಾಯ:ಹೊಸ ಪುಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ|ಹೊಸ ಪುಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?]] * Informal tips on [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|contributing to Wikipedia]] * Editing tasks in general at the [[Wikipedia:Editing FAQ]] * Why not to rename pages '''boldly''', at [[Wikipedia:How to rename (move) a page]] * Preferred layout of your article, at [[Wikipedia:Guide to Layout|Guide to Layout]] (see also [[Wikipedia:Boilerplate text]]) * Style conventions in the [[Wikipedia:Manual of Style]] * An article with annotations pointing out common Wikipedia style and layout issues, at [[Wikipedia:Annotated article]] * General policies in [[Wikipedia:Policies and guidelines]] * [[Wikipedia:Naming conventions]] for how to name articles themselves * If you are making an article about something that belongs to a group of objects (a city, an astronomical object, a chinese character...) check if there is a [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] on the group and try to follow its directions explicitly. * Finally, for a list of articles about editing Wikipedia consult [[Wikipedia:Style and How-to Directory]]. *[[Help:Formula]] *[[m:Help:Editing|Mediawiki user's guide to editing]] *[[Wikipedia:MediaWiki]] <!-- Interlanguage links --> [[ar:&#1608;&#1610;&#1603;&#1610;&#1576;&#1610;&#1583;&#1610;&#1575;:&#1605;&#1587;&#1575;&#1593;&#1583;&#1577; &#1575;&#1604;&#1578;&#1581;&#1585;&#1610;&#1585;]] [[be:&#1042;&#1110;&#1082;&#1110;&#1087;&#1101;&#1076;&#1099;&#1103;:&#1071;&#1082; &#1088;&#1101;&#1076;&#1072;&#1075;&#1072;&#1074;&#1072;&#1094;&#1100; &#1110;&#1089;&#1085;&#1091;&#1102;&#1095;&#1099; &#1072;&#1088;&#1090;&#1099;&#1082;&#1091;&#1083;]][[bg:&#1059;&#1080;&#1082;&#1080;&#1087;&#1077;&#1076;&#1080;&#1103;:&#1050;&#1072;&#1082; &#1089;&#1077; &#1088;&#1077;&#1076;&#1072;&#1082;&#1090;&#1080;&#1088;&#1072;&#1090; &#1089;&#1090;&#1088;&#1072;&#1085;&#1080;&#1094;&#1080;]] [[de:Wikipedia:Handbuch - Artikel bearbeiten]] [[el:Wikipedia:&#928;&#974;&#962; &#957;&#945; &#949;&#960;&#949;&#958;&#949;&#961;&#947;&#945;&#963;&#964;&#949;&#943;&#964;&#949; &#956;&#953;&#945; &#963;&#949;&#955;&#943;&#948;&#945;]] [[fr:Wikipédia:Syntaxe wikipédia]] [[he:&#1493;&#1497;&#1511;&#1497;&#1508;&#1491;&#1497;&#1492;:&#1488;&#1497;&#1498; &#1500;&#1506;&#1512;&#1493;&#1498; &#1491;&#1507;]] [[hi:&#2354;&#2375;&#2326; &#2325;&#2379; &#2325;&#2376;&#2360;&#2375; &#2348;&#2342;&#2354;&#2375;&#2306;]] [[it:Wikipedia:Guida_essenziale]] [[lt:Wikipedia:Kaip_Redaguoti_Puslap%C4%AF]] [[ja:Wikipedia:&#32232;&#38598;&#12398;&#20181;&#26041;]] [[minnan:Help:Pian-chi&#781;p]] [[ro:Wikipedia:Cum s&#259; editezi o pagin&#259;]] [[ru:&#1050;&#1072;&#1082; &#1088;&#1077;&#1076;&#1072;&#1082;&#1090;&#1080;&#1088;&#1086;&#1074;&#1072;&#1090;&#1100; &#1089;&#1090;&#1088;&#1072;&#1085;&#1080;&#1094;&#1091;]] [[th:Wikipedia:&#3585;&#3634;&#3619;&#3649;&#3585;&#3657;&#3652;&#3586;&#3627;&#3609;&#3657;&#3634;]] [[tr:Wikipedia:Sayfa_nas%C4%B1l_de%C4%9Fi%C5%9Ftirilir]] [[ur:%D8%B5%D9%81%D8%AD%DB%81_%DA%A9%D8%B3_%D8%B7%D8%B1%D8%AD_%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%8A%D9%85_%DA%A9%D8%B1%D9%8A%DA%BA]] [[zh-cn:Wikipedia:%E5%A6%82%E4%BD%95%E7%BC%96%E8%BE%91%E9%A1%B5%E9%9D%A2]] [[zh-tw:Wikipedia:&#22914;&#20309;&#32232;&#36655;&#38913;&#38754;]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಹಾಯ ಪುಟಗಳು]] 6voy4zrfmdvvmr1r5jewetjlilikqnf 1376564 1376563 2026-07-10T14:12:49Z Keerthana Bhoomika C 100423 1376564 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಪರಿಚಯ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೀರ್ತನಾ ಭೂಮಿಕಾ. ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ CHRIST (Deemed to be University)ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಎ (Chartered Accountancy) ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿ ಯಶಸ್ವಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದು. ನಾನು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸದಾ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಲಿಯಲು ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಕಾಲೇಜಿನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು, ವೀಡಿಯೋ ಎಡಿಟಿಂಗ್, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟರಿ (Mystery) ಪ್ರಕಾರದ ವೆಬ್ ಸೀರೀಸ್ ಹಾಗೂ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಮಳೆ, ಆಕಾಶ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ನನಗೆ ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳು ತಿಳಿದಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ ಕೂಡ ನನಗಿದೆ. ನನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವದ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಾನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. * ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿರಲಿ. ನೆನಪಿಡಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಇರುವುದು ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. * ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಕರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಮರೆಯದಿರಿ. ಬಹುತೇಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ ನಿರ್ದೇಶಗಳಿಲ್ಲ. ಜನರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವು ನಂಬಲರ್ಹ ಆಕರವಲ್ಲವೆಂಬ ಆಭಿಪ್ರಾಯವಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣ. * ಆಕರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಇತರರು ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದು ಮುಂದುವರೆಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೂ ಸುಲಭವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಕರವಿಲ್ಲದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಕರ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದಲ್ಲಿ ಆ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿರಿ. ಆಕರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೇಖನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವುದು ಪದ್ಧತಿ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಬರಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶ ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಪಾಠವಿದೆ (ಆಕರ ಗ್ರಂಥ, ೨೦೦೪, ಪುಟಗಳು ೧೦೦-೧೦೨). ಅಥವಾ ನಿರ್ದೇಶವನ್ನು ಅಡಿಬರಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಅದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೇಲಂಕಿಯ^೧ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಬಹುದು. ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಉಚಿತವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆಯೊ ಅದರಂತೆ ಮಾಡಿರಿ. ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಾಸಿ. * ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಬೇರೆ ಲೇಖನವೊಂದು ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಅದರ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸಿರಬಹುದು (ಉದಾ ನೀವು "ಕದಂಬ" ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿರಿ. ಇನ್ನೊಂದು ಲೇಖನ "ಕದಂಬರು" ಎಂದು ಕದಂಬ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ). ಅದು ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಲೇಖನವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಪುಟದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಡುವುದು ಒಳಿತು. ನಿಮ್ಮ ಪುಟದಲ್ಲಿನ "ಹುಡುಕು" ಗುಂಡಿಯಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪದಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ ಆಯಾ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪುಟಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. * ನೀವು ಬರೆದ ಪುಟಕ್ಕೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಬೇರೆ ಪುಟಗಳು ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಪುಟದ ಆಶಯವೂ ಆ ಪುಟಗಳ ಆಶಯವೂ ಹೊಂದುವವೆ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಒಳಿತು (ಉದಾ ನೀವು "ಕದಂಬ" ರಾಜಮನೆತನದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿರಿ. ಒಂದು ಲೇಖನ ಕದಂಬ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕದಂಬ ಮರವನ್ನು ಕುರಿತಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪುಟ ಅಸಂಗತ). ನಿಮ್ಮ ಪುಟದ ಮೇಲಿನ "ಇಲ್ಲಿಗೆ ಯಾವ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಡುತ್ತದೆ" ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಡುವ ಪುಟಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. == ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆಗಳು; ಸಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು == ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀವು ಪುಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ದೋಷವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿದ್ದಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ವಾಕ್ಯಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೊಂಚ ಬದಲಾಯಿಸಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಪುಟದಲ್ಲಿನ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು "ಸಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು" ಅಥವಾ "ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆಗಳು" ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ನೀವು [[Wikipedia:How to log in|ಲಾಗಿನ್]] ಆಗಿದ್ದು ಮಾಡಿದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು "ಇದು ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಮುಂದೆ ಪುಟದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಬಹುದು. ಸಣ್ಣದಲ್ಲದ, ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಂತಹ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿದಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಟನ್ನು "ಚುಟುಕು" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಲ್ಲ. ನೀವು ಮರೆತಾಗಲಿ ತಿಳಿಯದೆಯೆ ಆಗಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ/ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಪುಟದ ಮೂಲವನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಿದ್ದಿ "ಇದು ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆ" ಎನ್ನುವ ಗುರುತನ್ನು ಆಳಿಸಿರಿ. ಸಾರಾಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮಾರ್ಪಾಟು ಸಣ್ಣದಲ್ಲವೆಂದು ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಸೇರಿಸಿರಿ. * ''[[ಚುಟುಕು]]'' ಪುಟವನ್ನೂ ನೋಡಿ. == ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆ == ವಿಕಿ ಪುಟದಲ್ಲಿಯ ಬರಹ ಹೇಗೆ ತೋರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಬರಹದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ '''ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್''' ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಉದಾಹರೆಣೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್ ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ತೋರುವಂತಾಗಲು ಅದನ್ನು '''ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್''' ಎಂದಾಗಿ ಬರೆದೆವು. ವಿಕಿಯು '''ಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿತು. ವಿಕಿ ಸಂಕೇತಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಏನೇನನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಣ ಫಲಕ, ಟೇಬಲ್ಲು, ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲದ ಕಲಂನಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರೆದದ್ದು ಹೇಗೆ ತೋರುತ್ತದೆಯೆಂದು ಎಡದ ಕಲಂ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆಂದರೆ ಎಡದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣಬೇಕಾದರೆ ನೀವು ಬಲದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬರೆಯಬೇಕು. ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವಾಗ ಈ ಪುಟವನ್ನು ಬೇರೊಂದು ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. '''ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆಸುವುದಾದರೆ [[Wikipedia:Sandbox|Sandbox]]ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರಿ.''' ---- <!-- :'''The rest of this page is deprecated but will be updated periodically.''' :'''Please direct edits to the [[meta:MediaWiki User's Guide: Editing overview|Meta-Wikimedia version of this page]]''' --> === ವಿಭಾಗಗಳು, ಪರಿಚ್ಛೇಧಗಳು, ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೆರೆಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೀಗೆ ತೋರಬೇಕಾದರೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | <!-- The following code messes up the table of contents and makes the section edit links much less useful, so please do not use it. ==ಹೊಸ ವಿಭಾಗ== ===ಉಪ ವಿಭಾಗ=== ====ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ==== --> <!-- The following should look almost the same, using HTML headings markup instead of wiki headings. However, it messes up the section edit links, so please do not use it. <h2>ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</h2> <h3>ಉಪ ವಿಭಾಗ</h3> <h4>ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ</h4> --> <!-- The following just uses bolding and font changes, so it should be safe. However, it might not look exactly right, especially when people use non-standard CSS stylesheets. --> '''<font style="font-size:120%">ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</font>''' '''<font style="font-size:110%">ಉಪ ವಿಭಾಗ</font>''' '''<font style="font-size:100%">ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ</font>''' ಹೊಸ [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಇವನ್ನು ಬಳಸಿರಿ. ನೆನಪಿಡಿ * ಮೊದಲನೇ ದರ್ಜೆಯ (=) ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸದಿರಿ. ಯಾವಾಗಲೂ ಎರಡೆನೇ ದರ್ಜೆಯ (<tt>==</tt>) ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ. * ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸದಿರಿ (ಉದಾ: ನಾಲ್ಕನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬಳಿಕ). * ಪುಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾದರೂ ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಯು ಒಂದು [[#Placement_of_the_Table_of_Contents_.28TOC.29|ಪರಿವಿಡಿ]] ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಆಟೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. | <pre> ==ಹೊಸ ವಿಭಾಗ== ===ಉಪ ವಿಭಾಗ=== ====ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ==== </pre> |- valign="top" | ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಡುವೆ ಮುರಿದು ಹೊಸ ಸಾಲನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ([[newline]] ಬಳಸುವುದರಿಂದ)ಪುಟದ ತೋರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವೂ ಆಗದು. ಬದಲಾಗಿ ಬರೆವಣಿಗೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇದ್ದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವೆ ಆಗುತ್ತದೆ. * ಆದರೆ [[#lists|ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ]] newline ಬಳಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಿ. ಅಲ್ಲದೆ ಬರೆಯ newline ಇರುವ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿದಿರಿ. | <pre> ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಡುವೆ ಮುರಿದು ಹೊಸ ಸಾಲನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ([[newline]] ಬಳಸುವುದರಿಂದ) ಪುಟದ ತೋರ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವೂ ಆಗದು. ಬದಲಾಗಿ ಬರೆವಣಿಗೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇದ್ದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವೆ ಆಗುತ್ತದೆ. * ಆದರೆ [[#lists|ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ]] newline ಬಳಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಿ. ಅಲ್ಲದೆ ಬರೆಯ newline ಇರುವ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿದಿರಿ. </pre> |- valign="top" | ಹೊಸ ಪ್ಯಾರಾವನ್ನು ಆರಂಭಿಸದೆಯೆ<br> ಸಾಲುಮುರಿದು ಮುಂದಿನ ಸಾಲಿಗೆ ತೊಡಗಬಹುದು. * ಇದರ ಬಳಕೆ ಆದಷ್ಟೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ * ಸಾಲು ಹಾರುವ ಮುನ್ನ ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ [[ಸಂಪರ್ಕ]], '''ದಪ್ಪಕ್ಷರ''', ''ವಾಲಕ್ಷರ''<br>ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿರಿ. ಇವು ಸಾಲು ಮೀರುವುದು ಬೇಡ. | <pre> ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸದೆಯೆ<br> ಸಾಲುಮುರಿದು ಮುಂದಿನ ಸಾಲಿಗೆ ತೊಡಗಬಹುದು. * ಇದರ ಬಳಕೆ ಆದಷ್ಟೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ * ಸಾಲು ಹಾರುವ ಮುನ್ನ ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ [[ಸಂಪರ್ಕ]], '''ದಪ್ಪಕ್ಷರ''', ''ವಾಲಕ್ಷರ''<br> ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿರಿ. ಇವು ಸಾಲು ಮೀರುವುದು ಬೇಡ. </pre> |- id="lists" valign="top" | * ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭ ** ಸಾಲನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ (= [[asterisk]]) ಆರಂಭಿಸಿರಿ *** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿ - 'ಉಪ'ಪಟ್ಟಿ - ಬೇಕಾದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರಿ **** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ newline ಇರಲಿ. * ಪಟ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಆ ಪಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಮುಗಿದು <br>ಹೊಸ ಪಟ್ಟಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಿ. | <pre> * ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭ ** ಸಾಲನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ (= [[asterisk]]) ಆರಂಭಿಸಿರಿ *** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿ - 'ಉಪ'ಪಟ್ಟಿ - ಬೇಕಾದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರಿ **** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ newline ಇರಲಿ. * ಪಟ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಆ ಪಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಮುಗಿದು<br> ಹೊಸ ಪಟ್ಟಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಿ. </pre> |- valign="top" | # ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ## ಬಳಸಿಯೂ ## ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ### ಬರೆಯಬಹುದು | <pre> # ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ## ಬಳಸಿಯೂ ## ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ### ಬರೆಯಬಹುದು </pre> |- valign="top" | * ಮಿಶ್ರಿತ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯಬಹುದು *# ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು *#* ಹೀಗೆ ಅಡಕಗೊಳಿಸಬಹುದು | <pre> * ಮಿಶ್ರಿತ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯಬಹುದು *# ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು *#* ಹೀಗೆ ಅಡಕಗೊಳಿಸಬಹುದು </pre> |- valign="top" | ; ವಿವರಣೆಗಳು ಪಟ್ಟಿ : ವಿವರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ; ವಸ್ತು : ವಸ್ತುವಿನ ವಿವರಣೆ ; ಇನ್ನೊಂದು ವಸ್ತು : ಅದರ ವಿವರಣೆ * ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ವಿವರಣೆ; ಕೋಲನ್ ಗೆ ಮುಂಚೆ ಹೊಸ ಸಾಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೋಲನ್ ಗೆ ಮುಂಚೆ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಅನುಕ್ರಮಣೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ | <pre> ; ವಿವರಣೆಗಳು ಪಟ್ಟಿ : ವಿವರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ; ವಸ್ತು : ವಸ್ತುವಿನ ವಿವರಣೆ ; ಇನ್ನೊಂದು ವಸ್ತು : ಅದರ ವಿವರಣೆ </pre> |- valign="top" | :ಒಂದು ಕೋಲನ್ (':') ಒಂದು ಸಾಲು ಅಥವಾ ಒಂದು ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಅನುಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಹೊಸಸಾಲು (Enter ಕೀಲಿ), ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. * ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವಸ್ತುವಿವರಣೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ, ಆದರೆ ಚರ್ಚಾ ಪುಟಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು | <pre> : ಒಂದು ಕೋಲನ್ (':') ಒಂದು ಸಾಲು ಅಥವಾ ಒಂದು ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಅನುಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಹೊಸಸಾಲು (Enter ಕೀಲಿ), ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. </pre> |- valign=top | IF ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ THEN ಅದು ಹೇಗೆ ಬರೆದಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಸಮಾನಾಂತರ ಅಗಲದ ಫಾಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳು; ಮುಂದಿನ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ENDIF *ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಬಹುದು: ** ಮುಂಚೆಯೇ ಸಂಸ್ಕ್ಅರಣ ಹೊಂದಿದ ಪರಿಚಛೇದವನ್ನು ಹಾಕಬೇಕಾದರೆ; ** ಗಣಿತ ವಿಧನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ; ** ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಬರೆಯಬೇಕಾದಲ್ಲಿ; ** [[ASCII art| ಆಸ್ಕಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು]] ಬಳಸಲು; ** ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು; * '''WARNING''': If you make it wide, you [[page widening|force the whole page to be wide]] and hence less readable, especially for people who use lower resolutions. Never start ordinary lines with spaces. | <pre> IF ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ THEN ಅದು ಹೇಗೆ ಬರೆದಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಸಮಾನಾಂತರ ಅಗಲದ ಫಾಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳು; ಮುಂದಿನ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ENDIF </pre> |- valign="top" | <center>ಸಾಲನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರಿಸುವುದು</center> * ಅಮೆರಿಕಾದ "center" ಶಬ್ದ ಉಪಯೋಗಿಸಿ. | <pre> <center>ಸಾಲನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರಿಸುವುದು</center> </pre> |- valign="top" | ಒ೦ದು ಅಡ್ದ ಸಾಲು: ಇದು ಅಡ್ಡ ಸಾಲಿನ ಮೇಲಿದೆ ---- ಮತ್ತು ಇದು ಅದರ ಕೆಳಗಿದೆ. * ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಾ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿರಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯಕರ. * ಹಾಗೆಯೇ ಒ೦ದೇ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒ೦ದೇ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. | <pre> ಒ೦ದು ಅಡ್ದ ಸಾಲು: ಇದು ಅಡ್ಡ ಸಾಲಿನ ಮೇಲಿದೆ ---- ಮತ್ತು ಇದು ಅದರ ಕೆಳಗಿದೆ. </pre> |} === ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಯು ಆರ್ ಎಲ್ ಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ [[ಮೈಸೂರು]] * ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ [[ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಪ‍ರ್ಕ. *ಪುಟದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರ ದಪ್ಪಕ್ಷರ ಹಾಗೂ ಖಾಲಿ ಜಾಗ _(ಕೆಳಗೆರೆ)ಆಗಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ‍ರ್ಕದಲ್ಲಿ _(ಕೆಳಗೆರೆ)ಬರೆದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಟೈಪಿಸಿದಂತೆಯೇ ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಬಳೆಸದಿರುವುದು ಉತ್ತಮ]. *ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿದ ಸಂಪ‍ರ್ಕ[[URL]] http://kn.wikipedia.org/wiki/ಮುಖ್ಯ_ಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಮುಖ್ಯ ಪುಟವೇ ಆಗಿದೆ. See also [[Wikipedia:Canonicalization]]. | <pre> ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ [[ಮೈಸೂರು]]. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ [[Wikipedia:ಮುಖ್ಯ ಪುಟ|ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಪ‍ರ್ಕ </pre> |- valign="top" | San Francisco also has [[public transport|public transportation]]. * Same target, different name. * This is a [[piped link]]. | <pre> San Francisco also has [[public transport|public transportation]]. </pre> |- valign="top" | San Francisco also has [[public transport]]ation. Examples include [[bus]]es, [[taxi]]s and [[streetcar]]s. * Endings are blended into the link. * Preferred style is to use this instead of a piped link, if possible. | <pre> San Francisco also has [[public transport]]ation. Examples include [[bus]]es, [[taxi]]s and [[streetcar]]s. </pre> |- valign="top" | See the [[Wikipedia:Manual of Style]]. * A link to another [[Wikipedia:namespace|namespace]]. | <pre> See the [[Wikipedia:Manual of Style]]. </pre> |- id="link-to-section" valign="top" | [[Economics#See also]] is a link to a section within another page. [[#Links and URLs]] is a link to a section on the current page. [[#example]] is a link to an anchor that was created using <div id="example">an id attribute</div> * The part after the number sign (#) must match a section heading on the page. Matches must be exact in terms of spelling, case and punctuation. Links to non-existent sections aren't broken; they are treated as links to the top of the page. * Identifiers may be created by attaching an <code>id="..."></code> attribute to almost any HTML element. | <pre> [[Economics#See also]] is a link to a section within another page. [[#Links and URLs]] is a link to a section on the current page. [[#example]] is a link to an anchor that was created using <div id="example">an id attribute</div> </pre> |- valign="top" | Automatically hide stuff in parentheses: [[kingdom (biology)|kingdom]]. Automatically hide namespace: [[Wikipedia:Village Pump|Village Pump]]. Or both: [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|Manual of Style]] But not: [[Wikipedia:Manual of Style#Links|]] * The server fills in the part after the pipe character (|) when you save the page. The next time you open the edit box you will see the expanded piped link. When [[Wikipedia:Show preview|preview]]ing your edits, you will not see the expanded form until you press '''Save''' and '''Edit''' again. The same applies to links to sections within the same page ([[#link-to-section|see previous entry]]). | <pre> Automatically hide stuff in parentheses: [[kingdom (biology)|]]. Automatically hide namespace: [[Wikipedia:Village Pump|]]. Or both: [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|]] But not: [[Wikipedia:Manual of Style#Links|]] </pre> |- valign="top" | [[The weather in London]] is a page that doesn't exist yet. * You can create it by clicking on the link (but please don't do so with this particular link). * To create a new page: *# Create a link to it on some other (related) page. *# Save that page. *# Click on the link you just made. The new page will open for editing. * For more information, see [[Wikipedia:How to start a page|How to start a page]] and check out Wikipedia's [[Wikipedia:Naming conventions|naming conventions]]. * Please do not create a new article without linking to it from at least one other article. | <pre> [[The weather in London]] is a page that doesn't exist yet. </pre> |- valign="top" | [[Wikipedia:How to edit a page]] is this page. * [[Self link]]s appear as bold text when the article is viewed. * Do not use this technique to make the article name bold in the first paragraph; see the [[Wikipedia:Manual of Style#Article titles|Manual of Style]]. | <pre> [[Wikipedia:How to edit a page]] is this page. </pre> |- valign="top" | When adding a comment to a Talk page, you should sign it by adding three tildes to add your user name: : [[User:Brockert|Ben Brockert]] or four to add user name plus date/time: : [[User:Brockert|Ben Brockert]] 00:18, Nov 19, 2004 (UTC) Five tildes gives the date/time alone: : 00:18, Nov 19, 2004 (UTC) * The first two both provide a link to your [[Wikipedia:user page|user page]]. | <pre> When adding a comment to a Talk page, you should sign it by adding three tildes to add your user name: : ~~~ or four for user name plus date/time: : ~~~~ Five tildes gives the date/time alone: : ~~~~~ </pre> |- valign="top" | * [[Wikipedia:Redirect|Redirect]] one article title to another by placing a directive like the one shown to the right on the ''first'' line of the article (such as at a page titled "[[USA]]"). * Note that, while it is possible to link to a section, it is not possible to redirect to a section. For example, "#REDIRECT [[United States#History]]" will redirect to the [[United States]] page, but not to any particular section on it. This feature '''will not''' be implemented in the future, so such redirects should not be used. | <pre> #REDIRECT [[United States]] </pre> |- valign="top" | * Link to a page on the same subject in another language by using a link of the form: [[language code:Title]]. * It does not matter where you put these links while editing as they will always show up in the same place when you save the page, but placement at the end of the edit box is recommended. * Please see [[Wikipedia:Interlanguage links]] and the [[Wikipedia:Complete list of language wikis available|list of languages and codes]]. | <pre> [[fr:Wikipédia:Aide]] </pre> |- valign="top" | '''What links here''' and '''Related changes''' pages can be linked as: [[Special:Whatlinkshere/Wikipedia:How to edit a page]] and [[Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:How to edit a page]] | <pre> '''What links here''' and '''Related changes''' pages can be linked as: [[Special:Whatlinkshere/Wikipedia:How to edit a page]] and [[Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:How to edit a page]] </pre> |- valign="top" | A user's '''Contributions''' page can be linked as: [[Special:Contributions/UserName]] or [[Special:Contributions/192.0.2.0]] | <pre> A user's '''Contributions''' page can be linked as: [[Special:Contributions/UserName]] or [[Special:Contributions/192.0.2.0]] </pre> |- valign="top" | * To put an article in a [[Wikipedia:Category]], place a link like the one to the right anywhere in the article. As with interlanguage links, it does not matter where you put these links while editing as they will always show up in the same place when you save the page, but placement at the end of the edit box is recommended. | <pre> [[Category:Character sets]] </pre> |- valign="top" | * To ''link'' to a [[Wikipedia:Category]] page without putting the article into the category, use an initial colon (:) in the link. | <pre> [[:Category:Character sets]] </pre> |- id="link-external" valign="top" | Three ways to link to external (non-wiki) sources: # Bare URL: http://www.nupedia.com/ (bad style) # Unnamed link: [http://www.nupedia.com/] ('''very bad style''') # Named link: [http://www.nupedia.com Nupedia] :See [[MetaWikiPedia:Interwiki_map]] for the list of shortcuts. * Square brackets indicate an external link. Note the use of a ''space'' (not a pipe) to separate the URL from the link text in the "named" version. * In the [[URL]], all symbols must be among:<br/>'''A-Z a-z 0-9 . _ \ / ~ % - + &amp; # ? ! = ( ) @ \x80-\xFF''' * If a URL contains a character not in this list, it should be encoded by using a percent sign (%) followed by the [[hexadecimal|hex]] code of the character, which can be found in the table of [[ASCII#ASCII printable characters|ASCII printable characters]]. For example, the caret character (^) would be encoded in a URL as '''%5E'''. * See [[Wikipedia:External links]] for style issues. | <pre> Three ways to link to external (non-wiki) sources: # Bare URL: http://www.nupedia.com/ (bad style) # Unnamed link: [http://www.nupedia.com/] ('''very bad style''') # Named link: [http://www.nupedia.com Nupedia] </pre> |- valign="top" | Linking to other wikis: # [[Interwiki]] link: [[Wiktionary:Hello]] # Named interwiki link: [[Wiktionary:Hello|Hello]] # Interwiki link without prefix: [[Wiktionary:Hello|Hello]] * All of these forms lead to the URL http://en.wiktionary.org/wiki/Hello * Note that interwiki links use the ''internal'' link style. * See [[MetaWikiPedia:Interwiki_map]] for the list of shortcuts; if the site you want to link to isn't on the list, use an external link ([[#link-external|see above]]). * See also [[Wikipedia:How to link to Wikimedia projects]]. Linking to another language's wiktionary: # [[Wiktionary:fr:bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|fr:bonjour]] * All of these forms lead to the URL http://fr.wiktionary.org/wiki/bonjour | <pre> Linking to other wikis: # [[Interwiki]] link: [[Wiktionary:Hello]] # Named interwiki link: [[Wiktionary:Hello|Hello]] # Interwiki link without prefix: [[Wiktionary:Hello|]] Linking to another language's wiktionary: # [[Wiktionary:fr:bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|]] </pre> |- valign="top" | ISBN 012345678X ISBN 0-123-45678-X * Link to books using their [[Wikipedia:ISBN|ISBN]] numbers. This is preferred to linking to a specific online bookstore, because it gives the reader a choice of vendors. * ISBN links do not need any extra markup, provided you use one of the indicated formats. | <pre> ISBN 012345678X ISBN 0-123-45678-X </pre> |- valign=top | Date formats: # [[July 20]], [[1969]] # [[20 July]] [[1969]] # [[1969]]-[[07-20]] * Link dates in one of the above formats, so that everyone can set their own display order. If [[Special:Userlogin|logged in]], you can use [[Special:Preferences]] to change your own date display setting. * All of the above dates will appear as "[[20 July|20 July]] [[1969|1969]]" if you set your date display preference to "15 January 2001", but as "[[20 July|July 20]], [[1969|1969]]" if you set it to "January 15, 2001". | <pre> Date formats: # [[July 20]], [[1969]] # [[20 July]] [[1969]] # [[1969]]-[[07-20]] </pre> |- valign="top" | [[ಮೀಡಿಯ:Sg mrob.ogg|Sound]] *To include links to non-image uploads such as sounds, use a "media" link. For images, [[#Images|see next section]]. Some uploaded sounds are listed at [[Wikipedia:Sound]]. | <pre> [[media:Sg_mrob.ogg|Sound]] </pre> |} === ಚಿತ್ರಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | ಒಂದು ಚಿತ್ರ: [[Image:Wiki.png]] ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆ: [[Image:Wiki.png|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ]] or, floating to the right side of the page and with a caption: [[Image:Wiki.png|frame|Wikipedia Encyclopedia]]<br clear=all> or, floating to the right side of the page ''without'' a caption: [[Image:Wiki.png|right|Wikipedia Encyclopedia]]<br clear=all> * Only images that have been uploaded to Wikipedia can be used. To upload images, use the [[Special:Upload|upload page]]. You can find the uploaded image on the [[Special:Imagelist|image list]]. * See the [[Wikipedia:Image use policy|image use policy]] and [[Wikipedia:Image markup|extended image markup/syntax]] pages for more hints. * Alternative text, used when the image isn't loaded, in a text-only browser, or when spoken aloud, is '''strongly''' encouraged. See [[Wikipedia:Alternate text for images|Alternate text for images]] for help on choosing it. * The frame tag automatically floats the image right. | <pre> A picture: [[Image:Wiki.png]] or, with alternative text: [[Image:Wiki.png|jigsaw globe]] or, floating to the right side of the page and with a caption: [[Image:Wiki.png|frame|Wikipedia Encyclopedia]] or, floating to the right side of the page ''without'' a caption: [[Image:Wiki.png|right|Wikipedia Encyclopedia]]</pre> |- | Clicking on an uploaded image displays a description page, which you can also link directly to: [[:Image:Wiki.png]] | <pre> [[:Image:Wiki.png]] </pre> |- | To include links to images shown as links instead of drawn on the page, use a "media" link. <br/>[[ಮೀಡಿಯ:Tornado aircraft.jpg|Image of a Tornado]] | <pre> [[media:Tornado aircraft.jpg|Image of a Tornado]] </pre> |} === Character formatting === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- valign="top" ! What it looks like ! What you type |- id="emph" valign="top" | ''Emphasize'', '''strongly''', '''''very strongly'''''. * These are double, triple, and quintuple apostrophes (single-quote marks), not double-quote marks. | <pre> ''Emphasize'', '''strongly''', '''''very strongly'''''. </pre> |- valign="top" | <math>\sin x + \ln y</math><br> sin''x'' + ln''y'' <!-- no space between roman "sin" and italic "x" --> <math>\mathbf{x} = 0</math><br> '''x''' = 0 Ordinary text should use [[#emph|wiki markup for emphasis]], and should not use <code>&lt;i&gt;</code> or <code>&lt;b&gt;</code>. However, mathematical formulas often use italics, and sometimes use bold, for reasons unrelated to emphasis. Complex formulas should use [[Help:Formula|<code>&lt;math&gt;</code> markup]], and simple formulas may use <code>&lt;math&gt;</code>; or <code>&lt;i&gt;</code> and <code>&lt;b&gt;</code>; or <code>''</code> and <code>'''</code>. According to [[Wikipedia:WikiProject Mathematics#Italicization and bolding|WikiProject Mathematics]], wiki markup is preferred over HTML markup like <code>&lt;i&gt;</code> and <code>&lt;b&gt;</code>. | <pre> <math>\sin x + \ln y</math> sin''x'' + ln''y'' <math>\mathbf{x} = 0</math> '''x''' = 0 </pre> |- valign="top" | A typewriter font for <tt>monospace text</tt> or for computer code: <code>int main()</code> * For semantic reasons, using <code>&lt;code&gt;</code> where applicable is preferable to using <code>&lt;tt&gt;</code>. | <pre> A typewriter font for <tt>monospace text</tt> or for computer code: <code>int main()</code> </pre> |- valign="top" | You can use <small>small text</small> for captions. | <pre> You can use <small>small text</small> for captions. </pre> |- valign="top" | You can <s>strike out deleted material</s> and <u>underline new material</u>. You can also mark <del>deleted material</del> and <ins>inserted material</ins> using logical markup rather than visual markup. * When editing regular Wikipedia articles, just make your changes and don't mark them up in any special way. * When editing your own previous remarks in talk pages, it is sometimes appropriate to mark up deleted or inserted material. | <pre> You can <s>strike out deleted material</s> and <u>underline new material</u>. You can also mark <del>deleted material</del> and <ins>inserted material</ins> using logical markup rather than visual markup. </pre> |- valign="top" | '''Diacritical marks:''' <br/> À Á Â Ã Ä Å <br/> Æ Ç È É Ê Ë <br/> Ì Í Î Ï Ñ Ò <br/> Ó Ô Õ Ö Ø Ù <br/> Ú Û Ü ß à á <br/> â ã ä å æ ç <br/> è é ê ë ì í<br/> î ï ñ ò ó ô <br/> &oelig; õ ö ø ù ú <br/> û ü ÿ * See [[meta:Help:Special characters|special characters]]. | <br/> <pre> &amp;Agrave; &amp;Aacute; &amp;Acirc; &amp;Atilde; &amp;Auml; &amp;Aring; &amp;AElig; &amp;Ccedil; &amp;Egrave; &amp;Eacute; &amp;Ecirc; &amp;Euml; &amp;Igrave; &amp;Iacute; &amp;Icirc; &amp;Iuml; &amp;Ntilde; &amp;Ograve; &amp;Oacute; &amp;Ocirc; &amp;Otilde; &amp;Ouml; &amp;Oslash; &amp;Ugrave; &amp;Uacute; &amp;Ucirc; &amp;Uuml; &amp;szlig; &amp;agrave; &amp;aacute; &amp;acirc; &amp;atilde; &amp;auml; &amp;aring; &amp;aelig; &amp;ccedil; &amp;egrave; &amp;eacute; &amp;ecirc; &amp;euml; &amp;igrave; &amp;iacute; &amp;icirc; &amp;iuml; &amp;ntilde; &amp;ograve; &amp;oacute; &amp;ocirc; &amp;oelig; &amp;otilde; &amp;ouml; &amp;oslash; &amp;ugrave; &amp;uacute; &amp;ucirc; &amp;uuml; &amp;yuml; </pre> |- valign="top" | '''Punctuation:''' <br/> ¿ ¡ § ¶<br/> &dagger; &Dagger; &bull; &ndash; &mdash;<br/> &lsaquo; &rsaquo; « »<br/> &lsquo; &rsquo; &ldquo; &rdquo; | <br/> <pre> &amp;iquest; &amp;iexcl; &amp;sect; &amp;para; &amp;dagger; &amp;Dagger; &amp;bull; &amp;ndash; &amp;mdash; &amp;lsaquo; &amp;rsaquo; &amp;laquo; &amp;raquo; &amp;lsquo; &amp;rsquo; &amp;ldquo; &amp;rdquo; </pre> |- valign="top" | '''Commercial symbols:''' <br/> &trade; © ® ¢ &euro; ¥<br/> £ ¤ | <br/> <pre> &amp;trade; &amp;copy; &amp;reg; &amp;cent; &amp;euro; &amp;yen; &amp;pound; &amp;curren; </pre> |- valign="top" | '''Subscripts:''' <br/> x₁ x₂ x₃ or <br/> x&#8320; x&#8321; x&#8322; x&#8323; x&#8324; <br/> x&#8325; x&#8326; x&#8327; x&#8328; x&#8329; '''Superscripts:''' <br/> x¹ x² x³ or <br/> x&#8304; x&sup1; x&sup2; x&sup3; x&#8308; <br/> x&#8309; x&#8310; x&#8311; x&#8312; x&#8313; *The latter methods of sub/superscripting can't be used in the most general context, as they rely on Unicode support which may not be present on all users' machines. For the 1-2-3 superscripts, it is nevertheless preferred when possible (as with units of measurement) because most browsers have an easier time formatting lines with it. &epsilon;₀ = 8.85 &times; 10^&minus;12 C&sup2; / J m. 1 [[hectare]] = [[1 E4 m&sup2;]] | <br/> <pre> x₁ x₂ x₃ or <br/> x&amp;#8320; x&amp;#8321; x&amp;#8322; x&amp;#8323; x&amp;#8324; <br/> x&amp;#8325; x&amp;#8326; x&amp;#8327; x&amp;#8328; x&amp;#8329; </pre> <pre> x¹ x² x³ or <br/> x&amp;#8304; x&amp;sup1; x&amp;sup2; x&amp;sup3; x&amp;#8308; <br/> x&amp;#8309; x&amp;#8310; x&amp;#8311; x&amp;#8312; x&amp;#8313; &amp;epsilon;₀ = 8.85 &amp;times; 10^{&amp;minus;12} C&amp;sup2; / J m. 1 [[hectare]] = [[1 E4 m&amp;sup2;]] </pre> |- valign="top" | '''Greek characters:''' <br/> &alpha; &beta; &gamma; &delta; &epsilon; &zeta;<br/> &eta; &theta; &iota; &kappa; &lambda; &mu; &nu;<br/> &xi; &omicron; &pi; &rho; &sigma; &sigmaf;<br/> &tau; &upsilon; &phi; &chi; &psi; &omega;<br/> &Gamma; &Delta; &Theta; &Lambda; &Xi; &Pi;<br/> &Sigma; &Phi; &Psi; &Omega; | <br/> <pre> &amp;alpha; &amp;beta; &amp;gamma; &amp;delta; &amp;epsilon; &amp;zeta; &amp;eta; &amp;theta; &amp;iota; &amp;kappa; &amp;lambda; &amp;mu; &amp;nu; &amp;xi; &amp;omicron; &amp;pi; &amp;rho; &amp;sigma; &amp;sigmaf; &amp;tau; &amp;upsilon; &amp;phi; &amp;chi; &amp;psi; &amp;omega; &amp;Gamma; &amp;Delta; &amp;Theta; &amp;Lambda; &amp;Xi; &amp;Pi; &amp;Sigma; &amp;Phi; &amp;Psi; &amp;Omega; </pre> |- valign="top" | '''Mathematical characters:''' <br/> &int; &sum; &prod; &radic; &minus; &plusmn; &infin;<br/> &asymp; &prop; &equiv; &ne; &le; &ge;<br/> &times; &middot; &divide; &part; &prime; &Prime;<br/> &nabla; &permil; &deg; &there4; &alefsym; &oslash;<br/> &isin; &notin; &cap; &cup; &sub; &sup; &sube; &supe;<br/> &not; &and; &or; &exist; &forall; &rArr; &hArr;<br/> &rarr; &harr;<br/> * See also [[Wikipedia:WikiProject Mathematics|WikiProject Mathematics]]. | <br/> <pre> &amp;int; &amp;sum; &amp;prod; &amp;radic; &amp;minus; &amp;plusmn; &amp;infin; &amp;asymp; &amp;prop; &amp;equiv; &amp;ne; &amp;le; &amp;ge; &amp;times; &amp;middot; &amp;divide; &amp;part; &amp;prime; &amp;Prime; &amp;nabla; &amp;permil; &amp;deg; &amp;there4; &amp;alefsym; &amp;oslash; &amp;isin; &amp;notin; &amp;cap; &amp;cup; &amp;sub; &amp;sup; &amp;sube; &amp;supe; &amp;not; &amp;and; &amp;or; &amp;exist; &amp;forall; &amp;rArr; &amp;hArr; &amp;rarr; &amp;harr; </pre> |- valign="top" | '''Spacing in simple math formulas:''' <br/> Obviously, ''x''&sup2;&nbsp;&ge;&nbsp;0 is true. *To space things out without allowing line breaks to interrupt the formula, use non-breaking spaces: <tt>&amp;nbsp;</tt>. | <br/> <pre> Obviously, ''x''&amp;sup2;&amp;nbsp;&amp;ge;&amp;nbsp;0 is true. </pre> |- valign="top" | '''Complicated formulas:''' <br/> : <math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> * See [[Help:Formula]] for how to use <tt>&lt;math></tt>. * A formula displayed on a line by itself should probably be indented by using the colon (:) character. | <br/> <pre> : <math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> </pre> |- valign="top" | '''Suppressing interpretation of markup:''' <br/> Link &rarr; (''to'') the [[Wikipedia FAQ]] * Used to show literal data that would otherwise have special meaning. * Escape all wiki markup, including that which looks like HTML tags. * Does not escape HTML character references. * To escape HTML character references such as <tt>&amp;rarr;</tt> use <tt>&amp;amp;rarr;</tt> | <br/> <pre> &lt;Link &amp;rarr; (''to'') the [[Wikipedia FAQ]]&lt; </pre> |- valign="top" | '''Commenting page source:''' <br/> ''not shown when viewing page'' * Used to leave comments in a page for future editors. * Note that most comments should go on the appropriate [[Wikipedia:Talk page|Talk page]]. | <br/> <pre> &lt;!-- comment here --> </pre> |} ''(see also: [[Chess symbols in Unicode]])'' === ಪರಿವಿಡಿ === ==== ಪರಿವಿಡಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ==== ಪುಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾದರೂ ತಲೆಬರಹಗಳಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಯು ಪರಿವಿಡಿಯನ್ನು ತಾನಾಗಿಯೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿವಿಡಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯ ತಲೆಬರಹಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ (ಪೀಠಿಕೆಯ ನಂತರ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ __TOC__ ಇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತೋರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಪರಿವಿಡಿ ಬೇಡವಾದಲ್ಲಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ __NOTOC__ ಇರಿಸಿರಿ. ಪರಿವಿಡಿಗಳ ಬಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದರೊಂದಿಗೆ [[Wikipedia:Section#Compact_TOC|compact TOC]] ಅನ್ನೂ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ==== ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವುದು==== ನಿಮಗೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ-ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಬೇಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ. == ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ೨ == ಇರುವುದನ್ನು<h2> ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ೨ </h2> ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ == ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ೩ == ಇರುವುದನ್ನು<h2> ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ೩ </h2> ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅಂತೆಯೇ... ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಳಗಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ ಬೇರೆ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಗಾತ್ರವೇ ಇದ್ದರೂ ಕೆಳಗಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.. <h4> ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ ಬೇರೆ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಗಾತ್ರವೇ ಇದ್ದರೂ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.</h4> ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಕೋಡ್ ಮಾಡಿದರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. <code><h4> ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ h4 , ಆದರೆ ಇದು ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ </h4></code> === ಫಲಕಗಳು, ಟೇಬಲ್ಲುಗಳು === ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಟೇಬಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು *ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೆ ಇರುವ ವಿಕಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬರೆಯಬಹುದು ([[Help:Table|ಸಹಾಯ:ಟೇಬಲ್ಲು]] ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿರಿ) *ಅಥವಾ HTML ಇನ: &lt;table&gt;, &lt;tr&gt;, &lt;td&gt; or &lt;th&gt; ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಬರೆಯಬಹುದು HTML ಬಳಸುವುದಾದರೆ [[Wikipedia:How to use tables|ಟೇಬಲ್ಲು ಬಳಸುವುದು ಹೇಗೆ]] ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಟೇಬಲ್ಲುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಓದಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ===ಬದಲಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು === ''(See also [[ಸಹಾಯ:Variable]])'' {| |- ! Code ! Effect |- | {{CURRENTMONTH}} || {{CURRENTMONTH}} |- | {{CURRENTMONTHNAME}} | {{CURRENTMONTHNAME}} |- | {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} | {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} |- | {{CURRENTDAY}} || {{CURRENTDAY}} |- | {{CURRENTDAYNAME}} || {{CURRENTDAYNAME}} |- | {{CURRENTYEAR}} || {{CURRENTYEAR}} |- | {{CURRENTTIME}} || {{CURRENTTIME}} |- | {{NUMBEROFARTICLES}} | {{NUMBEROFARTICLES}} |- | {{PAGENAME}} || {{PAGENAME}} |- | {{NAMESPACE}} || {{NAMESPACE}} |- | {{localurl:pagename}} | {{localurl:pagename}} |- | {{localurl:''Wikipedia:Sandbox''|action=edit}} | {{localurl:Wikipedia:Sandbox|action=edit}} |- | {{SERVER}} || {{SERVER}} |- | {{ns:1}} || {{ns:1}} |- | {{ns:2}} || {{ns:2}} |- | {{ns:3}} || {{ns:3}} |- | {{ns:4}} || {{ns:4}} |- | {{ns:5}} || {{ns:5}} |- | {{ns:6}} || {{ns:6}} |- | {{ns:7}} || {{ns:7}} |- | {{ns:8}} || {{ns:8}} |- | {{ns:9}} || {{ns:9}} |- | {{ns:10}} || {{ns:10}} |- | {{ns:11}} || {{ns:11}} |- | {{ns:12}} || {{ns:12}} |- | {{ns:13}} || {{ns:13}} |- | {{ns:14}} || {{ns:14}} |- | {{ns:15}} || {{ns:15}} |- | {{SITENAME}} || {{SITENAME}} |} '''NUMBEROFARTICLES''' is the number of pages in the main namespace which contain a link and are not a redirect, i.e. number of articles, stubs containing a link, and disambiguation pages. '''CURRENTMONTHNAMEGEN''' is the genitive (possessive) grammatical form of the month name, as used in some languages; '''CURRENTMONTHNAME''' is the nominative (subject) form, as usually seen in English. In languages where it makes a difference, you can use constructs like {{grammar:case|word}} to convert a word from the nominative case to some other case. For example, {{grammar:genitive|{{CURRENTMONTHNAME}}}} means the same as {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}. <!-- Is there a reference for this, other than the source code (for example, phase3/languages/Lnaguage*.php) ? --> ===Templates=== The [[Wikipedia:MediaWiki|MediaWiki]] software used by Wikipedia has support for templates. This means standardized text chunks (such as [[Wikipedia:Template messages|boilerplate]] text) can be inserted into articles. For example, typing {{stub}} will appear as "''This article is a [[Wikipedia:The perfect stub article|stub]]. You can help Wikipedia by [[Wikipedia:Find or fix a stub|expanding it]].''" when the page is saved. See [[Wikipedia:Template messages]] for the complete list. Other commonly used ones are: {{disambig}} for disambiguation pages, {{spoiler}} for spoiler warnings and {{sectstub}} like an article stub but for a section. There are many subject-specific stubs e.g.: {{Geo-stub}}, {{Hist-stub}} and {{Linux-stub}}. For a complete list of stubs see [[Wikipedia:Template messages/Stubs]]. ===Templates and Categories=== '''ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್''' ಎಂದರೆ ಏನು? – ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೆಲವು ಓದುಗರಿಗೆ ಬರಬಹುದು. ಗಣಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಒಂದು '''ಸಿದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟಿ'''ಗೆ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಎನ್ನಬಹುದು. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ]] [[ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ದಲ್ಲಿ ದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಪ್ರವೇಶಿಕೆ ಅಥವಾ log in ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅಗಿದ್ದು , ಇದು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಿರುವ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್; ಅಂದರೆ ಸದಸ್ಯರು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಗಣಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಬಹುದು. ಈ ಪಟ್ಟಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಪಟ್ಟಿ ಇರುವದರಿಂದ ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುವ ಕೋಷ್ಟಕ ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್. ಈ ಕೋಷ್ಟಕವು ಸದಸ್ಯರು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಾರದ formನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ತಂತ್ರಗಳು ಐಚ್ಚಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಹಿತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ (೧) ಕಾದಂಬರಿ (೨) ಕವನ (೩) ನಾಟಕ ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೃತಿಗಳ ಪರಿವಿಡಿ ತಂತಾನೆ ರೂಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಬೇಡವಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸದೆ ಕೂಡ ಕೊಡಬಹುದು. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರೆಯುವ ಲೇಖನಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡುವದು ಅವಶ್ಯಕ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೀವು ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಬಯಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಎನ್ನುವ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆ ಎನ್ನುವ ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಉಪ-ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು. ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ (೧) ಭೌಗೋಲಿಕ ಸ್ಥಾನ (೨) ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ (೩) ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಬರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಈ ವಿಷಯಸೂಚಿಗಳ ಎರಡೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು = ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನೀಡಿರಿ. ಅಂದರೆ ಪರಿವಿಡಿ ತಂತಾನೆ ರೂಪಿತಗೊಳ್ಳುವದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ಪ್ರಯೋಗ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಏತಕ್ಕೆ ತಡ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಧಾವಿಸಿರಿ. ===`ಬದಲಾಯಿಸಿ' ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡಿ=== ನೀವು `ಬದಲಾಯಿಸಿ' ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪಕ್ಕದಿಂದ ಅಡಗಿಸಲು '''__NOEDITSECTION__''' ಅನ್ನು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ. ==ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ == ನೀವು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೊ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು: * [[ಸಹಾಯ:ಹೊಸ ಪುಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ|ಹೊಸ ಪುಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?]] * Informal tips on [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|contributing to Wikipedia]] * Editing tasks in general at the [[Wikipedia:Editing FAQ]] * Why not to rename pages '''boldly''', at [[Wikipedia:How to rename (move) a page]] * Preferred layout of your article, at [[Wikipedia:Guide to Layout|Guide to Layout]] (see also [[Wikipedia:Boilerplate text]]) * Style conventions in the [[Wikipedia:Manual of Style]] * An article with annotations pointing out common Wikipedia style and layout issues, at [[Wikipedia:Annotated article]] * General policies in [[Wikipedia:Policies and guidelines]] * [[Wikipedia:Naming conventions]] for how to name articles themselves * If you are making an article about something that belongs to a group of objects (a city, an astronomical object, a chinese character...) check if there is a [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] on the group and try to follow its directions explicitly. * Finally, for a list of articles about editing Wikipedia consult [[Wikipedia:Style and How-to Directory]]. *[[Help:Formula]] *[[m:Help:Editing|Mediawiki user's guide to editing]] *[[Wikipedia:MediaWiki]] <!-- Interlanguage links --> [[ar:&#1608;&#1610;&#1603;&#1610;&#1576;&#1610;&#1583;&#1610;&#1575;:&#1605;&#1587;&#1575;&#1593;&#1583;&#1577; &#1575;&#1604;&#1578;&#1581;&#1585;&#1610;&#1585;]] [[be:&#1042;&#1110;&#1082;&#1110;&#1087;&#1101;&#1076;&#1099;&#1103;:&#1071;&#1082; &#1088;&#1101;&#1076;&#1072;&#1075;&#1072;&#1074;&#1072;&#1094;&#1100; &#1110;&#1089;&#1085;&#1091;&#1102;&#1095;&#1099; &#1072;&#1088;&#1090;&#1099;&#1082;&#1091;&#1083;]][[bg:&#1059;&#1080;&#1082;&#1080;&#1087;&#1077;&#1076;&#1080;&#1103;:&#1050;&#1072;&#1082; &#1089;&#1077; &#1088;&#1077;&#1076;&#1072;&#1082;&#1090;&#1080;&#1088;&#1072;&#1090; &#1089;&#1090;&#1088;&#1072;&#1085;&#1080;&#1094;&#1080;]] [[de:Wikipedia:Handbuch - Artikel bearbeiten]] [[el:Wikipedia:&#928;&#974;&#962; &#957;&#945; &#949;&#960;&#949;&#958;&#949;&#961;&#947;&#945;&#963;&#964;&#949;&#943;&#964;&#949; &#956;&#953;&#945; &#963;&#949;&#955;&#943;&#948;&#945;]] [[fr:Wikipédia:Syntaxe wikipédia]] [[he:&#1493;&#1497;&#1511;&#1497;&#1508;&#1491;&#1497;&#1492;:&#1488;&#1497;&#1498; &#1500;&#1506;&#1512;&#1493;&#1498; &#1491;&#1507;]] [[hi:&#2354;&#2375;&#2326; &#2325;&#2379; &#2325;&#2376;&#2360;&#2375; &#2348;&#2342;&#2354;&#2375;&#2306;]] [[it:Wikipedia:Guida_essenziale]] [[lt:Wikipedia:Kaip_Redaguoti_Puslap%C4%AF]] [[ja:Wikipedia:&#32232;&#38598;&#12398;&#20181;&#26041;]] [[minnan:Help:Pian-chi&#781;p]] [[ro:Wikipedia:Cum s&#259; editezi o pagin&#259;]] [[ru:&#1050;&#1072;&#1082; &#1088;&#1077;&#1076;&#1072;&#1082;&#1090;&#1080;&#1088;&#1086;&#1074;&#1072;&#1090;&#1100; &#1089;&#1090;&#1088;&#1072;&#1085;&#1080;&#1094;&#1091;]] [[th:Wikipedia:&#3585;&#3634;&#3619;&#3649;&#3585;&#3657;&#3652;&#3586;&#3627;&#3609;&#3657;&#3634;]] [[tr:Wikipedia:Sayfa_nas%C4%B1l_de%C4%9Fi%C5%9Ftirilir]] [[ur:%D8%B5%D9%81%D8%AD%DB%81_%DA%A9%D8%B3_%D8%B7%D8%B1%D8%AD_%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%8A%D9%85_%DA%A9%D8%B1%D9%8A%DA%BA]] [[zh-cn:Wikipedia:%E5%A6%82%E4%BD%95%E7%BC%96%E8%BE%91%E9%A1%B5%E9%9D%A2]] [[zh-tw:Wikipedia:&#22914;&#20309;&#32232;&#36655;&#38913;&#38754;]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಹಾಯ ಪುಟಗಳು]] m3zk95ifxfwer9jk32bac0fhhr2vell 1376566 1376564 2026-07-10T14:20:51Z Keerthana Bhoomika C 100423 1376566 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಪರಿಚಯ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೀರ್ತನಾ ಭೂಮಿಕಾ. ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ CHRIST (Deemed to be University)ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಎ (Chartered Accountancy) ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿ ಯಶಸ್ವಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದು. ನಾನು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸದಾ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಲಿಯಲು ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಕಾಲೇಜಿನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು, ವೀಡಿಯೋ ಎಡಿಟಿಂಗ್, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟರಿ (Mystery) ಪ್ರಕಾರದ ವೆಬ್ ಸೀರೀಸ್ ಹಾಗೂ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಮಳೆ, ಆಕಾಶ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ನನಗೆ ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳು ತಿಳಿದಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತಿ ಕೂಡ ನನಗಿದೆ. ನನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವದ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಾನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. === ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಯು ಆರ್ ಎಲ್ ಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ [[ಮೈಸೂರು]] * ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ [[ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಪ‍ರ್ಕ. *ಪುಟದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರ ದಪ್ಪಕ್ಷರ ಹಾಗೂ ಖಾಲಿ ಜಾಗ _(ಕೆಳಗೆರೆ)ಆಗಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ‍ರ್ಕದಲ್ಲಿ _(ಕೆಳಗೆರೆ)ಬರೆದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಟೈಪಿಸಿದಂತೆಯೇ ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಬಳೆಸದಿರುವುದು ಉತ್ತಮ]. *ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿದ ಸಂಪ‍ರ್ಕ[[URL]] http://kn.wikipedia.org/wiki/ಮುಖ್ಯ_ಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಮುಖ್ಯ ಪುಟವೇ ಆಗಿದೆ. See also [[Wikipedia:Canonicalization]]. | <pre> ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ [[ಮೈಸೂರು]]. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ [[Wikipedia:ಮುಖ್ಯ ಪುಟ|ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಪ‍ರ್ಕ </pre> |- valign="top" | San Francisco also has [[public transport|public transportation]]. * Same target, different name. * This is a [[piped link]]. | <pre> San Francisco also has [[public transport|public transportation]]. </pre> |- valign="top" | San Francisco also has [[public transport]]ation. Examples include [[bus]]es, [[taxi]]s and [[streetcar]]s. * Endings are blended into the link. * Preferred style is to use this instead of a piped link, if possible. | <pre> San Francisco also has [[public transport]]ation. Examples include [[bus]]es, [[taxi]]s and [[streetcar]]s. </pre> |- valign="top" | See the [[Wikipedia:Manual of Style]]. * A link to another [[Wikipedia:namespace|namespace]]. | <pre> See the [[Wikipedia:Manual of Style]]. </pre> |- id="link-to-section" valign="top" | [[Economics#See also]] is a link to a section within another page. [[#Links and URLs]] is a link to a section on the current page. [[#example]] is a link to an anchor that was created using <div id="example">an id attribute</div> * The part after the number sign (#) must match a section heading on the page. Matches must be exact in terms of spelling, case and punctuation. Links to non-existent sections aren't broken; they are treated as links to the top of the page. * Identifiers may be created by attaching an <code>id="..."></code> attribute to almost any HTML element. | <pre> [[Economics#See also]] is a link to a section within another page. [[#Links and URLs]] is a link to a section on the current page. [[#example]] is a link to an anchor that was created using <div id="example">an id attribute</div> </pre> |- valign="top" | Automatically hide stuff in parentheses: [[kingdom (biology)|kingdom]]. Automatically hide namespace: [[Wikipedia:Village Pump|Village Pump]]. Or both: [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|Manual of Style]] But not: [[Wikipedia:Manual of Style#Links|]] * The server fills in the part after the pipe character (|) when you save the page. The next time you open the edit box you will see the expanded piped link. When [[Wikipedia:Show preview|preview]]ing your edits, you will not see the expanded form until you press '''Save''' and '''Edit''' again. The same applies to links to sections within the same page ([[#link-to-section|see previous entry]]). | <pre> Automatically hide stuff in parentheses: [[kingdom (biology)|]]. Automatically hide namespace: [[Wikipedia:Village Pump|]]. Or both: [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|]] But not: [[Wikipedia:Manual of Style#Links|]] </pre> |- valign="top" | [[The weather in London]] is a page that doesn't exist yet. * You can create it by clicking on the link (but please don't do so with this particular link). * To create a new page: *# Create a link to it on some other (related) page. *# Save that page. *# Click on the link you just made. The new page will open for editing. * For more information, see [[Wikipedia:How to start a page|How to start a page]] and check out Wikipedia's [[Wikipedia:Naming conventions|naming conventions]]. * Please do not create a new article without linking to it from at least one other article. | <pre> [[The weather in London]] is a page that doesn't exist yet. </pre> |- valign="top" | [[Wikipedia:How to edit a page]] is this page. * [[Self link]]s appear as bold text when the article is viewed. * Do not use this technique to make the article name bold in the first paragraph; see the [[Wikipedia:Manual of Style#Article titles|Manual of Style]]. | <pre> [[Wikipedia:How to edit a page]] is this page. </pre> |- valign="top" | When adding a comment to a Talk page, you should sign it by adding three tildes to add your user name: : [[User:Brockert|Ben Brockert]] or four to add user name plus date/time: : [[User:Brockert|Ben Brockert]] 00:18, Nov 19, 2004 (UTC) Five tildes gives the date/time alone: : 00:18, Nov 19, 2004 (UTC) * The first two both provide a link to your [[Wikipedia:user page|user page]]. | <pre> When adding a comment to a Talk page, you should sign it by adding three tildes to add your user name: : ~~~ or four for user name plus date/time: : ~~~~ Five tildes gives the date/time alone: : ~~~~~ </pre> |- valign="top" | * [[Wikipedia:Redirect|Redirect]] one article title to another by placing a directive like the one shown to the right on the ''first'' line of the article (such as at a page titled "[[USA]]"). * Note that, while it is possible to link to a section, it is not possible to redirect to a section. For example, "#REDIRECT [[United States#History]]" will redirect to the [[United States]] page, but not to any particular section on it. This feature '''will not''' be implemented in the future, so such redirects should not be used. | <pre> #REDIRECT [[United States]] </pre> |- valign="top" | * Link to a page on the same subject in another language by using a link of the form: [[language code:Title]]. * It does not matter where you put these links while editing as they will always show up in the same place when you save the page, but placement at the end of the edit box is recommended. * Please see [[Wikipedia:Interlanguage links]] and the [[Wikipedia:Complete list of language wikis available|list of languages and codes]]. | <pre> [[fr:Wikipédia:Aide]] </pre> |- valign="top" | '''What links here''' and '''Related changes''' pages can be linked as: [[Special:Whatlinkshere/Wikipedia:How to edit a page]] and [[Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:How to edit a page]] | <pre> '''What links here''' and '''Related changes''' pages can be linked as: [[Special:Whatlinkshere/Wikipedia:How to edit a page]] and [[Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:How to edit a page]] </pre> |- valign="top" | A user's '''Contributions''' page can be linked as: [[Special:Contributions/UserName]] or [[Special:Contributions/192.0.2.0]] | <pre> A user's '''Contributions''' page can be linked as: [[Special:Contributions/UserName]] or [[Special:Contributions/192.0.2.0]] </pre> |- valign="top" | * To put an article in a [[Wikipedia:Category]], place a link like the one to the right anywhere in the article. As with interlanguage links, it does not matter where you put these links while editing as they will always show up in the same place when you save the page, but placement at the end of the edit box is recommended. | <pre> [[Category:Character sets]] </pre> |- valign="top" | * To ''link'' to a [[Wikipedia:Category]] page without putting the article into the category, use an initial colon (:) in the link. | <pre> [[:Category:Character sets]] </pre> |- id="link-external" valign="top" | Three ways to link to external (non-wiki) sources: # Bare URL: http://www.nupedia.com/ (bad style) # Unnamed link: [http://www.nupedia.com/] ('''very bad style''') # Named link: [http://www.nupedia.com Nupedia] :See [[MetaWikiPedia:Interwiki_map]] for the list of shortcuts. * Square brackets indicate an external link. Note the use of a ''space'' (not a pipe) to separate the URL from the link text in the "named" version. * In the [[URL]], all symbols must be among:<br/>'''A-Z a-z 0-9 . _ \ / ~ % - + &amp; # ? ! = ( ) @ \x80-\xFF''' * If a URL contains a character not in this list, it should be encoded by using a percent sign (%) followed by the [[hexadecimal|hex]] code of the character, which can be found in the table of [[ASCII#ASCII printable characters|ASCII printable characters]]. For example, the caret character (^) would be encoded in a URL as '''%5E'''. * See [[Wikipedia:External links]] for style issues. | <pre> Three ways to link to external (non-wiki) sources: # Bare URL: http://www.nupedia.com/ (bad style) # Unnamed link: [http://www.nupedia.com/] ('''very bad style''') # Named link: [http://www.nupedia.com Nupedia] </pre> |- valign="top" | Linking to other wikis: # [[Interwiki]] link: [[Wiktionary:Hello]] # Named interwiki link: [[Wiktionary:Hello|Hello]] # Interwiki link without prefix: [[Wiktionary:Hello|Hello]] * All of these forms lead to the URL http://en.wiktionary.org/wiki/Hello * Note that interwiki links use the ''internal'' link style. * See [[MetaWikiPedia:Interwiki_map]] for the list of shortcuts; if the site you want to link to isn't on the list, use an external link ([[#link-external|see above]]). * See also [[Wikipedia:How to link to Wikimedia projects]]. Linking to another language's wiktionary: # [[Wiktionary:fr:bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|fr:bonjour]] * All of these forms lead to the URL http://fr.wiktionary.org/wiki/bonjour | <pre> Linking to other wikis: # [[Interwiki]] link: [[Wiktionary:Hello]] # Named interwiki link: [[Wiktionary:Hello|Hello]] # Interwiki link without prefix: [[Wiktionary:Hello|]] Linking to another language's wiktionary: # [[Wiktionary:fr:bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|]] </pre> |- valign="top" | ISBN 012345678X ISBN 0-123-45678-X * Link to books using their [[Wikipedia:ISBN|ISBN]] numbers. This is preferred to linking to a specific online bookstore, because it gives the reader a choice of vendors. * ISBN links do not need any extra markup, provided you use one of the indicated formats. | <pre> ISBN 012345678X ISBN 0-123-45678-X </pre> |- valign=top | Date formats: # [[July 20]], [[1969]] # [[20 July]] [[1969]] # [[1969]]-[[07-20]] * Link dates in one of the above formats, so that everyone can set their own display order. If [[Special:Userlogin|logged in]], you can use [[Special:Preferences]] to change your own date display setting. * All of the above dates will appear as "[[20 July|20 July]] [[1969|1969]]" if you set your date display preference to "15 January 2001", but as "[[20 July|July 20]], [[1969|1969]]" if you set it to "January 15, 2001". | <pre> Date formats: # [[July 20]], [[1969]] # [[20 July]] [[1969]] # [[1969]]-[[07-20]] </pre> |- valign="top" | [[ಮೀಡಿಯ:Sg mrob.ogg|Sound]] *To include links to non-image uploads such as sounds, use a "media" link. For images, [[#Images|see next section]]. Some uploaded sounds are listed at [[Wikipedia:Sound]]. | <pre> [[media:Sg_mrob.ogg|Sound]] </pre> |} === ಚಿತ್ರಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | ಒಂದು ಚಿತ್ರ: [[Image:Wiki.png]] ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆ: [[Image:Wiki.png|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ]] or, floating to the right side of the page and with a caption: [[Image:Wiki.png|frame|Wikipedia Encyclopedia]]<br clear=all> or, floating to the right side of the page ''without'' a caption: [[Image:Wiki.png|right|Wikipedia Encyclopedia]]<br clear=all> * Only images that have been uploaded to Wikipedia can be used. To upload images, use the [[Special:Upload|upload page]]. You can find the uploaded image on the [[Special:Imagelist|image list]]. * See the [[Wikipedia:Image use policy|image use policy]] and [[Wikipedia:Image markup|extended image markup/syntax]] pages for more hints. * Alternative text, used when the image isn't loaded, in a text-only browser, or when spoken aloud, is '''strongly''' encouraged. See [[Wikipedia:Alternate text for images|Alternate text for images]] for help on choosing it. * The frame tag automatically floats the image right. | <pre> A picture: [[Image:Wiki.png]] or, with alternative text: [[Image:Wiki.png|jigsaw globe]] or, floating to the right side of the page and with a caption: [[Image:Wiki.png|frame|Wikipedia Encyclopedia]] or, floating to the right side of the page ''without'' a caption: [[Image:Wiki.png|right|Wikipedia Encyclopedia]]</pre> |- | Clicking on an uploaded image displays a description page, which you can also link directly to: [[:Image:Wiki.png]] | <pre> [[:Image:Wiki.png]] </pre> |- | To include links to images shown as links instead of drawn on the page, use a "media" link. <br/>[[ಮೀಡಿಯ:Tornado aircraft.jpg|Image of a Tornado]] | <pre> [[media:Tornado aircraft.jpg|Image of a Tornado]] </pre> |} === Character formatting === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- valign="top" ! What it looks like ! What you type |- id="emph" valign="top" | ''Emphasize'', '''strongly''', '''''very strongly'''''. * These are double, triple, and quintuple apostrophes (single-quote marks), not double-quote marks. | <pre> ''Emphasize'', '''strongly''', '''''very strongly'''''. </pre> |- valign="top" | <math>\sin x + \ln y</math><br> sin''x'' + ln''y'' <!-- no space between roman "sin" and italic "x" --> <math>\mathbf{x} = 0</math><br> '''x''' = 0 Ordinary text should use [[#emph|wiki markup for emphasis]], and should not use <code>&lt;i&gt;</code> or <code>&lt;b&gt;</code>. However, mathematical formulas often use italics, and sometimes use bold, for reasons unrelated to emphasis. Complex formulas should use [[Help:Formula|<code>&lt;math&gt;</code> markup]], and simple formulas may use <code>&lt;math&gt;</code>; or <code>&lt;i&gt;</code> and <code>&lt;b&gt;</code>; or <code>''</code> and <code>'''</code>. According to [[Wikipedia:WikiProject Mathematics#Italicization and bolding|WikiProject Mathematics]], wiki markup is preferred over HTML markup like <code>&lt;i&gt;</code> and <code>&lt;b&gt;</code>. | <pre> <math>\sin x + \ln y</math> sin''x'' + ln''y'' <math>\mathbf{x} = 0</math> '''x''' = 0 </pre> |- valign="top" | A typewriter font for <tt>monospace text</tt> or for computer code: <code>int main()</code> * For semantic reasons, using <code>&lt;code&gt;</code> where applicable is preferable to using <code>&lt;tt&gt;</code>. | <pre> A typewriter font for <tt>monospace text</tt> or for computer code: <code>int main()</code> </pre> |- valign="top" | You can use <small>small text</small> for captions. | <pre> You can use <small>small text</small> for captions. </pre> |- valign="top" | You can <s>strike out deleted material</s> and <u>underline new material</u>. You can also mark <del>deleted material</del> and <ins>inserted material</ins> using logical markup rather than visual markup. * When editing regular Wikipedia articles, just make your changes and don't mark them up in any special way. * When editing your own previous remarks in talk pages, it is sometimes appropriate to mark up deleted or inserted material. | <pre> You can <s>strike out deleted material</s> and <u>underline new material</u>. You can also mark <del>deleted material</del> and <ins>inserted material</ins> using logical markup rather than visual markup. </pre> |- valign="top" | '''Diacritical marks:''' <br/> À Á Â Ã Ä Å <br/> Æ Ç È É Ê Ë <br/> Ì Í Î Ï Ñ Ò <br/> Ó Ô Õ Ö Ø Ù <br/> Ú Û Ü ß à á <br/> â ã ä å æ ç <br/> è é ê ë ì í<br/> î ï ñ ò ó ô <br/> &oelig; õ ö ø ù ú <br/> û ü ÿ * See [[meta:Help:Special characters|special characters]]. | <br/> <pre> &amp;Agrave; &amp;Aacute; &amp;Acirc; &amp;Atilde; &amp;Auml; &amp;Aring; &amp;AElig; &amp;Ccedil; &amp;Egrave; &amp;Eacute; &amp;Ecirc; &amp;Euml; &amp;Igrave; &amp;Iacute; &amp;Icirc; &amp;Iuml; &amp;Ntilde; &amp;Ograve; &amp;Oacute; &amp;Ocirc; &amp;Otilde; &amp;Ouml; &amp;Oslash; &amp;Ugrave; &amp;Uacute; &amp;Ucirc; &amp;Uuml; &amp;szlig; &amp;agrave; &amp;aacute; &amp;acirc; &amp;atilde; &amp;auml; &amp;aring; &amp;aelig; &amp;ccedil; &amp;egrave; &amp;eacute; &amp;ecirc; &amp;euml; &amp;igrave; &amp;iacute; &amp;icirc; &amp;iuml; &amp;ntilde; &amp;ograve; &amp;oacute; &amp;ocirc; &amp;oelig; &amp;otilde; &amp;ouml; &amp;oslash; &amp;ugrave; &amp;uacute; &amp;ucirc; &amp;uuml; &amp;yuml; </pre> |- valign="top" | '''Punctuation:''' <br/> ¿ ¡ § ¶<br/> &dagger; &Dagger; &bull; &ndash; &mdash;<br/> &lsaquo; &rsaquo; « »<br/> &lsquo; &rsquo; &ldquo; &rdquo; | <br/> <pre> &amp;iquest; &amp;iexcl; &amp;sect; &amp;para; &amp;dagger; &amp;Dagger; &amp;bull; &amp;ndash; &amp;mdash; &amp;lsaquo; &amp;rsaquo; &amp;laquo; &amp;raquo; &amp;lsquo; &amp;rsquo; &amp;ldquo; &amp;rdquo; </pre> |- valign="top" | '''Commercial symbols:''' <br/> &trade; © ® ¢ &euro; ¥<br/> £ ¤ | <br/> <pre> &amp;trade; &amp;copy; &amp;reg; &amp;cent; &amp;euro; &amp;yen; &amp;pound; &amp;curren; </pre> |- valign="top" | '''Subscripts:''' <br/> x₁ x₂ x₃ or <br/> x&#8320; x&#8321; x&#8322; x&#8323; x&#8324; <br/> x&#8325; x&#8326; x&#8327; x&#8328; x&#8329; '''Superscripts:''' <br/> x¹ x² x³ or <br/> x&#8304; x&sup1; x&sup2; x&sup3; x&#8308; <br/> x&#8309; x&#8310; x&#8311; x&#8312; x&#8313; *The latter methods of sub/superscripting can't be used in the most general context, as they rely on Unicode support which may not be present on all users' machines. For the 1-2-3 superscripts, it is nevertheless preferred when possible (as with units of measurement) because most browsers have an easier time formatting lines with it. &epsilon;₀ = 8.85 &times; 10^&minus;12 C&sup2; / J m. 1 [[hectare]] = [[1 E4 m&sup2;]] | <br/> <pre> x₁ x₂ x₃ or <br/> x&amp;#8320; x&amp;#8321; x&amp;#8322; x&amp;#8323; x&amp;#8324; <br/> x&amp;#8325; x&amp;#8326; x&amp;#8327; x&amp;#8328; x&amp;#8329; </pre> <pre> x¹ x² x³ or <br/> x&amp;#8304; x&amp;sup1; x&amp;sup2; x&amp;sup3; x&amp;#8308; <br/> x&amp;#8309; x&amp;#8310; x&amp;#8311; x&amp;#8312; x&amp;#8313; &amp;epsilon;₀ = 8.85 &amp;times; 10^{&amp;minus;12} C&amp;sup2; / J m. 1 [[hectare]] = [[1 E4 m&amp;sup2;]] </pre> |- valign="top" | '''Greek characters:''' <br/> &alpha; &beta; &gamma; &delta; &epsilon; &zeta;<br/> &eta; &theta; &iota; &kappa; &lambda; &mu; &nu;<br/> &xi; &omicron; &pi; &rho; &sigma; &sigmaf;<br/> &tau; &upsilon; &phi; &chi; &psi; &omega;<br/> &Gamma; &Delta; &Theta; &Lambda; &Xi; &Pi;<br/> &Sigma; &Phi; &Psi; &Omega; | <br/> <pre> &amp;alpha; &amp;beta; &amp;gamma; &amp;delta; &amp;epsilon; &amp;zeta; &amp;eta; &amp;theta; &amp;iota; &amp;kappa; &amp;lambda; &amp;mu; &amp;nu; &amp;xi; &amp;omicron; &amp;pi; &amp;rho; &amp;sigma; &amp;sigmaf; &amp;tau; &amp;upsilon; &amp;phi; &amp;chi; &amp;psi; &amp;omega; &amp;Gamma; &amp;Delta; &amp;Theta; &amp;Lambda; &amp;Xi; &amp;Pi; &amp;Sigma; &amp;Phi; &amp;Psi; &amp;Omega; </pre> |- valign="top" | '''Mathematical characters:''' <br/> &int; &sum; &prod; &radic; &minus; &plusmn; &infin;<br/> &asymp; &prop; &equiv; &ne; &le; &ge;<br/> &times; &middot; &divide; &part; &prime; &Prime;<br/> &nabla; &permil; &deg; &there4; &alefsym; &oslash;<br/> &isin; &notin; &cap; &cup; &sub; &sup; &sube; &supe;<br/> &not; &and; &or; &exist; &forall; &rArr; &hArr;<br/> &rarr; &harr;<br/> * See also [[Wikipedia:WikiProject Mathematics|WikiProject Mathematics]]. | <br/> <pre> &amp;int; &amp;sum; &amp;prod; &amp;radic; &amp;minus; &amp;plusmn; &amp;infin; &amp;asymp; &amp;prop; &amp;equiv; &amp;ne; &amp;le; &amp;ge; &amp;times; &amp;middot; &amp;divide; &amp;part; &amp;prime; &amp;Prime; &amp;nabla; &amp;permil; &amp;deg; &amp;there4; &amp;alefsym; &amp;oslash; &amp;isin; &amp;notin; &amp;cap; &amp;cup; &amp;sub; &amp;sup; &amp;sube; &amp;supe; &amp;not; &amp;and; &amp;or; &amp;exist; &amp;forall; &amp;rArr; &amp;hArr; &amp;rarr; &amp;harr; </pre> |- valign="top" | '''Spacing in simple math formulas:''' <br/> Obviously, ''x''&sup2;&nbsp;&ge;&nbsp;0 is true. *To space things out without allowing line breaks to interrupt the formula, use non-breaking spaces: <tt>&amp;nbsp;</tt>. | <br/> <pre> Obviously, ''x''&amp;sup2;&amp;nbsp;&amp;ge;&amp;nbsp;0 is true. </pre> |- valign="top" | '''Complicated formulas:''' <br/> : <math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> * See [[Help:Formula]] for how to use <tt>&lt;math></tt>. * A formula displayed on a line by itself should probably be indented by using the colon (:) character. | <br/> <pre> : <math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> </pre> |- valign="top" | '''Suppressing interpretation of markup:''' <br/> Link &rarr; (''to'') the [[Wikipedia FAQ]] * Used to show literal data that would otherwise have special meaning. * Escape all wiki markup, including that which looks like HTML tags. * Does not escape HTML character references. * To escape HTML character references such as <tt>&amp;rarr;</tt> use <tt>&amp;amp;rarr;</tt> | <br/> <pre> &lt;Link &amp;rarr; (''to'') the [[Wikipedia FAQ]]&lt; </pre> |- valign="top" | '''Commenting page source:''' <br/> ''not shown when viewing page'' * Used to leave comments in a page for future editors. * Note that most comments should go on the appropriate [[Wikipedia:Talk page|Talk page]]. | <br/> <pre> &lt;!-- comment here --> </pre> |} ''(see also: [[Chess symbols in Unicode]])'' === ಪರಿವಿಡಿ === ==== ಪರಿವಿಡಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ==== ಪುಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾದರೂ ತಲೆಬರಹಗಳಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಯು ಪರಿವಿಡಿಯನ್ನು ತಾನಾಗಿಯೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿವಿಡಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯ ತಲೆಬರಹಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ (ಪೀಠಿಕೆಯ ನಂತರ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ __TOC__ ಇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತೋರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಪರಿವಿಡಿ ಬೇಡವಾದಲ್ಲಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ __NOTOC__ ಇರಿಸಿರಿ. ಪರಿವಿಡಿಗಳ ಬಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದರೊಂದಿಗೆ [[Wikipedia:Section#Compact_TOC|compact TOC]] ಅನ್ನೂ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ==== ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವುದು==== ನಿಮಗೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ-ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಬೇಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ. == ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ೨ == ಇರುವುದನ್ನು<h2> ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ೨ </h2> ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ == ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ೩ == ಇರುವುದನ್ನು<h2> ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ೩ </h2> ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅಂತೆಯೇ... ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಳಗಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ ಬೇರೆ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಗಾತ್ರವೇ ಇದ್ದರೂ ಕೆಳಗಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.. <h4> ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ ಬೇರೆ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಗಾತ್ರವೇ ಇದ್ದರೂ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.</h4> ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಕೋಡ್ ಮಾಡಿದರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. <code><h4> ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ h4 , ಆದರೆ ಇದು ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ </h4></code> === ಫಲಕಗಳು, ಟೇಬಲ್ಲುಗಳು === ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಟೇಬಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು *ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೆ ಇರುವ ವಿಕಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬರೆಯಬಹುದು ([[Help:Table|ಸಹಾಯ:ಟೇಬಲ್ಲು]] ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿರಿ) *ಅಥವಾ HTML ಇನ: &lt;table&gt;, &lt;tr&gt;, &lt;td&gt; or &lt;th&gt; ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಬರೆಯಬಹುದು HTML ಬಳಸುವುದಾದರೆ [[Wikipedia:How to use tables|ಟೇಬಲ್ಲು ಬಳಸುವುದು ಹೇಗೆ]] ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಟೇಬಲ್ಲುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಓದಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ===ಬದಲಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು === ''(See also [[ಸಹಾಯ:Variable]])'' {| |- ! Code ! Effect |- | {{CURRENTMONTH}} || {{CURRENTMONTH}} |- | {{CURRENTMONTHNAME}} | {{CURRENTMONTHNAME}} |- | {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} | {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} |- | {{CURRENTDAY}} || {{CURRENTDAY}} |- | {{CURRENTDAYNAME}} || {{CURRENTDAYNAME}} |- | {{CURRENTYEAR}} || {{CURRENTYEAR}} |- | {{CURRENTTIME}} || {{CURRENTTIME}} |- | {{NUMBEROFARTICLES}} | {{NUMBEROFARTICLES}} |- | {{PAGENAME}} || {{PAGENAME}} |- | {{NAMESPACE}} || {{NAMESPACE}} |- | {{localurl:pagename}} | {{localurl:pagename}} |- | {{localurl:''Wikipedia:Sandbox''|action=edit}} | {{localurl:Wikipedia:Sandbox|action=edit}} |- | {{SERVER}} || {{SERVER}} |- | {{ns:1}} || {{ns:1}} |- | {{ns:2}} || {{ns:2}} |- | {{ns:3}} || {{ns:3}} |- | {{ns:4}} || {{ns:4}} |- | {{ns:5}} || {{ns:5}} |- | {{ns:6}} || {{ns:6}} |- | {{ns:7}} || {{ns:7}} |- | {{ns:8}} || {{ns:8}} |- | {{ns:9}} || {{ns:9}} |- | {{ns:10}} || {{ns:10}} |- | {{ns:11}} || {{ns:11}} |- | {{ns:12}} || {{ns:12}} |- | {{ns:13}} || {{ns:13}} |- | {{ns:14}} || {{ns:14}} |- | {{ns:15}} || {{ns:15}} |- | {{SITENAME}} || {{SITENAME}} |} '''NUMBEROFARTICLES''' is the number of pages in the main namespace which contain a link and are not a redirect, i.e. number of articles, stubs containing a link, and disambiguation pages. '''CURRENTMONTHNAMEGEN''' is the genitive (possessive) grammatical form of the month name, as used in some languages; '''CURRENTMONTHNAME''' is the nominative (subject) form, as usually seen in English. In languages where it makes a difference, you can use constructs like {{grammar:case|word}} to convert a word from the nominative case to some other case. For example, {{grammar:genitive|{{CURRENTMONTHNAME}}}} means the same as {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}. <!-- Is there a reference for this, other than the source code (for example, phase3/languages/Lnaguage*.php) ? --> ===Templates=== The [[Wikipedia:MediaWiki|MediaWiki]] software used by Wikipedia has support for templates. This means standardized text chunks (such as [[Wikipedia:Template messages|boilerplate]] text) can be inserted into articles. For example, typing {{stub}} will appear as "''This article is a [[Wikipedia:The perfect stub article|stub]]. You can help Wikipedia by [[Wikipedia:Find or fix a stub|expanding it]].''" when the page is saved. See [[Wikipedia:Template messages]] for the complete list. Other commonly used ones are: {{disambig}} for disambiguation pages, {{spoiler}} for spoiler warnings and {{sectstub}} like an article stub but for a section. There are many subject-specific stubs e.g.: {{Geo-stub}}, {{Hist-stub}} and {{Linux-stub}}. For a complete list of stubs see [[Wikipedia:Template messages/Stubs]]. ===Templates and Categories=== '''ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್''' ಎಂದರೆ ಏನು? – ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೆಲವು ಓದುಗರಿಗೆ ಬರಬಹುದು. ಗಣಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಒಂದು '''ಸಿದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟಿ'''ಗೆ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಎನ್ನಬಹುದು. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ]] [[ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ದಲ್ಲಿ ದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಪ್ರವೇಶಿಕೆ ಅಥವಾ log in ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅಗಿದ್ದು , ಇದು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಿರುವ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್; ಅಂದರೆ ಸದಸ್ಯರು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಗಣಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಬಹುದು. ಈ ಪಟ್ಟಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಪಟ್ಟಿ ಇರುವದರಿಂದ ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುವ ಕೋಷ್ಟಕ ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್. ಈ ಕೋಷ್ಟಕವು ಸದಸ್ಯರು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಾರದ formನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ತಂತ್ರಗಳು ಐಚ್ಚಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಹಿತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ (೧) ಕಾದಂಬರಿ (೨) ಕವನ (೩) ನಾಟಕ ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೃತಿಗಳ ಪರಿವಿಡಿ ತಂತಾನೆ ರೂಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಬೇಡವಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸದೆ ಕೂಡ ಕೊಡಬಹುದು. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರೆಯುವ ಲೇಖನಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡುವದು ಅವಶ್ಯಕ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೀವು ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಬಯಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಎನ್ನುವ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆ ಎನ್ನುವ ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಉಪ-ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು. ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ (೧) ಭೌಗೋಲಿಕ ಸ್ಥಾನ (೨) ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ (೩) ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಬರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಈ ವಿಷಯಸೂಚಿಗಳ ಎರಡೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು = ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನೀಡಿರಿ. ಅಂದರೆ ಪರಿವಿಡಿ ತಂತಾನೆ ರೂಪಿತಗೊಳ್ಳುವದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ಪ್ರಯೋಗ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಏತಕ್ಕೆ ತಡ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಧಾವಿಸಿರಿ. ===`ಬದಲಾಯಿಸಿ' ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡಿ=== ನೀವು `ಬದಲಾಯಿಸಿ' ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪಕ್ಕದಿಂದ ಅಡಗಿಸಲು '''__NOEDITSECTION__''' ಅನ್ನು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ. ==ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ == ನೀವು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೊ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು: * [[ಸಹಾಯ:ಹೊಸ ಪುಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ|ಹೊಸ ಪುಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?]] * Informal tips on [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|contributing to Wikipedia]] * Editing tasks in general at the [[Wikipedia:Editing FAQ]] * Why not to rename pages '''boldly''', at [[Wikipedia:How to rename (move) a page]] * Preferred layout of your article, at [[Wikipedia:Guide to Layout|Guide to Layout]] (see also [[Wikipedia:Boilerplate text]]) * Style conventions in the [[Wikipedia:Manual of Style]] * An article with annotations pointing out common Wikipedia style and layout issues, at [[Wikipedia:Annotated article]] * General policies in [[Wikipedia:Policies and guidelines]] * [[Wikipedia:Naming conventions]] for how to name articles themselves * If you are making an article about something that belongs to a group of objects (a city, an astronomical object, a chinese character...) check if there is a [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] on the group and try to follow its directions explicitly. * Finally, for a list of articles about editing Wikipedia consult [[Wikipedia:Style and How-to Directory]]. *[[Help:Formula]] *[[m:Help:Editing|Mediawiki user's guide to editing]] *[[Wikipedia:MediaWiki]] <!-- Interlanguage links --> [[ar:&#1608;&#1610;&#1603;&#1610;&#1576;&#1610;&#1583;&#1610;&#1575;:&#1605;&#1587;&#1575;&#1593;&#1583;&#1577; &#1575;&#1604;&#1578;&#1581;&#1585;&#1610;&#1585;]] [[be:&#1042;&#1110;&#1082;&#1110;&#1087;&#1101;&#1076;&#1099;&#1103;:&#1071;&#1082; &#1088;&#1101;&#1076;&#1072;&#1075;&#1072;&#1074;&#1072;&#1094;&#1100; &#1110;&#1089;&#1085;&#1091;&#1102;&#1095;&#1099; &#1072;&#1088;&#1090;&#1099;&#1082;&#1091;&#1083;]][[bg:&#1059;&#1080;&#1082;&#1080;&#1087;&#1077;&#1076;&#1080;&#1103;:&#1050;&#1072;&#1082; &#1089;&#1077; &#1088;&#1077;&#1076;&#1072;&#1082;&#1090;&#1080;&#1088;&#1072;&#1090; &#1089;&#1090;&#1088;&#1072;&#1085;&#1080;&#1094;&#1080;]] [[de:Wikipedia:Handbuch - Artikel bearbeiten]] [[el:Wikipedia:&#928;&#974;&#962; &#957;&#945; &#949;&#960;&#949;&#958;&#949;&#961;&#947;&#945;&#963;&#964;&#949;&#943;&#964;&#949; &#956;&#953;&#945; &#963;&#949;&#955;&#943;&#948;&#945;]] [[fr:Wikipédia:Syntaxe wikipédia]] [[he:&#1493;&#1497;&#1511;&#1497;&#1508;&#1491;&#1497;&#1492;:&#1488;&#1497;&#1498; &#1500;&#1506;&#1512;&#1493;&#1498; &#1491;&#1507;]] [[hi:&#2354;&#2375;&#2326; &#2325;&#2379; &#2325;&#2376;&#2360;&#2375; &#2348;&#2342;&#2354;&#2375;&#2306;]] [[it:Wikipedia:Guida_essenziale]] [[lt:Wikipedia:Kaip_Redaguoti_Puslap%C4%AF]] [[ja:Wikipedia:&#32232;&#38598;&#12398;&#20181;&#26041;]] [[minnan:Help:Pian-chi&#781;p]] [[ro:Wikipedia:Cum s&#259; editezi o pagin&#259;]] [[ru:&#1050;&#1072;&#1082; &#1088;&#1077;&#1076;&#1072;&#1082;&#1090;&#1080;&#1088;&#1086;&#1074;&#1072;&#1090;&#1100; &#1089;&#1090;&#1088;&#1072;&#1085;&#1080;&#1094;&#1091;]] [[th:Wikipedia:&#3585;&#3634;&#3619;&#3649;&#3585;&#3657;&#3652;&#3586;&#3627;&#3609;&#3657;&#3634;]] [[tr:Wikipedia:Sayfa_nas%C4%B1l_de%C4%9Fi%C5%9Ftirilir]] [[ur:%D8%B5%D9%81%D8%AD%DB%81_%DA%A9%D8%B3_%D8%B7%D8%B1%D8%AD_%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%8A%D9%85_%DA%A9%D8%B1%D9%8A%DA%BA]] [[zh-cn:Wikipedia:%E5%A6%82%E4%BD%95%E7%BC%96%E8%BE%91%E9%A1%B5%E9%9D%A2]] [[zh-tw:Wikipedia:&#22914;&#20309;&#32232;&#36655;&#38913;&#38754;]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಹಾಯ ಪುಟಗಳು]] dmti7p32skxg2mltd7jnb6n9tm0d6is 1376591 1376566 2026-07-11T01:04:59Z A826 72368 Restored revision 1119525 by [[Special:Contributions/A826|A826]] ([[User talk:A826|talk]])(TwinkleGlobal) 1376591 wikitext text/x-wiki {{ಅನುವಾದ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ|Help:Editing}} [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ]] ಒಂದು ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವಕೋಶ. ಇದು ಒಂದು [[ವಿಕಿ]], ಅಂದರೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿಯ ಮುಕ್ತ ಪುಟಗಳನ್ನು ಯಾರುಬೇಕಾದರು, ನೀವೂ ಸಹ, ತಿದ್ದಬಹುದು. ಹಾಗೂ ಆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಕೂಡಲೆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. {{Editor toc}} ನೀವು ಪುಟವೊಂದನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಕೆ? (ವಿಕಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವಾದರೆ sandbox ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ, ಲೇಖನಗಳ ಮೇಲೆ ಬೇಡ. ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಮನಬಂದಂತೆ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಬಹುದು) ಲೇಖನವನ್ನು ತಿದ್ದಲಿಕ್ಕೆ ಪುಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ '''ಸಂಪಾದಿಸಿ''' ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿರಿ. ಆ ಪುಟದ ಬರಹವನ್ನು textboxನಲ್ಲಿ ಅಡಕಿಸಿರುವ ಪುಟ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರಹವನ್ನು ತಿದ್ದಬಹುದು. ತಿದ್ದುವ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಮೇಲೆ '''ಮುನ್ನೋಟ''' ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿರಿ. ತಿದ್ದಿದ ಪುಟ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಕಂಡಬಂದಲ್ಲಿ '''ಪುಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿ''' ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿರಿ. ಪುಟವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ಮಾರ್ಪಾಟಿನ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಚುಟುಕಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಮರೆಯದಿರಿ (ಇದಕ್ಕೆಂದೆ ಸಣ್ಣ textbox ಬೇರೆಯಾಗಿ ಇದೆ). ನಿಮ್ಮ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಈಗ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಲೇಖನ ಪುಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಚರ್ಚಾಪುಟ ಸೇರಿದೆ. ಲೇಖನದ ಬಗ್ಗೆ ಓದುಗರ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು, ಚರ್ಚೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಲೇಖನದಲ್ಲಿ '''ಚರ್ಚೆ''' ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಚರ್ಚಾಪುಟವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಚರ್ಚಾಪುಟಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾತು ಸೇರಿಸಲು ಪುಟದ ಮೇಲಿರುವ '''+''' ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿರಿ. ಲೇಖನಪುಟವನ್ನು ತಿದ್ದುವಂತೆಯೆ ಈ ಪುಟವನ್ನು ತಿದ್ದಬಹುದು. == ಲೇಖಕರಿಗೆ, ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಸೂಚನೆಗಳು == * ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿರಲಿ. ನೆನಪಿಡಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಇರುವುದು ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. * ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಕರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಮರೆಯದಿರಿ. ಬಹುತೇಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ ನಿರ್ದೇಶಗಳಿಲ್ಲ. ಜನರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾವು ನಂಬಲರ್ಹ ಆಕರವಲ್ಲವೆಂಬ ಆಭಿಪ್ರಾಯವಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣ. * ಆಕರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಇತರರು ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವುದು ಮುಂದುವರೆಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೂ ಸುಲಭವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಕರವಿಲ್ಲದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಕರ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದಲ್ಲಿ ಆ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿರಿ. ಆಕರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲೇಖನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವುದು ಪದ್ಧತಿ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಬರಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶ ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಪಾಠವಿದೆ (ಆಕರ ಗ್ರಂಥ, ೨೦೦೪, ಪುಟಗಳು ೧೦೦-೧೦೨). ಅಥವಾ ನಿರ್ದೇಶವನ್ನು ಅಡಿಬರಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಅದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೇಲಂಕಿಯ^೧ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಬಹುದು. ನಿಮಗೆ ಯಾವುದು ಉಚಿತವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆಯೊ ಅದರಂತೆ ಮಾಡಿರಿ. ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಾಸಿ. * ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಬೇರೆ ಲೇಖನವೊಂದು ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಅದರ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸಿರಬಹುದು (ಉದಾ ನೀವು "ಕದಂಬ" ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿರಿ. ಇನ್ನೊಂದು ಲೇಖನ "ಕದಂಬರು" ಎಂದು ಕದಂಬ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ). ಅದು ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಲೇಖನವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಪುಟದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಡುವುದು ಒಳಿತು. ನಿಮ್ಮ ಪುಟದಲ್ಲಿನ "ಹುಡುಕು" ಗುಂಡಿಯಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಪದಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ ಆಯಾ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪುಟಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. * ನೀವು ಬರೆದ ಪುಟಕ್ಕೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಬೇರೆ ಪುಟಗಳು ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಟ್ಟಿರಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಪುಟದ ಆಶಯವೂ ಆ ಪುಟಗಳ ಆಶಯವೂ ಹೊಂದುವವೆ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಒಳಿತು (ಉದಾ ನೀವು "ಕದಂಬ" ರಾಜಮನೆತನದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿರಿ. ಒಂದು ಲೇಖನ ಕದಂಬ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕದಂಬ ಮರವನ್ನು ಕುರಿತಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪುಟ ಅಸಂಗತ). ನಿಮ್ಮ ಪುಟದ ಮೇಲಿನ "ಇಲ್ಲಿಗೆ ಯಾವ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಡುತ್ತದೆ" ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಡುವ ಪುಟಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. == ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆಗಳು; ಸಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು == ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀವು ಪುಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರ ದೋಷವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿದ್ದಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ವಾಕ್ಯಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೊಂಚ ಬದಲಾಯಿಸಿರಬಹುದು ಆದರೆ ಪುಟದಲ್ಲಿನ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು "ಸಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು" ಅಥವಾ "ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆಗಳು" ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ನೀವು [[Wikipedia:How to log in|ಲಾಗಿನ್]] ಆಗಿದ್ದು ಮಾಡಿದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು "ಇದು ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಮುಂದೆ ಪುಟದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಬಹುದು. ಸಣ್ಣದಲ್ಲದ, ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಂತಹ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿದಂತಹ ಮಾರ್ಪಾಟನ್ನು "ಚುಟುಕು" ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಲ್ಲ. ನೀವು ಮರೆತಾಗಲಿ ತಿಳಿಯದೆಯೆ ಆಗಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ/ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಪುಟದ ಮೂಲವನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಿದ್ದಿ "ಇದು ಚುಟುಕು ಬದಲಾವಣೆ" ಎನ್ನುವ ಗುರುತನ್ನು ಆಳಿಸಿರಿ. ಸಾರಾಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮಾರ್ಪಾಟು ಸಣ್ಣದಲ್ಲವೆಂದು ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಸೇರಿಸಿರಿ. * ''[[ಚುಟುಕು]]'' ಪುಟವನ್ನೂ ನೋಡಿ. == ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆ == ವಿಕಿ ಪುಟದಲ್ಲಿಯ ಬರಹ ಹೇಗೆ ತೋರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ಬರಹದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ '''ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್''' ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಉದಾಹರೆಣೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್ ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ತೋರುವಂತಾಗಲು ಅದನ್ನು '''ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್''' ಎಂದಾಗಿ ಬರೆದೆವು. ವಿಕಿಯು '''ಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿತು. ವಿಕಿ ಸಂಕೇತಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಏನೇನನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಣ ಫಲಕ, ಟೇಬಲ್ಲು, ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲದ ಕಲಂನಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರೆದದ್ದು ಹೇಗೆ ತೋರುತ್ತದೆಯೆಂದು ಎಡದ ಕಲಂ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆಂದರೆ ಎಡದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣಬೇಕಾದರೆ ನೀವು ಬಲದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬರೆಯಬೇಕು. ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವಾಗ ಈ ಪುಟವನ್ನು ಬೇರೊಂದು ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. '''ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆಸುವುದಾದರೆ [[Wikipedia:Sandbox|Sandbox]]ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರಿ.''' ---- <!-- :'''The rest of this page is deprecated but will be updated periodically.''' :'''Please direct edits to the [[meta:MediaWiki User's Guide: Editing overview|Meta-Wikimedia version of this page]]''' --> === ವಿಭಾಗಗಳು, ಪರಿಚ್ಛೇಧಗಳು, ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೆರೆಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೀಗೆ ತೋರಬೇಕಾದರೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | <!-- The following code messes up the table of contents and makes the section edit links much less useful, so please do not use it. ==ಹೊಸ ವಿಭಾಗ== ===ಉಪ ವಿಭಾಗ=== ====ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ==== --> <!-- The following should look almost the same, using HTML headings markup instead of wiki headings. However, it messes up the section edit links, so please do not use it. <h2>ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</h2> <h3>ಉಪ ವಿಭಾಗ</h3> <h4>ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ</h4> --> <!-- The following just uses bolding and font changes, so it should be safe. However, it might not look exactly right, especially when people use non-standard CSS stylesheets. --> '''<font style="font-size:120%">ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</font>''' '''<font style="font-size:110%">ಉಪ ವಿಭಾಗ</font>''' '''<font style="font-size:100%">ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ</font>''' ಹೊಸ [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಇವನ್ನು ಬಳಸಿರಿ. ನೆನಪಿಡಿ * ಮೊದಲನೇ ದರ್ಜೆಯ (=) ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸದಿರಿ. ಯಾವಾಗಲೂ ಎರಡೆನೇ ದರ್ಜೆಯ (<tt>==</tt>) ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ. * ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸದಿರಿ (ಉದಾ: ನಾಲ್ಕನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬಳಿಕ). * ಪುಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾದರೂ ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಯು ಒಂದು [[#Placement_of_the_Table_of_Contents_.28TOC.29|ಪರಿವಿಡಿ]] ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಆಟೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. | <pre> ==ಹೊಸ ವಿಭಾಗ== ===ಉಪ ವಿಭಾಗ=== ====ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲೊಂದು ವಿಭಾಗ==== </pre> |- valign="top" | ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಡುವೆ ಮುರಿದು ಹೊಸ ಸಾಲನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ([[newline]] ಬಳಸುವುದರಿಂದ)ಪುಟದ ತೋರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವೂ ಆಗದು. ಬದಲಾಗಿ ಬರೆವಣಿಗೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇದ್ದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವೆ ಆಗುತ್ತದೆ. * ಆದರೆ [[#lists|ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ]] newline ಬಳಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಿ. ಅಲ್ಲದೆ ಬರೆಯ newline ಇರುವ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿದಿರಿ. | <pre> ನಿಮ್ಮ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಡುವೆ ಮುರಿದು ಹೊಸ ಸಾಲನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರಿಂದ ([[newline]] ಬಳಸುವುದರಿಂದ) ಪುಟದ ತೋರ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವೂ ಆಗದು. ಬದಲಾಗಿ ಬರೆವಣಿಗೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇದ್ದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅನುಕೂಲವೆ ಆಗುತ್ತದೆ. * ಆದರೆ [[#lists|ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ]] newline ಬಳಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಿ. ಅಲ್ಲದೆ ಬರೆಯ newline ಇರುವ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿದಿರಿ. </pre> |- valign="top" | ಹೊಸ ಪ್ಯಾರಾವನ್ನು ಆರಂಭಿಸದೆಯೆ<br> ಸಾಲುಮುರಿದು ಮುಂದಿನ ಸಾಲಿಗೆ ತೊಡಗಬಹುದು. * ಇದರ ಬಳಕೆ ಆದಷ್ಟೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ * ಸಾಲು ಹಾರುವ ಮುನ್ನ ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ [[ಸಂಪರ್ಕ]], '''ದಪ್ಪಕ್ಷರ''', ''ವಾಲಕ್ಷರ''<br>ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿರಿ. ಇವು ಸಾಲು ಮೀರುವುದು ಬೇಡ. | <pre> ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸದೆಯೆ<br> ಸಾಲುಮುರಿದು ಮುಂದಿನ ಸಾಲಿಗೆ ತೊಡಗಬಹುದು. * ಇದರ ಬಳಕೆ ಆದಷ್ಟೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ * ಸಾಲು ಹಾರುವ ಮುನ್ನ ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ [[ಸಂಪರ್ಕ]], '''ದಪ್ಪಕ್ಷರ''', ''ವಾಲಕ್ಷರ''<br> ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿರಿ. ಇವು ಸಾಲು ಮೀರುವುದು ಬೇಡ. </pre> |- id="lists" valign="top" | * ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭ ** ಸಾಲನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ (= [[asterisk]]) ಆರಂಭಿಸಿರಿ *** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿ - 'ಉಪ'ಪಟ್ಟಿ - ಬೇಕಾದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರಿ **** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ newline ಇರಲಿ. * ಪಟ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಆ ಪಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಮುಗಿದು <br>ಹೊಸ ಪಟ್ಟಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಿ. | <pre> * ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಸುಲಭ ** ಸಾಲನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ (= [[asterisk]]) ಆರಂಭಿಸಿರಿ *** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿ - 'ಉಪ'ಪಟ್ಟಿ - ಬೇಕಾದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರಿ **** ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ newline ಇರಲಿ. * ಪಟ್ಟಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಆ ಪಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಮುಗಿದು<br> ಹೊಸ ಪಟ್ಟಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಸಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಿ. </pre> |- valign="top" | # ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ## ಬಳಸಿಯೂ ## ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ### ಬರೆಯಬಹುದು | <pre> # ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ## ಬಳಸಿಯೂ ## ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ### ಬರೆಯಬಹುದು </pre> |- valign="top" | * ಮಿಶ್ರಿತ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯಬಹುದು *# ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು *#* ಹೀಗೆ ಅಡಕಗೊಳಿಸಬಹುದು | <pre> * ಮಿಶ್ರಿತ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆಯಬಹುದು *# ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು *#* ಹೀಗೆ ಅಡಕಗೊಳಿಸಬಹುದು </pre> |- valign="top" | ; ವಿವರಣೆಗಳು ಪಟ್ಟಿ : ವಿವರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ; ವಸ್ತು : ವಸ್ತುವಿನ ವಿವರಣೆ ; ಇನ್ನೊಂದು ವಸ್ತು : ಅದರ ವಿವರಣೆ * ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ವಿವರಣೆ; ಕೋಲನ್ ಗೆ ಮುಂಚೆ ಹೊಸ ಸಾಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೋಲನ್ ಗೆ ಮುಂಚೆ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಅನುಕ್ರಮಣೀಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ | <pre> ; ವಿವರಣೆಗಳು ಪಟ್ಟಿ : ವಿವರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ; ವಸ್ತು : ವಸ್ತುವಿನ ವಿವರಣೆ ; ಇನ್ನೊಂದು ವಸ್ತು : ಅದರ ವಿವರಣೆ </pre> |- valign="top" | :ಒಂದು ಕೋಲನ್ (':') ಒಂದು ಸಾಲು ಅಥವಾ ಒಂದು ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಅನುಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಹೊಸಸಾಲು (Enter ಕೀಲಿ), ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. * ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವಸ್ತುವಿವರಣೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ, ಆದರೆ ಚರ್ಚಾ ಪುಟಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು | <pre> : ಒಂದು ಕೋಲನ್ (':') ಒಂದು ಸಾಲು ಅಥವಾ ಒಂದು ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಅನುಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಹೊಸಸಾಲು (Enter ಕೀಲಿ), ಹೊಸ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. </pre> |- valign=top | IF ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ THEN ಅದು ಹೇಗೆ ಬರೆದಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಸಮಾನಾಂತರ ಅಗಲದ ಫಾಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳು; ಮುಂದಿನ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ENDIF *ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಬಹುದು: ** ಮುಂಚೆಯೇ ಸಂಸ್ಕ್ಅರಣ ಹೊಂದಿದ ಪರಿಚಛೇದವನ್ನು ಹಾಕಬೇಕಾದರೆ; ** ಗಣಿತ ವಿಧನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ; ** ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಬರೆಯಬೇಕಾದಲ್ಲಿ; ** [[ASCII art| ಆಸ್ಕಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು]] ಬಳಸಲು; ** ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು; * '''WARNING''': If you make it wide, you [[page widening|force the whole page to be wide]] and hence less readable, especially for people who use lower resolutions. Never start ordinary lines with spaces. | <pre> IF ಒಂದು ಸಾಲನ್ನು ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ THEN ಅದು ಹೇಗೆ ಬರೆದಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಸಮಾನಾಂತರ ಅಗಲದ ಫಾಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳು; ಮುಂದಿನ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ENDIF </pre> |- valign="top" | <center>ಸಾಲನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರಿಸುವುದು</center> * ಅಮೆರಿಕಾದ "center" ಶಬ್ದ ಉಪಯೋಗಿಸಿ. | <pre> <center>ಸಾಲನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರಿಸುವುದು</center> </pre> |- valign="top" | ಒ೦ದು ಅಡ್ದ ಸಾಲು: ಇದು ಅಡ್ಡ ಸಾಲಿನ ಮೇಲಿದೆ ---- ಮತ್ತು ಇದು ಅದರ ಕೆಳಗಿದೆ. * ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಾ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿರಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯಕರ. * ಹಾಗೆಯೇ ಒ೦ದೇ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒ೦ದೇ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. | <pre> ಒ೦ದು ಅಡ್ದ ಸಾಲು: ಇದು ಅಡ್ಡ ಸಾಲಿನ ಮೇಲಿದೆ ---- ಮತ್ತು ಇದು ಅದರ ಕೆಳಗಿದೆ. </pre> |} === ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಯು ಆರ್ ಎಲ್ ಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ [[ಮೈಸೂರು]] * ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ [[ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಪ‍ರ್ಕ. *ಪುಟದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರ ದಪ್ಪಕ್ಷರ ಹಾಗೂ ಖಾಲಿ ಜಾಗ _(ಕೆಳಗೆರೆ)ಆಗಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ‍ರ್ಕದಲ್ಲಿ _(ಕೆಳಗೆರೆ)ಬರೆದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಖಾಲಿ ಜಾಗ ಟೈಪಿಸಿದಂತೆಯೇ ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಬಳೆಸದಿರುವುದು ಉತ್ತಮ]. *ಹಾಗಾಗಿ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿದ ಸಂಪ‍ರ್ಕ[[URL]] http://kn.wikipedia.org/wiki/ಮುಖ್ಯ_ಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಮುಖ್ಯ ಪುಟವೇ ಆಗಿದೆ. See also [[Wikipedia:Canonicalization]]. | <pre> ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ [[ಮೈಸೂರು]]. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ [[Wikipedia:ಮುಖ್ಯ ಪುಟ|ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ಕ್ಕೆ ಸಂಪ‍ರ್ಕ </pre> |- valign="top" | San Francisco also has [[public transport|public transportation]]. * Same target, different name. * This is a [[piped link]]. | <pre> San Francisco also has [[public transport|public transportation]]. </pre> |- valign="top" | San Francisco also has [[public transport]]ation. Examples include [[bus]]es, [[taxi]]s and [[streetcar]]s. * Endings are blended into the link. * Preferred style is to use this instead of a piped link, if possible. | <pre> San Francisco also has [[public transport]]ation. Examples include [[bus]]es, [[taxi]]s and [[streetcar]]s. </pre> |- valign="top" | See the [[Wikipedia:Manual of Style]]. * A link to another [[Wikipedia:namespace|namespace]]. | <pre> See the [[Wikipedia:Manual of Style]]. </pre> |- id="link-to-section" valign="top" | [[Economics#See also]] is a link to a section within another page. [[#Links and URLs]] is a link to a section on the current page. [[#example]] is a link to an anchor that was created using <div id="example">an id attribute</div> * The part after the number sign (#) must match a section heading on the page. Matches must be exact in terms of spelling, case and punctuation. Links to non-existent sections aren't broken; they are treated as links to the top of the page. * Identifiers may be created by attaching an <code>id="..."></code> attribute to almost any HTML element. | <pre> [[Economics#See also]] is a link to a section within another page. [[#Links and URLs]] is a link to a section on the current page. [[#example]] is a link to an anchor that was created using <div id="example">an id attribute</div> </pre> |- valign="top" | Automatically hide stuff in parentheses: [[kingdom (biology)|kingdom]]. Automatically hide namespace: [[Wikipedia:Village Pump|Village Pump]]. Or both: [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|Manual of Style]] But not: [[Wikipedia:Manual of Style#Links|]] * The server fills in the part after the pipe character (|) when you save the page. The next time you open the edit box you will see the expanded piped link. When [[Wikipedia:Show preview|preview]]ing your edits, you will not see the expanded form until you press '''Save''' and '''Edit''' again. The same applies to links to sections within the same page ([[#link-to-section|see previous entry]]). | <pre> Automatically hide stuff in parentheses: [[kingdom (biology)|]]. Automatically hide namespace: [[Wikipedia:Village Pump|]]. Or both: [[Wikipedia:Manual of Style (headings)|]] But not: [[Wikipedia:Manual of Style#Links|]] </pre> |- valign="top" | [[The weather in London]] is a page that doesn't exist yet. * You can create it by clicking on the link (but please don't do so with this particular link). * To create a new page: *# Create a link to it on some other (related) page. *# Save that page. *# Click on the link you just made. The new page will open for editing. * For more information, see [[Wikipedia:How to start a page|How to start a page]] and check out Wikipedia's [[Wikipedia:Naming conventions|naming conventions]]. * Please do not create a new article without linking to it from at least one other article. | <pre> [[The weather in London]] is a page that doesn't exist yet. </pre> |- valign="top" | [[Wikipedia:How to edit a page]] is this page. * [[Self link]]s appear as bold text when the article is viewed. * Do not use this technique to make the article name bold in the first paragraph; see the [[Wikipedia:Manual of Style#Article titles|Manual of Style]]. | <pre> [[Wikipedia:How to edit a page]] is this page. </pre> |- valign="top" | When adding a comment to a Talk page, you should sign it by adding three tildes to add your user name: : [[User:Brockert|Ben Brockert]] or four to add user name plus date/time: : [[User:Brockert|Ben Brockert]] 00:18, Nov 19, 2004 (UTC) Five tildes gives the date/time alone: : 00:18, Nov 19, 2004 (UTC) * The first two both provide a link to your [[Wikipedia:user page|user page]]. | <pre> When adding a comment to a Talk page, you should sign it by adding three tildes to add your user name: : ~~~ or four for user name plus date/time: : ~~~~ Five tildes gives the date/time alone: : ~~~~~ </pre> |- valign="top" | * [[Wikipedia:Redirect|Redirect]] one article title to another by placing a directive like the one shown to the right on the ''first'' line of the article (such as at a page titled "[[USA]]"). * Note that, while it is possible to link to a section, it is not possible to redirect to a section. For example, "#REDIRECT [[United States#History]]" will redirect to the [[United States]] page, but not to any particular section on it. This feature '''will not''' be implemented in the future, so such redirects should not be used. | <pre> #REDIRECT [[United States]] </pre> |- valign="top" | * Link to a page on the same subject in another language by using a link of the form: [[language code:Title]]. * It does not matter where you put these links while editing as they will always show up in the same place when you save the page, but placement at the end of the edit box is recommended. * Please see [[Wikipedia:Interlanguage links]] and the [[Wikipedia:Complete list of language wikis available|list of languages and codes]]. | <pre> [[fr:Wikipédia:Aide]] </pre> |- valign="top" | '''What links here''' and '''Related changes''' pages can be linked as: [[Special:Whatlinkshere/Wikipedia:How to edit a page]] and [[Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:How to edit a page]] | <pre> '''What links here''' and '''Related changes''' pages can be linked as: [[Special:Whatlinkshere/Wikipedia:How to edit a page]] and [[Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:How to edit a page]] </pre> |- valign="top" | A user's '''Contributions''' page can be linked as: [[Special:Contributions/UserName]] or [[Special:Contributions/192.0.2.0]] | <pre> A user's '''Contributions''' page can be linked as: [[Special:Contributions/UserName]] or [[Special:Contributions/192.0.2.0]] </pre> |- valign="top" | * To put an article in a [[Wikipedia:Category]], place a link like the one to the right anywhere in the article. As with interlanguage links, it does not matter where you put these links while editing as they will always show up in the same place when you save the page, but placement at the end of the edit box is recommended. | <pre> [[Category:Character sets]] </pre> |- valign="top" | * To ''link'' to a [[Wikipedia:Category]] page without putting the article into the category, use an initial colon (:) in the link. | <pre> [[:Category:Character sets]] </pre> |- id="link-external" valign="top" | Three ways to link to external (non-wiki) sources: # Bare URL: http://www.nupedia.com/ (bad style) # Unnamed link: [http://www.nupedia.com/] ('''very bad style''') # Named link: [http://www.nupedia.com Nupedia] :See [[MetaWikiPedia:Interwiki_map]] for the list of shortcuts. * Square brackets indicate an external link. Note the use of a ''space'' (not a pipe) to separate the URL from the link text in the "named" version. * In the [[URL]], all symbols must be among:<br/>'''A-Z a-z 0-9 . _ \ / ~ % - + &amp; # ? ! = ( ) @ \x80-\xFF''' * If a URL contains a character not in this list, it should be encoded by using a percent sign (%) followed by the [[hexadecimal|hex]] code of the character, which can be found in the table of [[ASCII#ASCII printable characters|ASCII printable characters]]. For example, the caret character (^) would be encoded in a URL as '''%5E'''. * See [[Wikipedia:External links]] for style issues. | <pre> Three ways to link to external (non-wiki) sources: # Bare URL: http://www.nupedia.com/ (bad style) # Unnamed link: [http://www.nupedia.com/] ('''very bad style''') # Named link: [http://www.nupedia.com Nupedia] </pre> |- valign="top" | Linking to other wikis: # [[Interwiki]] link: [[Wiktionary:Hello]] # Named interwiki link: [[Wiktionary:Hello|Hello]] # Interwiki link without prefix: [[Wiktionary:Hello|Hello]] * All of these forms lead to the URL http://en.wiktionary.org/wiki/Hello * Note that interwiki links use the ''internal'' link style. * See [[MetaWikiPedia:Interwiki_map]] for the list of shortcuts; if the site you want to link to isn't on the list, use an external link ([[#link-external|see above]]). * See also [[Wikipedia:How to link to Wikimedia projects]]. Linking to another language's wiktionary: # [[Wiktionary:fr:bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|fr:bonjour]] * All of these forms lead to the URL http://fr.wiktionary.org/wiki/bonjour | <pre> Linking to other wikis: # [[Interwiki]] link: [[Wiktionary:Hello]] # Named interwiki link: [[Wiktionary:Hello|Hello]] # Interwiki link without prefix: [[Wiktionary:Hello|]] Linking to another language's wiktionary: # [[Wiktionary:fr:bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|bonjour]] # [[Wiktionary:fr:bonjour|]] </pre> |- valign="top" | ISBN 012345678X ISBN 0-123-45678-X * Link to books using their [[Wikipedia:ISBN|ISBN]] numbers. This is preferred to linking to a specific online bookstore, because it gives the reader a choice of vendors. * ISBN links do not need any extra markup, provided you use one of the indicated formats. | <pre> ISBN 012345678X ISBN 0-123-45678-X </pre> |- valign=top | Date formats: # [[July 20]], [[1969]] # [[20 July]] [[1969]] # [[1969]]-[[07-20]] * Link dates in one of the above formats, so that everyone can set their own display order. If [[Special:Userlogin|logged in]], you can use [[Special:Preferences]] to change your own date display setting. * All of the above dates will appear as "[[20 July|20 July]] [[1969|1969]]" if you set your date display preference to "15 January 2001", but as "[[20 July|July 20]], [[1969|1969]]" if you set it to "January 15, 2001". | <pre> Date formats: # [[July 20]], [[1969]] # [[20 July]] [[1969]] # [[1969]]-[[07-20]] </pre> |- valign="top" | [[media:Sg_mrob.ogg|Sound]] *To include links to non-image uploads such as sounds, use a "media" link. For images, [[#Images|see next section]]. Some uploaded sounds are listed at [[Wikipedia:Sound]]. | <pre> [[media:Sg_mrob.ogg|Sound]] </pre> |} === ಚಿತ್ರಗಳು === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- ! ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ! ನೀವು ಹೀಗೆ ಟೈಪ್ ಮಾಡಿರುತ್ತೀರಿ |- valign="top" | ಒಂದು ಚಿತ್ರ: [[Image:Wiki.png]] ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆ: [[Image:Wiki.png|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ]] or, floating to the right side of the page and with a caption: [[Image:Wiki.png|frame|Wikipedia Encyclopedia]]<br clear=all> or, floating to the right side of the page ''without'' a caption: [[Image:Wiki.png|right|Wikipedia Encyclopedia]]<br clear=all> * Only images that have been uploaded to Wikipedia can be used. To upload images, use the [[Special:Upload|upload page]]. You can find the uploaded image on the [[Special:Imagelist|image list]]. * See the [[Wikipedia:Image use policy|image use policy]] and [[Wikipedia:Image markup|extended image markup/syntax]] pages for more hints. * Alternative text, used when the image isn't loaded, in a text-only browser, or when spoken aloud, is '''strongly''' encouraged. See [[Wikipedia:Alternate text for images|Alternate text for images]] for help on choosing it. * The frame tag automatically floats the image right. | <pre> A picture: [[Image:Wiki.png]] or, with alternative text: [[Image:Wiki.png|jigsaw globe]] or, floating to the right side of the page and with a caption: [[Image:Wiki.png|frame|Wikipedia Encyclopedia]] or, floating to the right side of the page ''without'' a caption: [[Image:Wiki.png|right|Wikipedia Encyclopedia]]</pre> |- | Clicking on an uploaded image displays a description page, which you can also link directly to: [[:Image:Wiki.png]] | <pre> [[:Image:Wiki.png]] </pre> |- | To include links to images shown as links instead of drawn on the page, use a "media" link. <br/>[[media:Tornado aircraft.jpg|Image of a Tornado]] | <pre> [[media:Tornado aircraft.jpg|Image of a Tornado]] </pre> |} === Character formatting === {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" |- valign="top" ! What it looks like ! What you type |- id="emph" valign="top" | ''Emphasize'', '''strongly''', '''''very strongly'''''. * These are double, triple, and quintuple apostrophes (single-quote marks), not double-quote marks. | <pre> ''Emphasize'', '''strongly''', '''''very strongly'''''. </pre> |- valign="top" | <math>\sin x + \ln y</math><br> sin''x'' + ln''y'' <!-- no space between roman "sin" and italic "x" --> <math>\mathbf{x} = 0</math><br> '''x''' = 0 Ordinary text should use [[#emph|wiki markup for emphasis]], and should not use <code>&lt;i&gt;</code> or <code>&lt;b&gt;</code>. However, mathematical formulas often use italics, and sometimes use bold, for reasons unrelated to emphasis. Complex formulas should use [[Help:Formula|<code>&lt;math&gt;</code> markup]], and simple formulas may use <code>&lt;math&gt;</code>; or <code>&lt;i&gt;</code> and <code>&lt;b&gt;</code>; or <code>''</code> and <code>'''</code>. According to [[Wikipedia:WikiProject Mathematics#Italicization and bolding|WikiProject Mathematics]], wiki markup is preferred over HTML markup like <code>&lt;i&gt;</code> and <code>&lt;b&gt;</code>. | <pre> <math>\sin x + \ln y</math> sin''x'' + ln''y'' <math>\mathbf{x} = 0</math> '''x''' = 0 </pre> |- valign="top" | A typewriter font for <tt>monospace text</tt> or for computer code: <code>int main()</code> * For semantic reasons, using <code>&lt;code&gt;</code> where applicable is preferable to using <code>&lt;tt&gt;</code>. | <pre> A typewriter font for <tt>monospace text</tt> or for computer code: <code>int main()</code> </pre> |- valign="top" | You can use <small>small text</small> for captions. | <pre> You can use <small>small text</small> for captions. </pre> |- valign="top" | You can <s>strike out deleted material</s> and <u>underline new material</u>. You can also mark <del>deleted material</del> and <ins>inserted material</ins> using logical markup rather than visual markup. * When editing regular Wikipedia articles, just make your changes and don't mark them up in any special way. * When editing your own previous remarks in talk pages, it is sometimes appropriate to mark up deleted or inserted material. | <pre> You can <s>strike out deleted material</s> and <u>underline new material</u>. You can also mark <del>deleted material</del> and <ins>inserted material</ins> using logical markup rather than visual markup. </pre> |- valign="top" | '''Diacritical marks:''' <br/> À Á Â Ã Ä Å <br/> Æ Ç È É Ê Ë <br/> Ì Í Î Ï Ñ Ò <br/> Ó Ô Õ Ö Ø Ù <br/> Ú Û Ü ß à á <br/> â ã ä å æ ç <br/> è é ê ë ì í<br/> î ï ñ ò ó ô <br/> &oelig; õ ö ø ù ú <br/> û ü ÿ * See [[meta:Help:Special characters|special characters]]. | <br/> <pre> &amp;Agrave; &amp;Aacute; &amp;Acirc; &amp;Atilde; &amp;Auml; &amp;Aring; &amp;AElig; &amp;Ccedil; &amp;Egrave; &amp;Eacute; &amp;Ecirc; &amp;Euml; &amp;Igrave; &amp;Iacute; &amp;Icirc; &amp;Iuml; &amp;Ntilde; &amp;Ograve; &amp;Oacute; &amp;Ocirc; &amp;Otilde; &amp;Ouml; &amp;Oslash; &amp;Ugrave; &amp;Uacute; &amp;Ucirc; &amp;Uuml; &amp;szlig; &amp;agrave; &amp;aacute; &amp;acirc; &amp;atilde; &amp;auml; &amp;aring; &amp;aelig; &amp;ccedil; &amp;egrave; &amp;eacute; &amp;ecirc; &amp;euml; &amp;igrave; &amp;iacute; &amp;icirc; &amp;iuml; &amp;ntilde; &amp;ograve; &amp;oacute; &amp;ocirc; &amp;oelig; &amp;otilde; &amp;ouml; &amp;oslash; &amp;ugrave; &amp;uacute; &amp;ucirc; &amp;uuml; &amp;yuml; </pre> |- valign="top" | '''Punctuation:''' <br/> ¿ ¡ § ¶<br/> &dagger; &Dagger; &bull; &ndash; &mdash;<br/> &lsaquo; &rsaquo; « »<br/> &lsquo; &rsquo; &ldquo; &rdquo; | <br/> <pre> &amp;iquest; &amp;iexcl; &amp;sect; &amp;para; &amp;dagger; &amp;Dagger; &amp;bull; &amp;ndash; &amp;mdash; &amp;lsaquo; &amp;rsaquo; &amp;laquo; &amp;raquo; &amp;lsquo; &amp;rsquo; &amp;ldquo; &amp;rdquo; </pre> |- valign="top" | '''Commercial symbols:''' <br/> &trade; © ® ¢ &euro; ¥<br/> £ ¤ | <br/> <pre> &amp;trade; &amp;copy; &amp;reg; &amp;cent; &amp;euro; &amp;yen; &amp;pound; &amp;curren; </pre> |- valign="top" | '''Subscripts:''' <br/> x₁ x₂ x₃ or <br/> x&#8320; x&#8321; x&#8322; x&#8323; x&#8324; <br/> x&#8325; x&#8326; x&#8327; x&#8328; x&#8329; '''Superscripts:''' <br/> x¹ x² x³ or <br/> x&#8304; x&sup1; x&sup2; x&sup3; x&#8308; <br/> x&#8309; x&#8310; x&#8311; x&#8312; x&#8313; *The latter methods of sub/superscripting can't be used in the most general context, as they rely on Unicode support which may not be present on all users' machines. For the 1-2-3 superscripts, it is nevertheless preferred when possible (as with units of measurement) because most browsers have an easier time formatting lines with it. &epsilon;₀ = 8.85 &times; 10^&minus;12 C&sup2; / J m. 1 [[hectare]] = [[1 E4 m&sup2;]] | <br/> <pre> x₁ x₂ x₃ or <br/> x&amp;#8320; x&amp;#8321; x&amp;#8322; x&amp;#8323; x&amp;#8324; <br/> x&amp;#8325; x&amp;#8326; x&amp;#8327; x&amp;#8328; x&amp;#8329; </pre> <pre> x¹ x² x³ or <br/> x&amp;#8304; x&amp;sup1; x&amp;sup2; x&amp;sup3; x&amp;#8308; <br/> x&amp;#8309; x&amp;#8310; x&amp;#8311; x&amp;#8312; x&amp;#8313; &amp;epsilon;₀ = 8.85 &amp;times; 10^{&amp;minus;12} C&amp;sup2; / J m. 1 [[hectare]] = [[1 E4 m&amp;sup2;]] </pre> |- valign="top" | '''Greek characters:''' <br/> &alpha; &beta; &gamma; &delta; &epsilon; &zeta;<br/> &eta; &theta; &iota; &kappa; &lambda; &mu; &nu;<br/> &xi; &omicron; &pi; &rho; &sigma; &sigmaf;<br/> &tau; &upsilon; &phi; &chi; &psi; &omega;<br/> &Gamma; &Delta; &Theta; &Lambda; &Xi; &Pi;<br/> &Sigma; &Phi; &Psi; &Omega; | <br/> <pre> &amp;alpha; &amp;beta; &amp;gamma; &amp;delta; &amp;epsilon; &amp;zeta; &amp;eta; &amp;theta; &amp;iota; &amp;kappa; &amp;lambda; &amp;mu; &amp;nu; &amp;xi; &amp;omicron; &amp;pi; &amp;rho; &amp;sigma; &amp;sigmaf; &amp;tau; &amp;upsilon; &amp;phi; &amp;chi; &amp;psi; &amp;omega; &amp;Gamma; &amp;Delta; &amp;Theta; &amp;Lambda; &amp;Xi; &amp;Pi; &amp;Sigma; &amp;Phi; &amp;Psi; &amp;Omega; </pre> |- valign="top" | '''Mathematical characters:''' <br/> &int; &sum; &prod; &radic; &minus; &plusmn; &infin;<br/> &asymp; &prop; &equiv; &ne; &le; &ge;<br/> &times; &middot; &divide; &part; &prime; &Prime;<br/> &nabla; &permil; &deg; &there4; &alefsym; &oslash;<br/> &isin; &notin; &cap; &cup; &sub; &sup; &sube; &supe;<br/> &not; &and; &or; &exist; &forall; &rArr; &hArr;<br/> &rarr; &harr;<br/> * See also [[Wikipedia:WikiProject Mathematics|WikiProject Mathematics]]. | <br/> <pre> &amp;int; &amp;sum; &amp;prod; &amp;radic; &amp;minus; &amp;plusmn; &amp;infin; &amp;asymp; &amp;prop; &amp;equiv; &amp;ne; &amp;le; &amp;ge; &amp;times; &amp;middot; &amp;divide; &amp;part; &amp;prime; &amp;Prime; &amp;nabla; &amp;permil; &amp;deg; &amp;there4; &amp;alefsym; &amp;oslash; &amp;isin; &amp;notin; &amp;cap; &amp;cup; &amp;sub; &amp;sup; &amp;sube; &amp;supe; &amp;not; &amp;and; &amp;or; &amp;exist; &amp;forall; &amp;rArr; &amp;hArr; &amp;rarr; &amp;harr; </pre> |- valign="top" | '''Spacing in simple math formulas:''' <br/> Obviously, ''x''&sup2;&nbsp;&ge;&nbsp;0 is true. *To space things out without allowing line breaks to interrupt the formula, use non-breaking spaces: <tt>&amp;nbsp;</tt>. | <br/> <pre> Obviously, ''x''&amp;sup2;&amp;nbsp;&amp;ge;&amp;nbsp;0 is true. </pre> |- valign="top" | '''Complicated formulas:''' <br/> : <math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> * See [[Help:Formula]] for how to use <tt>&lt;math></tt>. * A formula displayed on a line by itself should probably be indented by using the colon (:) character. | <br/> <pre> : <math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> </pre> |- valign="top" | '''Suppressing interpretation of markup:''' <br/> Link &rarr; (''to'') the [[Wikipedia FAQ]] * Used to show literal data that would otherwise have special meaning. * Escape all wiki markup, including that which looks like HTML tags. * Does not escape HTML character references. * To escape HTML character references such as <tt>&amp;rarr;</tt> use <tt>&amp;amp;rarr;</tt> | <br/> <pre> &lt;Link &amp;rarr; (''to'') the [[Wikipedia FAQ]]&lt; </pre> |- valign="top" | '''Commenting page source:''' <br/> ''not shown when viewing page'' * Used to leave comments in a page for future editors. * Note that most comments should go on the appropriate [[Wikipedia:Talk page|Talk page]]. | <br/> <pre> &lt;!-- comment here --> </pre> |} ''(see also: [[Chess symbols in Unicode]])'' === ಪರಿವಿಡಿ === ==== ಪರಿವಿಡಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ==== ಪುಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾದರೂ ತಲೆಬರಹಗಳಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಯು ಪರಿವಿಡಿಯನ್ನು ತಾನಾಗಿಯೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿವಿಡಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯ ತಲೆಬರಹಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ (ಪೀಠಿಕೆಯ ನಂತರ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ __TOC__ ಇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತೋರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಪರಿವಿಡಿ ಬೇಡವಾದಲ್ಲಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ __NOTOC__ ಇರಿಸಿರಿ. ಪರಿವಿಡಿಗಳ ಬಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಇದರೊಂದಿಗೆ [[Wikipedia:Section#Compact_TOC|compact TOC]] ಅನ್ನೂ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ==== ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವುದು==== ನಿಮಗೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ-ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿವಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಬೇಕಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ. == ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ೨ == ಇರುವುದನ್ನು<h2> ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ೨ </h2> ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ == ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ೩ == ಇರುವುದನ್ನು<h2> ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆ ೩ </h2> ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅಂತೆಯೇ... ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಳಗಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ ಬೇರೆ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಗಾತ್ರವೇ ಇದ್ದರೂ ಕೆಳಗಿರುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.. <h4> ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ ಬೇರೆ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಗಾತ್ರವೇ ಇದ್ದರೂ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.</h4> ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಕೋಡ್ ಮಾಡಿದರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಈ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. <code><h4> ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಗಾತ್ರ h4 , ಆದರೆ ಇದು ಪರಿವಿಡಿಯೊಳಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ </h4></code> === ಫಲಕಗಳು, ಟೇಬಲ್ಲುಗಳು === ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಟೇಬಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು *ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೆ ಇರುವ ವಿಕಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬರೆಯಬಹುದು ([[Help:Table|ಸಹಾಯ:ಟೇಬಲ್ಲು]] ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿರಿ) *ಅಥವಾ HTML ಇನ: &lt;table&gt;, &lt;tr&gt;, &lt;td&gt; or &lt;th&gt; ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಬರೆಯಬಹುದು HTML ಬಳಸುವುದಾದರೆ [[Wikipedia:How to use tables|ಟೇಬಲ್ಲು ಬಳಸುವುದು ಹೇಗೆ]] ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಟೇಬಲ್ಲುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಓದಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ===ಬದಲಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಗಳು === ''(See also [[ಸಹಾಯ:Variable]])'' {| |- ! Code ! Effect |- | {{CURRENTMONTH}} || {{CURRENTMONTH}} |- | {{CURRENTMONTHNAME}} | {{CURRENTMONTHNAME}} |- | {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} | {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} |- | {{CURRENTDAY}} || {{CURRENTDAY}} |- | {{CURRENTDAYNAME}} || {{CURRENTDAYNAME}} |- | {{CURRENTYEAR}} || {{CURRENTYEAR}} |- | {{CURRENTTIME}} || {{CURRENTTIME}} |- | {{NUMBEROFARTICLES}} | {{NUMBEROFARTICLES}} |- | {{PAGENAME}} || {{PAGENAME}} |- | {{NAMESPACE}} || {{NAMESPACE}} |- | {{localurl:pagename}} | {{localurl:pagename}} |- | {{localurl:''Wikipedia:Sandbox''|action=edit}} | {{localurl:Wikipedia:Sandbox|action=edit}} |- | {{SERVER}} || {{SERVER}} |- | {{ns:1}} || {{ns:1}} |- | {{ns:2}} || {{ns:2}} |- | {{ns:3}} || {{ns:3}} |- | {{ns:4}} || {{ns:4}} |- | {{ns:5}} || {{ns:5}} |- | {{ns:6}} || {{ns:6}} |- | {{ns:7}} || {{ns:7}} |- | {{ns:8}} || {{ns:8}} |- | {{ns:9}} || {{ns:9}} |- | {{ns:10}} || {{ns:10}} |- | {{ns:11}} || {{ns:11}} |- | {{ns:12}} || {{ns:12}} |- | {{ns:13}} || {{ns:13}} |- | {{ns:14}} || {{ns:14}} |- | {{ns:15}} || {{ns:15}} |- | {{SITENAME}} || {{SITENAME}} |} '''NUMBEROFARTICLES''' is the number of pages in the main namespace which contain a link and are not a redirect, i.e. number of articles, stubs containing a link, and disambiguation pages. '''CURRENTMONTHNAMEGEN''' is the genitive (possessive) grammatical form of the month name, as used in some languages; '''CURRENTMONTHNAME''' is the nominative (subject) form, as usually seen in English. In languages where it makes a difference, you can use constructs like {{grammar:case|word}} to convert a word from the nominative case to some other case. For example, {{grammar:genitive|{{CURRENTMONTHNAME}}}} means the same as {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}. <!-- Is there a reference for this, other than the source code (for example, phase3/languages/Lnaguage*.php) ? --> ===Templates=== The [[Wikipedia:MediaWiki|MediaWiki]] software used by Wikipedia has support for templates. This means standardized text chunks (such as [[Wikipedia:Template messages|boilerplate]] text) can be inserted into articles. For example, typing {{stub}} will appear as "''This article is a [[Wikipedia:The perfect stub article|stub]]. You can help Wikipedia by [[Wikipedia:Find or fix a stub|expanding it]].''" when the page is saved. See [[Wikipedia:Template messages]] for the complete list. Other commonly used ones are: {{disambig}} for disambiguation pages, {{spoiler}} for spoiler warnings and {{sectstub}} like an article stub but for a section. There are many subject-specific stubs e.g.: {{Geo-stub}}, {{Hist-stub}} and {{Linux-stub}}. For a complete list of stubs see [[Wikipedia:Template messages/Stubs]]. ===Templates and Categories=== '''ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್''' ಎಂದರೆ ಏನು? – ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೆಲವು ಓದುಗರಿಗೆ ಬರಬಹುದು. ಗಣಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಒಂದು '''ಸಿದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟಿ'''ಗೆ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಎನ್ನಬಹುದು. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ]] [[ಮುಖ್ಯ ಪುಟ]]ದಲ್ಲಿ ದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಪ್ರವೇಶಿಕೆ ಅಥವಾ log in ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅಗಿದ್ದು , ಇದು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಿರುವ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್; ಅಂದರೆ ಸದಸ್ಯರು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಗಣಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಬಹುದು. ಈ ಪಟ್ಟಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಪಟ್ಟಿ ಇರುವದರಿಂದ ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುವ ಕೋಷ್ಟಕ ಸಹ ಒಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್. ಈ ಕೋಷ್ಟಕವು ಸದಸ್ಯರು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಾರದ formನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ತಂತ್ರಗಳು ಐಚ್ಚಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಹಿತಿಯೊಬ್ಬರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ (೧) ಕಾದಂಬರಿ (೨) ಕವನ (೩) ನಾಟಕ ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೃತಿಗಳ ಪರಿವಿಡಿ ತಂತಾನೆ ರೂಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಮಗೆ ಬೇಡವಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸದೆ ಕೂಡ ಕೊಡಬಹುದು. ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೀವು ಬರೆಯುವ ಲೇಖನಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡುವದು ಅವಶ್ಯಕ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೀವು ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಬಯಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಎನ್ನುವ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆ ಎನ್ನುವ ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಉಪ-ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು. ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ (೧) ಭೌಗೋಲಿಕ ಸ್ಥಾನ (೨) ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ (೩) ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಬರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಈ ವಿಷಯಸೂಚಿಗಳ ಎರಡೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು = ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನೀಡಿರಿ. ಅಂದರೆ ಪರಿವಿಡಿ ತಂತಾನೆ ರೂಪಿತಗೊಳ್ಳುವದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯು ಪ್ರಯೋಗ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಏತಕ್ಕೆ ತಡ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಧಾವಿಸಿರಿ. ===`ಬದಲಾಯಿಸಿ' ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡಿ=== ನೀವು `ಬದಲಾಯಿಸಿ' ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪಕ್ಕದಿಂದ ಅಡಗಿಸಲು '''__NOEDITSECTION__''' ಅನ್ನು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ. ==ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ == ನೀವು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೊ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು: * [[ಸಹಾಯ:ಹೊಸ ಪುಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ|ಹೊಸ ಪುಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?]] * Informal tips on [[Wikipedia:Contributing to Wikipedia|contributing to Wikipedia]] * Editing tasks in general at the [[Wikipedia:Editing FAQ]] * Why not to rename pages '''boldly''', at [[Wikipedia:How to rename (move) a page]] * Preferred layout of your article, at [[Wikipedia:Guide to Layout|Guide to Layout]] (see also [[Wikipedia:Boilerplate text]]) * Style conventions in the [[Wikipedia:Manual of Style]] * An article with annotations pointing out common Wikipedia style and layout issues, at [[Wikipedia:Annotated article]] * General policies in [[Wikipedia:Policies and guidelines]] * [[Wikipedia:Naming conventions]] for how to name articles themselves * If you are making an article about something that belongs to a group of objects (a city, an astronomical object, a chinese character...) check if there is a [[Wikipedia:WikiProject|WikiProject]] on the group and try to follow its directions explicitly. * Finally, for a list of articles about editing Wikipedia consult [[Wikipedia:Style and How-to Directory]]. *[[Help:Formula]] *[[m:Help:Editing|Mediawiki user's guide to editing]] *[[Wikipedia:MediaWiki]] <!-- Interlanguage links --> [[ar:&#1608;&#1610;&#1603;&#1610;&#1576;&#1610;&#1583;&#1610;&#1575;:&#1605;&#1587;&#1575;&#1593;&#1583;&#1577; &#1575;&#1604;&#1578;&#1581;&#1585;&#1610;&#1585;]] [[be:&#1042;&#1110;&#1082;&#1110;&#1087;&#1101;&#1076;&#1099;&#1103;:&#1071;&#1082; &#1088;&#1101;&#1076;&#1072;&#1075;&#1072;&#1074;&#1072;&#1094;&#1100; &#1110;&#1089;&#1085;&#1091;&#1102;&#1095;&#1099; &#1072;&#1088;&#1090;&#1099;&#1082;&#1091;&#1083;]][[bg:&#1059;&#1080;&#1082;&#1080;&#1087;&#1077;&#1076;&#1080;&#1103;:&#1050;&#1072;&#1082; &#1089;&#1077; &#1088;&#1077;&#1076;&#1072;&#1082;&#1090;&#1080;&#1088;&#1072;&#1090; &#1089;&#1090;&#1088;&#1072;&#1085;&#1080;&#1094;&#1080;]] [[de:Wikipedia:Handbuch - Artikel bearbeiten]] [[el:Wikipedia:&#928;&#974;&#962; &#957;&#945; &#949;&#960;&#949;&#958;&#949;&#961;&#947;&#945;&#963;&#964;&#949;&#943;&#964;&#949; &#956;&#953;&#945; &#963;&#949;&#955;&#943;&#948;&#945;]] [[fr:Wikipédia:Syntaxe wikipédia]] [[he:&#1493;&#1497;&#1511;&#1497;&#1508;&#1491;&#1497;&#1492;:&#1488;&#1497;&#1498; &#1500;&#1506;&#1512;&#1493;&#1498; &#1491;&#1507;]] [[hi:&#2354;&#2375;&#2326; &#2325;&#2379; &#2325;&#2376;&#2360;&#2375; &#2348;&#2342;&#2354;&#2375;&#2306;]] [[it:Wikipedia:Guida_essenziale]] [[lt:Wikipedia:Kaip_Redaguoti_Puslap%C4%AF]] [[ja:Wikipedia:&#32232;&#38598;&#12398;&#20181;&#26041;]] [[minnan:Help:Pian-chi&#781;p]] [[ro:Wikipedia:Cum s&#259; editezi o pagin&#259;]] [[ru:&#1050;&#1072;&#1082; &#1088;&#1077;&#1076;&#1072;&#1082;&#1090;&#1080;&#1088;&#1086;&#1074;&#1072;&#1090;&#1100; &#1089;&#1090;&#1088;&#1072;&#1085;&#1080;&#1094;&#1091;]] [[th:Wikipedia:&#3585;&#3634;&#3619;&#3649;&#3585;&#3657;&#3652;&#3586;&#3627;&#3609;&#3657;&#3634;]] [[tr:Wikipedia:Sayfa_nas%C4%B1l_de%C4%9Fi%C5%9Ftirilir]] [[ur:%D8%B5%D9%81%D8%AD%DB%81_%DA%A9%D8%B3_%D8%B7%D8%B1%D8%AD_%D8%AA%D8%B1%D9%85%D9%8A%D9%85_%DA%A9%D8%B1%D9%8A%DA%BA]] [[zh-cn:Wikipedia:%E5%A6%82%E4%BD%95%E7%BC%96%E8%BE%91%E9%A1%B5%E9%9D%A2]] [[zh-tw:Wikipedia:&#22914;&#20309;&#32232;&#36655;&#38913;&#38754;]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಹಾಯ ಪುಟಗಳು]] jnxb3jock3d55n8al2dod8lj8siqlwd 0 5031 1376596 1366905 2026-07-11T02:27:15Z NesaraNesara 98708 /* */ 1376596 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಸಿ.ಎನ್. ಮುಕ್ತಾ [[Image:cnmuktha.jpg|frame|centre]] | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦, ೧೯೫೧ | birth_place = ಚಿತ್ರದುರ್ಗ | occupation = ಅಧ್ಯಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ್ತಿ | Nationality = ಭಾರತೀಯರು | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ }} '''ಸಿ. ಎನ್. ಮುಕ್ತಾ''' (ಹುಟ್ಟು:[[ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦]], [[೧೯೫೧]]) - (ಸಾವು:೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬)ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಜೀವನ== ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಿಸರ, ಸಾಹಿತಿಗಳ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಿ.ಎನ್‌. ಮುಕ್ತಾ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ 1951ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಬಿ. ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ. ಇವರ ಅಣ್ಣ ರಂಗಭೂಮಿ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಟರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಬಿ. ಜಯರಾವ್. ಇವರ ಸೋದರಮಾವ, ‘ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು’ ಕರ್ತೃ ನವರತ್ನ ರಾಮರಾವ್. ಮುಕ್ತಾ ಅವರ ತಾಯಿ ಕಮಲಮ್ಮ. ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಗ್ಗಡದೇವನ ಕೋಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಂತೆ ಸರಗೂರು ಹಾಗೂ ಕೆ.ಆರ್. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮುಕ್ತಾರವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಡ್‌. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಕಥಾಸಕ್ತಿಯ ಚಿಗುರು== ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ನೀತಿ ಪಾಠದ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚನ್ನಬಸವಯ್ಯ ಎಂಬ ಮಾಸ್ತರರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ತಂದು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ರಸವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವರ್ಣನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಮುಕ್ತಾ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆ ಒಲವು ಚಿಗುರ ತೊಡಗಿತು. ಮಾಸ್ತರರಿಂದ ಪಡೆದು ಮೊದಲು ಓದಿದ ಕಾದಂಬರಿ ತ.ರಾ.ಸು. ಅವರ ಚಂದವಳ್ಳಿಯ ತೋಟ. ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದವರು ಕನ್ನಡ ಪಂಡಿತೆ ನಾಗಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮನವರು. ಮುಂದೆ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್, ಶರಶ್ಚಂದ್ರರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಅನುವಾದಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಓದಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿ ಯಾಗಿದ್ದ ಬಿ.ಎಸ್‌. ರುಕ್ಕಮ್ಮನವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ನವರತ್ನ ರಾಮರಾಯರು ‘ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು’ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಟ್ಟು ಇವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಲಾಷೆ ಚಿಗುರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ==ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ== ಹೀಗೆ ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆಲ್ಲಾ ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ತುಡಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಕ ಪದ್ಮಜಾ ಸುಂದರೇಶ್‌ ಅವರ ‘ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ’ ಕಾದಂಬರಿಯು ಪ್ರಜಾಮತದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಾಗ, ಇವರಿಗೂ ಕಾದಂಬರಿ, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಬರೆಯಬಾರದೆನ್ನಿಸಿ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಆಶ್ರಯ’. ಇದನ್ನು ‘ಪ್ರಜಾಮತ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಮ.ನ. ಮೂರ್ತಿಯವರು ಓದಿ, ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸುಧಾ ಮುಂತಾದ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗ ತೊಡಗಿತು. ===ಪ್ರಕಟಿತ ಕಾದಂಬರಿಗಳು=== *ಅನಾವರಣ, *ಅಪರಿಚಿತರು, *ಅಸ್ವೀಕೃತರು, *ಅನುರಾಗ ತಂದ ಅನುಬಂಧ, *ಗೆಲುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆ, *ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ, *ಸುಖದ ಸೋಪಾನಗಳು, *ದಡ ಸೇರಿದ ನೌಕೆ, *ಜೀವನ ಚಕ್ರ, *ಅಮೃತಮಯಿ, *ಕುಸುಮ ಕಸ್ತೂರಿ, *ದುಂಬಿ ಕೊರೆದ ಹೂವು, *ಪ್ರೇಮಾಂಜಲಿ, *ವಿಮುಕ್ತಿ, *ಪರಿಭ್ರಮಣ ಮುಂತಾದ 75 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಹತ್ತಾರು ಕಿರುಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸುಧಾ, ಗೆಳತಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಂಜುವಾಣಿ, ವನಿತಾ, ಮಂಗಳ, ಕರ್ಮವೀರ ಮುಂತಾದ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ===ಸಣ್ಣ ಕತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಬರಹಗಳು=== ಮುಕ್ತಾ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ನಾಡಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು, *ವರ್ತುಲ, *ಆವರಣ, *ಸುಳಿ, *ವೃತ್ತಗಳು, *ಆವರ್ತನ, *ನಮ್ಮನಮ್ಮೊಳಗೆ, *ಮೂರು ಮುಷ್ಠಿಯ ಬದುಕು ಮುಂತಾದ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. *ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖಕಿಯರ ಕಥಾ ಸಂಚಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ಸೇವೆ ಸಂದಿದೆ. ===ಸಿನಿಮಾ, ದೂರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ=== *ಸುಖದಸೋಪಾನ, *ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ, *ದಡ ಸೇರಿದ ನೌಕೆ, *ಜೀವನಚಕ್ರ, *ಗೆಲುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆ, *ಅಮೃತಮಯಿ, *ಮೌನರಾಗ, ಮುಂತಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದರೆ' *ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಸೆಳೆತ, ಪಾಲು, ಮುಖವಾಡ, ತಾಯಿಕರುಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. *ವಿಮುಕ್ತೆ ಮತ್ತು ಮೇಘಮಂದಾರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ‘ದೋಣಿಸಾಗಲಿ’ (ನಿರ್ದೇಶನ-ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್‌ ಬಾಬು) ಮತ್ತು ‘ಮಿಸ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ’ (ನಿರ್ದೇಶನ-ಕೋಡ್ಲು ರಾಮಕೃಷ್ಣ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದು ನೂರಾರು ಕೃತಿ ರಚಿಸಿರುವ ಸಿ.ಎನ್‌. ಮುಕ್ತಾರವರಿಗೆ- * ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, * ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, * ತ್ರಿವೇಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, * ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. ==ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ== ಕಣಜ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳು {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಸಿ.ಎನ್.ಮುಕ್ತಾ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಿ.ಎನ್.ಮುಕ್ತಾ ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] j61t24yu7hmmv3spp4euk269bq6aiw1 1376620 1376596 2026-07-11T10:53:16Z NesaraNesara 98708 /* ಬಾಳ್ವೆ */ 1376620 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಸಿ.ಎನ್. ಮುಕ್ತಾ [[Image:cnmuktha.jpg|frame|centre]] | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦, ೧೯೫೧ | birth_place = ಚಿತ್ರದುರ್ಗ | occupation = ಅಧ್ಯಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ್ತಿ | Nationality = ಭಾರತೀಯರು | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ }} '''ಸಿ. ಎನ್. ಮುಕ್ತಾ''' (ಹುಟ್ಟು:[[ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦]], [[೧೯೫೧]]) - (ಸಾವು:೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬)ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಳ್ವೆ== ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಿಸರ, ಸಾಹಿತಿಗಳ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಿ.ಎನ್‌. ಮುಕ್ತಾ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ 1951ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಬಿ. ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ. ಇವರ ಅಣ್ಣ ರಂಗಭೂಮಿ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಟರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಬಿ. ಜಯರಾವ್. ಇವರ ಸೋದರಮಾವ, ‘ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು’ ಕರ್ತೃ ನವರತ್ನ ರಾಮರಾವ್. ಮುಕ್ತಾ ಅವರ ತಾಯಿ ಕಮಲಮ್ಮ. ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಗ್ಗಡದೇವನ ಕೋಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಂತೆ ಸರಗೂರು ಹಾಗೂ ಕೆ.ಆರ್. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮುಕ್ತಾರವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಡ್‌. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುಕ್ತಾ ಅವರು ದಿನಾಂಕ ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ==ಕಥಾಸಕ್ತಿಯ ಚಿಗುರು== ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ನೀತಿ ಪಾಠದ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚನ್ನಬಸವಯ್ಯ ಎಂಬ ಮಾಸ್ತರರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ತಂದು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ರಸವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವರ್ಣನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಮುಕ್ತಾ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆ ಒಲವು ಚಿಗುರ ತೊಡಗಿತು. ಮಾಸ್ತರರಿಂದ ಪಡೆದು ಮೊದಲು ಓದಿದ ಕಾದಂಬರಿ ತ.ರಾ.ಸು. ಅವರ ಚಂದವಳ್ಳಿಯ ತೋಟ. ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದವರು ಕನ್ನಡ ಪಂಡಿತೆ ನಾಗಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮನವರು. ಮುಂದೆ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್, ಶರಶ್ಚಂದ್ರರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಅನುವಾದಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಓದಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿ ಯಾಗಿದ್ದ ಬಿ.ಎಸ್‌. ರುಕ್ಕಮ್ಮನವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ನವರತ್ನ ರಾಮರಾಯರು ‘ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು’ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಟ್ಟು ಇವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಲಾಷೆ ಚಿಗುರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ==ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ== ಹೀಗೆ ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆಲ್ಲಾ ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ತುಡಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಕ ಪದ್ಮಜಾ ಸುಂದರೇಶ್‌ ಅವರ ‘ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ’ ಕಾದಂಬರಿಯು ಪ್ರಜಾಮತದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಾಗ, ಇವರಿಗೂ ಕಾದಂಬರಿ, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಬರೆಯಬಾರದೆನ್ನಿಸಿ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಆಶ್ರಯ’. ಇದನ್ನು ‘ಪ್ರಜಾಮತ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಮ.ನ. ಮೂರ್ತಿಯವರು ಓದಿ, ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸುಧಾ ಮುಂತಾದ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗ ತೊಡಗಿತು. ===ಪ್ರಕಟಿತ ಕಾದಂಬರಿಗಳು=== *ಅನಾವರಣ, *ಅಪರಿಚಿತರು, *ಅಸ್ವೀಕೃತರು, *ಅನುರಾಗ ತಂದ ಅನುಬಂಧ, *ಗೆಲುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆ, *ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ, *ಸುಖದ ಸೋಪಾನಗಳು, *ದಡ ಸೇರಿದ ನೌಕೆ, *ಜೀವನ ಚಕ್ರ, *ಅಮೃತಮಯಿ, *ಕುಸುಮ ಕಸ್ತೂರಿ, *ದುಂಬಿ ಕೊರೆದ ಹೂವು, *ಪ್ರೇಮಾಂಜಲಿ, *ವಿಮುಕ್ತಿ, *ಪರಿಭ್ರಮಣ ಮುಂತಾದ 75 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಹತ್ತಾರು ಕಿರುಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸುಧಾ, ಗೆಳತಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಂಜುವಾಣಿ, ವನಿತಾ, ಮಂಗಳ, ಕರ್ಮವೀರ ಮುಂತಾದ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ===ಸಣ್ಣ ಕತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಬರಹಗಳು=== ಮುಕ್ತಾ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ನಾಡಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು, *ವರ್ತುಲ, *ಆವರಣ, *ಸುಳಿ, *ವೃತ್ತಗಳು, *ಆವರ್ತನ, *ನಮ್ಮನಮ್ಮೊಳಗೆ, *ಮೂರು ಮುಷ್ಠಿಯ ಬದುಕು ಮುಂತಾದ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. *ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖಕಿಯರ ಕಥಾ ಸಂಚಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ಸೇವೆ ಸಂದಿದೆ. ===ಸಿನಿಮಾ, ದೂರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ=== *ಸುಖದಸೋಪಾನ, *ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ, *ದಡ ಸೇರಿದ ನೌಕೆ, *ಜೀವನಚಕ್ರ, *ಗೆಲುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆ, *ಅಮೃತಮಯಿ, *ಮೌನರಾಗ, ಮುಂತಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದರೆ' *ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಸೆಳೆತ, ಪಾಲು, ಮುಖವಾಡ, ತಾಯಿಕರುಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. *ವಿಮುಕ್ತೆ ಮತ್ತು ಮೇಘಮಂದಾರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ‘ದೋಣಿಸಾಗಲಿ’ (ನಿರ್ದೇಶನ-ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್‌ ಬಾಬು) ಮತ್ತು ‘ಮಿಸ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ’ (ನಿರ್ದೇಶನ-ಕೋಡ್ಲು ರಾಮಕೃಷ್ಣ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದು ನೂರಾರು ಕೃತಿ ರಚಿಸಿರುವ ಸಿ.ಎನ್‌. ಮುಕ್ತಾರವರಿಗೆ- * ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, * ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, * ತ್ರಿವೇಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, * ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. ==ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ== ಕಣಜ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳು {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಸಿ.ಎನ್.ಮುಕ್ತಾ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಿ.ಎನ್.ಮುಕ್ತಾ ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] b324ql928vtgkvbp1aiuwzsqx224po4 1376621 1376620 2026-07-11T10:54:01Z NesaraNesara 98708 /* */ 1376621 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಸಿ.ಎನ್. ಮುಕ್ತಾ [[Image:cnmuktha.jpg|frame|centre]] | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦, ೧೯೫೧ | birth_place = ಚಿತ್ರದುರ್ಗ | death_date = ಜುಲೈ ೧೦, ೨೦೨೬ | occupation = ಅಧ್ಯಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ್ತಿ | Nationality = ಭಾರತೀಯರು | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ }} '''ಸಿ. ಎನ್. ಮುಕ್ತಾ''' (ಹುಟ್ಟು:[[ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦]], [[೧೯೫೧]]) - (ಸಾವು:೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬)ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಬಾಳ್ವೆ== ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಿಸರ, ಸಾಹಿತಿಗಳ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಿ.ಎನ್‌. ಮುಕ್ತಾ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ 1951ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಬಿ. ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ. ಇವರ ಅಣ್ಣ ರಂಗಭೂಮಿ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಟರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಬಿ. ಜಯರಾವ್. ಇವರ ಸೋದರಮಾವ, ‘ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು’ ಕರ್ತೃ ನವರತ್ನ ರಾಮರಾವ್. ಮುಕ್ತಾ ಅವರ ತಾಯಿ ಕಮಲಮ್ಮ. ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಗ್ಗಡದೇವನ ಕೋಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಂತೆ ಸರಗೂರು ಹಾಗೂ ಕೆ.ಆರ್. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮುಕ್ತಾರವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಡ್‌. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುಕ್ತಾ ಅವರು ದಿನಾಂಕ ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ==ಕಥಾಸಕ್ತಿಯ ಚಿಗುರು== ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ನೀತಿ ಪಾಠದ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚನ್ನಬಸವಯ್ಯ ಎಂಬ ಮಾಸ್ತರರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ತಂದು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ರಸವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವರ್ಣನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಮುಕ್ತಾ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆ ಒಲವು ಚಿಗುರ ತೊಡಗಿತು. ಮಾಸ್ತರರಿಂದ ಪಡೆದು ಮೊದಲು ಓದಿದ ಕಾದಂಬರಿ ತ.ರಾ.ಸು. ಅವರ ಚಂದವಳ್ಳಿಯ ತೋಟ. ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದವರು ಕನ್ನಡ ಪಂಡಿತೆ ನಾಗಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮನವರು. ಮುಂದೆ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್, ಶರಶ್ಚಂದ್ರರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಅನುವಾದಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಓದಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿ ಯಾಗಿದ್ದ ಬಿ.ಎಸ್‌. ರುಕ್ಕಮ್ಮನವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ನವರತ್ನ ರಾಮರಾಯರು ‘ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು’ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಟ್ಟು ಇವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಲಾಷೆ ಚಿಗುರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ==ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ== ಹೀಗೆ ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆಲ್ಲಾ ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ತುಡಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಕ ಪದ್ಮಜಾ ಸುಂದರೇಶ್‌ ಅವರ ‘ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ’ ಕಾದಂಬರಿಯು ಪ್ರಜಾಮತದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಾಗ, ಇವರಿಗೂ ಕಾದಂಬರಿ, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಬರೆಯಬಾರದೆನ್ನಿಸಿ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಆಶ್ರಯ’. ಇದನ್ನು ‘ಪ್ರಜಾಮತ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಮ.ನ. ಮೂರ್ತಿಯವರು ಓದಿ, ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸುಧಾ ಮುಂತಾದ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗ ತೊಡಗಿತು. ===ಪ್ರಕಟಿತ ಕಾದಂಬರಿಗಳು=== *ಅನಾವರಣ, *ಅಪರಿಚಿತರು, *ಅಸ್ವೀಕೃತರು, *ಅನುರಾಗ ತಂದ ಅನುಬಂಧ, *ಗೆಲುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆ, *ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ, *ಸುಖದ ಸೋಪಾನಗಳು, *ದಡ ಸೇರಿದ ನೌಕೆ, *ಜೀವನ ಚಕ್ರ, *ಅಮೃತಮಯಿ, *ಕುಸುಮ ಕಸ್ತೂರಿ, *ದುಂಬಿ ಕೊರೆದ ಹೂವು, *ಪ್ರೇಮಾಂಜಲಿ, *ವಿಮುಕ್ತಿ, *ಪರಿಭ್ರಮಣ ಮುಂತಾದ 75 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಹತ್ತಾರು ಕಿರುಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸುಧಾ, ಗೆಳತಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಂಜುವಾಣಿ, ವನಿತಾ, ಮಂಗಳ, ಕರ್ಮವೀರ ಮುಂತಾದ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ===ಸಣ್ಣ ಕತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಬರಹಗಳು=== ಮುಕ್ತಾ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ನಾಡಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು, *ವರ್ತುಲ, *ಆವರಣ, *ಸುಳಿ, *ವೃತ್ತಗಳು, *ಆವರ್ತನ, *ನಮ್ಮನಮ್ಮೊಳಗೆ, *ಮೂರು ಮುಷ್ಠಿಯ ಬದುಕು ಮುಂತಾದ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. *ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖಕಿಯರ ಕಥಾ ಸಂಚಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ಸೇವೆ ಸಂದಿದೆ. ===ಸಿನಿಮಾ, ದೂರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ=== *ಸುಖದಸೋಪಾನ, *ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ, *ದಡ ಸೇರಿದ ನೌಕೆ, *ಜೀವನಚಕ್ರ, *ಗೆಲುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆ, *ಅಮೃತಮಯಿ, *ಮೌನರಾಗ, ಮುಂತಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದರೆ' *ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಸೆಳೆತ, ಪಾಲು, ಮುಖವಾಡ, ತಾಯಿಕರುಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. *ವಿಮುಕ್ತೆ ಮತ್ತು ಮೇಘಮಂದಾರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ‘ದೋಣಿಸಾಗಲಿ’ (ನಿರ್ದೇಶನ-ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್‌ ಬಾಬು) ಮತ್ತು ‘ಮಿಸ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ’ (ನಿರ್ದೇಶನ-ಕೋಡ್ಲು ರಾಮಕೃಷ್ಣ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದು ನೂರಾರು ಕೃತಿ ರಚಿಸಿರುವ ಸಿ.ಎನ್‌. ಮುಕ್ತಾರವರಿಗೆ- * ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, * ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, * ತ್ರಿವೇಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, * ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. ==ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ== ಕಣಜ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳು {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಸಿ.ಎನ್.ಮುಕ್ತಾ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು|ಸಿ.ಎನ್.ಮುಕ್ತಾ ]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] 5nm1n8xhra7z4eiab15h7hznzg86rqm 0 14571 1376577 1356176 2026-07-10T16:16:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376577 wikitext text/x-wiki '''ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆ ಬೆಳಗಿದವರು''' [[ಅ.ನಾ.ಪ್ರಹ್ಲಾದ ರಾವ್]] ಬರೆದಿರುವ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆದ ೨೨೦ ಪುಟಗಳ ಪುಸ್ತಕ. ಇದು [[ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗ]]ದ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಡಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ೧೧೫ ಮಂದಿ ಮಹಾನುಭಾವರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳಿವೆ.ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಆದ್ಯ ಪಿತಾಮಹ [[ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ]], ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ [[ಸತಿ ಸುಲೋಚನ]] ನಾಯಕ [[ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು]], ಮೇರು ನಟ [[ಡಾ.ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿರಿಯ ನಟ ನಟಿಯರು, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ತಂತ್ರಜ್ಙರು, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರೇ ಮುಂತಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಖ್ಯಾತ ನಿದೇ೯ಶಕ [[ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ]] ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹಿರಿಯ ಕವಿ [[ಪ್ರೊ.ಕೆ.ಎಸ್.ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್]] ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. "ಯಾವುದೇ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವರ ಕಟ್ಟುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಆಕರ ಸಾಮಾಗ್ರಿಯಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಲೇಖಕನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ವಿಷಯದ ಮೇಲ್ಮೈ ದಾಟಿ ಒಳನುಗ್ಗಿ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿರಾಶೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸೂಚಿ ಗ್ರಂಥ ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಹೊರಟಿರುತ್ತದೆ ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ" ಎಂದು ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ==ಮೂಲ== http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227133132/http://www.hinduonnet.com/thehindu/thscrip/ |date=2021-02-27 }} https://www.youtube.com/watch?v=izdcHZ95wfE https://www.bookbrahma.com/book/bellitere-belagidavaru {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200215084025/https://www.bookbrahma.com/book/bellitere-belagidavaru |date=2020-02-15 }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ]] [[ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು]] pah2oa1rd28p5sw8dsy2m2oivo5cwfm 0 16381 1376584 1373711 2026-07-10T18:22:51Z Vidya navalur 100453 1376584 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ಎಂ.ಎಸ್. ಧೋನಿ | image = MS Dhoni (Prabhav '23 - RiGI 2023).jpg | caption = ೨೦೨೩ರಲ್ಲಿ ಧೋನಿ | birth_date = {{Birth date and age|1981|7|7|df=y}} | birth_place = [[ರಾಂಚಿ]], [[ಬಿಹಾರ]] (ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಜಾರ್ಖಂಡ್]]), ಭಾರತ | height = ೫ ಅಡಿ ೯ ಇಂಚು<ref>{{cite web|url=https://www.sportskeeda.com/player/ms-dhoni|title=MS Dhoni, profile|access-date=೨೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨|archive-date=೨೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨|publisher=Sportskeeda|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226135105/https://www.sportskeeda.com/player/ms-dhoni|url-status=live}}</ref> | spouse = {{marriage|ಸಾಕ್ಷಿ ಧೋನಿ|೨೦೧೦}} | nickname = ಮಾಹಿ, ತಲ, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕೂಲ್<ref>{{cite news|url=https://www.sportingnews.com/in/cricket/news/ms-dhoni-birthday-what-are-nicknames-mahendra-singh-dhoni/akv29zc5wpgtxtmpvq5wunip|title=MS Dhoni birthday: What are some of the nicknames of Mahendra Singh Dhoni?|date=೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೩|publisher=Sporting News|access-date=೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩|archive-date=೧೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218105231/https://www.sportingnews.com/in/cricket/news/ms-dhoni-birthday-what-are-nicknames-mahendra-singh-dhoni/akv29zc5wpgtxtmpvq5wunip|url-status=live}}</ref> | allegiance = {{flag|ಭಾರತ}} | branch = {{army|ಭಾರತ}} | serviceyears = ೨೦೧೧–ಪ್ರಸ್ತುತ | rank = [[File:Lieutenant Colonel of the Indian Army.svg|23px]] [[ಲೇಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್]] ([[Indian_Army_ranks_and_insignia#Prominent_citizens_as_brand_ambassadors|ಗೌರವಾನ್ವಿತ]]) | unit = {{flagicon image|Territorial Army (Flag).svg}} [[ಟೆರಿಟೋರಿಯಲ್ ಸೇನೆ (ಭಾರತ)|ಟೆರಿಟೋರಿಯಲ್ ಸೇನೆ]] <br /> [[File:Parachute Regiment Insignia (India).svg|30px]] [[ಪ್ಯಾರಾಶೂಟ್ ಪಡತ್ರೂಪ್]] | awards = {{plainlist| *[[File:Padma Bhushan Ribbon.svg|30px]] [[ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ]] (೨೦೧೮) *[[File:Padma Shri Ribbon.svg|30px]] [[ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ]] (೨೦೦೯) *[[ಧ್ಯಾನ್ ಚಂದ್ کھیل ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] (೨೦೦೮) }} | module = {{Infobox cricketer | embed = yes |fullname = ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ |batting = ಬಲಹಸ್ತ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ |bowling = ಬಲಹಸ್ತ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗ |role = [[ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್-ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್]] |international = ಹೌದು |internationalspan = ೨೦೦೪–೨೦೧೯ |country = ಭಾರತ |testdebutdate = ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ |testdebutyear = ೨೦೦೫ |testdebutagainst = ಶ್ರೀಲಂಕಾ |testcap = ೨೫೧ |lasttestdate = ೨೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ |lasttestyear = ೨೦೧೪ |lasttestagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ |odidebutdate = ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ |odidebutyear = ೨೦೦೪ |odidebutagainst = ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ |odicap = ೧೫೮ |lastodidate = ೯ ಜುಲೈ |lastodiyear = ೨೦೧೯ |lastodiagainst = ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ |odishirt = ೭ |T20Idebutdate = ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ |T20Idebutyear = ೨೦೦೬ |T20Idebutagainst = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ |T20Icap = ೨ |lastT20Iagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ |lastT20Idate = ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ |lastT20Iyear = ೨೦೧೯ |T20Ishirt = ೭ |club1 = [[ಬಿಹಾರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಬಿಹಾರ]] |year1 = ೧೯೯೯–೨೦೦೪ |club2 = [[ಝಾರಖಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಝಾರಖಂಡ್]] |year2 = ೨೦೦೪–೨೦೧೭ |club3 = [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] |year3 = ೨೦೦೮–೨೦೧೫, ೨೦೧೮–ಪ್ರಸ್ತುತ |clubnumber3 = ೭ |club4 = [[ರೈಸಿಂಗ್ ಪುಣೆ ಸೂಪರ್‌ಜೈಂಟ್ಸ್]] |year4 = ೨೦೧೬–೨೦೧೭ |clubnumber4 = ೭ |columns = ೪ |column1 = [[ಟೆಸ್ಟ್]] |matches1 = ೯೦ |runs1 = ೪,೮೭೬ |bat avg1 = ೩೮.೦೯ |100s/50s1 = ೬/೩೩ |top score1 = ೨೨೪ |deliveries1 = ೯೬ |wickets1 = ೦ |bowl avg1 = – |fivefor1 = – |tenfor1 = – |best bowling1 = – |catches/stumpings1 = ೨೫೬/೩೮ |column2 = [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯ|ಒಡಿಐ]] |matches2 = ೩೫೦ |runs2 = ೧೦,೭೭೩ |bat avg2 = ೫೦.೫೭ |100s/50s2 = ೧೦/೭೩ |top score2 = ೧೮೩* |deliveries2 = ೩೬ |wickets2 = ೧ |bowl avg2 = ೩೧.೦೦ |fivefor2 = ೦ |tenfor2 = ೦ |best bowling2 = ೧/೧೪ |catches/stumpings2 = ೩೨೧/೧೨೩ |column3 = ಟಿ೨೦ |matches3 = ೯೮ |runs3 = ೧,೬೧೭ |bat avg3 = ೩೭.೬೦ |100s/50s3 = ೦/೨ |top score3 = ೫೬ |deliveries3 = – |wickets3 = – |bowl avg3 = – |fivefor3 = – |tenfor3 = – |best bowling3 = – |catches/stumpings3 = ೫೭/೩೪ |column4 = [[ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಎಫ್‌ಸಿ]] |matches4 = ೧೩೧ |runs4 = ೭,೦೩೮ |bat avg4 = ೩೬.೮೪ |100s/50s4 = ೯/೪೭ |top score4 = ೨೨೪* |deliveries4 = ೧೨೬ |wickets4 = ೦ |bowl avg4 = – |fivefor4 = – |tenfor4 = – |best bowling4 = – |catches/stumpings4 = ೩೬೪/೫೭ |source = http://www.cricinfo.com/india/content/player/28081.html ESPNcricinfo |date = ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ |year = ೨೦೨೫ | medaltemplates = {{MedalSport|ಪುರುಷರ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]]}} {{MedalCountry|{{cr|IND}}}} {{MedalCompetition|[[ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್]]}} {{Medal|Winner|[[೨೦೧೧ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್|೨೦೧೧ ಭಾರತ-ಶ್ರೀಲಂಕಾ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]|}} {{MedalCompetition|[[ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್]]}} {{Medal|W|[[೨೦೦೭ ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟಿ೨೦|೨೦೦೭ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]|}} {{Medal|RU|[[೨೦೧೪ ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟಿ೨೦|೨೦೧೪ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]|}} {{MedalCompetition|[[ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ]]}} {{Medal|W|[[೨೦೧೩ ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ|೨೦೧೩ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್]]|}} {{Medal|RU|[[೨೦೧೭ ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ|೨೦೧೭ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್]]|}} {{MedalCompetition|[[ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್]]}} {{Medal|W|[[೨೦೧೦ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್|೨೦೧೦ ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]|}} {{Medal|W|[[೨೦೧೬ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್|೨೦೧೬ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]|}} {{Medal|W|[[೨೦೧೮ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್|೨೦೧೮ ಯುಎಇ]]|}} {{Medal|RU|[[೨೦೦೮ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್|೨೦೦೮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]|}} }} }} ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿಯವರನ್ನು '''ಎಮ್ ಎಸ್ ಧೋನಿ''' ಎಂದೂ ಸಂಕ್ಷ್ತಿಪ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. {{audio|Mahendra Singh Dhoni.ogg|pronunciation}} ಜನನ [[ಬಿಹಾರ]]ದ [[ರಾಂಚಿ]]ಯಲ್ಲಿ ೭ ಜುಲೈ ೧೯೮೧ರಂದು (ಈಗಿನ [[ಜಾರ್ಖಂಡ್]]) ಇವರು [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತ]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಾಜಿ [[ನಾಯಕ]]ರು<ref>https://www.google.co.in/search?q=ex+captain+of+indian+cricket+team&oq=ex+Captain+of+Indi&aqs=chrome.2.69i57j0l3.13514j0j7&client=ms-android-lenovo&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8</ref>. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬರದ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ನಂತರ ಧೋನಿಯವರು ಭಾರತದ ಏಕದಿನ (ODI) ತಂಡದ ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಂತೆ ಗುರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಟಗಾರ. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು [[2007 ICC ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20]], ೨೦೦೭-೦೮ರ CB ಸರಣಿ ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು 2-0 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ [[ಬಾರ್ಡರ್‌-ಗವಾಸ್ಕರ್‌ ಟ್ರೋಫಿ]]ಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತ್ತು. ಅವರು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌‍ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಉಭಯ ODI ಸರಣಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗೆದ್ದ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಧೋನಿಯು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೦೮ ಮತ್ತು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ [[ವರ್ಷದ ICC ODI ಉತ್ತಮ ಆಟಗಾರ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಆಟಗಾರ), [[ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಖೇಲ್ ರತ್ನ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ]], 2009ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಗೌರವ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಧೋನಿಯವರು, ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ರ ICC ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ (ODI) ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ [[ವಿಸ್ಡನ್‌]]ರ ಮೊದಲ ಡ್ರೀಮ್‌ ಟೆಸ್ಟ್ XI ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಧೋನಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. [[ಫೋರ್ಬ್ಸ]] ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವದ ೧೦ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಪಡೆಯುವ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="dhoni world's top-earner">{{cite web|url=http://www.forbes.com/2009/08/27/cricket-ganguly-flintoffl-business-sports-cricket-players_slide_2.html| title=Dhoni Forbes’ top earning cricketer}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Dhoni with his wife.jpg|thumb|ಧೋನಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ]] ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ [[ಬಿಹಾರ]]ದ [[ರಾಂಚಿ]]ಯಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ [[ಜಾರ್ಖಂಡ್]]) ಪಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ದೇವಕಿ ದೇವಿ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು.<ref>{{citeweb|url=http://content-usa.cricinfo.com/india/content/player/28081.html|title='Players and Officials|MS Dhoni'}}</ref> ಪೂರ್ವಿಕರು [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ]]ದ [[ಅಲ್ಮೊರಾ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಲಾಮ್‌ಗಢ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಲ್ವಾಲಿ ಗ್ರಾಮದವರು. ಧೋನಿಯ ತಂದೆ ಪಾನಸಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ|ಉತ್ತರಾಖಂಡದಿಂದ]] ರಾಂಚಿಗೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿನ [[ಮೆಕಾನ್ ಕಂಪೆನಿ]]ಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಧೋನಿಯ ಸಹೋದರಿ ಜಯಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ನರೇಂದ್ರ ಅವರ ಪುಟ್ಟ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು. ಧೋನಿ ತನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ನಟ ಜಾನ್ ಅಬ್ರಾಹಂರವರ ಕೇಶ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ನೀಳ ಕೇಶಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿ ಹಾಕಿದರು.<ref name="dhonipersonal">{{cite web | url=http://www.tribuneindia.com/2006/20060429/saturday/main1.htm | title=Ranchi rocker | date=[[2006-04-29]] | publisher=[[The Tribune]] | accessdate=2007-05-12 | archive-date=2021-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210410141511/https://www.tribuneindia.com/2006/20060429/saturday/main1.htm | url-status=dead }}</ref> ಧೋನಿ, ಸುಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ [[ರಜನೀಕಾಂತ್‌]], [[ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌]]ರ ಅಭಿಮಾನಿ., ಸಹ ಆಟಗಾರ [[ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್]], [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ನಟ [[ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್‌]] ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್]] ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಕೂಡಾ ಧೋನಿ ಮೇಲೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.<ref>{{cite web| url=http://content-www.cricinfo.com/columns/content/story/245748.html| title=SAD, senility and nudes| date=[[2006-04-30]]| publisher=[[Cricinfo]]| accessdate=2007-05-12| archive-date=2008-06-22| archive-url=https://web.archive.org/web/20080622153911/http://content-www.cricinfo.com/columns/content/story/245748.html| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2006/08/05/stories/2006080501430400.htm | title=Besides mane matters... | date=[[2005-08-05]] | publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]] | accessdate=2007-05-19 | archive-date=2008-02-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080226124846/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2006/08/05/stories/2006080501430400.htm | url-status=dead }}</ref> ಜಾರ್ಖಂಡನ ರಾಂಚಿಯ [[ಶ್ಯಾಮ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ DAV ಜವಾಹರ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರ]]ದಲ್ಲಿ (ಈಗ ಈ ಶಾಲೆಯು JVM, ಶ್ಯಾಮ್ಲಿ, ರಾಂಚಿ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಧೋನಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ [[ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌]]ನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಧೋನಿಯು ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ [[ಗೋಲ್‌ಕೀಪರ್‌]] ಆಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರು ಧೋನಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅರಿತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಪರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಧೋನಿಯು ಆವರೆಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡದಿದ್ದರೂ, ಉತ್ತಮವಾದ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪಿಂಗ್‌ ಕೌಶಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದನು. ನಂತರ ಕಮಾಂಡೊ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ನ ( ೧೯೯೫ - ೧೯೯೮) ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ವಿಕೆಟ್‌ ಕೀಪರ್‌ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಧೋನಿ ಹೆಗಲಿಗೆ ಬಂತು. ಕ್ಲಬ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ‌ ೧೬ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ೧೯೯೭/೯೮ರ ವಿನೂ ಮಂಕಡ್ ಟ್ರೋಫಿಗೆ ಧೋನಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.<ref name="dhonipersonal" /> ಧೋನಿ ತನ್ನ 10^ನೇ [[ತರಗತಿ]]ಯ ನಂತರ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ನೀಡಿದನು.<ref>{{cite web| url=http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/208617.html| title='The cameras used to pass by, now they stop for me'| date=[[2005-05-04]]| publisher=[[Cricinfo]]| accessdate=2007-05-12| archive-date=2007-11-17| archive-url=https://web.archive.org/web/20071117203926/http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/208617.html| url-status=dead}}</ref> ==ಆಟದ ಶೈಲಿ== ಧೋನಿ ಒಬ್ಬ ಬಲಗೈ [[ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌]] ಮತ್ತು [[ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌]]. [[ಪಾರ್ಥಿವ್ ಪಟೇಲ್‌]], [[ಅಜೇಯ್ ರಾತ್ರಾ]] ಮತ್ತು [[ದಿನೇಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್‌]]ರಂತೆ ಎಳೆವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಭಾರತ ಎ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಹಲವು ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಸಹ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಧೋನಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅವನನ್ನು 'ಮಾಹಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ೧೯೯೮/೯೯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಸಂತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಬಿಹಾರ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡ]]ದ ಪರ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ [[ಕೆನ್ಯಾ]] ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ-Aವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ. ತ್ರಿಕೋನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-A ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ [[ಗೌತಮ್ ಗಂಭೀರ್‌]]ಜೊತೆಯಾಟದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಹಲವು ಶತಕಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸಿದ್ದನು. ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದನು.{{Citation needed|date=October 2008}} [[File:Stumping edited.jpg|thumb|2008ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ರನ್ನು ಸ್ಟಂಪ್ ಮಾಡಿದ್ದು.|link=Special:FilePath/Stumping_edited.jpg]] ಬ್ಯಾಟ್ ಹಿಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಬಲವಾದ ಬ್ಯಾಕ್ ಫೂಟ್ ಮೂಲಕ ಧೋನಿ ಶೈಲಿಯ ಬ್ಯ್ಯಾಟಿಂಗ್ ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬಲವಾದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವನು ಹೊಡೆದ ಚೆಂಡು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ರಭಸದಿಂದ ಓಡುವುದು ವಿಶೇಷ. ಈ ತೆರನಾದ ಆರಂಭ ಇರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚೆಂಡಿನ ವೇಗವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಪಿಚ್ ಮೇಲಿನ ಅಚಲತೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಚೆಂಡು ಬ್ಯಾಟಿನ ಅಂಚಿಗೆ ನಿಲುಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು. ಹೀಗಾಗಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವುದು ಪ್ರಯಾಸದಾಯಕವಾಗಬಹುದು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೪೮ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಧೋನಿ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ವಿರುದ್ಧ ೧೮೩* ರನ್‌ ಗಳಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದ ಅವರು ODI ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಪೇರಿಸಿ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮಿತ ಒವರ್‌ಗಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಧೋನಿಯ ಯಶಸ್ಸು, ಟೆಸ್ಟ್ ತಂಡದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿತು. ೨೦೦೫/೦೬ ಕೊನೆಯವರೆಗಿನ ODI ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಆಕರ್ಷಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿ ಧೋನಿಯು [[ICC ODI ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.<ref name="dhonipersonal" /> ಭಾರತ ತಂಡವು [[ICC ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌ ಟ್ರೋಫಿ]], [[DLF ಕಪ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌]] ಹಾಗು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದ ಸೋಲಿನೊಂದಿಗೆ 2006ರಲ್ಲಿ ಧೋನಿಯ ಆಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಉಂಟಾಯಿತು. 2007ರ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಮತ್ತೆ ಲಯ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, [[2007 ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೆ ತಂಡವು ಸರಣಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದದ್ದು, ಧೋನಿಯ ಅಸಮರ್ಪಕ ಆಟಗಾರಿಕೆಯ ಸೂಚಕವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಎರಡೂ ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ ಧೋನಿ [[ಸೊನ್ನೆ]] ರನ್ನಿಗೆ ಔಟ್ ಆಗಿದ್ದನು. ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ನ ನಂತರ ಧೋನಿ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ವಿರುದ್ಧ ODI ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಸರಣಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಪ್ರವಾಸ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಧೋನಿಯನ್ನು ODI ತಂಡದ ಉಪ ನಾಯಕನಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="DhoniVC">{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/tss/tss3020/stories/20070519011900400.htm|title=The poster boy comes of age|publisher=[[The Sportstar]]|date=[[2007-05-19]]|accessdate=2008-05-23|archive-date=2010-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20100826055939/http://www.hinduonnet.com/tss/tss3020/stories/20070519011900400.htm|url-status=dead}}</ref> ಒಬ್ಬ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಆಗಿ ಧೋನಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪಕ್ವ ಆಟಗಾರನಾಗಿ, ಅಗತ್ಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜವಬ್ದಾರಿಯುತ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌‌ನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="DhoniVC" /> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೊಡೆತಗಳಲ್ಲದೆ ಧೋನಿ ಎರಡು ಅಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಇದು ಬ್ಯಾಟ್ ಬೀಸುವ ಶೈಲಿಯೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಾಗಿನಿಂದ ಧೋನಿ ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌, ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿನ ಯಶಸ್ಸು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ನೀಳ ಕೇಶದ ಶೈಲಿ ಧೋನಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.<ref name="Dhonibrands">{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/rsavind/content/story/297784.html| title=Brand Sehwag, Harbhajan and Munaf out for England tour| publisher=[[Cricinfo]] | date=[[2007-06-12]] | accessdate=2007-06-19}}</ref><ref name="Dhoni2005">{{cite web | url=http://www.blonnet.com/2005/11/03/stories/2005110302000800.htm | title=It's Diwali for Dhoni as brands queue up for him | publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]] | date=[[2005-11-03]] | accessdate=2007-05-11 | archive-date=2007-09-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070929092819/http://www.blonnet.com/2005/11/03/stories/2005110302000800.htm | url-status=dead }}</ref> ==ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ===ಕಿರಿಯರ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌=== ಧೋನಿಯು ೧೯೯೮ - ೯೯ ಬಿಹಾರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ U-೧೯ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದನು. ಮತ್ತು ೫ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (7 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌) ೧೭೬ ರನ್‌ ಗಳಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಆರು ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡವು ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಲಷ್ಟೆ ಸಫಲವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ತಂಡವು ಕ್ವಾಟರ್ ಫೈನಲ್ ಸುತ್ತನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಧೋನಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವ ವಲಯದ U-19 ತಂಡ (CK ನಾಯುಡು ಟ್ರೋಫಿ) ಮತ್ತು ಭಾರತ ತಂಡದ ಉಳಿದವರು (MA ಚಿದಂಬರಂ ಟ್ರೋಫಿ ಮತ್ತು ವಿನೂ ಮಂಕದ್‌ ಟ್ರೋಫಿ) ತಂಡಕ್ಕಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. [[ಬಿಹಾರ]] U-೧೯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡವು ೧೯೯೯-೨೦೦೦ [[ಕೂಚ್‌ ಬೆಹಾರ್‌ ಟ್ರೋಫಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಗಳಿಸಿದ ೮೪ ರನ್‌ಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ, ಬಿಹಾರ ತಂಡವು ಒಟ್ಟು 357 ರನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರ [[ಯುವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್‌]]ನ ೩೫೮ ರನ್‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಪಂಜಾಬ್‌ U-19]] ತಂಡವು 839 ರನ್‌ ಗಳಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಿಹಾರ ತಂಡದ ಪರಿಶ್ರಮ ಕಳೆಗುಂದಿತು.<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/1999-2000/IND_LOCAL/U19/CB/KNOCK-OUTS/BIHAR-U19_PNJB-U19_CB-FINAL_16-19DEC1999.html|title=Scorecard: Cooch Behar Trophy Final 1999/2000 Season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013204911/http://ind.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/1999-2000/IND_LOCAL/U19/CB/KNOCK-OUTS/BIHAR-U19_PNJB-U19_CB-FINAL_16-19DEC1999.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿಯು ೪೮೮ ರನ್‌ಗಳು (9 ಪಂದ್ಯಗಳು, 12 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌), ೫ ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳು, ೧೭ ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ೭ ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1999-2000/IND_LOCAL/U19/CB/STATS/IND_LOCAL_CB_AVS_BIHAR-U19.html|title=Statistics: Bihar Squad U-19 Cooch Behar Trophy Averages|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2009-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506110730/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1999-2000/IND_LOCAL/U19/CB/STATS/IND_LOCAL_CB_AVS_BIHAR-U19.html|url-status=dead}}</ref> MS ಧೋನಿಯು CK ನಾಯುಡು ಟ್ರೋಫಿಗೆ ಪೂರ್ವ ವಲಯದ U-೧೯ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು, ನಾಲ್ಕು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೯೭ ರನ್‌ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪೂರ್ವ ವಲಯವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸೋತು, ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ===ಬಿಹಾರ ತಂಡ=== ಧೋನಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ೧೯೯೯-೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ]] ಪಂದ್ಯವನ್ನು [[ಬಿಹಾರ]] ಪರವಾಗಿ ಆಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿತು. ಧೋನಿ [[ಅಸ್ಸಾಮ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡ]]ದ ವಿರುದ್ಧ ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೬೮* ರನ್‌ ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಶತಕಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದ<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1999-2000/IND_LOCAL/RANJI/EAST/BIHAR_ASSAM_RJI-E_12-15JAN2000.html|title=Scorecard: Assam v/s Bihar 1999/2000 Ranji Trophy Season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013204034/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/1999-2000/IND_LOCAL/RANJI/EAST/BIHAR_ASSAM_RJI-E_12-15JAN2000.html|url-status=dead}}</ref> ಆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ‌ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ೫ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨೮೩ ರನ್‌ ಬಾರಿಸಿದ್ದ. ೨೦೦೦/೦೧ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ [[ಬಂಗಾಳ]] ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲ ಪ್ರಥಮ-ದರ್ಜೆಯ ಶತಕವನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಸೋಲಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ತಂಡವನ್ನು ಪಾರುಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/2000-01/IND_LOCAL/RANJI/EAST/BENG_BIHAR_RJI-E_03-06JAN2001.html|title=Scorecard:Bihar v/s Bengal Ranji Trophy 2000/01 Season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-18|archive-date=2007-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013204917/http://ind.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/2000-01/IND_LOCAL/RANJI/EAST/BENG_BIHAR_RJI-E_03-06JAN2001.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ಶತಕವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, 2000/01<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/2000-01/IND_LOCAL/RANJI/EAST/STATS/IND_LOCAL_RJI-E_AVS_BIHAR.html|title=Statistics: 2000/01 Bihar Squad Ranji Trophy Averages|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2009-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506103731/http://ind.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/2000-01/IND_LOCAL/RANJI/EAST/STATS/IND_LOCAL_RJI-E_AVS_BIHAR.html|url-status=dead}}</ref> ರಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ರನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯಾವುದೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೧/೦೨ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕು ರಣಜಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಐದು ಅರ್ಧಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/2001-02/IND_LOCAL/RANJI/EAST/STATS/IND_LOCAL_RJI-E_AVS_BIHAR.html|title=Statistics: 2001/02 Bihar Squad Ranji Trophy Averages|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2009-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506103736/http://ind.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/2001-02/IND_LOCAL/RANJI/EAST/STATS/IND_LOCAL_RJI-E_AVS_BIHAR.html|url-status=dead}}</ref> 2002/03ರ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅರ್ಧಶತಕಗಳು ಹಾಗೂ ದಿಯೋಧರ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅರ್ಧಶತಕಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕೆಳಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಬಿರುಸಿನ ಹೊಡೆತದ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಆಟವಾಡಿ ತಂಡದ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದರು. ೨೦೦೩/೦೪ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ರಣಜಿ ODI ಟ್ರೋಫಿಯ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಮ್ ವಿರುದ್ಧ ಧೋನಿಯ ಶತಕದ (೧೨೮*) ದಾಖಲೆ. [[ಪೂರ್ವ ವಲಯ]] ತಂಡದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಆ ವರ್ಷ ದಿಯೋಧರ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ತಂಡವು ಗೆದ್ದಿತ್ತು. ಅದೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ 4 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 244 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ದಿಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿಯ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ವಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿನಿಸುವಂತೆ ಧೋನಿಯನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ದೀಪ್‌ ದಾಸ್‌ಗುಪ್ತಾ]] ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/139724.html|title=Pitching it right, and some old familiar faces|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2004-03-04]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012214841/http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/139724.html|url-status=dead}}</ref> ಪಂದ್ಯದ ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಶತಕ ಬಾರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿನ ದವಡೆಯಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2003-04/IND_LOCAL/DULEEP/SCORECARDS/EAST_NORTH_DULEEP_04-08MAR2004.html|title=Scorecard: Duleep Trophy Final 2003/2004 Season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013204420/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2003-04/IND_LOCAL/DULEEP/SCORECARDS/EAST_NORTH_DULEEP_04-08MAR2004.html|url-status=dead}}</ref> ===ಭಾರತ ಎ ತಂಡ=== ೨೦೦೩/೦೪ ರಲ್ಲಿ( ODI) ಏಕದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, [[ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[ಕಿನ್ಯಾ]]ದೇಶಗಳ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ ಎ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/138530.html|title=Agarkar and Karthik dropped|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2004-07-07]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012214836/http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/138530.html|url-status=dead}}</ref> [[ಹರಾರೆ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ XI ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ 7 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 4 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಅತ್ಯತ್ತಮವಾದ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪಿಂಗ್‌ನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/IND-A_IN_ZIM/SCORECARDS/IND-A_ZIM-SEL-XI_29JUL-01AUG2004.html|title=Scorecard: Zimbabwe Select XI v India A 3rd Match Kenya Triangular Tournament 2004 Season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071013204715/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/IND-A_IN_ZIM/SCORECARDS/IND-A_ZIM-SEL-XI_29JUL-01AUG2004.html|url-status=dead}}</ref> ಕಿನ್ಯಾ, ಭಾರತ 'ಎ' ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 'ಎ' ತಂಡಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತ್ರಿಕೋನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ತನ್ನ ಅರ್ಧ-ಶತಕದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ 'ಎ'ಕ್ಕೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 'ಎ' ವಿರುದ್ಧ 223 ರನ್‌ಗಳ ಗುರಿ ತಲುಪಲು ನೆರವಾದರು.<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/OTHERS/KTT/SCORECARDS/IND-A_PAK-A_KTT_13AUG2004.html|title=Scorecard:India A v Pakistan A 2004 Season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2009-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090221092550/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/OTHERS/KTT/SCORECARDS/IND-A_PAK-A_KTT_13AUG2004.html|url-status=dead}}</ref> ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 'ಎ' ಎದುರು 120<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/OTHERS/KTT/SCORECARDS/IND-A_PAK-A_KTT_16AUG2004.html|title=Scorecard:India A v Pakistan A 6th Match Kenya Triangular Tournament 2004 Season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2009-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506103721/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/OTHERS/KTT/SCORECARDS/IND-A_PAK-A_KTT_16AUG2004.html|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು 119*<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/OTHERS/KTT/SCORECARDS/IND-A_PAK-A_KTT_19AUG2004.html|title=Scorecard:India A v Pakistan A 8th Match Kenya Triangular Tournament 2004 Season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20071028130449/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004/OTHERS/KTT/SCORECARDS/IND-A_PAK-A_KTT_19AUG2004.html|url-status=dead}}</ref> ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಶತಕಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಧೋನಿ 7 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 362 ರನ್‌ಗಳನ್ನು (6 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌, ಸರಾಸರಿ:72.40) ದಾಖಲಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಆಗಿನ [[ನಾಯಕ]] - ಸೌರವ ಗಂಗೂಲಿ<ref name="GangulyWK" /> ಯ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಭಾರತ 'ಎ' ತಂಡ ತರಬೇತುದಾರ [[ಸಂದೀಪ್ ಪಾಟೀಲ್‌]] ಭಾರತ ತಂಡಕ್ಕೆ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌/ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ತಿಕ್‌ನನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು.<ref name="SandeepWK">{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/143058.html|title=Sandeep-`I recommended Karthik to the selectors'|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2004-09-06]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012214846/http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/143058.html|url-status=dead}}</ref> ===ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌=== ಎಮ್. ಎಸ್. ಧೋನಿ ೧.೫ ದಶಲಕ್ಷ(ಅಮೆರಿಕ ಡಾಲರ) USD ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ [[ಚೆನ್ನೈ ಸುಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌]]ಯೊಂದಿಗೆ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೊದಲ [[IPL]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಆಟಗಾರನಾದ. ನಂತರ ಸ್ಥಾನ [[ಅಂಡ್ರೊ ಸೈಮಂಡ್ಸ್‌]]ಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ಧೋನಿ [[Chennai super kings]] ತಂಡದ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾಯಕ. ==ಓಡಿಐ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== [[File:Dhoni ODI Graph.jpg|250px|thumb|ಧೋನಿಯ ODI ವೃತ್ತಿಜೀವನ. ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಗೆರೆಯು ೧೦ ಪಂದ್ಯಗಳ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಗೆರೆಯು ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ.]] ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡವು [[ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವ ಪ್ರಮೇಯ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು.<ref name="GangulyWK">{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/135231.html|title=Ganguly - 'We can pick up the momentum'|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2004-08-16]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012214831/http://content-ind.cricinfo.com/ci/content/story/135231.html|url-status=dead}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಮಂಡಳಿಯು ಟೆಸ್ಟ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ U-19 ನಾಯಕ]]ರಾದ [[ಪಾರ್ಥಿವ್ ಪಟೇಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ದಿನೇಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್‌]]ರಂತಹ ಪ್ರತಿಭೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಿರಿಯ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌/ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿತು.<ref name="GangulyWK" /> ಭಾರತ-ಎ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, 2004/05ರಲ್ಲಿ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಪ್ರವಾಸದ ODI ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.]].<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/india/content/story/135596.html|title=Kumble opts out of one-dayers against Bangladesh|publisher=[[Cricinfo]]|date=2004-12-02|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012215249/http://content-ind.cricinfo.com/india/content/story/135596.html|url-status=dead}}</ref> ಧೋನಿ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ರನ್ ಔಟ್]] ದಿಂದಾಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಸೊನ್ನೆಗೆ ಔಟ್ ಆಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ( ODI) ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಆರಂಭವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004-05/IND_IN_BDESH/SCORECARDS/IND_BDESH_ODI1_23DEC2004.html|title=Scorecard:India v/s Bangladesh 1st ODI 2004/05 Season|publisher=[[Cricinfo]]|date=2004-12-23|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20071219120333/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2004-05/IND_IN_BDESH/SCORECARDS/IND_BDESH_ODI1_23DEC2004.html|url-status=dead}}</ref> [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸರಣಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟದ ರನ್ ಗತಿಯಿದ್ದರೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ODI ಸರಣಿಗೆ ಧೋನಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/india/content/story/146511.html|title=Kumble and Laxman omitted from one-day squad|publisher=[[Cricinfo]]|date=2004-12-02|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012215254/http://content-ind.cricinfo.com/india/content/story/146511.html|url-status=dead}}</ref> [[ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಸರಣಿ]]ಯ ಎರಡನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಐದನೇ ಏಕ ದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 123 ಎಸೆತಗಳಿಗೆ 148 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಧೋನಿಯ ಈ ೧೪೮ ರನ್‌ಗಳ ಮೊತ್ತವು ಹಿಂದೆ ಭಾರತದ ವಿಕೆಟ್‌ ಕೀಪರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://in.rediff.com/cricket/2005/apr/06dhoni.htm|title=Highest scores by wicketkeepers|publisher=[[Rediff]]|date=2005-04-06|accessdate=2007-05-12}}</ref>. ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆಯಾಯಿತು. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ODI ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್‌-ನವೆಂಬರ್‌ 2005)]] ಮೊದಲ ಎರಡು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿಗೆ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. [[ಸಾವೈ ಮಾನ್‌ಸಿಂಗ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ([[ಜೈಪುರ]]) ನಡೆದ ಮೂರನೇ ODI ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 3ನೇ ಕ್ರಮಾಂಕಕ್ಕೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಕುಮಾರ ಸಂಗಾಕ್ಕಾರ]] ಶತಕದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ 299 ರನ್‌ಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತ ತಂಡವು ತೆಂಡುಲ್ಕರ್‌ ವಿಕೆಟ್ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು <ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/SL_IN_IND/SCORECARDS/SL_IND_ODI3_31OCT2005.html|title=Scorecard:Sri Lanka v/s India 3rd ODI 2005/06 Season|publisher=[[Cricinfo]]|date=2005-10-31|accessdate=2007-05-12|archive-date=2008-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20080923055729/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/SL_IN_IND/SCORECARDS/SL_IND_ODI3_31OCT2005.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ತನಕ ಯಾರೂ ಇಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಧೋನಿಯ ಅಜೇಯ ಆಟ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ತಂಡದ ವಿಜಯ ಧೋನಿಯನ್ನು ಆಪತ್ಪಾಂಧವ ಎನ್ನುವಂತೆ ಕ್ರಮಾಂಕವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. 145 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 183 ರನ್ ಗಳಿಕೆ ಆ ಸಂದರ್ಭದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಏಕದಿನ (ODI) ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು [[ದಾಖಲೆ]]ಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ<ref name="Dhoni183records">{{cite web | url=http://content-www.cricinfo.com/columns/content/story/223803.html | title=Dhoni's day in the sun | date=[[2005-11-02]] | accessdate=2007-05-11 | archive-date=2007-10-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071012225315/http://content-www.cricinfo.com/columns/content/story/223803.html | url-status=dead }}</ref>. ಧೋನಿ ಒಟ್ಟು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ (346)<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/SL_IN_IND/STATS/SL_IN_IND_OCT-DEC2005_ODI_AVS.html|title=Sri Lanka in India, 2005-06 One-Day Series Averages|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-12|archive-date=2009-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506105529/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/SL_IN_IND/STATS/SL_IN_IND_OCT-DEC2005_ODI_AVS.html|url-status=dead}}</ref> ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸರಣಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. 2005ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿ C-ವರ್ಗದಿಂದ B-ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿದ [[BCCI]] ಧೋನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/india/content/story/230654.html|title=Pathan elevated to top bracket, Zaheer demoted|publisher=[[Cricinfo]]|date=2005-12-24|accessdate=2007-05-12|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012215259/http://content-ind.cricinfo.com/india/content/story/230654.html|url-status=dead}}</ref> [[File:MS Dhoni bowling.jpg|thumb|left|ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಧೋನಿ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಳ ಬೌಲಿಂಗ್.]] 2006ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಎದುರು ಧೋನಿಯ 68 ರನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 50 ಒವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 328 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿತು. ತಂಡ ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಎಂಟು ಒವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 43 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ತೀರಾ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. ಆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು [[ಡಕ್ವರ್ತ್‌-ಲೆವಿಸ್‌ ನಿಯಮ]]ದ ಅನುಸಾರ ಸೋತಿತು.<ref>{{cite web|url=http://usa.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/IND_IN_PAK/SCORECARDS/IND_PAK_ODI1_06FEB2006.html|title=Scorecard - India v/s Pakistan 1st ODI 2005/06 season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-13|archive-date=2009-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090221065135/http://usa.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/IND_IN_PAK/SCORECARDS/IND_PAK_ODI1_06FEB2006.html|url-status=dead}}</ref> ಸರಣಿಯ ಮೂರನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡ ಸೋಲಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಧೋನಿ 46 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 13 ಬೌಂಡರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 72 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ 2-1 ಅಂತರದ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಲು ಕಾರಣರಾದರು.<ref>{{cite web|url=http://usa.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/IND_IN_PAK/SCORECARDS/IND_PAK_ODI3_13FEB2006.html|title=Scorecard - India v/s Pakistan 3rd ODI 2005/06 season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-13|archive-date=2009-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090506103805/http://usa.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/IND_IN_PAK/SCORECARDS/IND_PAK_ODI3_13FEB2006.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hinduonnet.com/tss/tss2907/stories/20060218010200400.htm|title=Dhoni's blitz tears Pakistan asunder|publisher=[[The Sportstar]]|date=[[2006-02-18]]|accessdate=2007-05-19|archive-date=2010-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20100822172357/http://www.hinduonnet.com/tss/tss2907/stories/20060218010200400.htm|url-status=dead}}</ref> ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ 56 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 77 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ 4-1 ಅಂತರದ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸುವಂತಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/engine/match/237571.html|title=Scorecard - India v/s Pakistan 5th ODI 2005/06 season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-13}}</ref> ಸುಸ್ಥಿರ ODI ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿ, 2006ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 20ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮೆನ್‌ರ [[ICC ODI ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ರಿಕಿ ಪಾಂಟಿಂಗ್‌]]ರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಧೋನಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/244910.html|title=Dhoni clinches top spot|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2006-04-20]]|accessdate=2007-05-13}}</ref> [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ವಿರುದ್ಧ [[ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌]] ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ವಾರದೊಳಗೆ ಧೋನಿ ದಾಖಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/245696.html|title=Gilchrist replaces Dhoni at the top|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2006-04-29]]|accessdate=2007-05-13}}</ref> ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಯುನಿಟೆಕ್ ಕಪ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸರಣಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳು ರದ್ಧಾಗಿ,<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/unitechcup/content/story/256635.html|title=South Africa to fly home|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2006-08-16]]|accessdate=2007-05-13}}</ref> ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ [[2006-07ರ DLF ಕಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ <ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/unitechcup/content/story/257035.html|title=India-Sri Lanka one-dayers canceled|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2006-08-20]]|accessdate=2007-05-13}}</ref> ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ದಿಯಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಘ್ನ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಧೋನಿ 43 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಈ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಎರಡನ್ನು ಸೋತು ಅಂತಿಮ ಹಣಾಹಣಿಗೆ ಅನರ್ಹಗೊಂಡಿತು. [[2006 ICC ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌ ಟ್ರೋಫಿ]]ನಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಎದುರು ಅಭ್ಯಾಸದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸೋತಿದ್ದರೂ ಸಹ ಧೋನಿ ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌ ತಂಡದ ಎದುರು ಅರ್ಧಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]] ತಂಡದ ವಿರುಧ್ಧದ [[ODI ಸರಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಭಾರತ ತಂಡದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀರಸವಾಗಿತ್ತು. ಧೋನಿ 4 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 139 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತ 4-0 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಸೋತಿತು. WI ODI ಸರಣಿಯ ಆರಂಭ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಧೋನಿ 16 ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 25.93ರ ಸರಾಸರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ಅರ್ಧಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತ ತಂಡದ ಹಿರಿಯ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ [[ಸಯ್ಯದ್ ಕೀರ್ಮಾನಿ]]ಯವರ ಟೀಕೆಗಳಿಗೂ ಧೋನಿ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಧೋನಿ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪಿಂಗ್<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/ci/content/story/269628.html|title=Kirmani stumped by Dhoni's wicket-keeping technique|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2006-11-24]]|accessdate=2007-05-13}}</ref> ತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ತಂಡಗಳ 3-1 ಅಂತರದ ಗೆಲುವು, ಭಾರತಕ್ಕೆ [[2007 ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪೂರ್ವಸಿಧ್ಧತಾ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಎರಡು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಧೋನಿಯ ರನ್ ಗಳ ಸರಾಸರಿ 100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಎದುರು ಸೋತ ಭಾರತ ತಂಡವು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ಧೋನಿ ಈ ಎರಡೂ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೊನ್ನೆ]]ಗೆ ಔಟ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಇಡೀ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ರನ್ ಕೇವಲ 29 ಮಾತ್ರ. [[2007 ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಎದುರು ಸೋತ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ [[JMM]]<ref>{{cite web | url=http://www.hindu.com/2007/03/19/stories/2007031905830100.htm | title=Ire over Team India's defeat | publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]] | date=[[2007-03-19]] | accessdate=2007-05-11 | archive-date=2007-03-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070320204158/http://www.hindu.com/2007/03/19/stories/2007031905830100.htm | url-status=dead }}</ref> ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೂತನ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ದಾಂದಲೆ, ದೊಂಬಿ ನಡೆಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಭಾರತ ತಂಡವು ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೆ ಸೋತು ಹೊರಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಧೋನಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೋಲಿಸರು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | url=http://in.sports.yahoo.com/070319/43/6dh2e.html | title=Dhoni family's security worries Jharkhand MLAs | publisher=[[Yahoo]] | date=[[2007-03-19]] | accessdate=2007-05-11 | archive-date=2007-09-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070906162931/http://in.sports.yahoo.com/070319/43/6dh2e.html | url-status=dead }}</ref> ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಎದುರು ಧೋನಿ 91* ರನ್‌ ಗಳಿಸಿದ್ದರೂ, ತಂಡವು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ರನಗಳ ಮೊತ್ತದ ಬೆನ್ನಟ್ಟಲು ಪ್ರಯಾಸಪಡಬೇಕಾಯಿತು. ಧೋನಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ODI ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪಂದ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಸರಣಿಯ ಮೂರನೇ ಪಂದ್ಯವು ಕೈಬಿಟ್ಟರೂ ನಂತರ ಧೋನಿಗೆ ಸರಣಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಧೋನಿ ಆಫ್ರೋ-ಏಷಿಯಾ ಕಪ್‌ನ 3ನೇ ODIದಲ್ಲಿ 97 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 139 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪಂದ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ, 3 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 87.00 ಸರಾಸರಿಯೊಂದಿಗೆ 174 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ಭಾರತ-ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ 7-ಪಂದ್ಯಗಳ ODI ಸರಣಿಗೆ ಧೋನಿಯನ್ನು ಉಪನಾಯಕನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="DhoniVC" /> ಧೋನಿಯು 2005ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದದ 'ಬಿ' ವರ್ಗದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ 2007ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಎ' ವರ್ಗದ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. 2007ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಭಾರತ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ತಂಡದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಧೋನಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಯಿತು. 2007ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 2ರಂದು ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ODI ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 5 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯಾದ ಒಂದು ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಔಟ್ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://content-usa.cricinfo.com/australia/content/current/story/298279.html|title=Indian board revises list of contracted players|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2007-06-17]]|accessdate=2007-06-19}}</ref> ಧೋನಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ICC ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ 20 ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. 2007ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 24ರ ಫೈನಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ದದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಂಡ ಗೆದ್ದಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಧೋನಿ, [[ಕಪಿಲ್‌ ದೇವ್‌]] ನಂತರ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ನ್ನು ಗೆದ್ದ ಎರಡನೇ ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕ. 2009ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರಂದು ಧೋನಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವಿಕೆಟ್‌ ಮತ್ತು ODI ವಿಕೆಟ್‌ನ್ನು ಪಡೆದರು. [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌]]ನ ಬೌಲರ್ [[ಟ್ರಾವಿಸ್‌ ಡೌಲಿವ್‌]] ಎಸೆತಕ್ಕೆ ಔಟ್ ಆದರು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನಡುವೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ODIನಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಕೇವಲ 107 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 124 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸಿದ್ದು, ಮೂರನೇ ODI ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುವರಾಜ್‌ ಸಿಂಗ್‌ 95 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 71 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಭಾರತ ತಾಯ್ನೆಲದಲ್ಲಿ 6 ವಿಕೆಟ್‌ಗಳ ವಿಜಯ ದಾಖಲಿಸಿತು. ==ಟೆಸ್ಟ್‌ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== [[File:Dhoni Test Graph.jpg|250px|thumb|ಧೋನಿಯ ಟೆಸ್ಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ. ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಗೆರೆಯು 10 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಗೆರೆಯು ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ.]] 2005ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ದಿನೇಶ್ ಕಾರ್ತಿಕ್‌]] ಬದಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಂಡದ ಎದುರಿನ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿ ಧೋನಿಯನ್ನು ಭಾರತ ತಂಡದ ಟೆಸ್ಟ್‌ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/indvsl/content/story/226933.html|title=Ganguly included in Test squad|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2005-11-23]]|accessdate=2007-05-18|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012215415/http://content-ind.cricinfo.com/indvsl/content/story/226933.html|url-status=dead}}</ref> ಮಳೆಗೆ ಆಹುತಿಯಾದ ಧೋನಿಯ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 30 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದನು. ಧೋನಿ ಕ್ರೀಸ್‌ಗೆ ಬರುವಾಗ ತಂಡವು 109/5ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ವಿಕೆಟ್ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಧೋನಿ ಕೊನೆಯ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಔಟ್ ಆಗುವವರೆಗೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿ ಆಡಿದ್ದ.<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/indvsl/content/story/228619.html|title=Jayawardene and Vaas star in draw|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2005-12-06]]|accessdate=2007-05-18|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012215420/http://content-ind.cricinfo.com/indvsl/content/story/228619.html|url-status=dead}}</ref> ಧೋನಿ ಎರಡನೇ ಟೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅರ್ಧಶತಕವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದನು. ಅವನ ತೀವ್ರಗತಿಯ ರನ್ ಗಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ (51 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ-ಶತಕ) ಭಾರತಕ್ಕೆ 436 ರನ್‌ಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು 247ಕ್ಕೆ ಆಲ್‌ಔಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/SL_IN_IND/SCORECARDS/SL_IND_T2_10-14DEC2005.html|title=Scorecard:India v/s Sri Lanka 2nd Test 2005/06 Season|publisher=[[Cricinfo]]|accessdate=2007-05-18|archive-date=2009-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090221092556/http://ind.cricinfo.com/db/ARCHIVE/2005-06/SL_IN_IND/SCORECARDS/SL_IND_T2_10-14DEC2005.html|url-status=dead}}</ref> 2006ರ ಜನವರಿ/ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪ್ರವಾಸದ ಫೈಸಲಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಭಾರತ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫಾಲ್-ಆನ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೂ 107 ರನ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ ಧೋನಿ [[ಇರ್ಫಾನ್‌ ಫಠಾಣ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅಂತಹ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಆಟ ನಿಭಾಯಿಸಿದರು. ಧೋನಿ ಆ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 34 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಶತಕ ದಾಖಲಿಸಿದ ನಂತರ ಕೇವಲ 93 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ಶತಕವನ್ನು ಬಾರಿಸಿ, ತನ್ನ ಅಪ್ಪಟ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಆಟವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/wisdenalmanack/content/story/290806.html|title=Match Report - Pakistan v India, 2005-06 Second Test|publisher=[[Wisden Almanack]]|accessdate=2007-05-18}}</ref> [[File:MS Dhoni fielding.jpg|thumb|left|ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಧೋನಿ.ಜ್]] ]] ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಶತಕದ ನಂತರ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಸ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತೋರಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೆದುರು ಸೋತಿತ್ತು, ಇನ್ನೆರಡು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಎದುರಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ 1-0 ಅಂತರದ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. [[ವಾಂಖೆಡೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಮೂರನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ 400 ರನ್‌ಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 279 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ತಮ್ಮ 64 ರನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಪರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಧೋನಿ ಮತ್ತು ಭಾರತ ತಂಡದ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಕರು ಹಲವು ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಆಂಡ್ರೋ ಫ್ಲಿಂಟಾಫ್‌]]ನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ ಅವಕಾಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಔಟ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪರಿತಪಿಸಿದರು(14).<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/indveng/content/current/story/241557.html|title=Epidemic of dropped catches|publisher=[[Cricinfo]]|date=[[2006-03-21]]|accessdate=2007-05-18|archive-date=2007-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20070704163618/http://content-ind.cricinfo.com/indveng/content/current/story/241557.html|url-status=dead}}</ref> [[ಹರ್‌ಭಜನ್‌ ಸಿಂಗ್‌]]ರವರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿದಲ್ಲಿ ಫ್ಲಿಂಟಾಫ್‌ನ ಕ್ಯಾಚ್‌ನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಧೋನಿ ವಿಫಲರಾದರು. ನಂತರ ಫ್ಲಿಂಟಾಫ್ 36 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈವರೆಗೆ ಬೆನ್ನಟ್ಟದ 313 ರನ್‌ಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ಒಡ್ಡುವಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಸಹಾಯವಾಡಿದರು. ತಂಡವು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ 100 ರನ್‌ಗಳಿಗೆ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಕೇವಲ 5 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಹೊಡೆತದ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಣಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು. 2006ರ [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌ ಪ್ರವಾಸ]]ನ [[ಅಂಟಿಗುವಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ವೇಗದ ಗತಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲವಾಗಿ ಆಡಿ 69 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಫಲರಾದರು. ಸರಣಿ ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 6 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 99 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ ತನ್ನ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪಿಂಗ್‌ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು, ಸರಣಿಯ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ 13 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 4 [[ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌]]ಗಳ ಮೂಲಕ ಧೋನಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಸರಣಿಯ ಎರಡನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಎರಡೂ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 34 ಮತ್ತು 47 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಭಾರತವನ್ನು 2-1 ಅಂತರದ ಸರಣಿ ಸೋಲಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಪಂದ್ಯದ ವಿಜಯ, ಸರಣಿ ವಿಜಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ (ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿತ್ತು). ಧೋನಿಯು ಕೈ ಗಾಯದಿಂದಾಗಿ ಮೂರನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಎದುರಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://content-ind.cricinfo.com/rsavind/content/story/274667.html|title=Both teams in selection quandary|publisher=[[Cricinfo]]|date=2007-01-01|accessdate=2007-05-18|archive-date=2007-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20070125230227/http://content-ind.cricinfo.com/rsavind/content/story/274667.html|url-status=dead}}</ref> [[2006ರ ಭಾರತದ ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌ ಪ್ರವಾಸ]]ದಲ್ಲಿ [[ಅಂಟಿಗೊವಾ]]ದ [[St ಜಾನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಅಂಟಿಗೊವಾ ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ [[ದೇವ್ ಮಹಮದ್]] ಎಸೆದ ಚೆಂಡಗೆ ಧೋನಿ ಫ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಿಡ್‌ ವಿಕೆಟ್ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಡೇರನ್ ಗಂಗಾ]] ಗೆ ಕ್ಯಾಚ್ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಧೋನಿ ಔಟಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಾಯಕ ದ್ರಾವಿಡ್‌ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ ಡಿಕ್ಲೇರ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಕರು ಹೊರಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೂ ಸಹ ತೀರ್ಪುಗಾರರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವಿರುವುದರಿಂದ ಧೋನಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಔಟ್ ಪ್ರಕರಣದ ಮರುಪ್ರಸಾರ ಗೊಂದಲಮಯವಾದಾಗ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಕರ ವಾಪಸಾತಿ ಕಂಡು ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌ ತಂಡದ ನಾಯಕ [[ಬ್ರೈನ್ ಲಾರಾ]] ಕ್ಯಾಚ್‌ ಹಿಡಿದ ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಕನ ಸಮರ್ಥನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ‌ಧೋನಿಗೆ ಹೊರನಡೆಯುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೆಯೇ 15 ನಿಮಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದಾಗ, ಲಾರಾ ತೀರ್ಪುಗಾರರಿಗೆ ತೋರು ಬೆರಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಅಂಪೈರ್[[ಅಸಾದ್‌ ರೌಫ್‌]] ಬಳಿಯಿದ್ದ ಚೆಂಡನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ, ಧೋನಿ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರನಡೆದರು. ದ್ರಾವಿಡ್ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಡಿಕ್ಲೇರ್ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಆಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ತಡವಾಯಿತು. ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಾರಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ನಡವಳಿಕೆಯು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಿಂದ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಲಾರಾನನ್ನು ಪಂದ್ಯದ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಕರೆದು, ಅವನ ನಡವಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web | url=http://content-ind.cricinfo.com/wivind/content/story/249668.html | title='I think you should walk off', Lara told Dhoni | publisher=[[Cricinfo]] | date=[[2006-06-11]] | accessdate=2007-05-11 | archive-date=2007-10-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071012215725/http://content-ind.cricinfo.com/wivind/content/story/249668.html | url-status=dead }}</ref> == ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ (2014) == 2014ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ಎಂ.ಎಸ್. ಧೋನಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಆಡಿದರು. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೂರನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/ms-dhoni-test-retirement-team-india-virat-kohli-360321-2016-12-30</ref> ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ವಿಕೆಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ (ಎಂಟು ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್) ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ವಿಕೆಟ್‌ಕೀಪರ್ ಕುಮಾರ ಸಂಗಕ್ಕಾರ ಅವರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿದರು.<ref>https://www.cricinfo.com/story/ms-dhoni-retires-from-test-cricket-814975</ref> ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಕೆಟ್‌ಕೀಪರ್ ಮಾಡಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕೆಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಂತರ 2018ರಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಮಾನ್ ಸಾಹಾ ಮುರಿದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಲ್ಟನ್ ಮಿಡ್ ತ್ರಿಕೋನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡ ಒಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನೂ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಧೋನಿ ಮೂರು ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 70 ರನ್‌ಗಳನ್ನು, 23.34ರ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದರು.<ref>https://www.hindustantimes.com/cricket/dhoni-retires-from-test-cricket-due-to-strain-of-playing-all-formats-kohli-to-succeed-him/story-2yFkO3JfAX6OgITALjAPxN.html</ref> ==ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನ ವೈಖರಿ== ===ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯ(ODI)) ಕ್ರಿಕೆಟ್‌=== {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;text-align:right" width="70%" |- | colspan="10" align="center"| '''ಎದುರಾಳಿಗಳ ಎದುರು ODI ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ದಾಖಲೆಗಳು''' |- style="text-align:center" !'''#''' !'''ಎದುರಾಳಿ''' !'''ಪಂದ್ಯಗಳು''' !'''ರನ್‌ಗಳು''' !'''ಸರಾಸರಿ''' !'''ಉನ್ನತ ಸ್ಕೋರ್‌''' !'''100ಗಳು''' !'''50ಗಳು''' !'''ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು''' !'''ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌''' |- | 1 | style="text-align:left"|ಆಫ್ರಿಕಾ XI<ref name="team">ಧೋನಿ ಏಷ್ಯಾ XI ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದು</ref> | 3 | 174 | 87.00 | 139* | 1 | 0 | 3 | 3 |- | 2 | style="text-align:left"|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | 16 | 405 | 36.81 | 124 | 1 | 3 | 23 | 7 |- | 3 | style="text-align:left"|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ | 8 | 146 | 36.50 | 91* | 0 | 1 | 9 | 6 |- | 4 | style="text-align:left"|ಬರ್ಮುಡಾ | 1 | 29 | 29.00 | 29 | 0 | 0 | 1 | 0 |- | 5 | style="text-align:left"|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ | 18 | 501 | 33.40 | 96 | 0 | 3 | 19 | 7 |- | 6 | style="text-align:left"|ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ | 1 | 109 | - | 109* | 1 | 0 | 1 | 3 |- | 7 | style="text-align:left"|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ | 9 | 269 | 67.25 | 84* | 0 | 2 | 7 | 2 |- | 8 | style="text-align:left"|ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | 22 | 917 | 57.31 | 148 | 1 | 7 | 19 | 6 |- | 9 | style="text-align:left"|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ | 1 | - | - | - | - | - | 2 | - |- | 10 | style="text-align:left"|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ | 10 | 196 | 24.50 | 55 | 0 | 1 | 7 | 1 |- | 11 | style="text-align:left"|ಶ್ರೀಲಂಕಾ | 34 | 1298 | 61.80 | 183* | 1 | 11 | 36 | 7 |- | 12 | style="text-align:left"|ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ | 17 | 499 | 49.90 | 95 | 0 | 3 | 13 | 4 |- | 13 | style="text-align:left"|ಯಾಕ್‌ | 2 | 123 | 123.00 | 67* | 0 | 2 | 0 | 1 |- | colspan="2" align="center"| '''ಒಟ್ಟು''' | '''142''' | '''4666''' | '''50.17''' | '''183*''' | '''5''' | '''33''' | '''141''' | '''47''' |} '''ODI ಶತಕಗಳು''' : {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;text-align:left" width="70%" |- | colspan="7" align="center"| '''ODI ಶತಕಗಳು''' |- style="text-align:center" !'''#''' !'''ರನ್‌ಗಳು''' !'''ಪಂದ್ಯ''' !'''ವಿರುದ್ಧ''' !'''ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ''' !'''ನಗರ/ದೇಶ''' !'''ವರ್ಷ''' |- | 1 | style="text-align:right"|148 | style="text-align:right"|5 | ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | [[ACA-VDCA ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] | [[ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]] | 2005 |- | 2 | style="text-align:right"|183* | style="text-align:right"|22 | ಶ್ರೀಲಂಕಾ | [[ಸಾವೈ ಮಾನ್‌ಸಿಂಗ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] | [[ಜೈಪುರ]], [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]], [[ಭಾರತ]] | 2005 |- | 3 | style="text-align:right"|139* | style="text-align:right"|74 | ಆಫ್ರಿಕಾ XI<ref name="team" /> | [[MA ಚಿದಂಬರಂ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] | [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]], [[ಭಾರತ]] | 2007 |- | 4 | style="text-align:right"|109* | style="text-align:right"|109* | ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ | [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] | [[ಕರಾಚಿ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | 2008 |- | 5 | style="text-align:right"|124 | style="text-align:right"|143 | ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | [[VCA ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಜಂತಾ]] | [[ನಾಗ್ಪುರ]], [[ಭಾರತ]] | 2009 |- |} ===ODI ದಾಖಲೆಗಳು=== *೨೦೦೫ರ ಆಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ರಂದು [[ಜೈಪುರ]]ನಲ್ಲಿನ [[ಸಾವೈ ಮಾನ್‌ಸಿಂಗ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಎದುರು ಕೇವಲ ೧೪೫ ಎಸೆತಕ್ಕೆ ಧೋನಿ ೧೮೩* ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.<ref name="Dhoni183records" /> ** ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ೧೮೩* ರನ್, ODI ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತ ಆಗಿದೆ (ಹಿಂದೆ ಲಾರಾ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆ: 153). ** ಆ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದ ೧೦ ಸಿಕ್ಸರ್‌ಗಳು ODI ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಕ್ಸರ್‌ಗಳಾಗಿವೆ ([[ಸನತ್ ಜಯಸೂರ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಶಾಹಿದ್ ಅಫ್ರಿದಿ]]ರಿಂದ 11 ಸಿಕ್ಸರ್‌ಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ) ** ಧೋನಿ ವಿಕೆಟ್‌ ಕೀಪರ್‌ ಆಗಿ [[ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌]] ಮಾಡಿದ 172 ರನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು ** [[ಸಯೀದ್ ಅನ್ವರ್‌]]ನ ಒಂದು ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ (120 - 15x4; 10x6) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಮಾಡಿದ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ ದಾಖಲೆಯೂ ಇದಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಎದುರು ಹರ್ಶೆಲ್ ಗಿಬ್ಸ್‌ (ಬೌಂಡರಿಗಳಲ್ಲಿ 126 ರನ್‌ಗಳು - 21x4; 7x6) ಮಾಡಿದ 175 ರನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಹ ದಾಟಿದ್ದು ಸಾಧನೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ** ODI ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಎದುರು [[1999 ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಗಂಗೂಲಿ ಮಾಡಿದ ೧೮೩* ರನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಿತು. * ಐವತ್ತ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದ ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ರಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://content-ind.cricinfo.com/records/engine/records/batting/highest_career_batting_average.html?class=2;id=6;type=team |title=Highest averages: India - One-Day Internationals |accessdate=2007-05-11 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ವಿಕೆಟ್‌ ಕೀಪರ್‌ಗಳ ಸಾಧನೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಧೋನಿಯ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಸರಾಸರಿಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. *೨೦೦೭ರ ಜೂನ್‌ನ ಆಫ್ರೋ-ಏಷಿಯನ್‌ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾ XI ಎದುರು ‌ಧೋನಿ(139*) ಮತ್ತು [[ಮಹಾಲೆ ಜಯವರ್ದನೆ]](107)<ref name="team" /> ಆರನೇ ವಿಕೆಟ್ ಜೊತೆಯಾಟದಲ್ಲಿ 218 ರನ್‌ಗಳ ಪಾಲುಗಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ವಿಶ್ವದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.cricinfo.com/db/STATS/ODIS/PARTNERSHIPS/ODI_PARTNERSHIP_RECORDS.html| title=ODIs - Partnership Records|accessdate=2007-06-11}}</ref> ** ಧೋನಿ ಅಜೇಯ 139 ರನ್ ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ [[ಶಾನ್‌ ಪೋಲಾಕ್‌]]ನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು.ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕ ರನ್ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/cricket/2007/jun/10dhoni.htm| title=Two world records for Dhoni|date=[[2007-06-10]]|accessdate=2007-06-11}}</ref> ಅದೇ ತೆರನಾಗಿ,[[2007 ಆಫ್ರೋ-ಏಷಿಯನ್‌ ಕಪ್‌]] ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೋಲಾಕ್‌ ಮಾಡಿದ 130 ರನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯು ಮೂರು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಸರಣಿಯ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿಯ ಶತಕ ದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ** ಧೋನಿ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಆಗಿ ಒಂದು [[ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುದ್ದರಿಗಳನ್ನು ಕೆಡುವಿದ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 2007ರ ಸಪ್ಪೆಂಬರ್‌ 2ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ವಿರುದ್ದ 6 ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು (5 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌), ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಹ [[ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌]]) ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ** [[೨೦೦೮]]ರ [[ನವೆಂಬರ್‌]] 14ರಲ್ಲಿ [[ರಾಜ್‌ಕೋಟ್‌]]ನ [[ಮಾಧವ್‌ರಾವ್‌ ಸಿಂಧಿಯಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಮೈದಾನ]]ದಲ್ಲಿ [[ಜಹೀರ್ ಖಾನ್‌]]ಬೌಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ [[ಇಯಾನ್ ಬೆಲ್‌]]ರ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು,, [[ಭಾರತ]]ದ ಪರ [[ನಯನ್ ಮೊಂಗಿಯಾ]]ರ 154 ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದು ಧೋನಿ [[ODIಗಳ]]ಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುದ್ದರಿ ಉರುಳಿಸಿದ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಫ್ರಿಕಾ XI ವಿರುದ್ಧ 3 [[ODI]]ಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, [[೨೦೦೮]]ರ [[ಆಗಸ್ಟ್]] 24ರಂದು [[ಕೊಲಂಬೊ]]ದ [[R. ಪ್ರೇಮ್‌ದಾಸ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮುನಾಫ್ ಪಟೇಲ್‌]]ಬೌಲಿಂಗನಲ್ಲಿ TM ದಿಲ್ಶಾನ್‌ರ ಕ್ಯಾಚ್‌ ಕೂಡ ಅವರು 155ನೇ ಔಟ್‌{//ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. * ಕೊಲಂಬೊದ R. ಪ್ರೇಮ್‌ದಾಸ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ23 ರನ್‌ ಗಳಿಸಿ, ಧೋನಿ ODIಗಳಲ್ಲಿ 4,000 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಈಗಾಗಲೇ 165 ಔಟ್ (125 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು + 40 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ಗಳು) ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ, ODIಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ವಿಕೆಟ್‌ ಕೀಪರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌, ಆಂಡಿ ಫ್ಲೋವರ್‌, ಅಲೆಕ್‌ ಸ್ಟೆವರ್ಟ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ ಬೌಚರ್‌ ಮತ್ತು ಕುಮಾರ ಸಂಗಾಕ್ಕಾರ. ನಂತರದ 4,000 ರನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 100 ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಆರನೇ ವಿಕೆಟ್‌ ಕೀಪರ್‌ ಧೋನಿ. ಇದು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಧೋನಿ ಈ ಸಾಧನೆಗೈದ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಆಗಿದ್ದಾರೆ (27 ವರ್ಷ ಮತ್ತು 208 ದಿನಗಳು). ===ಸರಣಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=== {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;text-align:left" width="70%" |- !ಕ್ರ ಸಂ !ಸರಣಿ (ಎದುರಾಳಿಗಳು) !ಭಾಗ !ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ |- | style="text-align:right"| | [[ಭಾರತ]] ODI ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] | 2005/06 | 346 ರನ್‌ಗಳು (7 ಪಂದ್ಯಗಳು & 5 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌, 1x100, 1x50); 6 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು & 3 [[ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌]]ಗಳು |- | style="text-align:right"|2<ref>{{cite web|url=http://specials.rediff.com/cricket/2007/may/15sld4.htm|title=Rain dampens India's celebrations|publisher=[[Rediff]]|date=[[2007-05-15]]|accessdate=2007-05-15}}</ref> | [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ODI ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ]] | 2007 | 127 ರನ್‌ಗಳು (2 ಪಂದ್ಯಗಳು & 2 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌, 1x50); 1 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು & 2 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ಗಳು |- | style="text-align:right"| | [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ODI ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ]] | 2008 | 193 ರನ್‌ಗಳು (5 ಪಂದ್ಯಗಳು & 5 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌, 2x50); 3 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು & 1 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ |- | style="text-align:right"|4 | [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌]] ODI ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ]] | ಜುಲೈ 16, 2009. | 182 ರನ್‌ಗಳು (4 ಪಂದ್ಯಗಳು & 91 ಸರಾಸರಿಯೊಂದಿಗೆ 3 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌); 4 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು & 1 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ |} '''ಪಂದ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' : : {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;text-align:left" width="70%" |- style="text-align:center" !ಕ್ರ ಸಂ !ಎದುರಾಳಿ !ಸ್ಥಳ !ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಪಂದ್ಯ !ಪಂದ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ |- | style="text-align:right"|1 | [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ | 2004/05 | 148 (123b, 15x4, 4x6); 2 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು |- | style="text-align:right"|2 | [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] | ಜೈಪುರ | 2005/06 | 183* (145b, 15x4, 10x6); 1 ಕ್ಯಾಚ್‌ |- | style="text-align:right"|3 | [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | [[ಲಾಹೋರ್‌]] | ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನ 2005–06ರ ಕಾಲಾವಧಿ | 72 (46b, 12x4); 3 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು |- | style="text-align:right"|4 | [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] | [[ಮೀರ್ಪುರ]] | 2007 | 91* (106b, 7x4); 1 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ |- | style="text-align:right"|5 | ಆಫ್ರಿಕಾ XI<ref name="team" /> | [[ಚೆನ್ನೈ]] | 2007 | 139* (97b, 15x4, 5x6); 3 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ಗಳು |- | style="text-align:right"|6 | [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] | ಚಂಡಿಗರ್ | 2007 | 50* ( 35 b, 5x4 1x6); 2 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ಗಳು |- | style="text-align:right"|7 | [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | ಗುವಹಾಟಿ | 2007 | 63, 1 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ |- | style="text-align:right"|8 | [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] | ಕರಾಚಿ | 2008 | 67, 2 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು |- | style="text-align:right"|9 | [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] | ಕೊಲಂಬೊ (RPS) | 2008 | 76, 2 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು |- | style="text-align:right"|10 | [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್]] | ಮ್ಯಾಕ್‌ಲರ್ನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, ನಪಿಯರ್‌ | 2009 | 84*, 1 ಕ್ಯಾಚ್‌ & 1 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ |- | style="text-align:right"|11 | [[ವೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌]] | ಬೀಯಾವ್ಸೆಜೋರ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, St. ಲುಸಿಯಾ | 2009 | 46*, 2 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು & 1 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ |- | style="text-align:right"|12 | [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] | ವಿದರ್ಭ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ನಾಗ್ಪುರ | 2009 | 124, 1 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು, 1 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ & 1 ರನೌಟ್‌ |} ===ಟೆಸ್ಟ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌=== '''ಟೆಸ್ಟ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನ''' : {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;text-align:right" width="70%" |- | colspan="10" align="center"| '''ಎದುರಾಳಿಗಳೆದುರು ಟೆಸ್ಟ್‌ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ದಾಖಲೆಗಳು''' |- style="text-align:center" !'''#''' !'''ಎದುರಾಳಿಗಳು''' !'''ಪಂದ್ಯಗಳು''' !'''ರನ್‌ಗಳು''' !'''ಸರಾಸರಿ''' !'''ಉನ್ನತ ಸ್ಕೋರ್‌''' !'''100ಗಳು''' !'''50ಗಳು''' !'''ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು''' !'''ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ಗಳು''' |- | 1 | style="text-align:left"|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | 8 | 448 | 34.46 | 92 | 0 | 4 | 18 | 6 |- | 2 | style="text-align:left"|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ | 2 | 104 | 104.00 | 51* | 0 | 1 | 6 | 1 |- | 3 | style="text-align:left"|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ | 8 | 397 | 33.08 | 92 | 0 | 4 | 24 | 3 |- | 4 | style="text-align:left"|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ | 2 | 155 | 77.50 | 56* | 0 | 2 | 11 | 1 |- | 5 | style="text-align:left"|ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | 5 | 323 | 64.60 | 148 | 1 | 2 | 9 | 1 |- | 6 | style="text-align:left"|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ | 5 | 218 | 27.25 | 52 | 0 | 1 | 6 | 1 |- | 7 | style="text-align:left"|ಶ್ರೀಲಂಕಾ | 3 | 149 | 37.25 | 51* | 0 | 1 | 5 | 1 |- | 8 | style="text-align:left"|ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ | 4 | 168 | 24.00 | 69 | 0 | 1 | 13 | 4 |- | colspan="2" align="center"|'''ಒಟ್ಟು''' | '''37''' | '''1962''' | '''37.73''' | '''148''' | '''1''' | '''16''' | '''92''' | '''18''' |} '''ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕಗಳು''' : {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;text-align:left" width="70%" |- | colspan="7" align="center"| '''ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕಗಳು''' |- style="text-align:center" !'''#''' !'''ರನ್‌ಗಳು''' !'''ಪಂದ್ಯ''' !'''ಎದುರಾಳಿ''' !'''ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ''' !'''ನಗರ/ದೇಶ''' !'''ವರ್ಷ''' |- | 1 | style="text-align:right"|148 | style="text-align:right"|5 | ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | [[ಇಕ್ಬಾಲ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] | [[ಫೈಸಲಾಬಾದ್‌]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] | ನವೆಂಬರ್‌ 4, 2006 |} '''ಪಂದ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' : : {| class="wikitable" style="margin:1em auto 1em auto;text-align:left" width="70%" |- style="text-align:center" !ಕ್ರ ಸಂ !ಎದುರಾಳಿ !ಸ್ಥಳ !ಭಾಗ !ಪಂದ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ |- | style="text-align:right"|1 | [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] | ಮೊಹಾಲಿ | 2008 | 92 & 68* |} ===ಟೆಸ್ಟ್‌ ದಾಖಲೆಗಳು=== * ಫೈಸಲಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಎದುರು ಮಾಡಿದ ಧೋನಿಯ ಮೊದಲ ಶತಕವು (148) ಭಾರತೀಯ ವಿಕೆಟ್‌ ಕೀಪರ್‌ ಮಾಡಿದ ವೇಗದ ಶತಕವಾಗಿದೆ. ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರಿಂದ ಮೂರು ಶತಕಗಳು ([[ಕಮ್ರಾನ್‌ ಅಕ್ಮಲ್]] ಮತ್ತು [[ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌]] - 2) ಧೋನಿಯ 93 ಎಸೆತದಲ್ಲಿನ ಶತಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://content-ind.cricinfo.com/pakvind/content/story/233948.html| title=Harbhajan's nightmare, and a deluge of runs| date=[[2006-01-25]]| accessdate=2007-05-18| archive-date=2007-02-10| archive-url=https://web.archive.org/web/20070210022802/http://content-ind.cricinfo.com/pakvind/content/story/233948.html| url-status=dead}}</ref> * 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್ 21ರಲ್ಲಿ ಧೋನಿಯ ನಾಯಕತ್ವದಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು 320 ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿರುವುದು ರನ್‌ಗಳ ಆದಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಜಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://content-ind.cricinfo.com/indvaus2008/content/current/story/374904.html| title=There's something about Dhoni| date=[[2008-10-21]]| access-date=2009-11-17| archive-date=2008-11-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20081104100638/http://content-ind.cricinfo.com/indvaus2008/content/current/story/374904.html| url-status=dead}}</ref> *ಧೋನಿ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯಾಚ್ ಹಿಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಆಟಗಾರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. 2009ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಮೂರನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರು ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುದರೊಂದಿಗೆ ಧೋನಿ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. * ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಔಟ್‌ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್ ಸಯದ್ ಕಿರ್ಮಾನಿಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಧೋನಿ ಸರಿಗಟ್ಟಿದನು. ಸಯದ್ ಕಿರ್ಮಾನಿ 1976ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ವಿರುದ್ದದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 6 ಔಟ್ (5 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 1 ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌) ಮಾಡಿದ್ದನು. 2009ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೋನಿ 6 ಔಟ್‌ಗಳನ್ನು (ಎಲ್ಲಾ 6 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು) ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಿದನು. * ಭಾರತೀಯ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌ಗಳಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಆಟಗಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. 2009ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ರಂದು ಓಕ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಎದುರಿನ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರು ಹುದ್ದರಿ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಧೋನಿ ಒಟ್ಟು 109 ಔಟ್‌ ಪಡೆದು ಹಿರಿಮೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಟೆಸ್ಟ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಐದು ಭಾರತೀಯ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ಸಯದ್ ಕಿರ್ಮಾನಿ (198 ಔಟ್‌ಗಳು), ಕಿರಣ್ ಮೋರೆ (130 ಔಟ್‌ಗಳು), ಧೋನಿ (109 ಔಟ್‌ಗಳು), ನಯನ್ ಮೊಂಗಿಯಾ (107 ಔಟ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಫಾರೋಕ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ (82 ಔಟ್‌ಗಳು). *ಧೋನಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಶತಕ ಗಳಿಸಿ, 6 ವಿಕೆಟ್ ಕಬಳಿಸಿದ ಎರಡನೇ ವಿಕೆಟ್‌ ಕೀಪರ್‌ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. 1966ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಹಾಸ್ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ ಎರಡು ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ 69, 182 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ, 6 ಮತ್ತು, 2 ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪರ ಡೇನಿಸ್ ಲಿಂಡ್ಸೇ ಮೊದಲು ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು== ೨೦೦೫ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಮೂಲದ ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಸ್ಥೆ ಗೇಮ್‌ಪ್ಲ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref name="Dhoni2005" /><ref>{{cite web|title=Will Dhoni be next big catch for sponsors? | url=http://www.thehindubusinessline.com/2005/04/07/stories/2005040701010400.htm| publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]] | date=[[2005-04-07]] | accessdate=2007-05-11}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಧೋನಿ ೨೦ ಜಾಹಿರಾತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕರಾರುಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್‌ನ (21) ನಂತರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://indiatoday.intoday.in/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=36318&amp;sectionid=4&amp;issueid=100&amp;Itemid=1 ಹಿಂಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ಲೇಖನ]</ref> ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಧೋನಿ ೧೭ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | title=Billions of Blue Bursting Bubbles | url=http://www.tehelka.com/story_main29.asp?filename=hub210407Billions_of.asp | date=[[2007-04-21]] | publisher=[[Tehelka]] | accessdate=2007-05-11 | archive-date=2012-09-11 | archive-url=https://archive.is/20120911171308/http://www.tehelka.com/story_main29.asp?filename=hub210407Billions_of.asp | url-status=dead }}</ref> ಧೋನಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. *೨೦೦೫: ಪೆಪ್ಸಿಕೊ,<ref name="Dhonibrands" /><ref name="Dhoniexide" /> ರೀಬೊಕ್,<ref name="Dhonibrands"/> ಎಕ್ಸೈಡ್‌,<ref name="Dhoniexide">{{cite web|title=Now Dhoni to give power to Exide| url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/1309338.cms| date=[[2005-11-27]] | publisher=[[The Economic Times]] | accessdate=2007-05-11}}</ref> [[TVS ಮೋಟರ್ಸ್‌]].<ref>{{cite web|title=TVS Motor ropes in Dhoni as its brand ambassador| url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/1336061.cms| date=[[2005-12-18]] | publisher=[[The Economic Times]] | accessdate=2007-05-11}}</ref> *೨೦೦೬: [[ಮೈಸೂರ್ ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್‌]],<ref>{{cite web| title=Cricketer Dhoni is brand ambassador for KSDL| url=http://www.hindu.com/2006/01/04/stories/2006010423940400.htm| date=[[2006-01-04]]| publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]| accessdate=2007-05-11| archive-date=2007-10-01| archive-url=https://web.archive.org/web/20071001050422/http://www.hindu.com/2006/01/04/stories/2006010423940400.htm| url-status=dead}}</ref> ವೀಡಿಯೊಕಾನ್‌,<ref>{{cite web|title=Videocon ropes in Dhoni as brand ambassador for Rs 40 lakh| url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/1366808.cms| date=[[2006-01-11]] | publisher=[[The Economic Times]] | accessdate=2007-05-11}}</ref> ರಿಲಾಯನ್ಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್,<ref name="ADAG">{{cite web | title=Dhoni, brand ambassador for Reliance Comm. | url=http://www.hindu.com/2006/03/28/stories/2006032815121601.htm | date=[[2006-03-28]] | publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]] | accessdate=2007-05-11 | archive-date=2007-08-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070810125147/http://www.hindu.com/2006/03/28/stories/2006032815121601.htm | url-status=dead }}</ref> ರಿಲಾಯನ್ಸ್ ಎನರ್ಜಿ,<ref name="ADAG" /> ಒರಿಯಂಟ್ PSPO ಫ್ಯಾನ್‌,<ref>{{cite web|title=Orient Fans signs on Dhoni | url=http://www.thehindubusinessline.com/2006/03/04/stories/2006030403790800.htm| publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]] | date=[[2006-03-04]] | accessdate=2007-05-11}}</ref> ಭಾರತ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ,<ref>{{cite web|title=For greater mileage | url=http://www.thehindubusinessline.com/2006/03/17/stories/2006031703490800.htm| publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]] | date=[[2006-03-17]] | accessdate=2007-05-11}}</ref> ಟೈಟಾನ್ ಸೋನಾಟಾ,<ref>{{cite web| title=Titan Press Release| url=http://www.titanworld.com/titan/stores/watches/Sonatadhoni.asp| accessdate=2007-05-11| archive-date=2007-10-13| archive-url=https://web.archive.org/web/20071013171642/http://titanworld.com/titan/stores/watches/Sonatadhoni.asp| url-status=dead}}</ref> [[ಬ್ರೈಲ್‌ಕ್ರೀಮ್‌]],<ref>{{cite web|title=Dhoni to let his hair down for Brylcreem| url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/1519782.cms| date=[[2006-05-08]] | publisher=[[The Economic Times]] | accessdate=2007-05-11}}</ref> [[NDTV]],<ref>{{cite web| title=Dhoni is now NDTV's scoop| url=http://www.blonnet.com/2006/05/08/stories/2006050800621600.htm| publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]| date=[[2006-05-08]]| accessdate=2007-05-11| archive-date=2007-09-29| archive-url=https://web.archive.org/web/20070929103200/http://www.blonnet.com/2006/05/08/stories/2006050800621600.htm| url-status=dead}}</ref> [[GE ಮನಿ]].<ref>{{cite web| title=Dhoni is GE Money brand ambassador| url=http://www.blonnet.com/2006/08/22/stories/2006082202350500.htm| publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]| date=[[2006-08-22]]| accessdate=2007-05-11| archive-date=2007-09-27| archive-url=https://web.archive.org/web/20070927012800/http://www.blonnet.com/2006/08/22/stories/2006082202350500.htm| url-status=dead}}</ref> *೨೦೦೭: ಸಿಯಾರಾಮ್.<ref>{{cite web|title=Playing with the blue-chip billion| url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/1647133.cms| date=[[2007-02-21]] | publisher=[[The Economic Times]] | accessdate=2007-05-11}}</ref> *೨೦೦೮: ಬಿಗ್ ಬಜಾರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ಯಾಶನ್‌, ಮಹಾ ಚೋಕೊ, ಬೂಸ್ಟ್‌ (ಆರೋಗ್ಯ ಪಾನೀಯ), ದೈನಿಕ್ ಭಾಸ್ಕರ್<ref>[http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1171530 ದೈನಿಕ ಭಾಸ್ಕರವನ್ನು ಅನುಮೋದನೆಯಲ್ಲಿ DNA ಇಂಡಿಯಾ ಲೇಖನ]</ref> *೨೦೦೯: ಡಾಬರ್ ಹನಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಫ್ಯಾಶನ್ ವೀಕ್‌.<ref>{{cite web |title=Dhoni to be brand ambassador of Kolkata Fashion Week |url=http://beta.cricket.yahoo.com/cricket/news/article?id=item/2.0/-/cricket.indiaabroad.com/9b257505ff0f74f6ddeedb6dec81c4bc/ |access-date=2009-11-17 |archive-date=2009-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090224201213/http://beta.cricket.yahoo.com/cricket/news/article?id=item%2F2.0%2F-%2Fcricket.indiaabroad.com%2F9b257505ff0f74f6ddeedb6dec81c4bc%2F |url-status=dead }}</ref> [[ಏರ್‌ಸೆಲ್]] ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್, ನೋವಾ ಸ್ಕೋಟಿಯಾ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅಂಗಿಗಳು. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commonscat|Mahendra Singh Dhoni}} * [http://www.dhoni.org ಧೋನಿಯ ಕಚೇರಿಯ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ] * {{cricinfo|ref=india/content/player/28081.html}} *{{cricketarchive|ref=Archive/Players/7/7561/7561.html}} {{India Squad 2007 Cricket World Cup}} {{Chennai Super Kings Squad}} {{India Squad 2007 Cricket World Twenty20}} {{start box}} {{succession box | before=[[Rahul Dravid]] | title=[[Indian National ODI Cricket Captains|Indian National ODI Cricket Captain]] | years=2007-2016 | after= virat kohli| }} {{start box}} {{succession box | before=[[Anil Kumble]] | title=[[Indian National Test Cricket Captains|Indian National Test Cricket Captain]] | years=2008-2014| after= virat kohli| }} {{DEFAULTSORT:Dhoni, Ms}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೮೧ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನರು ಲಿವಿಂಗ್ ಪೀಪಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ODI ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಟೆಸ್ಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡದ ನಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಕೆಟ್‌-ಕೀಪರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ACC ಏಷ್ಯಾದ XI ODI ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:2007 ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಪೂರ್ವ ವಲಯದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಆಡಿದ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮೂಲದವರು]] [[ವರ್ಗ:ಚೆನ್ನೈ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಸ್ವೀಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] dgoixye2lgqlhmt5a5nxiz8capdlxr0 0 17045 1376585 1356792 2026-07-10T18:52:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376585 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Meister der Bhâgavata-Purâna-Handschrift 001.jpg|thumb|250px|left|ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೃಷ್ಣ ಲೀಲೆಯ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ.]] {{ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು}} '''ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ''' ಹದಿನೆಂಟು [[ಪುರಾಣ]]ಗಳಲ್ಲೇ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು.ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೇದ]] [[ವೇದಾಂತ]]ಗಳ ಸರ್ವಸ್ವವೂ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. [[ಜ್ಞಾನ]] ಹಾಗೂ [[ಭಕ್ತಿ]] ಎರಡು ವಿಚಾರಗಳೂ [[ಭಾಗವತ]]ದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ. [[ಕೃಷ್ಣ]]ನ ಜನ್ಮ ಲೀಲೆಗಳು,[[ಸೃಷ್ಟಿ]],[[ಭಗವಂತ]],[[ಆತ್ಮ]] ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳು ವಿಶದವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. == ಏಕ ಶ್ಲೋಕೀ ಭಾಗವತ == :'''ಏಕ ಶ್ಲೋಕೀ ಭಾಗವತ''': :ಆದೌ ದೇವಕೀ ದೇವೀ ಗರ್ಭ ಜನನಂ ಗೋಪೀ ಗೃಹೇ ವರ್ಧನಂ;/ :ಮಾಯಾ ಪೂತನೀ ಜೀವಿತಾಪಹರಣಂ ಗೋವರ್ಧನೋದ್ಧಾರಣಂ;// :ಕಂಸಚ್ಛೇದನ ಕೌರವಾದಿ ಹನನಂ ಕುಂತೀ ಸುತಾಃ ಪಾಲನಂ;/ :ಏತದ್ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಕಥಿತಂ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಲೀಲಾಮೃತಮ್;//. ===ಭಾಗವತ ಕಾಲ-ರಚನೆ=== *ನೋಡಿ:[[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ|ಚರ್ಚೆ]]-> ಶ್ರೀದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ಈ ಭಾಗವತವು ಜಯದೇವ ಕವಿಯ ಅಣ್ಣ-ಸೋಮದೇವನಿಂದ ರಚಿತವಾದುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. *ಮತ್ತು: *[[ಏಕ ಶ್ಲೋಕೀ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ]]-[[ಮಜ್ಜಿಗೆ ರಾಮಾಯಣ]] [[ರಾಮಾಯಣ]]- [[ಮಹಾಭಾರತ]] *[[ಕರ್ಣಾಟಕ ಭಾಗವತ]] == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [http://www.srimadbhagavatam.com/ Complete Srimad Bhagavatam Online with original Sanskrit and purports] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100810035242/http://srimadbhagavatam.com/ |date=2010-08-10}} translated by [[A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada]] and disciples. * [http://www.swargarohan.org/Bhagavat.htm Swargarohan: Sanskrit text (PDF) of complete Bhagavat, Principle stories of Bhagavat in Gujarati and reference on its characters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071214065209/http://www.swargarohan.org/Bhagavat.htm |date=2007-12-14}} * [http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil/1_sanskr/3_purana/bhagp/bhp1-12u.htm GRETIL etext: The transliterated Sanskrit text for the entire work] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012022829/http://www.sub.uni-goettingen.de/ebene_1/fiindolo/gretil/1_sanskr/3_purana/bhagp/bhp1-12u.htm |date=2008-10-12}} * [http://www.sanskritweb.net/sansdocs/bhagpur.pdf Searchable transliterated PDF file of the entire Bhagavata-Purana from sanskritweb.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220420044300/http://sanskritweb.net/sansdocs/bhagpur.pdf |date=2022-04-20 }} * [http://www.veda.harekrsna.cz/encyclopedia/sb.htm Srimad Bhagavatam - glories, subjects, dating, concordance to Vedanta-sutra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020625194908/http://www.veda.harekrsna.cz/encyclopedia/sb.htm |date=2002-06-25}} * [http://blogs.epicindia.com/bhagavatam/ Bhagavata Purana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080224045916/http://blogs.epicindia.com/bhagavatam/ |date=2008-02-24}} - As an online readable story * [http://www.veda.harekrsna.cz/encyclopedia/spbooks.htm#2 Some Srimad Bhagavatam commentaries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090125015656/http://veda.harekrsna.cz/encyclopedia/spbooks.htm#2 |date=2009-01-25}} * [http://www.teluguone.com/nagaphani/index.jsp?filename=pothanabhagavatham/pothana.jsp Pothana Andhra Maha Bhagavatam (Telugu) select verses- Audio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130806174815/http://www.teluguone.com/nagaphani/index.jsp?filename=pothanabhagavatham%2Fpothana.jsp |date=2013-08-06}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು]] s7uu2oprqj5bx95m6m22c10j74t0pfq 0 21727 1376582 1374007 2026-07-10T17:19:19Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376582 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ | logo = Bank of Maharashtra logo.svg | logo_size = 250px | logo_caption = ''Ek Parivaar, Ek Bank'' (One family, one bank) | type = [[:en:Public company|ಪಬ್ಲಿಕ್]] | traded_as = {{BSE|532525}}<br />{{NSE|MAHABANK}} | num_locations = 2263 Branches | key_people = ನಿಧು ಸಕ್ಸೇನಾ<br> {{small|([[:en:Managing director|ಎಮ್‌ಡಿ]] & [[:en:CEO|ಸಿ‌ಇಒ]])}} <br> ರೋಹಿತ್ ರಿಷಿ <br> {{small|([[:en:Executive Director|ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ]])}} ಆಶೀಶ್ ಪಾಂಡೆ <br> {{small|([[:en:Executive Director|ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ]])}} | industry = [[:en:Banking|ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]] <br> [[:en:Financial service|ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು]] | products = {{Bulleted_list|[[:en:Retail banking|ಗ್ರಾಹಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]]|[[:en:Commercial bank|ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]]|[[:en:Financial services|ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ವಿಮೆ]]|[[:en:Investment banking|ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]]|[[:en:Mortgage loan|ಅಡಮಾನ ಸಾಲಗಳು]]|[[:en:Private banking|ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]]|[[:en:Private equity|ಖಾಸಗಿ ಈಕ್ವಿಟಿ]]|[[:en:Savings|ಉಳಿತಾಯ]]|[[:en:Securities|ಭದ್ರತೆಗಳು]]|[[:en:Asset management|ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ]]|[[:en:Wealth management|ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ]]|[[:en:Credit card|ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು]]}} | revenue = {{Increase}} {{INRConvert|18178.73|c}} (೨೦೨೩)<ref>{{cite web|url=https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/532525/5325250320.pdf|title=Annual Report of Bank of Maharashtra|access-date=2024-11-29|archive-date=2023-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230411080208/https://www.bseindia.com/bseplus/AnnualReport/532525/5325250320.pdf|url-status=dead}}</ref> | operating_income = {{increase}} {{INRConvert|6099|c}} (೨೦೨೩) | net_income = {{Increase}} {{INRConvert|2602|c}} (೨೦೨೩) | assets = {{Increase}}{{INRConvert|267651|c}} (೨೦೨೩) | equity = {{Increase}}{{INRConvert|21000|c}} (೨೦೨೩) | owner = [[:en:Government of India|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] | num_employees = ೧೩,೪೯೯(೨೦೨೪) | ratio = ೧೮% (೨೦೨೩) | foundation = {{Start date and age|1935|09|16|df=yes}} | location = ೧೫೦೧, ಲೋಕಮಂಗಲ, ಶಿವಾಜಿನಗರ, [[ಪುಣೆ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ಭಾರತ | homepage = {{URL|https://bankofmaharashtra.in/}} }} '''ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ''' ಇದು [[:en: Indian public sector bank |ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಆಗಿದ್ದು, [[ಪುಣೆ|ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೂನ್ ೨೦೨೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೨೨೬೩ ಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ [[:en:nationalised bank|ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿನ]] ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಾಖೆಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://bankofmaharashtra.in/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-11-29 |archive-date=2022-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220322121746/https://bankofmaharashtra.in/ |url-status=dead }}</ref> ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (ಬಿಒಎಂ) ೨೦೨೨-೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಠೇವಣಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಸಾಲದಾತರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಪುಣೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಭದಾಯಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ತಳಹದಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೨೬ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ೨,೬೦೨ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ತಲುಪಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/aviva-bank-of-maharashtra-in-bancassurance-tie-up/articleshow/62447178.cms|title=Aviva, Bank of Maharashtra in bancassurance tie-up - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-01-15}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು [[ಪುಣೆ|ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ]] ವಿ.ಜಿ.ಕಾಳೆ ಮತ್ತು ಡಿ.ಕೆ.ಸಾಠೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೯೩೫ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಯುಎಸ್ $ ೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೮, ೧೯೩೬ ರಂದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=https://www.mahaconnect.in/InternetBanking1/ib/login.jsf?lt=R |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-11-30 |archive-date=2024-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240811125440/https://www.mahaconnect.in/InternetBanking1/ib/login.jsf?lt=R |url-status=dead }}</ref> ಎ.ಎಸ್. ರಾಜೀವ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨, ೨೦೧೮ ರಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web|title=BoM appoints new MD CEO|url=https://www.thehindubusinessline.com/companies/announcements/others/bank-of-maharashtra-announcement-under-regulation-30-lodr-change-in-directorate/article25872556.ece|access-date=2018-12-02|website=www.livemint.com}}</ref> ಎ.ಬಿ. ವಿಜಯಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧೦, ೨೦೨೧ ರಂದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಆಶೀಶ್ ಪಾಂಡೆಯವರು ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಅಲೆನ್ ಸಿ. ಪಿರೇರಾ ಅವರು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಲ್ಲದ ಭಾರತದ [[ಈಶಾನ್ಯ]] ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಕಾರಣರಾದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Allen C A Pereira Appointed Managing Director of Bank of Maharashtra |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=47326 |access-date=2022-07-05 |website=www.daijiworld.com |language=en}}</ref> ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[:en:Banking in India|ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ]] * [[:en:List of banks in India|ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[:en:Reserve Bank of India|ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] * [[:en:Indian Financial System Code|ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಹಿತೆ]] * [[:en:List of largest banks|ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[:en:List of companies of India|ಭಾರತದ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[:en:Make in India|ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] {{ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು}} t1igbmoio2grk0uz0rgoz1imddncp78 0 22456 1376603 1373045 2026-07-11T05:06:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376603 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease |Name = Migraine |Image = |Caption = | DiseasesDB = 8207 <!-- note that the formatting in this parameter and in DiseasesDB_mult is done as such to allow the word "Migraine" to appear next to the first entry! --> |DiseasesDB_mult = ('''Migraine''')<br />{{DiseasesDB2|31876}} ([[Basilar]])<br />{{DiseasesDB2|4693}} ([[Familial hemiplegic migraine|FHM]]) |ICD9 = {{ICD9|346}} |ICD10 = {{ICD10|G|43||g|40}} |OMIM = 157300 |MedlinePlus = 000709 |eMedicineSubj = neuro |eMedicineTopic = 218 |eMedicine_mult = {{eMedicine2|neuro|517}} {{eMedicine2|emerg|230}} {{eMedicine2|neuro|529}} | MeshID = D008881 | }} {{this|the disorder}} '''ಮೈಗ್ರೇನ್‌''' ಒಂದು [[ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] [[ರೋಗಲಕ್ಷಣ]], ದೈಹಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸುವ ಇದು ವಿಪರೀತ [[ತಲೆ ನೋವು]] ಮತ್ತು [[ವಾಕರಿಕೆ]] ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶರೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ''''ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವು'''' ಒಂದು ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು. [[ಪ್ರಾಚೀನ ಫ್ರೆಂಚ್]]‌ನ ''migraigne'' ನಿಂದ ''migraine'' (ಮೈಗ್ರೇನ್) ಪದವನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. (ಮ‌ೂಲತಃ "megrim" ಎಂದಿದ್ದ ಪದವನ್ನು 1777ರಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಉಚ್ಛಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು). ಈ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪದ [[ಹಿಂದಿನ ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಪದ ''hemicrania'' ಎಂಬ [[ಸಾಮಾನ್ಯ]] ಉಚ್ಛಾರಣೆಯಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವೂ [[ಗ್ರೀಕ್‌]]‌ನಲ್ಲಿ "ಅರ್ಧ" ಮತ್ತು "ತಲೆಬುರುಡೆ" ಎಂಬರ್ಥವಿರುವ ''hemikrania'' ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಪದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Etymology of ''migraine'' | work = Online Etymological Dictionary | url = http://www.etymonline.com/index.php?term=migraine | accessdate = 27 May 2009}}</ref> ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವು ಏಕಪಾರ್ಶ್ವೀಯವಾಗಿ, ಮಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು 4ರಿಂದ 72 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ;<ref>ದ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್, 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ</ref> ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ - [[ವಾಕರಿಕೆ]], [[ವಾಂತಿ]], [[ಫೋಟೊಫೋಬಿಯ]] (=ಬೆಳಕಿನ ಭಯ) ಮತ್ತು [[ಫೋನೊಫೋಬಿಯ]] (=ದ್ವನಿ ಭಯ).<ref>{{cite web | title = NINDS Migraine Information Page | work = National Institute of Neurological Disorders and Stroke, National Institutes of Health | url = http://www.ninds.nih.gov/disorders/migraine/migraine.htm | accessdate = 2007-06-25 | archive-date = 2016-02-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160216194445/http://www.ninds.nih.gov/disorders/migraine/migraine.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web| title = Advances in Migraine Prophylaxis: Current State of the Art and Future Prospects| work = National Headache Foundation (CME monograph)| url = http://www.headaches.org/pdf/botoxcme.pdf| format = PDF| accessdate = 2007-06-25| archive-date = 2010-12-30| archive-url = https://web.archive.org/web/20101230230159/http://www.headaches.org/pdf/botoxcme.pdf| url-status = dead}}</ref><ref name="pmid11859906">{{cite journal |author=Gallagher RM, Cutrer FM |title=Migraine: diagnosis, management, and new treatment options |journal=Am J Manag Care |volume=8 |issue=3 Suppl |pages=S58–73 |year=2002 |pmid=11859906 |doi=}}</ref> ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ಸರಿಸುಮಾರು ಮ‌ೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯ, ಘ್ರಾಣ ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಇಂದ್ರಿಯ ಅನುಭವಗಳ [[ಸೆಳವು ಸೂಚನೆ(aura)]]ಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು.<ref>{{cite web | title = Guidelines for all healthcare professionals in the diagnosis and management of migraine, tension-type, cluster and medication-overuse headache, January 2007, British Association for the Study of Headache| url = http://216.25.100.131/upload/NS_BASH/BASH_guidelines_2007.pdf |format=PDF| accessdate=2007-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927210850/http://216.25.100.131/upload/NS_BASH/BASH_guidelines_2007.pdf|archivedate=2007-09-27}}</ref> ತಲೆನೋವಿಗೆ [[ನೋವು ಶಾಮಕ]], ವಾಕರಿಕೆಗೆ ವಾಂತಿ-ಶಮನಕ್ಕೆ ಔಷಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಪ್ರಚೋದಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಆರಂಭಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವಿಗೆ ಕಾರಣ [[ತಿಳಿದಿಲ್ಲ]]; [[ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಸಂಬಂಧಿತ]] ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಏರುಪೇರು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ . ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವಿನಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿವೆ, ಕೆಲವು ಮಿದುಳುಕಾಂಡ(ಬ್ರೈನ್‌ಸ್ಟೆಮ್)ದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ (ಜೀವಕೋಶಗಳ ನಡುವೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಐಯಾನುಗಳ ಸಾಗಣೆ ಸರಿಯಾಗಿರದಿರುವುದು) ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಆನುವಂಶೀಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.<ref name="pmid9601620">{{cite journal |author=Ogilvie AD, Russell MB, Dhall P, ''et al.'' |title=Altered allelic distributions of the serotonin transporter gene in migraine without aura and migraine with aura |journal=Cephalalgia |volume=18 |issue=1 |pages=23–6 |year=1998 |pmid=9601620| doi = 10.1046/j.1468-2982.1998.1801023.x}}</ref> ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ 60ರಿಂದ 65 ಪ್ರತಿಶತ ಆನುವಂಶೀಯ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="pmid10496258">{{cite journal |author=Gervil M, Ulrich V, Kaprio J, Olesen J, Russell MB |title=The relative role of genetic and environmental factors in migraine without aura |journal=Neurology |volume=53 |issue=5 |pages=995–9 |year=1999 |month=September |pmid=10496258 |doi= |url=http://www.neurology.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=10496258}}</ref><ref name="pmid10204850">{{cite journal |author=Ulrich V, Gervil M, Kyvik KO, Olesen J, Russell MB |title=The inheritance of migraine with aura estimated by means of structural equation modelling |journal=J. Med. Genet. |volume=36 |issue=3 |pages=225–7 |year=1999 |month=March |pmid=10204850 |pmc=1734315 |doi= |url=http://jmg.bmj.com/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=10204850}}</ref> ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಏರಿಳಿತವೂ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ: 75 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ವಯಸ್ಕ ರೋಗಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೂ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಹರೆಯದ ಹುಡುಗ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲಿ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ; ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗರ್ಭಣಿಯರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಇರುವ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಾದಾಗಲೂ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. {{Citation needed|date=November 2007}} == ವಿಂಗಡಣೆ == {{Main|ICHD classification of migraine}} [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಲೆನೋವು ಸೊಸೈಟಿ]]ಯು (IHS) ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="pmid14979299">{{cite journal |author=Headache Classification Subcommittee of the International Headache Society |title=The International Classification of Headache Disorders: 2nd edition |journal=Cephalalgia : an international journal of headache |volume=24 Suppl 1 |issue= |pages=9–160 |year=2004 |pmid=14979299 |doi=10.1111/j.1468-2982.2004.00653.x}} [https://web.archive.org/web/20071030183048/http://www.i-h-s.org/upload/ct_clas/ihc_II_main_no_print.pdf ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಆನ್‌ಲೈನ್]</ref> === ನೋವಿನ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯ ನಿರೂಪಣೆ === IHS [[ನೋವಿನ]] ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಡೆ:<ref name="pmid14979299p150">{{cite journal |author=Headache Classification Subcommittee of the International Headache Society |title=The International Classification of Headache Disorders: 2nd edition |journal=Cephalalgia : an international journal of headache |volume=24 Suppl 1 |issue= |pages=150 |year=2004 |pmid=14979299 |doi=10.1111/j.1468-2982.2004.00653.x}} [https://web.archive.org/web/20071030183048/http://www.i-h-s.org/upload/ct_clas/ihc_II_main_no_print.pdf ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಸಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಆನ್‌ಲೈನ್] (ಪುಟ 150 ನೋಡಿ)</ref> {| class="wikitable" |- !ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ !ಹೆಸರು !ವಿವರಣೆ |- | 0 | ನೋವಿಲ್ಲ | |- | 1 | ಸ್ವಲ್ಪ ನೋವು | ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಬಾರದು |- | 2 | ಸಹಿಸಬಹುದಾದ ನೋವು | ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯೊಡ್ಡೊಲ್ಲ |- | 3 | ತೀವ್ರ ನೋವು | ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ |} == ರೋಗ ಸೂಚನೆ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಣಗಳು == ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ನ ರೋಗ ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ,ಅದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಈ ರೋಗ ದಾಳಿ ಇಡುವ ಮೊದಲು,ತಗುಲಿದಾಗ ಮತ್ತು ನಂತರ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಯ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ಗೆ ಈಡಾದವರಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಇರುತ್ತದೆಂದೇನಿಲ್ಲ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗದ ರೀತಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ಅನುಭವದ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಬದಲಾಗುವುದು ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಣ. # [[ಪೂರ್ವ ಲಕ್ಷಣ]] - ಇದು ತಲೆನೋವಿನ ಗಂಟೆಗಳ ಅಥವಾ ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. # [[ಸೆಳವು ಸೂಚನೆ]] - ಇದು ತಲೆನೋವಿನ ಮೊದಲು ಬರುತ್ತದೆ. # [[ನೋವಿನ]] ಹಂತ - ತಲೆನೋವು ಹಂತ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. # ನಂತರದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. === ರೋಗದ ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣದ ಹಂತ === ರೋಗದ ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣಗಳು 40–60%ನಷ್ಟು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗಿ(ಮೈಗ್ರೇನರ್ಸ್‌)ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟಾಗುವಿಕೆ, [[ಖಿನ್ನತೆ]] ಅಥವಾ [[ಸುಖ ಭ್ರಮಾಧೀನತೆ]], [[ಆಯಾಸ]], [[ಆಕಳಿಕೆ]], ಮಿತಿಮೀರಿದ ತೂಕಡಿಕೆ,ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಪಹಪಿಸುವುದು(ಉದಾ: [[ಚಾಕೋಲೇಟ್]]), ಸ್ನಾಯು ಬಿಗಿತ(ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ), ಮಲ ಬದ್ಧತೆ ಅಥವಾ ಭೇದಿ, ಅಧಿಕ ಮ‌ೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಒಳಾಂಗಗಳ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref name="pmid15447695">{{cite journal |author=Kelman L |title=The premonitory symptoms (prodrome): a tertiary care study of 893 migraineurs |journal=Headache |volume=44 |issue=9 |pages=865–72 |year=2004 |month=October |pmid=15447695 |doi=10.1111/j.1526-4610.2004.04168.x |url=http://doi.org/10.1111/j.1526-4610.2004.04168.x |accessdate=2008-08-30}}</ref> ಈ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳೊಗಾಗಿ ಅಥವಾ ದಿನಗಳೊಳಗಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವಿನ ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ರೋಗಿಗೆ ಅಥವಾ ವೀಕ್ಷಕ ಕುಟುಂಬ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಯು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚ ಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅನುಭವದಿಂದ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. === ಸೆಳವು ಸೂಚನೆ ಹಂತ === ಸೆಳವು ಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ನಿಂದ ನರಳುವ 20–30%ನಷ್ಟು<ref name="isbn1842142739">{{cite book |author=Silberstein, Stephen D. |title=Atlas Of Migraine And Other Headaches |publisher=Taylor & Francis Group |location=London |year=2005 |pages= |isbn=1842142739 |oclc= |doi=}}</ref><ref name="isbn078175223X">{{cite book |author=Mathew, Ninan T.; Evans, Randolph W. |title=Handbook of headache |publisher=Lippincott Williams & Wilkins |location=Hagerstown, MD |year=2005 |pages= |isbn=078175223X |oclc= |doi=}}</ref> ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯಾಧಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೂ ಮುನ್ನ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಗಡ ದಾಳಿ ಇಡುತ್ತದೆ. ಸೆಳವು ಸಹಿತದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಒಂದು ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯಾಧಿ. 5ರಿಂದ 20 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಮುಗಿಬೀಳುವ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 60 ನಿಮಿಷಗಳ ತನಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಸೆಳವು ಸೂಚನೆ ಹಂತ ಕೊನೆಗೊಂಡ 60 ನಿಮಿಷಗಳೊಳಗೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಯ ತಲೆನೋವಿನ ಹಂತವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಲವು ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ತಡವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಬಾರದೆಯೂ ಇರಬಹುದು. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಸೆಳವು ಸೂಚನೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಗೋಚರವಾಗ ಬಹುದು, ಇಂದ್ರಿಯ ಸಂಬಂಧಿಯೋ ಅಥವಾ ಸ್ನಾಯು ಚಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೋ ಆಗಿರಬಹುದು. ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿ [[ಸೆಳವು ಸೂಚನೆ]]ಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರಯತ್ತದೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೃಗ್ಗೋಚರದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಅಥವಾ ವಿರಳವಾಗಿ ಬಹುಬಣ್ಣದ ಬೆಳಕು ([[ಫೋಟೋಪ್ಸಿಯಾ]]) ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕುವ ಗೆರೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು ([[ಕಿಡಿಕಾರುವ ಸ್ಕಾಟೋಮ]]; ಕೋಟೆಯ [[ಕಂಡಿಗಳುಳ್ಳ ಕೈಪಿಡಿಗೋಡೆ]]ಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ "ಪೋರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಾ" ಅಥವಾ "ಟೈಕೋಪ್ಸಿಯ" ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳು ಬಂದಿವೆ{{Citation needed|date=April 2009}}). ನೋಟ ಮಂಕಾಗುವುದು, ದಪ್ಪ ಗಾಜು ಅಥವಾ [[ಹೊಗೆ ಹಿಡಿಸಲಾದ ಗಾಜಿನ]] ಮೂಲಕ ನೋಡಿದಂತಾಗುವುದು, [[ದೃಷ್ಟಿ ಕಕ್ಷವಿಲ್ಲದಂತಾಗುವುದು(=ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ್ದು ಕಾಣದ ಸ್ಥಿತಿ)]], [[ಅರೆಕುರುಡುತನಕ್ಕೆ(=hemianopsia)]] ತುತ್ತಾಗುವುದು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ಉಂಟಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕೆಲವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ [[ಶರೀರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿ(ಸೊಮ್ಯಾಟೊಸೆನ್ಸರಿ)]] ಸೆಳವು ಸೂಚನೆಯು ಡಿಜಿಟೊಲಿಂಗ್ವಲ್ ಅಥವಾ ಕೈರೊ-ಓರಲ್ [[ಪ್ಯಾರೆಸ್ತೆಸಿಯಾಸ್]] ಅನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಕೈ ಮತ್ತು ಬಾಹುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮ‌ೂಗು-ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿಯ‌ೂ ಪಿನ್ನು-ಸೂಜಿಯಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದಂಥ ವೇದನೆಯ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾರೆಸ್ತೆಸಿಯಾ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಮುಖ, ತುಟಿ ಮತ್ತು ನಾಲಗೆಯವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತದೆ.ಸೆಳವು ಸೂಚನೆಯ ಇತರ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು - ಶ್ರಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಘ್ರಾಣ ಸಂಬಂಧಿ ಭ್ರಮೆ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ [[ಡಿಸ್ಫೇಸಿಯಾ]], [[ತಲೆಸುತ್ತು]], ಮುಖ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳ ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ. <gallery> File:Fortifikation (Migräne).jpg|ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕೋಟೆ ರಚನೆಯ ವರ್ಧನೆ File:Negatives Skotom (Brandenburger Tor Blaue Stunde) 1.jpg|ನೆಗೇಟಿವ್ ಸ್ಕಾಟೋಮ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ರಚನೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಜಾಗೃತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು File:Positives Skotom (Brandenburger Tor Blaue Stunde) 1.jpg|ಪಾಸಿಟಿವ್ ಸ್ಕಾಟೋಮ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಚನೆಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಅನುಭವವಾಗುವುದು File:Gesichtsfeldausfall (Brandenburger Tor Blaue Stunde) 1.jpg|ಒಂದು-ಭಾಗದ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ </gallery> === ನೋವಿನ ಹಂತ === {{Unreferenced section|date=September 2009}} ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವು ಒಂದು ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ, ಜೋರಾಗಿ ಮಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದೇನಿಲ್ಲ. ನೋವು ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಎರಡು ಬದಿಗೂ ಹರಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಎರಡು ಬದಿಯಲ್ಲಿಯ‌ೂ ಇರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ತಲೆನೋವು ಪ್ರತಿ ಸಲ ದಾಳಿ ಇಟ್ಟಾಗಲೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬದಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ನೋವು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಇರುತ್ತದೆ. ನೋವು ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ 4ರಿಂದ 72 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ 1ರಿಂದ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಭಾರೀ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಂಗತಿ. ಇದು ಇಡೀ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬರಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಧಾರಣ ಮಟ್ಟದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಪೀಡಿತರುಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಮ‌ೂರು ಬಾರಿ ತಲೆನೋವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಲೆನೋವಿನ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ ನೋವಿನಿಂದಾಗಿ ಇತರ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಸಹವರ್ತಿಗಳಂತೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಶತ 90ರಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ [[ವಾಕರಿಕೆ,]] ಹಾಗೂ ಮ‌ೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಂತಿಯ ಲಕ್ಷಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ರೋಗಿಗಳು [[ಫೋಟೊಫೋಬಿಯ(=ಬೆಳಕಿನ ಭಯ)]], [[ಫೋನೊಫೋಬಿಯ(=ಧ್ವನಿ ಭಯ)]] ಮತ್ತು [[ಓಸ್ಮೊಫೋಬಿಯ(=ವಾಸನೆಯ ಭಯ)]] ಮೊದಲಾದ ಭಯಗಳಿಂದ ಐಂದ್ರಿಯಕ ಉದ್ವೇಗ ಉದ್ರೇಕಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.ಇವುಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಕತ್ತಲ ಕೋಣೆಯ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಮಸುಕಾಗುವಿಕೆ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಭೇದಿ, [[ಪಾಲಿಯ‌ೂರಿಯ(=ಅತಿ ಮ‌ೂತ್ರ) ಬಿಳಿಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ|ಪಾಲಿಯ‌ೂರಿಯ(=ಅತಿ ಮ‌ೂತ್ರ) [[ಬಿಳಿಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ]]]] ಅಥವಾ ಬೆವರುವಿಕೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ತಲೆನೋವಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಲೆಬುರುಡೆ ಅಥವಾ ಮುಖದಲ್ಲಿ [[ಯಡಿಮ (=ನೀರಿನಂಥ ದ್ರವ ತುಂಬಿ ಊದಿಕೊಳ್ಳುವುದು)ಉಂಟಾಗಬಹುದು]], ತಲೆಬುರುಡೆ ಮೃದುವಾಗುವುದು, ಕಪೋಲದಲ್ಲಿ ಅಭಿಧಮನಿ ಅಥವಾ ಅಪಧಮನಿಗಳು ಹೊರಕ್ಕೆ ಎದ್ದುಕಾಣುವುದು ಅಥವಾ ಕತ್ತು ಬಿಗುವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಮೃದುವಾಗುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಏಕಾಗ್ರತೆಗೂ ಆಲೋಚನಾ ಲಹರಿಗೂ ಇದು ಭಂಗ ತರುತ್ತದೆ. ನೋವಿನ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಶೀತ ಮತ್ತು ಥಂಡಿ ಅಡರಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ [[ತಲೆಸುತ್ತು]] ಬರಬಹುದು; ಹಾಗೆ ಬಂದರೆ[[ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲಾರ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌]] ಎಂದು ಅದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪ. ನಿಜವಾಗಿ ತಲೆಸುತ್ತುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಲೆತಿರುಗುವ ಹಾಗೆ{{Citation needed|date=September 2009}} ಹಾಗೂ ಮ‌ೂರ್ಛೆ ಬೀಳುವ ರೀತಿಯ ಅನುಭವ ಆಗಬಹುದು. === ನಂತರದ ಹಂತ === ರೋಗಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ "ಜಡತ್ವ" ಅಥವಾ ಆಯಾಸ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ತಲೆನೋವು, ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ಗ್ರಹಿಕೆ, ಜಠಗರುಳಿನ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣ, ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಬಳಲಿಕೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.<ref name="pmid16426278">{{cite journal |author=Kelman L |title=The postdrome of the acute migraine attack |journal=Cephalalgia |volume=26 |issue=2 |pages=214–20 |year=2006 |month=February |pmid=16426278 |doi=10.1111/j.1468-2982.2005.01026.x |url=http://doi.org/10.1111/j.1468-2982.2005.01026.x |accessdate=2008-08-30}}</ref> ಮೈಗ್ರೇನ್ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಕೆಲವರು ಅಸಾಧಾರಣ ಉಲ್ಲಾಸ ಅಥವಾ ಭ್ರಮಾಧೀನ ಸುಖದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಖಿನ್ನತೆಗೂ ಆಲಸ್ಯಕ್ಕೂ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಸಿವಾಗದಿರುವುದು, ಬೆಳಕಿನ ಭಯ ಮತ್ತು ತಲೆಸುತ್ತು ಮೊದಲಾದ ತಲೆ ನೋವಿನ ಹಂತದ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ 5ರಿಂದ 6ಗಂಟೆಗಳ ನಸುನಿದ್ರೆಯು ತಲೆ ನೋವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ರೋಗಿಯು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಎದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕೂತರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ತಲೆ ನೋವು ಮತ್ತೆ ಬರಬಹುದು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿ ಈ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದರೂ, ಅದು ಹೋಗೇ ಹೋಗುತ್ತದೆಂಬ ಖಚಿತತೆ ಇಲ್ಲ. ಬಳಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕೆಲವರದು ಇತರರಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ. == ಪ್ರಚೋದಕಗಳು == ತೀವ್ರ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಅಂಶವನ್ನು 'ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪ್ರಚೋದಕ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಚೋದಕಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಾಗ ತೀವ್ರ ಮೈಗ್ರೇನ್ ತಲೆನೋವು ಬರುತ್ತದೆ. ವರ್ತನೆ, ಪರಿಸರ, ನಂಜು, ಆಹಾರ ಕ್ರಮ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಥವಾ ಹಾರ್ಮೋನಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆಂದು ಈ ಪ್ರಚೋದಕಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು 'ಒತ್ತರಕಾರಿಗಳು'(=ಪ್ರೆಸಿಪಿಟೆಂಟ್ಸ್)' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ಮೆಡ್‌ಲೈನ್‌ಪ್ಲಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯ]]ವು ನೀಡಿದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪ್ರಚೋದಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ: {{quotation|Migraine attacks may be triggered by: * [[Allergy|Allergic reactions]] * Bright lights, loud noises, and certain odors or perfumes * Physical or emotional [[stress (medicine)|stress]] * Changes in [[Sleep|sleep patterns]] * [[Smoking]] or exposure to smoke * Skipping meals * [[Alcohol]] * [[Menstrual cycle]] fluctuations, [[Combined oral contraceptive pill|birth control pills]], hormone fluctuations during the [[menopause]] transition * [[Tension headache]]s * Foods containing [[tyramine]] (red wine, aged cheese, smoked fish, chicken livers, figs, and some beans), [[monosodium glutamate]] (MSG) or [[nitrate]]s (like bacon, hot dogs, and salami) * Other foods such as chocolate, nuts, peanut butter, avocado, banana, citrus, onions, dairy products, and fermented or pickled foods.|MedlinePlus medical encyclopedia<ref name=MedlinePlus>{{cite web |url=http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000709.htm |title=MedlinePlus Medical Encyclopedia: Migraine |accessdate=2008-04-04 | last = Kantor | first = D | date = 2006-11-21 |work=}}</ref>}} ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಪಷ್ಟ "ಕಾರಣ"ಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪರಿಸರದ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೆ ಈಡಾಗುವವರ ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮ‌ೂಲಕ ಹಾಗೂ ಮೈಗ್ರೇನ್ ಬಂದ ಬಗ್ಗೆ "ತಲೆನೋವು ಡೈರಿ" ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮ‌ೂಲಕ ಅವರ ತಲೆನೋವಿನ ಪ್ರಚೋದಕಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಚೋದಕ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಿಂದ ದೂರವಿರುವಂತೆಯೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳು ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಗಾಢವರ್ಣದ ಚಾಕೋಲೇಟ್‌ನ ಸಣ್ಣ ತುಂಡನ್ನು ತಿಂದರೆ ಬಾರದಿರುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌, ಅರ್ಧ ಭಾಗದಷ್ಟು ಅದೇ ಚಾಕೋಲೇಟ್‌ ತಿಂದರೆ ನೋವಿಗೆ ಪಕ್ಕಾಗಬಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬರಬಹುದು. ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಈಡಾದಾಗ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾ. ಬಿಸಿ, ತೇವ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ತಂಪಾದ ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶವಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಒತ್ತಡ ಇರುವ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಬರುವ ಸಂಭವವಿಲ್ಲ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಬರದಿರುವಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಬಹು ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಿನಚರಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಬರೆದು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಜೀವನಕ್ರಮದಿಂದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನನ್ನು ದೂರವಿರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ದೂರವಿರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉದಾ. ಹವಾಮಾನ ಅಥವಾ ಭಾವೋದ್ವೇಗಗಳು. ಆದರೆ ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ಮ‌ೂಲಕ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ-ಅಂಶಗಳು ರೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. === ಆಹಾರ === ತಮಗೆ ಒಗ್ಗದ ಆಹಾರ ಪ್ರಚೋದಕಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅದನ್ನು ದೂರವಿರಿಸುವುದರಿಂದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಬರುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೆ ಈಡಾದ ಹಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. '''ಅಂಟುಪದಾರ್ಥ''' [[ಅಂಟುಪದಾರ್ಥ]]ವಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಿಂದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪೀಡಿತರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. [[ಉದರದ ಕಾಯಿಲೆ]] ಅಥವಾ ಅಂಟು ಪದಾರ್ಥದಿಂದ ಬರುವ ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದವರಲ್ಲಿ, ಅಂಟು ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಬರುವ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗಿಂತ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದರದ ಕಾಯಿಲೆಯು(=ಕರಳು ಬೇನೆ) ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಇದೆ ಹಾಗೂ ಅಂಟಿರದ ಆಹಾರವು ಈ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಅನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.<ref>[http://www.webmd.com/migraines-headaches/news/20030321/migraine-linked-to-celiac-disease ಲಿಂಕ್ ಟೈಟಲ್‌] ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಲಿಂಕ್ಡ್ ಟು ಸೆಲಿಯಾಕ್ ಡಿಸೀಸ್</ref> ದೀರ್ಘಕಾಲದ ತಲೆನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ 10 ರೋಗಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು, ಈ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಿಗಳು ಅಂಟುಪದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಅಂಟುಪದಾರ್ಥದ ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೇಂದ್ರೀಯ ನರಮಂಡಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯ‌ೂತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು MRI ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳು ದೃಢಪಡಿಸಿವೆ. ಅಂಟು ಪದಾರ್ಥವಿರದ ಆಹಾರ ಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಒಂಭತ್ತರಲ್ಲಿನ ಏಳು ರೋಗಿಗಳ ತಲೆನೋವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು.<ref name="celiac.com">[http://www.celiac.com/articles/121/1/Migraine-Headaches-Gluten-Triggers-Severe-Headaches-in-Sensitive-Individuals/Page1.html ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ಸ್‌: ಗ್ಲುಟನ್ ಟ್ರಿಗರ್ಸ್ ಸೀವಿಯರ್ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ಸ್ ಇನ್ ಸೆನ್ಸಿಟಿವ್ ಇಂಡಿವಿಜ್ವಲ್ಸ್]</ref> '''ಆಸ್ಪರ್ಟಮೆ''' ಆಸ್ಪರ್ಟಮೆಯು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕೆ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿದೆ, ಇದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. '''MSG''' [[ಮನಃಶಾತಿಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಶಮನೌಷಧಿ]]-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ [[ಮೋನೊಸೋಡಿಯಂ ಗ್ಲುಟನಮೇಟ್]]ಅನ್ನು (MSG) ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (2.5 ಗ್ರಾಂಗಳು) ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಮನಃಸಮಾಧಾನವಾಗುವ ಬದಲಿಗೆ ತಲೆನೋವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.<ref name="pmid9215242">{{cite journal |author=Yang WH, Drouin MA, Herbert M, Mao Y, Karsh J |title=The monosodium glutamate symptom complex: assessment in a double-blind, placebo-controlled, randomized study |journal=J Allergy Clin Immunol |volume=99 |issue=6 pt 1 |pages=757–62 |year=1997 |pmid=9215242 |doi=10.1016/S0091-6749(97)80008-5 }}</ref> ಆದರೆ 3.5ಗ್ರಾಂ MSG ಯನ್ನು ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ನೀಡಿದಾಗ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಯೋಗವು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref name="pmid8282275">{{cite journal |author=Tarasoff L, Kelly MF |title=Monosodium L-glutamate: a double-blind study and review. |journal=Food Chem Toxicol |volume=31 |issue=12 |pages=1019–35 |year=1993 |pmid=8282275 |doi=10.1016/0278-6915(93)90012-N }}</ref> '''ತೈರಮಿನ್''' ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ತೈರಮಿನ್ ಅಧ್ಯಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೋದಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಚೋದಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.headaches.org/pdf/Diet.pdf | title = Low Tyramine Headache Diet | accessdate = 2008-04-04 | year = 2004 | format = PDF | publisher = National Headache Foundation | archive-date = 2008-10-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081001152218/http://www.headaches.org/pdf/Diet.pdf | url-status = dead }}</ref> ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಮೇಲೆ ತೈರಮಿನ್‌ನ ಪರಿಣಾಮ ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು 2003ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.<ref name="pmid14533654 ">{{cite journal |author=Jansen SC, van Dusseldorp M, Bottema KC, Dubois AE |title=Intolerance to dietary biogenic amines: a review. |journal=Ann Allergy Asthma Immunol. |volume=91 |issue=3 |pages=233–40 |year=2003 |month=September |pmid=14533654 |url=http://openurl.ingenta.com/content?genre=article&issn=1081-1206&volume=91&issue=3&spage=233&epage=241 |access-date=2010-02-04 |archive-date=2007-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070226232424/http://openurl.ingenta.com/content?genre=article&issn=1081-1206&volume=91&issue=3&spage=233&epage=241 |url-status=dead }}</ref> '''ಇತರೆ''' ಆಹಾರಕ್ರಮದ ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯು ರೋಗಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು 2005ರ [[ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.|ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ[[ಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref name="FoodHolzhammer">{{cite journal |author=Holzhammer J, Wöber C |title=[Alimentary trigger factors that provoke migraine and tension-type headache] |language=German |journal=Schmerz |volume=20 |issue=2 |pages=151–9 |year=2006 |pmid=15806385 |doi=10.1007/s00482-005-0390-2}}</ref>]]]] ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂತೆ ಅಥವಾ ತ್ವರಿತವಾಗಿಸುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸಂಶಯಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಇತರ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದ ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಜಲ ಹೀನತೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ರೋಗಿಗಳು ರೆಡ್ ವೈನ್‌ಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮದ್ಯ ಸೇವನೆ, [[ಕೆಫೀನ್ ತ್ಯಜಿಸುವುದು]] ಮತ್ತು ಊಟ ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮೊದಲಾದ ಆಹಾರ ಕ್ರಮ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಚಾಕೋಲೇಟ್, ಚೀಸು, [[ಹಿಸ್ಟಮಿನ್]], [[ತೈರಮಿನ್]], ನೈಟ್ರೇಟ್ ಅಥವಾ ನೈಟ್ರೈಟ್ ಮೊದಲಾದವು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ ಸಂಶಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚೋದಕಗಳು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. 'ಪಥ್ಯ'ದ ಆಹಾರ ಕ್ರಮ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೇನಲ್ಲ, ಇದು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. === ಹವಾಮಾನ === ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗಳು ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು 62%ನಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಭಾವಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ 51%ನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="PrinceWeather">{{cite journal |author=Prince PB, Rapoport AM, Sheftell FD, Tepper SJ, Bigal ME |title=The effect of weather on headache |journal=Headache |volume=44 |issue=6 |pages=596–602 |year=2004 |pmid=15186304 |doi=10.1111/j.1526-4610.2004.446008.x |url=http://doi.org/10.1111/j.1526-4610.2004.446008.x}}</ref> ಹವಾಮಾನದ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಕಂಡುಬರುವವರಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್ ರೋಗಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ದಾಖಲಾದ ಹವಾಮಾನ ಅಂಕಿ ಅಂಶಕ್ಕಿಂತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಲೇ ಬಾಧೆಗೊಳಗಾತ್ತಾರೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೀಗಿದೆ: # ತೇವಾಂಶ ಮಿಶ್ರಿತ ತಾಪಮಾನ. ಅಧಿಕ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪ ತಾಪಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. # ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆ # [[ವಾಯುಭಾರ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿನ]] ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಮೈಗ್ರೇನ್ ಮೇಲೆ [[ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯ]] ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ, ಇದು ಬಿಸಿ ಗಾಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ನಂತರ ಮೈಗ್ರೇನ್ ರೋಗ ಪೀಡನೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್ ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಬಿಸಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ [[ಅಯಾನು]]ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="CookeWeather">{{cite journal |author=Cooke LJ, Rose MS, Becker WJ |title=Chinook winds and migraine headache |journal=Neurology |volume=54 |issue=2 |pages=302–7 |year=2000 |pmid=10668687 |doi=}}</ref> === ಇತರೆ === ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಮೈಗ್ರೇನ್ ಪೀಡಿತರಿಗೆ ತಲೆಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಚೋದಕ ಪರಿಣಾಮವು ಸ್ನಾನಾನಂತರ ತಲೆಗೂದಲನ್ನು ಹೇಗೆ ಒಣಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.<ref name="RavishankarHairwashheadache">{{cite journal |author=Ravishankar K |title='Hair wash' or 'head bath' triggering migraine - observations in 94 Indian patients |journal=Cephalalgia |volume=26 |issue=11 |pages=1330–4 |year=2006 |pmid=17059440 |doi=10.1111/j.1468-2982.2006.01223.x}}</ref> ಗಾಢ ಸುವಾಸನೆಯ‌ೂ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಯಾದ ಕೆಲವು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಳವು ಸೂಚನೆಗೆ ಇಂಬುಕೊಡುತ್ತದೆ. == ದೈಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ == ಮೈಗ್ರೇನ್ [[ರಕ್ತ ನಾಳ]]ಗಳ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗಳ ನಾಳೀಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಈಗ, ಮಿದುಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಇತರರಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="CohenNeuroimaging">{{cite journal |author=Cohen AS, Goadsby PJ |title=Functional neuroimaging of primary headache disorders |journal=Curr Pain Headache Rep |volume=9 |issue=2 |pages=141–6 |year=2005 |pmid=15745626| doi = 10.1007/s11916-005-0053-0}}</ref> [[ಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶಗಳು]] ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ರೋಗದ ಕಾರಣಗಳ ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ತಲೆನೋವು ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಪ್ರಮುಖ ತಲೆನೋವು ಗುಣಮುಖವಾದ ನಂತರವೂ ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವು ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು. ಅನೇಕ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪೀಡಿತರು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವೇದನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು{{Who|date=September 2009}} ತಲೆನೋವು ಬಂದುಹೋದ ನಂತರದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಿಶ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವು [[ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಕೊರತೆ]]ಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=http://ecfr.gpoaccess.gov/cgi/t/text/text-idx?c=ecfr&sid=a00605d20ab938aed6a579c5c6d2f5c5&rgn=div6&view=text&node=38:1.0.1.1.5.2&idno=38 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2010-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100520015536/http://ecfr.gpoaccess.gov/cgi/t/text/text-idx?c=ecfr&sid=ab7641afd195c84a49a2067dbbcf95c0&rgn=div6&view=text&node=38:1.0.1.1.5.2&idno=38 |url-status=dead }}</ref>{{Citation needed|date=April 2008}} === ವಿಧ್ರುವೀಕರಣ ಸಿದ್ಧಾಂತ === [[ಚಿತ್ರ:Cortical spreading depression.gif|thumb|ದೇಹದ ಹೊರಪದರಕ್ಕೆ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಕುಸಿತದ ಆನಿಮೇಶನ್]] [[ದೇಹದ ಹೊರಪದರಕ್ಕೆ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಕುಸಿತ]]ವು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref name="LauritzenM">{{cite journal |author=Lauritzen M |title=Pathophysiology of the migraine aura. The spreading depression theory |journal=Brain |volume=117 (Pt 1) |issue= |pages=199–210 |year=1994 |pmid=7908596 |doi=10.1093/brain/117.1.199}}</ref> [[ದೇಹದ ಹೊರಪದರಕ್ಕೆ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಕುಸಿತ]]ದಲ್ಲಿ, ಮಿದುಳಿನ [[ಹೊರಪದರ]]ದಲ್ಲಿ [[ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ]]ಯು ಕುಂದುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ [[ಉರಿಯ‌ೂತದ]] ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಮುಖ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳಿಸುವ [[ತಲೆಬುರುಡೆಯ ನರ]]ಗಳ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಮೇಲುದವಡೆಯ ನರ]]ದ, ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕೆರಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು [[ನ್ಯೂರೊಇಮೇಜಿಂಗ್]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಮ‌ೂಲತಃ ಮಿದುಳಿನ (ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ) ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಿಂದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಧ್ರುವೀಕರಣವು (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಬದಲಾವಣೆಯು) ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಯ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಿದುಳಿನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಧ್ರುವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲೆನೋವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್ ಎಮಿಶನ್ ಟೋಮೋಗ್ರಫಿ]] (PET) ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ 2007ರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಧ್ಯಯನವು, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ [[ಮಿದುಳಿನ ಕೆಳಭಾಗವು]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. === ನಾಳೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ === ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿನ [[ರಕ್ತ ನಾಳಗಳ]] ಸಂಕುಚನ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ ಅಸಮಂಜಸವಾದಾಗ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಿದುಳಿನ ಹಿಂದೆ ಆಕ್ಸಿಪಿಟಲ್‌ನ ಪಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಧಮನಿಗಳು ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಸಂಕೋಚನಗೊಂಡಾಗ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಆಕ್ಸಿಪಿಟಲ್‌ನ ಪಾಲಿಯಿಂದ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, ಇದು ಮೈಗ್ರೇನ್ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸೆಳವು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದೃಗ್ಗೋಚರದ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಆಕ್ಸಿಪಿಟಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.<ref name="isbn0-446-67826-0" />{{Verify credibility|date=March 2009}} ಸಂಕೋಚನ ನಿಂತು [[ರಕ್ತ ನಾಳ]]ಗಳು ಹಿಗ್ಗಿದಾಗ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗುತ್ತವೆ. ರಕ್ತ ನಾಳಗಳ ಘನವಾದ ಭಿತ್ತಿಯ ಅಂತಃಪ್ರವೇಶವು (ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಳಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ)ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಸ್ವಲ್ಪ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವು ಹೊರಗಡೆ ಸೋರುತ್ತದೆ. ಈ ಸೋರಿಕೆಯು ಸುತ್ತಲಿರುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳ [[ರಕ್ತ ನಾಳ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ನೋವು ಗ್ರಾಹಕಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಶರೀರವು ಉರಿಯ‌ೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೃದಯ ಬಡಿತಕ್ಕೆ ರಕ್ತವು ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ನೋವಿನ ಮಿಡಿತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="isbn0-446-67826-0" />{{Verify credibility|date=March 2009}} ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗಳ ನಾಳೀಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಈಗ, ಮಿದುಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="isbn0-446-67826-0" />{{Verify credibility|date=March 2009}}<ref>{{cite journal |author=Welch KMA |title=Drug therapy of migraine |journal=N Engl J Med |volume=329 |issue=20 |pages=1476–83 |year=1993 |pmid=8105379 |doi=10.1056/NEJM199311113292008}}</ref> === ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ === [[ಸಿರೊಟೋನಿನ್‌]] ಒಂದು ನರತಂತುವಿನಿಂದ ಒಸರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥ(ನ್ಯೂರೊಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಟರ್) ಅಥವಾ "ಸಂವಹನ ರಾಸಾಯನಿಕ", ಇದು ನರ ಕೋಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಥಿಮಿತ, ನೋವಿನ ಗ್ರಹಿಕೆ, ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ, ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲದೆ ರಕ್ತ ನಾಳಗಳ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚನೆಯನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ [[ಸಿರೊಟೋನಿನ್‌]]‌ನ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟವು ರಕ್ತ ನಾಳಗಳ ಸಂಕೋಚನ ಮತ್ತು ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಇದರಿಂದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="isbn0-446-67826-0" /> ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಿರೊಟೋನಿನ್‌ ಗ್ರಾಹಕಗಳನ್ನು ಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಸಕ್ರಿಯ ಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. === ನರವ್ಯೂಹ ಸಿದ್ಧಾಂತ === [[ಮಿದುಳು ಕಾಂಡ]]ದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ನರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಂದಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆರಳಿಕೆ ಉಂಟಾದರೆ, ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆರಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಶರೀರವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇವು ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿಯ‌ೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ನರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆರಳಿಕೆ ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಕೆರಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ P ಪದಾರ್ಥವು ಒಂದು. ಮಿದುಳಿಗೆ ನೋವಿನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವಲ್ಲಿ P ಪದಾರ್ಥವು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ನಂತರ ನೋವು ಉಲ್ಬಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="isbn0-446-67826-0" /> === ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಸಿದ್ಧಾಂತ === ನಾಳೀಯ ಮತ್ತು ನರವ್ಯೂಹ ಎರಡರ ಪ್ರಭಾವವೂ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. # ಒತ್ತಡವು ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ # ಸಿರೊಟೋನಿನ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲು ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ # ರಕ್ತ ನಾಳಗಳು ಸಂಕೋಚನ ಮತ್ತು ವಿಕಸನವಾಗುತ್ತವೆ # P ಪದಾರ್ಥವನ್ನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ನರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ<ref name="isbn0-446-67826-0" /> == ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ == {{Main|ICHD diagnosis of migraine}} ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಅನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸಲ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೆಡೇಕ್ ಸೊಸೈಟಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ ಸೆಳವು ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು, "5, 4, 3, 2, 1 ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳು": * 5 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಾಳಿಗಳು * 4 ಗಂಟೆಗಳಿಂದ 3 ದಿನಗಳ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿ * 2 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು - ಒಮ್ಮಗ್ಗುಲಾಗಿರುವುದು, ಮಿಡಿಯುವ ಗುಣ, ಮಂದವಾದ ನೋವಿನಿಂದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಏರುವುದು, ದಿನ ನಿತ್ಯದ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. * 1 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಹವರ್ತಿ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು - ವಾಕರಿಕೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ವಾಂತಿ, [[ಬೆಳಕಿನ ಭಯ]], [[ಧ್ವನಿ ಭಯ]] ಸೆಳವಿರುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಕೇವಲ ಎರಡು ದಾಳಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ[ವು ಸೂಚನೆ ಇರುವ/ರೋಗ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು/ಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.] ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಲು ನೆರವಾಗುವ ರೂಪ POUND ('''P''' ulsating, duration of 4–72 h'''O''' urs, '''U''' nilateral, '''Nausea''' , '''D''' isabling) ಎಂಬುದು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗದ ಸ್ವರೂಪ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 5ರಲ್ಲಿ 4 ಮಾನದಂಡಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯದ [[ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಅನುಪಾತ]] 24.<ref name="pmid16968852">{{cite journal |author=Detsky ME, McDonald DR, Baerlocher MO, Tomlinson GA, McCrory DC, Booth CM |title=Does this patient with headache have a migraine or need neuroimaging? |journal=JAMA |volume=296 |issue=10 |pages=1274–83 |year=2006 |pmid=16968852 |doi=10.1001/jama.296.10.1274}}</ref> ನಿಶ್ಯಕ್ತಿ, ವಾಕರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದಹೆ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಇದ್ದರೆ, ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಬಹುದು:<ref name="pmid12913201">{{cite journal |author=Lipton RB, Dodick D, Sadovsky R, ''et al.'' |title=A self-administered screener for migraine in primary care: The ID Migraine validation study |journal=Neurology |volume=61 |issue=3 |pages=375–82 |year=2003 |pmid=12913201 |doi=}}</ref> * 81%ನಷ್ಟು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆ]] * 75%ನಷ್ಟು [[ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ]] ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಅನ್ನು [[ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ತಲೆನೋವಿ]]ನಂತಹ ಇತರ ತಲೆನೋವುಗಳಿಂದ [[ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು]]. ಇವು ಅತೀ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನೋವಿನ, ಒಮ್ಮಗ್ಗುಲಾಗಿ ಚುಚ್ಚುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಲೆ ನೋವು. ಸಾಮಾನ್ಯ ದಾಳಿಯು 15 ನಿಮಿಷಗಳಿಂದ ಮ‌ೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಈ ನೋವು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ‌.{{Citation needed|date=September 2009}} == ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ == {{Main|Prevention of migraines}} ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ([[ರೋಗ ನಿರೋಧಕ]] ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಔಷಧಗಳ ಅಥವಾ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ ಸೇವನೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವಂತಹ ಮತ್ತು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪ್ರಚೋದಕಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಜೀವನ ಶೈಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು- ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪುನರಾವರ್ತನೆ, ನೋವು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಧೇಶಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="AFP0601">{{cite journal | author = Modi S, Lowder D | title = Medications for migraine prophylaxis | journal = American Family Physician | volume = 73 | issue = 1 | pages =72 | year = 2006 | pmid =16417067}}</ref> ಈ ಉದ್ಧೇಶಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ - [[ಮರುಕಳಿಸುವ ತಲೆನೋವು]] ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೈಗ್ರೇನ್ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಬರುವ ತಲೆನೋವು (ಮೆಡಿಕೇಶನ್ ಓವರ್‌ಯ‌ೂಸ್ ಹೆಡೇಕ್ - MOH)ಅನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು. ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನೋವು ನಿವಾರಕ ಔಷಧಗಳಿಂದ ಇದು ಬರಬಹುದು ಹಾಗೂ ದಿನನಿತ್ಯ ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="MOHlancet">{{cite journal | author = Diener H, Limmroth V | title = Medication-overuse headache: a worldwide problem | journal = The Lancet Neurology | volume = 3 | year=2004 | doi=10.1016/S1474-4422(04)00824-5 | pages=475}}</ref><ref>{{cite journal |author=Fritsche G |coauthors=Diener HC |title=Medication overuse headaches – what is new? |journal=Expert Opin Drug Saf |volume=1 |issue=4 |year=2002 |month=November |pages=331–8 |pmid=12904133 |doi=10.1517/14740338.1.4.331 |url=http://www.informapharmascience.com/doi/abs/10.1517/14740338.1.4.331 |access-date=2010-02-04 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924034830/http://www.informapharmascience.com/doi/abs/10.1517/14740338.1.4.331 |url-status=dead }}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ: [[ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಹುಸಿ ಔಷಧ]]ದಿಂದ (ಶ್ಯಾಮ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ) ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು, ಹಾಗೂ ನಿಜವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="PlaceboStudy">{{cite journal |author=P-HM van der Kuy, JJHM Lohman | year=2002 | title=A quantification of the placebo response in migraine prophylaxis | journal=Cephalalgia | volume=22 | issue=4 | pages=265–270 | doi=10.1046/j.1468-2982.2002.00363.x}}</ref> == ನಿರ್ವಹಣೆ == ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಮ‌ೂರು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿರುತ್ತದೆ: ಪ್ರಚೋದಕಗಳ ದೂರವಿರಿಸುವಿಕೆ, ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಔಷಧ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ 100%ನಷ್ಟು ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು 50%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನ್ನು ''ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ'' ಔಷಧ ಎಂದು ಔಷಧ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹರೆಯದವರಿಗೆ ಮೊದಲು ಔಷಧೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು, ಆದರೆ 'ಪಥ್ಯ'ದ ಆಹಾರ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಹಾಟ್ ಡಾಗ್, ಚಾಕೋಲೇಟ್, ಚೀಸ್ ಮತ್ತು ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಚೋದಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮೈಗ್ರೇನ್ ಅನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಇರಬಹುದಾದ ಸರಳೋಪಾಯ.<ref name="Millichap">{{cite journal |author=Millichap JG, Yee MM |title=The diet factor in pediatric and adolescent migraine |journal=Pediatr. Neurol. |volume=28 |issue=1 |pages=9–15 |year=2003 |pmid=12657413| doi = 10.1016/S0887-8994(02)00466-6}}</ref> ಮರುಕಳಿಸುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ [[ಅಪೂರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆ ಔಷಧ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬೇಗನೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ, ದಾಳಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ ಔಷಧದ ಪರಿಣಾಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದಾಳಿಗೆ ಮನ್ನವೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಮೈಗ್ರೇನ್ ಅನ್ನು ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲೇ ತಡೆಯಬಹುದು, ಹಾಗೂ ಮುಂದೆ ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲೇ ಇದು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಆಗುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.{{Citation needed|date=April 2008}} ==== ಪ್ಯಾರಸಿಟಮಾಲ್ ಅಥವಾ ಸ್ಟಿರೋಯ್ಡ್‌ ಅಲ್ಲದ ಉರಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಔಷಧ(NSAID) ==== [[ಮುಕ್ತ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವ]] [[ಅಕಾಲಿಕ ಔಷಧ]]ಮೊದಲ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನ. * [[ಸ್ಟಿರೋಯ್ಡ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳದ ಉರಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಔಷಧ]]ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, [[ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಯೋಗ]]ವು ಸುಮಾರು ಮ‌ೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಯನ್ನು [[ನ್ಯಾಪ್ರೋಕ್ಸೆನ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು. ಇದು [[ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್]]‌ನ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಿಂತ 5%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="pmid17405970">{{cite journal |author=Brandes JL, Kudrow D, Stark SR, ''et al.'' |title=Sumatriptan-naproxen for acute treatment of migraine: a randomized trial |journal=JAMA |volume=297 |issue=13 |pages=1443–54 |year=2007 |pmid=17405970 |doi=10.1001/jama.297.13.1443}}</ref> * [[ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಯೋಗ]]ದಲ್ಲಿ, ಮಂದವಾದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಇರುವ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು [[ಪ್ಯಾರಸಿಟಮಾಲ್]] (ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅಸೆಟಾಮಿನೋಫೆನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ)‌ನಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದರು. * [[ಕ್ಯಫೀನ್]] ಹೊಂದಿರುವ ಸರಳ ನೋವು ನಿವಾರಕಗಳು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.<ref name="pmid10524663">{{cite journal |author=Goldstein J, Hoffman HD, Armellino JJ, ''et al.'' |title=Treatment of severe, disabling migraine attacks in an over-the-counter population of migraine sufferers: results from three randomized, placebo-controlled studies of the combination of paracetamol, aspirin, and caffeine |journal=Cephalalgia : an international journal of headache |volume=19 |issue=7 |pages=684–91 |year=1999 |pmid=10524663 |doi=10.1046/j.1468-2982.1999.019007684.x}}</ref> ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪೀಡಿತರ ಜಠರದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಪಚನ ಕ್ರಿಯೆಯು ನಿಧಾನ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ವಾಕರಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಔಷಧದ ಹೀರುವಿಕೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಫೀನ್ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಭಾಗಶಃ ತಿರುವು ಮುರುವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. [[ಎಕ್ಸೆಡ್ರಿನ್]] ಕ್ಯಫೀನ್-ಉತ್ಪನ್ನವಿರುವ ಆಸ್ಪರಿನ್‌ಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಆಸ್ಪರಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಸಿಟಮಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗ ಮಾಡಿದ ಕ್ಯಫೀನ್ ಅನ್ನು ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ಗೆ ಮುಕ್ತ ಮಾರಾಟದ ಔಷಧಿ (ಓವರ್ ದ ಕೌಂಟರ್ ಡ್ರಗ್ - OTC) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದು [[U.S. ಫುಡ್ ಆಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್]] ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.fda.gov/cder/foi/appletter/1999/20802s02ltr.pdf|title=Approval Letter, Application 20-802/S802 |accessdate=2008-08-26 |author=Center for Drug Evaluation and Research |date=1999-10-07 |format=PDF |publisher=U.S. Food and Drug Administration|archiveurl=https://web.archive.org/web/20000816170108/http://www.fda.gov/cder/foi/appletter/1999/20802s02ltr.pdf|archivedate=2000-08-16}}</ref> ಬರಿಯ ಕ್ಯಫೀನ್ ಸಹ ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ,<ref>[http://my.clevelandclinic.org/disorders/Migraine_Headache/hic_Migraine_Headaches.aspx "ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಹೆಡೇಕ್ಸ್" ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಫ್ರಮ್ ದ ಕ್ಲೆವೆಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್]</ref><ref name="Mayo1996">[http://www.mayoclinicproceedings.com/inside.asp?ref=7111sc ಮಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ 1996;71:1055-1066]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌-ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಫೀನ್ ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Mayo1996" /> [[ಪ್ಯಾರಸಿಟಮಾಲ್]], [[ಆಸ್ಪರಿನ್]], [[ಐಬುಪ್ರೊಫೇನ್]] ಅಥವಾ [[ಒತ್ತಡ ಜನ್ಯ ತಲೆನೋವು]]ಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಇತರ [[ನೋವು ಶಾಮಕ]]ಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ರೋಗಿಗಳು ತಾವೇ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ನೀಡದಾದರೂ, OTC ಔಷಧಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪಶಮನವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. U.S. ಫುಡ್ ಆಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮ‌ೂರು OTC ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ನಿವಾರಣೆಗೆಂದೇ‌ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ: [[ಎಕ್ಸೆಡ್ರಿನ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌]], [[ಅಡ್ವಿಲ್ ಮೈಗ್ರೇನ್,‌]] ಮತ್ತು [[ಮೋಟ್ರಿನ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪೈನ್]]. [[ಎಕ್ಸೆಡ್ರಿನ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌]] ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಹಾಗೆ [[ಆಸ್ಪರಿನ್]], [[ಅಸೆಟಾಮಿನೋಫೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಫೇನ್]]‌ಗಳ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. [[ಅಡ್ವಿಲ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮೋಟ್ರಿನ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪೈನ್]] ಎರಡೂ ಸರಳ [[NSAID]]ಗಳು. ಇವು [[ಐಬುಪ್ರೊಫೇನ್]]ನ‌ನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ [[ಘಟಕಾಂಶ]]ವಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="Ben"> {{cite journal | author= Ben | title= Managing Migraines| journal=FDA Consumer Magazine. | year=2006}}</ref> ==== ವಾಂತಿ-ನಿರೋಧಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗಗೊಳಿಸಿದ ನೋವು ಶಾಮಕಗಳು ==== ಬಾಯಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ [[ವಾಂತಿ-ನಿರೋಧಕ]]ಗಳು, ವಾಕರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ವಾಂತಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಿದ ನೋವು ಶಾಮಕದ ಪರಿಣಾಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮೆಟೊಕ್ಲೋಪ್ರಮೈಡ್]]‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ವಾಂತಿ-ನಿರೋಧಕಗಳು [[ಚಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳು]] ಹಾಗೂ ಮೈಗ್ರೇನ್ ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧಕ್ಕೆಗೊಳಗಾಗುವ ಜಠರ ಖಾಲಿಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ‌. UKಯಲ್ಲಿ ವಾಂತಿ-ನಿರೋಧಕ ಮತ್ತು ನೋವುಶಾಮಕಗಳ ಮ‌ೂರು ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಲಭ್ಯ ಇವೆ: ಮಿಗ್ರಾಮ್ಯಾಕ್ಸ್ (ಮೆಟೊಕ್ಲೋಪ್ರಮೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ [[ಆಸ್ಪರಿನ್]]), [[ಮಿಗ್ರಾಲೆವೆ]] (ನೋವು ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ಯಾರಸಿಟಮಾಲ್/ಕೊಡೇನ್ ಮತ್ತು ವಾಂತಿ-ನಿರೋಧಕವಾಗಿ [[ಬ್ಯುಕ್ಲಿಜೈನ್]]‌ನ ಸಂಯುಕ್ತ) ಹಾಗೂ [[ಪ್ಯಾರಸಿಟಮಾಲ್/ಮೆಟೊಕ್ಲೋಪ್ರಮೈಡ್]] (UKಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾಮ್ಯಾಕ್ಸ್).<ref>{{cite book |title=[[British National Formulary]] |edition=55 |month=March | year=2008 |chapter=4.7.4.1 Treatment of acute migraine |pages=239}}</ref> ಮೈಗ್ರೇನ್ ಉಪಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಸೇವಿಸುತ್ತೇವೋ ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಪರಿಣಾಮ ಲಭ್ಯ. ಕೆಲವು ರೋಗಿಗಳು ಬೆನಾಡ್ರಿಲ್‌ ನಂಥ ವಾಕರಿಕೆ-ನಿರೋಧ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ವಿರೋಧೀ ಶಾಮಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಶಮನವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ [[ಬೆನಾಡ್ರಿಲ್]], ಇದು [[ಡೈಫೆನ್‌ಹೈಡ್ರಮಿನ್]] ಹೊಂದಿರುವ USನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶವಾಗಿದೆ (ಆದರೆ UKಯಲ್ಲಿ ಶಾಮಕವಲ್ಲದ ಭಿನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ==== ಸಿರೊಟೋನಿನ್‌ ಸಂಘರ್ಷಕ ಸ್ನಾಯುಗಳು ==== {{Main|triptans}} [[ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್]] ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ [[ಸಿರೊಟೋನಿನ್‌ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಘರ್ಷಕ ಸ್ನಾಯು]]ಗಳು ತೀವ್ರ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ಗೆ ಅಥವಾ [[NSAID]]<ref name="pmid17405970" /> ಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ [[ಮುಕ್ತಮಾರಾಟದ]] ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೆ ಘನವಾದ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.<ref name="pmid11112243" /> ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮೈಗ್ರೇನ್ ಇರುವವರಿಗೆ [[ಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್]]‌ಗಳು ಮಧ್ಯಮ-ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಲಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗಳಿಗೆ, ಪರಿವರ್ತಿತ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಬರುವ (ನಿರಂತರ) ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಇವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. [[ಸಿರೊಟೋನಿನ್‌ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರಿಅಪ್ಟೇಕ್ ಇನ್ಹಿಬಿಟರ್ಸ್]] (SSRI) ಮೈಗ್ರೇನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ [[U.S. ಫುಡ್ ಆಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್]] (FDA)ನಿಂದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="kaniecki" /> ==== ಉಪಶಾಮಕ-ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು ==== ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲಿಕ್ [[ಉಪಶಾಮಕ-ಪ್ರತಿರೋಧಕ]]ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಬಹು ಹಿಂದೆಯೇ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="kaniecki" /> ಈ ಔಷಧಗಳು ನಿದ್ರಾ ಹೀನತೆ ಅಥವಾ ಲೈಂಗಿಕ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಂತಹ ಅನಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ SSRI ಉಪಶಾಮಕ-ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಔಷಧಿ ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲಿಕ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ FDA ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಉಪಶಾಮಕ-ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="kaniecki" /> ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಮತ್ತು SSRIಗಳಲ್ಲದೆ, ಉಪಶಾಮಕ-ಪ್ರತಿರೋಧಕ [[ನೆಫಾಜೊಡಾನ್]]‌ ಸಹ ಮೈಗ್ರೇನ್ ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ, ಇದು 5-HT2A<ref>ಸ್ಯಾಪರ್ JR, ಲೇಕ್ AE, ಟೆಪ್ಪರ್ SJ.(2001) "ನೆಫಜೊಡಾನ್ ಫಾರ್ ಕ್ರೋನಿಕ್ ಡೈಲಿ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಪ್ರೊಫಿಲಾಕ್ಸಿಸ್: ಆನ್ ಓಪನ್-ಲೇಬಲ್ ಸ್ಟಡಿ." ಹೆಡ್‌ಏಕ್ 2001 ಮೇ;41(5):465-74.PMID 11380644</ref> ಮತ್ತು 5-HT2C ಸಂವೇದೀ ಅಂಗಗಳ <ref>ಮೈಲೆಚರನೆ EJ.(1991)"5-HT2 ರಿಸೆಪ್ಟರ್ ಆಂಟಗೋನಿಸ್ಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಥೆರಪಿ."1: J ನ್ಯೂರಾಲ್. 1991;238 ಸಪ್ಲಿ 1:S45-52.PMID 2045831</ref> ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿವರ್ತಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ<ref>ಮಿಲ್ಲನ್ MJ.(2005)"ಸಿರೊಟೋನಿನ್‌ 5-HT2C ರಿಸೆಪ್ಟರ್ಸ್ ಆಸ್ ಎ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಫಾರ್ ದ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಡಿಪ್ರೆಸ್ಸೀವ್ ಆಂಡ್ ಆಂಕ್ಸಿಯಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್: ಫೋಕಸ್ ಆನ್ ನಾವೆಲ್ ಥೆರಾಪಿಟಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜೀಸ್." 2005 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್;60(5):441-60. PMID 16433010</ref>. ಇದು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಉಪಶಾಮಕ-ಪ್ರತಿರೋಧಕ '[[ಆಮಿಟ್ರಿಪ್ಟಿಲೈನ್]]'‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಒತ್ತಡವಿರುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಉಪಶಾಮಕ-ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು ಬಹುಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ.<ref name="kaniecki" /> ==== ಅರ್ಗಟ್ ಅಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ==== 1991ರಲ್ಲಿ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವವರೆಗೆ, [[ಅರ್ಗಟ್]] ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ([[ಎರ್ಗೊಲೈನ್]] ನೋಡಿ) ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಉಪಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಬಾಯಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಔಷಧ. ಎರ್ಗಟ್ ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು 'ಅಕಾಲಿಕ ಅಪಾಯ ಔಷಧ' ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರೂ, ಅವನ್ನು ಮೈಗ್ರೇನ್ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ಅಕಾಲಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. [[ಎರ್ಗಟಮೈನ್]] ಟಾರ್ಟೇಟ್ ಗುಳಿಗೆಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಫೀನ್‌ನೊಂದಿಗೆ) ತುಂಬ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಾವಧಿ(ಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್‌ಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ) ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ[[ಎರ್ಗಾಟಿಸಮ್]] ತೊಂದರೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವು ಅವಕೃಪೆಗೆ ಈಡಾಯಿತು. ರೋಗಿಗೆ ವಾಕರಿಕೆ ಇರದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಯಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಎರ್ಗಟಮೈನ್ ಗುಳಿಗೆ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಎರ್ಗಟಮೈನ್ ಔಷಧ ನಿಕ್ಷೇಪದಿಂದ (ಅಥವಾ ಸುಮಾರು 1992ರವರೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಎರ್ಗಸ್ಟಾಟ್ ನಾಲಿಗೆಯ ಕೆಳಗಿಡುವ ಗುಳಿಗೆ) ವಾಕರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಎರ್ಗಟ್ ಔಷಧ ಸ್ವತಃ ಅತೀ ವಾಕರಿಕೆ ತರುವಂಥದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಮೊದಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ರೋಗಿಗಳು ಇದರ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಲು ಸಿದ್ಧಹಸ್ತರಾಗಿರಬೇಕು. ಅರ್ಗಟಮೈನ್-ಕ್ಯಫೀನ್ 1/100&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ ಅನುಪಾತದ ಮಿಶ್ರಣ ಗುಳಿಗೆಗಳು ([[ಕ್ಯಾಫರ್ಗಟ್]], [[ಎರ್ಕ್ಯಾಫ್]]‌ ಇತ್ಯಾದಿ.) ಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್‌ಗಿಂತ ಅತೀ ಅಗ್ಗ ಹಾಗೂ ಇವು ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ (ಕ್ಯಾಫೆಡಾಲ್) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.[ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯವು/ ಇವುಗಳನ್ನು USAನಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ನಿದ್ರೆ ಬರಿಸುವ ಕ್ಯಫೀನ್‌‌ನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಅರ್ಗಟಮೈನ್-ಕ್ಯಫೀನ್‌ ಅನ್ನು ಸಂಜೆ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ಅಮರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶುದ್ಧವಾದ ಅರ್ಗಟಮೈನ್ ಟಾರ್ಟ್ರೇಟ್ ಸಂಜೆ-ರಾತ್ರಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಹುಪರಿಣಾಮಕಾರಿ, ಆದರೆ ಇದು USAಯಲ್ಲಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಸಿಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಸೂಜಿಯ ಮ‌ೂಲಕ ಅಥವಾ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮ‌ೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ [[ಡಿಹೈಡ್ರೊಅರ್ಗಟಮೈನ್]] (DHE) ಸಹ ಅರ್ಗಟಮೈನ್ ಟಾರ್ಟ್ರೇಟ್‌ನಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು $2 USD ಕ್ಯಾಫರ್ಗಟ್ ಗುಳಿಗೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ. ==== ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ==== ಇತ್ತೀಚಿನ ಮೆಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮಾಣಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಡೋಸು IV [[ಡೆಕ್ಸಾಮೀಥಸೋಮ್]]ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ತಲೆನೋವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದು 26%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Colman I, Friedman BW, Brown MD, ''et al.'' |title=Parenteral dexamethasone for acute severe migraine headache: meta-analysis of randomised controlled trials for preventing recurrence |journal=BMJ |volume=336 |issue=7657 |pages=1359–61 |year=2008 |month=June |pmid=18541610 |pmc=2427093 |doi=10.1136/bmj.39566.806725.BE |url=}}</ref> ==== ಇತರ ಅಂಶಗಳು ==== ಮುಕ್ತ ಮಾರಾಟದ ಔಷಧಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು ಅಸಮರ್ಥವಾದರೆ, ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈದ್ಯರು [[ಫಿಯೋರಿಸೆಟ್]] ಅಥವಾ [[ಫಿಯೋರಿನಲ್]]ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವು [[ಬುಟಲ್ಬಿಟಲ್]] (ಒಂದು [[ಬಾರ್ಬಿಟುರೇಟ್]]), [[ಪ್ಯಾರಸಿಟಮಾಲ್]] (ಫಿಯೋರಿಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ) ಅಥವಾ [[ಆಸಿಟಿಲ್‌ಸ್ಯಾಲಿಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ]] (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಆಸ್ಪರಿನ್]] ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಫಿಯೋರಿನಲ್‌ನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಫೀನ್]]‌ನ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಬುಟಲ್ಬಿಟಲ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಳಸಿದರೆ ವ್ಯಸನಿಗಳಾಗುವ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಚಟವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು ಹಾಗೂ [[ಮರುಕಳಿಸುವ ತಲೆನೋವು]] ಬರಲು ಆಸ್ಪದ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾರ್ಬಿಟುರೇಟ್ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಔಷಧಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆನೋವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಲಹೆ ನೀಡುವ [[ಅಮೈಡ್ರಿನ್]], [[ಡ್ಯಾರಾಡ್ರಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಮೈಡ್ರಿನ್]]‌ಗಳು [[ಅಸೆಟಾಮಿನೋಫೆನ್]], [[ಡೈಕ್ಲೋರಾಲ್ಫೆನಾಜೋನ್]] ಮತ್ತು [[ಐಸೊಮೀಥೆಪ್ಟೀನ್]]‌ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಔಷಧಗಳು ಮೈಗ್ರೇನ್ ಗುಣಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್‌ಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.<ref>ಫ್ರೀಟ್ಯಾಗ್, ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ G., ಕ್ಯಾಡಿ, ರೋಗರ್, ಡಿಸೇರಿಯೊ, ಫ್ರಾಂಕ್, ಎಲ್ಕಿಂಡ್, ಆರ್ತುರ್, ಗಲ್ಲಾಘೆರ್, R. ಮೈಕೆಲ್, ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೈನ್, ಜೆರೋಮ್, ಕ್ಲಾಪ್ಪರ್, ಜ್ಯಾಕ್ A., ರ‌‌್ಯಾಪೊಪೋರ್ಟ್, ಅಲನ್ M., ಸ್ಯಾಡೋವ್‌ಸ್ಕೈ, ಕಾರ್ಲ್, ಸ್ಯಾಪರ್, ಜೋಯಲ್ R. &amp; ಸ್ಮಿತ್, ಟಿಮೋತಿ R. "ಕಂಪ್ಯಾರಿಟೀವ್ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಎ ಕಾಂಬಿನೇಶನ್ ಆಫ್ ಐಸೊಮೀಥೆಪ್ಟೀನ್ ಮ್ಯುಕೇಟ್, ಡೈಕ್ಲೋರಾಲ್ಫೆನಾಜೋನ್ ವಿತ್ ಅಸೆಟಾಮಿನೋಫೆನ್ ಆಂಡ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಸಕ್ಸಿನೇಟ್ ಇನ್ ದ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌." ಹೆಡೇಕ್: ದ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಹೆಡ್ ಆಂಡ್ ಫೇಸ್ ಪೇಯ್ನ್‌ 41 (4), 391-398.</ref> ವಾಂತಿಯ ಲಕ್ಷಣ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ [[ಇಂಜೆಕ್ಷನ್]] ಅಥವಾ [[ಕರಗುವ ಗುಣವಿರುವಂಥ]] [[ವಾಂತಿನಿಗ್ರಹ]] ಔಷಧವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಟೋನಿನ್ ಜೀನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಪೆಪ್ಟೈಡ್]]‌ಗಳು (CGRP) ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ನೋವು ಹುಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ [[ಓಲ್ಸೆಜೆಪಂಟ್]] ಮತ್ತು [[ಟೆಲ್ಕಜೆಪಂಟ್]]‌ (CGRP) ನಂತಹ [[ಸಂವೇದಿ ನರಕ್ಕೆ ಸಂಜ್ಞೆ ರವಾನಿಸುವ ಅಂಗದ ಪ್ರತಿವರ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name="pmid18808506">{{cite journal |author=Tepper SJ, Stillman MJ |title=Clinical and preclinical rationale for CGRP-receptor antagonists in the treatment of migraine |journal=Headache |volume=48 |issue=8 |pages=1259–68 |year=2008 |month=September |pmid=18808506 |doi=10.1111/j.1526-4610.2008.01214.x |url=}}</ref> ===== ಸ್ಟೇಟಸ್ ಮೈಗ್ರೇನೋಸಸ್ ===== 72 ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಮೈಗ್ರೇನೋಸಸ್ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಯ ಉಪಶಮನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಟೇಟಸ್ ಮೈಗ್ರೇನೋಸಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೊರರೋಗಿಗಳ ತೋರುವಿಕೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದರೆ ಗುಣಮುಖವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಸ್ಟೇಟಸ್ ಮೈಗ್ರೇನೋಸಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ರೋಗದ ಹರಡುವಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಅಂದರೆ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಮೈಗ್ರೇನೋಸಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿರುವ ಹಸಿವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಕರಿಕೆ/ವಾಂತಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ದ್ರವ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಲೈಟ್ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವುದು) ಹಾಗೂ [[ಅನ್ನನಾಳ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೀಡುವ]] ಔಷಧದಿಂದ ತಲೆನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಹುದು. ಸ್ಟೇಟಸ್ ಮೈಗ್ರೇನೋಸಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಘಟನೆಗಳು, ವರದಿಗಳು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದರೆ - ಅಭಿಧಮನಿಯೊಳಗೆ [[ಮೆಟೊಕ್ಲೋಪ್ರಮೈಡ್]] ಮತ್ತು [[ಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್]] ಅಥವಾ [[DHE]].<ref>[http://www.uptodate.com ಅಪ್‌ಟುಡೇಟ್].</ref> ಅನ್ನು ದ್ರವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡುವುದು. ===== ಮ‌ೂಲಿಕಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ===== ಮ‌ೂಲಿಕೆ ಪೂರಕ [['ಫಿವರ್‌ಫ್ಯೂ']]ಅನ್ನು (ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ) OTC ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಔಷಧವಾಗಿದೆ, GelStat Corporation [http://www.gelstat.com/ (=ಗೆಲ್‌ಸ್ಟಾಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್)] ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ಶುಂಠಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ನಾಲಗೆಯ ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟು ಕರಗಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.migraines.org/new/otcfeb05.htm ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ನ್ಯೂಸ್ ಫಾರ್ ಫೆಬ್ರುವರಿ 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090630220643/http://www.migraines.org/new/otcfeb05.htm |date=2009-06-30 }}, 2008ರ ಜನವರಿ 4ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು</ref> ಓಪನ್-ಲೇಬಲ್ ಅಧ್ಯಯನವು (ಗೆಲ್‌ಸ್ಟಾಟ್ ನಿಧಿ ನೆರವು) ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗೆಗಿನ ಕೆಲವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು<ref>{{cite journal | title=Gelstat Migraine (sublingually administered feverfew and ginger compound) for acute treatment of migraine when administered during the mild pain phase | author=RK Cady, CP Schreiber, ME Beach, CC Hart | journal=Medical Science Monitor | year=2005 | volume=11 | issue=9 | pmid=16127373 | pages=PI65–9}}[http://www.migraines.org/treatment/pdfs/CadyClinicalTrial.pdf ಸಮ್ಮರಿ ಪೋಸ್ಟರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101128163611/http://migraines.org/treatment/pdfs/CadyClinicalTrial.pdf |date=2010-11-28 }} ಅನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ.</ref>, ಆದರೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನೆಚ್ಚಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೇನು ನೋವು ಶುರುವಾಯಿತು ಎನ್ನುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಗಾಂಜಾ ಸೇವಿಸುವುದೂ]] ನೋವಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಬಹುದು ಜೊತೆಗೆ ನೋವಿನ ಉಪಶಮನ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.<ref>ರುಸ್ಸೊ, ಇತಾನ್ (1998). ಕ್ಯನಾಬಿಸ್ ಫಾರ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್: ದ ಒನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್? ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ. ಪೇಯ್ನ್‌ 76:3-8.</ref> ==== ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ==== ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಔಷಧಗಳ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, 2004ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಹುಸಿ ಔಷಧ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಯೋಗ<ref name="ASADiener">{{cite journal | author = Diener H, Bussone G, de Liano H, Eikermann A, Englert R, Floeter T, Gallai V, Göbel H, Hartung E, Jimenez M, Lange R, Manzoni G, Mueller-Schwefe G, Nappi G, Pinessi L, Prat J, Puca F, Titus F, Voelker M | title = Placebo-controlled comparison of effervescent acetylsalicylic acid, sumatriptan and ibuprofen in the treatment of migraine attacks | journal = Cephalalgia | volume = 24 | issue = 11 | pages = 475 | year = 2004 | pmid = 15482357 | doi = 10.1111/j.1468-2982.2004.00783.x | last12 = Manzoni | first12 = GC | last13 = Mueller-Schwefe | first13 = G | last14 = Nappi | first14 = G | last15 = Pinessi | first15 = L | last16 = Prat | first16 = J | last17 = Puca | first17 = FM | last18 = Titus | first18 = F | last19 = Voelker | first19 = M | last20 = Emsasi Study | first20 = Group}}</ref> ವು ನೋವಿನಿಂದ ಉಪಶಮನ ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಸಿಟಿಲ್‌ಸ್ಯಾಲಿಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ (1000&nbsp;ಮಿಗ್ರಾಂ), 50 ಮಿಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಮತ್ತು 400 ಮಿಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಐಬುಪ್ರೊಫೇನ್‌ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ನೋವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮೈಗ್ರೇನ್‌-ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ರೋಗಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಪರಿಶೀಲನಾ ಔಷಧ ಉತ್ಪಾದಕರ ನೀಧಿ ನೆರವಿನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತೊಂದು [[ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಯೋಗ]]ವು, ಯಾವುದೇ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ 85 ಮಿಗ್ರಾಂ [[ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್]] ಮತ್ತು 200 ಮಿಗ್ರಾಂ [[ನ್ಯಾಪ್ರೋಕ್ಸೆನ್]] ಸೋಡಿಯಂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸೇವನೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. 85 ಮಿಗ್ರಾಂ [[ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್]] ಮತ್ತು 500 ಮಿಗ್ರಾಂ [[ನ್ಯಾಪ್ರೋಕ್ಸೆನ್]] ಸೋಡಿಯಂ ಸಂಯುಕ್ತವು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ ‌ಚುರುಕಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಬೇಗನೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅದರ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. [[ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್]]/[[ನ್ಯಾಪ್ರೋಕ್ಸೆನ್]] ಸೇವಿಸಿದ 30 ನಿಮಿಷಗಳೊಳಗಾಗಿ ನೋವಿನಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ, 1 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಇದು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ 2ರಿಂದ 24 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್]]/[[ನ್ಯಾಪ್ರೋಕ್ಸೆನ್]] ನೀಡಿದ 2 ಮತ್ತು 4 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೈಗ್ರೇನ್‌-ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು (ವಾಕರಿಕೆ,ಬೆಳಕಿನ ಭಯ, ಧ್ವನಿಭಯಪಿ) ಹಾಗೂ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೈಗ್ರೇನ್‌-ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು (ಕುತ್ತಿಗೆ ನೋವು/ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಸೈನಸ್ ನೋವು/ಒತ್ತಡ) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="pmid18606965">{{cite journal |author=Silberstein SD, Mannix LK, Goldstein J, ''et al.'' |title=Multimechanistic (sumatriptan-naproxen) early intervention for the acute treatment of migraine |journal=Neurology |volume=71 |issue=2 |pages=114–21 |year=2008 |pmid=18606965 |doi=10.1212/01.wnl.0000316800.22949.20}}</ref> == ಪೂರ್ವಸೂಚನೆ == === ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳದ ಅಪಾಯಗಳು === ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪೀಡಿತರಲ್ಲಿ [[ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹೊಡೆತ]]ದ ಸಂಭವವು ಎರಡರಿಂದ ಮ‌ೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟವರು ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ಮೋನ್‌ ಗರ್ಭ ನಿರೋಧಕ]]ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="BMJ2005">ಎಟ್ಮಿನಾನ್ M, ಟ್ಯಾಕೌಚೆ B, ಇಸೋರ್ನ FC ಮತ್ತು ಇತರರು. ರಿಸ್ಕ್ ಆಫ್ ಇಸ್ಕೆಮಿಕ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಇನ್ ಪೀಪಲ್ ವಿತ್ ಮೈಗ್ರೇನ್: ಸಿಸ್ಟಮ್ಯಾಟಿಕ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಂಡ್ ಮೆಟಾ-ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್. ''BMJ'' . 2005;330:63. PMID 15596418</ref> ಯಾವುದೇ ದೈಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಸಂಬಂಧದ ಕಾರ್ಯರೀತಿಗಳು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೆ ಕಾರಣ ಎಂಬುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟ, ಆದರೆ ಮಿದುಳಿನ [[ರಕ್ತ ನಾಳ]]ಗಳ ತೀವ್ರ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಸೆಳವು ಸೂಚನೆಯ ಮೈಗ್ರೇನ್ ಇಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಗಿಂತ, ಸೆಳವು ಸೂಚನೆಯ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆಯು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯಾಘಾತಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವ ಅಪಾಯವು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.<ref name="BMJ2005" /><ref name="kurth2006">{{cite journal | coauthors = Kurth T, Gaziano JM, Cook NR, Logroscino G, Diener HC, Buring JE | year = 2006 | title = Migraine and risk of cardiovascular disease in women | journal = JAMA | volume = 296 | issue = 3 | pages = 283–91 | pmid = 16849661 | doi = 10.1001/jama.296.3.283 | last1 = Kurth | first1 = T}}</ref> ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುವವರು ರಕ್ತದ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಸ್ರಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹೊಡೆತ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲದೆ [[ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದ ರಕ್ತದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗುವ ಹೊಡೆತ]]ಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.<ref name="RiskUK">ಬೆಕರ್ C, ಬ್ರೋಬರ್ಟ್ GP, ಆಲ್ಮ್‌ಕ್ವಿಸ್ಟ್ PM, ಜೊಹಾನ್ಸನ್ S, ಜಿಕ್ SS, ಮಯರ್ CR. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಆಂಡ್ ದ ರಿಸ್ಕ್ ಆಪ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್, TIA, ಆರ್ ಡೆತ್ ಇನ್ ದ UK (CME). ಹೆಡ್‌ಏಕ್ 2007;47(10):1374–84. PMID 18052947</ref> ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರಣ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸೆಳವು ಸೂಚನೆ ಇರುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು [[ವಿಮೆನ್ಸ್ ಹೆಲ್ತ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್]] ಅಧ್ಯಯನವು ಹೇಳಿದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref name="kurth2006" /><ref name="WHI">ವಾಟರ್ಸ್ WE, ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ MJ, ಎಲ್ವುಡ್ PC. ಮೈಗ್ರೇನ್‌, ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಆಂಡ್ ಸರ್ವೈವಲ್ ಇನ್ ವುಮೆನ್. ''BMJ'' (Clin Res Ed). 1983;287:1442–1443. PMID 6416449</ref> == ಸೋಂಕು ವಿಜ್ಞಾನ == [[ಚಿತ್ರ:Migraine world map - DALY - WHO2002.svg|thumb|2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 100,000 ಮಂದಿಯಲ್ಲಿನ ಮೈಗ್ರೇನ್ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜೀವನದ ವರ್ಷ.[158][159][160][161][162][163][164][165][166][167][168][169][170]]] [[ಚಿತ್ರ:Migraine gender age.png|thumb|right|ವಯಸ್ಸು-ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಪ್ತಿ]] ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಒಂದು 12–28%ನಷ್ಟು ಜನರ ಜೀವನದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತಗಲುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಯಿಲೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಅಕಿ ಅಂಶ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪೀಡಿತರ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ದಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾದ ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ರೋಗದ ವ್ಯಾಪನೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲ ದಾಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೋಗವು ಸಮಯ ಹೋದಂತೆ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ನ ಪ್ರಮಾಣವು ವಯಸ್ಕ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ 6–15%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ 14–35%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Stovner" /> ಈ ಅಂಕಿಗಳು ವಯಸ್ಸಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ: ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುವ 12 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಸರಿಸುಮಾರು 4–5%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="pmid1451940">{{cite journal |author=Mortimer MJ, Kay J, Jaron A |title=Epidemiology of headache and childhood migraine in an urban general practice using Ad Hoc, Vahlquist and IHS criteria |journal=Dev Med Child Neurol |volume=34 |issue=12 |pages=1095–101 |year=1992 |pmid=1451940 |doi=}}</ref> ರೋಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲಿ ಯೌವನಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ,<ref name="pmid2926969">{{cite journal |author=Linet MS, Stewart WF, Celentano DD, Ziegler D, Sprecher M |title=An epidemiologic study of headache among adolescents and young adults |journal=JAMA |volume=261 |issue=15| pages = e1197 |year=1989 |pmid=2926969 | doi = 10.1001/jama.261.15.2211}}</ref><ref name="pmid557763">{{cite journal |author=Ziegler DK, Hassanein RS, Couch JR |title=Characteristics of life headache histories in a nonclinic population |journal=Neurology |volume=27 |issue=3 |pages=265–9 |year=1977 |pmid=557763|doi=}}</ref><ref name="pmid14444681">{{cite journal |author=SELBY G, LANCE JW |title=Observations on 500 cases of migraine and allied vascular headache |journal=J. Neurol. Neurosurg. Psychiatr. |volume=23 |issue= |pages=23–32 |year=1960 |pmid=14444681 |doi=10.1136/jnnp.23.1.23}}</ref> ಆರಂಭಿಕ ವಯಸ್ಕ ಜೀವನದವರೆಗೆ ಇದು ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.<ref name="pmid16740819">{{cite journal |author=Anttila P, Metsähonkala L, Sillanpää M |title=Long-term trends in the incidence of headache in Finnish schoolchildren |journal=Pediatrics|volume=117 |issue=6 |pages=e1197–201 |year=2006 |pmid=16740819 |doi=10.1542/peds.2005-2274}}</ref> ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ 25%ನಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ, ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು 10%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ.<ref name="Stovner" /><ref name="pmid8502385">{{cite journal |author=Lipton RB, Stewart WF |title=Migraine in the United States: a review of epidemiology and health care use |journal=Neurology |volume=43 |issue=6 Suppl 3 |pages=S6–10 |year=1993 |pmid=8502385 |doi=}}</ref> ಮುಟ್ಟು ನಿಂತ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್ ದಾಳಿಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ 70ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ವ್ಯಾಪನೆಯು ಸುಮಾರು 5%ಗೆ ಹಿಂದಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿತ್ತದೆ.<ref name="Stovner" /><ref name="pmid8502385" /> ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೆಳವು-ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಸೆಳವು-ಸೂಚನೆ ಇರುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು 1.5:1 ಮತ್ತು 2:1ರ ನಡುವಿನ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.<ref name="pmid1525797">{{cite journal |author=Rasmussen BK, Olesen J|title=Migraine with aura and migraine without aura: an epidemiological study |journal=Cephalalgia |volume=12 |issue=4 |pages=221–8; discussion 186 |year=1992 |pmid=1525797|doi = 10.1046/j.1468-2982.1992.1204221.x}}</ref><ref name="pmid12950377">{{cite journal |author=Steiner TJ, Scher AI, Stewart WF, Kolodner K, Liberman J, Lipton RB |title=The prevalence and disability burden of adult migraine in England and their relationships to age, gender and ethnicity |journal=Cephalalgia |volume=23 |issue=7 |pages=519–27|year=2003 |pmid=12950377| doi = 10.1046/j.1468-2982.2003.00568.x}}</ref> ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೆಳವು ಸೂಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪನೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="pmid1525797" /> ಯೌವನಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟು ನಿಂತ ನಂತರದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ, ಸೆಳವು ಸೂಚನೆ ಇರುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ 15–50 ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯ.<ref name="pmid16740819" /><ref name="pmid16864816">{{cite journal |author=Bigal ME, Liberman JN, Lipton RB |title=Age-dependent prevalence and clinical features of migraine|journal=Neurology |volume=67 |issue=2 |pages=246–51 |year=2006 |pmid=16864816 |doi=10.1212/01.wnl.0000225186.76323.69}}</ref> ವಯಸ್ಸು, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ ಪ್ರಕಾರದ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರಬಲ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.<ref name="pmid1746521">{{cite journal |author=Stewart WF, Linet MS, Celentano DD, Van Natta M, Ziegler D|title=Age- and sex-specific incidence rates of migraine with and without visual aura |journal=Am. J. Epidemiol. |volume=134 |issue=10 |pages=1111–20 |year=1991 |pmid=1746521|doi=}}</ref> ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ವ್ಯಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಂಭವಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ,<ref name="pmid12583837">{{cite journal |author=Wang SJ |title=Epidemiology of migraine and other types of headache in Asia |journal=Curr Neurol Neurosci Rep |volume=3 |issue=2 |pages=104–8 |year=2003|pmid=12583837| doi = 10.1007/s11910-003-0060-7}}</ref><ref name="pmid9399008">{{cite journal |author=Lavados PM, Tenhamm E |title=Epidemiology of migraine headache in Santiago, Chile: a prevalence study |journal=Cephalalgia |volume=17 |issue=7 |pages=770–7 |year=1997 |pmid=9399008| doi = 10.1046/j.1468-2982.1997.1707770.x}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಅಂಶಗಳ ಮೌಲ್ಯ ರೇಖೆಗಿಂತ ಅವು ತಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref name="Stovner"/> ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣವು ಮ‌ೂರ್ಛೆ ರೋಗ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿರುವ [[ಮ‌ೂರ್ಛೆ ರೋಗ]]ದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಮ‌ೂರ್ಛೆ ರೋಗ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="pmid7969967">{{cite journal |author=Ottman R, Lipton RB |title=Comorbidity of migraine and epilepsy |journal=Neurology |volume=44 |issue=11|pages=2105–10 |year=1994 |pmid=7969967 |doi=}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Cruikshank - The Head Ache.png|thumb|left|270px|ತಲೆ ನೋವು. ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ರುಕ್‌ಶಾಂಕ್ (1819)]] [[ಕೊರೆಯಲಾಗಿರುವ 9,000 ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನ ತಲೆ ಬುರುಡೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ|ಕೊರೆಯಲಾಗಿರುವ[[9,000 ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನ ತಲೆ ಬುರುಡೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ{{Citation needed|citation needed|date=November 2009}}]]]]. ತಲೆನೋವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ತೀವ್ರ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಇದನ್ನು ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. {{Citation needed|date=September 2007}}. [[ನರಶೂಲೆ]] ಇರುವ ತಲೆನೋವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1200ರಲ್ಲಿಯೇ ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ನಮ‌ೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಚರ [[ಸೆಳವು ಸೂಚನೆ]]ಯು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ತಲೆ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾಂತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಪಶಮನ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 400ರಲ್ಲಿ [[ಹಿಪ್ಪೋಕ್ರೇಟ್ಸ್]] ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಕ್ಯಪಡೋಕಿಯಾ]]ದ ಆರೆಟಿಯಸ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ತಲೆನೋವು ಬರುವ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂತರವಿದ್ದು ವಾಂತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಒಮ್ಮಗ್ಗುಲಿನ ತಲೆನೋವಿನ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಿದ ವಿವರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ "ಆವಿಷ್ಕಾರಕ" ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪರ್ಗಮನ್‌ನ [[ಗ್ಯಾಲೆನಸ್]] "ಹೆಮಿಕ್ರೇನಿಯ" (ಅರ್ಧ-ತಲೆ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ, ಇದರಿಂದ "ಮೈಗ್ರೇನ್‌" ಪದ ನಿಷ್ಪನ್ನಗೊಂಡಿದೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್ ತಗುಲಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಕರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಂತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ [[ಜಠರ]] ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ಯೋಚಿಸಿದನು. ಆಂಡಲುಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವೈದ್ಯ ಅಬು ಎಲ್ ಕೇಸಿಮ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ [[ಅಬುಲ್ಕೇಸಿಸ್]], ತಲೆಗೆ ಕಾಯಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಕಪೋಲದಲ್ಲಿ ಸೀಳುಕಾ ಗಾಯ ಮಾಡಿ ಅದರೊಳಗೆ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ತೂರಿಸುವುದರಿಂದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಉಪಶಮನ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಮಧ್ಯಯುಗ]]ದಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಅನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಅಮರಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾವನಾರೂಪದ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು, ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಕಾಯಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಕ್ತ ತೆಗೆಯುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾಟಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು{{Citation needed|date=September 2007}}. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ [[ಹಳದಿ ಪಿತ್ತರಸ]]ದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗ್ಯಾಲೆನಸ್‌ನ ಶಿಷ್ಯರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಎಬ್ನ್ ಸಿನ ([[ಅವಿಸೆನ್ನ]]) ಅವನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ "ಎಲ್ ಕನೂನ್ ಫೆಲ್ ಟೆಬ್"ನಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಅನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ - "...&nbsp;ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಲನೆ, ಕುಡಿತ ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ಧಗಳು ನೋವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಗಿಯು ಮಾತನಾಡುವ ಶಬ್ಧ ಮತ್ತು ಬೆಳಕನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರ. ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತವಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. " ಅಬು ಬಾಕ್ರ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಐಬ್ನ್ ಜಕಾರಿಯ ರಾಜಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಲೆನೋವು ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾನೆ, "...ಹಾಗೂ ಅಂತಹ ತಲೆನೋವು ಹೆರಿಗೆ ಮತ್ತು [[ಗರ್ಭಪಾತ]]ದ ನಂತರ ಅಥವಾ [[ಮುಟ್ಟು ನಿಂತಾಗ]] ಮತ್ತು [[ಡಿಸ್ಮೆನೋರಿಯಾ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ." [[ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ 1712ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ''ಬಿಬ್ಲಿಯೊತೆಕ ಅನಾಟಮಿಕ, ಮೆಡಿಕ್, ಚಿರುರ್ಜಿಕ'' ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ, "ಮೆಗ್ರಿಮ್"ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮುಖ್ಯ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಐದು ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ತಲೆನೋವುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಹಮ್ ಮತ್ತು [[ವೋಲ್ಫ್]] (1938) ಅವರ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌‌ನಿಂದ ಉಪಶಮನ ಪಡೆಯಲು [[ಅರ್ಗಟಮೈನ್]] ಟಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಹ್ಯಾರೋಲ್ಡ್ ವೋಲ್ಫ್]] (1950) ತಲೆನೋವಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು ಹಾಗೂ ನರವ್ಯೂಹದ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ ನಾಳೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದನು. == ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ == === ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ === {{Unreferenced section|date=August 2008}} ನೋವು ಮತ್ತು ವೇದನೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಖರ್ಚಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಮ‌ೂಲ. ಇದನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ €27 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಿರುವ ಅತೀ ದುಬಾರಿ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡಲಾಗಿದೆ<ref>[http://www.sinapsa.org/Osnova/Materiali/Cost-paper-EBC.pdf ಕೋಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಬ್ರೈನ್ ಇನ್ ಯುರೋಪ್]</ref>. $313ನಷ್ಟು ಕಳೆದುಕೊಂಡ-ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರತಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗಿಯ ಆರು ತಿಂಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಖರ್ಚು ಸುಮಾರು $107 [[USD]] ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು 1988 ಅಧ್ಯಯನವು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ.{{Citation needed|date=February 2007}} ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಉದ್ಯೋಗದಾತನ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಖರ್ಚು ಪ್ರತಿ ರೋಗಿಗೆ $3,309ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 1994ರಲ್ಲಿ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಖರ್ಚು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‍‌ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಉತ್ಪಾದಕೆಯು ಹದಿಮ‌ೂರರಿಂದ ಹದಿನೇಳು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ಗಳು ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಬಹುದು. ವಾರಕ್ಕೆ 5 ದಿನ, 9-5 ಗಂಟೆಗಳ ದುಡಿಮೆಯ ಮಾದರಿಯು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಾಧುವಾದುದಲ್ಲ. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪೀಡಿತ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಭಯತರಿಗೂ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಾಂಥ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಅಕ್ಷಿಪಟಲದ ಮೈಗ್ರೇನ್‌]] {{col-begin}} {{col-2}} === ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === * [[ದ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಕ್ಲಿನಿಕ್]] * [[ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಆಕ್ಷನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]] - ಒಂದು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್]] [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ]] [[ಪುದುವಟ್ಟು]] * [[ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಆರ ಫೌಂಡೇಶನ್]] - ಜರ್ಮನ್ [[ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ]] ಸಂಸ್ಥೆ * [[ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಟ್ರಸ್ಟ್]] - ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪುದುವಟ್ಟು {{col-2}} === ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು === * [[ಮೈಗ್ರೇನ್‌ (ಪುಸ್ತಕ)]] - [[ನರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] [[ಆಲಿವರ್ ಸಾಕ್ಸ್]]‌ನ ಪುಸ್ತಕ, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವನ [[ರೋಗಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ]]ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ * [[ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಬಾಯ್]] - ಇದು ತೀವ್ರ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಇರುವ ಹುಡುಗನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಒಂದು [[ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರಾವಳಿ]] * ''[[ಓನ್ಜೆ ಡ್ಯಾನ್ಸೆಸ್ ಪೌರ್ ಕೋಂಬಾಟ್ರೆ ಲಾ ಮೈಗ್ರೇನ್‌]]'' (''ಇಲೆವೆನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸಸ್ ಫಾರ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌'' ) - [[ಬೆಲ್ಜಿಯನ್]] ಬ್ಯಾಂಡ್ [[ಅಕ್ಸಾಕ್ ಮಾಬೌಲ್]]‌ನ ಆಲ್ಬಮ್ * [[ದೀರ್ಘ ಕಾಲೀನ ತಲೆನೋವುಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು]] {{col-end}} == ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|3}} == ಆಕರಗಳು == {{Refbegin|2}} === ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪ್ರಚೋದಕಗಳು === * ಫಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ಫಾರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಬಯೋಲಜಿ [FASEB] [1995]. ಮೋನೊಸೋಡಿಯಂ ಗ್ಲುಟಮೇಟ್‌ನ (MSG) ಪ್ರತಿಕೂಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಬೆತೆಸ್ಡಾ, MD: ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಆಫೀಸ್, FASEB. * ರವಿಶಂಕರ್, K (2006). 'ಹೇರ್ ವಾಶ್' ಅಥವಾ 'ಹೆಡ್ ಬಾತ್' ಟ್ರಿಗರಿಂಗ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ - 94 ಭಾರತೀಯ ರೋಗಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆ"" ಸೆಫಲ್ಜಿಯ 26 (11): 1330–1334. ISSN 0333-1024. === ಚಿಕಿತ್ಸೆ === * ಪಿಯರ್ಸ್, J.M.S. (1994). ''ಹೆಡ್‌ಏಕ್'' ''ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್'' ಸೀರೀಸ್. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂರೊಲಾಜಿಕಲ್ ನ್ಯೂರೊಸರ್ಜರಿ ಆಂಡ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ.'' '''57''' , 134–144. * ಮಯೋ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಸ್ಟಾಫ್. 2005. [http://www.mayoclinic.com/invoke.cfm?objectid=7B64CC94-AFDF-42DA-BE3EBAA687DE024A ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ]. 2005ರ ಆಗಸ್ಟ್ 14ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು * ಕ್ಯಾಥಿ ವೋಂಗ್, ND. (2005. [http://altmedicine.about.com/od/popularhealthdiets/a/migrainediet.htm ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಎಲಿಮಿನೇಶನ್ ಡೈಯಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101204152734/http://altmedicine.about.com/od/popularhealthdiets/a/migrainediet.htm |date=2010-12-04 }} - 2005ರ ಆಗಸ್ಟ್ 14ರಲ್ಲಿ ಪುನಃಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು * ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಲೇಖನಗಳು (2005). [http://intelegen.com/nutrients/index.htm#Migraine_and_Headaches ಬಟರ್ಬರ್, ಕೊ-ಎಂಜೈಮ್ Q-10, ಮೆಲಟೋನಿನ್, ಫೋಲಿಕ್ ಆಸಿಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100113040535/http://intelegen.com/nutrients/index.htm#Migraine_and_Headaches |date=2010-01-13 }} * ಬುಚೋಲ್ಜ್, D. (2002) ''ಹೀಲ್ ಯುವರ್ ಹೆಡ್‌ಏಕ್: ದ 1-2-3 ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ'' , ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ವರ್ಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, ISBN 0-7611-2566-3 * ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟೋನ್, I. ಮತ್ತು ನೋವಕ್, D. (2003) ''ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ದ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಸೈಕಲ್'' , ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಹೆನ್ರಿ ಹಾಲ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಕೊ. ISBN 0-8050-7221-7 * ಐಜೆಕ್ಸೋನ್ L ಮತ್ತು ಐಜೆಕ್ಸೋನ್ C. . [http://www.izecksohn.com/leonardo/ ಪ್ಲುಯೆಡ್ಸ್ ಹೈಪರ್‌ಟೆನ್ಶನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ಸ್]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ISBN 978-85-906664-0-0. ==== ಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್‍ಗಳು ==== * ಕೋಹನ್ JA, ಬಿಯಲ್ D, ಬೆಕ್ A ''ಮತ್ತು ಇತರರು'' ''ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಇನ್ ಎ ಹೆಲ್ತ್ ಮೆಂಟೈನೆನ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್: ಇಕಾನಮಿಕ್, ಹ್ಯೂಮನಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಔಟ್‌ಕಮ್ಸ್. '' ''ಕ್ಲಿನ್ ತೆರ್'' 1999;'''21''' :190–205. * ಆಡೆಲ್ಮ್ಯಾನ್ JU, ಶಾರ್ಫ್‌ಮ್ಯನಾನ್ M, ಜಾನ್ಸನ್ R ''ಮತ್ತು ಇತರರು.'' ''ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಓರಲ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಆನ್ ವರ್ಕ್‌ಪ್ಲೇಸ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವಿಟಿ, ಹೆಲ್ತ್-ರಿಲೇಟೆಡ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ಲೈಫ್, ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಯ‌ೂಸ್ ಆಂಡ್ ಪೇಶೆಂಟ್ ಸ್ಯಾಟಿಸ್‌ಫ್ಯಾಕ್ಶನ್ ವಿತ್ ಮೆಡಿಕೇಶನ್ ಇನ್ ನರ್ಸಸ್ ವಿತ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌. '' ''ಆಮ್ J ಮನಾಗ್ ಕೇರ್'' 1996;'''2''' :1407–1416. * ಕೋಹೆನ್ JA, ಬಿಯಲ್ DG, ಮಿಲ್ಲರ್ DW, ಬೆಕ್ A, ಪೈಟ್ G, ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ಸ್ BD. ''ಸಬ್‌ಕ್ಯುಟೇನಿಯಸ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಫಾರ್ ದ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌: ಹ್ಯೂಮನಿಸ್ಟಿಕ್, ಇಕಾನಮಿಕ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಕಾನ್ಸಿಕ್ವೆನ್ಸಸ್. '' ''ಫ್ಯಾಮ್ ಮೆಡ್'' 1996;'''28''' :171–177. * ಜಿಂಗ್ರ್ಯಾನ್ P, ಕ್ಯಾಡಿ RK, ರುಬಿನೊ J, ಮಿಲ್ಲರ್ D, ಗ್ರೈಸ್ RB, ಗಟ್ಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್ DL. ''ಇಂಪ್ರೂಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಹೆಲ್ತ್-ರಿಲೇಟೆಡ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ವಿತ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌. '' ''J ಮೆಡ್ ಇಕಾನ್'' 1996;'''42''' :36–42. * ಸೋಲೊಮನ್ GD, ನೈಲ್ಸನ್ K, ಮಿಲ್ಲರ್ D. ''ದ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಆನ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌: ಹೆಲ್ತ್-ರಿಲೇಟೆಡ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ಲೈಫ್.'' ''ಮೆಡ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್'' 1995;ಜೂನ್:134–141. * ಸೋಲೊಮನ್ GD, ಸ್ಕೋಬಿಯರಂಡ FG, ಗೆನ್ಜೆನ್ JR. ''ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಎಮಾಂಗ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಪೇಶೆಂಟ್ಸ್ ಟ್ರೀಟೆಡ್ ವಿತ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್. '' ''ಹೆಡ್‌ಏಕ್'' 1995;'''35''' :449–454. * ಸಾಂಟನೆಲ್ಲೊ NC, ಪೊಲಿಸ್ AB, ಹಾರ್ಟ್‌ಮೈರ್ SL, ಕ್ರ್ಯಾಮರ್ MS, ಬ್ಲಾಕ್ GA, ಸಿಲ್ಬರ್‌ಸ್ಟೈನ್ SD. ''ಇಂಪ್ರೂಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಇನ್ ಎ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ರಿಜಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್. '' ''ಸೆಫಲಾಲ್ಜಿಯ'' 1997;'''17''' :867–872. * ಕ್ಯಾರೊ JJ, ಗೆಟ್ಸಿಯೋಸ್ D. ''ಫಾರ್ಮಕೊಇಕಾನಮಿಕ್ ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಕನ್ಸಿಡರೇಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌. '' ''ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ ಓಪಿನ್ ಫಾರ್ಮಕೋದರ್'' 2002;'''3''' :237–248. * ಲೋಫ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ JH, ಜಾನ್ಸನ್ NE, ಬ್ಯಾಟೆನ್‌ಹೋರ್ಸ್ಟ್ AS, ನಾಶ್ DB. ''ಚೇಂಜಸ್ ಇನ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಯೂಸ್ ಆಂಡ್ ಔಟ್‌ಕಮ್ಸ್ ಫಾರ್ ಪೇಶೆಂಟ್ಸ್ ವಿತ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಟ್ರೀಟೆಡ್ ವಿತ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್: ಎ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಡ್ ಕೇರ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್. '' ''ಆರ್ಚ್ ಇಂಟರ್ನ್ ಮೆಡ್'' 1999;'''159''' : 857–863. * ಕ್ಯಾಡಿ RC, ರ‌್ಯಾನ್ R, ಜಿಂಗ್ರಾನ್ P, O’ಕ್ವಿನ್ S, ಪೈಟ್ DG. ''ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ರೆಡ್ಯೂಸಸ್ ಪ್ರೋಡಕ್ಟಿವಿಟಿ ಲಾಸ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ಎ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಅಟ್ಯಾಕ್. '' ''ಆರ್ಕ್ ಅಂಟರ್ನ್ ಮೆಡ್ '' 1998;'''158''' : 1013–1018. * ಲಿಟೇಕರ್ DG, ಸೋಲೊಮನ್ GD, ಗೆಂಜೆನ್ JR. ''ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಆನ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಯುಟಿಲೈಸೇಶನ್ ಆಂಡ್ ಕಾಸ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಕೇರ್ ಇನ್ ಮೈಗ್ರೇನರ್ಸ್. '' ''ಹೆಡ್‌ಏಕ್'' 1996;'''36''' :538–541. * ಗ್ರೀನರ್ DL, ಆಡ್ಡಿ SN. ''ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಯ‌ೂಸ್ ಇನ್ ಎ ಲಾರ್ಜ್ ಗ್ರೂಪ್-ಮಾಡೆಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಮೆಂಟೈನೆನ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್. '' ''ಆಮ್ J ಹೆಲ್ತ್ ಸಿಸ್ಟ್ ಫಾರ್ಮ್ '' 1996;'''53''' :633–638. * ಲೋಫ್‌ಲ್ಯಾಡ್ JH, ಕಿಮ್ SS, ಬ್ಯಾಟೆನ್‌ಹೋರ್ಸ್ಟ್ AS ''ಮತ್ತು ಇತರರು.'' ''ಕಾಸ್ಟ್-ಇಫೆಕ್ಟಿವ್‌ನೆಸ್ ಆಂಡ್ ಕಾಸ್ಟ್-ಬೆನಿಫಿಟ್ ಆಫ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಇನ್ ಪೇಶೆಂಟ್ಸ್ ವಿತ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌. '' ''ಮಯೊ ಕ್ಲಿನ್ ಪ್ರೋಕ್ '' 2001;'''76''' :1093–1101. * ಬಿಡ್ಲ್ AK, ಶೈಹ್ YC, ಕ್ವೋಂಗ್ WJ. ''ಕೋಸ್ಟ್-ಬೆನಿಫಿಟ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ಸ್ ವರ್ಸಸ್ ಯ‌ೂಜುಯಲ್‌ಥೆರಪಿ ಫಾರ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌. '' ''ಫಾರ್ಮಕೊಥೆರಪಿ '' 2000;'''20''' : 1356–1364. * ಕ್ಯಾರೊ JJ, ಗೆಟ್ಸಿಯೋಸ್ D, ರ‌್ಯಾಗಿಯೊ G, ಕ್ಯಾರೊ G, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ L. ''ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಇನ್ ಕೆನಡಾ ವಿತ್ ನಾರಟ್ರಿಪ್ಟಾನ್: ಎ ಕೋಸ್‌ಇಫೆಕ್ಟಿವ್‌ನೆಸ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್. '' ''ಹೆಡ್‌ಏಕ್ '' 2001;'''41''' :456–464. === ಸಾಮಾನ್ಯ === * [[ಸ್ಯಾಕ್ಸ್, ಆಲಿವರ್]] (1999) ''[[ಮೈಗ್ರೇನ್‌]]'' , ವಿಂಟೇಜ್ ISBN 0-520-08223-0 * ರೆಲೌಜ್ಯಾಟ್, ರಾವೊಲ್ & ಥಿಯೋಲೆಟ್, ಜೀನ್-ಪಿಯರೆ, ''ವೈಂಕ್ರೆ ಲಾ ಮೈಗ್ರೇನ್‌'' , ಅನಾಗ್ರಾಮೆ, 2006 ISBN 2-35035046 * ಬ್ಲೋಂಡಿನ್, ಬೆಟ್ಸಿ, (2008) "ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ಸ್: ಎ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಜರ್ನಿ ಥ್ರೂ ಲೈಫ್ ವಿತ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌, ವರ್ಡ್‌ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರೆಸ್ ISBN 0-615-20197-0 === ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ === * ಎಡ್ಮೀಡ್ಸ್ J, ಮ್ಯಾಕೆಲ್ JA. ''ದ ಇಕಾನಮಿಕ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌: ಆನ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಇನ್‌ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ಸ್. '' ''ಹೆಡ್‌ಏಕ್ '' 2002;'''42''' :501–509. * ಗರ್ತ್ WC, ಕ್ಯಾರಿಡೆಸ್ GW, ದಸ್ಬಾಚ್ EJ, ವಿಸ್ಸರ್ WH, ಸಾಂಟನೆಲ್ಲೊ NC. ''ದ ಮಲ್ಟಿನ್ಯಾಷನಲ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಸಿಂಪ್ಟಮ್ಸ್ ಆನ್ ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ಯುಟಿಲೈಸೇಶನ್ ಆಂಡ್ ವರ್ಕ್ ಲಾಸ್.'' ''ಫಾರ್ಮಕೊಇಕಾನಮಿಕ್ಸ್'' 2001;'''19''' :197–206. * ಹು XH, ಮಾರ್ಕ್ಸನ್ LE, ಲಿಪ್ಟೋನ್ RB, ಸ್ಟೆವಾರ್ಟ್ WF, ಬರ್ಗರ್ ML. ''ಬರ್ಡನ್ ಆಫ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಇನ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್: ಡಿಸ್‌ಎಬಿಲಿಟಿ ಆಂಡ್ ಇಕಾನಮಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್ಸ್. '' ''ಆರ್ಕ್ ಇಂಟರ್ನ್ ಮೆಡ್ '' 1999;'''159''' :813–818. * ಓಸ್ಟರ್‌ಹಾಸ್ JT, ಗಟ್ಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್ DL, ಪ್ಲಾಚೆಟ್ಕ JR. ''ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಲೊ ಲೇಬರ್ ಕಾಸ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ಸ್ ಇನ್ ದ US. ಫಾರ್ಮಕೊಇಕಾನಮಿಕ್ಸ್ '' 1992;'''2''' :2–11. === ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿತ್ರಣ === * ಬ್ಲಾಯು JN. ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮೈಗ್ರೇನ್‌: ಸಿಂಪ್ಟಮ್ಸ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ವಿಜುಯಲ್ ಆರ ಆಂಡ್ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಆನ್ಸೆಟ್. ಲಾನ್ಸೆಟ್ 1992;340:355-6. * ಸಿಲ್ಬರ್‌ಸ್ಟೈನ್ SD: ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಸಿಂಪ್ಟಮ್ಸ್: ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಎ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಸೆಲ್ಫ್-ರಿಪೋರ್ಟೆಡ್ ಮೈಗ್ರೇನರ್ಸ್. ಹೆಡ್‌ಏಕ್ 1995;35:387-96. * ಸಿಲ್ಬರ್‌ಸ್ಟೈನ್ SD, ಸ್ಯಾಪರ್ JR, ಫ್ರೈಟ್ಯಾಗ್ F. ಮೈಗ್ರೇನ್‌: ಡಯಾಗ್ನಾಸಿಸ್ ಆಂಡ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್. ಇನ್: ಸಿಲ್ಬರ್‌ಸ್ಟೈನ್ SD, ಲಿಪ್ಟೋನ್ RB, ಡಾಲೆಸ್ಸಿಯೊ DJ, ಎಡ್ಸ್. ವೋಲ್ಫ್ಸ್ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಆಂಡ್ ಅದರ್ ಹೆಡ್ ಪೇಯ್ನ್‌. 7ನೇ ಆವೃತ್ತಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2001:121–237. {{Refend}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{DMOZ|/Health/Conditions_and_Diseases/Neurological_Disorders/Headaches/Migraine/}} * [http://www.migraine-headache-help.com ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100517083825/http://migraine-headache-help.com/ |date=2010-05-17 }} * [http://midrin.org/migraine-headaches.html ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಟ್ರಿಗರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131012122654/http://midrin.org/migraine-headaches.html |date=2013-10-12 }} === ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ === * [http://www.ninds.nih.gov/disorders/headache/detail_headache.htm ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಫ್ರಮ್ ದ US ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂರಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120414172923/http://www.ninds.nih.gov/disorders/headache/detail_headache.htm |date=2012-04-14 }} * {{PDF|[http://216.25.100.131/upload/CT_Clas/diagnost.pdf Diagnostic criteria]|1.21&nbsp;MB}} * [http://www.emedicinehealth.com/alternative_and_complementary_approaches_to_migrai/article_em.htm ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಆಂಡ್ ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಪ್ರೋಚಸ್ ಟು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ಸ್] === ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === * [http://www.w-h-a.org ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050815075521/http://www.w-h-a.org/ |date=2005-08-15 }} * [http://www.blackwellpublishing.com/journal.asp?ref=0017-8748&amp;site=1 ಹೆಡ್‌ಏಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216110541/http://www.blackwellpublishing.com/journal.asp?ref=0017-8748&site=1 |date=2008-12-16 }} - ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪತ್ರಿಕೆ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಗ್ರೇನ್‌]] [[ವರ್ಗ:ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಲೆನೋವುಗಳು]] 5v8rb06mgj67ylp9jpk5z00jfk6aglc 0 23051 1376609 1360527 2026-07-11T06:38:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376609 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced|date=August 2008}} '''ಯಂತ್ರಕಲಿಕ''' ಯು [[ಸೆನ್ಸಾರ್]] ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ [[ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ]]ಗಳಂತಹ [[ಮಾಹಿತಿ]]ಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]]ಗಳು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವೆಸಗಬೇಕಂಬುದನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅನುವಾಗಿಸುವ [[ಆಲ್ಗೋರಿದಮ್]] ಗಳ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಯಂತ್ರಕಲಿಕಾ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಮಾಹಿತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ವಿವೇಕಯುತ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು;ಇದರಲ್ಲಿನ ತೊಡಕೇನೆಂದರೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಕಲ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಂದು ಉದ್ಭವಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ನಡವಳಿಕೆಗಳ(ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಗಳ) ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ(ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಭಾಷೆ)ಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು, ಆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದಿಂದ, ಬಹಳ ಕಷ್ಟ; ಹೀಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗಳೇ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂ ವರ್ಣಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]](artificial intelligence)ಯೂ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸಂಬಂಧಿತವಾದುದಾಗಿದ್ದು [[ಸಂಭಾವ್ಯತಾಶಾಸ್ತ್ರ]] (probability theory) ಮತ್ತು [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ]](statistics}, [[ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]](data mining), [[ಮಾದರಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ]](pattern recognition), [[ಆಳವಡಿಸತಕ್ಕ ಹತೋಟಿಗಳು]](adaptive ಕಂಟ್ರೋಲ್) ಮತ್ತು [[ತರ್ಕಬದ್ಧ ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ]](theoretical computer science)ಗಳೂ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. == ಉಪಯೋಗಗಳು == ಯಂತ್ರಕಲಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ [[ಯಂತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ]], [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜ್ಞಾನ]], [[ನೈಜ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕರಣ/ಯೋಜನೆ]], [[ಸಿಂಟಾಕ್ಸ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ]], [[ಪರಿಶೋಧನಾ ಇಂಜಿನ್]] ಗಳು, [[ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಪರೀಕ್ಷಣ]], [[ಜೈವಿಕ ಮಾಹಿತಿಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಮೆದುಳು-ಯಂತ್ರ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ ಗಳು]] ಮತ್ತು [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಹಿತಿಶಾಸ್ರಗಳು]], [[ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ]], [[ಷೇರುಪೇಟೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]], [[DNA ಆವಳಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ]], [[ಮಾತು]] ಮತ್ತು [[ಕೈಬರಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ]], [[ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರಹಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆ]], [[ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಆಡುವುದು]], [[ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]], [[ಆಳವಡಿಸತಕ್ಕ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಗಳು]] ಮತ್ತು [[ರೋಬಟ್ ಗಳ ಚಲನ]]. == ಮಾನವನೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ == ಕೆಲವು ಯಂತ್ರಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನಗಳು ಮಾಹಿತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾನವನಿಗಿರುವ ಅಂತರ್ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರೀಕರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಮಾನವ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಕಾರ್ಯವೆಸಗುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮಾನವನ ಅಂತರ್ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗದು, ಏಕೆಂದರೆ, ಯಂತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದವನೇ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಶೋಧಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಗುಣಾತ್ಮಕತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಯಂತ್ರಕಲಿಕೆಯು [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ]]ಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಯಂತ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಒಂದು ಯತ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.{{Fact|date=May 2008}} ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಾಧಾರಿತ ಯಂತ್ರಕಲಿಕಾ ಸಂಶೋಧಕರು [[ಬಯೇಸಿಯನ್ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವರು. == ಆಲ್ಗೋರಿದಂನ ವಿಧಾನಗಳು == ಯಂತ್ರಕಲಿಕೆಯ [[ಆಲ್ಗೋರಿದಂ]]ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ [[ವರ್ಗೀಕರಣ]]ಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಲ್ಗೋರಿದಂ ರೀತಿಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ: * '''[[ಮೇಲ್ವೆಚಾರಣಾ ಸಹಿತ ಕಲಿಕೆ]]''' - ಬಯಸಿದ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬೇಕಾದ ಇನ್-ಪುಟ್(ಮಾಹಿತಿ ಅಳವಡಿಕೆ)ಗಳ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು [[ವರ್ಗೀಕರಣ]] ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ಕಲಿಯುವಂತಹದು ಕಾರ್ಯಸಂಬಂಧಿತ ಹೂಡಿಕೆ-ಫಲಿತಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆ ಕಾರ್ಯದ ನಕ್ಷೆಯ ವಾಹಕವನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯದ ರೂಪವನ್ನು ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. * '''[[ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾರಹಿತ ಕಲಿಯುವಿಕೆ]]''' - ಕ್ಲಸ್ಟರಿಂಗ್ (ಗುಂಪುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ) ರೀತಿಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವಿಕೆ. * '''[[ಅರೆ-ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಸಹಿತ ಕಲಿಯುವಿಕೆ]]''' - ಲಾಂಛನಸಹಿತ ಮತ್ತು ಲಾಂಛನರಹಿತ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆರಡನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಒಂದು ಸುಮಾರಾದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಅಥವಾ ವರ್ಗೀಕರಣಕಾರಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. * '''[[ದೃಢೀಕರಣ ಕಲಿಕೆ]]''' - ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಗಮನಿಸುದುದನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯುವಿಕೆ. ಪ್ರತಿ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವು ಬಹುಮಾನಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಲ್ಗೋರಿದಂ ಕಲಿಕೆಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಾಗುತ್ತದೆ. * '''[[ಶಕ್ತಿಸಂಪ್ರೇಷನ]] ''' - ತರಬೇತಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳು, ತರಬೇತಿ ಫಲಿತಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. * '''[[ಕಲಿಯಲು ಕಲಿಯುವಿಕೆ]]''' - ತನ್ನದೇ ಆದ [[ಅನುಮತಿಯ ಪಕ್ಷಪಾತ]]ವನ್ನು, ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. * '''ಪಾರೆಟೋ-ಆಧಾರಿತ ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಕಲಿಯುವಿಕೆ''' - ಪಾರೆಟೋ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನವು ಕಲಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಜೋಡಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿ, ಅವುಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ನೋಡಿ [http://www.soft-computing.de/moml.html ಮಲ್ಟಿ-ಆಬ್ಜೆಕ್ಟಿವ್ ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್] == ಸಿದ್ಧಾಂತ == {{main|Computational learning theory}} ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳ ಗಣಿತ ವಿಶ್ಷೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಗಣಕೀಯ ಕಲಿಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತರಬೇತಿ ಜೋಡಿಗಳು ಗಣನೆಗೆ ಸಿಲುಕುವಂತಹವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯತ್ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದುದರಿಂದಲೂ, ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಆಲ್ಗೋರಿದಂಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಕಲ್ಪನಾಭರಿತ ಅಥವಾ ಅನುಮಾನಪೂರಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇವುಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಲ್ಲದೆ, ಗಣಕಸಂಬಂಧಿಗ ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಸಮಯದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಔಚಿತ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಗಣಕಸಂಬಂಧಿತ ಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿನಾಮಿಯಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣಕೀಕರಣ (ಕಂಪ್ಯುಟೇಷನ್) ಮಾಡಿದಲ್ಲಿಮಾತ್ರ ಉಚಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸಮಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ]]ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಒಂದು ವಿಧಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು [[ಪಾಲಿನಾಮಿಯಲ್ ಸಮಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಬಹುದೆಂದು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕೆಲವು ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿನಾಮಿಯಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲಾಗದೆಂದು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು/ವಿಧಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯವಾದರೂ, ಯಂತ್ರಕಲಿಕಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೋಲಿಕೆಗಳಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ಕೃತಕ ನರಮಂಡಲ]] * [[ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ರೋಬಟ್]] * [[ಬಯೇಸಿಯನ್ ಜಾಲಗಳು]] * [[ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಷಯಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣ]] * [[ಗಣಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಬದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] * [[ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] * [[ಡಾರ್ವಿನ್ ಮಾದರಿಯ ಕಲಿಕೆ]] * [[ಕ್ರಾಂತೀಯ ಗಣಕೀಕರಣ]] * [[ವಿವರಣಾಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆ]] * [[ಅಸ್ಪಷ್ಟ ತರ್ಕ]] * [[ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯಕರಣ]] * [[ಯಂತ್ರಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾಶನಗಳು(ಗಣಕಶಾಸ್ತ್ರ)]] * [[ಯಂತ್ರಕಲಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]] (ICML)(ಸಮ್ಮೇಳನ) * [[ಚೋದಿತ ತಾರ್ಕಿಕ ಕಾರ್ಯಕರಣ.]] * [[ಬುದ್ಧಿವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * [[ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ರಿಸರ್ಚ್]] * [[ನ್ಯೂಮರಿಕಲ್‌ ಅನ್ಯಾಲಿಸಿಸ್‌ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ನ್ಯೂಮರಿಕಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಯಂತ್ರಕಲಿಕಾ ಆಲ್ಗೋರಿದಂಗಳು]] * [[MLMTA]] ಯಂತ್ರಕಲಿಕೆ: ಮಾಡಲ್ (ಮಾದರಿ)ಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಉಪರೋಗಗಳು * [[ವಿವಿಧ-ಚಿಹ್ನಾ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು]] * [[ನರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (NIPS)]] (ಸಮ್ಮೇಳನ) * [[ಮಾದರಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ]] * [[ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಶ್ಲೇಷಕಗಳು]] * [[ದ್ರವಕೋಶ ಗಣಕೀಕರಣ]] == ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ == {{ref begin}} * ಸೆರ್ಗಿಯೋಸ್ ಥಿಯೋಡೊರೈಡಿಸ್, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟೀನೋಸ್ ಕೌಟ್ರೋವುಂಬಾಸ್(2009) "ಪ್ಯಾಟ್ರನ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್", 4ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ, ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ISBN 978-1-59749-272-0. * ಎಥೆಮ್ ಆಲ್ಪೇಡಿನ್ (2004)''ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್'' (ಅಡಾಪ್ಟಿವ್ ಕಂಪ್ಯುಟೇಷನ್ ಎಂಡ್ ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್), MIT ಪ್ರೆಸ್, ISBN 0-262-01211-1 * [[ಕ್ರಿಸ್ತೋಫರ್ ಎಂ. ಬಿಷಪ್]], ''ಪ್ಯಾಟ್ರನ್ ರೆಕಗಗ್ನಿಷನ್ ಅಂಡ್ ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್'' , ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್ISBN 0-262-01211-1 * ಬಿಂಗ್ ಲಿಯೂ(2007), ವೆಬ್ ಡಾಟಾ ಮೈನಿಂಗ್: ಎಕ್ಪ್ಲೋರಿಂಗ್ ಹೈಪರ್ ಲಿಂಕ್ಸ್, ಕಂಟೆಂಟ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಯೂಸೇಜ್ ಡಾಟಾ. ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್, ISBN 3-540-37881-2 * ಟಾಬಿ ಸೀಗ್ರಾಮ್, ''ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಕಲೆಕ್ಟಿವ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್'' , ಒರೀಲಿ ISBN 0-596-52932-5 * [[ರೇ ಸಾಲೋಮನಾಫ್]], "[http://world.std.com/~rjs/indinf56.pdf ಎನ್ ಇಂಡಕ್ಟಿವ್ ಇನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೆಷೀನ್]" 1956ರ [[ಡಾರ್ಟ್ ಮೌತ್ ಬೇಸಿಗೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ AI ಬಗ್ಗೆ]] ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತೋಲೆಯಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿ. * ರೇ ಸಾಲೋಮನಾಫ್, ''ಎನ್ ಇಂಡಕ್ಟಿವ್ ಇನ್ಫರೆಜ್ಸ್ ಮೆಷೀನ್'' IRE ಸಭೆಯ ದಾಖಲೆ, ಮಾಹಿತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಾಯ, ಭಾಗ 2, ಪುಟಗಳು 56 -62, 1957. * ರಿಸ್ ಝಾರ್ಡ್ ಎಸ್. ಮಿಖಾಲ್ಸ್ಕಿ, ಜೇಮೀ ಜಿ. ಕಾರ್ಬೋನೆಲ್, ಟಾಮ್ ಎಂ. ಮಿಚೆಲ್ (1983), ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್: ಎನ್ ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಅಪ್ರೋಚ್, ಟಿಯೋಗಾ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ, ISBN 0-935382-05-4. * ರಿಸ್ ಝಾರ್ಡ್ ಎಸ್. ಮಿಖಾಲ್ಸ್ಕಿ, ಜೇಮೀ ಜಿ. ಕಾರ್ಬೋನೆಲ್, ಟಾಮ್ ಎಂ. ಮಿಚೆಲ್ (1986), ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್: ಎನ್ ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಅಪ್ರೋಚ್, ಸಂಪುಟ II, ಮಾರ್ಗನ್ ಕಾಫ್ ಮನ್, ISBN 0-934613-00-1. * ಯೆವೆಸ್ ಕೊಡ್ರಟಾಫ್, ರಿಸ್ ಝಾರ್ಡ್ ಎಸ್. ಮಿಖಾಲ್ಸ್ಕಿ(1990), ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್: ಎನ್ ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಅಪ್ರೋಚ್, ಸಂಪುಟ III, ಮಾರ್ಗನ್ ಕಾಫ್ ಮನ್, ISBN 1-55860-119-8. * ರಿಸ್ ಝಾರ್ಡ್ ಎಸ್. ಮಿಖಾಲ್ಸ್ಕಿ, ಜಾರ್ಜ್ ಟೆಕ್ಯುಸಿ (1994 ), ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್: ಎ ಮಲ್ಟಿ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿ ಅಪ್ರೋಚ್, ಸಂಪುಟ IV, ಮಾರ್ಗನ್ ಕಾಫ್ ಮನ್, ISBN 1-55860-251-8. * ಭಗತ್, ಪಿ.ಎಂ. (2005 ). ''ಪಾಟ್ರನ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್ ಇನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ'' , ಎಲ್ಸೆವಿಯರ್. ISBN 0-03-063748-1 * ಬಿಷಪ್, ಸಿ.ಎಂ. (1995). ''ನ್ಯೂಟ್ರಲ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಫಾರ್ ಪ್ಯಾಟ್ರನ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್'' , ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. ISBN 0-03-063748-1 * ರಿಚರ್ಡ್ ಓ. ಡೂಡ, ಪೀಟರ್ ಇ. ಹಾರ್ಟ್, ಡೇವಿಡ್ ಜಿ. ಸ್ಟಾರ್ಕ್ (2001 ), ''ಪ್ಯಾಟ್ರನ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್'' , (ಸೆಕೆಂಡ್ ಎಡಿಷನ್) ವಿಲ್ಲೀಮ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ISBN 0-471-05669-3. * ಹುವಾಂಗ್ ಟಿ.-ಎಂ., ಕೆಕ್ಮನ್ ವಿ., ಕೊಪ್ರಿವ ಐ.(2006), ಕೆರ್ನೆಲ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಆಲ್ಗೋರಿದಂಸ್ ಫಾರ್ ಮೈನಿಂಗ್ ಹ್ಯೂಜ್ ಡಾಟಾ ಸೆಟ್ಸ್, ಸೂಪರ್ ವೈಝ್ಡ್, ಸೆಮಿ- ಸೂಪರ್ ವೈಝ್ಡ್, ಎಂಡ್ ಅನ್ ಸೂಪರ್ ವೈಝ್ಡ್ ಲರ್ನಿಂಗ್, ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್-ವೆರ್ಲಾಗ್, ಬರ್ಲಿನ್, ಹೀಡೆಲ್ ಬರ್ಗ್, 260 ಪುಟಗಳು, ಇಲ್ಲಸ್., ಹಾರ್ಡ್ ಕವರ್, ISBN 3-540-31681-7. * KECMAN ವೋಜಿಸ್ಲಾವ್(2001),[http://support-vector.ws ಲರ್ನಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ಸಪೋರ್ಟ್ ವೆಕ್ಟಾರ್ ಮೆಷೀನ್ಸ್, ನ್ಯೂರಲ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಫಜೀ ಲಾಜಿಕ್ ಮಾಡೆಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723205302/http://support-vector.ws/ |date=2011-07-23 }}, ದ ಎಂ ಐ ಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, MA, 608 ಪುಟಗಳು., 268 illus., ISBN 0-262-11255-8. * ಮೆಕ್ಕೇ, ಡಿ. ಜೆ. ಸಿ. (2003). ''[http://www.inference.phy.cam.ac.uk/mackay/itila/ ಇಂಫರ್ಮೇಷನ್ ಥಿಯರಿ, ಇಂಫೆರೆನ್ಸ್, ಅಂಡ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಆಲ್ಗೋರಿದಂಸ್]'' , ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. ISBN 0-03-063748-1 * ಮಿಚೆಲ್, ಟಿ. (1997). ''ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್'' , ಮೆಕ್ ಗ್ರಾ ಹಿಲ್. ISBN 0-471-69059-7. * ಇಯಾನ್ ಹೆಚ್, ವಿಟ್ಟೆನ್ ಮತ್ತು ಈಬೆ ಫ್ರಾಂಕ್ ''ಡಾಟಾ ಮೈನಿಂಗ್: ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಟೂಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್'' ಮಾರ್ಗನ್ ಕಾಫ್ ಮನ್ ISBN 0-12-088407-0. * ಷೊಲೋಮ್ ವೀಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಮಿರ್ ಕುಲಿಕೋವ್ಸ್ಕಿ(1991). ''ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ದಟ್ ಲರ್ನ್'' , ಮಾರ್ಗನ್ ಕಾಫ್ ಮನ್. ISBN 1-55860-065-5. * ಮಿಯೆರ್ಸ್ವಾ, ಇಂಗೋ ಮತ್ತು ವರ್ಸ್ಟ್, ಮಿಚೆಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನ್ಕೆನ್ ಬರ್ಗ್, ರಾಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಸ್ಖಾಲ್ಝ್, ಮಾರ್ಟಿನ್ ಮತ್ತು ಯೂಲರ್, ಟಿಮ್: ''ಯೇಲ್: ರಾಪಿಡ್ ಪ್ರೋಟೋಟೈಪಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಡಾಟಾ ಮೈನಿಂಗ್ ಟಾಸ್ಕ್ಸ್'' , 12ನೆಯ ACM ಸಿಗ್ಕ್ದ್ದ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಫೆರೆನ್ಸ್ ಆನ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಎಂಡ್ ಡಾಟಾ ಮೈನಿಂಗ್ ನ ನಡಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ (KDD-06), 2006. * ಟ್ರೆವರ್ ಹೇಸ್ಟೀ, ರಾಬರ್ಟ ಟಿಬ್ ಶಿರಾನಿ ಮತ್ತು ಜೆರೋಮ್ ಫ್ರೀಡ್ ಮನ್ (2001). ''[http://www-stat.stanford.edu/~tibs/ElemStatLearn/ ದ ಎಲಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಲರ್ನಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091110212529/http://www-stat.stanford.edu/~tibs/ElemStatLearn/ |date=2009-11-10 }}'' , ಸ್ಪ್ರಿಂಗರ್. ISBN 0-387-95284-5. * ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ವಾಪ್ನಿಕ್ (1998). ''ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಥಿಯರಿ'' . ವಿಲೀ-ಇಂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್, ISBN 0-471-03003-1. {{ref end}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://ai4r.rubyforge.org ರೂಬಿ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್ ಆಫ್ ಸೆವೆರಲ್ ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಆಲ್ಗೋರಿದಂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120625101925/http://ai4r.rubyforge.org/ |date=2012-06-25 }} * [http://see.stanford.edu/see/courseinfo.aspx?coll=348ca38a-3a6d-4052-937d-cb017338d7b1 ಆಂಡ್ರೂ ಎನ್ ಜೀ'ಸ್ ಸ್ಟಾನ್ ಫೋರ್ಡ್ ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕೋರ್ಸ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831113741/http://see.stanford.edu/see/courseinfo.aspx?coll=348ca38a-3a6d-4052-937d-cb017338d7b1 |date=2009-08-31 }} * [http://scholarpedia.org/article/Encyclopedia_of_Computational_Intelligence ದ ಎಂಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯುಟೇಷನಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011210529/http://scholarpedia.org/article/Encyclopedia_of_Computational_Intelligence |date=2007-10-11 }} * [http://www.machinelearning.org/ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ] * [http://www.kmining.com/info_conferences.html ಕೆಮೈನಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್, ಡಾಟಾ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಅಂಡ್ KDD ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಕಾನ್ಫೆರೆನ್ಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903174449/http://www.kmining.com/info_conferences.html |date=2009-09-03 }} * [http://mloss.org/about/ ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091003182249/http://mloss.org/about/ |date=2009-10-03 }} * [http://videolectures.net/Top/Computer_Science/Machine_Learning/ ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ವಿಡಿಯೋ ಲೆಕ್ಷರ್ಸ್ ] * [http://salproject.codeplex.com ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100905052403/http://salproject.codeplex.com/ |date=2010-09-05 }} * [http://www.cimlcommunity.org/ ದ ಕಂಪ್ಯುಟೇಸನಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ವರ್ಚುಯಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091004101940/http://www.cimlcommunity.org/ |date=2009-10-04 }} * [http://cran.r-project.org/web/views/MachineLearning.html R ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಟಾಸ್ಕ್ ವ್ಯೂ] * [http://www.reddit.com/r/MachineLearning/ ಮೆಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್] *[https://holagi.in/what-is-machine-learning-in-kannada/ ಮಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಅಂದರೆ ಏನು] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಕಲಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕಲಿಯುವಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಸೈಬರ್ನೆಟಿಕ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ]] mfxzx3gbilneo0wve1y8cx43qofvrsn 0 24151 1376611 1376396 2026-07-11T07:25:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376611 wikitext text/x-wiki [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು '''ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್''' ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="guide">{{cite book | author=[[Royal Mail]] | publisher =Royal Mail Group | edition=4 | title =Address Management Guide | month=October | year = 2004}}</ref> ಅವು [[ಆಲ್ಫಾನ್ಯೂಮರಿಕ್]] ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1959 ರಿಂದ 1974 ರವರೆಗೆ 15 ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್]] ಅವರಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Short history">{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/money/mortgages/a-short-history-of-the-postcode-751884.html|title=A short history of the postcode|date=2002-01-26|work=The Independent|accessdate=2009-10-03|archive-date=2009-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090827100331/http://www.independent.co.uk/money/mortgages/a-short-history-of-the-postcode-751884.html|url-status=dead}}</ref> ಪೂರ್ಣ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಅನ್ನು "ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಯೂನಿಟ್" ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಾಸಗಳು ಅಥವಾ ಏಕೈಕ ದೊಡ್ಡ ಹಂಚಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ.<ref name="guide" /> ಪೋಸ್ಟ್ ಕೋಡ್ ಯೂನಿಟ್ ಐದರಿಂದ ಏಳು ಅಕ್ಷರಗಳ ನಡುವೆ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ಪೇಸ್ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಸರಿಸುಮಾರು 1.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ.<ref name="guide" /> ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ನ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು "ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ"<ref name="guide" /> ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನ ಕೋಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಥವಾ [[ಪೋಸ್ಟ್ ಪಟ್ಟಣ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು 124 [[ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="guide" /> ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಚೆಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲದೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಇನ್ಶುರೆನ್ಸ್ ಪ್ರೀಮಿಯಮ್‌ಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು, [[ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು [[ಸೆನ್ಸಸ್]] ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಮೊತ್ತದ ಕಡಿಮೆ ಹಂತದಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸುಮಾರು 27.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಟವಾಡೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ವಿಳಾಸ ಡೇಟಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವಿಳಾಸ]] ಫೈಲ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದು, ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು.<ref name="guide" /> 1857 ರಿಂದ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1917 ರಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು, 1934 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇತರೆ ನಗರಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮುಂಚಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ==ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ== ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಆಲ್ಫಾನ್ಯೂಮರಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಐದು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಅಕ್ಷರಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರವಾಗಿದ್ದು, (ಏಕ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕೋಡ್‌ನ ''ಹೊರಗಣ'' ಮತ್ತು ''ಒಳಗಣ'' ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ.) ಉದಾ. ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು1ಎ 0ಎಎ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆ]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಕೋಡ್‌ಗಳು. ಈ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು 1959<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8288148.stm|title=Modern postcodes are 50 years old|date=2009-10-02|publisher=BBC News|accessdate=2009-10-03}}</ref> ಮತ್ತು 1974 [[ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್]] ಅವರಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Short history" /><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7803267.stm|title=Postcodes to celebrate 50th year|date=2008-12-30|publisher=BBC News|accessdate=2009-10-03}}</ref> ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮೇಲ್ ಅನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇತರೆ ಹಲವಾರು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ - [[ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಲಾಟರಿ]]ಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡಿನ 'ಹೊರಗಣ' ಭಾಗವು ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ರೆಡ್‌ಹಿಲ್ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್‌ಹೆಚ್, ತದನಂತರ ಮುಂದಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು [[ಪೋಸ್ಟ್ ಟೌನ್]] ಅನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ - ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಡೆಲಿವರಿ ಕಛೇರಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ವಲಯದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗೀ ಆರ್‌ಹೆಚ್1 ರೆಡ್‌ಹಿಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಆರ್‌ಹೆಚ್10 ಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹುಶಃ ಹೊರಗಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ - ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆರ್‌ಹೆಚ್10 ಮತ್ತು ಆರ್‌ಹೆಚ್11 ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಪರಿಸರವು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಸಹಾ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕ ಪೋಸ್ಟಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಸ್ಟ್ ಟೌನ್ ಇರುತ್ತದೆ. 'ಒಳಗಣ' ಭಾಗವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಟ್ಟಣ/ ಡೆಲಿವರಿ ಕಚೇರಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ - ಸಂಖ್ಯೆಯು- ಸೆಕ್ಟರ್‌ಗಳಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ತಿಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ದೊಡ್ಡ ಕಛೇರಿಯ ಶಾಖೆಯು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, 'ಒಳಗಣ' ಭಾಗದ ಕೋಡ್ ಕಛೇರಿ ಶಾಖೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಒಂದೇ ಕಂಪನಿಯು ಶಾಖೆಯ ಒಳಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಎಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಮೇಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕಡೆ) ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ( [[ಡಿವಿಎಲ್‌ಎ]] ನಿದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ) "ಒಳಗಣ" ಕೋಡ್ ಒಂದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ನೇರವಾದ ಮೇಲ್‌ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|title=Elite School of Motoring - Your Driving Licence|publisher=elite School of Motoring|url=http://eliteschoolofmotoring.co.uk/iow/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=24&Itemid=43|accessdate=2010-03-27|archive-date=2008-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20081228104127/http://eliteschoolofmotoring.co.uk/iow/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=24&Itemid=43|url-status=dead}}</ref> ಐದು-ಅಂಕಿಗಳ ಸರಣಿಯ ಕೋಡ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು [[ಮೇಲ್ ವಿಂಗಡಣೆ]] ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ - ಆದರೆ ಮೇಲಿಂಗ್ ಲಭ್ಯವು ಕೇವಲ 'ಕನಿಷ್ಠ 4,000 ಅಕ್ಷರಗಳ-ಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾತ್ರ'.<ref>[http://www.royalmail.com/portal/rm/content3?catId=4700005&amp;mediaId=50800697 ''ಮೇಲ್‌ಸಾರ್ಟ್ ಎಫ್‌ಎಕ್ಯು'', ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.2007-08-03 ರಂದು ಮರುಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ</ref> ಮೇಲ್ ವಿಧಧ ಬಲ್ಕ್ ಮೇಲಿಂಗ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ವಿಂಗಡಣೆಯು ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 1950 ರ ಅಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗನಡೆಸಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8288148.stm "ಆಧುನಿಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು 50 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು"], [[ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್]], 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009</ref> ಈ ಸಾಧನಗಳು ಎನ್ವಲಪ್ ಅನ್ನು ಆಪರೇಟರ್‌ಗೆ ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಪತ್ರವನ್ನು ಯಾವ ಪಿನ್‌ಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕೆಂದು ತೋರಿಸುವ ಬಟನ್ ಅನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜ್ಞಾಪಕದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="new_scientist">''ಹೊಸ ವಿಜ್ಞಾನಿ'', 21 ಜುಲೈ 2007, ಪು16</ref> ಜನವರಿ 1959 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾಗಿ ಕೋಡ್ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸ್ವರೂಪವು ಆರು ಅಕ್ಷರಗಳ ಆಲ್ಫಾನ್ಯೂಮರಿಕ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="times_150189">"ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್ಸ್ ಟು ಸ್ಪೀಡ್ ಅಪ್ ಮೇಲ್", ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್'', 15 ಜನವರಿ 1959</ref> 28 ಜುಲೈ [[ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ಮಾರ್ಪೆಲ್ಸ್]], [[ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್]], [[ನಾರ್ವಿಚ್]] ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು 150,000 ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಳಾಸಗಳು ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ನಾರ್ವಿಚ್ ಈಗಾಗಲೇ ಎಂಟು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮೇಲ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="times_290659">"ನಾರ್ವಿಚ್ ಟು ಯೂಸ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್ಸ್ - ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಿಂಗ್ ಇನ್ ಆಟೊಮೇಶನ್", ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್'', 29 ಜುಲೈ 1959</ref> ಕೋಡ್‌ಗಳು ಎನ್‌ಒಆರ್ ಎಂದು ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1965 ರಲ್ಲಿ "ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ" ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="times_051065">"ಜಿ.ಪಿ.ಒ. ರೋಬಾಟ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಸಾರ್ಟ್ಸ್ 20,000 ಲೆಟರ್ಸ್ ಆನ್ ಅವರ್", ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್'', 5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1965</ref> 1 ಮೇ 1967 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೋಯ್ಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮಧ್ಯ ಕ್ರೋಯ್ಡನ್‌ಗೆ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿಆರ್‌ಒ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ [[ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ]] ಸಿಆರ್2, ಸಿಆರ್3 ಮತ್ತು ಸಿಆರ್4 ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇದು £24 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಬರ್ಡೀನ್]], [[ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್]], [[ಬ್ರಿಗ್ಟನ್]], [[ಬ್ರಿಸ್ಟೋಲ್]], [[ಬ್ರೋಮ್ಲೆ]], [[ಕಾರ್ಡಿಫ್]], [[ಕೊವೆಂಟ್ರಿ]], [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]], [[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ ಅಪಾನ್ ಟೈನಿ]], [[ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್]], [[ರೀಡಿಂಗ್ ಶೆಫೆಲ್ಡ್]], [[ಸೌಥ್‌ಆಮ್ಟನ್]] ಮತ್ತು [[ಲಂಡನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ]] ಕೋಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1967 ಕ್ಕೆ ಆರ್ಬೆಡೀನ್, ಸೌಥ್‌ಆಂಪ್ಟನ್, ಬ್ರಿಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು [[ಡೆಬ್ರಿ]] ಗಳಿಗೆ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="times_040767">"ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಫಾಸ್ಟರ್ ಸರ್ವೀಸ್", ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್'', 4 ಜುಲೈ 1967</ref> 1970 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ]] ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="times_150870">"ಲಂಡನ್ ಇನ್ ಬ್ರೀಫ್", ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್'', 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1970</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 1970 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಮೇಲ್‌ಗೆ ಒಕ್ಕಣೆಯಾಗಿ "ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಜ್ಞಾಪಕದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ" ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ [[ವಿಂಗಡಣೆ ಕಚೇರಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="times_180171">"ಇನ್‌ಸೈಡ್ ದಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್", ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್'', 18 ಜನವರಿ 1971</ref> 1971 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಳಾಸದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕೋಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ಕುರಿತು ಸದನದ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು 1972 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್ [[ಸರ್ ಜಾನ್ ಈಡನ್]] ಅವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.<ref name="times_200472">"ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ", ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್'', 20 ಏಪ್ರಿಲ್ 1972</ref> ನಾರ್ವಿಚ್‌ಗೆ ಮರುಕೋಡ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 1974 ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಹಂತ ತಲುಪಿತು ಆದರೆ ಸಿಆರ್‌ಒ ಅನ್ನು ಸಿಆರ್‌0 (ಜಿಲ್ಲೆ ಸೊನ್ನೆ) ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೋಯ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಂತಿಮ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತ್ತು.<ref name="bpma">[http://www.postalheritage.org.uk/history/downloads/BPMA_Info_Sheet_Postcodes_web.pdf ಮಾಹಿತಿ ಹಾಳೆ: ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090320052708/http://www.postalheritage.org.uk/history/downloads/BPMA_Info_Sheet_Postcodes_web.pdf |date=2009-03-20 }}, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೀವ್</ref> ಮಧ್ಯ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಎನ್‌ಪಿಟಿ ಎಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅದೇ ರೀತಿ ನಾರ್ವಿಚ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಯ್ಡನ್ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಪಿ1-ಎನ್‌ಪಿ8 ಎಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು 1984 ರ ಅಂತ್ಯದ ತನಕ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ನಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ (ಎನ್‌ಪಿಟಿ ಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತಗೊಳಿಸದೆ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಪಿ7 ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ) ಇದನ್ನು ಎನ್‌ಪಿ9 ಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="nptgazette">{{cite web|url=http://www.london-gazette.co.uk/issues/49959/pages/17064/page.pdf|title=Borough of Newport (Kingsway) (Business Parking Places) Order 1985|last=Newport Borough Council|date=17 December 1984|work=The London Gazette (No. 49959)|publisher=HMSO|pages=17064|accessdate=2009-10-05|archive-date=2011-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20111115011016/http://www.london-gazette.co.uk/issues/49959/pages/17064/page.pdf|url-status=dead}}</ref> ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಹೊರಗಿನ ಕೋಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗಿರೋಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಜಿಐಆರ್ 0ಎಎ ಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಆಗಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ==ಮುಂಚಿನ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು== ===ಲಂಡನ್=== [[ಲಂಡನ್]] ಅಂಚೆ ಪಟ್ಟಣವು [[ಬೃಹತ್ ಲಂಡನ್‌ನ]] 40% ಅನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. 1857/8 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಇದನ್ನು ಹತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಅವುಗಳು ಆವರಿಸಿದ ಕೋಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ: ಇಸಿ, ಡಬ್ಲ್ಯುಸಿ, ಎನ್, ಎನ್ಇ, ಇ, ಎಸ್‌ಇ, ಎಸ್, ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು, ಡಬ್ಲ್ಯು, ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು. ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ 1917 ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಇ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಸೇವೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ "1" ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ತದನಂತರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಟವಾಡೆ ಕಚೇರಿಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ವರ್ಣಮಾಲೆ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇತರೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು (ಉದಾ. ಎನ್‌2 ಪಶ್ಚಿಮ ಫಿಂಚ್ಲೆ, ಎನ್3 ಫಿಂಚ್ಲೆ, ಎನ್4 ಫಿನ್ಸ್‌ಬರಿ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವು). ===ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳು=== [[File:BirdbrookRoadSigns.jpg|thumb|right|ಬರ್ಡ್‌ಬ್ರೋಕ್ ರಸ್ತೆ, ಗ್ರೇಟ್ ಬಾರ್, ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಗಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳ ಗುರುತುಗಳು, ಹಳೆಯ "ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 22" (ಮೇಲೆ) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ "ಬಿ44" ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು.]] ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಂತೆ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. 1864/65 ರಲ್ಲಿ ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು 1967/68 ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಫೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಎಂಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="bpma" /> 1917 ರಲ್ಲಿ ಡುಬ್ಲಿನ್ ಅನ್ನು [[ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ]] ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ [[ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ]] [[ಪೋಸ್ಟಲ್ ಸೇವೆಗೆ]] ಇವುಗಳು ಮಾರ್ಪಡಿತ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1923 ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೊ ಅನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಕಂಪಾಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು (ಸಿ, ಡಬ್ಲ್ಯು, ಎನ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು,ಎನ್, ಇ, ಎಸ್, ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು, ಎಸ್ಇ).<ref name="bpma" /> ಜನವರಿ 1932 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡಿದರು.<ref name="bpma" /> ನವೆಂಬರ್ 1934 ರಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು "ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೂ ಸಾಕಷ್ಟು ದೃಢೀಪಡಿಸಲು" ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾದ ಹತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ವಸತಿನಿವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಪ್ರದೇಶವು ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ಫ್ಯಾಂಪ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ಫ್ಯಾಂಪ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ವಿಭಾಗಗಳ ಮ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಕಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಪತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು "ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು".<ref name="times1934">{{cite news |title=Numbered P.O. Districts In Country Towns. Aid To Accurate Delivery |work=[[The Times]] |page=14 |date=20 November 1934 }}</ref> ಮುಂದುವರೆದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ''"ವೇಗದ ಮತ್ತು ನಿಜಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟ್‌ಪೇಪರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ"'' ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಚಾರವು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಬದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಅಂಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು ಸಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಮುದ್ರಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಷನರಿ ಪೂರೈಸುವವರಿಗೆ ವಿಳಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಚುನಾವಣೆ]]ಯಲ್ಲಿನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ [[ಚುನಾವಣೆ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳು]] ಅಂಚೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರುವ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಐಟಂಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಹತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಲ್ಲಿಗೂ ಸರಿಯಾದ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉಚಿತ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="times1935">{{cite news |title=Postal District Numbers Appeal For Use In Addresses|work=[[The Times]] |page=14 |date=29 October 1935}}</ref> ಹತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ:<ref name="times1935" /> {{col-begin}} {{col-break}} *[[ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] *[[ಬ್ರಿಗ್ಟನ್]]/[[ಹೋವ್]] *[[ಬ್ರಿಸ್ಟೋಲ್]] *[[ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್]] {{col-break}} *[[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]] *[[ಲೀಡ್ಸ್]]/[[ಬ್ರ್ಯಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್]] *[[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್]] *[[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]]/[[ಸಾಲ್ಫೋರ್ಡ್]] {{col-break}} *[[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಅಪಾನ್ ಟೈನಿ]] *[[ಶೆಫಲ್ಡ್]] {{col-end}} ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಚೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಉದಾ. [[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ 8]] ನಲ್ಲಿನ [[ಟಾಕ್ಸ್‌ಟೆಥ್]]. ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಫೋರ್ಡ್ ನಡುವೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ 1 ಅಥವಾ ಸಾಲ್ಫೋರ್ಡ್ 4 ಎಂದು ವಿಳಾಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಉಪವಿಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು, ಅಂದರೆ ''ಗ್ರೇಟ್ ಬಾರ್, ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 22'' ಅಥವಾ ''ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 22ಎ'' <ref name="Will">{{Cite web |url=http://www.jacomb.com/w1951_1960.htm |title=1951 ವಿಲ್, ಯೂಸಿಂಗ್ ಅಡ್ರಸ್ ಇನ್ "ಬ್ರಿಮ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 22ಎ" |access-date=2010-08-02 |archive-date=2007-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070208065042/http://www.jacomb.com/w1951_1960.htm |url-status=dead }}</ref> - ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಹಳೆಯ ಗಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ===ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವರ್ತನೆ=== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಾಗ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇದನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗೀ ಆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ''ಎಲ್ 8'' ರೊಂದಿಗೆ ಟೊಕ್ಸೆಟ್ (ಲೈವರ್‌ಪೂಲ್ 8) ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು "ಎಂ" ಪೋಸ್ಚ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಹಳೆಯ ಕೋಡ್ ಲೈವ್‌ಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗಲ್ಲಿಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವು "ಸಾಲ್‌ಫೋರ್ಡ್ 4" ನೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಗ್ಲಾಸ್‌ಗೌ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಸ 'ಜಿ' ಪೋಸ್ಟ್ ಕೋಡ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸಿ1ಯು ಜಿ1 ಆಗುತ್ತದೆ, ಡಬ್ಲ್ಯೂ1 ಯು ಜಿ1 ಆಗುತ್ತದೆ, ಎನ್1ಯು ಜಿ 21 ಆಗುತ್ತದೆ, ಇ1 ಯು ಜಿ31 ಆಗುತ್ತದೆ, ಎಸ್1 ಯು ಜಿ41ಆಗುತ್ತದೆ, ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಯು ಜಿ51 ಆಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು. ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ 1917 ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲಗೆಳು ಹೊಸ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ 60% ನಷ್ಟು ಲಂಡನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಕೇತಗಳು ಲಂಡನ್ ಹ್ಯಾಕ್‌ನಿ ವಲಯವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಈಶಾನ್ಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್(ಎನ್‌ಇ) ಎಂದೇ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ! ==ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌== ===ವಿನ್ಯಾಸ=== [[File:British postcode areas map.svg|thumb|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಯುಕೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಸ್ವರೂಪಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಜಿಐಆರ್ 0ಎಎ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ) ಇದರ ಅನುಸರಣೆಯಂತೆ, '''ಎ ಅನ್ನು ಪತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು '''9''' ''' ಅಂಕಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ: {| class="wikitable" ! ವಿನ್ಯಾಸ ! ಉದಾಹರಣೆ ! ಕವರೇಜ್ |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap"| ಎ9 9ಎಎ | style="white-space:nowrap"| ಎಂ1 1ಎಎ | rowspan="2"| ಬಿ, ಇ, ಜಿ, ಎಲ್, ಎಂ, ಎನ್, ಎಸ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap"| ಎ99 9ಎಎ | style="white-space:nowrap"| ಎಂ60 1ಎನ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap"| ಎಎ9 9ಎಎ | style="white-space:nowrap"| ಸಿಆರ್2 6ಎಕ್ಸ್ ಹೆಚ್ | rowspan="2"| ಎಲ್ಲಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವಲಯಗಳು ಬಿ, ಇ, ಜಿ, ಎಲ್, ಎಂ, ಎನ್, ಎಸ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap"| ಎಎ99 9ಎಎ | style="white-space:nowrap"| ಡಿಎನ್55 1PT |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap"| ಎ9ಎ 9ಎಎ | style="white-space:nowrap"| ಎ9ಎ 9ಎಎ ಡಬ್ಲ್ಯೂ1ಎ 1ಹೆಚ್‌ಕ್ಯೂ | ಇ1ಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಎನ್1ಸಿ, ಎನ್1ಪಿ, ಡಬ್ಲ್ಯೂ1 ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೋಡ್‌ಗಳಿಲ್ಲದೆಯಿರುವಾಗ) |- ! style="text-align:left;white-space:nowrap"| ಎಎ9ಎ 9ಎಎ | style="white-space:nowrap"| ಇಸಿ1ಎ 1ಬಿಬಿ | ಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶ; ಇಸಿ1–ಇಸಿ4, ಎನ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ1ಡಬ್ಲ್ಯೂ, ಎಸ್‌ಇ1ಪಿ, ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ1 ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲಗೆಳು (ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೋಡ್‌ಗಳಿಲ್ಲದೆಯಿರುವಾಗ) |} ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ ಕೆಲಸಮಾಡುವ: *ಎರಡರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಷರಗಳು ''ಹೊರಗಣ ಕೋಡ್'' ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವವರೆಗೂ ಅಥವಾ ವಿಭಜನೆ ಮಾಡುವ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಡೆಲಿವರಿ ಕಛೇರಿಯವರೆಗೂ ನೇರ ಮೇಲ್ ಅನ್ನು ''ಹೊರಕೋಡ್‌ಗೆ'' ಗುರಿಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ: ** ಮೊದಲ ಪತ್ರ ಅಥವಾ ಪತ್ರಗಳ ಜೊತೆಯು ''[[ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವಲಯವನ್ನು]]'' ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ** ಮುಂದಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು. 0 ಯಿಂದ 99 ರವರೆಗೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪರಿಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. *** ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೇವಲ ಏ--ಅಂಕಿಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿವೆ : ಬಿಆರ್, ಎಫ್‌ವೈ, ಜಿವೈ, ಹೆಚ್‌ಎ, ಹೆಚ್‌ಡಿ, ಹೆಚ್‌ಜಿ, ಹೆಚ್‌ಆರ್, ಹೆಚ್‌ಎಸ್,ಹೆಚ್‌ಎಕ್ಸ್,ಜೆಇ, ಜೆಡಿ, ಎಸ್‌ಎಂ, ಎಸ್‌ಆರ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ, ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಎನ್, ಝಡ್ಇ. *** ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೇವಲ ಎರಡು-ಅಂಕಿಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿವೆ: ಎಬಿ, ಎಲ್‌ಎಲ್, ಎಸ್‌ಓ. *** ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಾತ್ರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೋಡ್ 0 (ಸೊನ್ನೆ): ಬಿಎಲ್, ಸಿಎಮ್, ಸಿಆರ್, ಎಫ್‌ವೈ, ಹೆಚ್‌ಎ, ಪಿಆರ್, ಎಸ್‌ಎಲ್, ಎಸ್‌ಎಸ್; ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಹಾ 10 ಜಿಲ್ಲಗಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆ 0 ಯು ಕಲವುಬಾರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ನಂತರ 9 ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. *** ಲಂಡನ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಅತಿಯಾಗಿ ಗುಂಪು ಸೇರಿಸುವ ಏಕ-ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಅಂಕಿಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ನಂತರ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನದನ್ನು ಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಇಸಿ1-ಇಸಿ4 (ಆದರೆ ಇಸಿ50 ಬಿಟ್ಟು), ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ1, ಡಬ್ಲ್ಯೂ1, ಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ1 ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ2 ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಇ1 ಭಾಗವಾದ (ಇ1ಡಬ್ಲ್ಯೂ), ಎನ್‌1 (ಎನ್1ಸಿ ಮತ್ತು ಎನ್‍1ಪಿ), ಎನ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ1 (ಎನ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ1ಡಬ್ಲ್ಯೂ) ಮತ್ತು ಎಸ್ ಇ1 (ಎಸ್ ಇ1ಪಿ). ಎಲ್ಲಾ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಎಫ್‌ಜಿಹೆಚ್‌ಜೆಕೆಎಂಎನ್‌ಪಿಆರ್‌ಎಸ್‌ಟಿಯುವಿಡಬ್ಯ್ಯೂ ಎಕ್ಸ್‌ವೈ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಭಾಜಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಈ ಅಕ್ಷರಗಳಾದ ಐಎಲ್‌ಓಕ್ಯೂಝಡ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ. *** ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ "ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ" ನಿಯಮವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಇದರಂತೆ ವರ್ಣಾನುಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವರ್ಣಾನುಕ್ರಮವಲ್ಲದ ಭಾಗಗಳು (ಹಿಂದಿನ)ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಂದು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನುಅಧ್ಯಯನಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅಧ್ಯಯಿಸಲಾದ ಎನ್1 ಬಹುಶಃ ಎನ್‍1ಸಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌1ಪಿ ಒಳಗೊಂಡ ಅಥವಾ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಎನ್‌1ಸಿ ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಥವಾ ಎನ್‌1 ಜಿಲ್ಲೆಯ() ಭಾಗವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. * ಹೊರಗಣ ಕೋಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಮೂಲಕ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳು ''ಒಳಗಣ ಕೋಡ್‌'' ನ ಸ್ಪೇಸ್ ಕಂಪ್ರೈಸ್ ನಂತರ ಅಥವಾ ''ಇನ್ ಕೋಡ್‌'' ನ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಡೆಲಿವರಿ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ ಅನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ** ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವು 0 ಯಿಂದ 9 ಅಂಕಿಗಳವರೆಗಿನ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ನಂತರ ''ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಸೆಕ್ಟರ್'' ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ, ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಸೆಕ್ಟರ್ 0 9 ರ ನಂತರ 1 ಮುಂಚೆಗೂ ಬದಲಾಗಿ, 10ಅನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ 1ನೆಯ ಸೆಕ್ಟರ್ ಲೇಬಲ್ ಗಿಂತಲೂ ಉಪಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ** ''ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಯುನಿಟ್'' ನಿಂದ ಅಂತಿಮ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು. ''ಎಬಿಸಿಡಿಇಎಫ್‌ಜಿಹೆಚ್‌ಜೆಎಲ್‌ಎನ್‌ಪಿಕ್ಯೂಆರ್‌ಎಸ್‌ಟಿಯುಡಬ್ಲ್ಯೂಎಕ್ಸ್‌ವೈಝಡ್'' ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಒಳಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆರು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತೆ ''ಸಿಐಕೆಎಂಓವಿ'' ಗಳು ಹೋಲುವಂತಹ ಅಂಕಿಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಾಗ ಅದರಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಯೂನಿಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಲ್ಲಿ, ಗಲ್ಲಿಯ ಭಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣವು [[ರೂಟ್ ಯೋಜನೆಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌]]ಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" ! ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್ ! ಭಾಗದ ! ಉದಾಹರಣೆ ! ಲೈವ್ ಕೋಡ್‌ಗಳು<ref name="mailsort_tech">ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್, ''[http://www.mailsorttechnical.com/downloads_mailsort.cfm ಮೇಲ್‌ಸಾರ್ಟ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ 2007 ರಿಲೀಸ್ 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020215141953/http://www.mailsorttechnical.com/downloads_mailsort.cfm |date=2002-02-15 }}'', (23rd ಜುಲೈ 2007)</ref> ! ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸುವ ಕೋಡ್‌ಗಳು<ref name="autogenerated1">ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು, ''[http://www.statistics.gov.uk/geography/downloads/NSPDVersionNotes.pdf ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಡೈರೆಕ್ಟರಿ ವರ್ಷನ್ ನೋಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20070108164418/http://www.statistics.gov.uk/geography/downloads/NSPDVersionNotes.pdf |date=2007-01-08 }}'', (2006)</ref> ! ಇತರೆ ಕೋಡ್‌ಗಳು<br>(''ಜಿಐಆರ್ 0ಎಎ'', ''ಎಸ್ಎಎನ್ ಟಿಎ1'', ''ಬಿಎಕ್ಸ್'' )<ref name="LTSB">{{cite web|url=http://www.lloydstsb.com/contact_us.asp|title=Contact Us|author=Lloyds TSB Bank}}</ref> ! ಮೊತ್ತ |- | ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶ | ಔಟ್ ಕೋಡ್ | ವೈಒ | align="right"| 124 | align="right"| 0 | align="right"| 3 | align="right"| 127 |- | ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ | ಔಟ್ ಕೋಡ್ | ವೈಒ31 | align="right"| 2,971 | align="right"| 103 | align="right"| 4 | align="right"| 3,078 |- | ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವಿಭಾಗ | ಇನ್ ಕೋಡ್ | ವೈಒ31 1 | align="right"| 10,631 | align="right"| 1,071 | align="right"| 4 | align="right"| 11,706 |- | ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಯೂನಿಟ್ | ಇನ್ ಕೋಡ್ | ವೈಒ31 1ಇಬಿ | align="right"| 1,762,464<ref name="autogenerated1" /> | align="right"| 650,417 | align="right"| 4 | align="right"| 2,412,885 |- | colspan="3"| [[ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವಿಳಾಸಗಳು]] | align="right"| ಸುಮಾರು 27,000,000 <ref name="mail_paf">{{cite web|url=ftp://ftp.royalmail.com/Downloads/public/ctf/rm/PAF_Digest_Dec_03.pdf|format=PDF|title=Royal Mail guide to using the PAF file}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | colspan="3"| |} ಇದರ ಸರಿಸುಮಾರು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರಗಳು ಹೊರಗಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ,''ಎಲ್'' ಸೂಚಕಗಳು [[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್, ಇಹೆಚ್ ಸೂಚಕಗಳು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಎಬಿ ಯು ಅಬೆರ್‌ಡೀನ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ.|ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್, ''ಇಹೆಚ್'' ಸೂಚಕಗಳು [[ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ''ಎಬಿ'' ಯು ''ಅಬೆರ್‌ಡೀನ್'' ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ''ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗೆ'' ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ''ನೋಡಿರಿ''.]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಲಂಡನ್ನಿನ ಹಲವು ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು ಅವು ಹಸರಿಸಲಾದ ನಗರದ ನಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅದಾಗ್ಯೂ ''ಬಿಟಿ'' ಯು [[ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್]] ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು [[ನಾರ್ತನ್ ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಅನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ===ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಕೋಡ್‌ಗಳು=== ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಮ್ಯಾಪ್ ನೇರವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುತತ್ದೆ ಆದರೆ ಕೆಲವು ರೂಟಿಂಗ್ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಅಥವಾ ಅಂತರವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="non_geo">[ftp://ftp.royalmail.com/Downloads/public/ctf/rm/07mar_Current_Non_Geo.pdf ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ನಾನ್-ಜಿಯಾಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು [[ನೇರವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಪಿಓ ಬಾಕ್ಸ್‌]]ಗಳಿಗಾಗಿ ನಂತರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ ಸೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಬಿಎಸ್98, ಬಿಎಸ್99, ಬಿಟಿ58, ಇ98, ಎನ್‌ಇ98, ಎನ್‌ಇ99 ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ99 ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. [[ಗಿರೋ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ಮುಖ್ಯಕಛೇರಿಗಳು [[ಬೋಟಲ್]]ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಐಆರ್0ಎಎ ಯು ನ ಸ್ವರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಹಾ ಇವೆ, ಬಿಎಕ್ಸ್, ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ವಿಳಾಸಗಳು. ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಬಿಎಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸ್ವರೂಪಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನದ ಸ್ವೀಕೃತದಾರರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತದಾರರ ಚಲನೆಯ ಈವೆಂಟನ್ನು ಪುನರ್ನೇಮಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಬಳಕೆದಾರರು ಲೈಯೋಡ್ಸ್ <ref name="LTSB" /> ಟಿಎಸ್‌ಬಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್‌ಎಂ ರೆವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಲಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref name="hmrc">{{cite web |author = Institute of Chartered Accountants in England and Wales |title = Relocation of HMRC's VAT Central Unit |url = http://www.icaew.com/index.cfm/route/160177/icaew_ga/en/Faculties/Tax/News/Relocation_of_HMRC%E2%80%99s_VAT_Central_Unit |work = Tax Faculty news |publisher = |date = 2008-09-07 |accessdate = 2009-10-04 |archive-date = 2009-07-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090710193515/http://www.icaew.com/index.cfm/route/160177/icaew_ga/en/Faculties/Tax/News/Relocation_of_HMRC%E2%80%99s_VAT_Central_Unit |url-status = dead }}</ref> ಇಲ್ಲಿ [[ಫಾದರ್ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌‌ಗೆ]] ಪತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ಗಳಿವೆ : ಎಸ್‌ಎಎನ್ ಟಿಎ1.<ref name="santa">{{cite web | author =[[BBC News]] | title =Royal Mail's Christmas rush | url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/breakfast/4082121.stm | work = | publisher = | date =2004-12-10 | accessdate =2009-10-04 }}</ref> ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ನೊಳಗೆ, ಹೊರಗಣ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಎಕ್ಸ್‌ವೈ ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತಲಿದ್ದು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ರೂಟಿಂಗ್ ಕೋಡ್‌ಗಳು ತಪ್ಪು-ವಿಳಾಸದ ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಟ್‌ಬೌಂಡ್ ಮೇಲ್ ಹೋಂದಿರುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=October 2009}} ===ವಿಶೇಷ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು === ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನ [[ತಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ]] ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಊಹೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬ್ರೀಟನ್ಸ್ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮುಂದಿನ ಮೂರು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನಧೀಕೃತವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ: {| class="wikitable" ! ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ! ಸ್ಥಾನ |- | ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ '''0''' ಎಎ | [[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕೋಮನ್ಸ್]] (ಪೂರ್ವ-ಉನ್ನತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಚೆಂಬರ್; ಮನೆಯ ಯಜಮಾನರಿಗಾಗಿ ಕೋಷ್ಟಕದ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ) |- | ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ'''1''' ಎಎ | [[ಬಂಕಿಂಗ್ಬ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ]] ([[ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಅಧೀಕೃತ ಗೃಹ]]) |- | ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ '''2''' ಎಎ | [[10 ತಗ್ಗಾದ ಗಲ್ಲಿ]] ([[ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ಅಧೀಕೃತ ಗೃಹ]]) |} ಸಂಘಟಣೆಗಳು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಸಮರ್ಪಣೆಗಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗದ ಕೇಸ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಕೋಡ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ : {| ಕ್ಲಾಸ್="ವಿಕಿಟೇಬಲ್" ದಯವಿಟ್ಟು ಕೆಳೆಗಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಸಿ. ಇಲ್ಲಿ ೧ ರಿಂದ ೪೦೦ ರವರೆಗೆ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಯಾವುದೇ ಜೋಡಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗೀ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೇವಲ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ! ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ !! ಸಂಸ್ಥೆ |- | ಬಿಎಸ್98 1'''ಟಿಎಲ್''' || [[ಟಿವಿ ಎಲ್ಪರವಾನಗಿ|'''ಟಿ''' ವಿ '''ಎಲ್''' ಪರವಾನಗಿ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.tvlicensing.co.uk/about/viewcontent.aspx?id=AB7&iqdocumentid=AB7 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2012-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120505193922/http://www.tvlicensing.co.uk/about/viewcontent.aspx?id=AB7&iqdocumentid=AB7 |url-status=dead }}</ref> |- | ಬಿಎಕ್ಸ್1 1'''ಎಲ್‌ಟಿ''' || [[ಎಲ್ಲಾಯ್ಡ್ಟಿಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್|'''ಎಲ್''' ಲಾಯ್ಡ್'''ಟಿ''' ಎಸ್‌ಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]] (ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ವಿಳಾಸ)<ref>{{Cite web |url=http://www.lloydstsb.com/ib_demo/dda/personal_details_address.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-02 |archive-date=2010-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100502060137/http://www.lloydstsb.com/ib_demo/dda/personal_details_address.html |url-status=dead }}</ref> |- | ಬಿಎಕ್ಸ್3 2'''ಬಿಬಿ''' || [[ಬಿಆರ್ಕ್ಲೇ ಬಿಆಂಕ್|'''ಬಿ''' ಆರ್ಕ್ಲೇ '''ಬಿ''' ಆಂಕ್]] (ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ವಿಳಾಸ) |- | ಬಿಎಕ್ಸ್5 5'''ಎಟಿ''' || [[ವಿಎಟಿ|ವಿ'''ಎಟಿ''']] [[ಹೆಚ್‌ಎಮ್ ರೆವಿನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನ ]]ಕೇಂದ್ರೀಯ ಯೂನಿಟ್(ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ವಿಳಾಸ) |- | ಸಿಎಫ್99 1'''ಎನ್‌ಎ''' || [[ಎನ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎವೇಲ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅಸೆಂಬ್ಲೀ|'''ಎನ್''' ನ್ಯಾಷನಲ್ '''ಎ''' ವೇಲ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಅಸೆಂಬ್ಲೀ]] |- | ಡಿಹೆಚ್98 1'''ಬಿಟಿ''' || [[ಬಿಟ್ರೀಷ್ ಟೆಲಿಕಾಮ್|'''ಬಿ''' ಟ್ರೀಷ್ '''ಟೆ''' ಲಿಕಾಮ್]] |- | ಡಿಹೆಚ್99 1'''ಎನ್‌ಎಸ್''' || [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್|'''ನ್ಯಾ''' ಷನಲ್ '''ಸೇ''' ವಿಂಗ್ಸ್]] ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ನಿರ್ವಹಣೆ |- | ಿ16 1'''ಎಕ್ಸ್‌ಲ್''' || [[ಎಕ್ಸಲ್ ಲಂಡನ್|'''ಎಕ್ಸಲ್''' ಲಂಡನ್]]<ref>http://www.exhibitions.co.uk/profile.asp?AdvID=1185</ref> |- | ಇ98 1'''ಎನ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ''' || ''[[ನ್ಯೂಸ್ನಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್|'''ನ್ಯೂ''' ಸ್ನಆಫ್ '''ವ''' ರ್ಲ್ಡ್]]'' ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆ |- | ಇ98 1'''ಎಸ್''' || ''[[ದಿ ಸನ್ಎನ್|ದಿ '''ಸ''' ನ್'''ಎನ್''']]'' ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆ |- | ಇ98 1'''ಎಸ್‌ಟಿ''' || ''[[ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್|ದಿ '''ಸಂ''' ಡೇ '''ಟೈ''' ಮ್ಸ್]]'' ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆ |- | ಇ98 1'''ಟಿಟಿ''' || ''[[ದಿದೀ ಟೈಮ್ಸ್|'''ದಿ''' ದೀ '''ಟೈ''' ಮ್ಸ್]]'' ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆ |- | ಇಸಿ2 ಡಿಬಿ || [[ಡೆ0}ಸಾಚ್|'''ಡೆ0}ಸಾಚ್''']] ಬ್ಯಾಂಕ್ |- | ಇಸ್4ವೈ || ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಗುಂಪಿನ ಲಿಮಿಟೆಡೇ (ಇಸಿ1V ನಿಂದ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ 9'''HQ''' ) |- | ಇಸಿ4ವೈ 0'''ಜೆಪಿ''' || [[ಜೆಪಿಮಾರ್ಗನ್ ಚೇಸ್ & ಕೋ.|'''ಜೆಪಿ''' ಮಾರ್ಗನ್ ಚೇಸ್ &amp; ಕೋ.]]ಬ್ಯಾಂಕ್ |- | ಇಹೆಚ್99 1'''ಎಸ್‌ಪಿ''' || [[ಸ್ಕಾಚಿಷ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್|'''ಸ್ಕಾ''' ಚಿಷ್ '''ಪಾ''' ರ್ಲಿಮೆಂಟ್]] <ref>{{Cite web |url=http://www.scottish.parliament.uk/cnPages/contactUs.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-02 |archive-date=2010-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100425001242/http://www.scottish.parliament.uk//cnPages/contactUs.htm |url-status=dead }}</ref> |- | ಜಿ'''58''' 1'''ಎಸ್‌ಬಿ''' || [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್|ನ್ಯಾಷನಲ್ '''ಸೇ''' ವಿಂಗ್ಸ್ '''ಬ್ಯಾ''' ಂಕ್]] (ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆ ''58'' ಕೂಡಾ ಸರಿಸುಮಾರು ಮೊದಲಾಕ್ಷರಗಳ ಔಟ್‌ಲೈನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ''SB'' ) |- | '''ಜಿಐಆರ್ 0''' ಎಎ || [[ಗಿರೋಬ್ಯಾಂಕ್|'''ಗಿರೋ''' ಬ್ಯಾಂಕ್]], ಸರಾಗವಾಗಿ [[ಅಲೆಯನ್ಸ್ &amp; ಲೈಚಸ್ಟರ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕೇ]] (ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್) |- | IV21 '''2LR''' || [[ಎರಡು ಲೋಚಸ್ ರೇಡಿಯೋ|'''ಎರಡು''' '''ಲೋ''' ಚಸ್ '''ರೇ''' ಡಿಯೋ]] (ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್[[ಗೈರೋಲಾಕ್]], ಇನ್‌ಬೊಂಡ್ ಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ) |- | L30 4'''ಜಿಬಿ''' || '''ಗಿ''' ರೋ'''ಬ್ಯಾಂ''' ಕ್ (ಪರ್ಯಾಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್) |- | ಎಲ್ಎಸ್98 1'''ಎಫ್‌ಡಿ''' || [[ಮೊದಲ ನೇರ|'''ಮೊ''' ದಲ '''ನೇ''' ರ]] ಬ್ಯಾಂಕ್ |- | ಎನ್81 1'''ಇಆರ್''' || [[ಎಎಲೆಕ್ಟೊರಲ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್|'''ಎ''' ಎಲೆಕ್ಟೊರಲ್ '''ರಿ''' ಫಾರ್ಮ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್]] <ref>ftp://ftp.royalmail.com/Downloads/public/ctf/rm/07mar_Current_Non_Geo.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.london-gazette.co.uk/issues/58985/pages/3105/page.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-07-15 |archive-date=2012-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120503034722/http://www.london-gazette.co.uk/issues/58985/pages/3105/page.pdf |url-status=dead }}</ref> |- | ಎಸ್2 4'''ಎಸ್‌ಯು''' || [[ಶೆಫೆಲ್ಡ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಎಫ್.ಸಿ.|'''ಶೆ''' ಫೆಲ್ಡ್ '''ಯು''' ನೈಟೆಡ್ ಎಫ್.ಸಿ.]] |- | ಎಸ್6 1'''ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು''' || [[ಶೆಫೆಲ್ಡ್ ವೆಡ್‌ನಸ್‌ಡೆ ಎಫ್.ಸಿ.|'''ಶೆ''' ಫೆಲ್ಡ್ '''ವೆ''' ಡ್‌ನಸ್‌ಡೆ ಎಫ್.ಸಿ.]] |- | ಎಸ್‌ಇ1 8'''ಯುಜೆ''' || [[ಯುನಿಯನ್ ಜ್ಯಾಕ್ ಕ್ಲಬ್|'''ಯು''' ನಿಯನ್ '''ಜ್ಯಾ''' ಕ್ ಕ್ಲಬ್]] |- | ಎಸ್ಇ9 2'''ಯುಜಿ''' || [[ಯುನಿರವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್|'''ಯು''' ನಿರವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ '''ಗ್ರೀ''' ನ್‌ವಿಚ್]], ಆವೆರಿ ಹಿಲ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ |- | ಎಸ್‌ಎನ್38 1'''ಎನ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು''' || [[ನ್ಯಾಶನಲ್ವೈಡ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ|'''ನ್ಯಾ''' ಶನಲ್'''ವೈ''' ಡ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ]] |- | ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು1ಎ 0'''ಪಿಡಬ್ಲ್ಯು''' || [[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್]], [[ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್|'''ಪ್ಯಾ''' ಲೇಸ್ ಆಫ್ '''ವೆ''' ಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್]] (ಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನೆಗಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಟೇಬಲ್ ವೀಕ್ಷಿಸಿ) |- | ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು1ಡಬ್ಲ್ಯು 0'''ಡಿಟಿ''' || ''[[ದಿ ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್|ದಿ '''ಡೈ''' ಲಿ '''ಟೆ''' ಲಿಗ್ರಾಫ್]]'' ನ್ಯೂಸ್‌ಪೇಪರ್ (ಇ14 5'''ಡಿಟಿ''' ನಿಂದ ಮರುಸ್ಥಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ) |- | ಡಬ್ಲ್ಯು1ಡಿ 4'''ಎಫ್‌ಎ''' || [[ದಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್|ದಿ '''ಫು''' ಟ್‌ಬಾಲ್ '''ಅ''' ಸೋಸಿಯೇಶನ್]] |} ===ಸ್ವಯಂಚಾಲನೆ === ಸಮಗ್ರವಾಗಿಸುವ ಮೇಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು - ಐಎಂಪಿಗಳು- ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಬಳಕೆಯ, ವಸ್ತುಗಳ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಓದಿ, ಮತ್ತು ೆರಡು ಫಾಸ್ಪರಸ್ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ, ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ನ ಒಳವಾರ್ಡಿನ ಮತ್ತು ಹೊರವಾರ್ಡಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಿ, ಯಾವ ತಂತ್ರವು ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಓದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗದ ಹೊರಗಣ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ ವಿಭಾಜಿಸಿ. ಪತ್ರಗಳು ಕೂಡಾ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಿಎಸ್‌ೆಸ್ ಯಂತ್ರದಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೊರಗಣ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಓದುವುದು, ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮನೆಯಿಂದ ಮನಗೆ ಡೆಲಿವರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಉನ್ನತ ಪಾಸ್ಪರಸ್ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ಕೋಡ್‌ನ ಒಳಗಣ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಳಭಾಗವು ಹೊರಗಣದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಐಎಂಪಿ ಗಳು ಆರ್‌ಎಂ4ಎಸ್‌ಸಿಸಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದುಸ ಕ್ಲೀನ್‌ಮೇಲ್ ಬಳಸಿ,ಮೇಲಿನಗಿಂತಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ===ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬಳಕೆ=== [[ಪಿಎಎಫ್]] ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳಿಂದ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಳಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಮನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಳಾಸ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ [[ಮ್ಯಾಪ್ ಅಧ್ಯಯನ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರ ಮೂಲಕ, ಮ್ಯಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪಿನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸುಮಾರು 4,000 ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಸೇರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ 2,00 0 ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಮುಗಿಯುವದರೊಂದಿಗೆ ಪಿಎಎಫ್ ಅನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="simpson">ಲೂಡಿ ಸಿಮ್ಪ್‌ಸನ್ ಅಂಡ್ ಆನ್ ಯೂ ''ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಡೇಟಾ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶ'', ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಪುಟ 27, ಬಿಡುಗಡೆ 3, ಮೇ 2003, ಪುಟಗಳು 283-307</ref> ==ಕ್ರೌನ್ ಅವಲಂಬನೆಗಳು == [[ಚಾನೆಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು]] ಅವನ ಸ್ವಂತ ಪೋಸ್ಟಲ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ 1969 ರಲ್ಲಿ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಾಗ್ಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಂತಹ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಯುಕೆ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ, 1993 ರಲ್ಲಿ [[ಜಿವೈ]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಳಸಿ [[ಜರ್ನೆಸಿ]] ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ, ದ್ವೀಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌‌ಗಳನ್ನು ಅದೇ ವರ್ಷ [[ಐಎಮ್]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಜೆರ್ಸೆ]] ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ 1994 [[ಜೆಇ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ==ಬ್ರಿಟೀಷ್ ತಂಡಗಳು== [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ತಂಡಗಳ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್]] (ಬಿಎಫ್‌ಪಿಓ) ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಹೆಚ್‌ಎಂ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಎಫ್‌ಪಿಓ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ ಡೆಲಿವರಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಎಫ್‌ಪಿಓ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಬಿಎಫ್‌ಪಿಓ 801 ನಂತೆ ಸಿವಿಲಿಯನ್ ವಿಳಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ಕಾರ್ಯದ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಲಂಡನ್ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ==ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು== ಯುಕೆಯ ಕೆಲವು [[ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರತಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಎಲ್ಲಾ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: {| class="wikitable" |- | ಸ್ಥಳ |- | ಎಐ-2640 | [[ಅಂಗೂಲಾ]]<ref name="anguillian">[http://www.festival.ai/article/view/5274 "ಅಂಗೂಲಿಯಾ ಹ್ಯಾಸ್ ಎ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್, AI-2640"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100514113153/http://www.festival.ai/article/view/5274 |date=2010-05-14 }}, ''ದಿ ಅಂಗೂಲಿಯನ್'', 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007</ref> |- | [[ಎಎಸ್‌ಸಿಎನ್ 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್]] | [[ಅಸೆಂಶನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್]] |- | [[ಬಿಬಿಎನ್‌ಡಿ 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್]] | [[ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] |- | [[ಬಿಐIQQ 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್]] | [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ]] |- | [[ಎಫ್‌ಐಕ್ಯುಕ್ಯು 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್]] | [[ಫಾಲ್ಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] |- | [[ಪಿಸಿಆರ್ಎನ್ 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್]] | [[ಪಿಟ್‌ಕೈರ್ನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] |- | [[ಎಸ್ಐಕ್ಯುಕ್ಯು 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್]] | [[ದಕ್ಷಿಣ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ದ್ವೀಪಗಳು]] |- | [[ಎಸ್‌ಟಿಹೆಚ್ಎಲ್ 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್]] | [[ಸೇಂಟ್ ಹೆಲೆನಾ]] |- | [[ಟಿಡಿಸಿಯು 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್]] | [[ತ್ರಿಸ್ತಾನ್ ದಾ ಕುನ್ಹಾ]]<ref name="bbc_tdcu">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/4129636.stm ದೂರದ ಯುಕೆ ದ್ವೀಪದ ಮೊದಲ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್]. [[ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್]]. ಆಗಸ್ಟ್ 7, 2005.</ref> |- | [[ಟಿಕೆಸಿಎ 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್]] | [[ತುರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೈಕೋಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]]<ref name="upu">[http://www.upu.int/post_code/en/countries/TCA.pdf ತುರ್ಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕೈಕೋಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410000014/http://www.upu.int/post_code/en/countries/TCA.pdf |date=2008-04-10 }}. ಬ್ಯೂರೊ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುಪಿಎ.</ref> |} ಅಂಚೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ತಪ್ಪಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿರಲಾಗುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು, ಉದಾ. ಸೆಂ. ಹೆಲೆನಾವನ್ನು [[ಸೆಂ ಹೆಲನ್ಸ್‌ಗೆ, ಮರ್ಸಿಸೈಡ್]], ಮತ್ತು ಅಸೆನ್ಶನ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು [[ಅಸುಂಕ್ಷನ್]], [[ಪ್ಯಾರಾಗುವಾ]]ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಲವಾರು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಇಲ್ಲದೆ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಯುಕೆ ಯಿಂದ ಬರುವ ಅಂಚೆಯನ್ನು ಒಳನಾಡಿನದು ಎಂಬುದಿಲ್ಲದೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಗಾತುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪೋಸ್ಟೇಜ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಿತ್ತು. ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್‌ನ ಹೆಥ್‌ರೊ ಕೇಂದ್ರವು ಎಲ್ಲಾ ಲೈವ್ ಅಂಡರ್‌ಪೈಯ್ಡ್ ಮೇಲ್ ಅನ್ನು ಸರ್‌ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಗಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಒಪ್ಪಿದ ಪಾವತಿಯು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಪೋಸ್ಟೇಜ್‌ನ ಇತರೆ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಚೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಹೆಥ್ರೋ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಂದೆಕಳುಹಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಯುಕೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಜನನಿಬಿಡ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯ [[ಬರ್ಮುಡಾ]], [[ಕೇಮ್ಯಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು]]<ref>{{Cite web |url=http://www.caymanpost.gov.ky/portal/page?_pageid=1327,1736998&_dad=portal&_schema=PORTAL |title=ಕೇಮ್ಯಾನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಫೈಂಡರ್ |access-date=2026-06-16 |archive-date=2022-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221127050225/http://www.caymanpost.gov.ky/portal/page?_pageid=1327,1736998&_dad=portal&_schema=PORTAL |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವರ್ಜಿನ್ ದ್ವೀಪ]]ಗಳಿದ್ದಂತೆ ಅನನ್ಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಲ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಒ ಬಾಕ್ಸ್ ವಿಳಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.caribbeannetnews.com/cgi-script/csArticles/articles/000034/003481.htm |title=ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವರ್ಜಿನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟು ಗೆಟ್ ಇಟ್ಸ್ ಓನ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್ |access-date=2010-08-02 |archive-date=2009-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091004101335/http://www.caribbeannetnews.com/cgi-script/csArticles/articles/000034/003481.htm |url-status=dead }}</ref> [[ಮಾಂಟ್‌ಸೆರೆಟ್]] ಮತ್ತು [[ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್]] ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="gibralta">[http://www.gibraltarnewsonline.com/2006/06/30/government-set-to-introduce-post-codes/ ಗೌರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಸೆಟ್ ಟು ಇಂಟ್ರಡ್ಯೂಸ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಕೋಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061020003717/http://www.gibraltarnewsonline.com/2006/06/30/government-set-to-introduce-post-codes/ |date=2006-10-20 }}. ''ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ನ್ಯೂಸ್''. ಜೂನ್ 30, 2006.</ref> ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ತುರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೈಕೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಟಿಕೆಸಿಎ 1ಜೆಡ್‌ಜೆಡ್ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ==ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ== ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಯುಕೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಔಟ್‌ಲೈನ್ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣವು ಆದ್ದರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಯಂ-ಮೌಲ್ಯೀಕರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣವು ಅಂಚೆಯನ್ನು ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "[[ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವಿಳಾಸ ಫೈಲ್‌]]ನ (ಪಿಎಎಫ್) ನಕಲಿಗೆ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು [[ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್‌]]ನಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 27 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, 1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು.<ref name="bbc_50">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7803267.stm ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ಸ್ ಟು ಸೆಲಬ್ರೇಟ್ಸ 50 ಇಯರ್] [[ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್]], 30 ಡಿಸೆಂ 2008</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಪಿಎಎಫ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಹ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಹೊಸ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪಿಎಎಫ್‌ನ ನಕಲುಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಮೊದಲೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ]] [[ಬಿಎಸ್ 7666]] ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ''ಸ್ವರೂಪ'' ವನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="govtalk1">{{cite web |url=http://www.cabinetoffice.gov.uk/govtalk/schemasstandards/e-gif/datastandards/address/postcode.aspx |title=UK Government Data Standards Catalogue - BS7666 Address |access-date=2010-08-02 |archive-date=2013-01-28 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20130128101412/http://www.cabinetoffice.gov.uk/govtalk/schemasstandards/e-gif/datastandards/address/postcode.aspx |url-status=dead }}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸ್ವರೂಪವು "ಎ9 9ಎಎ", "ಎ99 9ಎಎ", "ಎಎ9 9ಎಎ", "ಎಎ99 9ಎಎ", "ಎ9ಎ 9ಎಎ" ಅಥವಾ "ಎಎ9ಎ 9ಎಎ", ಆಗಿತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಎ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಮಾಲೆ ಅಕ್ಷರವಾದರೆ 9 ಎಂಬುದು ಸಂಖ್ಯೆ ಅಕ್ಷರವಾಗಿತ್ತು. ವರ್ಣಮಾಲೆ ಅಕ್ಷರಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವು ನಿಬಂಧನೆಗಳಿವೆ. ನಾವು ಕಾಣುವಂತೆ ಮೊದಲನೆ ಅಕ್ಷರವು ಯಾವಾಗಲೂ ವರ್ಣಮಾಲೆ ಅಕ್ಷರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಎರಡು ವರ್ಣಮಾಲೆ ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು [[ಸಾಮಾನ್ಯ ತೋರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ]] ಸ್ಕೀಮಾದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ,ಇದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಎಸ್ 7666 ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಸ್ವರೂಪದ ನಿಯಮಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಯಮಿತವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆಯು "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ" ನಿಯಮಿತವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ: :<small><code>(GIR 0AA</code></small> |[ಎ-ಪಿಆರ್-ಯುಡಬ್ಲ್ಯುವೈಜೆಡ್]([0-9]{1,2}|([ಎ-ಹೆಚ್‌ಕೆ-ವೈ][0-9]|[ಎ-ಹೆಚ್‌ಕೆ-ವೈ][0-9]([0-9]|[ಎಬಿಇಹೆಚ್ಎಮ್‌ಎನ್‌ಪಿಆರ್‌ವಿ-ವೈ]))|[0-9][ಎ-ಹೆಚ್‌ಜೆಕೆಪಿಎಸ್-ಯುಡಬ್ಲ್ಯು]) [0-9][ಎಬಿಡಿ-ಹೆಚ್‌ಜೆಎಲ್‌ಎನ್‌ಪಿ-ಯುಡಬ್ಲ್ಯು-ಜೆಡ್]{2}) [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಆಫೀಸ್]] ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಬಿಎಸ್ 7666 ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದರ ಸ್ವರೂಪವು"ಬಿಎಫ್‌ಪಿಒ ಎನ್‌ಎನ್‌ಎನ್" ಅಥವಾ "ಬಿಎಫ್‌ಪಿಒ c/o ಎನ್‌ಎನ್‌ಎನ್", ಎನ್‌ಎನ್‌ಎನ್ ಇರುವ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ 1 ರಿಂದ 4 ಕ್ಕೂ ನ್ಯೂಮರಿಕಲ್ ಅಂಕಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ನಿಯಮಿತವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಬಿಎಸ್ 7666 ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ:<ref name="govtalk2">{{cite web|url=http://www.cabinetoffice.gov.uk/govtalk/schemasstandards/xmlschemas/schemalibrary/address_and_personal_details/address_and_personal_details_20.aspx|title=BS7666 XML schema|access-date=2010-08-02|archive-date=2010-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20101110225030/http://www.cabinetoffice.gov.uk/govtalk/schemasstandards/xmlschemas/schemalibrary/address_and_personal_details/address_and_personal_details_20.aspx|url-status=dead}}</ref> :<small><code>(GIR 0AA)</code></small> |((([ಎ-ಜೆಡ್-[ಕ್ಯುವಿಎಕ್ಸ್]][0-9][0-9]?)|(([ಎ-ಜೆಡ್-[ಕ್ಯುಡಬ್ಲ್ಯುಎಕ್ಸ್]][ಎ-ಜೆಡ್-[ಐಜೆಜೆಡ್]][0-9][0-9]?)|(([ಎ-ಜೆಡ್-[ಕ್ಯುವಿಎಕ್ಸ್]][0-9][ಎ-ಹೆಚ್ಜೆಕೆಎಸ್‌ಟಿಯುಡಬ್ಲ್ಯು])|([ಎ-ಜೆಡ್-[QVX]][ಎ-ಜೆಡ್-[ಐಜೆಜೆಡ್]][0-9][ಎಬಿಇಹೆಚ್‌ಎಮ್‌ಎನ್‌ಪಿಆರ್‌ವಿಡಬ್ಲ್ಯು‌ಎಕ್ಸ್‌ವೈ])))) [0-9][ಎ-ಜೆಡ್-[ಸಿಐಕೆಎಮ್‌ಒವಿ]]{2}) ಬದಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಬಿಎಸ್7666 ಸ್ಕೀಮಾದಿಂದ ಆಗಿರುತ್ತದೆ: :<small><code>[A-Z]{1,2}[0-9R][0-9A-Z]? [0-9][ABD-HJLNP-UW-Z]{2}</code></small> ಈ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ನಿರ್ಬಂಧಿತವಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೋಡ್‌ಗಳ ಹಲವಾರು ವಿಫಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಇದರಂತೆ <code>ಎ</code>, <code>ಎಎ</code>, <code>ಝಡ್</code> ಮತ್ತು <code>ಝಡ್‌ವೈ</code>). ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಷ್ಕರಣ ರೆಜೆಕ್ಸ್, ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಅಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅಮಾನ್ಯವಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇವೆ: :<small><code><nowiki>(A[BL]|B[ABDHLNRST]?|C[ABFHMORTVW]|D[ADEGHLNTY]|E[HNX]?|F[KY]|G[LUY]?|H[ADGPRSUX]|I[GMPV]|JE|K[ATWY]|L[ADELNSU]?|M[EKL]?|N[EGNPRW]?|O[LX]|P[AEHLOR]|R[GHM]|S[AEGKLMNOPRSTY]?|T[ADFNQRSW]|UB|W[ADFNRSV]|YO|ZE)[1-9]?[0-9]|([E|N|NW|SE|SW|W]1|EC[1-4]|WC[12])[A-HJKMNPR-Y]|[SW|W]([1-9][0-9]|[2-9])|EC[1-9][0-9]) [0-9][ABD-HJLNP-UW-Z]{2}</nowiki></code></small> ===ಮೇಲ್ ‌ವಿಂಗಡಣೆ=== ಕೋಡ್‌ನ ಸ್ವರೂಪಣೆಯಂತೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸುಲಭವಲ್ಲ ಜೊತೆಗೆ ಅರ್ಥವತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು [[ಮೇಲ್ ವಿಂಗಡಿಸು]] ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಐದು-ಅಂಕಿಗಳ ಹೊಸ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ - ಆದರೆ ಮೇಲ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ 'ಕನಿಷ್ಠ 4,000 ಅಕ್ಷರಗಳ ಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ'.<ref name="mailsort_faq">[http://www.royalmail.com/portal/rm/content3?catId=4700005&amp;mediaId=50800697 ''ಮೇಲ್‌ಸಾರ್ಟ್ ಎಫ್‌ಎಕ್ಯು'' ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್.</ref> ಮೇಲ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ ಡೆಲಿವರಿ ಮಾಡುವವರು ಮೇಲ್‌ವಿಂಗಡಿಸು ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕೆಲವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪೂರೈಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಡೆಲಿವರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಪೋಸ್ಟಲ್ ಅಲ್ಲದ ಬಳಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ರೂಪಗಳು== {{Expand section|date=December 2009}} ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಾಗ ಮೇಲ್ ಡೆಲಿವರಿಯನ್ನು ಶೀರ್ಘವಾಗಿ ಮುಗಿಸಲು, ಅವರು ತುಂಬಾ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಇತರೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೋಡ್‌ಗಳು ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮ-ರಚನೆಯುಳ್ಳದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಬಳಕೆಗಳು: * ವಿಳಾಸವನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹತ್ತಿರದ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿರಿ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಂ ಬಳಸಲು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಲಕ್ಷ್ಯ ವಿಳಾಸ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಕ್ರೌ ಫೈಲ್‌ಗಳಂತೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ (ಅಥವಾ, ಗಲ್ಲಿಯ ನಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆಯ ಅಂತರ). ನೀವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೂ ಸಂಭಾವ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ, [[ಕೆಲಸ ಕೇಂದ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಡುಕುವವರಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು, ಅವರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಪ್ರದೇಶದ ಯೋಜನೆಯ]] ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ಗಳ ಜನರನ್ನು ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸಲು, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರೆ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ಗಳು.<ref name="planning">[https://www.theguardian.com/technology/2009/oct/07/newly-asked-question-royal-mail-postzon ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಲೇಖನಗಳು]</ref> * ಗಲ್ಲಿಯ ಹಸರು ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ವಿಳಾಸವನ್ನು ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡಲು [[ಸ್ಯಾಟಲ್‌ಲೈಟ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್]] ಪದ್ದತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. * ಮೋಟರಿಂಗ್/ವಾಣಿಜ್ಯ/ಗೃಹಬಳಕೆಯ ವಿಮಾಕಂತುಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಮಾಕಂತುಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಲಭ್ಯತೆ=== ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಮಾಹಿತಿಯು ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಕೂಲತೆಗಳು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.{{As of|2009|10}} ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 ರಂತೆ (ನವೀಕರಿಸಿದ) ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ £4000 ಕುರಿತು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಲು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="planning" /> ಸರ್ಕಾರದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ,<ref>{{Cite web |url=http://www.communities.gov.uk/publications/corporate/ordnancesurveyconsultation |title=ಡಿಸಿಎಲ್‌ಜಿ: ಆರ್ಡಿನೆಸ್ಸ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನೀತಿಯ ಆಯ್ಕೆಗಳು: ಸಮಾಲೋಚನೆ |access-date=2010-08-02 |archive-date=2009-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091230115507/http://www.communities.gov.uk/publications/corporate/ordnancesurveyconsultation |url-status=dead }}</ref> 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 ರಲ್ಲಿ [[ಓಎಸ್ ಓಪನ್‌ಡೇಟಾ]] ಭಾಗದಂತೆ ಪರವಾನಗಿಯ ಆರೋಪಣೆಯ ಉಚಿತ ಶುಲ್ಕದ ಮರು-ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌]] ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ (ಅದರ ವಿಳಾಸದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲ) ಆರ್ಡನನ್ಸ್ ಸರ್ವೇಯ ಡೇಟಾ ವ್ಯವಸ್ತಿತಗೊಳಿಸಲು ವಿಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== *[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] *[[ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] (ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ) *[[ಎಕಾರ್ನ್]] *[[ವಿಳಾಸದ ಗುರುತು]] *[[ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಲಾಟರಿ]] *[[ಆರ್‌ಎಮ್4ಎಸ್‌ಸಿಸಿ]]— ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ನ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಓದುವ ಒಂದು ಯಂತ್ರೆ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.beacon-dodsworth.co.uk/site/support/postcode_updates/ ಬಿಕಾನ್ ಡೋಡ್ಸ್‌ವರ್ಥ್: ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100924202501/http://www.beacon-dodsworth.co.uk/site/support/postcode_updates |date=2010-09-24 }} * [http://www.evoxfacilities.co.uk/evoxps.htm ಎವಾಕ್ಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ಯುಕೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿವರಣೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526112910/http://www.evoxfacilities.co.uk/evoxps.htm |date=2010-05-26 }} * [http://tools.lodgemodels.com/Misc_Images/uk_postcode_map_450x741.gif ಲಾಡ್ಜ್ ಮಾಡಲ್ಸ್: ಯುಕೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಮ್ಯಾಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100531073426/http://tools.lodgemodels.com/Misc_Images/uk_postcode_map_450x741.gif |date=2010-05-31 }} * [https://www.royalmail.com/portal/rm/postcodefinder?pageId=pol_login&amp;catId=400145&amp;cs=1 ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್: ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಫೈಂಡರ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.cabinetoffice.gov.uk/govtalk/schemasstandards/e-gif/datastandards/address/postcode.aspx UK ಸರ್ಕಾರಿ ಡೇಟಾ ಪ್ರಮಾಣಿತಗಳ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್: ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು] {{Webarchive|url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20130128101412/http://www.cabinetoffice.gov.uk/govtalk/schemasstandards/e-gif/datastandards/address/postcode.aspx |date=2013-01-28 }} * [http://www.upu.int/post_code/en/countries/GBR.pdf ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಯೂನಿಯನ್: ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಆಫ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ದ್ರನ್ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090929132617/http://www.upu.int/post_code/en/countries/GBR.pdf |date=2009-09-29 }} * [http://strowger-net.telefoonmuseum.com/tel_info_postcodes.html ಸ್ಟ್ರೋಗರ್ ನೆಟ್: ಯುಕೆ ಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100724133508/http://strowger-net.telefoonmuseum.com/tel_info_postcodes.html |date=2010-07-24 }} {{UK postal system}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1959 ಪೀಠಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟಲ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]] 5sq9hevrmhup7paxjvnrv66r967y26x 0 24888 1376576 1371165 2026-07-10T16:04:16Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376576 wikitext text/x-wiki {{Infobox UK place |official_name = Belfast |irish_name=Béal Feirste |local_name = |label_position = bottom |static_image_name = Belfast montage2.jpg |imagesize = 300px |static_image_caption = '''Top:''' Belfast from [[Cavehill]], '''Middle''': [[Obel Tower]], [[Albert Clock]], Waterfont Financial Centre, [[Victoria Square (Belfast)|Victoria Square]] shopping complex, '''Bottom''' [[Belfast City Hall]], [[Waterfront Hall]] |latitude = 54.597 |longitude = -5.930 |population = |population_ref = <span style = "font-size: smaller;">City of Belfast:<br /> 267,500<ref name = "demography1">{{cite web |url = http://www.nisra.gov.uk/demography/default.asp3.htm |title = Demography |publisher = NISRA |date = |accessdate = 2009-05-30 |archive-date = 2012-11-13 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121113155622/http://www.nisra.gov.uk/demography/default.asp3.htm |url-status = dead }}</ref>&nbsp;<br />[[Urban area]]:<br />483,418<ref>[http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20060215211111/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_compendia/fom2005/03_FOPM_UrbanAreas.pdf The UK's major urban areas] Office for National Statistics (Belfast Urban Area defined in footnote 6, page 16 of the pdf)</ref><br />[[Belfast Metropolitan Area|Metropolitan area]]:<br />579,276<ref name = "nisra.gov.uk">{{Cite web |url=http://www.nisra.gov.uk/archive/demography/publications/urban_rural/ur_gaz.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-09-23 |archive-date=2014-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140401113858/http://www.nisra.gov.uk/archive/demography/publications/urban_rural/ur_gaz.pdf |url-status=dead }}</ref> |irish_grid_reference = J338740 |dublin_distance_mi = 106 |dublin_direction = S |unitary_northern_ireland = [[Belfast City Council|City of Belfast]] |country = Northern Ireland |post_town = BELFAST |postcode_area = BT |postcode_district = BT1–BT17, BT29 (part), BT36 (part), BT58 |dial_code = 028 |constituency_westminster = [[Belfast North (UK Parliament constituency)|Belfast North]]<br />[[Belfast South (UK Parliament constituency)|Belfast South]]<br />[[Belfast East (UK Parliament constituency)|Belfast East]]<br />[[Belfast West (UK Parliament constituency)|Belfast West]] |constituency_ni_assembly = [[Belfast North (Assembly constituency)|Belfast North]]<br />[[Belfast South (Assembly constituency)|Belfast South]]<br />[[Belfast East (Assembly constituency)|Belfast East]]<br />[[Belfast West (Assembly constituency)|Belfast West]] |lieutenancy_northern_ireland = [[County Antrim]]<br />[[County Down]] |website = [http://www.belfastcity.gov.uk/ www.belfastcity.gov.uk] |area_total_sq_mi = 44.4 }} '''ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌''' ({{derive|Irish|Béal Feirste|mouth of the [[shoal|sandbar]]}}) ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ನ ರಾಜಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಅದು ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ಸರಕಾರ ಹಾಗೂ ಶಾಸನಾಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="MSN Encarta">{{cite encyclopedia | title = Northern Ireland | work = MSN Encarta – Northern Ireland | publisher = Microsoft | url = http://encarta.msn.com/encyclopedia_761571415/Northern_Ireland.html | accessdate = 2007-10-29 | archiveurl = https://www.webcitation.org/5kwPwcCDY?url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761571415/Northern_Ireland.html | archivedate = 2009-10-31 | url-status = dead }}</ref> ಇದು ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ]]ಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ-ವಿಶಾಲವಾದ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ 15ನೇ-ವಿಶಾಲವಾದ ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಾಸಸ್ಥಳ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪಟ್ಟಣದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 267,500<ref name="demography1" /> ಮತ್ತು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 483,418.<ref name="carrickfergus2006">{{cite book|last1=Boal|first1=F.|last2=Royle|first2=S.|year=2006|title=Enduring City|publisher=Blackstaff Press Ltd|isbn=978-0856407901|quote=Going one step further, and viewing Belfast at the end of the twentieth century, we can consider places such as Carrickfergus, Antrim, Comber, Newtownards and Bangor as falling within the broadly defined 'Metropolitan Belfast'.|author=ed. by Frederick W. Boal ....}}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮಹಾಪಟ್ಟಣವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 579,276 ಇದೆ.<ref name="nisra.gov.uk" /> ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ 100ನೇ-ವಿಶಾಲವಾದ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ 1888ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಐರಿಷ್ ನಾರುಬಟ್ಟೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ (ಅದಕ್ಕಾಗಿ "ಲೈನೆನೊಪೊಲಿಸ್" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿತು), ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹಗ್ಗ-ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ: ಪಟ್ಟಣದ ಮುಖ್ಯ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ, ಹಾರ್ಲೇಂಡ್ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಫ್ , ಇದು ಆಪತ್ತಿನ-ವಿಧಿ RMS ಟೈಟೇನಿಕ್ ಕಟ್ಟಿಸಿತು, ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ವಿಶಾಲವಾದ ಹಾಗೂ ತುಂಬ ನೌಕಾಂಗಣ ತಯಾರಿಸಬಲ್ಲ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. 20ನೇ ಶತಮಾನ ನಂತರದ ಅರ್ಧದವರೆಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅದರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ|ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವಲಸೆಯಿಂದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ವಿಶಾಲವಾದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕುರಿತ ಹೇಳಿದ ಎದುರಾಳಿ ಹೊಮ್ ರೂಲ್ ನ ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರು ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಖಾಸಗೀಕರಣವನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಅದನ್ನು ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇವತ್ತು, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ, ಅದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ವ್ಯಾಪಾರ]]ದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕೇಂದ್ರ, ಮತ್ತು ನಾರ್ತೆರ್ನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ಯಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ, ತೊಂದರೆಯ, ಮತ್ತು ವಿನಾಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಿ ಟ್ರಬಲ್ಸ್ ಕಾಲದ ನಡುವೆ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಶಾಂತವಾದ, ಕಳೆದ ವರ್ಷಗಳ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪಟ್ಟಣದ ಕೇಂದ್ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಪುನಃ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ, ಅದಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಎರಡು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಜೊರ್ಜ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಏರ್ಪೊರ್ಟ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ಪೊರ್ಟ್ {{convert|15|mi|km|0}} ಪಟ್ಟಣದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬಂದರು(ರೇವು ಪಟ್ಟಣ), ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಾಗೂ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಲೊಗ್ ತೀರದ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ, ಅದರೊಡನೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹರ್ಲೇಂಡ್ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಫ್ ನೌಕಾನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಡಬ್ಲಿನ್-ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ವಾಯುಮಾರ್ಗದ ಮತದಾರ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ, 3 ಮಿಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಥವಾ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ದ್ವೀಪದ ಮೊತ್ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು. == ಹೆಸರು == {{Historical populations |state=collapsed |1821|37277 |1831|53287 |1841|75308 |1851|97784 |1861|119393 |1871|174412 |1881|208122 |1891|255950 |1901|349180 |1911|386947 |1926|415151 |1937|438086 |1951|443671 |1961|415856 |1966|398405 |1971|362082 |1981|314270 |1991|279237 |2001|277391 |2006|267374 ||footnote=<ref>{{cite web|url=http://www.cso.ie/census |title=Census for post 1821 figures |publisher=Cso.ie |date= |accessdate=2010-08-12}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.histpop.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-09-23 |archive-date=2016-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507023856/http://www.histpop.org/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |author=NISRA |url=http://www.nisranew.nisra.gov.uk/census |title=Northern Ireland Statistics and Research Agency - Census Home Page |publisher=Nisranew.nisra.gov.uk |date= |accessdate=2010-08-12 |archive-date=2010-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100404114651/http://www.nisranew.nisra.gov.uk/census/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Lee |first=JJ |editor-last=Goldstrom |editor-first=J. M. |editor2-last=Clarkson |editor2-first=L. A. |title=Irish Population, Economy, and Society: Essays in Honour of the Late K. H. Connell |year=1981 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford, England |chapter=On the accuracy of the Pre-famine Irish censuses }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Mokyr | first = Joel | author-link = Joel Mokyr | last2 = O Grada | first2 = Cormac | author2-link = | title = New Developments in Irish Population History, 1700–1850 | journal = The Economic History Review | volume = 37 | issue = 4 | pages = 473–488 | date = November | year = 1984 | url = http://www3.interscience.wiley.com/journal/120035880/abstract | doi = 10.1111/j.1468-0289.1984.tb00344.x | access-date = 2010-09-23 | archive-date = 2012-12-04 | archive-url = https://archive.today/20121204160709/http://www3.interscience.wiley.com/journal/120035880/abstract | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.belfastcity.gov.uk/factsandfigures/demographics.asp |title=Belfast City Council. Belfast: A Profile of the City. Demographics |publisher=Belfastcity.gov.uk |date= |accessdate=2010-08-12 |archive-date=2010-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100925231740/http://belfastcity.gov.uk/factsandfigures/demographics.asp |url-status=dead }}</ref> }} ''ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್'' ‌ ಹೆಸರು ಐರಿಶ್ ಶಬ್ದವಾದ ''Béal Feirsde'' ದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅದನ್ನು '' Béal Feirste'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.dil.ie/browse-small.asp ''ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ಐರಿಶ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100609205834/http://www.dil.ie/browse-small.asp |date=2010-06-09 }}: ''ಬೆಲ್'' (ಲೆಟರ್ ಬಿ,ಕಾಲಮ್ 61); ''ಫೇರ್ಟಾಸ್'' (ಲೆಟರ್ ಎಫ್, ಕಾಲಮ್ 96).</ref> ''béal'' ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ "ಬಾಯಿ" ಮತ್ತು ''feirsde/feirste'' ಎಂಬುದು ''fearsaid'' ಶಬ್ದದ ಏಕವಚನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನದಿಯ ಬಳಿಯಿರುವ ಮರಳುದಡ ಅಥವಾ ಅಲೆ ನಿರ್ಮಿತ ದಿಬ್ಬವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Logainm">{{cite web|url=http://www.logainm.ie/?text=Belfast&placeID=118005&uiLang=en |title=Placenames Database of Ireland – Belfast |publisher=Logainm.ie |date= |accessdate=2010-08-12}}</ref><ref name="Belfast name">{{cite web | title = Placenames/Logainmneacha – Belfast | work = BBC Northern Ireland – Education | publisher = BBC | url = http://www.bbc.co.uk/northernireland/irish/blas/education/beginnersblas/1belfast.shtml | accessdate = 2007-05-17}}</ref> ಅಂದರೆ ಈ ಹೆಸರು "ಮರಳುದಡದ ಬಾಯಿ" ಅಥವಾ "ಅಲೆನಿರ್ಮಿತ ದಿಬ್ಬದ ಬಾಯಿ" ಎಂದು ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref name="Logainm" /> ಈ ಮರಳುದಿಬ್ಬ ಡೊನೆಗಲ್ ಕ್ವೆಯ್: ಲಗನ್ ಬಳಿ ಎರಡು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಲೊಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿ ಫಾರ್ಸೆಟ್. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಲು ಮೂಲ ವಾಸಸ್ಥಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite book | last = Keenan | first = Desmond | title = Pre-Famine Ireland | pages = Chapter 5 | publisher = XLibris.com | url = http://www.deskeenan.com/4PrChapter5.htm | year = 2000 | nopp = true | access-date = 2010-09-23 | archive-date = 2011-07-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110709014848/http://www.deskeenan.com/4PrChapter5.htm | url-status = dead }}</ref> ಐರಿಶ್ ಹೆಸರಾದ ''Béal Feirste'' ವನ್ನು ಕೌಂಟಿ ಮಯೊವಿನ ಒಂದು ನಗರಪ್ರದೇಶವೂ ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರ ಹೆಸರು ''Belfarsad'' ಎಂದು ಆಂಗ್ಲೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.logainm.ie/37016.aspx ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸ್ಥಳ ಹೆಸರಿನ ದತ್ತಸಂಚಯ - ಬೆಲ್ಫಾರ್ಸಾದ್]</ref> ಮರಳುದಿಬ್ಬಕ್ಕೆ ಬಾಯಿಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಆ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಬದಲಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ "[ನದಿಯ] ಮರಳುದಿಬ್ಬದ ಬಾಯಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅದು ನದಿ ಫಾರ್ಸೆಟ್‌ ಲಾಗಾನ್ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುವಲ್ಲಿ ಮರಳುದಿಬ್ಬ ಇರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಎಡ್ಮಂಡ್ ಹೊಗನ್ ಹಾಗೂ ಜೊನ್ ಒ ಡೊನೊವನ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite book |title=Onomasticon Goedelicum |last=Hogan |first=Edmund |year=1910 |location=Dublin |url=http://publish.ucc.ie/doi/locus/B |access-date=2010-09-23 |archive-date=2011-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717183101/http://publish.ucc.ie/doi/locus/B |url-status=dead }}; {{Cite book |title=Annals of the Kingdom of Ireland |last=O'Donovan |first=John |year=1856 |location=Dublin |url=https://archive.org/stream/annalarioghachta04ocle#page/1100/mode/2up }}</ref> ನದಿಯ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೂ ನದಿಗೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="Logainm" /> == ಇತಿಹಾಸ == 1888ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಕೌಂಟಿ ಬೊರೊ ರಚನೆಗೊಂಡರೂ,<ref>{{cite web | title = Belfast City Hall | work = Discover Northern Ireland | publisher = Ireland Tourist Board | url = http://www.discovernorthernireland.com/product.aspx?ProductID=2782 | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070616234058/http://www.discovernorthernireland.com/product.aspx?ProductID=2782 | url-status = dead }}</ref> ಇದನ್ನು ಕೌಂಟಿ ಅಂಟ್ರಿಮ್ ಹಾಗೂ ಕೌಂಟಿ ಡೌನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಪಟ್ಟಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Belfast, Newcastle and the County Down Coast | work = County Down Northern Ireland | publisher = GoIreland.com | url = http://www.countydown.com/ | accessdate = 2009-01-17}}</ref> [[File:Belfast Castle.JPG|thumb|ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅರಮನೆ.]] === ಮೂಲಗಳು === ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಯುಗದಿಂದ ವಸತಿಯಿದೆ. ದ ಜೇಂಟ್ಸ್ ರಿಂಗ್ ಎಂಬ ಒಂದು 5,000-ವರ್ಷ-ಹಳೆಯ ಹೆನ್ಜ್ ಕಟ್ಟಡವು ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗದ ಉಳಿದಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆಗಳು, ಸುತ್ತಲು ಇರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಕಾಣಬಹುದು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಕಾಲಾವಧಿಯ ನಡುವೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮುಖ್ಯತೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೊನ್ ಡಿ ಕೊರ್ಸಿ ಒಂದು ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿಸಿರುವುದು ಈಗ ಪಟ್ಟಣದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಸಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1177ರಲ್ಲಿ ಡಿ ಕೊರ್ಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ರಿಕ್ಫೆರ್ಗುಸ್ ಕೆಸಲ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಒ ನೀಲ್ ಜನಾಂಗ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿತ್ತು. 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕೆಸಲ್ರಿಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೆಯ್ ಕೆಸಲ್ ಅನ್ನು ಹಗ್ ಒ ನೀಲ್ ಸಂತತಿಯವರಾದ ಕ್ಲನ್ ಐದ್ ಬುಯ್ದ್ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು, ಈಗ ಪಟ್ಟಣದ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite book | last = Komesu | first = Okifumi | title = Irish Writers and Politics | page = 73 | publisher = Rowman & Littlefield | url = https://books.google.com/?id=AwFO2Z8Bk0YC&pg=PA73&lpg=PA73&dq=%22yellow+hugh+o+neill%22 | year= 1990 | isbn = 9780389209263}}</ref> ಕೊನ್ ಒ ನೀಲ್ ಕೂಡ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಡುವೆ ಹರಿಯುವ ಕೊನ್ ಸ್ ವಾಟರ್ ನದಿಯು ಒಂದು ಉಳಿದಿರುವ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.theflightoftheearls.net/May2406.pdf |title=Celebrations mark the arrival of first Ulster Scots in Ireland |publisher=Irish News |date=2006-04-24 |accessdate=2007-09-18 |format=PDF |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927114138/http://www.theflightoftheearls.net/May2406.pdf |url-status=dead }}</ref> === ಬೆಳವಣಿಗೆ === ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸರ್ ಅರ್ಥರ್‌ ಚಿಚೆಸ್ಟೆರ್ ರಿಂದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಸ್ಟೆರ್‌ನ ವಸಾಹತು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ವಲಸೆಗಾರರಿಂದ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು. (ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿ ಅಂಟ್ರಿಮ್ ಇವರುಗಳು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ವಸಾಗತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಸಾಹತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.) 1791ರಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಐರಿಷ್‌ಮೆನ್ ಇದು ಹೆನ್ರಿ ಜಾಯ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ರ್ಯಾಕನ್ ಮತ್ತು ನಗರದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್‌ರು ಥಿಯೋಬಾಲ್ಡ್ ವೊಲ್ಫ್ ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಥಾಮಸ್ ರಸೆಲ್‌ರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಾಲದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಗುರುತುಗಳು ಈಗಲೂ ಕೂಡ ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಎಂಟ್ರೀಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ 18ನೇ ಹಾಗೂ 19ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಐರ್ಲೇಂಡಿನ ಅತ್ಯಂತ-ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಪಟ್ಟಣವಾಯಿತು. ಲಿನೆನ್ (ನಾರುಬಟ್ಟೆ), ಹಗ್ಗ-ತಯಾರಿಕೆ, ತಂಬಾಕು, ಭಾರಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿತು ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಅನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಹರ್ಲೇಂಡ್ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಫ್ ನೌಕಾಂಗಣಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ತಾಣಗಳಾದವು ಅವು ಸರಿಸುಮಾರು 35,000 ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/3176184.stm |title=Cranes to remain on city skyline |publisher=BBC News |date=2003-10-09 |accessdate=2007-03-12}}</ref> 1920-22ರಲ್ಲಿ, ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಹೊಸ ವಿಭಾಗದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ತೊಂದರೆಗಳು (ಐರಿಷ್‌ನ ಸ್ವತಂತ್ರತೆಯ ಯುದ್ಧ) 500 ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು, 1960 ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ನಂತರದಿಂದ "ತೊಂದರೆಗಳು" ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ತನಕ ನಗರದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಪಂಥೀಯ ಹೋರಾಟವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>ರೋಬೇರ್ಟ್ ಲಿನ್ಚ್, ದಿ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐಆರ್‌ಎ ಅಂಡ್ ದಿ ಅರ್ಲಿ ಈಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಟಿಶನ್, p227</ref> [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|II ನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ದಾರುಣವಾದ ಬಾಂಬ್ ಧಾಳಿಗಳಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿತು. 1941 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಧಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನ್ ಬಾಂಬುಗಾರರು ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಜೀವಹರಣ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಜನರನ್ನು ನೆಲೆರಹಿತರನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ಇದು ಲಂಡನ್ ಹೊರಗಡೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಿಂಚುಧಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದ ರಾತ್ರಿ ಧಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾರಣಹೋಮ ಎನ್ನಬಹುದು.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/1269206.stm |title=The Belfast blitz is remembered |publisher=BBC News |date=2001-04-11 |accessdate=2007-03-12}}</ref> === ಸಮಸ್ಯೆಗಳು === ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಇದು 1921 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ ತನಕ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಶಾಸನ 1920 ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ದಿನದಿಂದ ಅದು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಜನರ ನಡುವಣ ಪಂಥೀಯ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳ ಹಲವಾರು ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳ ದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿರೋಧಾಭಾಸದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠಾವಂತವಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಆ ಗುಂಪುಗಳು ’ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ’ ಮತ್ತು ’ವೃತ್ತಿಸಂಘವಾದಿ’ ಗುಂಪುಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯು ದ ಟ್ರಬಲ್ಸ್ (ತೊಂದರೆಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು - ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 1969 ರಿಂದ 1990 ರ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ವಿಷಮಾವಸ್ಥೆಗೆ ಏರಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪ್ರಜಾಸಮುದಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 1970 ರ ದಶಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಶತ್ರುತ್ವದ ಅರೆಸೈನಿಕ ಗುಂಪುಗಳು ನಿರ್ಮಣವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಬಲ್‌ಗಳ ವಿಷಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಟ್ರಬಲ್‌ಗಳ ಪೂರ್ತಿ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಿಡಿಗುಂಡುಗಳ ಎಸೆಯುವಿಕೆ, ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಬೀದಿ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳು ಒಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. 1972ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊವಿಜನಲ್ IRA ಇದು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪಟ್ಟಣದ ಕೇಂದ್ರದ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ 22 ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಮಾಡಿಸಿತು, ಒಂಭತ್ತು ಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದಿನವು "ಬ್ಲಡಿ ಫ್ರೈಡೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ವಾಲಂಟಿಯರ್ ಫೋರ್ಸ್ (ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಬಲ,ಯುವಿಎಫ್) ಮತ್ತು ದ ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಘ,ಯುಡಿಎ)ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತವಾದಿ ಅರೆಸೈನಿಕ ಗುಂಪುಗಳು ಅವುಗಳು ನಡೆಸಿದ ಕೊಲೆಗಳು ಐಆರ್‌ಎ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು ಎಂಬುದಾಗಿ ವಾದಿಸಿದವು. ಇದರ ಧಾಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತುತ್ತಾದವರೆಂದರೆ ಪ್ರೊವಿಷನಲ್ ಐಆರ್‌ಎ ಯ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ನಾಗರೀಕರಾಗಿದ್ದರು. 1970 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂಕಿಲ್ ರೋಡ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕುಖ್ಯಾತ ಗುಂಪು ಶಾಂಕಿಲ್ ಬುಚರ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. 1969ರಿಂದ 2001ರವರೆಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ, 1,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/1269206.stm |title=Sutton Index of Deaths |publisher=CAIN |accessdate=2007-09-10 | date=2001-04-11}}</ref> ಟ್ರಬಲ್ಸ್ ನ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ ಸ್ವತ್ತಿನ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಅರೆಸೈನಿಕ ಗುಂಪುಗಳು ಸಂಘಟಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಮೋಸದ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡವು. == ಆಡಳಿತ == ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ 1613ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ I ರಿಂದ ಬೊರೊ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು 1888ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾರಿಂದ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web | title = Belfast City Hall: History and Background | publisher = Belfast City Council | url = http://www.belfastcity.gov.uk/cityhall/history.asp?menuitem=background | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-05-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070504052645/http://www.belfastcity.gov.uk/cityhall/history.asp?menuitem=background | url-status = dead }}</ref> 1973ರಿಂದ ಅದು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿ) ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | title = Local Government (Boundaries) Act (Northern Ireland) 1971 | publisher = Conflict Archive on the Internet (CAIN) | year = 2007 | url = http://cain.ulst.ac.uk/hmso/lgba1971.htm | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-07-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070707194021/http://cain.ulst.ac.uk/hmso/lgba1971.htm | url-status = dead }}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕೊಮನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಯುರೋಪ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ(ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್) ಚುನಾವಣೆಗೆ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. === ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರ === [[File:Belfast City Hall 2.jpg|thumb|ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]] ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪಟ್ಟಣವು ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ ಸರಕಾರದ ಒಂದು ಪುರಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿಯ ಒಂದು ವಿಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 51 ಪುರಸಭಾ ಸದಸ್ಯರುಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯರ್, ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯರ್ ಮತ್ತು ಹೈ ಶೆರಿಫ್ ಇವರುಗಳು ನಗರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಡೇನಿಯಲ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಇವರು 1892ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಹೊಂದಿದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಲೋರ್ಡ್ ಮೆಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref name="Belfast City Council - Lord Mayor">{{cite web | title = Councillors: Lord Mayor | publisher = Belfast City Council | url = http://www.belfastcity.gov.uk/councillors/index.asp?menuitem2=lord-mayor | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-06-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070607193627/http://www.belfastcity.gov.uk/councillors/index.asp?menuitem2=lord-mayor | url-status = dead }}</ref> ಜೂನ್ 2009ರ ವರೆಗೆ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಲಾರ್ಡ್ ಮೆಯರ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ ರಾಜಕಾರಣಿ, ನಯೋಮಿ ಲೊಂಗ್ ಆಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಪಟ್ಟಣದ ಏಕಮಾತ್ರ ಎರಡನೆಯ ಮಹಿಳಾ ಲಾರ್ಡ್ ಮೆಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯವು ಮಂಡಳಿಯ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುವುದು, ನಗರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಆದರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="Belfast City Council - Lord Mayor" /> ಲೊಂಗ್ ಸಿನ್ ಫಿನ್ ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯರ್, ಟಾಮ್ ಹಾರ್ಟ್ಲಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. 1997ರಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರು ಅದರ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌]]ನ (ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ನಗರ ಮಂಡಳಿ) ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಅದರೊಡನೆ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಒಕ್ಕೂಟ ಪಾರ್ಟಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಸಂಘವಾದಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಈ ಸ್ಥಾನವು 2001 ಮತ್ತು 2005ರ ಮಂಡಳಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಧೃಢಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದರ ನಂತರ ಅದು ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಪುರಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಇಬ್ಬರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷ (ಎಸ್‌ಡಿಎಲ್‌ಪಿ) ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸಿನ್ ಫಿನ್ ಪಕ್ಷದವರಾಗಿದ್ದರು. 1996ರಲ್ಲಿ, ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಅಲ್ಬನ್ ಮ್ಯಾಗಿನ್ನೆಸ್ ಇವರು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಲಾರ್ಡ್ ಮೆಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು. 2005ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮತದಾರರು 51 ಪುರಸಭಾ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಈ ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು: 15 ಡೆಮೊಕ್ರೆಟಿಕ್ ಯುನಿಯನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವೃತ್ತಿಸಂಘವಾದಿ ಪಕ್ಷ, ಯುಡಿಪಿ), 14 ಸಿನ್ ಫೀನ್, 8 ಎಸ್‌ಡಿಎಲ್‌ಪಿ, 7 ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ವೃತ್ತಿಸಂಘವಾದಿ ಪಕ್ಷ (ಯುಯುಪಿ), 4 ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟ, 2 ಪ್ರೊಗ್ರೆಸೀವ್ ವೃತ್ತಿಸಂಘವಾದಿ ಪಕ್ಷ (ಪಿಯುಪಿ), ಮತ್ತು 1 ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಕ್ಷ (ಯುಯುಪಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಒಬ್ಬ ಮೊದಲಿನ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಮೇಯರ್‌ನು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಅರೆಸೈನಿಕ ಸಂಬಂಧಿತ-ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದನು).<ref>{{cite web | title = Belfast City Council Elections 1993–2005 | work = Northern Ireland Elections | publisher = Northern Ireland Social and Political Archive (ARK) | year = 2005 | url = http://www.ark.ac.uk/elections/lgbelfast.htm | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2018-07-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180726100947/http://www.ark.ac.uk/elections/lgbelfast.htm | url-status = dead }}</ref> === ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ === [[File:Stormont Parliamentary Building 01.JPG|thumb|ಸ್ಟೊರ್ಮೊಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು.ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗೆ 1932ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.]]ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರವಾಗಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‍ಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸ್ಟೊರ್ಮೊಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ನಾಲ್ಕು ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸಂಸತ್ತು ಹಾಗೂ ಯುಕೆ ಸಂಸದೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: ಉತ್ತರ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌, ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌. ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕೆಸಲ್ರೀಗ್, ಲಿಸ್ಬರ್ನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟೌನ್‌ಅಬೇ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ನಗರದ ಮಿತಿಯ ಹೊರಗಡೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರುಗಳಲ್ಲಿ (ಎಮ್‌ಎಲ್‌ಎ ಗಳು) 24 ಸದಸ್ಯರುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ 6 ಸದಸ್ಯರುಗಳಿದ್ದರು. ಎಮ್‌ಎಲ್‌ಎ ಬ್ರೇಕ್‌ಡೌನ್ 8 ಸಿನ್ ಫಿನ್, 6 ಡಿಯುಪಿ, 4 ಎಸ್‌ಡಿಎಲ್‌ಪಿ, 3 ಯುಯುಪಿ, 2 ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಘ, ಮತ್ತು 1 ಪಿಯುಪಿ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite news | title = Northern Ireland election | publisher = BBC News | date= 2007-03-09 | url = http://news.bbc.co.uk/1/shared/vote2007/nielection/html/main.stm | accessdate = 2007-03-13}}</ref> 2005ರ ಯುಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಒಂದು ಎಮ್‌ಪಿಯನ್ನು (ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸದಸ್ಯ) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು 1 ಡಿಯುಪಿ, 1 ಎಸ್‌ಡಿಎಲ್‌ಪಿ, 1 ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು 1 ಸಿನ್ ಫೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite web | title = The 2005 Westminster elections in Northern Ireland | work = Northern Ireland Elections | publisher = Northern Ireland Social and Political Archive (ARK) | year = 2005 | url = http://www.ark.ac.uk/elections/fw05.htm | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-06-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070608002447/http://www.ark.ac.uk/elections/fw05.htm | url-status = dead }}</ref> === ಗೌರವ ಲಾಂಛನ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತಿ === ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಸೂಕ್ತಿ ಇದೆ "{{lang|la|''Pro tanto quid retribuamus''}}". ಇದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ವಲ್ಗೇಟ್ ಬೈಬಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರಗೀತೆ 116 ಚರಣ 12 ದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಶಾಬ್ದಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ "ಈ (''ಪ್ರೋ'' ) ಎಲ್ಲದಕ್ಕೆ(''ಟ್ಯಾಂಟೊ'' ) ನಾವು ಯಾವ ರೀತಿ (''ಕ್ವಿಡ್'' ) ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು (''ರೆಟ್ರಿಬುಮಸ್'' )" ಈ ಚರಣವು (ಪದ್ಯವು) ಭಿನ್ನ ಬೈಬಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟೀದೆ) - ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ಭಗವಂತನು ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಅನುಕೂಲಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಏನನ್ನು ನೀಡಲಿ?" ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>ಕಿಂಗ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೈಬೆಲ್, ಸಂಗೀತ 116 ವಚನ 12</ref> ಅದು "ಆ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲತೆಗಳ ಬದಲಾಗಿ, ನಾವು ಏನನ್ನು ವಾಪಸು ನೀಡಬಹುದು?" ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>"ಐ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಟ್ ಆನ್ ದ ಟು ಮ್ಯಾಟೂಸ್ ಆಫ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ – {{lang|la|''Pro Tanto Quid''}} ಮತ್ತು {{lang|la|''E Pluribus Unum''}} . ಐ ಆ‍ಯ್‌ಮ್ ರಿಲಾಯಬಲಿ ಇನ್‌ಫಾರ್ಮ್ಡ್ ದ್ಯಾಟ್ ದೀಸ್ ರಫ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ‘ಇನ್ ರಿಟರ್ನ್ ಫಾರ್ ಸೋ ಮಚ್,ವಾಟ್ ಶಲ್ ವಿ ಗಿವ್ ಬ್ಯಾಕ್? ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಫ್ರಾಮ್ ಮೇನಿ,ಒನ್ ." [http://www.allianceparty.org/news/000578/celebrating_diversity_by_belfast_lord_mayor_tom_ekin.html ಸೆಲೆಬ್ರೆಟಿಂಗ್ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100504163214/http://www.allianceparty.org/news/000578/celebrating_diversity_by_belfast_lord_mayor_tom_ekin.html |date=2010-05-04 }}, ಬೈ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯರ್ ಟಾಮ್ ಎಕಿನ್.</ref> ಕ್ವೀನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಯೂನಿಯನ್ ರಾಗ್ ವೀಕ್ ಪ್ರಕಟಣೆ ''ಪಿಟಿಕ್ಯೂ'' ಇದು ಈ ಸೂಕ್ತಿಯ ಮೊದಲ ಮೂರು ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪಟ್ಟಣದ ಗೌರವ ಲಾಂಛನಗಳು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು ''ಪಾರ್ಟಿ ಪೆರ್ ಫೆಸ್ಸೆ ಅರ್ಗೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಅಝುರಿ, ಇನ್ ಚೀಫ್ ಎ ಪೈಲ್ ವೇರ್ ಅಂಡ್ ಒನ್ ಎ ಕಂಟನ್ ಗೂಲ್ಸ್ ಎ ಬೆಲ್ ಅರ್ಗೆಂಟ್, ಬೇಸ್ ಎ ಶಿಪ್ ವಿದ್ ಸೈಲ್ಸ್ ಸೆಟ್ ಅರ್ಗೆಂಟ್ ಒನ್ ವೇವ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೀ ಪ್ರೊಪೆ'' ರ್. ಈ ಕುಲಚಿಹ್ನೆಗಳ ಭಾಷೆಯು ಒಂದು ರಕ್ಷಾಕವಚವು ಎರಡು ಸಮತಲವಾಗಿ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ (''ಪಾರ್ಟಿ ಪೆರ್ ಫೆಸ್ಸೆ'' ). ರಕ್ಷಾಕವಚದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು (''ಚೀಫ್'' ) ಬೆಳ್ಳಿಯದಾಗಿದೆ (''ಆರ್ಗೆಂಟ್'' ), ಮತ್ತು ಮೃದು ರೋಮವನ್ನು (''ವೇರ್'' ) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಒಂದು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾದ ನೀಲಿ-ಮತ್ತು-ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಮಾದರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಳಕ್ಕೆ-ಮುಖಮಾಡಿರುವ ತ್ರಿಕೋನಾಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (''ಎ ಪೈಲ್'' ). ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೆಂಪು ಚೌಕವೂ ಕೂಡ ಇದೆ (''ಎ ಕ್ಯಾಂಟನ್ ಗ್ಯೂಲ್ಸ್'' ) ಅದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಘಂಟೆಯಿದೆ. ಘಂಟೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಉಲಿಕಂತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ "ಕ್ಯಾಂಟಿಂಗ್" (ಅಥವಾ ಪನ್ನಿಂಗ್) ಹೆರಾಲ್ಡಿಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ರಕ್ಷಾಕವಚದ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (''ಇನ್ ಬೇಸ್'' ) ಬೆಳ್ಳಿಯ ನೌಕಾಯಾನ ಹಡಗು ಸಮುದ್ರದ (''ಪ್ರಾಪರ್'' ) ವಾಸ್ತವಿಕ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತರಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಲಗಡೆಯ ಸಹಾಯಕವೆಂದರೆ (ಅಂದರೆ, ನೋಡುಗನ ಎಡಭಾಗ) ಒಂದು ಸಂಕೋಲೆ ಹಾಕಿದ ತೋಳವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಡಪಾರ್ಶ್ವದ ಬದಿಯ ಸಹಾಯಕವೆಂದರೆ ಒಂದು ಸಮುದ್ರ-ಕುದುರೆಯಾಗಿದೆ. ರಕ್ಷಾಕವಚದ ಮೇಲಿನ ಜುಟ್ಟು ಕೂಡ ಒಂದು ಸಮುದ್ರ-ಕುದುರೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಲಾಂಛನಗಳು ರಾಜ ಜೇಮ್ಸ್ I ನು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ನಗರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 1613ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಾಗಿವೆ. ಮುದ್ರೆಯು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಅವರ ಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ-ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="Buildings of Belfast">{{cite book | last = Brett | first = C. E. B. | title = Buildings of Belfast, 1700–1914 | publisher = Weidenfeld and Nicolson | year= 1967 | location = London}}</ref> ಸಿಟಿ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ ಗಾಜು ಕಿಟಕಿ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿವರಣೆಯು ಸಮುದ್ರಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಹಡಗುಗಳು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವುತ್ತವೆ. ತೋಳವು ನಗರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಚೆಚಿಸ್ಟರ್‌ಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಗೌರವ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Buildings of Belfast" /> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂಗೋಳ == [[File:Cavehill, Belfast.jpg|thumb|right|ಕೇವ್ಹಿಲ್, ಒಂದು ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯ ಬೆಟ್ಟ ಇಲ್ಲಿಂದ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಬಹುದು.]] [[File:The Lagan - geograph.org.uk - 190622.jpg|thumb|right|ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಟಿನ ಲಗನ್ ನದಿ.]] ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ {{Coord|54|35|49|N|05|55|45|W|}}. ನಗರವು ಕೇವ್ ಹಿಲ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲುಗಳ ಮೂಲಕ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಬಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ನಗರವು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಲೊಗ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಲ್ಯೆಗನ್ ನದಿಯ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಜನಪ್ರಿಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ತಾಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1911/1912ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಟೈಟಾನಿಕ್'' ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹೆರ್ಲಾಂಡ್ ಮತ್ತು ವೋಲ್ಫ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ನೌಕಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref name="Titanic In History">{{cite web | title = Introduction To Titanic – Titanic In History | work = Titanic. Built in Belfast | publisher = Ulster Folk and Transport Museum | url = http://www.titanicinbelfast.com/template.aspx?pid=342&area=1&parent=321 | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-08-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070817040144/http://www.titanicinbelfast.com/template.aspx?pid=342&area=1&parent=321 | url-status = dead }}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಕಡಲತೀರಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಅಕ್ಷಾಂಶದ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಚಳಿಗಾಲದ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ಬೇಸಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲಗಳ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ|ಚಳಿಗಾಲದ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಗಲಿನ ಅವಧಿಯ ದಿನ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ 16:00 ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯೋದಯವು ಸರಿಸುಮಾರು 08:45 ಸಮಯಕ್ಕೆ ಆಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಸಗೆಯ ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಮೂಲ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು 22:00 ಸಮಯದ ನಂತರ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು 05:00 ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web | title = Sunrise and sunset in Belfast | work = Sun Calculator | publisher = time and date.com | url = http://www.timeanddate.com/worldclock/astronomy.html?n=919| accessdate = 2007-05-18 }}</ref> 1994ರಲ್ಲಿ, ಲ್ಯೇಗನ್‌ಸೈಡ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ನಿಂದ ಸರಾಸರಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಒಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಆ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿ ಶೇಖರಗೊಂಡ ಕೆಸರು ರಾಡಿಯ ನೀರಿನಿಂದಾಗಿ ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಲಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ({{derive|Irish|Béal Feirste|The sandy ford at the river mouth}}).<ref name="Belfast name" /> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರದ ಪ್ರಾಂತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು{{sq mi to km2|42.3|spell=UK}} ಆಗಿತ್ತು.<ref name="Areameasurements">{{cite web | title = Area Measurements in Northern Ireland | work = 2001 census Data | publisher = Northern Ireland Statistics & Research Agency | year = 2001 | url = http://www.nisranew.nisra.gov.uk/census/area_measurement.html | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-06-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070617083217/http://www.nisranew.nisra.gov.uk/census/area_measurement.html | url-status = dead }}</ref> ಫಾರ್ಸೆಟ್ ನದಿಯ ಹೆಸರೂ ಕೂಡ ಈ ಕೆಸರಿನ ಶೇಖರಣೆಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು (ಐರಿಷ್ ''ಫೀರ್ಸ್ಟ್‌'' ನಿಂದ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ "ಮರಳಿನ ಸ್ಪಿಟ್). ಮೂಲತಃ ಅದು ಈ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ನದಿಯಾಗಿತ್ತು, ಫಾರ್ಸೆಟ್ ನದಿಯು 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು. ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಇದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನದಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಜ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಇದು ಮೊದಲಿನ ಫಾರ್ಸೆಟ್ ಬ್ರಿಜ್‌ಗನ ಒಂದು ತಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | title = Belfast City: Did you know? | work = Discover Ireland | publisher = Tourism Ireland | year = 2007 | url = http://www.discoverireland.com/za/ireland-places-to-go/areas-and-cities/belfast-city/highlights/culture/ | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070928125051/http://www.discoverireland.com/za/ireland-places-to-go/areas-and-cities/belfast-city/highlights/culture/ | url-status = dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಲ್ಯಾಗನ್‌ ನದಿಯು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಯಾಗಿ ಫಾರ್ಸೆಟ್ ನದಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆಹಕಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಫಾರ್ಸೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ನಗರವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಡಿವಿಸ್ ಪರ್ವತ, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಕೇವ್‌ಹಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಸಾಲು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಜೋನಾಥನ್ ಸ್ವಿಫ್ಟ್‌ರ ''ಗುಲಿವರ್ಸ್ ಟ್ರಾವೆಲ್‌'' ಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಫ್ಟ್ ಲೈಮ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಮಾರ್ಗದ ಕೆಳಭಾಗದ ಸಮಿಪದ ಲಿಲ್ಲಿಪುಟ್ ಕಾಟೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕೇವ್‌ಹಿಲ್ ನಗರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಕ್ಷಸ ಎಂಬಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="Jonathan Swift">{{cite web | title = Belfast Hills | work = Discover Northern Ireland | publisher = Northern Ireland Tourist Board | url = http://www.discovernorthernireland.com/product.aspx?ProductID=10391 | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070928003726/http://www.discovernorthernireland.com/product.aspx?ProductID=10391 | url-status = dead }}</ref> ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ನ ಮೂಗು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಕ್ಷಸನ ಮೂಗಿನ ಆಕಾರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೋರ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಈ ಹೆಸರು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ 16 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಯಕ ಆರ್ಟ್ ಓ-ನೈಲ್‌ನ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web | title = About the Cave Hill | publisher = The Cave Hill Conservation Campaign | year= 2007 | url = http://www.cavehill.freeuk.com/home.htm | accessdate = 2007-05-25|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070206154855/http://www.cavehill.freeuk.com/home.htm |archivedate = February 6, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಕೆಸಲ್ರೀಗ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕವಿ ಹಾಗೂ ಡೌನ್ ಮತ್ತು ಕೊನ್ನೊರ್‌ನ ಬಿಷಪ್ ಆಗಿದ್ದ ಡಾ. ವಿಲಿಯಮ್ ಫಿಲ್ಬಿನ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ನಗರವು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಗೋಡೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ, ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಕಂದಕವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ, ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಬುನಾದಿ ಹೊಂದಿದ ನಗರವಾಗಿದೆ". === ಹವಾಮಾನ/ವಾಯುಗುಣ === ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳು 18&nbsp;°C (64&nbsp;°F) ಮತ್ತು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ 6&nbsp;°C (43&nbsp;°F) ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ತಾಪಮಾನದ ದಾಖಲೆಯು 1983 ಜುಲೈ 12ರಂದು 30.8&nbsp;°C (87.4&nbsp;°F) ಆಗಿತ್ತು.<ref name="Met Office">{{cite web | title = Climate: Northern Ireland | publisher = Met Office | url = http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/ni/ | accessdate = 2007-05-25 | archive-date = 2012-01-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120126115900/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/ni/ | url-status = dead }}</ref><ref name="Belfast Weather">{{cite web | title = Belfast, Northern Ireland – Average Conditions | work = BBC Weather Centre | publisher = BBC | url = http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/city.shtml?tt=TT003750 | accessdate = 2009-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031206135113/http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/city.shtml?tt=TT003750|archivedate=2003-12-06}}</ref> ನಗರವು ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ,{{mm to in|846|spell=UK}} ಆದರೆ ಡಬ್ಲಿನ್ ಅಥವಾ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಆಗ್ನೇಯ ಸಮುದ್ರತೀರಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಸುರಿತದ ಜೊತೆಗೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಅವಕ್ಷೇಪನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (0.01 in/0.25 ಎಮ್‌ಎಮ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು).<ref>{{cite web | title = Rainfall in Ireland | publisher = Met Éireann | url = http://www.met.ie/climate/rainfall.asp | accessdate = 2007-05-25}}</ref> ನಗರ ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ 10 ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Met Office" /> ನಗರವು ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಕ್ಷಾಂಶ ರೇಖೆಯಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳು 17&nbsp;°C ತಲುಪುತ್ತವೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಇದು ~-45&nbsp;°C ಇರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳು 27&nbsp;°C (80&nbsp;°F) ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವೇನಲ್ಲ.<ref>{{cite web | title = Belfast/Harbour Climate History | work = weatheronline.co.uk | publisher = weatheronline.co.uk | url = http://weatheronline.co.uk/cgi-bin/regframe?3CODE=%26PLZN%3DBelfast%26PLZ%3DBT13&LANG=en&PRG=citybild | accessdate = 2008-03-22}}</ref> ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ತೇವಾಂಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹವಾಮಾನವು ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ 20s (80–85&nbsp;°F)ದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಹಿತವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುರೋಪ್‌ನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿನ ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ತಾಪಮಾನಗಳು ಅಹಿತವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. {{Weather box |location = Belfast |metric first = Yes |single line = Yes |Jan record high C = 13 |Feb record high C = 14 |Mar record high C = 19 |Apr record high C = 21 |May record high C = 26 |Jun record high C = 28 |Jul record high C = 31 |Aug record high C = 28 |Sep record high C = 26 |Oct record high C = 21 |Nov record high C = 16 |Dec record high C = 14 |year record high C = 31 |Jan high C = 6 |Feb high C = 7 |Mar high C = 9 |Apr high C = 12 |May high C = 15 |Jun high C = 18 |Jul high C = 18 |Aug high C = 18 |Sep high C = 16 |Oct high C = 13 |Nov high C = 9 |Dec high C = 7 |year high C = 12 |Jan low C = 2 |Feb low C = 2 |Mar low C = 3 |Apr low C = 4 |May low C = 6 |Jun low C = 9 |Jul low C = 11 |Aug low C = 11 |Sep low C = 9 |Oct low C = 7 |Nov low C = 4 |Dec low C = 3 |year low C = 6 |Jan record low C = -13 |Feb record low C = -12 |Mar record low C = -12 |Apr record low C = -4 |May record low C = -3 |Jun record low C = -1 |Jul record low C = 4 |Aug record low C = 1 |Sep record low C = -2 |Oct record low C = -4 |Nov record low C = -6 |Dec record low C = -11 |year record low C = -13 |Jan precipitation mm = 80 |Feb precipitation mm = 52 |Mar precipitation mm = 50 |Apr precipitation mm = 48 |May precipitation mm = 52 |Jun precipitation mm = 68 |Jul precipitation mm = 94 |Aug precipitation mm = 77 |Sep precipitation mm = 80 |Oct precipitation mm = 83 |Nov precipitation mm = 72 |Dec precipitation mm = 90 |year precipitation mm = 846 |source 1 = <ref name="Belfast Weather" /> |date=August 2010 }} === ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತಗಳು === [[File:Belfast panorama from queens tower.jpg|thumb|ಅಷ್ಬಿ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಒಂದು ನೋಟ, QUBಯ ಒಂದು ಭಾಗ. ಮುಂಚೂಣಿನೆಲದಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಡೆವಿಡ್ ಕೀರ್ ಕಟ್ಟಡ. ಮದ್ಯ ಭಾಗದಿಂದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಮುಂಭಾಗದ ನೋಟವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಟಿಯ ಎರಡನೆ ಎತ್ತರವಾದ ಕಟ್ಟಡ ವಿಂಡ್ಸೋರ್ ಹೌಸ್ ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತದೆ.]] ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಗರದಿಂದ ಒಂದು ಔದ್ಯಮಿಕ ನಗರವಾಗಿ (ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣ) ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಇದು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]] ಅಥವಾ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗಳಂತಹ ಇತರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಯೋಜನವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ಇತರ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತ, ತನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಡಚಣೆಗೆ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ನಗರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಆನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ರಸ್ತೆಗಳು (ಫಾಲ್ಸ್ ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ನ್ಯೂಟೌನರ್ಡ್ಸ್ ರಸ್ತೆಗಳಂತಹ) ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೇಟೆಡ್ ನೆಲೆಸುವಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಲ್ಪಟ್ಟವು. ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ನಗರವು ಉತ್ತರ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್, ಪೂರ್ವ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್, ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಾಗವೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಸಂಸದೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ . ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಗೋಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಪೀಸ್ ಲೈನ್ಸ್" (ಶಾಂತಿಯ ಗೆರೆಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಗಸ್ಟ್ 1969 ರ ನಂತರ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಈಗಲೂ ಕೂಡ ನಗರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="Peacelines">{{cite paper | author = Margrethe C. Lauber | title = Belfast's Peacelines: An Analysis of Urban Borders, Design and Social Space in a Divided City | url = http://www.mspacenyc.com/belfast.study.html | accessdate = 2007-05-18|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070208064520/http://www.mspacenyc.com/belfast.study.html |archivedate = February 8, 2007|deadurl=yes}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಗೋಡೆಗಳ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯು ಮಂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.macaulayassociates.co.uk/pdfs/peace_wall.pdf |title="A Process for Removing Interface Barriers", Tony Macaulay, July 2008 |format=PDF |date= |accessdate=2010-08-12 |archive-date=2011-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006204650/http://www.macaulayassociates.co.uk/pdfs/peace_wall.pdf |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ 2007ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಯುಕೆ£16 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಪುನರಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web | title = Major makeover for Belfast City Centre | publisher = Department for Social Development (NI) | date = 2007-06-12 | url = http://www.dsdni.gov.uk/index/news_items/major-makover-belfast.htm | accessdate = 2007-06-12 | archive-date = 2007-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070928104438/http://www.dsdni.gov.uk/index/news_items/major-makover-belfast.htm | url-status = dead }}</ref> ನಗರದೊಳಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು (ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಸ್ ಕ್ಯಾರಿಡಾರ್‌) ಆನ್‌ಟ್ರಿಮ್ ರಸ್ತೆ, ಶೋರ್ ರಸ್ತೆ, ಹಾಲಿವುಡ್ ರಸ್ತೆ, ನ್ಯೂಟೌನರ್ಡ್ಸ್ ರಸ್ತೆ, ಕ್ಯಾಸಲ್ರೀಗ್ ರಸ್ತೆ, ಕ್ರೀಗಗ್ ರಸ್ತೆ, ಒರ್ಮೆಯೂ ರಸ್ತೆ, ಮ್ಯಾಲೋನ್ ರಸ್ತೆ, ಲಿಸ್ಬರ್ನ್ ರಸ್ತೆ, ಫಾಲ್ಸ್ ರಸ್ತೆ, ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ರಸ್ತೆ, ಶಾಂಕಿಲ್ ರಸ್ತೆ, ಮತ್ತು ಕ್ರುಮ್ಲಿನ್ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web | title = The Arterial Routes | work = Belfast Metropolitan Area Plan 2015 Draft Plan | publisher = The Planning Service | url = http://www.planningni.gov.uk/areaplans_policy/Plans/BMA/draft_plan/02Part4/volume2/Arterial%20Routes/ArterialRoutes.htm | accessdate = 2007-06-12 | archive-date = 2007-09-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070901151302/http://www.planningni.gov.uk/AreaPlans_Policy/Plans/BMA/draft_plan/02Part4/volume2/Arterial%20Routes/ArterialRoutes.htm | url-status = dead }}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವು ಎರಡು ಅಂಚೆಸಂಕೇತಗಳಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಸಿಟಿ ಹಾಲ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ''BT1'' , ಮತ್ತು ಅದರ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ''BT2'' ಎಂಬ ಅಂಚೆಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ''BT3'' ಅಂಚೆ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇತರ ವಿಶಾಲವಾದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅಂಚೆಸಂಕೇತಗಳು ಗಡಿಯಾರದ ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ''ಬಿಟಿ'' ''ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌'' ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಅದು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = The UK Postcode System | publisher = List Masters | year = 2005 | url = http://www.listmasters.co.uk/postcodes.php | accessdate = 2007-06-12 | archive-date = 2007-06-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070624020159/http://www.listmasters.co.uk/postcodes.php | url-status = dead }}</ref> 2001ರಿಂದ, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಂದ ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ ನಗರದ ಮಂಡಳಿಯು ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದೆ. '''ಕ್ಯಾಥಡ್ರಲ್ ವಿಭಾಗ''' ವು ಸೇಂಟ್ ಆನ್ನೆಸ್ ಕ್ಯಾಥಡ್ರಲ್ (ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಚರ್ಚ್)ನಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="Cathedral Quarter">{{cite web | title = Exploring Belfast's cultural life | publisher = Belfast City Council | year = 2007 | url = http://www.belfastcity.gov.uk/culture/culturallife.asp?menuitem=culturallife | accessdate = 2007-05-25 | archive-date = 2007-07-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070714005049/http://www.belfastcity.gov.uk/culture/culturallife.asp?menuitem=culturallife | url-status = dead }}</ref> ಅದು ವಾರ್ಷಿಕ ಗೋಚರ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಸ್ಟಮ್ ಹೌಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಇದು ಉಚಿತ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಬೀದಿ ಮನೋರಂಜನೆಗಳಿಗೆ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೊರಾಂಗಣದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. '''ಗೀಲ್ಟಾಚ್ಟ್ ವಿಭಾಗ''' ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫಾಲ್ಸ್ ರಸ್ತೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ, ಅದು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Gaeltacht Quarter | publisher = Department of Culture, Arts and Leisure | year = 2007 | url = http://www.dcalni.gov.uk/index/languages/gaeltacht_quarter.htm | accessdate = 2007-05-25 | archive-date = 2007-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070927032912/http://www.dcalni.gov.uk/index/languages/gaeltacht_quarter.htm | url-status = dead }}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ '''ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌''' ಕ್ವೀನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ನ ಪ್ರತಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಮತ್ತು ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ಗಳ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ, ಅದು ಪ್ರಮುಖ ಪುನರ್‌ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web | title = Contact Details | publisher = The Ulster Museum | year = 2007 | url = http://www.ulstermuseum.org.uk/contact-us/contact-details/ | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-05-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070529080126/http://www.ulstermuseum.org.uk/contact-us/contact-details/ | url-status = dead }}</ref> ದ ಗೊಲ್ಡೆನ್ ಮೈಲ್ ಇದು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಡುವಣ ಮೈಲ್‌ಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಡಬ್ಲಿನ್ ರೋಡ್, ಗ್ರೇಟ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಶಾಫ್ಟ್ಸ್‌ಬರಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್‌ಬರಿ ಪ್ಲೇಸ್ ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇದು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಾರ್ ಮತ್ತು ಉಪಹಾರ ಗೃಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web | title=The Golden Mile: Pub Crawl | publisher = Virtual Belfast | url = http://www.belfastbar.co.uk/The-Golden-Mile-articles.htm | accessdate = 2007-05-25}}</ref> 1998ರಲ್ಲಿನ ಗುಡ್ ಫ್ರೈಡೆ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರದಿಂದ, ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿನ ಲಿಸ್ಬರ್ನ್ ರಸ್ತೆಯು ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬೀದಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>{{cite web | title = Shopping At A Glance | work = Visit South Belfast | publisher = South Belfast Partnership | url = http://www.visitsouthbelfast.com/tourism/default.asp?cms=Tourism%5FThings+To+Do%5FShopping_Shopping+At+A+Glance&cmsid=19_49_81_227&id=227&viewtype=Category | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2011-07-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110717222117/http://www.visitsouthbelfast.com/tourism/default.asp?cms=Tourism_Things+To+Do_Shopping_Shopping+At+A+Glance&cmsid=19_49_81_227&id=227&viewtype=Category | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | last=Burns | first=Gemma | url=http://www.dailyireland.com/home.tvt?_scope=DailyIreland/South%20Belfast%20News/Features&id=26382&psv=13&_ticket=9NTHLXD4YGSGX4SGPNNADY7BZKLAFUUGUYRIJQOJBVXF9LLDN32STRRIVON9ANVRBNKACJ5J9QRFK11M9NTGNXT9CHUT71QFIRY4S0SEAOYFBHSJ5LE1HONDNMTEGPKACN1FURUQS10YM75OV6 | title=A passion for preserving Belfast's beauty | publisher=South Belfast News | date=2007-02-28 | accessdate=2007-03-12 | archive-date=2007-09-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070927074921/http://www.dailyireland.com/home.tvt?_scope=DailyIreland%2FSouth%20Belfast%20News%2FFeatures&id=26382&psv=13&_ticket=9NTHLXD4YGSGX4SGPNNADY7BZKLAFUUGUYRIJQOJBVXF9LLDN32STRRIVON9ANVRBNKACJ5J9QRFK11M9NTGNXT9CHUT71QFIRY4S0SEAOYFBHSJ5LE1HONDNMTEGPKACN1FURUQS10YM75OV6 | url-status=dead }}</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ, '''ಟೈಟಾನಿಕ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌''' ಇದು ಮುಂಚೆ ''ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ '' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬಂದರಿನ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ {{convert|0.75|km²|0|abbr=on}} ಸುಧಾರಿತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದು ಇಲ್ಲಿ 1912 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಟೈಟಾನಿಕ್ ಹಡಗಿನ ನಂತರ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು,<ref name="Titanic In History" /> ಮುಂಚಿನ ಕೆಲವು ನೌಕಾಂಗಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು "ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ನದೀತೀರಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ" ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="Titanic Quarter">{{cite web | title = Corporate Message: The Vision | work = About Us at Titanic Quarter | publisher = Titanic Quarter | year= 2006 | url = http://www.titanic-quarter.com/about.php?ID=3 | accessdate = 2007-05-18}}</ref> ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ವಸತಿಗೃಹಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಒಂದು ನದಿಯಬದಿಗಿನ ಮನೋರಂಜನ ಪ್ರಾಂತ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಟೈಟಾನಿಕ್-ಕಲ್ಪನೆಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ (ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ) ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.<ref name="Titanic Quarter" /> == ಪಟ್ಟಣ/ನಗರದೃಶ್ಯ == === ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ/ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ === [[File:City Hall And The Belfast Wheel.jpg|thumb|left|ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬಿಗ್ ವ್ಹೀಲ್]] ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌‍ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿಯು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿಯ ವಾಟರ್‌ಫ್ರಂಟ್ ಹಾಲ್‌ ರೀತಿಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಕಟ್ಟಡಗಳೆಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡಗಳಾದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌‍ನ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ''ಲಾನ್ಯನ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್'' ಮತ್ತು ಲಿನೆನ್ ಹಾಲ್ ಲೈಬ್ರರಿಗಳು ಸರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲಾನ್ಯನ್‌ ಅವರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳಾಗಿವೆ. 1888ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಅವರಿಂದ ಅಂಗೀಕೃತವಾದ ಸಿಟಿಹಾಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ 1906ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ಬೆಲ್ಫಾಟ್ ನಗರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿರುವ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿಯ ಡರ್ಬನ್ ಸಿಟಿಹಾಲ್ ಇವು ಎಡ್ವರ್ಡೇರಿಯನ್ ವಾಸ್ತುವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite book | last = Krishna | first = Dutta | title = Calcutta: A Cultural and Literary History | page = 132 | publisher = Signal Books | url = https://books.google.com/?id=UKfoHi5412UC&pg=PA132&dq=%22victoria+memorial%22+calcutta+belfast+-wikipedia | year= 2003 | isbn = 9781902669595}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2007/05/25/world/africa/25durban.html?_r=1&oref=slogin |title=Where the Road to Renaming Does Not Run Smooth |publisher=New York Times |date=2006-05-25 |accessdate=2007-10-01|author=Wines, Michael}}</ref> ಡರ್ಬನ್ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್‌ನ ಗುಮ್ಮಟವು 173 ಪೂಟ್‌ (53 m) ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಈ ಕಟ್ಟದದ ಬಾಗಿಲ ಮೇಲೆ " ಹಿಬರ್ನಿಯಾ ಪಟ್ಟಣವು ನಗರದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.<ref name="Go To Historic Buildings">{{cite web | title = Historic Belfast: A guide to the City's landmark buildings | publisher = Go To Belfast | url = http://www.gotobelfast.com/index.cfm/level/page/category_key/197/Page_Key/428/Parent_Key/0/type/Page/PaGeName/Historic_Buildings_of_Belfast | accessdate = 2007-05-23|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070618164651/http://www.gotobelfast.com/index.cfm/level/page/category_key/197/Page_Key/428/Parent_Key/0/type/Page/PaGeName/Historic_Buildings_of_Belfast |archivedate = June 18, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಈ ಹಿಂದೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೆಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ವೈಭವೋಪೇತ ಎರಡು ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ 1860ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಉಲ್ಸ್ಟರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ವಾರ್ನಿಂಗ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್) ಮತ್ತು 1769ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ನಾರ್ಥನ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಡೊನ್‌ಗಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್) ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಚಿಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ರಾಯಲ್ ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಜಸ್ಟಿಸ್‌ ಕಟ್ಟಡವು ಉತ್ತರ ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸುಪ್ರಿಮ್‌ ಕೊರ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕೆಥೆಡ್ರಲ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ ಏರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈಗ ಇದನ್ನು ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="Cathedral Quarter" /> 262&nbsp;ft (80 m) ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 23 ಅಂತಸ್ತುಗಳಿರುವ ವಿಂಡ್ಸರ್‌ ಹೌಸ್ (ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ವಿನ್ಯಾಸವುಳ್ಳದ್ದು) ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | last = Morgan | first = Ian | title = Ireland's tallest building to be turned into flats | publisher = 24dash.com | date= 2007-03-04 | url = http://www.24dash.com/printNews/1/17408.htm | accessdate = 2007-06-02}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದ ಒಬೆಲ್ ಟವರ್‌‌ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಅದು ವಿಂಡ್ಸರ್‌ ಹೌಸ್‌ನ ಎತ್ತರವನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ, ಔರೊರ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. 37 ಮಹಡಿ ಹಾಗೂ 358&nbsp;ft (109 m) ಎತ್ತರವಿರುವ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಈ ಹಿಂದಿನ ಎರಡೂ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಎತ್ತರವನ್ನು ಮೀರಿಸುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Belfast's tallest building revealed | publisher = Archiseek | date = 2007-01-19 | url = http://ireland.archiseek.com/news/2007/000024.html | accessdate = 2007-06-02 | archive-date = 2007-10-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071013201326/http://ireland.archiseek.com/news/2007/000024.html | url-status = dead }}</ref> [[File:30w8jti-1.jpg|thumb|right|ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಕ್ಷಿತಿಜ]] ಗ್ರೇಟ್‌ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ 1876ರಲ್ಲಿ ಜೊಸೆಫ್ ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌ ಅವರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರೌನ್ ಲಿಕ್ಕರ್ ಸೆಲೂನ್, ನ್ಯಾಶನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಒಡೆತನಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಬಾರ್ ಆಗಿದೆ. ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಸನ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಸಿತ್ರ ''ಒಡ್‌ ಮ್ಯಾನ್ ಔಟ್‌‍ (Odd Man Out)'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳವಾದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news | title = BBC seeks stars of Belfast film noir | publisher = BBC News Northern Ireland | date= 2007-02-23 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/6388303.stm | accessdate = 2007-05-23}}</ref> ಕ್ರೌನ್‌ ಬಾರ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಉಪಹಾರ ಗೃಹದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಮೊದಲು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾದ ಟೈಟಾನಿಕ್ ರೀತಿಯದ್ದೇ ವೈಭವೋಪೇತ ಹಡಗಾಗಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Go To Historic Buildings" /> ಹರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮತ್ತು ವುಲ್ಫ್ ಶಿಫ್‌ಯಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಬ್ಧ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web | title = Welcome to Belfast City | publisher = Irish News | url = http://www.irishnews.com/tourism/belfast/index.html | accessdate = 2007-05-23 | archive-date = 2007-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070928083323/http://www.irishnews.com/tourism/belfast/index.html | url-status = dead }}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೇನ್‌ಗಳು, ಸ್ಯಾಮ್‍ಸನ್ ಮತ್ತು ಗೋಲಿಯಾತ್‌ಗಳು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಸ್ಥಬ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಾಟರ್ ಫ್ರಂಟ್ ಹಾಲ್ ಹಾಗೂ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಅರೇನಾ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಒಪೆರಾ ಹೌಸ್ ಇದು ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು 1985ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈಗ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ವೈಭವದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮರಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Grand Opera House | publisher = Cinema Treasures | url = http://cinematreasures.org/theater/2061/ | accessdate = 2007-06-01}}</ref> ಖ್ಯಾತ ನಟ ಲಿಯಾಮ್ ನೀಸನ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಲಿರಿಕ್ ಥಿಯೇಟರ್ (ಈಗ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ) ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ಸಕ್ರೀಯವಾಗಿದ್ದ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/4083973.stm |title=Neeson in bid to revive theatre |publisher=BBC News |date=2004-12-10 |accessdate=2007-12-07|author=BBC}}</ref> ಅಲ್ಸ್ಟರ್‌ ಹಾಲ್ (1859–1862) ಮೊದಲು ವೈಭವೋಪೇತ ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ಹಾಗೂ ಆಟದ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಯ್ಡ್‌ ಜಾರ್ಜ್‌, ಪರ್ನೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಪೀಯರ್ಸ್ ಮುಂತಾದವರೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ರಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Go To Historic Buildings" /> === ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವನಗಳು === ಲಗನ್ ನದಿಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಶೇಷವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತಮವಾದ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾದುದಾಗಿದೆ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸೇರಿದಂತೆ, ಕೇವ್ ಹಿಲ್, ಕಂಟ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್, ಲಗನ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಿಜನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಲಿನ್ ಗ್ಲೆನ್ ನಗರದ ಸೌಂಧರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾರ್ಕ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Parks and gardens">{{cite news| title = Parks and gardens| publisher = gotobelfast| date = 2007-04-01| url = http://www.gotobelfast.com/what_to_do/attractions/parks__gardens.aspx| accessdate = 2009-05-16| archive-date = 2009-07-02| archive-url = https://web.archive.org/web/20090702111952/http://www.gotobelfast.com/what_to_do/attractions/parks__gardens.aspx| url-status = dead}}</ref> ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡನ್‌ಗಳು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಪರಂಪರೆಯ ಮುಖ್ಯವಾದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವನ್ಯಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ರೋಸ್ ವೀಕ್ ಹಬ್ಬ, ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ, ದೊಡ್ಡ ಮೃಗಗಳ ಭೇಟೆ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಬ್ಬಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name="Parks and gardens" /> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಇವೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಕಾಡು ಸರಕಾರದ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಗಡಗಳ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾದುದಾಗಿದೆ. 1992ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಿಯವಾಗಿ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲಿ ಜಾಗ ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳಿಯ ಸಂಘವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಅವರು 1993ರಿಂದ ಸುಮಾನಿಲ್ಲರು 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಇವರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web | title = Forest of Belfast | publisher = Belfast City Council | url = http://www.belfastcity.gov.uk/parksandopenspaces/forestofbelfast.asp?menuitem=forest | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-02-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070208161104/http://www.belfastcity.gov.uk/parksandopenspaces/forestofbelfast.asp?menuitem=forest | url-status = dead }}</ref> 2006ರಲ್ಲಿ, ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಯುಕೆ£8 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಹಣವನ್ನು ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಎತ್ತಿಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Your City, Your Space | publisher = Belfast City Council | url = http://www.belfastcity.gov.uk/parksandopenspaces/openspacestrategy.asp?menuitem=yourcity | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2012-02-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120207183843/http://www.belfastcity.gov.uk/parksandopenspaces/openspacestrategyfunding.pdf | url-status = dead }}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌‍ ನ್ಯಾಚುರಾಲಿಸ್ಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಲಬ್‌‍ ಅನ್ನು 1863ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web | title = About the Field Club | publisher = Belfast Naturalists' Field Club | url = http://www.habitas.org.uk/bnfc/about.html | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2003-04-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20030422084637/http://www.habitas.org.uk/bnfc/about.html | url-status = dead }}</ref> [[File:Belfast Botanic Gardens glasshouse.jpg|thumb|ಬೊಟೆನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಖರ್ಜೂರದ ಮನೆ.]] 2005ರಲ್ಲಿ 700,000 ಸಂದರ್ಶಕರು<ref>{{cite web | title = Hansard 27 April 2006| publisher = House of Commons| url = http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200506/cmhansrd/cm060427/text/60427w07.htm | accessdate = 2007-10-01}}</ref> ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ನ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ<ref name="Botanic Gardens">{{cite web | title = Botanic Gardens | publisher = Belfast City Council | url = http://www.belfastcity.gov.uk/parksandopenspaces/parksdetails.asp?id=54 | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2008-04-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080418113722/http://www.belfastcity.gov.uk/parksandopenspaces/parksdetails.asp?id=54 | url-status = dead }}</ref> ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. 1830ರಲ್ಲಿ ಸರ್‌‍ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‍ ಲೇನ್ಯನ್‌‍ರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಪಾಮ್ ಹೌಸ್ ಇದು ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಸ್‌ನ ಎರಕದ ಗ್ಲಾಸ್ ಹೌಸ್‌ಗೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Palm House Botanic Gardens, Belfast City | publisher = Houses, Castles and Gardens of Ireland | url = http://www.gardensireland.com/palm-house.html | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2008-05-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080513021454/http://www.gardensireland.com/palm-house.html | url-status = dead }}</ref> ಇಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಇನ್ನೀತರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಟ್ರಾಫಿಕಲ್ ರಾವೈನ್ (1889ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ), ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಪ್ ಕಛೇರಿಗಳೂ ಕೂಡ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.belfastcity.gov.uk/parksandopenspaces/tropicalravine.asp|accessdate=2009-05-30|publisher=Belfast City Council|title=Tropical Ravine|archive-date=2009-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090517075802/http://www.belfastcity.gov.uk/parksandopenspaces/tropicalravine.asp|url-status=dead}}</ref> 1997ರಲ್ಲಿ U2 ತಂಡವು ಇಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ನಗರದ ಸಿಟಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ಮತ್ತು ಲೇಡಿ ಡಿಕ್ಸನ್‌‍ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಸ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Go To Belfast: Sir Thomas and Lady Dixon Park">{{cite web | title = Sir Thomas and Lady Dixon Park and City of Belfast International Rose Garden | publisher = Go To Belfast | url = http://www.gotobelfast.com/thingstodo/viewdetail.cfm/TDVenue_Key/421/level/page/category_key/197/Page_Key/279/parent_key/0/type/Page/PaGeName/Restaurant_Month.htm | accessdate = 2007-05-18|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070531190626/http://www.gotobelfast.com/thingstodo/viewdetail.cfm/TDVenue_Key/421/level/page/category_key/197/Page_Key/279/parent_key/0/type/Page/PaGeName/Restaurant_Month.htm |archivedate = May 31, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರೋಸ್ ವೀಕ್ ಸುಮಾರು 20,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಗಳ ಅರಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಭಾಗವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Sir Thomas and Lady Dixon Park | work = Discover Northern Ireland | publisher = Northern Ireland Tourist Board | url = http://www.discovernorthernireland.com/product.aspx?ProductID=2795 | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-06-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070615145945/http://www.discovernorthernireland.com/product.aspx?ProductID=2795 | url-status = dead }}</ref> ಇದು {{convert|128|acre|km2}}ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿರುವ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಡಯಾನಾ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಗಾರ್ಡನ್, ಜಪಾನ್ ಗಾರ್ಡನ್, ವಾಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಡನ್ ಕ್ರೌನ್ ಕಾರಂಜಿಗಳನ್ನು 2002ರ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಜುಬಿಲಿ ಆಚರಣೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Go To Belfast: Sir Thomas and Lady Dixon Park" /> 2008ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರೊಯ್ಡನ್ ನ ಲಂಡನ್ ಬೊರೊಗ್ ಹಾಗೂ ಶೆಫೀಲ್ಡ್ ಒಳಗೊಂಡು RHS ಬ್ರಿಟನ್ ಇನ್ ಬ್ಲೂಮ್ ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ (200,001 ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು) ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಜೂ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ರಿಂದ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಚಾರಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಂಡಳಿ £1.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಹಣವನ್ನು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ವೆಚ್ಚಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಯುಕೆ ಹಾಗೂ ಐರ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರ ಸಹಾಯ ನಿಧಿ ಒದಗಿಸುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ನಾರ್ಥನ್‌ ಐರ್ಲೇಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ 295,000 ಸಂದರ್ಶಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಣಿಗಳ ಸಹಜ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು 140 ಬಗೆಯ 1,200 ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಏಶಿಯದ ಆನೆಗಳು, ಬಾರ್ಬರಿ ಸಿಂಹಗಳು, ಬಿಳಿ ಹುಲಿಗಳು ([[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಲ್ಲಿ ಒಂದು), ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ನ ಮೂರು ಬಗೆಗಳು, ವೆಸ್ಟೆರ್ನ್ ಲೊಲೇಂಡ್ ಗೊರಿಲ್ಲಾದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ, ಕೊಮನ್ ಚಿಂಪಾನ್ಝೀಸ್ ನ ಒಂದು ಗುಂಪು, ಒಂದು ಕೆಂಪು ಪಾಂಡ ಮತ್ತು ಲಂಗುರ್ ನ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಮುಖ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಬಗೆಗಳ ಉಳಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಯುರೋಪ್‌ದ ಹಾಗೂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಳಿ- ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news| title = Parks and gardens| publisher = belfastzoo| date = 2007-04-01| url = http://www.belfastzoo.co.uk/aboutbelfastzoo/HistoryofBelfastZoo.aspx| accessdate = 2009-05-16| archive-date = 2009-04-14| archive-url = https://web.archive.org/web/20090414005143/http://www.belfastzoo.co.uk/aboutbelfastzoo/HistoryofBelfastZoo.aspx| url-status = dead}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಧ್ಯಯನ/ವಿವರ == [[File:Belfast-pano.jpg|thumb|800 px|ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಸಮಗ್ರ ನೋಟ]] 2001ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಪಟ್ಟಣದ ಎಲ್ಲೆಯೊಳಗಿನ (ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಗರ ಪ್ರದೇಶ) ಜನಸಂಖ್ಯೆ 276,459 ಆಗಿತ್ತು,<ref name="Belfast Urban Area">{{cite web | title = Comparative Demography Profile: Belfast District Council, Northern Ireland | work = 2001 census data (Crown Copyright) | publisher = Northern Ireland Statistics & Research Agency | year= 2001 | url = http://www.nicensus2001.gov.uk/nica/browser/profile.jsp?profile=Demography&mainLevel=CouncilArea&mainArea=Belfast&mainText=&mainTextExplicitMatch=null&compLevel=CountryProfile&compArea=Northern+Ireland&compText=&compTextExplicitMatch=null | accessdate = 2007-05-17|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070927161000/http://www.nicensus2001.gov.uk/nica/browser/profile.jsp?profile=Demography&mainLevel=CouncilArea&mainArea=Belfast&mainText=&mainTextExplicitMatch=null&compLevel=CountryProfile&compArea=Northern+Ireland&compText=&compTextExplicitMatch=null |archivedate = September 27, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಆದರೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮಹಾನಗರವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 579,554 ಜನರು ಇದ್ದರು.<ref name="Belfast Metropolitan Area">{{cite web | title = Area Profile of Belfast Metropolitan Urban Area (BMUA) | work = 2001 Census data | publisher = Northern Ireland Statistics & Research Agency | year= 2001 | url = http://www.ninis.nisra.gov.uk/mapxtreme_towns/report.asp?settlementName=Belfast%20Metropolitan%20Urban%20Area%20(BMUA)&BandName=Belfast%20Metropolitan%20Urban%20Area%20(BMUA) | accessdate = 2007-05-16}}</ref> ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು ಹದಿನೈದನೇ-ವಿಶಾಲವಾದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ-ವಿಶಾಲವಾದ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಕೂಟ ವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|author=Pointer, Graham|url=http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_compendia/fom2005/03_FOPM_UrbanAreas.pdf|format=PDF|title=The UK's major urban areas|publisher= UK National Statistics|accessdate=2007-12-07|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20060215211111/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_compendia/fom2005/03_FOPM_UrbanAreas.pdf|archivedate=2006-02-15}}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಇಪ್ಪತ್ತನೇಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು [[ಜನಸಂಖ್ಯೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಿತು. ಈ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣುವ ಮೂಲಕ ''ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಗರ'' ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 600,000 ಆಗಿತ್ತು.<ref name="Geography in Action Urban Growth">{{cite web | last = Stephen | first = Roulston | title = Urban Structure: Growth of Belfast | work = Geography in Action | publisher = National Grid for Learning | year = 2006 | url = http://www.geographyinaction.co.uk/Urban_structure/Urban_growth.html | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-04-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070415203906/http://geographyinaction.co.uk/Urban_structure/Urban_growth.html | url-status = dead }}</ref> ಅದರ ನಂತರ, ನಗರದೊಳಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಅದೇ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ 2001ರ ಜನಗಣತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, 277,391<ref name="Belfast Urban Area" /> ರಷ್ಟಿದ್ದು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ 579,554 ಜನರು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮಹಾನಗರವಾಸಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತಿದ್ದರು.<ref name="Belfast Metropolitan Area" /> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯು 2,415 ಜನರು/ಕಿಮೀ²ಗೆ ಇತ್ತು (119 ಉಳಿದ ನಾರ್ತೆರ್ನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಹೋಲಿಸುವುದಾದರೆ).<ref name="Belfast LGD">{{cite web | title = Local Government District Information for Belfast LGD | work = Northern Ireland Neighbourhood Information Service (NINIS) | publisher = Northern Ireland Statistics and Research Agency | year= 2003 | url = http://www.ninis.nisra.gov.uk/mapxtreme/report.asp?INIT=YES&POSTCODE=BT015GS&DESC=FromGeneral&CurrentLevel=COA&ID=95GG390015&Name=95GG390015&Tab=DC | accessdate = 2007-06-01}}</ref> ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ನಗರದೊಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಈಗ ಹಿರಿಯರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬಂಟಿಕ ಯುವಕ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ನಗರದ ಹೊರಗೆ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಲಿವೆ. ಸಮಾಜ-ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬಿಸ್ನೆಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಇಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಹರಡಿದೆ. ಮೆಲೊನೊ ರಸ್ತೆಯು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.<ref name="Geography in Action Urban Growth" /> ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತಾರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಫಾಲ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಶಂಕಿಲ್ ರೋಡ್ ಗಳ ಸುತ್ತಲು ಪ್ರದೇಶವು ನಾರ್ತೆರ್ನ್ ಐರ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web | title = Northern Ireland Multiple Deprivation Measure | publisher = Department of Finance and Personnel | date = 2005-05 | url = http://www.nisra.gov.uk/archive/deprivation/NIMDM2005FullReport.pdf | format = PDF | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-06-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070605142717/http://www.nisra.gov.uk/archive/deprivation/NIMDM2005FullReport.pdf | url-status = dead }}</ref> ನಗರದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಕೂಡ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾರ್ತೆರ್ನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಜನಾಂಗೀಯ, ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಕೆಲಸದ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web | last = Stephen | first = Roulston | title = Ethnic Diversity: Segregation in Belfast. Introduction to Ethnic Diversity in Belfast | work = Geography in Action | publisher = National Grid for Learning | year = 2006 | url = http://www.geographyinaction.co.uk/Ethnic%20Diversity/Ethnic_intro.html | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-05-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070518001158/http://www.geographyinaction.co.uk/Ethnic%20Diversity/Ethnic_intro.html | url-status = dead }}</ref> ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ – ಕಥೊಲಿಕ್ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಡೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದಡೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತವಾದಿ – ಇವು ತಪ್ಪದೇ ಬಾವುಟಗಳು ಇಂದ, [[ಗೀಚುಬರಹ|ಗೀರುಚಿತ್ರ]] ಹಾಗೂ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಇಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪೂರ್ತಿ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆ ನಡೆದಾಗಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯ ಈ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು "ತಡೆಹಲ್ಲು ಸಾಲು ಪರಿಣಾಮ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮಾಧಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal | last = Lloyd | first = C | title = Measuring local segregation in Northern Ireland | journal = Centre for Spatial Territorial Analysis and Research (C-STAR) | year= 2003 | publisher = School of Geography, Queen's University | url = http://www.qub.ac.uk/c-star/pubs/lloydetal.pdf | accessdate = 2006-03-12 |format=PDF}} </ref> ಯಾವಾಗ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಧಗಧಗಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ(ಗಣಕಯಂತ್ರದ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಅಧಿಕ ಹಂತಗಳು 90% ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆದರೆ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಹಂತಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಪೂರ್ವ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.<ref name="Ethnic Segregation">{{cite journal | last = Doherty | first = P | title = Ethnic Residential Segregation in Belfast | journal = Centre for the Study of Conflict | pages = Chapter 8 | year = 1995 | publisher = University of Ulster, Coleraine | url = http://cain.ulst.ac.uk/csc/reports/apartbel.htm#conclude | accessdate = 2006-03-12 | nopp = true | archive-date = 2006-03-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060303104237/http://cain.ulst.ac.uk/csc/reports/apartbel.htm#conclude | url-status = dead }}</ref> ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವರ್ಗದ ಜನರು ಸಂಧಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 1930ರಿಂದ ಇವೆ.<ref name="Who lives here">{{cite web | title = Ethnic minorities: Who lives here? | work = Northern Ireland Learning: Teacher's Notes | publisher = BBC | url = http://www.bbc.co.uk/northernireland/schools/11_16/citizenship/pdfs/ctz_eth_pg02_tn.pdf | format = PDF | accessdate = 2007-05-24}}</ref> ಚೀನಾ ದೇಶದವರು ಹಾಗೂ ಐರಿಶ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವಂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಯುರೋಪ್‌ ಯುನಿಯನ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಲಸೆಗಾರರ ಒಳಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಜನಗಣತಿಯ (2001) ಪ್ರಕಾರ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 4,584 ಅಥವಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 1.3% ಇದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2.63%ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="Who lives here" /> ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾರ್ತೆರ್ನ್ ಐರ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಂದಾಜು 5,000 ಮುಸುಲ್ಮಾನರು<ref>{{cite web | title = About Us | publisher = Belfast Islamic Centre | url = http://belfastislamiccentre.org.uk/about_us/about_us.htm | year = 2007 | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-07-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070707070907/http://www.belfastislamiccentre.org.uk/about_us/about_us.htm | url-status = dead }}</ref> ಮತ್ತು 200 [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದು]] ಕುಟುಂಬಗಳು<ref>{{cite web | title = Hinduism | work = Primary Focus: Programme 1 – Indian Community | publisher = BBC | url = http://www.bbc.co.uk/northernireland/schools/4_11/pfocus/citizenship/spring2001/ | accessdate = 2007-10-08}}</ref> ಜೀವಿಸುತಿದ್ದಾರೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == 1994ರ IRA ಕದನ ವಿರಾಮದ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಗುಡ್ ಫ್ರೈಡೆ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್‌‍ನ 1998ರ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರದಿಂದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಾದ ವಿಶ್ವಾಸ ಕೊಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web | title = Durkan "hopeful" For Future Of Good Friday Agreement | publisher = Department of Finance and Personnel | url = http://archive.nics.gov.uk/dfp/010209f-dfp.htm | accessdate = 2007-09-17 | archive-date = 2007-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071012210212/http://archive.nics.gov.uk/dfp/010209f-dfp.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | title = House of Commons Hansard Written Answers for 13 February 2002 | publisher = House of Commons | url = http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200102/cmhansrd/vo020213/text/20213w02.htm | accessdate = 2007-09-17}}</ref> ಇದು ಈವರೆಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಕಾಣಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್, ದಿ ಕೆತೆಡ್ರಲ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ ಮತ್ತು ಲಾಂಗ್ಸೈಡ್ ಜೊತೆಗಿನ ಒಡಿಸ್ಸಿಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ನೆಲಗುರುತು ವಾಟರ್ ರ್ಫ್ರಂಟ್ ಹಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು.[[File:Waterfront Hall, Belfast.jpg|thumb|left|ದಿ ವಾಟೆರ್ಫ್ರಂಟ್ ಹಾಲ್. ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ, ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನ ಜಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭಾಂಗಣವು 1997ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.]] ಟೈಟಾನಿಕ್‌ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ನ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಒಬೇಲ್ ಟವರ್‌‍ ಅನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/northern_ireland/5251794.stm | accessdate = 2007-03-13 | work=BBC News | date=2006-08-07 | title=U2 Tower strikes bad chord with residents}}</ref> ಇವತ್ತು, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌, ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ 4.2% ಇತ್ತು. ಇದು ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಿಂತ ಕಡೆಮೆ<ref>{{cite web | title = Monthly Labour Market Report | publisher = Department of Enterprise, Trade and Investment | date = 2006-02-15 | url = http://www.detini.gov.uk/cgi-bin/downdoc?id=1941 | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070927223435/http://www.detini.gov.uk/cgi-bin/downdoc?id=1941 | url-status = dead }}</ref> ಮತ್ತು ಯುಕೆಯ 5.5% ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref> {{cite web | title = Employment | work = National Statistics | publisher = Office of National Statistics | date= 2006-03 | url = http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=12 | accessdate = 2007-05-18}}</ref> ಕಳೆದ ೧೦ ವರ್ಷದಿಂದ ಉದ್ಯೋಗ 16.4 ಶೇಕಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಯುಕೆಯ 9.2 ಶೇಕಡ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite news | title = From bombs and bullets to boom towns | publisher = Guardian Unlimited | date= 2007-04-01 | url = https://www.theguardian.com/Northern_Ireland/Story/0,,2047327,00.html | accessdate = 2007-05-16 | location=London | first=Oliver | last=Morgan}}</ref> ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಕಾರಣ ಆಸ್ತಿಯ ಬೆಲೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಾಂತಿಯ ಲಾಭಾಂಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಬೆಲೆ 50%ರಷ್ಟು ಏರಿದೆ. ಇದು ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಈವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite press release | title = Northern Ireland Reaches Watershed in House Price Growth | publisher = University of Ulster | date = 2007-11-15 | url = http://news.ulster.ac.uk/releases/2007/3504.html | accessdate = 2007-12-10 | archive-date = 2007-12-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071217065312/http://news.ulster.ac.uk/releases/2007/3504.html | url-status = dead }}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಲ್ಲಿ, ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಬೆಲೆ £91,819, ಮತ್ತು ಸೌತ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ £141,000 ಸರಾಸರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news | last =Carson | first = Helen | title = Typical price of Ulster home edges ever closer to [[Pound sterling|UK£]]200,000 | publisher = Belfast Telegraph | date= 2007-02-28 | url = http://www.belfasttelegraph.co.uk/news/local-national/article2311541.ece | accessdate = 2007-03-13}}</ref> 2004ರಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾಲೀಕರ ಕಸುಬು 54% ಶೇಕಡಾ ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.<ref>{{cite press release | title = House Owner Occupation Rates | publisher = Halifax | date = 2004-11-19 | url = http://www.hbosplc.com/economy/includes/19-11-04UKowneroccupation.doc | accessdate = 2007-05-18 | format = DOC | archive-date = 2007-06-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070605142713/http://www.hbosplc.com/economy/includes/19-11-04UKowneroccupation.doc | url-status = dead }}</ref> ಬೆಲ್‍ಪಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಕಾರಣ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ 6.4 ಮಿಲಿಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇದ್ದರು, ಅದು 2004 ರಿಂದ 8.5% ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು £285.2 ಮಿಲಿಯ ಹಣವನ್ನು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ 15,600ರಷ್ಟು ಕೆಲಸವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite book | title = Belfast 2005: Tourism Facts and Figures | place = Belfast | publisher = Belfast City Council | year = 2006 | url = http://www.belfastcity.gov.uk/tourism/docs/FactsFigures2005.pdf | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-06-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070605142741/http://www.belfastcity.gov.uk/tourism/docs/FactsFigures2005.pdf | url-status = dead }}</ref> ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಎಣಿಕೆ 6% ಏರಿತು ಅದ್ದರಿಂದ 2006 ರಲ್ಲಿ 6.8 ಮಿಲಿಯ ಮುಟ್ಟಿತು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವೆಚ್ಚ ಕೂಡಾ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇದು £324 ಮಿಲಿಯದಷ್ಟು. ಅದು 2005 ರಲ್ಲಿ 15%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.<ref>{{cite news | title= Record number of visitors come to Belfast | work= GO Belfast | page=6 | date=July/August 2007}}</ref> ನಗರದಲ್ಲಿಯ ಎರಡು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ನಗರವನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ನ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಭೇಟಿಯ ಒಂದು ತಾಣವಾಗಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web | title = Invest in Belfast: A 2007 City Guide for Investors | publisher = Belfast City Council | url = http://www.belfastcity.gov.uk/investinbelfastguide/lifequality.asp | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-10-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071010040408/http://www.belfastcity.gov.uk/investinbelfastguide/lifequality.asp | url-status = dead }}</ref> ಕಳೆದ ದಶಮಾನದ ಮೂವತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳಣಿಗೆ ಕಂಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮುಖ್ಯವಾದುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊವರ್ಡ್ ಸ್ಪೆನ್ಸೆರ್ ಅವರ ವರದಿಯು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. "ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಯುಕೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಆರ್ಥಿಕ ಸೌಲಭ್ಯದ ಕಾರಣ ಜನರು ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ."<ref>{{cite web|url=http://www.wilson-nesbitt.com/articles/841/30062008/belfast_uks_fastest-growing_economy |title=WNS |publisher=Wilson-nesbitt.com |date=2008-06-30 |accessdate=2010-08-12}}</ref> ಬಿಬಿಸಿ ರೆಡಿಯೋ 4ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿಯ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ತೆರಿಗೆಯು ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯ ತೆರಿಗೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. "ಅಗಾಧವಾದ ಮೊತ್ತದ" ವಿದೇಶೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.<ref>WNS http://www.wilson-nesbitt.com/articles/758/12052008/northern_ireland_an_attractive_investment_opportuಎನ್‌ಐty{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಿತು: "ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಯುಕೆಯ ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನದಾಗಿತ್ತು. ಆದುದರಿಂದ ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಇದರ GDP 1 ಶೇಕಡ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದುದಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಉದ್ಯಮವು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಉಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಅದುದರಿಂದ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗಳ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ.<ref name="The Times">{{cite web |url=http://www.bcglocations.com/uk/northernireland/northernireland_intro.html |title=The Times |publisher=Bcglocations.com |date= |accessdate=2010-08-12 |archive-date=2006-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061104103706/http://www.bcglocations.com/uk/northernireland/northernireland_intro.html |url-status=dead }}</ref> ಸ್ಥಳಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರಿತಾಗಿ ಇದ್ದ ವಿರೋಧಗಳು ಕೊನೆಯಾದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.<ref name="The Times" /> ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಜರ್ಮನ್‌ನ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಡೇರ್ ಸ್ಪಿಗೆಲ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ವಿವಿಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ''ದಿ ನ್ಯೂ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಟೈಗರ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.spiegel.de/international/business/0,1518,563841,00.html |title=Der Spiegel |publisher=Spiegel.de |date=2008-07-04 |accessdate=2010-08-12}}</ref> === ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ === [[File:Belfast's Harland and Wolff Shipyard (RMS Adriatic), 1907.jpg|thumb|1907ರ ಹರ್ಲೇಂಡ್ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಫ್ ನೌಕಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೌಕೆ ನಿರ್ಮಾಣದವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಟಿರಿಯೋಸ್ಕೋಪ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್ .]] ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಪಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಇಲ್ಲಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿತ್ತು.<ref name="Belfast, The Making of the City 1">{{cite book | last = Beckett | first = JC | coauthors = et al. | title = Belfast, The Making of the City. Chapter 1: Belfast to the end of the eighteenth century | publisher = Appletree Press Ltd | year= 2003 | location = Belfast | pages = 13–26 | isbn = 0862818788}}</ref> ಅದು ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಲೊಗ್ ನಿಂದ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಅದರದೇ ಆದ ಬಂದರು ದೊರಕಿತು. ಈ ಬಂದರಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್, ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಜಲಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಗೋಮಾಂಸ, ಬೆಣ್ಣೆ, ತೊಗಲು, ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದ್ದಲು, ಬಟ್ಟೆ, ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸ, ಬ್ರಾಂದಿ, ಕಾಗದ, ಮರಮುಟ್ಟು ಮತ್ತು ತಂಬಾಕನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="Belfast, The Making of the City 1" /> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನರ್ದರ್ನ್‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಾರುಬಟ್ಟೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಕಾಸವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಐದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ನಾರುಬಟ್ಟೆಯ ರಫ್ತು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ರವಾನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Belfast, The Making of the City 1" /> ಈಗಿರುವ ಪಟ್ಟಣ [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ|ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡದ್ದಾಗಿದೆ.<ref name="Columbia Encyclopedia">{{cite book | title = The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. | publisher = Columbia University Press | year = 2005 | url = http://www.bartleby.com/65/be/Belfast.html | access-date = 2010-09-23 | archive-date = 2007-02-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070225174733/http://www.bartleby.com/65/be/Belfast.html | url-status = dead }}</ref> ನಾರುಬಟ್ಟೆಯ ಮತ್ತು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕೈಗಾರಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ತನಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಡಿತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ನಾರುಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಯಿತು, "ಲಿನೇನೋಪೋಲಿಸ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಸಂಪಾದಿಸಿತು.<ref name="Belfast, The Making of the City 3">{{cite book | last = Beckett | first = JC | coauthors = Boyle, E | title = Belfast, The Making of the City. Chapter 3: "Linenopolis": the rise of the textile industry | publisher = Appletree Press Ltd | year= 2003 | location = Belfast | pages = 41–56 | isbn = 0862818788}}</ref> ದೊಡ್ಡ ಹಡಗುಗಳು ನಿಲ್ಲಲು ಅಗತ್ಯವಾದಂತಹ ಆಳವಾದ ಜಾಗ ಕೊಡಲು 1845ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ‌ನೌಕಾ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೂಳೆತ್ತುವ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಹೂಳೆತ್ತಲಾಯಿತು. ಡೊನೆಗಲ್ ಕ್ವೆಯ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕಾ ನಿಲ್ದಾಣ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Belfast, The Making of the City 4">{{cite book | last = Beckett | first = JC | coauthors = Sweetman, R | title = Belfast, The Making of the City. Chapter 4: The development of the port | publisher = Appletree Press Ltd | year= 2003 | location = Belfast | pages = 57–70 | isbn = 0862818788}}</ref> 1861ರಲ್ಲಿ ಹರ್ಲೇಂಡ್ ಮತ್ತು ವುಲ್ಫ್ ಹಡಗು ಕಟ್ಟುವ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟೈಟಾನಿಕ್ ಅನ್ನು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 1912ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಅದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ಡದಾದ ನೌಕಾಂಗಣವಾಯಿತು.<ref name="Titanic In History" /> [[File:H&W Cranes2.jpg|thumb|ಸ್ಯಾಮ್‌ಸನ್ ಮತ್ತು ಗೊಲಿಯಾತ್, ಹರ್ಲೇಂಡ್ &amp; ವೊಲ್ಫ್‌ನ ಗಾಂಟ್ರಿ ಯಂತ್ರಗಳು.]] ಶಾರ್ಟ್ ಬ್ರೋಥೆರ್ಸ್ plc ಒಂದು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆಕಾಶ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಥೆ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಅದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಮಾನ ತಯಾರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಜೊತೆಗಿನ ಒಡನಾಟವನ್ನು 1936ರಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಟ್ & ಹರ್ಲೇಂಡ್ Ltd ಜೊತೆ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಶಾರ್ಟ್ಸ್‌‍ ಮತ್ತು ಹರ್ಲೇಂಡ್ ಮತ್ತು ವೊಲ್ಫ್‌ನ ಜಂಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ಬೊಂಬಾರ್ಡೀಯರ್ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ತಯಾರಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Corporate Series">{{cite web | title = Corporate Series Northern Ireland | work = Corporate Northern Ireland 2007 | publisher = Corporate Series | url = http://www.corporateseries.com/nireland/07/CNI_section07.pdf | accessdate = 2007-12-07 | format = PDF | archive-date = 2008-02-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080216070011/http://www.corporateseries.com/nireland/07/CNI_section07.pdf | url-status = dead }}</ref> ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹತ್ತಿಯ ಉಡಿಗೆಯ [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಒಂದನೇಯ ಮಹಾಯುದ್ದದ]] ಕಾರಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರೆಡೆಗೆ ಇದ್ದ ನಾರುಬಟ್ಟೆಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.<ref name="Belfast, The Making of the City 3" /> ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ನ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶ್ರಮದ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದವಾಗಿದ್ದವು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ 1960ರ ತರುವಾಯ ಅಪಾಯಕರ ಇಳಿತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. 1970ರ ಮತ್ತು 1980ರ ದಿ ಟ್ರಬಲ್ಸ್ನಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. 100,000ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು 1970ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="Management Today">{{cite journal | title = Northern Ireland – Where is the bright new future? | journal = Management Today | date = 2006-03-23 | url = http://www.managementtoday.co.uk/news/542849/ | accessdate = 2007-05-16}}</ref> ಕೆಲವು ದಶಮಾನಕ್ಕೆ, ನಾರ್ಥನ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೊಕ್ಕಸದಿಂದ ಯುಕೆ£4 ಮಿಲಿಯ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು.<ref name="Management Today" /> ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪಂಥೀಯ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಡಬ್ಲಿನ್ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಟೈಗರ್‌‍ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು.<ref name="Management Today" /> ಈ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌‍ಗಿಂತ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ನರ್ದರ್ನ್‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ವೇತನ ದರವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಐರಿಶ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌‍ನ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ವೇತನ ಮಟ್ಟವು ತುಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ನಾರ್ಥನ್‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ ಗಣರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಗಡಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡು ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. == ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ == [[File:Belfast houses 1981.jpg|thumb|right|ದಿ ಟ್ರಬಲ್ಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,ಪಾಕೇನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಶೇಫ್ಟೆಸ್ಬರ್ಗ್ ಸ್ಕೇರ್, ಸೌತ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಕಾರ್ಮಿಕ-ವರ್ಗದ ಗೃಹಪಂಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮನೆಗಳು]] ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕೆಟ್ಟದಾದ ದಿ ಟ್ರಬಲ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಸಂಘರ್ಷಣೆ ಸಂಭವಿಸಿದರಿಂದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮರಣವು ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆದರೂ, 1998ರ ಗುಡ್ ಫ್ರೈಡೆ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್ ತರುವಾಯ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗಗ‌ನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್, ಕ್ವೀನ್ಸ್ ದ್ವೀಪ, ಮತ್ತು ಲಗಾನ್‌ಸೈಡ್ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಡಿಸ್ಸೀ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ನೆಲಗುರುತು ವಾಟರ್‌ಫ್ರಂಟ್ ಹಾಲ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದ ನಗರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ: ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಲಾಗ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಜಾರ್ಜ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ನೀಗ್ ಪಕ್ಕದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪಟ್ಟಣದ ಮುಖ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾಲೆಜು ಆವರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದೆಡೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಡಬ್ಲಿನ್-ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದು 3 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಸೇವೆಗಳು === [[File:SilentValley.jpg|thumb|ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರೆಸರ್ವರ್, ಶೋವಿಂಗ್ ದ ಬ್ರಿಸ್ಕ್-ಬಿಲ್ಟ್ ಓವರ್‌ಫ್ಲೋ]] ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಬಹುಪಾಲು ನೀರನ್ನು ಮೌರ್ನೆ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೌಂಟಿ ಡೌನ್‌ನ ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲೀ ರಿಸರ್ವಯರ್‌ ಪೂರೈಕೆಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = The Silent Valley | publisher = Northern Ireland Water | year = 2007 | url = http://www.niwater.com/thesilentvalley.asp | accessdate = 2007-05-26 | archive-date = 2007-05-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070502233542/http://www.niwater.com/thesilentvalley.asp | url-status = dead }}</ref> ಉಳಿದ ಪಟ್ಟಣದ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೌಂಟಿ ಆ‍ಯ್‌ಟ್ರೀಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ''ಡುನೋರೆ ವಾಟರ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌'' ನ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಲೊಗ್ ನೀಗ್‌ನಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="BMA plan">{{cite web | title = Strategic Plan Framework: Public Services and Utilities | work = Draft Belfast Metropolitan Area Plan 2015 | publisher = The Planning Service | url = http://www.planningni.gov.uk/areaplans_policy/Plans/BMA/draft_plan/01Part1_3/03Strategic_Framework/publics_u.htm | accessdate = 2007-05-26}}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಜೆಗಳು ನೀರಿನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ದರದ ಬಿಲ್ಲಿನ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಿನ ಸುಂಕದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Water Reform Implemented: Secretary of State announces deferral of charges | publisher = Water Reform NI | month = March | year = 2007 | url = http://www.waterreformni.gov.uk/ | accessdate = 2007-05-26 | archive-date = 2007-06-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070609093844/http://www.waterreformni.gov.uk/ | url-status = dead }}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು {{convert|1300|km|0|abbr=on}}ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದ್ದು , ಅದು ಈಗ ಯುಕೆ£100 ಮಿಲಿಯ ಬೆಲೆಯ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಬದಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು 2009ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.<ref>{{cite web | title = Belfast Sewers Project – Key Facts | publisher = Northern Ireland Water | year = 2007 | url = http://www.niwater.com/belfastsewersproject.asp | accessdate = 2007-05-26 | archive-date = 2007-05-17 | archive-url = https://archive.is/20070517133017/http://www.niwater.com/belfastsewersproject.asp | url-status = dead }}</ref> ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿಯು ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಕಿಲ್ರೂಟ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಅದು 520 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಇಬ್ಬಗೆಯ ಇದ್ದಲು ಮತ್ತು ತೈಲ ಜ್ವಾಲೆಯ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಕಾರ್ರಿಕ್ಫೆರ್ಗುಸ್‌ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಇದೆ.<ref name="BMA plan" /> ಸಿರಿಫೆರ್ಗಸ್ ಸಮೀಪದ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಿಂದ ಗ್ರೇಟರ್‌ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಐರಿಶ್ ಸಮುದ್ರದ ಮುಖಾಂತರ ಸ್ಟನ್‌ರಾರ್‌ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲು ಫಿನಿಕ್ಸ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡಿದೆ.<ref name="BMA plan" /> ಏಪ್ರಿಲ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ (ಮತ್ತು ಉಳಿದ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ) ಅನಿಲದರವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ''ವ್ಯಾಲ್ಯೂಯೆಶನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಏಜನ್ಸಿ'' ಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯ ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬಂಡವಾಳ ಮೌಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಂದರೆ ದರ ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Summary of domestic rating reforms | publisher = Department of Finance and Personnel | year= 2005 | url = http://www.ratingreviewni.gov.uk/index/domestic/domestic-summary.htm | accessdate = 2007-05-26}}</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ಮನೆಯ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web | title = Domestic Rates Reform | publisher = Fair Rates Campaign | url = http://www.fairratescampaign.co.uk/rates_reform.html | accessdate = 2007-05-26 | archive-date = 2007-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070928014217/http://www.fairratescampaign.co.uk/rates_reform.html | url-status = dead }}</ref> === ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ === ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅವರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 2007ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಐದು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಹೆಲ್ತ್ & ಸೋಶಿಯಲ್ ಕೇರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಅನೇಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ತಜ್ಞ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Review Of Public Administration: Consultation On Draft Legislation To Establish Five New Integrated Health And Social Services Trusts | publisher = DHSSPS | url = http://www.dhsspsni.gov.uk/hpssreview-trust-consultation-document.pdf | accessdate = 2007-09-17|format=PDF}}</ref> ನಾರ್ದರ್ನ್ ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಾಯಲ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಮಾನಸಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಮತ್ತು ತಜ್ಞ ಮಾನಸಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ-ಹೆಸರಾದ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite journal | last = Payne | first = William | title = Hospital Development:PFI beyond DBFO | journal = ProQuest Information and Learning Company | publisher = Wilmington Publishing Ltd. | date = 1998-09 | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3873/is_199809/ai_n8824797/print | accessdate = 2007-05-06 | archive-date = 2008-01-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080118062947/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3873/is_199809/ai_n8824797/print | url-status = dead }}</ref> ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಟಿಯು ನರಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ, ನೇತ್ರವಿಜ್ಞಾನ, ಇಎನ್‌ಟಿ, ಮತ್ತು ದಂತ ವಿಜ್ಞಾನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ರಕ್ತವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ತಜ್ಞ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಬುದ ರೋಗದ ಕೇಂದ್ರವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web| title =Belfast Cancer Centre, Northern Ireland| publisher =Ulster Medical Society| url =http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1891734| accessdate =2009-05-30| archive-date =2013-08-01| archive-url =https://archive.today/20130801115624/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1891734| url-status =dead}}</ref> ಸಿಟಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ನ ಮೇರಿ ಜಿ ಮಕ್ಗೆವನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಶಾಸ್ತ್ರ ಘಟಕವು ಒಂದು ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಯಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = Belfast City Hospital: About the Unit | publisher = The Renal Association | date = 2006-11 | url = http://www.renal.org/unit/index.pl?c=belfast | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-09-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070928030230/http://www.renal.org/unit/index.pl?c=belfast | url-status = dead }}</ref> ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಮಸ್ಗ್ರೇವ್ ಪಾರ್ಕ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಮೂಳೆಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸಂಧಿವಾತ ರೋಗ, ಕ್ರೀಡೆಯ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೈತನ್ಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಜ್ಞವಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಮೊದಲ ಎಕ್ಯೈರ್ಡ್ ಬ್ರೇನ್ ಇನ್ಜುರಿ ಯುನಿಟ್‌ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಪ್ರಿನ್ಸೆ ಆಫ್ ವೆಲೆಸ್ ಮತ್ತು ಡುಚೆಸ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ನ್ವಾಲ್ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸುಮಾರು GB£9 ಮಿಲಿಯ ವೆಚ್ಚ ತಗಲಿದೆ.<ref>{{cite news | title = TRH open Northern Ireland's first Regional Acquired Brain Injury Unit | publisher = The Prince of Wales | date= 2006-05-15 | url = http://www.princeofwales.gov.uk/newsandgallery/news/trh_open_northern_ireland_s_first_regional_acquired_brain_in_778.html | accessdate = 2007-05-06|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070307071451/http://www.princeofwales.gov.uk/newsandgallery/news/trh_open_northern_ireland_s_first_regional_acquired_brain_in_778.html |archivedate = March 7, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಉತ್ತರ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಟರ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್. === ಸಾರಿಗೆ === ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಯುರೋಪ್‌ ದರ್ಜೆಯ ಕಾರು ಹೊಂದುರುವ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ, {{convert|22.5|mi|km|0}} M2 ಮತ್ತು M22 ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.wesleyjohnston.com/roads/m2.html |title='&#39;M2 / M22 Motorway'&#39; |publisher=Wesleyjohnston.com |date= |accessdate=2010-08-12}}</ref> ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌‌ನ 77%ರಷ್ಟು ಜನರು ಕಾರಿನಿಂದ, 11% ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಿಂದ ಮತ್ತು 6% ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಿಂದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="Travel Survey">{{cite paper | author = Northern Ireland Statistics and Research Agency | title = Travel Survey for Northern Ireland 2002–04 | publisher = Department for Regional Development | date = 2005-10-18 | url = http://www.drdni.gov.uk/statistic-details.htm?publication_id=161 | format = PDF | accessdate = 2007-05-06 | archive-date = 2007-05-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070519124721/http://www.drdni.gov.uk/statistic-details.htm?publication_id=161 | url-status = dead }}</ref> ಜೊತೆಗೆ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ 1.18 ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು 1.14 ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೆ 0.70 ಕಾರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Travel Survey" /> 2006ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವವಾದ ರಸ್ತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು, ವೆಸ್ಟ್ಲಿಂಕ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಎರಡು ಜಂಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ದ್ವಿ- ರಸ್ತೆಗಳನ್ನಾಗಿ ದರ್ಜೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯು ಐದು ತಿಂಗಳು ತಡವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 4 2009ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.belfastcity.gov.uk/2009/m1westlink.asp |title=Completion of M1/Westlink improvement scheme |publisher=Belfastcity.gov.uk |date=2009-03-04 |accessdate=2010-08-12 |archive-date=2009-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091225094006/http://www.belfastcity.gov.uk/2009/m1westlink.asp |url-status=dead }}</ref> ಈ ವಿಭಾಜಕವು ಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ ವಾದಮಾಡಿದ್ದರು Commentators have argued that this may simply create a bottleneck at York Street, the next at-grade intersection, until that too is upgraded. ಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಈಗ ಪುನರ್‌ಪರಿಶೀಲನಾ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರೇ, ಗ್ರೇಡ್ ವಿಭಜಿಸುವ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಿಂದ ವೆಸ್ಟ್ಲಿಂಕ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಸುವ M2/M3 ರಸ್ತೆ 2013/14 ರಿಂದ 2017/2018ರೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸಬಹುದಗಿದೆ,<ref>{{cite web |url=http://roadimprovements.roadsni.gov.uk/index/schemes/york_street_interchange-7.htm |title=Scheduled work on Westlink to M2/M3 Junction |publisher=Roadimprovements.roadsni.gov.uk |date=2009-11-26 |accessdate=2010-08-12 |archive-date=2010-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503192814/http://roadimprovements.roadsni.gov.uk/index/schemes/york_street_interchange-7.htm |url-status=dead }}</ref> ಅದು M1 ಮತ್ತು M2 ಎಂಬ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯು ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಲಾಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಕೆಲವು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತೆರಳಬಹುದು. ಆದರೂ, ಇವುಗಳು ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ದರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಮತ್ತು ರೈಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್ಲಿಂಕ್ ಎಂಬ ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಬಸ್ ಸೇವೆಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಪನಗರದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಲಿಂಕ್ ಮೆಟ್ರೋ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಬಸ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಮೂಲಕ ಹೊರಪ್ರದೇಶಗಳತ್ತ ಹೊರಡುವ ಮುಖ್ಯವಾದ ರೇಡಿಯಲ್‌ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವತ್ತ ಇವುಗಳು ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ, ಕೆಲವು ಉಪ ನಗರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.{{Citation needed|date=August 2008}} ಅನೇಕ ದೂರದ ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ಉಲ್ಸ್ಸ್ಟೆರ್ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ರೈಲ್ವೆ ಮೂರು ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಉಪನಗರಗಳಾದ ಕಾರ್ರಿಕ್ಫೆರ್ಗುಸ್ ಮತ್ತು ಲರ್ನೆಗೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂಗೊರ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯ-ಭಾಗದಿಂದ ಲಿಸ್ಬುರ್ನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟಡೌನ್ ಕಡೆಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸೇವೆ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಉಪನಗರ ರೇಲ್ವೆ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಿಂದ ನೇರ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ''ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸ್'' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಅದನ್ನು ಎನ್‌ಐಆರ್ ಮತ್ತು ಲಾರ್ನೋಡ್ ಇರೆಯನ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ, ಇದು ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಡಿಆರ್‌ಡಿ ಲಘು-ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತರುವ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಲಘು ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಲ್ಲ, ಬಸ್-ಮಾದರಿಯ ತ್ವರಿತ ಸಾಗಣೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಸಲಹಾಕಾರರು ತಿಳಿಸಿದರು.ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಬಸ್-ಮಾದರಿಯ ತ್ವರಿತ ಸಾಗಣೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ಫಲಿತಾಂಶ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಲಘು ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಲಘು ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅಟ್ಕಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಪಿಎಂಜಿ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/player/nol/newsid_7330000/newsid_7336800/7336822.stm?bw=bb&mp=wm&news=1&bbcws=1 |title=video No light rail system for city |publisher=BBC News |date= 2008-04-08|accessdate=2009-05-30}}</ref> <ref>{{cite news | last = | first = | title = City to get rapid transit network | work = BBC Northern Ireland | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/7335313.stm| accessdate = 2008-04-04 | date=2008-04-08}}</ref> ನಗರವು ಎರಡು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಯುಯಾನ, ಯುರೋಪ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದಾಚೆಗೆ ಮಾತ್ರ ವಾಯುಯಾನ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದ ಲೊಗ್ ನೀಗ್ ಸಮೀಪ ಜೊರ್ಜ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಲೊಗ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಯೂರೋಪಿನ ವಿಮಾನಗಳು ಮಾತ್ರ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. 2005ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ಯುಕೆಯಲ್ಲಿನ 11ನೇ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಗಿತ್ತು,ಜಾರ್ಜ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಏರ್‌ಫೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ 2% ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ 11ನೇ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಯಿತು, 1% ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ 16ನೇ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite paper | author = Northern Ireland Statistics and Research Agency | title = Northern Ireland Transport Statistics Annual 2005–2006 | publisher = Department for Regional Development | date = 2006-09-28 | url = http://www.drdni.gov.uk/statistic-details.htm?publication_id=170 | format = PDF | accessdate = 2007-05-02}}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಂದರು ಹೊಂದಿದೆ ಅದನ್ನು ಸರಕುಗಳ ರಫ್ತು ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಆಮದು ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸುವ ಸೇವೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸ್ಟನ್‌ರಾರ್‌ಗೆ ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ (ತ್ವರಿತ ಸೇವೆ) ದೋಣಿಯು ಸ್ಟೇನಾ ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಇದು ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ದಾಟಲು ಕೇವಲ 90 ನಿಮಿಷ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ- ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ದಾಟುವುದಾದರೇ 3 ಗಂಟೆ 45 ನಿಮಿಷ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೋರ್ಫಾಲ್ಕ್ಲೈನ್ - ನೋರ್ಸೆ ಮೆರ್ಚಂಟ್ ಫೆರ್ರಿಸ್ ಆಗಿದ್ದು - ಲಿವೆರ್ಪೂಲ್ ನಿಂದ ಮತ್ತು ಲಿವೆರ್ಪೂಲ್ ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕ/ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ದಾಟುವ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 8 ಗಂಟೆಗಳು ಮತ್ತು ದೌಗ್ಲಾಸ್‌ನ ಐಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್‌ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಋತುಕಾಲಿಕ ನೌಕಾಯಾನ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಐಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸ್ಟ್ರೇಂ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಕಂಪನಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೋಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಥೊಲಿಕ್ ನಿವಾಸಿಗಳೆಂದು ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Belfast Urban Area" /> ಈ ಎರಡು ಭಿನ್ನವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಮುದಾಯದವರು ಪಟ್ಟಣದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ರಬಲ್ಸ್ ನಾದ್ಯಂತ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಕಲಾವಿದರು ಕವನ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೆರೆದುಕೊಂಡರು. 1998 ಗುಡ್ ಫ್ರೈಡೆ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್ ತರುವಾಯ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web | title = Summary of the bid | work = One Belfast Where Hope and History Rhyme (Internet Archive) | publisher = Imagine Belfast 2008 | date = 2002-11-22 | url = http://www.imaginebelfast2008.com/front.html | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2002-12-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20021207124752/http://www.imaginebelfast2008.com/front.html | url-status = bot: unknown }}</ref> 2003ರಲ್ಲಿ, 2008ರ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ಕಲ್ಚರ್ ಪಡೆಯಲು ನಡೆದ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ''ಇಮಾಜಿನ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ '' , ಎಂಬ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹರಾಜನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಈ ಹರಾಜಿನಿಂದ "ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಯುರೋಪ್‌ದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೇರುವ ಸ್ಥಳವಾಗುತ್ತದೆ, ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಒಂದು ನೆಲೆ ಬೀಡಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಂಗ್ಯ, ಅಣಕ ಬರಹ ಮತ್ತು ವಿಸ್ಮರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವೇದಿಯಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite news | title = The official websites on UK bids for European capital of culture 2008 | publisher = The Guardian | date= 2002-10-30 | url = http://society.guardian.co.uk/regeneration/page/0,,774007,00.html | accessdate = 2007-03-13 | location=London}}</ref> ಪಟ್ಟಣದ ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಬಹುಬೇಗ ಬದಲಾಗಬಹುದಾದ ರಾಜಕಾರಣವು ಹರಾಜಿಗೆ ತೊಂದರೆಯುಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite news | last = Ward | first = D | coauthors = Carter, H | title = Six cities shortlisted for culture capital bid | publisher = The Guardian | date= 2002-10-31 | url = https://www.theguardian.com/uk_news/story/0,,822886,00.html | accessdate = 2007-03-13 | location=London}}</ref> 2004-05ರಲ್ಲಿನ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ 1.8 ಮಿಲಿಯ ಜನರು ಹಾಜರಿದ್ದರು (400,000 ಜನ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು). ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, 80,000 ಜನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, 2003–04 ಗಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಜಾಸ್ತಿ.<ref name="Belfast Cultural Strategy">{{cite web | title = Integrated Cultural Strategy for Belfast | publisher = Capital City: Belfast City Councils Development Agenda | date = 2006-05 | url = http://www.belfastcity.gov.uk/culture/culturalstrategy.asp | format = PDF | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-10-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071020083835/http://www.belfastcity.gov.uk/culture/culturalstrategy.asp | url-status = dead }}</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಂತಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. 2004–05ರಲ್ಲಿ, 5.9 ಮಿಲಿಯ ಜನರು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಿಂತ ಸುಮಾರು 10%ರ‍ಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಯುಕೆ£262.5 ಮಿಲಿಯ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Belfast Cultural Strategy" /> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ, ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರ, ಒಂದೇ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಸ್ವರಮೇಳ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಇದು 1966ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು, ಬಿಬಿಸಿ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಒರ್ಕೆಸ್ಟ್ರದಿಂದ ಒಡೆದು ಹೋಗುವವರೆಗೂ 1981ರ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Welcome to the new season | publisher = Ulster Orchestra Society | url = http://www.ulster-orchestra.org.uk/concerts/welcome.html | accessdate = 2007-05-24|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070205212256/http://www.ulster-orchestra.org.uk/concerts/welcome.html |archivedate = February 5, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಂದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ(ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್) ದ ಹಾರ್ಟಿ ರೂಂನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ-ಊಟದ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಕೆಲವು ಐರಿಶ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ತಂಡಗಳು ಪಟ್ಟಣದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿವೆ. ಕೆಲ್ಲಿ ಸ್ ಸೆಲ್ಲರ್ಸ್, ಮಾಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೆರ್ಕುಲೆಸ್ ಬಾರ್‌ನಂತಹ ಪಟ್ಟಣದ ಹೆಸರಾಂತ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಗಳಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಪೀಕ್ಸ್, ಬ್ರಿಯಾನ್ ಕೆನೆಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡ್ 9 ಲೈಸ್, ಇವರು ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದರು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಗೀತ ಬರೆದು ಅಥವಾ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗಳು: ಯು2, ವ್ಯಾನ್ ಮೊರ್ರಿಸೋನ್, ಸ್ನೋ ಪೇಟ್ರೋಲ್, ಸಿಂಪಲ್ ಮೈಂಡ್ಸ್, ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್, ಕೇಟಿ ಮೆಲುಅ, ಬೋನಿ ಎಂ, ಪೌಲ್ ಮುಲ್ಡೂನ್, ಸ್ಟಿಫ್ ಲಿಟಲ್ ಫಿಂಗರ್ಸ್, ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಗ್ರಿಫಿತ್, ಗ್ಲೆನ್ ಪ್ಯಾಟರ್ರ್ಸನ್, ಒರ್ಬಿಟಲ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಟೇಲರ್, ಸ್ಪ್ಯಾಂಡವ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್, ದಿ ಪೋಲಿಸ್, ಬಾರ್ನ್‌ಬ್ರ್ಯಾಕ್, ಗ್ಯಾರಿ ಮೂರ್. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಹ್ ಏಯ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸೆಂಟರ್ ಕೂಡ ಇದೆ(ಕೆಥೆಡ್ರಲ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌), ಇಲ್ಲಿ ಯುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಶುರುಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಂದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ನಾರ್ದರ್ನ್ ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪಟ್ಟಣವು ಐರಿಶ್ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ , ಅದಾಗ್ಯೂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಐರಿಶ್ ಮಾತನಾಡುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ನಾನಾ ರೀತಿಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹೆಸರಾಂತ ಫೋರ್ಸ್ ನ ಗೇಲ್ಲ್ಗೆ, ಎಲ್ಲಾ-ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಐರಿಶ್ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸರಕಾರದಿಂದ ನಿಧಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಐರಿಶ್ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಇದೆ, ಆದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಾಜ್ಯದ ಖಜಾನೆಯಿಂದ ನಿಧಿ ಕೊಡಲಾಗುತಿಲ್ಲ ಆದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು TACA ಔದಾರ್ಯದಿಂದ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. === ಮಾಧ್ಯಮ === [[File:BBC Northern Ireland Belfast.jpg|thumb|ಓರ್ಮೆಯು ಅವೆನ್ಯೂನಲ್ಲಿರುವ, ಬಿಬಿಸಿ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ‌ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಪ್ರಸರಣ ಕೇಂದ್ರ.]] ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌, ಜಗತ್ತಿನ ಹಳೆಯ, ಇನ್ನೂ ಮುದ್ರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ವೃತ್ತ]] ಪತ್ರಿಕೆ ''ದ ನ್ಯೂಸ್‌ ಲೆಟರ್'' ‌’ನ ತವರು.<ref>{{cite web | title = Research Guide: Irish News & Newspapers | publisher = Boston College | year= 2007 | url = http://www.bc.edu/libraries/research/guides/s-irishnews/ | accessdate = 2007-05-24|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070809020149/http://www.bc.edu/libraries/research/guides/s-irishnews/ |archivedate = August 9, 2007|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web | last = Johnston | first = Ruth | title = Belfast News Letter | work = Your Place and Mine | publisher = BBC | url = http://www.bbc.co.uk/northernireland/yourplaceandmine/belfast/newsletter.shtml | accessdate = 2007-05-24}}</ref> ಇತರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ''ಐರಿಷ್‌ ನ್ಯೂಸ್'' ‌ ಹಾಗೂ ''ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಟೆಲೆಗ್ರಾಫ್'' ‌- ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಐರಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ''ಲಾ ನ್ವಾ'' ಇದರ ಕಡಿಮೆ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.({{derive|Irish|Lá Nua|New Day}}) ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಚಿತವಾಗಿ ಮುದ್ರಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ ಗೊ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌, ಫೇಟ್‌ ಮ್ಯಾಗ್‌ಜಿನ್‌ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಕ್ಯುಮ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಫಿ ಕೇಂದ್ರ, ಬಾರ್‌ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಬಿಬಿಸಿಯು ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಐಟಿವಿ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನ ಯುಟಿವಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಬೀಟ್‌ ಮತ್ತು U105 ಎರಡು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳಾದ ಫೇಯಿಲೆ ಎಫ್‌ಎಂ ಮತ್ತು ಐರಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ರೇಡಿಯೋ ಫೇಯಿಲ್ಟ್‌ ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ ರೇಡಿಯೋವನ್ನು ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಟುಡೆನ್ಟ್ಸ್ ಯುನಿಯನ್‌ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ಧಾರೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಎರಡು ಸಮುದಾಯಗಳ ಟಿವಿ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳಾದ ಎನ್‌ವಿ ನಗರದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಾಲ್‌ ಕ್ವಾರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂದಪಟ್ಟದ್ದು. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಲ್‌ಗಳಿವೆ, ಕ್ವೀನ್ಸ್ ‌ಫಿಲ್ಮ್‌ ಥೀಯೆಟರ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್‌ ಸಿನಿಮಾ, ಇವೆರಡು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಫೇಸ್ಟಿವಲ್‌ ಮತ್ತು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಫೇಸ್ಟಿವಲ್ ಎಟ್ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌‌ ಸಮಾರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತಿಥೇಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಂತರ್‌ಜಾಲದ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಏಕೈಕ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ರೇಡಿಯೋ ಕಲ್ಚರಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಹೋಮ್ಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್, ಇದು ಸಮುದಾಯದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.homelyplanet.org/ |title=Homely Planet web site |publisher=Homelyplanet.org |date= |accessdate=2009-05-30 |archive-date=2008-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725114402/http://www.homelyplanet.org/ |url-status=dead }}</ref> ನಗರವು ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ತಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಪೇಯಿಂಟ್‌ ಹಾಲ್‌ ಮತ್ತು ವಲ್ಫ ಇಂಗ್ಲಾಂಡ್ ಫಿಲ್ಮ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಹಂತದ ಸೇವೆಗಳಿವೆ {{convert|16,000|sqft|m2|sigfig=1}}. ಇಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಎಂಬರ್‌'' ರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಚ್‌ಬಿಒ ಚಾನಲ್‌ನ ''ಗೆಮ್‌ ಆಫ್‌ ಥ್ರೊನ್ಸ್'' 2009ರ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಯಿತು. === ಕ್ರೀಡೆ === [[File:BestCregaghEstateMural.jpg|thumb|ಜೊರ್ಜ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಮುರಾಲ್‌ ಕ್ರೆಗಾಗ್ ಎಸ್ಟೇಟಿನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಮನೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು.]] ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ಆಡುವುದು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಆರು ಭಾಗದಷ್ಟು (59%) ಯುವಜನ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web | title = Chapter Twelve: Sport and Recreation as an activity | work = The Organisation of Sport & Recreation in the UK | publisher = Central Council of Physical Recreation | year = 2005 | url = http://www.yorkshiresport.org.uk/ccpr/c12.htm | accessdate = 2007-05-18 | archive-date = 2007-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070927225358/http://www.yorkshiresport.org.uk/ccpr/c12.htm | url-status = dead }}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಂತಹ ಹಲವಾರು [[ಫುಟ್‍ಬಾಲ್|ಕ್ರೀಡಾಗುಂಪುಗಳು]] ತರತರಹದ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]], ಫುಟ್ಬಾಲ್, ರಗ್ಬೀ, ಗೆಯಿಲಿಕ್ ಆಟ ಮತ್ತು ಐಸ್ ಹಾಕಿ ಅಲ್ಲದೆ ನಗರಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ಸ್ಕೇಟ್ಬೋರ್ಡಿಂಗ್, ಬಿಎಮ್‌ಎಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕರ್‌ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್‌ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, 2007ರ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ 14,300 ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತ್ತು.<ref name="Belfast Marathon"> {{cite web | title = Mutai wins Belfast Marathon | publisher = Belfast City Council | date= 2007-05-07 | url = http://www.belfastcity.gov.uk/news/news.asp?id=864 | accessdate = 2007-05-18}}</ref> ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ತಂಡ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್‌ FIFA ವರ್ಲ್ಡ್‌ ರಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 27ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು,<ref>{{cite web | title = FIFA/Coca Cola World Rankings | publisher = FIFA | month = September | year = 2007 | url = http://www.fifa.com/worldfootball/ranking/lastranking/gender=m/fullranking.html | accessdate = 2007-09-10 | archive-date = 2018-12-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20181224011850/https://www.fifa.com/worldfootball/ranking/lastranking/gender=m/fullranking.html | url-status = dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಎಪ್ರಿಲ್‌ FIFA ಪರ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟದಲ್ಲಿ 1ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿ<ref> {{cite web | title = List of Teams with Per Capita Factor | work = FIFA World Rankings | date= 2007-04-26 | url = http://www.rankingper.com/ | accessdate = 2007-05-18}}</ref> ವಿನ್ಸರ್ ಪಾರ್ಕ್‌‌ನ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು. 2009-10ನೇ ಐರಿಷ್‌ ಲೀಗ್‌ ಚೇಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಪಟ್ಟಣದ‌ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ವಿನ್ಸರ್ ಪಾರ್ಕ್ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇತರ ತಂಡಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ 2008/09 ಪೂರ್ವ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಚೇಂಪಿಯನ್ಸ್ ಗ್ಲೆಂಟಾರನ್‌, ಉತ್ತರ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಕ್ಲಿಫ್ಟಾನ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಕ್ರುಸೇಡರ್ಸ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಡೊನೆಗಲ್‌ ಸೆಲ್ಟಿಕ್‌. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನವಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಟಗಾರ ಜಾರ್ಜ್ ಬೆಸ್ಟ್‌ನ ತವರೂರು. ಅವನ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ದಿನದಂದು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ 100,000 ಜನ ಸೇರಿದ್ದು, ಅವನ ಮನೆ ಕ್ರೆಗಾಗ್‌ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ರೊಸ್‌ಲಾನ್‌ ಸ್ಮಶಾನದ ತನಕ ರಸ್ತೆಯ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿದರು.<ref>{{cite news | last = McCann | first = Nuala | title = A city mourns for the Belfast Boy | work = BBC News Northern Ireland | publisher = BBC | date= 2005-12-03 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/4495026.stm | accessdate = 2005-05-18}}</ref> ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಿಟಿ ಎರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕಾಗಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಟ್ರಸ್ಟೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web | title = George Best Memorial Trust | publisher = George Best Trust | url = http://www.georgebesttrust.com/ | accessdate = 2007-05-18|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070929121852/http://www.georgebesttrust.com/ |archivedate = September 29, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಗೆಯಿಲಿಕ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಕ್ಷಣೀಯ ಕ್ರೀಡೆ,<ref>{{cite web | url = http://www.gaa.ie/files/04arstat.pdf | title = Information and Statistics | work = GAA Attendance Figures | publisher = Gaelic Athletic Association [[Gaelic Athletic Association]] | format = PDF | accessdate = 2006-05-18 | archive-date = 2006-05-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060526131206/http://www.gaa.ie/files/04arstat.pdf | url-status = dead }}</ref> ಮತ್ತು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ‌ ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಮತ್ತು ಹರ್ಲಿಂಗ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿವೆ.<ref>[http://antrim.gaa.ie/clubs/?2 ಸೌತ್ ಎನ್ಟ್ರಿಮ್ ಕ್ಲಬ್ಸ್]. ಸಿಎಲ್‌ಜಿ ಒನ್ಟ್ರೋಯಿಮ್. 11 ನವೆಂಬರ್ 2007 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದೆ.</ref> ಆಂಟ್ರಿಮ್‌ ಕೌಂಟಿ ತಂಡಗಳ ತವರಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರವ ಕೇಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, ಅಲ್‌ಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತೀದೊಡ್ಡ 32,000 ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಗೆಯಿಲಿಕ್‌ ಆಥ್ಲಟಿಕ್‌ ಆಸೋಸಿಯೆಶನ್‌ ಮೈದಾನಾವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Antrim chief in protest at Maze games | publisher = Sunday Mirror | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4161/is_20050313/ai_n12944637 | accessdate = 2007-09-17 | archive-date = 2008-01-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080118070631/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4161/is_20050313/ai_n12944637 | url-status = dead }}</ref> 2006ರ ಸೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಲೀಗ್‌ ಚೇಂಪಿಯನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು 1999ರ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ರಗ್ಬೀ ಚೇಂಪಿಯನ್ಸ್‌‌ನ್ನು, ಅಲ್‌ಸ್ಟರ್‌ ದಕ್ಷಿಣದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ರವೆನ್‌ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ರಗ್ಬೀ ಯ‌ ಆಲ್‌-ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಹಾರ್ಲೆಕ್ವೀನ್ಸ್‌ (ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಡೆರಮೋರ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ) ಮತ್ತು ಮೆಲೋನ್‌ (ಇವರು ಆಗ್ನೇಯ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಗಿಬ್‌ಸನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ) ದ್ವಿತೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟೋನಿಯನ್ಸ್‌ (ಶಾಸ್‌ ಬ್ರಿಜ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌) ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆರ್‌ಎಫ್‌ಸಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌) ತಂಡಗಳು ತೃತೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ರಗ್ಬೀ ಒಕ್ಕೂಟ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಯೀಸ್ಟ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬುಲ್‌ಡಾಗ್ಸ್‌ ರಗ್ಬೀ ಲೀಗ್‌ ತಂಡದ ತವರಾಗಿದೆ, ಅವರು ಹೊಸ ಎನ್‌ಐ ರಗ್ಬೀ ಲೀಗ್‌ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಟೋರ್‌ಮಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಕ್ರಿಕೆಟ್‌]] ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌‌‌ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡ ಅದರ ಪ್ರಥಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯವಾದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ‍ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್‌ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯವನ್ನೂ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ತವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌, ಭಾರತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ನಡುವಿನ ತ್ರಿಕೋನ ಸರಣಿ ಸ್ಟೋರ್‌ಮಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ ‌ಐಸಿಸಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯವು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಕ್ಲಬ್‌ ಲೆವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಏಳು ಹಿರಿಯ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:ಇನ್‌ಸ್ಟೋನಿಯನ್ಸ್‌ (ಶಾಸ್‌ ಬ್ರಿಜ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌) ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌ ನಾರ್ತ್ (ಸ್ಟೋರ್‌ಮಾಂಟ್, ಪೂರ್ವ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌) ತಂಡಗಳು ಉತ್ತರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಯುನಿಯನ್‌ ಲೀಗ್‌ನ 1ನೇ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿವೆ; ಸಿಐವೈಎಮ್‌ಎಸ್‌(ವೃತ್ತ ರಸ್ತೆ, ಪೂರ್ವ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌), ಕೂಕ್‌ ಕೊಲೆಜಿಯನ್ಸ್ (ಶಾಸ್‌ಬ್ರಿಜ್‌) ಮತ್ತು ವುಡ್‌ವಾಲೆ (ಬ್ಯಾಲಿಗೊಮಾರ್ಟಿನ್‌ ರಸ್ತೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌) ತಂಡಗಳು 2ನೇ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿವೆ; ಮತ್ತು ಕ್ರೆಗಾಗ್‌ (ಗಿಬ್‌ಸನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, ಆಗ್ನೇಯ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪೊಲೀಸ್ ಸರ್ವೀಸ್‌ (ನ್ಯೂಫೊರ್ಜ್‌ಲೆನ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌) ತಂಡಗಳು 4ನೇ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಮೊದಲ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ ಐಸ್‌ಹಾಕಿ ತಂಡ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆಯಿಂಟ್ಸ್‌ ಅವರ ತವರಿನ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಡಿಸ್ಸಿಯ್ ಅರೇನಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ, ಈ ಮೈದಾನವು ಏಳು ಸಾವಿರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/low/northern_ireland/1852369.stm | title = Ayr Eagles win Challenge Cup | publisher = BBC | accessdate=2007-09-17 | date=2002-03-03}}</ref> ಶಂರಾಕ್‌ ಬೌಲ್‌ಗಾಗಿ, ದಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಬುಲ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಟ್ರೊಜನ್ಸ್ [[ಅಮೇರಿಕದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್|ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌]] ತಂಡಗಳು ಐಎಎಫ್‌ಎಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಇತರ ಮಹತ್ವವುಳ್ಳ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳೆಂದರೆ ಡಬಲ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಸ್ನೂಕರ್‌ ‌ಅಲೆಕ್ಸ್‌ “ಹರಿಕೇನ್‌” ಹಿಗಿನ್ಸ್<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/snooker/4913768.stm | title = Snooker on the ropes – Hurricane | publisher = BBC | date= 2007-04-16 | accessdate=2007-09-17}}</ref> ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಬಾಕ್ಸರ್‌ ವಯಿನೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಲಫ್‌ ಮತ್ತು ರಿಂಟಿ ಮೊನಾಗನ್‌.<ref>{{cite web | url = http://www.wbaonline.com/dates/dates03.asp | title = WBA History | publisher = World Boxing Association | accessdate=2007-09-17|archiveurl = https://web.archive.org/web/20071011113939/http://www.wbaonline.com/dates/dates03.asp |archivedate = October 11, 2007|deadurl=yes}}</ref> ಲೆಂಡರ್‌ ಎ.ಎಸ್.ಸಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸ್ವಿಮಿಂಗ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಆಗಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಯುರೋಪ್‌ನ ಪುರಾತನ ಆಸಿ ರೂಲ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್ಸ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ರೆಡ್‌ಬೇಕ್ಸ್‌ನ ತವರಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಲಬ್‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಆಸ್ಟೇಲಿಯನ್‌ ರೂಲ್ಸ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸಿಪಾರ್ಟಿ.ಕಾಂ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಆಸಿ ರೂಲ್ಸ್‌ ತಂಡ ದ ಐರಿಷ್‌ ವಾರಿಯರ್‌ಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. === ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ಮನರಂಜನೆ === ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ಮನರಂಜನೆಯು ರೋಮಾಂಚಕವಾಗಿದೆ. ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಅನೇಕ ಪಬ್‌ಗಳು, ಮದ್ಯದಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ನೆಲೆಸಿದೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == [[File:Queen's University of Belfast, Lanyon building, May 2006.jpg|thumb|right|ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಲನ್ಯೊನ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್.]] ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. 1845ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಯುಕೆಯ 20 ಅಗ್ರ ಸಂಶೋಧನೆ-ಪ್ರಧಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಘವಾದ ರುಸೆಲ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{cite web | title = About The Russell Group: Aims and objectives | publisher = The Russell Group | year = 2007 | url = http://www.russellgroup.ac.uk/about.html | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-06-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070607022414/http://www.russellgroup.ac.uk/about.html | url-status = dead }}</ref> ಅದು ಯುಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡದಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು 25,231 ಪದವಿ ಪಡೆಯದ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು 250 ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 120 ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಹ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title = About Queen's: Facts and Figures | publisher = Queen's University Belfast | year= 2007 | url = http://www.qub.ac.uk/home/TheUniversity/AboutQueens/UniversityInformation/FactsandFigures/ | accessdate = 2007-05-24}}</ref> 1984ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರಚಲಿತ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು, ಅದು ಬಹು-ಹೆಚ್ಚು ಚಟುವಟಿಕೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಕೆಥಡ್ರಲ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಆವರಣವಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಆವರಣವು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದೆಡೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಈಗ ಪುನರಭಿವರ್ಧನೆಗೆ ಈಡಾಗಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್‌ನಿಂದ ಕೇವಲ ಏಳು ಮೈಲಿ(11 ಕಿಮೀ)ಯಿರುವ ಜೋರ್ಡನ್ಸ್‌ಟೌನ್ ಆವರಣವು ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ಅರ್ಚಿವ್ ಆನ್ ದಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ (CAIN) ವೆಬ್ ಸೇವೆಗೆ ಎರಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹಣ ಒದಗಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮಾಹಿತಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಟ್ರಬಲ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೂಲದ್ರವ್ಯವಾಗಿದೆ ಅದಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐಯರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Conflict and Politics in Northern Ireland (1968 to the Present) | publisher = Conflict Archive on the Internet (CAIN) | year = 2007 | url = http://cain.ulst.ac.uk/ | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-05-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070530181849/http://cain.ulst.ac.uk/ | url-status = dead }}</ref> ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಮೆಟ್ರೋಪೋಲಿಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮುಂದುವರಿದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಸಿಟಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಅನೇಕ ಆವರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫರ್ದರ್ ಅಂಡ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅದು ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ಣಕಾಲದ ಮತ್ತು ಅಂಶಕಾಲಿಕ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 53,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮುಂದುವರೆದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Belfast Metropolitan College – About Us | publisher = Belfast Metropolitan College | year = 2007 | url = http://www.belfastmet.ac.uk/aboutus/ | accessdate = 2007-12-12 | archive-date = 2007-12-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071216075936/http://www.belfastmet.ac.uk/aboutus/ | url-status = dead }}</ref> 1973ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಬೋರ್ಡ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಯಾಕೆಂದರೆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ, ಯುವಕರ, ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೊಣೆಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | title = About Us: The Roles and Functions of the Belfast Education and Library Board | publisher = Belfast Education and Library Board | year = 2003 | url = http://www.belb.org.uk/aboutus/ | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2007-07-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070727234850/http://www.belb.org.uk/aboutus/ | url-status = dead }}</ref> 184 ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥ ಶಾಲೆಗಳು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Schools Database – List of Institutions | publisher = Department of Education | url = http://www.denidata.nics.gov.uk/appinstitutes/instmain.aspx | accessdate = 2007-05-24 | archive-date = 2005-12-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20051229125351/http://www.denidata.nics.gov.uk/appinstitutes/instmain.aspx | url-status = dead }}</ref> ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಕೂಡ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ == ಫ್ರೋಮ್ಮೆರ್‌ನ, ಅಮೇರಿಕದ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿ, 2009ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವ ಟಾಪ್ 12 ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮಾತ್ರ ಅದರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳು [[ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್|ಇಸ್ತಾನ್ಬುಲ್]], [[ಬರ್ಲಿನ್]], [[ಕೇಪ್ ಟೌನ್|ಕೇಪ್‌ಟೌನ್]], ಸಕ್ವಾರಾ, ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿ, [[ಕಾಂಬೋಡಿಯ]], ವಯ್ಯೇಕೆ ಇಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕಾರ್ಟಗೆನ, ವಾಟರ್ಟನ್ ಲೇಕ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ದಿ ಸೆಳ್ಮ ಟು ಮೊಂಟ್ಗೊಮೆರಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಟ್ರೈಲ್, [[ಅಲಬಾಮ]] ಮತ್ತು ಲಸ್ಸೇನ್ ವೋಲ್ಕಾನಿಕ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್<ref>[http://www.telegraph.co.uk/travel/travelnews/3883369/Belfast-one-of-worlds-top-destinations.html ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮೇಕ್ಸ್ ದಿ ಟಾಪ್ 12] ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್</ref> ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಇನ್ನೂ ವರ್ಧಿಸಲು, ಇತ್ತಿಚೀಗೆ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಟೈಟೇನಿಕ್ ಕ್ವೇಟರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹು ಮಹಡಿ ಮನೆ, ಉಪಹಾರಗೃಹ, ನದಿತೀರದ ಮನೋರಂಜನೆ ತಾಣ, ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಟೈಟೇನಿಕ್-ಥೀಮ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ಗೆ ಆಧುನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ (ಅತ್ಯಂತ-ವೇಗದ ರೈಲು ಮತ್ತು ಬೇರೆ) ಸುಮಾರು £250 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಲು ಆಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.belfasttelegraph.co.uk/news/local-national/pound250m-titanic-tourist-attraction-and-transport-system-set-for-belfast-14084406.html |title=Telegraph article; Announcement of redevelopment of Titanic Quarter |publisher=Belfasttelegraph.co.uk |date=2008-11-27 |accessdate=2009-05-30}}</ref> == ಅವಳಿ ನಗರಗಳು == ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಈ ಅವಳಿ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ:<ref name="sisters">"[http://www.sister-cities.org/index.cfm ಸಿಸ್ಟರ್ ಸಿಟೀಸ್ ಆನ್ಲೈನ್ ಡೈರೆಕ್ತರಿ: ಯುಕೆ, ಯುರೋಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111127193720/http://www.sister-cities.org/index.cfm |date=2011-11-27 }}." ''ಸಿಸ್ಟರ್ ಸಿಟೀಸ್ ಇಂಟರನ್ಯಾಶನಲ್.'' 14 ಮಾರ್ಚ್ 2009 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದೆ.</ref> * {{flagicon|United States}} '''ನಾಶ್ವಿಲ್ಲೆ, ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀಯ ''' * {{flagicon|Germany}} '''ಬೋನ್''' , ಜೆರ್ಮನಿ * {{flagicon|China}} '''ಹೇಫೀ {/1, ಚೈನಾ{2/}''' * {{flagicon|South Korea}} ವೊಂಜು, [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ|ಸೌತ್ ಕೊರಿಯ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ಬೀಸ್ಲೇಯ್, ಎಸ್. ಮತ್ತು ವಿಲ್ದೆ, ಜೆ. 1997. ''ಅರ್ಬನ್ ಫ್ಲೋರಾ ಆಫ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ '' . ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಐರಿಶ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ & ದಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ . * ಡೀನ್, ಸಿ.ಡಗ್ಲಸ್. 1983. ''ದಿ ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಕೌಂಟರಿಸೈಡ್.'' ಸೆಂಚುರಿ ಬುಕ್ಸ್. ISBN 0-19-533894-4. * ನೆಸ್ಬಿಟ್ಟ್, ನೋಯೆಲ್. 1982. ''ದಿ ಚೇಂಜಿಂಗ್ ಫೇಸ್ ಆಫ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ .'' ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ . ಪ್ರಕಟಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ. 183. * ಗಿಲ್ಲೆಸ್ಪಿ, ಆರ್. 2007. ''ಅರ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ .'' ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ನಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ & ಫಿಲಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಇನ್ ಅಸೋಸಿಯೆಶನ್ ವಿತ್ ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಹಿಸ್ಟರಿಕಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 978-1-933285-59-7 * ವಾಕರ್, ಬಿ.ಎಂ. ಮತ್ತು ಡಿಕ್ಸನ್, ಎಚ್. 1984. ''ಅರ್ಲಿ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫ್ಸ್ ಫ್ರಾಂ ದಿ ಲಾರೆನ್ಸೆ ಕಾಲೆಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಟೌನ್ 1864–1880.'' ದಿ ಫ್ರೈಯರ್ಸ್ ಬುಶ್ ಪ್ರೆಸ್, ISBN 978-0-946872-01-5 * ವಾಕರ್, ಬಿ.ಎಂ. ಮತ್ತು ಡಿಕ್ಷೊನ್, ಎಚ್. 1983. ''ನೋ ಮೀನ್ ಸಿಟಿ: ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ 1880–1914.'' ISBN 0-19-533894-4. * ನೆಸ್ಬಿಟ್ ಎನ್. 1982. ''ದ ಛೇಂಜಿಂಗ್ ಫೇಸ್ ಆಫ್ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ .'' ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌, ಪ್ರಕಟಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ. 183. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons|Belfast}} * {{dmoz|Regional/Europe/United_Kingdom/Northern_Ireland/Belfast}} * [http://www.discovernorthernireland.com/Belfast ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ – ನಾರ್ದರ್ನ್‌‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಬೋರ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101011055001/http://www.discovernorthernireland.com/Belfast |date=2010-10-11 }} * [http://www.belfastcity.gov.uk/ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್] ** [http://www.belfastcity.gov.uk/factsandfigures/ ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ – ಪ್ರೋಫೈಲ್ ಆಫ್ ಸಿಟಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100822012525/http://www.belfastcity.gov.uk/factsandfigures/ |date=2010-08-22 }} {{Northern_Ireland}} {{List of British Territories capitals}} {{UK cities}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌ ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ರೇವು ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು]] 690qtum9rlfas65mnd0n45mcvkqiq0i 0 26244 1376613 1361192 2026-07-11T08:48:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376613 wikitext text/x-wiki {{Infobox military unit |unit_name = Военно-воздушные силы России<br>''Voyenno-vozdushnye sily Rossii''<br>Russian Air Force |image = <div style="background:#fff<!--same as first image's background-->;"><!-- --><div style="padding:0.5em 0;">[[Image:RuAF emblem.png|140px|Emblem of the Russian Air Force]]</div><!-- Unsourced image deleted: [[Image:Emblem of Air Force of the Russian Federation.jpg|150px|Emblem of the Air Force of the Russian Federation]] --><div style="padding:0.5em 0 1.0em;">[[Image:Flag of the Russian Air Force.svg|150px|Flag of the Russian Air Forces]]</div><!-- --></div> |caption = |dates = |country = [[Russian Federation]]<br/>(previously the [[Soviet Union]] and [[Russian Empire]]) |branch = |type = |role = <!--Rephrase?:-->Defeating enemy units, [[reconnaissance]], defence of major military units and facilities |size = 210,000 personnel<br>2,749 aircraft |command_structure = |current_commander = Colonel General [[Alexander Zelin]] |identification_symbol=[[File:Roundel of Russia.svg|100px]] |identification_symbol_label= |identification_symbol_2=[[File:Roundel of Russia (1991–2010).svg|100px]] |identification_symbol_2_label=1991-2010 |motto = |colors = |march = |mascot = |battles = |notable_commanders = |anniversaries = August 12 }} '''ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆ''' ಯು ([[ರಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆ|ರಷ್ಯನ್‌ ಭಾಷೆ]]: Военно-воздушные силы России, ಲಿಪ್ಯಂತರಣ: ''ವೊಯೆನ್ನೊ-ವೊಜ್‌ಡುಶ್ನಿಯೆ ಸಿಲಿ ರೊಸ್ಸೀ'' ) [[ರಷ್ಯಾ]] ದೇಶದ ವಿಮಾನದಳವಾಗಿದೆ. 2,749 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾಯುಪಡೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಇದು ಕರ್ನಲ್‌ ಜನರಲ್‌ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌‌ ಝೆಲಿನ್‌ ಎಂಬಾತನ ಹತೋಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ನೌಕಾಪಡೆಯು ರಷ್ಯನ್‌ ನೇವಲ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಾಯು ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ''ಏವಿಯಾಟ್ಸಿಯಾ ವೊಯೆನ್ನೊ ಮೋರ್ಸ್‌ಕೊಗೊ ಫ್ಲೋಟಾ'' ("ನೌಕಾದಳದ ವಾಯುಯಾನ", ಅಥವಾ ''AV-MF'' ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1991-92ರಲ್ಲಿ [[ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ವಿಘಟನೆಯಾದ ನಂತರ, ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸದರಿ ವಾಯುಪಡೆಯು ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1992ರ ಮೇ 7ರಂದು ಬೋರಿಸ್‌‌ ಯೆಲ್ಸಿನ್ ವತಿಯಿಂದ ಆದ ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು, ಹೊಸ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಯೋಗ್ಯವಾದ ರಚನಾ ದಿನಾಂಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಆ ಕಾಲದಿಂದಲೂ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಯು ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪುತಿನ್|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌‌ ಪುಟಿನ್‌‌]] ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕದನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುವುದೀಗ ಬಾಕಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ; ಅಂದರೆ, ಹೇರಳವಾದ ತರಬೇತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಿರುವ, ಉತ್ತಮ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಕದನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದುನೋಡಬೇಕಿದೆ.{{Citation needed|date=August 2010}} ==ಇತಿಹಾಸ== [[ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು ತನ್ನ ಘಟಕವಾಗಿರುವ ಹದಿನೈದು ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ 1991ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಘಟನೆಯಾದುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ''VVS'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಉಪಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಜನರಲ್‌ ಪ್ಯೋಟ್ರ್‌ ಡೆನೆಕಿನ್‌ ಎಂಬಾತ, 1991ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 24ರಂದು ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯ ಮೊದಲ ದಳಪತಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. ಅತ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕವಾದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಹಾಗೂ 65%ನಷ್ಟು ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಷ್ಯಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ VVSನ ಪ್ರಮುಖ ತುಕಡಿಗಳಾದ ಲಾಂಗ್‌ ರೇಂಜ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ (ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಾಯುಯಾನ), ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ (ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುಯಾನ) ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಟಲ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ (ಮುಖಾಮುಖಿ ವಾಯುಯಾನ) ಇವುಗಳು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರಷ್ಯನ್‌ VVS ತುಕಡಿಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ ದಳಗಳು, ವಿಮಾನ, ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವೋ ಅಲ್ಲಿನ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಅವುಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಿದವು. ಇದು ಹೊಸ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ವಾಯುಪಡೆಗಳು ತಮ್ಮತನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಬೆಲಾರಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು (Tu-160 ವಿಮಾನಗಳಂಥವನ್ನು) ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಋಣಭಾರ ಕಡಿತಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಜಕ್‌ಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡೋಲನ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಾಯುಯಾನ ವಿಭಾಗವೊಂದನ್ನೂ ಸಹ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದ ಹಣಕಾಸಿನ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು, ವಾಯುಪಡೆಗಳ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು.<ref>‌‌ಆಸ್ಟಿನ್ &amp; ಮುರಾವಿಯೆವ್‌, ದಿ ಆರ್ಮ್‌ಡ್‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಆಫ್‌ ರಷ್ಯಾ ಇನ್‌ ಏಷ್ಯಾ, ಟೌರಿಸ್‌, 2000, ಪುಟ 235</ref> ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ವೇತನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅವರು ಹತಾಶ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು: ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಯೆಲಿಜೊವೊ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ MiG‌‌-31ರ ನಾಲ್ವರು ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು, ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳಷ್ಟು ತಡವಾದ ತಮ್ಮ ವೇತನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದೊಡ್ಡಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮುಷ್ಕರವನ್ನು ಹೂಡಿದರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಬಾಬತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೀಸಲಿರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಘಟಕದ ಹಣಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಈ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕವಷ್ಟೇ ಸದರಿ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಪರಿಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>‌‌ಜೆರೋಯೆನ್ ಬ್ರಿಂಕ್‌ಮನ್‌, 'ರಷ್ಯನ್‌ ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಟರ್ಮಾಯಿಲ್‌,' ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಮಂಥ್ಲಿ, ಸಂ. 105, ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 1996, ಪುಟ 2, ಆಸ್ಟಿನ್‌‌ &amp; ಮುರಾವಿಯೆವ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದು, 2000</ref> ಇಳಿತಾಯಗಳ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯವೂ ಸಹ ಕೆಳದರ್ಜೆಗೆ ಇಳಿಯಿತು, ಮತ್ತು 1998ರಲ್ಲಿ 40%ನಷ್ಟು ಭಾಗದ ಸೇನಾ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳು ದುರಸ್ತಿಗೆ ಬಂದುನಿಂತವು. ಪುಟಿನ್‌‌ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶುರುವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಆಯವ್ಯಯಗಳು ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಮೊದಲ ಚೆಚೆನ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1994–1996) ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಚೆಚೆನ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1999–2002) ''VVS'' ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಈ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ''VVS'' ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗಣನೀಯ ತೊಡಕುಗಳನ್ನೂ ಮುಂದುಮಾಡಿದವು; ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಗಣನೀಯ ನಿಶ್ಚಿತ ಗುರಿಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಂಗರ್‌ ಹಾಗೂ ಸ್ಟ್ರೆಲಾ-2M ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ, ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಗಾಳಿಗೆ ಹಾರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದ ದಂಗೆಕೋರರು ಇಂಥ ತೊಡಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. 1990ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಖೋಯ್‌‌ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಭಾಗವು T-60S ಎಂಬ ಒಂದು ಬದಲಿ ಬಳಕೆಯ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ವಿಮಾನವು ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. MiG‌‌ 1.42 ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಫಲ ವಿನ್ಯಾಸದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಹತೋಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು 1998ರಲ್ಲಷ್ಟೇ ವಾಯುಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು. ಎರಡೂ ಪಡೆಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಕಟ್ಟಳೆಯು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೋರಿಸ್‌‌ ಯೆಲ್ಸಿನ್‌ನಿಂದ 1997ರ ಜುಲೈ 16ರಂದು ಜಾರಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1998ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 580 ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, 134 ಘಟಕಗಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>ಜನರಲ್‌ ಹೀಕ್ಕಿ ನಿಕುನೆನ್‌, [http://www.sci.fi/~fta/ruaf-3-2.htm ದಿ ಕರೆಂಟ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ರಷ್ಯನ್‌ ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301145609/http://www.sci.fi/~fta/ruaf-3-2.htm |date=2012-03-01 }}, ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದು 2005</ref> ಪಡೆಗಳ ಪುನರ್ವಿತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ 95%ನಷ್ಟು ವಿಮಾನಗಳು, 98%ನಷ್ಟು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು, 93%ನಷ್ಟು ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ರೇಡಿಯೋ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಡೆಗಳ ಪೈಕಿಯ 95%ನಷ್ಟು ಸಲಕರಣೆ, 100%ನಷ್ಟು ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಹಾಗೂ 60%ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಇವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವಂತಾಯಿತು. 600,000 ಟನ್ನುಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ತಾಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 3500 ವಿಮಾನಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದವು. ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು (ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ವಿಮಾನಗಳು) 40,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಸ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ದವು. ಹಿಂದಿನ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ 318,000ನಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಯೋಧರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 185,000ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಗ್ಗಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ 1000 ಕರ್ನಲ್‌ ಸ್ಥಾನಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, 123,500 ಸ್ಥಾನಗಳು ರದ್ದುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇತರ 3000 ಯೋಧರು ನೀಡಿದ ರಾಜೀನಾಮೆಯಲ್ಲಿ 46 ಜನರಲ್‌ಗಳು ಸೇರಿದ್ದರು; ಅವರ ಪೈಕಿ 15 ಮಂದಿ ಕರ್ನಲ್‌ ಜನರಲ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ವಿಲೀನಗೊಂಡ ಪಡೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿ ಡೆನೆಕಿನ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ, ಕರ್ನಲ್‌ ಜನರಲ್‌ ಅನಾಟೊಲಿ ಕೋರ್ನುಕೋವ್‌ ಎಂಬಾತ, 1998ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 29ರಂದು ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣೆ ಸಚಿವನಿಗೆ ನೀಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ 'ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ತತ್ತ್ವತಃ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.<ref>‌‌ಪಯೋಟ್ರ್ ಬುಟೋವ್ಸ್‌ಕಿ, 'ರಷ್ಯಾ'ಸ್‌ ನ್ಯೂ ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ ಎಂಟರ್ಸ್‌ ಎ ಟೈಟ್‌ ಮನೂವರ್‌‌,' ಜೇನ್‌'ಸ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ರಿವ್ಯೂ, ಮೇ 1999, ಪುಟ 14</ref> ಝರ್ಯಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪಡೆಯ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಜನರಲ್‌ ಕೋರ್ನುಕೋವ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಈ ತಾಣವು [[ಮಾಸ್ಕೋ|ಮಾಸ್ಕೊ]]ವಿನ ಕೇಂದ್ರದ ಉತ್ತರಭಾಗಕ್ಕೆ 20 ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ ಬಾಲಾಶಿಖಾದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ PVO ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸೈನಿಕ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು; ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ CISನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ==2000ರ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳು== [[File:Russian Air Force Su-25.jpg|thumb|right|2001ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಒಂದು Su-25]] ಜನರಲ್‌ ಕೋರ್ನುಕೋವ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಜನರಲ್‌ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌‌ ಮಿಖಾಯ್ಲೊವ್‌ ಎಂಬಾತ 2002ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. 2003ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಸೇನೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು VVSಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು; 2002ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 19ರಂದು ಚೆಚನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು Mi-26 ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅದು 19 ಮಂದಿಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿದ್ದ ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನವು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ನೆಲದ ಪಡೆಗಳ ನೇರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಅವು ಉದ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ನೆಲದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ವಾಯು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ವೈಮಾನಿಕ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು, ವಾಯುಗಾಮಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದು, ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಮದ್ದುಗುಂಡನ್ನು, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಸಿಡಿಗುಂಡು ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು ಇವು ಸದರಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಬೆಂಬಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಹಿಂದಿನ ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ವಿಭಾಗವನ್ನು, ಈಗ ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ; 2007ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಜನರಲ್‌ ಅನಾಟೊಲಿ ಸುರ್ಟ್‌ಸುಕೊವ್‌ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಪಯೋಟ್ರ್‌‌ ಬುಟೋವ್ಸ್‌ಕಿ, 'ರಷ್ಯಾ ರೈಸಿಂಗ್‌‌,' ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಮಂಥ್ಲಿ, ಜುಲೈ 2007, ಪುಟ 83</ref> 2004ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಒಂದಷ್ಟು ದಳಗಳ ವಿಸರ್ಜನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಟ್ಯುಪೊಲೆವ್‌ Tu-22M3ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ 200ನೇ ಮತ್ತು 444ನೇ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳಗಳು, 28ನೇ, 159ನೇ, 790ನೇ, ಮತ್ತು 941ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳಗಳು, ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-24ನೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದ 302ನೇ ಮತ್ತು 959ನೇ ದಳಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-25ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ 187ನೇ ಮತ್ತು 461ನೇ ಆಕ್ರಮಣದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಘೋಷಣೆ ಇದಾಗಿತ್ತು.<ref>‌‌ವ್ಯಾಲೇರಿಯ್ ಕೊಲೊಸೊವ್‌, ಮಿಲಿಟರಿ ರಿಫಾರ್ಮ್‌: ಮೈನಸ್‌ ಒನ್‌ ಹಂಡ್ರೆಡ್‌ ಥೌಸಂಡ್‌, ಕೊಮ್ಮರ್‌ಸ್ಯಾಂಟ್‌, 11 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2004; ಇದರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು: ಸ್ಕಾಟ್‌ &amp; ಸ್ಕಾಟ್‌, ರಷ್ಯಾದ ಸೇನಾ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ 2004</ref> ಈ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ. ವಿಮಾನ ಚಾಲಕ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಒಂದು ಕೊರತೆಯನ್ನು ವಾಯುಪಡೆಯು ಇನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಯ ಹಾರಾಟದ ಗಂಟೆಗಳ ಪೈಕಿ ಸರಿಸುಮಾರು 10%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಸಾಧಿಸಿದರು. IISS ಮಿಲಿಟರಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ನ 2007ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ವಾಯುಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿತು; ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ 20–25 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು, ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ 60 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ 61ನೇ ವಾಯುಸೇನೆಯ (ಹಿಂದೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು) ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು, ಮತ್ತು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 55 ಗಂಟೆಗಳು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ, VVS ಹತೋಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸೇನೆ ವಾಯುಯಾನ ಇವು ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.<ref>‌ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್/IISS, IISS ಮಿಲಿಟರಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ 2007, ಪುಟ 200</ref> ಜನರಲ್‌ ಮೈಖೈಲೊವ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಜನರಲ್‌ ಕರ್ನಲ್‌ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌‌ ಝೆಲಿನ್‌ ಎಂಬಾತ 2007ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ. 2007ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಝೆಲಿನ್‌ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, 2011ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾಯುಪಡೆಯು ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ, ಚಾಲಕನಿಲ್ಲದ ವೈಮಾನಿಕ ವಾಹನಗಳನ್ನು (ಅನ್‌ಆರ್ಮ್ಡ್‌ ಏರಿಯಲ್‌ ವೆಹಿಕಲ್ಸ್‌-UAV) ನಿಯೋಜಿಸಲಿದ್ದು, ಇವು 400 ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳಷ್ಟರವರೆಗಿನ (250 ಮೈಲುಗಳು) ಹಾರಾಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು 12 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗಿನ ಹಾರಾಟದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ.<ref name="ria">[http://en.rian.ru/russia/20070808/70574505.html ರಷ್ಯಾ ಟು ಬಿಲ್ಡ್‌ ಫಿಫ್ತ್‌-ಜನರೇಷನ್‌ ಫೈಟರ್‌ ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್‌ ಸೂನ್‌], 8 ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2007</ref> ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುವ-ವಾಯುಫಲಕಗಳ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುವ ವಾಯುಫಲಕಗಳ ಎರಡೂ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ UAVಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ; ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ, ದಾಳಿ, ರೇಡಿಯೋ ಸಂಕೇತಗಳ ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಗುರಿ ನಿಯೋಜನೆ ಇವುಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ಅವನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ.<ref name="ria" /> {{Russian military}} 2007ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಾಯು ಸೇನೆಯ ದಳಪತಿಯಾದ ಜನರಲ್‌ ಮೇಜರ್‌ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಬೆಲೆವಿಚ್‌ ಎಂಬಾತ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, 16ನೇ ವಾಯುಸೇನೆಯು ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ Su-34 ಫುಲ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ಎಂಬ ಕಾದಾಟದ-ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.<ref name="riafullback" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, 2010ರ ವೇಳಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಕೇವಲ 16 Su-34 ವಿಮಾನಗಳು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿವೆ, ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮುಂಚೂಣಿ ಘಟಕವು ಯಾವುದೇ ವಿಮಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ.<ref>http://warfare.ru/?catid=257&amp;linkid=1615&amp;linkname=SU-34/32FN-Fullback-Long-range-fighter-bomber</ref> ಹಳತಾದ MiG‌‌-29 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲೆಂದು MiG‌‌-29SM ಫಲ್‌ಕ್ರಮ್‌ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು Su-25 ಫ್ರಾಗ್‌ಫುಟ್‌ ಎಂಬ ಆಧುನೀಕರಿಸಿದ ನಿಕಟ ಬೆಂಬಲದ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ವಿಮಾನವ್ಯೂಹವು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಬೆಲೆವಿಚ್‌ ತಿಳಿಸಿದ; ಸದರಿ Su-25 ಫ್ರಾಗ್‌ಫುಟ್‌ ವಿಮಾನಗಳು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌, ಚೆಚನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ "ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿನ" ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹೋನ್ನತವಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದವು.<ref name="riafullback">RIA ನೊವೊಸ್ಟಿ, [http://en.rian.ru/russia/20070802/70212524.html ರಷ್ಯಾ ಟು ಎಕ್ವಿಪ್‌ ಟೂ ಏರ್‌ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ Su-34 ಸ್ಟ್ರೈಕ್‌ ಪ್ಲೇನ್ಸ್‌ ಸೂನ್‌], 2 ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2007</ref> ಒಂದು ಕಾಯಂ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುದೀರ್ಘ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹಾರಾಟಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಕಳಿಸುವ ಸೋವಿಯೆಟ್‌-ಯುಗದ ಪರಿಪಾಠವನ್ನು 2007ರ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಪುನರ್ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕುಸಿತದ ನಂತರ ಕಂಡುಬಂದ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಡಕುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ 15-ವರ್ಷ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ರದ್ದಿಯಾತಿಯ ನಂತರ ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅದು ಮುಂದಾಯಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6950986.stm BBC NEWS, ''ರಷ್ಯಾ ರೀಸ್ಟಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಕೋಲ್ಡ್‌ ವಾರ್‌'' , 17 ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2007, ಪಟ್ರೋಲ್ಸ್‌]</ref><ref>[http://en.rian.ru/russia/20070817/72189719.html ರಷ್ಯಾ ರಿಸ್ಟೋರ್ಸ್‌ ಸೋವಿಯೆಟ್‌-ಎರಾ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿಕ್‌ ಬಾಂಬರ್‌ ಪಟ್ರೋಲ್ಸ್‌ - ಪುಟಿನ್‌‌ -2] ರಷ್ಯನ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ &amp; ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ</ref> ಉತ್ತರ ಧ್ರುವ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌‌ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರದ ಕಡೆಗಿನ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುವಿಕೆಗಳು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, UK ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ನಡುವೆ ಐರಿಷ್‌ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ NATO ಸೀಮೆಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/7376336.stm BBC NEWS, RAF ಇಂಟರ್‌ಸೆಪ್ಟೆಡ್‌ ರಷ್ಯನ್‌ ಪ್ಲೇನ್ಸ್‌, 30 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2008]</ref> 2008ರ ದಕ್ಷಿಣ ಒಸ್ಸೆಟಿಯಾದ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಯು 2008ರಲ್ಲಿ 4 ಮತ್ತು 7ರ ನಡುವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. Warfare.ru ತಾಣವು ಸೂಚಿಸುವ ಅನುಸಾರ, 2009ರ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮರುರೂಪಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಯುಪಡೆಯು ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾಯುಸೇನೆಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೈನ್ಯದಳಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು ಬಹುಪಾಲು ವಾಯುದಳಗಳು ವಾಯುನೆಲೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು.<ref>Warfare.ru, [http://warfare.ru/?lang=&amp;catid=239&amp;linkid=2238&amp;linkname=Air-Force:--structure ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸ್‌: ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌] 2009ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ''ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್‌ ಏರ್‌‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌‌'' ಎಂಬ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ತನ್ನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೆಫಾನ್‌ ಬಟ್ನರ್‌ ಎಂಬಾತನಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ತುಣುಕು-ಬರಹದಲ್ಲಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕದನದ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>http://www.combataircraft.net/issues/latestissue.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110311200904/http://www.combataircraft.net/issues/latestissue.php |date=2011-03-11 }}, 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ವೀಕ್‌ &amp; ಸ್ಪೇಸ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ದೃಢೀಕಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ ವೇಳೆಗೆ ಪುನರ್‌‌ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾನದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 40 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಕಡಿತವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>[http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_channel.jsp?channel=defense&amp;id=news/RUSS121609.xml&amp;headline=Russian%20Military%20Aircrew%20Numbers%20Tumble ರಷ್ಯನ್‌ ಮಿಲಿಟರಿ ಏರ್‌ಕ್ರೂ ನಂಬರ್ಸ್‌ ಟಂಬಲ್‌]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2009ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ, ಕೊಮ್ಮರ್‌ಸ್ಯಾಂಟ್‌ ಎಂಬ ರಷ್ಯಾದ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯು ಈ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಾಯುಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವ 291 MiG‌‌-29 ವಿಮಾನಗಳ ಪೈಕಿ 200 ವಿಮಾನಗಳು ಅಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಕಾಯಮ್ಮಾಗಿ ಹಾರದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>Reuters.com, [http://www.reuters.com/article/worldNews/idUSTRE5152J020090206?feedType=RSS&amp;feedName=worldNews ಒನ್‌-ಥರ್ಡ್‌ ರಷ್ಯನ್‌ ಫೈಟರ್‌ ಜೆಟ್ಸ್‌ ಓಲ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅನ್‌ಸೇಫ್‌: ರಿಪೋರ್ಟ್‌] ಶುಕ್ರವಾರ, ಫೆಬ್ರುವರಿ 6, 2009 ಬೆಳಗ್ಗೆ 5:40 EST</ref> ಈ ಕ್ರಮವು, ಸುಮಾರು 650 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಷ್ಯಾದ ಒಟ್ಟು ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಪಡೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. 2009ರ ಜೂನ್‌ 5ರಂದು, ಸೇನಾಪತಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ ನಿಕೋಲಾಯ್‌ ಮಕಾರೊವ್‌ ಎಂಬಾತ ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಹಗಲುವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅವು ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಲ್ಲವಾಗಿವೆ, ಆದರೂ ಅವು ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.<ref name="cdi.org">[https://web.archive.org/web/20090715042253/http://www.cdi.org/russia/johnson/2009-110-28.cfm ರಷ್ಯನ್‌ ಮಿಲಿಟರಿ ವೀಕ್‌ನೆಸ್‌ ಇನ್‌ಕ್ರೀಸಸ್‌ ಇಂಪಾರ್ಟೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿಕ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌]</ref> ಮೇಜರ್‌ ಜನರಲ್‌ ಪಾವೆಲ್‌ ಆಂಡ್ರೊಸೊವ್‌ ಎಂಬಾತ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳ 20 ಮೀಟರುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಡೆ ದಾಳಿಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಸುದೀರ್ಘ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.<ref name="upi.com">[http://www.upi.com/Security_Industry/2009/01/05/Russia-upgrades-bomber-ALCM-force-for-21st-century/UPI-39951231177215/ ರಷ್ಯಾ ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್ಸ್‌ ಬಾಂಬರ್‌-ALCM ಫೋರ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ 21ಸ್ಟ್‌ ಸೆಂಚುರಿ]</ref> 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 18ರಂದು, MAKS-2009 ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 48 Su-35BM, 4 Su-30M2 ಮತ್ತು 12 Su-27SMನ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರವು ಸಹಿಹಾಕಿತು.<ref>RIAN, [http://en.rian.ru/russia/20090818/155847516.html ಸುಖೋಯ್‌‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ $2.5 ಬಿಲಿಯನ್‌ ಡೀಲ್‌ ವಿತ್‌ ರಷ್ಯನ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ], ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2009</ref> ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನ ಜಂಟಿ CIS ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಾಲವೊಂದು ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಬೆಲಾರಸ್‌‌ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>http://asbarez.com/70628/ex-soviet-states-to-set-up-joint-air-defense-networks/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723110014/http://asbarez.com/70628/ex-soviet-states-to-set-up-joint-air-defense-networks/ |date=2011-07-23 }}, 18 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2009</ref> ರಷ್ಯಾ-ಬೆಲಾರಸ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಾಯುಪಡೆಯ ಐದು ಘಟಕಗಳು, 10 ವಿಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಘಟಕಗಳು, ಐದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲದ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದ ಘಟಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಯೋಜಿತ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಷ್ಯಾದ ಅಥವಾ ಬೆಲಾರಷ್ಯಾದ ಒಂದು ವಾಯುಪಡೆ ಅಥವಾ ವಾಯುರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯ ಹಿರಿಯ ದಳಪತಿಯ ಹತೋಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇರಿಸಲೆಂದು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಳತಾಗುತ್ತಿರುವ MiG‌‌-29 ಮತ್ತು Su-27 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕಾದಾಟದ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ರಷ್ಯಾದ ಹಲವಾರು ವಾಯುಯಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಧನಸಹಾಯದ ತೊಡಕುಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗಿವೆ. ಸುಖೋಯ್‌‌ ವಿಮಾನವು ಒಂದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ವಾಯುಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭವಿಷ್ಯದ ವಾಯುಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸುಖೋಯ್‌‌ PAK FA, 2002ರಿಂದಲೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲ ಮೂಲಮಾದರಿಯು ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಹಾರಾಟವನ್ನು 2010ರ ಜನವರಿ 29ರಂದು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಸೇವೆಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 2015ರ ದಿನಾಂಕವೊಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>‌ರಿಯುಬೆನ್ F ಜಾನ್ಸನ್‌, ರಷ್ಯನ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ ಟು ಡೆವಲಪ್‌ PAK-FA ಎಂಜಿನ್‌, ಜೇನ್‌'ಸ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ವೀಕ್ಲಿ, 19 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2010</ref> ವಿಮಾನಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ನ ಕೆಂಪು ತಾರೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. 2010ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಡ್ಯೂಮಾ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗುರುತಿನ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲಾಯಿತು; ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲೆಂದು ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಯನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಲಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=April 2010}} ಒಕ್ಕೂಟ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ{{Citation needed|date=April 2010}} ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ, ಕೆಲವೊಂದು ವಿಮಾನಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಲಾದ ಮೂರು-ಬಣ್ಣದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} 2010ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ಜೆಟ್‌ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು ಐರೋಪ್ಯ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ನಿಲುಗಡೆರಹಿತ ಹಾರಾಟಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವು.<ref>[http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/russia/2010/russia-100704-rianovosti01.htm ರಷ್ಯನ್‌ ಫೈಟರ್‌ ಜೆಟ್ಸ್‌ ಮೇಕ್‌ ಫಸ್ಟ್‌ ಎವರ್‌ ನಾನ್‌ಸ್ಟಾಪ್‌ ಫ್ಲೈಟ್‌ ಅಕ್ರಾಸ್‌ ರಷ್ಯಾ ಟು ಫಾರ್‌ ಈಸ್ಟ್‌]</ref> ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪ್ರಧಾನ ದಂಡನಾಯಕನಾದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌‌ ಝೆಲಿನ್‌ ಅನುಸಾರ (2010ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 14ರಂದು ಎಖೊ ಮಾಸ್ಕ್ವಿ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನ) 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ವೇಳೆಗೆ, ರಷ್ಯಾದ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕನ ಸರಾಸರಿ ಹಾರಾಟದ ಅವಧಿಗಳು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 80 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದವು; ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ, ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ವರ್ಷವೊಂದಕ್ಕೆ 100 ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿತ್ತು.<ref>http://echo.msk.ru/programs/voensovet/702931-echo/</ref> 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 15ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯು ತನ್ನ Su-25ರ ಶ್ರೇಣಿಯ ನೆಲ ದಾಳಿಯ ಜೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದೆ; ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೊಂದರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಒಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ತನಿಖೆಯೊಂದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯು ಈ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ, 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ರಂದು ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸ್ಟೆಪ್‌ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ 60 ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಸದರಿ ವಿಮಾನವು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ RIA ನೊವೊಸ್ಟಿ ತಿಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ಸದರಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸದರಿ ವಿಮಾನವು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅದರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಆಚೆಗೆ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕರ ಗಾಯಗಳು ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ==ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಹ್ನೆಗಳು== {{Main|Air Force ranks and insignia of the Russian Federation}} ==ರಚನೆ== {{Update|date=April 2010}} [[File:Medium emblem of the Военно-воздушные силы Российской Федерации.svg|thumb|right|150px|ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮಧ್ಯಮ ಲಾಂಛನ]] {{See also|List of regiments of the Russian Air Force}} {{See also|List of Corps & Divisions of the Russian Air Force}} {{See also|List of Squadrons & Detachments of the Russian Air Force}} ಈ ಕದನದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಮಂಥ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ 2007ರ ಜುಲೈ &amp; ಆಗಸ್ಟ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 2009ರಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ವಾಯುಸೇನೆ-ವಾಯುವಿಭಾಗ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷದಳವಾದ-ವಾಯುದಳದಿಂದ ಸೈನ್ಯದಳದ ವಾಯುನೆಲೆಯ ರಚನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವಿಕೆಯು ಸದ್ಯೋಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. Warfare.ru ತಾಣವು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಈಗ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಸದ್ಯೋಚಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್‌ ಏರ್‌‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 2010ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ಕದನದ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಂದಾಜನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ. '''ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಧೀನತೆಯ ಪಡೆಗಳು''' *ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿರುವ 8ನೇ ವಾಯು ವಿಭಾಗ (ಚಕಲೋವ್ಸ್ಕಿ ಚಕಲೋವ್ಸ್ಕಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ?) *929ನೇ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹಾರಾಟದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರ (ಅಖ್ತುಬಿನ್ಸ್ಕ್‌) *ಕದನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 4ನೇ ಕೇಂದ್ರ - ಲಿಪೆಟ್ಸ್ಕ್‌ ವಾಯುನೆಲೆ *ಕದನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 344ನೇ ಕೇಂದ್ರ- ಟೊರ್‌ಝೊಕ್‌(ನೆಲ ಪಡೆಗಳ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು) **696ನೇ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ಸೂಚನಾ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ (ಟೊರ್‌ಝೊಕ್‌)(Ka-50, Mi-8, Mi-24, Mi-26, Mi-28ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ) **92ನೇ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ಸೂಚನಾ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ತುಕಡಿ (ಸೊಕೊಲ್‌-ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌‌) (Mi-8, Mi-24) *2881ನೇ ಮೀಸಲು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ನೆಲೆ - Mi-24 - ಟೊಟ್ಸ್‌ಕೊಯೆ (ವಾಯುನೆಲೆ) *ಕದನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 924ನೇ ಕೇಂದ್ರ - ಯೆಗೋರ್‌ಯೆವ್ಸ್‌ಕ್‌ (UAVಗಳು) *ಗಗನಯಾತ್ರಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಷ್ಯಾದ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ-ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಂಸ್ಥಾ ಕೇಂದ್ರ - ಸ್ಟಾರ್‌ ಸಿಟಿ, ರಷ್ಯಾ ಝ್ವೆಜ್‌ಡ್‌ನಿಯ್‌ ಗೊರೊಡೊಕ್‌ *ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ರೇಡಿಯೋತಾಣ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ವಿಮಾನದ 2457ನೇ ವಾಯುನೆಲೆ - A-50 ವಿಮಾನಗಳು - ಇವಾನೊವೊ ಸೆವೆರ್ನಿ *1ನೇ ಕಾದಾಡುವ-ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಮಾಡುವ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - Su-24 - ಲೆಬಿಯಾಝೈ *764ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-31, MiG‌‌-25PU - ಬೊಲ್‌ಷೊಯೆ ಸ್ಯಾವಿನೊ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಸೊಕೊಲ್‌) *ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ 5ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ತುಕಡಿ - ವೊರೊನೆಝ್‌ (CFE, INF ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ) *ಕದನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 185ನೇ ಕೇಂದ್ರ - ಆಸ್ಟ್ರಾಖಾನ್‌ *118ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ - ಡ್ಮಿಟ್ರಿಯೆವ್ಕಾ [Чебеньки], ಒರೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್‌‌. *ಮೀಸಲು ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 4020ನೇ ನೆಲೆ, ಲಿಪೆಟ್ಸ್ಕ್‌ *ಮೀಸಲು ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 4215ನೇ ನೆಲೆ, ಡ್ಮಿಟ್ರಿಯೆವ್ಕಾ '''ತರಬೇತಿ ಘಟಕಗಳು''' *[[ಕ್ರಾಸ್ನೋಡರ್]] ಸೇನಾ ವಾಯುಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (L-39Cಗಳು) *ಸೈಜ್ರಾನ್‌ ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (Mi-2, Mi-8, Mi-24) *783ನೇ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ (ಆರ್ಮಾವೀರ್‌) (MiG‌‌-29, L-39C) *786ನೇ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ (ಬೋರಿಸೊಗ್ಲೆಬ್ಸ್‌ಕ್‌) '''ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ಸೈನ್ಯದಳ''' , HQ [[ಮಾಸ್ಕೋ|ಮಾಸ್ಕೊ]], ಮಾಸ್ಕೊ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ *16ನೇ ವಾಯುಸೇನೆ - ಕುಬಿಂಕಾ **105ನೇ ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಯುಯಾನ ವಿಭಾಗ, ವೊರೊನೆಝ್‌ ***455ನೇ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಮಾಡುವ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-24 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ನೆಲೆ: ಚೆರ್ಟೋವಿಟ್ಸ್‌ಕೊಯೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ವೊರೊನೆಝ್‌ ***899ನೇ ''ಷ್ಟುರ್ಮೋವಿಕ್‌'' (ಆಕ್ರಮಣ) ಯುದ್ಧವಿಮಾನ ದಳ Su-25, ಇದರ ನೆಲೆ: ಬ್ಯೂಟರ್ಲಿನೊವ್ಕಾ. **14ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-29 - ಕರ್ಸ್‌ಕ್‌‌ **28ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-29 - ಆಂಡ್ರಿಯಾಪೋಲ್‌ (ವಾಯುನೆಲೆ) **47ನೇ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-25 ಮತ್ತು Su-24 ವಿಮಾನಗಳು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿವೆ - HQಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಷಟಾಲೊವೊ **ಬೆಂಗಾವಲು ಪಡೆಯವರ 237ನೇ ವಾಯು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ - ಕುಬಿಂಕಾ - MiG‌‌-29, Su-27, Su-27M, L-39C; *226ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಯೋಜಿತ ವಾಯುದಳ (Mi-8, Mi-9, An-12, An-24, An-26, An-30) (ಕುಬಿಂಕಾ (ವಾಯುನೆಲೆ)); *PVOವಿನ 1ನೇ ವಿಶೇಷದಳ (ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮಾತ್ರ); *PVOವಿನ 32ನೇ ವಿಶೇಷದಳ (ರ್ಝೆವ್‌) **611ನೇ ಕಾದಾಟದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ Su-27 ಡೊರೊಖೊವೊ **790ನೇ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ದಳ - MiG‌‌-31, MiG‌‌-25U - ಖೋಟಿಲೊವೊ *ಸೇನಾ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ಅಂಗಭಾಗಗಳು **45ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ [ಕಾಲುಗಾ ಸಮೀಪವಿರುವ ಒರೆಷ್ಕೊವೊ (ವೊರೊಟಿನ್ಸ್ಕ್‌)] Mi-24 **ಕದನ ಹತೋಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 440ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ- ವ್ಯಾಜ್ಮಾ - Mi-24, Mi-8 **ಕದನ ಹತೋಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 490ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ದಳ - ಕ್ಲೊಕೊವೊ (ಟ್ಯುಲಾದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 4 ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ) - Mi-24, Mi-8; **865ನೇ ಮೀಸಲು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ನೆಲೆ (ಪ್ರೊಟಾಸೊವೊ/ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವೊ (ವಾಯುನೆಲೆ), ರೈಯಾಜಾನ್‌‌ ಸಮೀಪ); '''1ನೇ ವಾಯು ಮತ್ತು ವಾಯುರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಸೈನ್ಯದಳ,''' ಲೆನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್‌ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದಿನ VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 6ನೇ ಸೇನೆ) '''VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 2ನೇ ಸೈನ್ಯದಳ,''' ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದಿನ VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 11ನೇ ಸೇನೆ) '''VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 3ನೇ ಸೈನ್ಯದಳ,''' ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದಿನ VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 14ನೇ ಸೇನೆ) '''4ನೇ ವಾಯು ಮತ್ತು ವಾಯುರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಸೈನ್ಯದಳ,''' ಉತ್ತರ ಕಕೇಷಸ್‌ ಸೇನಾ ಜಿಲ್ಲೆ (ಹಿಂದಿನ VVS ಮತ್ತು PVOವಿನ 4ನೇ ಮತ್ತು 5ನೇ ಸೇನೆಗಳು) {{Air Forces of Russia and the Soviet Union}} '''ದೂರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ಸೈನ್ಯದಳ''' - HQ ಇರುವುದು ಮಾಸ್ಕೊದಲ್ಲಿ * **ಕದನ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 43ನೇ ಕೇಂದ್ರ - ರೈಯಾಜಾನ್‌‌ - Tu-22M3, Tu-95MS, Tu-134UBL ಮತ್ತು An-26 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; **22ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯು ವಿಭಾಗ "ಡಾನ್‌ಬಾಸ್‌" - HQಗಳಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ: ಎಂಜೆಲ್ಸ್‌‌-2; ***121ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಎಂಜೆಲ್ಸ್‌‌ - Tu-160 ವಿಮಾನವು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದೆ; ***184ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಎಂಜೆಲ್ಸ್‌‌ - Tu-95MS; ***52ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಷಾಯ್ಕೋವ್ಕಾ - Tu-22M3; ***840ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಸೋಲ್ಟ್‌ಸಿ - Tu-22M3; **326ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುವಿಭಾಗ - HQಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಉಕ್ರೇನ್ಕಾ; ***182ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಉಕ್ರೇನ್ಕಾ - Tu-95MS; ***79ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಉಕ್ರೇನ್ಕಾ - Tu-95MS; ***200ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ಬೆಲಯಾ (ವಾಯುನೆಲೆ) (ಇರ್ಕುಟ್ಸ್ಕ್‌ ಸಮೀಪವಿರುವುದು) - Tu-22M3, Tu-22MR; ***444ನೇ ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನದ ವಾಯುದಳ - ವೊಜ್‌ಡ್ವಿಜ್‌ಷೆಂಕಾ (ಉಸ್ಸುರಿಯ್ಸ್ಕ್‌) - Tu-22M3; **ಟ್ಯಾಂಕರ್‌‌ ವಿಮಾನದ 203ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾಯು ದಳ - HQಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ರೈಯಾಜಾನ್‌‌ - Il-78 ಮತ್ತು Il-78M ವಿಮಾನಗಳು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿವೆ; **181ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾಯು ತುಕಡಿ - ಇರ್ಕುಟ್ಸ್ಕ್‌ - An-12 ಮತ್ತು An-30; **199ನೇ ವಾಯುನೆಲೆ - ಉಲನ್‌-ಉಡೆ; **3119ನೇ ವಾಯುನೆಲೆ - ಟಾಂಬೊವ್‌; **ಅಜ್ಞಾತ ವಾಯುನೆಲೆ - ಟಿಕ್ಸಿ; '''ಸೇನಾ ಸಾರಿಗೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ ಸೈನ್ಯದಳ''' - ಮಾಸ್ಕೊ * **ಕದನ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 610ನೇ ಕೇಂದ್ರ - HQಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಇವಾನೊವೊ ಸೆವೆರ್ನಿ; ***ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿರುವ ಬೋಧಕ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುತುಕಡಿ - ಇವಾನೊವೊ - Il-76 ವಿಮಾನವನ್ನು ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; **12ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುವಿಭಾಗ - ಟ್ವೆರ್‌ (ಮಿಗಲೊವೊ); ***196ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಟ್ವೆರ್‌ - Il-76 ವಿಮಾನವು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದೆ; ***566ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಸೆಶ್‌ಚಾ - Il-76, An-124; ***76ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುತುಕಡಿ - ಟ್ವೆರ್‌ - An-22; **103ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಸ್ಮೊಲೆನ್ಸ್ಕ್‌ - Il-76; **110ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಕ್ರೆಚೆವಿಟ್ಸಿ - Il-76; **117ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಒರೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ - Il-76, An-12; **334ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಪ್ಸ್ಕೋವ್‌ - Il-76; **708ನೇ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುದಳ - ಟಗಾನ್ರೋಗ್‌ - ಇಲ್‌76; **78ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ವಾಯುತುಕಡಿ - ಕ್ಲಿನ್‌-5 - An-26, An-12 ಮತ್ತು Tu-134 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; **ಸೇನಾ ಸಾಗಣೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನದ 224ನೇ ವಾಯುತುಕಡಿ - ಟ್ವೆರ್‌ - An-124, Il-76MD; **ಏಕ ಸಂವಹನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಈಗಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. == ವಿಮಾನಗಳ ತಪಶೀಲು ಪಟ್ಟಿ == ಈ ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ವಿಮಾನದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವಿಕೆಯು [http://www.warfare.ru Warfare.ru] ನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.<ref name="ReferenceA">http://www.Warfare.ru/?linkid=2180&amp;catid=241&amp;ಬಗೆ=bombers</ref> ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 2,749 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 1,977 ನಿಶ್ಚಿತ ವಿಭಾಗದ ಕದನ ವಿಮಾನಗಳು, 177 ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು 412 ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. {| class="wikitable" | } ! style="text-align:left;background:#aabccc"|ವಿಮಾನ ! style="text-align:left;background:#aabccc"|ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ! style="text-align:left;background:#aabccc"|ಮೂಲ ! style="text-align:left;background:#aabccc"|ಮಾದರಿ ! style="text-align:left;background:#aabccc"|ಆವೃತ್ತಿಗಳು ! style="text-align:left;background:#aabccc"|ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ<ref name="ReferenceA" /> ಇರುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ! style="text-align:left;background:#aabccc"|ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- ! style="background:lavender" colspan="7"| '''ಕದನ ವಿಮಾನ''' |- style="background:#efefef;color:black" |- style="background:#efefef;color:black" | ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-27 | [[File:Su-27 on landing.jpg|100px]] | USSR | ವಾಯು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ | Su-27SM | 445 | <ref name="ReferenceB">http://www.warfare.ru/?linkid=2180&amp;catid=241&amp;type=fighters</ref> |- | ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-30 | [[File:Sukhoi Su-30 inflight.jpg|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ದಾಳಿಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ | Su-30M | 12 | <ref name="ReferenceB" /> |- |- style="background:#efefef;color:black" | ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-35BM | [[File:Russian Air Force Sukhoi Su-35 Belyakov.jpg|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ವಾಯು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ | Su-35BM | 12 | 2010ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಮೊದಲ ವಿತರಣೆಯು ನಡೆಯಲಿದ್ದು, 2015ರ ವೇಳೆಗೆ 48 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುವುದು.<ref>http://www.defencetalk.com/sukhoi-assembles-first-production-su-35s-29430/</ref> |- | ಮಿಕೋಯಾನ್‌ MiG‌‌-29 | [[File:Mig-29 on landing.jpg|100px]] | USSR | ಬಹುಪಾತ್ರದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನ | MiG‌‌-29SM | 540 | <ref name="ReferenceB" /> |- style="background:#efefef;color:black" | ಮಿಕೋಯಾನ್‌ MiG‌‌-31 | [[File:MiG-31 Foxhound.jpg|100px]] | USSR | ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ವಿಮಾನ | MiG‌‌-31M | 386<ref name="ReferenceB" /> | ಸದರಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು MiG‌‌31-BM ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೆ ಏರಿಸುವ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://en.rian.ru/mlitary_news/20100813/160190708.html |accessdate=2010-08-17 |title=Russian air force completing MiG-31BM modernization program | Defense | RIA Novosti }}</ref> |- | ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-34 | [[File:Russian Air Force Su-34.jpg|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ಕಾದಾಟದ-ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನ | Su-34 | 16 | <ref>http://www.warfare.ru/?linkid=2180&amp;catid=241&amp;type=attack</ref> 2012ರ ವೇಳೆಗೆ 58 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವುದಿದೆ<ref>[http://www.warfare.ru/?lang=&amp;catid=257&amp;linkid=1615 Su-34 ಫುಲ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ಲಾಂಗ್‌ ರೇಂಜ್‌ ಫೈಟರ್‌-ಬಾಂಬರ್‌], Warfare.ru, ರಷ್ಯನ್‌ ಮಿಲಿಟರಿ ಅನಾಲಿಸಿಸ್‌. 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> |- style="background:#efefef;color:black" | ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-24 | [[File:Sukhoi Su-24.jpg|100px]] | USSR | ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಕಾದಾಟದ/ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನ | Su-24M2 | 321 | <ref name="ReferenceA" /> |- | ಮಿಕೋಯಾನ್‌ MiG‌‌-35 | [[File:MiG-35 airliners net.jpg|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ಬಹು-ಪಾತ್ರದ ಕಾದಾಟದ ವಿಮಾನ | MiG‌‌-35D | 0 | 2011ರ ವೇಳೆಗೆ 10 ಮೂಲಮಾದರಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ MiG‌‌-35 ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ [http://www.airforce-technology.com/projects/mig35/ ಉಲ್ಲೇಖ] |- style="background:#efefef;color:black" | ಸುಖೋಯ್‌‌ Su-25 | [[File:Russian Air Force Su-25.jpg|100px]] | USSR | ನಿಕಟವಾಗಿರುವ ವಾಯುಬೆಂಬಲ | Su-25/Su-25UB | 245 | Su-25SMರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪುವುದಕ್ಕಾಗಿ 80 ವಿಮಾನಗಳು ಆಧುನಿಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿವೆ (ಸುಮಾರು 20 Su-25SM ವಿಮಾನಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಆಧುನಿಕೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ).<ref>"ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌:''Su-25 ಫ್ರಾಗ್‌ಫೂಟ್‌'' ", ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಮಂಥ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ಜುಲೈ 2009 ಸಂಚಿಕೆ.</ref> |- style="background:#efefef;color:black" | | | | | '''ಒಟ್ಟು ಕದನ ವಿಮಾನ''' | '''1,977''' | |- ! style="background:lavender" colspan="7"| '''ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ವಿಮಾನ''' |- style="background:#efefef;color:black" | ಟ್ಯುಪೊಲೆವ್ Tu-22M | [[File:Tupolev Tu-22m3.jpg|100px]] | USSR | ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನ | Tu-22M3 | 89 | <ref name="ReferenceA" /> |- | ಟ್ಯುಪೊಲೆವ್ Tu-95 | [[File:Tupolev Tu-95 in flight.jpg|100px]] | USSR | ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನ | Tu-95MS | 64 | 64 (37ನೇ ವಾಯು ಸೇನೆ), Tu-95MSM ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಲೆಂದು 35 ವಿಮಾನಗಳು ಆಧುನಿಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ |- style="background:#efefef;color:black" | ಟ್ಯುಪೊಲೆವ್ Tu-160 | [[File:Tu-160 at MAKS 2007.jpg|100px]] | USSR | ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನ | Tu-160M | 24 | 16 (37ನೇ ವಾಯು ಸೇನೆ), Tu-160M ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಲೆಂದು ಆದ ಆಧುನಿಕೀಕರಣ |- style="background:#efefef;color:black" | | | | | '''ಒಟ್ಟು ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ವಿಮಾನ''' | '''177''' | |- ! style="background:lavender" colspan="7"| '''ತರಬೇತುಗಾರ ವಿಮಾನಗಳು''' |- style="background:#efefef;color:black" | ಯಾಕೊವ್ಲೆವ್‌ Yak-130 | [[File:Yak130MAKS.jpg|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ತರಬೇತಿ | Yak-130 | 4 | 62 ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮೊದಲ ವಿಮಾನವು 2009ರಲ್ಲಿ<ref>''ನ್ಯೂಸ್‌'' , ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಮಂಥ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2008 ಸಂಚಿಕೆ, ಪುಟ 30</ref> ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿದೆ |- | ಏರೋ L-39 ಆಲ್ಬೆಟ್ರೋಸ್‌ | [[File:L39-at-Santa-Rosa-airshow.jpg|100px]] | ಝೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ | ತರಬೇತಿ | L-39 | 1000 | |- style="background:#efefef;color:black" | | | | | '''ಒಟ್ಟು ತರಬೇತುಗಾರ ವಿಮಾನಗಳು''' | '''1004''' | |- ! style="background:lavender" colspan="7"| '''ಸಾಗಣೆಯ ವಿಮಾನಗಳು''' |- | ಇಲ್ಯುಷಿನ್‌ Il-76 | [[File:Atlant Soyuz Ilyushin Il-76 Candid A, BIAP.jpg|100px]] | USSR | ಸಾಗಣೆ | Il-76MD | 119 | Il-76MD-90 ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಲೆಂದು ಮಾಡಲಾದ ಯೋಜಿತ ಆಧುನಿಕೀಕರಣ |- style="background:#efefef;color:black" | ಇಲ್ಯುಷಿನ್‌ Il-112 | [[File:Maquette Ilyushin Il-112.jpg|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ಲಘು ಸಾಗಣೆ | Il-112V | 0 | 2015ರ ವೇಳೆಗೆ 18 |- | ಆಂಟೊನೊವ್‌ An-12 | [[File:Kocmoc An-12 RA-12957.jpg|100px]] | USSR | ಸಾಗಣೆ | An-12 | ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ | |- style="background:#efefef;color:black" | ಆಂಟೊನೊವ್‌ An-22 | [[File:Russian Air Force An-22 in April 2007.jpg|100px]] | USSR | ಸಾಗಣೆ | An-22 | 21 | <ref>[http://warfare.ru/?lang=&amp;catid=258&amp;linkid=1621 ಆಂಟೊನೊವ್‌ An-22], Warfare.ru, ರಷ್ಯನ್‌ ಮಿಲಿಟರಿ ಅನಾಲಿಸಿಸ್‌. 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> |- | ಆಂಟೊನೊವ್‌ An-26 | [[File:antonov.an26.fairford.arp.jpg|100px]] | USSR | ಸಾಗಣೆ | An-26 | 30 | 9 An-26, 21 An-26B |- style="background:#efefef;color:black" | ಆಂಟೊನೊವ್‌ An-124 | [[File:224th Flight Unit Antonov An-124.jpg|100px]] | USSR | ಸಾಗಣೆ | An-124 | 25 | 14 ಎಂಬುದಾಗಿ IISS ಹೇಳುತ್ತದೆ |- | ಆಂಟೊನೊವ್‌ An-70 | [[File:An-70 takeoff.jpg|100px]] | [[ಯುಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರೇನ್]] | ಸಾಗಣೆ | An-70 | 0 | ''40ಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ'' <ref>http://en.rian.ru/mlitary_news/20100624/159560588.html</ref> |- style="background:#efefef;color:black" | | | | | '''ಒಟ್ಟು ಸಾಗಣೆ ವಿಮಾನಗಳು''' | '''195''' | |- ! style="background:lavender" colspan="7"| '''ಸೈನಿಕ ಠಾಣೆ''' |- | ಇಲ್ಯುಷಿನ್‌ Il-80 | [[File:VVS Ilyushin Il-80 Naumenko.jpg|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ಸೈನಿಕ ಠಾಣೆ | Il-80 | 4 | |- style="background:#efefef;color:black" | ಟ್ಯುಪೊಲೆವ್ Tu-214 | | [[ರಷ್ಯಾ]] | ಸೈನಿಕ ಠಾಣೆ / VIP | Tu-214-100 | 6 (ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವಂಥದ್ದು) | 2 ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ<code></code><ref>''ದಿ ರಷ್ಯನ್‌ ಬೇರ್‌ ಗೆಟ್ಸ್‌ ರೆಸ್ಟ್‌ಲೆಸ್‌ ಎಗೇನ್‌'' , ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಮಂಥ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2009 ಸಂಚಿಕೆ, ಪುಟಗಳು 60—64</ref> |- style="background:#efefef;color:black" | | | | | '''ಒಟ್ಟು ಸೈನಿಕ ಠಾಣೆ''' | '''6''' | |- ! style="background:lavender" colspan="7"| '''ವಿಮಾನದ ಮರುಇಂಧನ ಪೂರಣ''' |- | ಇಲ್ಯುಷಿನ್‌ Il-78 | [[File:Il-78 Midas.jpg|100px]] | USSR | ಮರುಇಂಧನ ಪೂರಣದ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌‌ | Il-78 | 20 | |- style="background:#efefef;color:black" | | | | | '''ವಿಮಾನದ ಮರುಇಂಧನ ಪೂರಣದ ಒಟ್ಟು ವಿಮಾನ''' | '''20''' | |- ! style="background:lavender" colspan="7"| '''ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ''' |- | ಬೆರೀವ್‌ A-50 | [[File:Beriev A-50 color.jpg|100px]] | USSR | AEW&amp;C-ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ | ಬೆರೀವ್‌ A-50 | 29 | <ref>''AWACS/AEW&amp;C ಆಪರೇಟರ್ಸ್‌'' , ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಮಂಥ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2008 ಸಂಚಿಕೆ, ಪುಟ 91</ref> ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ A-50M ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ |- | ಮಿಕೋಯಾನ್‌-ಗುರೆವಿಚ್‌ MiG‌‌-25 | [[File:Russian Air Force MiG-25.jpg|100px]] | USSR | ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ | MiG‌‌-25RB | 42 | <ref name="MoscowNews">[http://mnweekly.ru/world/20080424/55325432.html ''ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್‌ ಹೈ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090331193332/http://mnweekly.ru/world/20080424/55325432.html |date=2009-03-31 }}, ದಿ ಮಾಸ್ಕೊ ನ್ಯೂಸ್‌, ಏಪ್ರಿಲ್‌ 24, 2008. 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 6ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> |- style="background:#efefef;color:black" | | | | | '''ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆಯ ವಿಮಾನಗಳು''' | '''71''' | |- ! style="background:lavender" colspan="7"| '''ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌''' |- | ಕಾಮೊವ್‌ Ka-50 | [[File:Russian Air Force Kamov Ka-50.jpg|100px]] | USSR | ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ | Ka-50 | 15 | <ref name="warfare.ru">http://www.warfare.ru/?lang=&amp;catid=260&amp;linkid=1631&amp;linkname=KA-50-Hocum/-Werewolf</ref> Ka-52 ವಿಮಾನದ ಪರವಾಗಿ ಸರಣಿ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="warfare.ru" /> |- style="background:#efefef;color:black" | ಕಾಮೊವ್‌ Ka-52 | [[File:Ka-52 061.jpg|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ | Ka-52 | 10 | <ref>http://www.warfare.ru/?lang=&amp;catid=260&amp;linkid=1632&amp;linkname=KA-52-Alligator</ref> ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು - 2009ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ 12 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಿದೆ <ref>http://en.rian.ru/russia/20081104/118120823.html</ref> |- | ಮಿಲ್‌ Mi-24 | [[File:Mil Mi-24.jpg|100px]] | USSR | ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ | Mi-24 | 360 | <ref name="ReferenceC">http://www.warfare.ru/?linkid=2180&amp;catid=241&amp;type=helicopters</ref> 2015ರೊಳಗಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ Mi-28 ವಿಮಾನಗಳಿಂದ''<ref name="Mi-28">[http://www.kommersant.com/p-11581/Combat_helicopter/ ರಷ್ಯನ್‌ ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ ಟು ರೀಪ್ಲೇಸ್‌ ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್‌ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ಸ್‌ ಬೈ 2015'''' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071026052952/http://www.kommersant.com/p-11581/Combat_helicopter/ |date=2007-10-26 }}, ಕೊಮ್ಮರ್‌ಸ್ಯಾಂಟ್‌, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 24, 2007. 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref>'' ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿವೆ |- style="background:#efefef;color:black" | ಮಿಲ್‌ Mi-28 | [[File:Ми-28-no-balloons.JPG|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ | Mi-28 | (?) | <ref name="ReferenceC" /> 2010ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 47 ಮತ್ತು 2015ರ ವೇಳೆಗೆ 300 |- style="background:#efefef;color:black" | | | | | '''ಒಟ್ಟು ದಾಳಿಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು''' | '''412''' | |- ! style="background:lavender" colspan="7"| '''ಸಾಗಣೆಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌''' |- | ಮಿಲ್‌ Mi-8 | [[File:MAKS-2007-Mi-8.jpg|100px]] | USSR | ಸಾಗಣೆಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ | Mi-8 | 160 |- style="background:#efefef;color:black" | ಮಿಲ್‌ Mi-26 | [[File:Mil Mi-26.jpg|100px]] | USSR | ಸಾಗಣೆಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ | ಮಿಲ್‌ Mi-26 | 30 | <ref>ಗೈ, ಮಾರ್ಟಿನ್‌. ''ಎ ಹೆವಿವೈಟ್‌ ಸೇಂಟ್‌'' , ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಮಂಥ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ನವೆಂಬರ್‌ 2008 ಸಂಚಿಕೆ, ಪುಟ 68.</ref> |- | ಕಾಮೊವ್‌ Ka-60 | [[File:Russian Air Force Ka-60.jpg|100px]] | [[ರಷ್ಯಾ]] | ಸಾಗಣೆಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ | Ka-60 | 7 | <ref>[http://warfare.ru/?lang=&amp;catid=260&amp;linkid=1633 ಕಾಮೊವ್‌ Ka-60], Warfare.ru, ರಷ್ಯನ್‌ ಮಿಲಿಟರಿ ಅನಾಲಿಸಿಸ್‌. 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> 200ಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |- style="background:#efefef;color:black" | | | | | '''ಒಟ್ಟು ಸಾಗಣೆಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು''' | | |- | | | | | '''ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಗಳ ಒಟ್ಟು ವಿಮಾನಗಳು''' | | |} ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== *ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಷಣಗಳು *ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಗೌರವ ಬಿರುದುಗಳು *ರಷ್ಯಾದ ವೈಮಾನಿಕರ ಪಟ್ಟಿ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ== {{Commons category|Air force of Russia}} <div class="references-small"> *ಹಿಗಾಮ್‌, ರಾಬಿನ್‌ (ಸಂಪಾದಕ). ''ರಷ್ಯನ್‌ ಏವಿಯೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಏರ್‌ ಪವರ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಟ್ವೆಂಟಿಯೆತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ'' . ರೌಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್, 1998. ISBN 0-7146-4784-5 *ಪಾಮರ್‌‌, ಸ್ಕಾಟ್‌ W. ''ಡಿಕ್ಟೇಟರ್‌ಷಿಪ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಏರ್‌: ಏವಿಯೇಷನ್‌ ಕಲ್ಚರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಫೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಡರ್ನ್‌ ರಷ್ಯಾ'' . ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌, 2006. ISBN 0-521-85957-3 </div> ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.airforce.ru ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆ] ಅನಧಿಕೃತ {{ru icon}} *‌ಕೊಮ್ಮರ್‌ಸ್ಯಾಂಟ್-ವ್ಲಾಸ್ಟ್‌‌, [http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1014594 ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ರಷ್ಯಾ'ಸ್‌ ಏರ್‌‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ 2008] ಸಂ.33 (786) 25.08.2008 {{ru icon}} *[http://www.scramble.nl/ru.htm VVS ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಯಾಟಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051226070822/http://www.scramble.nl/ru.htm |date=2005-12-26 }}, Scramble.nlನ ಕೃಪೆ *[http://www8.brinkster.com/vad777/russia/air/bbs.htm ರಷ್ಯನ್‌‌-ಭಾಷೆಯ VVS ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928131422/http://www8.brinkster.com/vad777/russia/air/bbs.htm |date=2011-09-28 }} *[http://www.foxbat.ru/maks/makc.htm ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು] {{Russian Air Force}} {{Air Forces of the countries former Soviet Union}} {{Air forces in Europe}} {{Armed Forces of the Russian Federation}} {{Moscow Victory Parade}} {{Aviation lists}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯಾದ ವಾಯುಪಡೆ]] nsioj0g0javxzctlwikcyq2pfncnwq1 0 26383 1376612 1376398 2026-07-11T07:56:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376612 wikitext text/x-wiki [[File:Galen Clark in the Big Tree Grove.jpeg|thumb|alt=A man with beard and long hair is holding a long gun and is standing in front of a very large tree.|ಗಾಲನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ದಿ ಫಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಆಫ್ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಮಾರಿಪೊಸಾ ಗ್ರೊವ್, ಪಿಕ್ಚರ್ಡ್ ಇನ್ ಫ್ರಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರಿಜ್ಲಿ ಜೇಂಟ್ ಟ್ರೀ, ಮಾರಿಪೊಸಾ ಗ್ರೊವ್ ಅರೌಂಡ್ 1858-9.]] ಸುಮಾರು 3,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಿಯೆರಾ ಮಿವೊಕ್,ಮೊನೊ ಪಯುಟೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಗುಂಪುಗಳು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ]]ದ ಕೇಂದ್ರ ಸಿಯೆರಾ ನೆವದಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದವು. ಯಾವಾಗ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್‍ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೋ ಆಗ ಇದನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ಬಂತು.ಮಿವೊಕ್-ಭಾಷಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್‍ಗಳು ಅಂದರೆ ಅಹ್ವಾನೆಚೀ ಜನಸಮೂಹ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಗೊಲ್ಡ್ ರಶ್ ಪ್ರಕರಣವು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಭಾಗದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಸ್ಥಳೀಯ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್‍ರುಗಳು ಮತ್ತು [[ಶ್ವೇತವರ್ಣ]]ದ ನೆಲೆವಾಸಿಗಳ ನಡುವೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಉಂಟಾಗಿ ಮಾರಿಪೊಸಾ ಸಮರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲಸಿದ ಜೇಮ್ಸ್ ಸ್ಯಾವೇಜ್ ಮಾರಿಪೊಸಾ ಸೈನ್ಯ ಬಟಾಲಿಯನ್ನನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ 1851 ರಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿಸಿದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಹ್ವನೀಚೀಯನ್ನು ಚೀಫ್ ಟೆನಯಾ ತಮ್ಮ ನೇತೃತ್ವದ ದಂಡವನ್ನು ಕಾಳಗಕ್ಕಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದರು. ಆಗ ಈ ಘರ್ಷಣೆಯು ಕಿಡಿಯಾಗಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಬಟಾಲಿಯನ್ ಕುರಿತು ಅದೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಾ.ಲಾಫಾಯೆಟ್ಟೆ ಬುನ್ನೆಲ್ ಈ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ಭೂಚಿತ್ರಣದ ವರ್ಣನೆ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಆಗ 1864 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜೇಂಟ್ ಸೆಕೊಯಿಯಾ ಗಿಡಗಳ ಬೆಳಸಿದ ಕಾಡು ಮಾರಿಪೊಸಾ ಸಸ್ಯಸಮೂಹವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಈ ರಾಜ್ಯದ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ ಪ್ರವರ್ತಕ ಗಾಲನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಈ ಉದ್ಯಾನದ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಕರಾದರು. ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗಾಗಿ ಆದರಾತಿಥ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು.ಅಲ್ಲದೇ 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟರಾದರು. ಪರಿಸರವಾದಿ ಜಾನ್ ಮುಯಿರ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಕ ಶೋಷಣೆ ತಡೆಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಅವರ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು 1890 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನೆರವಾದವು. ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳ ಮತ್ತು ಮಾರಿಪೊಸಾ ಸಸ್ಯಸಮೂಹವನ್ನು 1906 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿಯು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿವಲಯವನ್ನು 1891 ರಿಂದ 1914 ರ ವರೆಗೆ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಸಮೂಹ ತನ್ನ ಪಾರುಪತ್ಯ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ನೂತನವಾಗಿ ರಚಿತ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಉದ್ಯಾನದ ಆಡಳಿತವನ್ನು 1916 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಜನರ ಭೇಟಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಮುಯಿರ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆರಾಕ್ಲಬ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳು ಹೆಚ್ ಹೆಚಿ ಕೊಳ್ಳವನ್ನು 1923 ರಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿಯೂ ಸುಮ್ಮನಾದರು.ಅವರಿಂದ ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ 1964 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನದ 89 ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂರಕ್ಷಿತ ನಿರ್ಜನ ಕಾಡುಮೇಡು ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಉದ್ಯಾನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಾಗವನ್ನೂ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಡಿ ತರಲಾಯಿತು. ಆಗಿನ-ಪ್ರಸಿದ್ದ ''ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಫೈಯರ್ ಫಾಲ್'' ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಬಳಿ ಉದ್ಭವಾದ ಒಂದು ಕೆಂಪು ಬೆಂಬೂದಿ ತಟದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಾಪ ತೋರಿತು.ಇದು 20 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೂ ತನ್ನ ಬೆಂಕಿಯುಗುಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಘಟನೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೀರಿದ್ದವಾಗಿದ್ದವು. ==ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ== ===ಅಮೆರಿಕಾದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು=== ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ, ಜನರು 8,000 ರಿಂದ 10,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.{{sfn|NPS|1989|p=102}} ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ 3,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಜನರು ನೆಲೆಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು.ಅಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತಿ ಇಂದಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇವೆ.ಸಿಯೆರಾ ನೆವದಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಓಕ್ ಮರಗಳು,ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಮೀನು ಇದ್ದರೆ, ಪೂರ್ವದ ಸಿಯೆರಾದಲ್ಲಿ ಪಿನ್ಯಾನ್ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪುಖನಿಜ ದೊರಕುತ್ತವೆ.{{sfn|Wuerthner|1994|pp=12–13}} ಇವೆರಡೂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಲೂಟಿಗಾಗಿ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರ ಗುಂಪುಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. [[File:Miwok-Paiute ceremony in 1872 at current site of Yosemite Lodge.jpeg|thumb|left|upright|alt=A group sits in front of a fire with a teepee made of large branches in the background.|ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪಯುಟೆ ಸೆರ್ಮನಿ 1872 ರಲ್ಲಿ, ಆಟ್ ದಿ ಸೈಟ್ ಆಫ್ ಪ್ರಜೆಂಟ್ ಡೇ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಲಾಜ್ <ref>[3]</ref>]] [[ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]ರು ಪೂರ್ವ-ಯುರೊಪಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಮೂರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೇನ್ ಫ್ಲಾಟ್ ಹಂತವು 1000 BCE ಯಿಂದ 500 CE ವರೆಗೆ ಇದು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಅಟ್ಲ್ ಅಟ್ಲ್ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.ಚೂಪಾದ ಮಸೆಯುವ ಕಲ್ಲುಗಳ ಬಳಕೆ ಯುಗ ಕೂಡ ಇತ್ತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=13}} ತಾರ್ಮಾರಾಕ್ ಹಂತವು 500 ರಿಂದ 1200 ವರೆಗಿತ್ತು.ಅದು ಸಣ್ಣ ಬಂಡೆಗಳ ಚೂಪಾದ ಭಾಗದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದ ಯುಗವಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳ ಬಳಕೆ ಇತ್ತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.{{sfn|Wuerthner|1994|p=13}} ಈ ಮಾರಿಪೊಸಾ ಹಂತವು ಕಾಲಮಾನ 1200 ರಿಂದಲೂ ಇಂದಿಗೂ ಅಮೆರಿಕನ ಸಂಪರ್ಕದ ವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.{{sfn|Wuerthner|1994|p=13}} ಮಾರಿಪೊಸಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿತು.ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆ ತಂದಿತು. ಮಿವೊಕ್,ಮೊನೊಗಳು ಮತ್ತು ಶೊಶಿನಿಯನ್-ಭಾಷಿಕ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಪೂರ್ವದ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಮೊನೊ ಪಾಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಡೀ ಕ್ಯಾನ್ಯೊನ್ ಮೂಲಕ ಮೊನೊ ಲೇಕ್ ಮೂಲದ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Wuerthner|1994|pp=14–17}} ಸಿಯೆರಾ ಮಿವೊಕ್ಸ್ ಗಳು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನೆಲೆವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಮಾರಿಪೊಸಾ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಡಿ ಅವರು ವಾಸದ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು.{{sfn|Greene|1987|p=57}} ಕೇಂದ್ರ ಸಿಯೆರಾ ಮಿವೊಕ್ಸ್ ಗಳು ತುವೊಲುಮ್ನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾಸ್ ನದಿಗಳ ಕಾಲುವೆಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು.ಅದೇ ರೀತಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಸಿಯೆರಾ ಮಿವೊಕ್ಸ್ ಗಳು ಮೆರ್ಸೆಡ್ ಮತ್ತು ಚೌಚಿಲ್ಲಾ ನದಿಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕಾಲುವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಲೆವಾಸ ಕಂಡಿದ್ದರು.{{sfn|Greene|1987|p=57}} ಮಿವೊಕ್ -ಭಾಷಿಕ ಜನರು ತಮಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳು,ಬೆರ್ರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕ್ರೀಡೆ ''ಅಹ್ವಾನೀ'' ಗೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟ ಈ ಕೊಳ್ಳಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು' ಅಹ್ವಾನೀ ಎಂದರೆ "ಬಾಯ್ತೆರುವ ಹಕ್ಕಿ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ" ಆವಾಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಬಾಯಿತೆರೆದು ಇದ್ದ ಜನರೂ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರು.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 1}} ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಅಹ್-ವಹ್-ನೆ-ಚೀ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರು.ಅಂದರೆ"ಅಹ್ವಾನೀಯಲ್ಲಿನ ನೆಲೆವಾಸಿಗಳು"ಎಂದರ್ಥ.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 1}} ಈ ಅಹ್ವಾನೀಚೀ ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1800 ರಷ್ಟು ಜನರು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಕೊಳ್ಳ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.ಆದರೂ ಕೂಡಾ ಸುಮಾರು 200 ಜನರು ಅಹ್ವಾನೀಚೀ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಪುತ್ರ ತೆನಯಾನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಪಸಾದರು.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 1}} ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಕರಾವಳಿಯ ಈ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವಾದ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರು 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಯೆರಾ ನೆವದಾದೆಡೆಗೆ ಹೋದರು,ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಇನ್ನುಳಿದ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಅವರು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲೆನಿಸಿದ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ರಾಂಚೊಸ್ ನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು.ತಮ್ಮ ಕುದರೆಗಳನ್ನು ಆ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಆಗ ಕುದುರೆ ಮಾಂಸ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಮೂಲವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶೊಶೊನೆಯನ್-ಭಾಷಿಕ ಮೊನಾಚೆ ಜನಸಮುದಾಯ ಪೂರ್ವದ ಮರಭೂಮಿಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಸಿಯೆರಾ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕಳೆದ 300-500 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಲಸೆಯಾಯಿತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=12}} ===ಯುರೊಪಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಿಂದ ಪರಿಶೋಧನೆ=== ಆಗ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಗುರಿಗಳಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ''ಪುಬೆಲೊ'' ಗಳು (ಪಟ್ಟಣಗಳು),''ಪ್ರೆಸಿಡಿಯೊಸ್ '' (ಕೋಟೆಗಳು) ಮತ್ತು ''ರಾಂಚೊಸ್ '' (ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು)ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಪರಿಶೋಧಕರು ಸಿಯೆರಾ ನೆವೆದಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.{{sfn|Wuerthner|1994|p=13}} ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತುಪ್ಪಳಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜೆಡೆದಿಹ್ ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಗುಂಪು,1827 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಎಬ್ಬೆಟ್ಸ ಪಾಸ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ದಾಟಿ ಹೋಗಿತ್ತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=13}} [[File:Joseph Walker circa 1860 by Mathew Brady.jpg|thumb|upright|alt=Elderly man with bear and hat holding a long barrel gun|ಜೊಸೆಫ್ ವಾಕರ್, ಸರ್ಕಾ 1860. ಆತನೇ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳ ನೋಡಿದ ಮೊದಲ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.]] ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕ ಜೊಸೆಫ್ ರೆಡ್ಡೆಫೊರ್ಡ್ ವಾಕರ್ ವಸಂತ ಕಾಲದ 1833 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳವನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು.{{sfn|Schaffer|1999|p=45}} ವಾಕರ್ ಕೊಳ್ಳದ ಹತ್ತಿರದ ಸಿಯೆರಾ ನೆವೆದಾದ ಅಂಚಿಗೆ ತನ್ನ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋದನಾದರೂ ಆತ ಅದರೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯ ಜೆನಾಸ್ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ತನ್ನ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೊಳ್ಳದ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳ-ತೊರೆಗಳು "ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಓಲಾಡುತ್ತ ತಮ್ಮ ನರ್ತನಕ್ಕೆ ಬೆರಗು ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ.ಕೆಳಗಿನ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಭೋರ್ಗರೆದು ಹೋಗುವಾಗ ತನ್ನ ಮೆರಗನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಪಾತಗಳು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೈಲಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ."{{sfn|Wuerthner|1994|p=14}} ಈ ವಾಕರ್ ಸಂಗಡಿಗರ ಗುಂಪು ಬಹುಶಃ ಜೇಂಟ್ ಸೆಕೊಯಿಯಾದ ತುವೊಲ್ಮುನೆ ಅಥವಾ ಮೆರ್ಸೆಡ್ ಗ್ರೋವ್ ಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿರಬಹುದು.ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ಕಾಡನ್ನು ನೋಡಿದ ಇದೇ ಮೊದಲ, ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ ಜನಸಮುದಾಯವಿರಬಹುದಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಈ ವಾಕರ್ ಗುಂಪಿನ ಬರಹಗಾರನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಫಿಲ್ಡೆಲ್ಫಿಯಾದ ಮುದ್ರಣ ಅಂಗಡಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದು ಸುಟ್ಟು ಹೋದವು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=14}}{{sfn|Kiver|1999|p=214}} ಸೆಯೆರಾ ನೆವೆದಾದ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶವು ಯುರೊಪಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಿಗೆ,ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ,ಬೇಟೆಗಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಕಟ್ಟಳೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಟ್ಟದ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ 1848 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ್ ನಿಕ್ಷೇಪ ದೊರೆತ ನಂತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಯಿತು.{{sfn|Kiver|1999|p=214}} ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಗೊಲ್ಡ್ ರಶ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅಭಿವೃಧ್ದಿಯಾದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಇಳಿಮುಖವಾದವು ಅಥವಾ ನಾಶವಾದವು.ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಜನರಿಂದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ತೀವ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪೀಡಿಸಿದವು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೂಲೋತ್ಪಾಟನೆಯೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿಯಾಯಿತು.ಅದು 1848 ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಿಂದ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=17}}\ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳವನ್ನು ಮೊದಲು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯನಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ವಿಲಿಯಮ್ ಪಿ.ಅಬ್ರಾಹ್ಮ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಜೊತೆಗಾರ; ಸುಮಾರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18,1849 ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.{{sfn|Schaffer|1999|pp=45, 46}} ಅಬ್ರಾಹ್ಮ್ ತನ್ನ ಕೆಲವು ನಿಖರ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾನಾದರೂ ಆತ ಅಥವಾ ಅವನ ಜೊತೆಗಾರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೊಳ್ಳದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನಗಳಿವೆ. ಆದರೆ 1850ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ ಮೂವರು ಸಹೋದರರಾದ ಜೊಸೆಫ್,ವಿಲಿಯಮ್ ಅಥವಾ ನಾಥನ್ ಸ್ಕ್ರೀಚ್ ಹೆಚ್ ಹೆಚಿ ಕೊಳ್ಳವನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Greene|1987|p=156}} ಜೊಸೆಫ್ ಸ್ಕ್ರೀಚ್ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ವಾಪಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾನೆ.ಈ ಹುಲ್ಲು-ಮುಚ್ಚಿದ ಬೀಜದ ಭೋಜನದ ಹೆಸರೇನು ಎಂದು ಆತ ಕೇಳಿದಾಗ ಅದು "ಹ್ಯಾಚ್ ಹ್ಯಾಚಿ"ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.{{sfn|Greene|1987|p=156}} ಅಲ್ಲೆಕ್ಸಿಯ್ ಡಬ್ಲ್ಯು ವೊನ್ ಸ್ಕಿಮಿಡ್ಟ್ ನ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ತಂಡವು ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತುಬದ್ದ ಅಳತೆಗಾಗಿ 1855 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite book|title=Yosemite Notes, Volumes 28–30|author=YNHA contributors|publisher=Yosemite Natural History Association|year=1949|page=27}}</ref> ಜಾರ್ಜ್ ಎಂ ವ್ಹೀಲರ್ ರ ಸರ್ವೆಸ್ ವೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ 100 ಥ್ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಭೂನಕ್ಷೆಯ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಗಳು ಲೆಫ್ಟಿನಂಟ್ ಮೊಂಟ್ಗ್ಮೊರಿ ಮ್ಯಾಕೊಂಬ್ ಅವರಿಂದ ನಡೆದವು.ಇವು 1870 ರ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 1880 ರ ಆರಂಭದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾದವು.{{sfn|Greene|1987|p=100}} ===ಮಾರಿಪೊಸಾ ಯುದ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ === [[File:Yosemite Valley from Inspiration Point in Yosemite NP.JPG|thumb|alt=A glacial-carved valley filled with evergreen trees has a hanging valley and waterfall on the right and high cliff face on the left.|ದಿ ಮಾರಿಪೊಸಾ ಬಟಾಲಿಯನ್ ಫಸ್ಟ್ ವಿವಡ್ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ನಿಯರ್ ಇನ್ ಸ್ಪಿಯರೇಶನ್ ಪಾಯಿಂಟ್. ಫೊಟೊ ಫ್ರಾಮ್ 2003.]] ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದ {{sfn|Wuerthner|1994|p=17}}ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿನ ಮೆರ್ಸೆಡ್ ನದಿ {{convert|10|mi|km}}ದಡದ ಮೇಲಿನ ಜೇಮ್ಸ್ ಸ್ಯಾವಿಜ್ ನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಶಿಬಿರವನ್ನು ನೇಟಿವ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ರು 1850 ರಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾದರು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=17}} ಇಂತಹ ಮತ್ತಿತರ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಗವರ್ನರ್ ಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಇನ್ನುಳಿದಂತ ದಾಳಿಗಳು ಮಾರಿಪೊಸಾ ಬಟಾಲಿಯನ್ ನ್ನು 1851 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ತಂದವು.ಇದೇ ಮಾರಿಪೊಸಾ ಯುದ್ದದ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.militarymuseum.org/Mariposa.html|title=California and the Indian Wars: Mariposa Indian War, 1850–1851|last=Beck|first=Warren|coauthors=Hasse, Ynez D.|publisher=The California State Military Museum|date=May 18, 2008}}</ref> ಸ್ಯಾವೇಜ್ ತನ್ನ ಬಟಾಲಿಯನ್ ನನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ 1851 ರಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಟೆನಯಾ 200 ಅಹ್ವಾನೀಚೀಸ್ ಗಳ ತಂಡ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾದ.{{sfn|Harris|1997|p=326}} ಮಾರ್ಚ್ 27,1851 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ರಿಂದ 60 ಪುರುಷರು ಈಗಿನ ಓಲ್ಡ್ ಇನ್ ಸ್ಪಿರಿಯೇಶನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗೆ ತಲುಪಿದರು.ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.{{sfn|Schaffer|1999|p=45}} ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಟೆನಯಾ ಮತ್ತು ಆತನ ಗುಂಪನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಲಾಯಿತು.ಆಗ ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಟೆನಯಾಗೆ ವೃದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಾವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ವೈದ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಹೇಳಿದ್ದ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಜವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Schaffer|1999|p=46}} ಈ ಅಹ್ವನೀಚೀಗಳು ತಮ್ಮ ಸೆರೆಗಾರ ಕ್ಯಾಪ್ಯೇನ್ ಜಾನ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ನ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಫ್ರೆಸ್ನೊ ರಿವರ್ ರಿಜರ್ವೇಶನ್ ಗೆ ಬಂದರು.ನಂತರ ಬಟಾಲಿಯನ್ ನನ್ನು 1851 ಜುಲೈ 1 ರಂದು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು.{{sfn|Greene|1987|p=68}} ಈ ಕೊಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲಿನ ಅಹ್ವಾನೀಚೀಗಳ ಬದುಕು ಅಷ್ಟೊಂದು ಸುಖಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದ ಜೀವನ ದುಸ್ತರವಾಯಿತು. ಈ ಸೆರೆಯಾಳದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಟೆನಯಾ ಮತ್ತು ಕೆಲ ಸಂಗಡಿಗರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಗುರುತಿನ ಮೇಲೆ ಬದುಕಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.{{sfn|Greene|1987|p=68}} [[File:Lafayette Bunnell 1880.jpg|thumb|upright|left|alt=A middle-aged man with a graying beard is wearing a bow tie and suit jacket|ಡಾ.ಲಾಫಾಯೆಟ್ಟೆ ಬುನ್ನೆ ಈ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಜಾಗೆಗಳನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಫೊಟೊ ಫ್ರಾಮ್ ಹೀಸ್ 1880 ಬುಕ್,ಡಿಸ್ಕವರಿ ಆಫ್ ದಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್,ಅಂಡ್ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ವಾರ್ ಆಫ್ 1851 ಈ ಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.]] ಮೇ 1852 ರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಜನ ಗಣಿಕೆಲಸಗಾರರ ಗುಂಪೊಂದು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.ಆಗ ಈ ಟೆನಯಾ ನ ಬಂಡುಕೋರರ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಗಣಿಕೆಲಸಗಾರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=68}} ಲೆಫ್ಟನಂಟ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟ್ರೆಡ್ವೆಲ್ ಮೂರೆ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಪಡೆ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಶ್ವೇತವರ್ಣೀಯರ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಆರು ಜನ ಅಹ್ವನೀಚೀ ಗಳನ್ನು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=68}} ಟೆನಯಾ ಗುಂಪು ಕೊಳ್ಳ ಬಿಟ್ಟು ಪರಾರಿಯಾಗಿ ಆತನ ತಾಯಿ ಮನೆಯ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಸಮೂಹ ಮೊನೊದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ. ಆದರೆ 1853 ರಲ್ಲಿ ಈ ಅಹ್ವನೀಚೀಗಳು ಕೊಳ್ಳಕ್ಕೆ{{sfn|Schaffer|1999|p=46}} ವಾಪಸಾದರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಮೊನೊ ಆತಿಥೇಯರಿಂದ ಅಪನಂಬಿಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು.ಸ್ಥಳೀಯದಲ್ಲವರಿಂದ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಒಡೆಯರಿಂದ ಪಡೆದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಕದಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.{{sfn|Schaffer|1999|p=46}} ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮೊನೊಗಳು ಇಅವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಉಳಿದ ಅಹ್ವನೀಚಿಗಳನ್ನು ಕೊಡರು.ಇದರಲ್ಲಿ ಟೆನಯಾನನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಈ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಆತನ ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಟೆನಯಾ ಲೇಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಕೃತ್ಯಗಳು ಇಳಿಮುಖವಾದವು.1850 ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪ್ರದೇಶದ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರೊಂದಿಗೆ ಗೆಳೆತನ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಈ ಸದಸ್ಯರು ಕೊಳ್ಳಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಬ್ರಿದಾಲ್ವೆಲಿ ಮೆಡೊವ್ ನಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರ ಹೂಡಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಒತ್ತಾಯವಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಸ್ಯಾವೇಜ್ ಘಟಕದ ಕಂಪನಿ ವೈದ್ಯ ಡಾ.ಲಾಫಾಯೆಟ್ಟೆ ಬುನ್ನೆಲ್ "ಯೊ-ಸೆಮ್-ಇ-ಟಿ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಿಯೆರಾ ಮಿವೊಕ್ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಈ ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸಿದ.ಆದರೆ ಈ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದ ಗುಡ್ಡುಗಾಡು ಜನರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಭೀತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.ತಮ್ಮನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಟ್ರೈಬ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="Bunnell">{{cite book|last=Bunnell|first=Lafayette|title=The Discovery of the Yosemite, and the Indian war of 1851, which led to that event|page=69–70|year=1911|url=http://www.yosemite.ca.us/library/discovery_of_the_yosemite/|publisher=G. W. Gerlicher|isbn=0836956214|access-date=2010-11-24|archive-date=2019-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210082054/http://www.yosemite.ca.us/library/discovery_of_the_yosemite/|url-status=dead}}</ref> ಸ್ಯಾವೇಜ್ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ,ಇದನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದಾಗ "ಪೂರ್ಣ-ಬೆಳೆದ ಪೊದೆ ಕೂದಲಿನ ಬೂದು ಕರಡಿ"ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Bunnell" /> ಈ ಪದವನ್ನು ಇನ್ನುಳಿದ ಪದಗೊಳೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.ಅಂತಹದೇ ''ಯುಜುಮಟಿ '' ಅಥವಾ ''ಯುಹುಮಟಿ '' ಅಂದರೆ "ಬೂದು ಕರಡಿ"ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಸಿಯೆರಾ ಮಿವೊಕ್ ಶಬ್ದ'' ಯೊಹೆ'ಮೆಟಿ'' ಅಂದರೆ "ಅವು ಹಂತಕಗಳು."ಎಂದರ್ಥ.{{sfn|Greene|1987|p=22}}<ref>{{cite journal|last=Beeler|first=Madison Scott|title=Yosemite and Tamalpais|journal=Names|volume=55|issue=3|pages=185–186|month=September|year=1955|url=http://www.yosemite.ca.us/library/origin_of_word_yosemite.html#beeler|access-date=2010-11-24|archive-date=2007-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20070105223109/http://www.yosemite.ca.us/library/origin_of_word_yosemite.html#beeler|url-status=dead}}</ref> ಬುನೆಲ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಭೂಚಿತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಿದ. ಬುನೆಲ್ ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಹೊದಿಕೆ ಸಂಗ್ರಹ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದ್ದ ಆದರೆ ಅದು ನಾಶವಾಯಿತು.[[ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ]] ದ ಸುದ್ದಿಗಾರನೊಬ್ಬ ಆತನ 1,500-ಅಡಿ (460 ಮೀ)ಉದ್ದದ ಇದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದಾಗ ವ್ಯಾಲಿಯ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಇದರರ್ಧವನ್ನು ಅಂಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಗೋಡೆಗಳು ಈತನ ಈ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದವು.{{sfn|Schaffer|1999|p=46}} ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದ ಮೊದಲ ವಿವರಗಳನ್ನು ಲೆ.ಟ್ರೆಡ್ವೆಲ್ ಮೊರೆ ಅವರು ''ಮಾರಿಪೊಸಾ ಕ್ರೊನಿಕಲ್'' ಗಾಗಿ ಜನವರಿ 1854 ರಲ್ಲಿ ಬರೆದರಲ್ಲದೇ ಆಧುನಿಕ ಶಬ್ದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ''ಯೊಸೆಮೈಟ್ '' ನ್ನು ಅವರು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Schaffer|1999|p=45}} ಬುನೆಲ್ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಕೃತಿ ''ದಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಆಫ್ ದಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್'' ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬೆರಗು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದು 1892 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶನವಾಯಿತು.<ref name="DisYos">{{cite book|first=Lafayette|last=Bunnell|title=The Discovery of the Yosemite|url=http://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?ammem/consrv:@field(DOCID+@lit(amrvgvg20)):|publisher=F.H. Revell Company|year=1892|location=New York|edition=3rd|isbn=0836956214}}</ref> {{-}} ===ಕಲಾವಿದರು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರರು, ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಪ್ರವಾಸಿಗರು=== ನಲ್ವತ್ತೆಂಟು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲದವರು ವ್ಯಾಲಿಗೆ 1855 ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.ಇವರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಬರಹಗಾರ ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಸನ್ ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ ಥಾಮಸ್ ಆಯೆರೆಸ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Wuerthner|1994|pp=21–22}} [[File:Yosemite Falls by Thomas Ayres.jpg|upright|thumb|alt=High and thin waterfall sits above a shorter waterfall with trees in the foreground.|ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಫಾಲ್ಸ್, ಥಾಮಸ್ ಅಯೆರ್ಸ್ ರಿಂದ. ಚಾರ್ಕೊಲ್, ವ್ಹೈಟ್ ಚಾಕ್ ಅಂಡ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಆನ್ ಪೇಪರ್ - 1855.]] ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ತನ್ನ ಅನುಭವದ ಬಗ್ಗೆ ''ಮಾರಿಪೊಸಾ ಗೆಜೆಟ್'' ನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 12,1855 ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.ಅದೇ ತೆರನಾಗಿ ಅಯೆರ್ಸ್ ಅವರ ಯೊಸೆಮೈಟ್ಸ್ ಫಾಲ್ಸ್ ನ ಚಿತ್ರ ಕೂಡ 1855 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳು ಜುಲೈ 1856 ರಲ್ಲಿ ''ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಇಲುಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಮ್ಯಾಗ್ಜಿನ್'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು.{{sfn|Schaffer|1999|p=47}} ಅಯೆರೆಸ್ 1856 ರಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ಸಾದರು.ಅವರು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಟುಲೊಮ್ನೆ ಮಿಡೊವ್ಸ್ ನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದರು.{{sfn|Harris|1997|p=326}} ಅವರ ವಿಸ್ಟ್ರತ ಮಾಹಿತಿಯ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ಕಲಾವೈವಿಧ್ಯಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಾದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಣೆಯಾದವು.ಅಲ್ಲದೇ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ನಡೆಯಿತು. ಕಾರ್ಲೆಟನ್ ವ್ಯಾಟ್ ಕಿನ್ಸ್ ಕೂಡ {{convert|17|by|22|in|cm|abbr=on}}ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪಕ್ಷಿನೋಟವನ್ನು 1867 ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎಕ್ಸೊಜಿಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.{{sfn|NPS|1989|p=21}} ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲಿಯಾಂಡರ್ ವೀಡ್ ಅವರನ್ನು 1859 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು.ವೀಡ್,ವ್ಯಾಲಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೊದಲ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದರು.ಅದರ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊದಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು.{{sfn|Harris|1997|p=326}} ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಅವರು "ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಯೊ-ಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ" ಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು 1859 ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 1860 ರ ನಡುವೆ ತಮ್ಮ ಮ್ಯಾಗ್ಜಿನ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.ಈ ಲೇಖನಗಳು ಅವರ ''ಸೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ವಂಡರ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಯುರಾಸಿಟಿ ಇನ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ'' ದಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.ಇವು 1870 ರವರೆಗೆ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದವು.{{sfn|Schaffer|1999|p=47}}<ref>{{cite web|url=http://www.yosemite.ca.us/history/scenes_of_wonder_and_curiosity/|title=Scenes of Wonder and Curiosity in California|year=1862|first=James M.|last=Hutchings|access-date=2010-11-24|archive-date=2006-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20060209014643/http://www.yosemite.ca.us/history/scenes_of_wonder_and_curiosity/|url-status=dead}}</ref> ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಾರ ಅನ್ಸೆಲ್ ಆಡಮ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಗೆ 1916 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು;ಈ ವ್ಯಾಲಿಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಅವರಿಗೆ 1920 ಮತ್ತು 1930 ರಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟವು.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 1}} ಆಡಮ್ಸ್ ತಮ್ಮ ನೆಗೆಟಿವ್ ಗಳನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಗೆ ಉಯಿಲು ಬರೆದರು.ಅಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಈಗಲೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಮೂಲ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ, ಈ ಪ್ರಿಂಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗೆ 1902 ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಕಲಾವಿದ ಹ್ಯಾರಿ ಕ್ಯಾಸೆ ಬೆಸ್ಟ್ ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೊದ ಮಾಲಿಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite journal|title=Celebrating Yosemite|last=Roney|first=Rob|url=http://www.nps.gov/archive/yose/nature/articles/anniversary.htm|newspaper=Yosemite Guide|volume=XXXI|issue=2|publisher=National Park Service|date=Summer/Fall 2002}}</ref> [[File:Pillsbury photo of Yosemite Valley.jpg|thumb|left|alt=A river with cliffs and a waterfall in the background.|ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದ ಭಾವಚಿತ್ರ, ಎ.&nbsp;ಸಿ.&nbsp;ಪಿಲ್ಸ್ ಬರಿಯವರಿಂದ, ಸರ್ಕಾ1898.]] ಮಿಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಹೌಸ್ಟನ್ ಮನ್ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಗೆ 1856 ರಲ್ಲಿ ಮೆರ್ಸೆಡ್ ನದಿಯ ಸೌಟ್ ಫೊರ್ಕ್ ವರೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ರಸ್ತೆ ತೆರೆದರು.{{sfn|Schaffer|1999|p=47}} ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಎರಡು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡಾಲರ್|ಡಾಲರ್ಸ್]] ನೀಡುವಂತೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಮಾರಿಪೊಸಾ ಕೌಂಟಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೂ ಅವರು ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ನಂತರ ಇದು ಮುಕ್ತವಾಯಿತು. ಆಗ 1856 ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆವಾಸಿ ಗಾಲೆನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ವೊವೊನಾದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಾರಿಪೊಸಾ ಗ್ರೊವ್ ನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು.ಸದ್ಯ ಇದು ಪಾರ್ಕ್ ನ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ.{{sfn|Schaffer|1999|p=47}} ಮರ್ಸೆಡ್ ನದಿಯ ಸೌತ್ ಫೊರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ವಾವೊನಾ ಹತ್ತಿರ 1857 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸೇತುವೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ.ಇದು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಹೋಗುವವರಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಬಂಗ್ಲೆಯನ್ನು ಮಾನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Schaffer|1999|pp=47–48}} ಸಾಧಾರಣ ಲಾಡ್ಜ್ ಗಳು ನಂತರ ಇವುಗಳನ್ನು ಲೋವರ್ ಹೊಟೈಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು,ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹೊಟೆಲ್ ಇದಕ್ಕೆ ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಎಂದೂ ಬರಬರುತ್ತಾ ಸೆಡಾರ್ ಕಾಟೇಜ್ ಎಂದು 1859 ರಲ್ಲಿ ಮರು ಉಧ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 2}} ಅದೇ ಆಗ 1879 ರಲ್ಲಿ ವಾವೊನಾ ಹೊಟೆಲ್ ನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ ಸನಿಹದ ತೋಪುಗಳ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹಾಗು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಗೆ ಹೋಗುವವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=54}} ಆರೊನ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಶಿಬಿರವನ್ನು 1876 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ.{{sfn|Greene|1987|p=134}} ==ರಾಜ್ಯ ಅನುದಾನ== ===ರಾಜ್ಯ ಅನುದಾನದ ರಚನೆ === [[File:Frederick Law Olmstead.jpeg|thumb|alt=A man in oblique profile with a mustache is wearing a coat and hat looking toward the left.|ಶಿಲ್ಪತಜ್ಣ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಲಾ ಒಲ್ಮೆಸ್ಟೆಡ್ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕವಾದರು.ಫೊಟೊ ಸರ್ಕಾ 1860.]] ಜನರ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗಳು [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ನಡೆದವು. ಯುನಿಟೇರಿಯನ್ ಸಚಿವ ಥಾಮಸ್ ಸ್ಟಾರ್ ಕಿಂಗ್ 1860 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ.ಅಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿನ ನೆಲೆವಾಸದ ಹೋಮ್ ಸ್ಟೇಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಾಗುವ ಮತ್ತು ಮನೆ,ಹೊಟೆಲುಗಳಿಂದಾಗುವ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 2}} ರಾಜ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಆರು ಪ್ರವಾಸಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ''ಬಾಸ್ಟನ್ ಇವನಿಂಗ್ ಟ್ರಾನ್ಸಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್'' ನಲ್ಲಿ 1860 ಮತ್ತು 1861 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ರಾಜ,ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಾರ್ಕ್ ನಿರ್ಮಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಧ್ವನಿಯೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.{{sfn|NPS|1989|pp=21, 29, 115}} ಒಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೊಲ್ಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಗ್ರೀನ್ ಲೀಫ್ ವ್ಹಿಟ್ಟರ್ ರಾಜನ ಈ ಪ್ರವಾಸಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದರು.ಅಲ್ಲದೇ ಭೂಚಿತ್ರದ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಲಾ ಒಲ್ಮ್ ಸ್ಟೆಡ್ 1863 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.{{sfn|NPS|1989|pp=21, 29, 115}}{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 2}} ರಾಜ ಮತ್ತು ಒಲ್ಮಸ್ ಸ್ಟೆಡ್ ಕಾರ್ಲೆಟೊನ್ ವಾಟ್ಕಿನ್ಸ್ ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು 1863 ರ ಜಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಲು ಶಾಸಾಕಾಂಗಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾದಿಕೊಟ್ಟವು. ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಸೆನೆಟರ್ ಜಾನ್ ಕೊನ್ನೆಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್ ಗೆ 1864 ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕ್ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಮಾರಿಪೊಸಾ ಗ್ರೊವ್ ನ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=23}} ಈ ಮಸೂದೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆಯಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಅಬ್ರಹಮ್ ಲಿಂಕನ್|ಅಬ್ರಾಹ್ಮ್ ಲಿಂಕನ್]] ಜೂನ್ 30,1864 ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 2}} ಹೀಗೆ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಗ್ರಾಂಟ್ ನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ ನೀಡಿ ಇದನ್ನು "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ,ರೆಸಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ವಿಷಯ"ಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.yosemite.ca.us/john_muir_writings/the_yosemite/appendix_a.html|title=The Yosemite|last=Muir|first=John|chapter=Appendix A: Legislation About the Yosemite|year=1912|publisher=The Century Company|location=New York|id=LCCN 12011005|access-date=2010-11-24|archive-date=2011-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606153018/http://www.yosemite.ca.us/john_muir_writings/the_yosemite/appendix_a.html|url-status=dead}}</ref> ಒಂದು ಆಯೋಗ ಮಂಡಲಿ ರಚಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಡೆರೆಕ್ ಲಾ ಒಲ್ಮಸ್ಟೆಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿಸಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1864 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಇದು 1866 ರ ವರೆಗೆ ಸಭೆ ಸೇರಲಿಲ್ಲ.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 2}} ===ರಾಜ್ಯ ಅನುದಾನದ ನಿರ್ವಹಣೆ === ಈ ಆಯೋಗವು ಗಾಲೆನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರನ್ನು ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ನ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತು,ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಆಯುಕ್ತರುಗಳು ಈ ಹೋಮ್ಸ್ಟೆಡ್ ಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಜಿಯೊಲೊಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ದ ಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೊಸೈಹ್ ವ್ಹಿಟ್ನೆ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕೂಡ[[ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ|ನಯಾಗರ ಫಾಲ್ಸ್]] ನಂತಹ ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಲಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದೂ ಕೂಡಾ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆ ಪ್ರತಿ ಸೇತುವೆ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ,ಪಥಸಂಚಾರಿ ಮಾರ್ಗ,ನಡೆದಾರಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿನೋಟ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ.{{sfn|Schaffer|1999|p=48}} [[File:Josiah whitney.jpg|thumb|left|upright|alt=Portrait of a middle-aged man with full beard and thinning hair is wearing a formal jacket.|ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಣ ಜೊಸೈ ವ್ಹಿಟ್ನೆಯ್, 1863. ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೂಡಾ ನಯಗಾರಾ ಜಲಪಾತದ ದುರಂತ ಕಾಣುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಅವರು ಆತಂಕಿತರಾದರು.]] ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ನೆಲೆವಾಸಿಗರ ಗುಂಪು ಕೊಳ್ಳದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯ ಹೋಮ್ ಸ್ಟೆಡಿಂಗ್ ಗೆ ಹಕ್ಕಿನ{{convert|160|acres|ha}} ಅವಕಾಶ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Schaffer|1999|p=49}} ಈ ವಿವಾದವು 1874 ರ ವರೆಗೂ ಇತ್ಯರ್ಥ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತಿತರ ಮೂವರ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ಅಸಿಂಧುಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೊದಲು ಅವರಿಗೆ $60,000 ಪರಿಹಾರ ಧನ ನೀಡುವ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಯಾಯಿತು.ನೆಲೆವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ $20,000 ರಷ್ಟನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಪಡೆದಿದ್ದರು.<ref name="Hutchings1886">{{cite book|title=In the Heart of the Sierras: The Yo Semite Valley, both Historical and Descriptive; and Scenes by the Way|url=https://books.google.com/?id=n1tKAAAAYAAJ&dq=%2424000%20Hutchings%20Yosemite&pg=PP13#v=onepage&q|pages=162–163|last=Hutchings|first=J. M.|publisher=Pacific Press|location=Oakland, California|year=1886}}</ref> ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್ ಗೆ ಸನಿಹವಾಗುವ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ಲಾರ್ಕ್ 1878 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಲಿ ಹಿಂದಿರುವ ಶಿಲಾಬಂಡೆಗಳು ಒಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಹೂಳು ತೆಗೆಯಲು ಡೈನಾಮೈಟ್ ನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Harris|1997|p=326}} ಸಾಕ್ರಮೆಂಟೊದಿಂದ ಸ್ಟಾಕ್ಟೊನ್ ವರೆಗೆ ಮೊದಲ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕೊಂಟಿನೆಂಟಲ್ ರೇಲ್ ರೋಡ್ ನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ನಂತರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿತು.ಈ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ 1869 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.ಅದೇ ರೀತಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ರೇಲ್ ರೋಡ್ 1872 ರಲ್ಲಿ ಮೆರ್ಸೆಡ್ ಗೆ ತಲುಪಿತು.{{sfn|NPS|1989|p=57}} ಮೆರ್ಸೆಡ್ ನಿಂದ ದೂರ ಆಂತರದ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ನಿಲುಕದೇ ಅಡತಡೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ಮೂರು ವಿಶಾಲ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸ್ಟೇಜ್ ಕೋಚ್ ಗಾಗಿ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು 1870-ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಕೌಲ್ಟರ್ ವಿಲ್ಲೆ ರೋಡ್ (ಜೂನ್ 1874),ಬಿಗ್ ಓಕ್ ಫ್ಲಾಟ್ ರೋಡ್ (ಜುಲೈ 1874)ಮತ್ತು ವಾವೊನಾ ರೋಡ್ (ಜುಲೈ 1875)ಆರಂಭಗೊಂಡವು.{{sfn|Greene|1987|p=33}} ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗೆ 1882 ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಕೊನ್ವೆ ಅವರು ರಸ್ತೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.ಅದೇ ರೀತಿ ಗ್ರೇಟ್ ಸಿಯೆರಾ ವ್ಯಾಗನ್ ರೋಡ್ 1883 ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದವಾಯಿತು.ಅದರ ತರುವಾಯ ಮೊನೊ ಟ್ರೇಲ್ ನ್ನು ಟುಲುಮ್ನೆ ಮೀಡೊವ್ಸ್ ಗೆ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|NPS|1989|pp=57, 113}} ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಆಯುಕ್ತರುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ 1880 ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು.ಆಗ ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ನೂತನ ರಕ್ಷಕರಾದರು.{{sfn|Greene|1987|p=33}} ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ರನ್ನು 1884 ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ನಂತರ ಡಬ್ಲು.ಇ.ಡೆನ್ನಿಸನ್ ಅವರು ರಕ್ಷಕರಾದರು.{{sfn|Greene|1987|p=200}} ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಮತ್ತೆ 1889 ರಲ್ಲಿ ಮರುನೇಮಕವಾಗಿ 1896 ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.{{sfn|Greene|1987|p=230}} ಒಲಿವರ್ ಲಿಪ್ಪಿನ್ಕೊಟ್ಟ್ ಅವರು 1900 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಓಡಿಸಿದರು.{{sfn|NPS|1989|p=59}} ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರೇಲ್ ರೋಡ್ ನ್ನು "ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸರದಿ"ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರ ಹತ್ತಿರದ ಇ1 ಪೊರ್ಟಲ್,ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|NPS|1989|p=112}} ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನಡೆಹಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮನರಂಜನೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಯಿತು.ಇದಲ್ಲದೇ ಮಾರಿಪೊಸಾ ಗ್ರೊವ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ===ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಕ್ಕುಗಳು-ಹಕ್ಕುದಾರರು=== [[File:Mother Curry in front of Camp Curry.jpeg|thumb|upright|alt=Woman in a dress in front of a sign above a road made of wood lettering. The sign reads "Camp Curry" and trees are in the background.|ಮದರ್ ಕರ್ರಿ ಇ ಫ್ರಂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಕರ್ರಿ, ಸರ್ಕಾ 1900]] ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ ಮೊದಲ ರಿಯಾಯತಿಯನ್ನು 1884 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.ಆವಾಗ ಜಾನ್ ಡೆಗ್ನಾನ್ ದಂಪತಿ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೇಕರಿ ಮತ್ತು ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.{{sfn|NPS|1989|p=58}} ದಿ ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕಂಪನಿಯು 1916 ರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು-ವರ್ಷಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿನಾಯತಿ ಪಡೆಯಿತು;ಈ ಕಂಪನಿ ಹೊಟೆಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದು,ಮಳಿಗೆಗಳು,ಶಿಬಿರಗಳು,ಒಂದು ಡೇರಿ,ಒಂದು ಗ್ಯಾರೇಜ್ ಮತ್ತಿತರ ಪಾರ್ಕ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=360}} ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು 1917ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕಂಪನಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿ, 1920 ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಘಟನೆಯಾಯಿತು.{{sfn|Greene|1987|pp=362, 364}} ದಿ ಕರ್ರಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಡೇವಿಡ್ ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಿ ಕರ್ರಿ ಅವರು 1899 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು;ಈ ದಂಪತಿ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಕರ್ರಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಅದನ್ನೀಗ ಕರ್ರಿ ವಿಲೇಜ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.{{sfn|Wuerthner|1994|p=40}} ಕರ್ರಿ ಕಂಪನಿಯು ತನಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ವಿನಾಯತಿ ನೀಡಲು ಪಾರ್ಕ್ ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು. ಆಡಳಿತಗಾರರ ಪ್ರಕಾರ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮಗೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು. ದಿ ಕರ್ರಿ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕಂಪನಿ 1925 ರಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ವಿಲೀನವಾದವು.ಆಗ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅಂಡ್ ಕರ್ರಿ ಕಂಪನಿ (YP&amp;CC)ಎಂದಾದವು.{{sfn|Greene|1987|p=387}} ==ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್== ===ಜಾನ್ ಮುಯಿರ್ ನ ಪ್ರಭಾವ=== ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಚ್ 1868 ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಈ ಪರಿಸರವಾದಿ ಜಾನ್ ಮುಯಿರ್ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು.ಸ್ಥಳೀಯ ಕುರಿಗಾರ ಪಾಟ್ ಡೆಲನೆಯ್ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=27}} ಮುಯಿರ್ ಅವರ ಅಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯೋಗವು ಅವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ,ಪ್ರದೇಶದ ಸಸ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ-ಆಕರ್ಷಣೆ ಕೆರಳಿಸಿದವು. ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ ವ್ಯಾಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಅಲ್ಪೈನ್ ಗ್ಲೇಸರ್ ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿದ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಜೊಸೈಹ್ ವ್ಹಿಟ್ನೆಯ್ ನಂತವರು ಮುಯೆರ್ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹವ್ಯಾಸಿ ವೃತ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆದರು.{{sfn|Schaffer|1999|p=49}} ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಅತುಶಯದ ಮೇವಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗ,ಜೇಂಟ್ ಸೆಕ್ವೊಯೊವಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಹಾನಿಗಳನ್ನು ಮುಯಿರ್ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ಯತ್ನಿಸಿದ.ಇದರ ಮುಂದಿನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ.{{sfn|Wuerthner|1994|p=29}} ಹಲವು ಗಣ್ಯರು ಅಂದರೆ ರಾಲ್ಫ್ ವಾಲ್ಡೊ ಎಮೆರ್ಸನ್ ನಂತವರು 1871 ರಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗಿದ್ದರು.ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಪ್ತತೆ ಮೆರೆದರು.{{sfn|Harris|1997|p=327}} ಮುಯಿರ್ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅತಿಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಪಾರ್ಕ್ ರಕ್ಷಣೆ ಫೆಡೆರಲ್ ನಡಿ ಬರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಮನವೊಲಿಕೆಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಯಾರೂ ಅಂತಹ ಅತಿಥಿಗಳಾರೂ ಮುಯಿರ್ ನ ಈ ಅಭಿಲಾಷೆಗೆ 1880 ರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ರಾಬರ್ಟ್ ಅಂಡರ್ ವುಡ್ ಜಾನ್ಸನ,ಇವರು ''ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಜಿನ್'' ನ ಸಂಪಾದಕರು ಕೊಂಚ ನೆರವಾದರು. ಜಾನ್ಸನ್ ಅವರ ಮೂಲಕ ಮುಯಿರ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಳ್ಲೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದರು.{{sfn|Schaffer|1999|p=50}} ಮುಯಿರ್ ನ ಅರ್ಧ ಅಭಿಲಾಷೆಯಂತೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1,1890 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ವೊಯಾ ಗ್ರೊವ್ ನ ಜಾಗವನ್ನು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.ವಿರೋಧಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಆಕ್ಟ್ ನಡಿ ಇದು ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=590}} ಈ ಕಾನೂನಲ್ಲಿ "ಎಲ್ಲಾ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸುವುದು,ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ರಕ್ಷಣೆ,ನೈಸರ್ಗಿಕ ವನ್ಯ-ಸಸ್ಯ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಒಳಭಾಗದ ಅಚ್ಚರಿಗಳನ್ನು ಹೇಗಿದೆಯೋ ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಡುವಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.""ಬೇಕಂತಲೆ ಮೀನುಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಲೆ ಬೀಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಇದು ನಿಷೇಧ ಹೇರುತ್ತದೆ."{{sfn|Greene|1987|p=591}} ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎರಡು ನದಿಗಳ ಮೇಲ್ದಂಡೆಗಳ ಕಾಲುವೆಗಳ ಜಲಾನಯನಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಈ ಜಲಾನಯನಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮುಯಿರ್ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ."ಆತ ಹೇಳಿದಂತೆ "ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಕೊಳ್ಳದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅದರ ಸೆರನ್ ಕಾರಂಜಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದರ ಉಳಿವು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ."{{sfn|NPS|1989|p=21}} ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಮಾರಿಪೊಸಾ ಗ್ರೊವ್ ನ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮುಯಿರ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ 181 ಜನರು ಸೆಯರಾ ಕ್ಲಬ್ ನ್ನು 1892 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ವ್ಯಾಲಿಯ ಕೆಲಭಾಗ ಮತ್ತು ಗಿಡಮರ ಸಾಲಿನ ಗ್ರೊವ್ ನ್ನು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ವೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು.{{sfn|NPS|1989|p=58}} ===ಸೈನಿಕ ಆಡಳಿತ=== ಯೆಲ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಸೈನ್ಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಅಬ್ರಾಹ್ಮ್ ವುಡ್ 4 ನೆಯ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ನ್ನು ಹೊಸ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇ 19, 1891 ರಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಎ.ಇ ವುಡ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ನ್ನು ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದರು.(ಸದ್ಯ ಅದು ವಾವೊನಾ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಗ್ರೌಂಡ್)ವಾವೊನಲ್ಲಿದೆ.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 5}} ಪ್ರತಿ ಬೇಸಿಗೆಗೆ 150 ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ಸೈನಿಕರು ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊದ ಪ್ರೆಸಿಡ್ಸಿಯೊ ಗೆ ತೆರಳಿ ಪಾರ್ಕ್ ನ್ನು ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು 100.000 ಕುರಿಗಳು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ ದೊಡ್ಡ ಮೆಡೊವ್ ನಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮೇಯುತ್ತವೆ.ಹುಲ್ಲುಗಾವಲನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡುವುತ್ತವೆ.{{sfn|Schaffer|1999|p=50}} ಆದರೆ ಈ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಕುರಿಗಾಯಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ.ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳ ವರೆಗೆ ಕಾವಲಿರಬೇಕು. ಆದರೆ 1890 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕುರಿ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಅಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆ ಎನಿಸಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಕುರಿಗಾರ ಮಾತ್ರ 1920 ರಲಿ ಕುರಿ ಮೇಯಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದ.{{sfn|Schaffer|1999|p=51}} ಸೈನಿಕರು ಕೂಡಾ ಪ್ರಾಣಿ ಬೇಟೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ವರಿಷ್ಟಾಧಿಕಾರಿ ಕೊಲೊನೆಲ್ ಎಸ್ ಬಿ.ಎಂ ಯಂಗ್ ಬಂದೂಕುಗಳ ಸೈಸನ್ಸ್ ನೀಡಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆದರು.ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗದ ಹತ್ಯೆ ತಡೆಗೆ ಅವರು ಶ್ರಮಿಸಿದರು.{{sfn|Greene|1987|p=242}} ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆಯು 21 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮುಂದುವರಿದ ವಿವಾದವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|title=Yosemite National Park Cautions Poachers|url=http://www.nps.gov/yose/parknews/poachers.htm|date=October 14, 2008 | publisher=National Park Service| accessdate=April 18, 2010}}</ref> ಪಾರ್ಕ್ ನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸೈನ್ಯ 1914 ರಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿತು.{{sfn|Runte|1990|loc=Chapter 7}} ಗಾಲೆನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯ ಅನುದಾನ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ 1896 ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಮಾರಿಪೊಸಾ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಉಸ್ತುವಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Schaffer|1999|p=51}} ರಾಜ್ಯ ಅನುದಾನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲದೇ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.ಆದರೆ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ಮಾತ್ರ ಕೇವಲ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ತನ್ನನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮುಯಿರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ ಸದಸ್ಯರು ಏಕೀಕೃತ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ರಚನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿಗಳನ್ನು ಓಲೈಸುವುದನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಸಿಯೆರಾ ಕ್ಲಬ್ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುವದನ್ನು 1901 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು.ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಬರಲು ಇದೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Greene|1987|p=160}} ===ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ === [[File:Muir and Roosevelt restored.jpg|upright|thumb|alt=Two men stand at a precipice overlooking a valley that has a waterfall in the background.|ದೆವದರೆ ರೂಸ್ಲ್ವೆಟ್ ಅಂಡ್ ಜಾನ್ ಮುಯಿರ್ ಆಟ್ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ 1903ರಲ್ಲಿ]] U.S.ಅಧ್ಯಕ್ಷ ದೆವೊದೊರೆ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಜಾನ್ ಮುಯಿರ್ ರೊಂದಿಗೆ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇ 1903 ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದರು.<ref>{{cite book|title=A Passion for Nature: The Life of John Muir| last=Worster|first=Donald|page=366|url=https://books.google.com/?id=AZjpgawN4iQC&dq|publisher=Oxford University Press|year=2008|isbn=0195166825}}</ref> ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಯಿರ್ ವ್ಯಾಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೊವ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಫೆಡೆರಲ್ ನ ಮನವೊಲಿಸಲು ಅವರು ಯತ್ನಿಸಿದರು.ರೂಸ್ವೆಲ್ವ್ಟ್ ರ ಮನವೊಲಿಕೆಗೆ ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಜೂನ್ 11,1906 ರಲ್ಲಿ ರೂಸೆವೆಲ್ಟ್ ಸೂಪರಿಡೈಂಟೆಂಟ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ವಾವೊನಾದಿಂದ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮಸೂದೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.{{sfn|Greene|1987|p=261}} ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆಯಲು ಪಾರ್ಕ್ ನ ಗಾತ್ರವನ್ನು {{convert|500|sqmi|sqkm}},ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Kiver|1999|p=216}}ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಚ್ಚರಿಗಳಾದ ಡೆವಿಲ್ ಪೊಸ್ಟ್ ಪೈಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮೃಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು. ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಮತ್ತೆ 1906 ರಲ್ಲಿ ಗಾತ್ರ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸಂಗ ಬಂತು.ಆಗ ವಾವೊನಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಮರದ ವಹಿವಾಟು ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=35}} ಆಗಿನ ಹಿರಿಯ ವರಿಷ್ಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಮೇಜರ್ ಎಚ್.ಸಿ ಬೆನ್ಸನ್ 1908 ರಲ್ಲಿ "ಸದ್ಯ ಇಂತಹ ಆಟ ಇಳಿಮುಖಾವಾಗುತ್ತಿದೆ."ಎಂದಿದ್ದರು. ಉದ್ಯಾನದ ಗಾತ್ರ ಕಡಿಮೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಚಳಿಗಾಲದ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಗೇಮ್ ಗಳ ಭಾಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತಿತ್ತು."{{sfn|Wuerthner|1994|p=35}} ಇಂತಹ ವಿವಿಧ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಯಾನದ ಮೂಲಭಾಗದ ಎರಡು ಮೂರಾಂಶದಷ್ಟು ಗಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=35}} ಸುಮಾರು {{convert|12000|acres|ha}}ರಷ್ಟು ಗಿಡ-ಮರಗಳ ಸಾಲುಗಳ ಗ್ರೊವ್ ವನ್ನು ಟುಲುಮ್ನೆ ಮತ್ತು ಮೆರ್ಸೆಡ್ ಭಾಗವನ್ನು 1930 ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕ್ ಜಾಗೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.ಫೆಡೆರಲ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿ ಜಾನ್ ಡಿ.ರಾಕೆಫೆಲ್ಲೆರ್ ಅವರ ನಿಧಿ ನೆರವಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಜಮೀನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. {{sfn|Wuerthner|1994|p=35}} ಇನ್ನೊಂದು {{convert|8765|acres|ha}}ವಾವೊನಾ ಹತ್ತಿರದನ್ನೂ 1932 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.{{convert|8765|acres|ha}} ರಾಕೆಫೆಲೆರ್ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದ ಜಾಗೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಲ್ ಇನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ನ್ನು 1937 ಮತು 1939 ರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=35}} ===ಹೆಚ್ ಹೆಚಿ ವ್ಯಾಲಿಗಾಗಿ ಕದನ=== ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಮೇಯರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಡಿ.ಫೆಲನ್ ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಹೆಚ್ ಹೆಚಿ ವ್ಯಾಲಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ 1900 ರಲ್ಲಿ USGS ಎಂಜನೀಯರ್ ಜೊಸೆಫ್ ಬಿ.ಲಿಪ್ಪಿಂಕೊಟ್ಟ್ ಅವರನ್ನು ಎರವಲು ಸೇವೆಗೆ ಬಳಸಿದರು.<ref name="Starr">{{cite book|last=Starr| first=Kevin|title=Endangered Dreams: The Great Depression in California| year= 1996 | publisher= Oxford University Press | location = Oxford | page=277 |url=https://books.google.com/?id=7GvgN0y7yI4C&lpg=PA277&dq=Yosemite%20Phelan%20Lippincott&pg=PP1#v=onepage&q=Yosemite%20Phelan%20Lippincott|isbn=9780195118025}}</ref> ಹೆಚ್ ಹೆಚಿ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಟುಯೊಲುಮ್ನೆ ನದಿ ಮೇಲೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ನಗರದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಟುಯಿಲುಮ್ನೆ ನದಿ ನೀರು ಹಕ್ಕುಗಳು,ಹೆಚ್ ಹೆಚಿ ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಎಲೆನೊರ್ ನಡುವೆ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಲಿಪ್ಪಿಂಕೊಟ್ಟ್ ನಿಂದ ಫೆಲೆನ್ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಅವರು 1901 ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.<ref name="Starr" /> ಈ ಮನವಿಗಳು 1903 ರಲ್ಲಿ ಇಂಟಿರಿಯರ್ ಸಚಿವ ಎಥಾನ್ ಅಲೆನ್ ಹಿಚ್ ಕಾಕ್ ರಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು."ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಕಾಪಾಡದು ಎಂದರು."{{sfn|Wuerthner|1994|p=35}} [[File:Hetch Hetchy Valley.jpg|thumb|left|alt=High cliffs bound a valley with meandering stream in it. One of the cliffs has a waterfall and another cliff is much larger than the others.|ಹೆಚ್ ಹೆಚಿ ಕೊಳ್ಳ ಅದನ್ನು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮಾಡುವ ಮೊದಲುಈ ಭಾವಚಿತ್ರ ಸಿಯೆರಾ ಕ್ಲಬ್ ನ ಬುಲೆಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಇಸೈಹ್ ವೆಸ್ಟ್ ಟೇಬಲರ್ ಅವರಿಂದ 1908 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.]] ಆಗ 1906 ರಲ್ಲಿನ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಭೂಕಂಪದ ಪರಿಣಾಮ ನಗರದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಲು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ ಹೆಚಿಗಾಗಿ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ನಗರಕ್ಕೆ 1908 ರಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಸಚಿವ ಜೇಮ್ಸ್ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಗಾರೆಫೀಲ್ಡ್ ಅವರಿಂದ ಅನುಮತಿ ದೊರೆಯಿತು.ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ"ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ,ಸಂಗ್ರಾಹಾಗಾರ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು."{{sfn|Wuerthner|1994|p=35}} ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಜನಜನಿತವಾದ ಈ ಅಣಿಕಟ್ಟಿಗಾಗಿನ ಕಾಳಗ ಸುರು ಆಯ್ತು.ಮುಯಿರ್ ನಂತಹ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ವನ್ಯಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂರಕ್ಷಕ ಗಿಫೊರ್ಡ್ ಪಿಂಚೊತ್ ಈ ವನ್ಯಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾನವ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಳಸಲು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್ ಅಂಡರ್ ವುಡ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆರಾ ಕ್ಲಬ್, ವ್ಯಾಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಪೀಡಿತವಾಗುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. "ಡ್ಯಾಮ್ ಹೆಚ್ ಹೆಚಿ!ಎಂದು ಮುಯಿರ್ ಬರೆದರು. ನೀರಿಗಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಜನರಿಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಿಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ."{{sfn|Wuerthner|1994|p=36}} U.S. ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪಿಂಚೊತ್ ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತ ರೂಸ್ ವೆಲೆಟ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು."{{sfn|Wuerthner|1994|p=36}} ರೂಸೆವೆಲೆಟ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ವುಡ್ರೊವ್ ವಿಲ್ಸನ್, ರಾಕೆರ್ ಆಕ್ಟ್ ಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ 13,1913 ರಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.{{sfn|Schaffer|1999|p=51}}{{sfn|Wuerthner|1994|p=37}} ಹೆಚ್ ಹೆಚಿ ಜಲಾಶಯವು ವ್ಯಾಲಿ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಒ'ಶೌಘೆನೆಸಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮೂಲಕ 1923 ರಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು.{{sfn|Harris|1997|p=327}} ರಾಕೆರ್ ಆಕ್ಟ್ ನೀರನ್ನು ಲೇಕ್ ಎಲೆನೊರ್ ಮತ್ತು ಚೆರಿ ಲೇಕ್ ನಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು.ಇವರೆಡೂ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ ಹೆಚಿಯ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite book|page=132|title=Transactions of the American Society of Civil Engineers|volume=80|year=1916|location=New York|publisher=American Society of Civil Engineers|url=https://books.google.com/?id=HODVAAAAMAAJ&dq=%22Lake%20Eleanor%22%201918%20%22Raker%20Act%3A&pg=PP7#v=onepage&q=%22Lake%20Eleanor%22%201918%20%22Raker%20Act:|author1=Engineers, American Society of Civil}}</ref> ಮುಯಿರ್ ಮರಣದ ಕೆಲ ಕಾಲ ಮೊದಲು ಈ ರಾಕೆರ್ ಆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಸ್ವಲ್ಪಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಎಂದು ಅವರು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು.{{sfn|Schaffer|1999|p=52}} ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಂತೆ ಹಲವೆಡೆ ಚಳವಳಿ ಬಿರುಸಾಯಿತು. ===ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಸೇವೆ=== ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಗೆ 1916 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾತರಿಸಲಾಯಿತು.ಆಗ ಡಬ್ಲು.ಬಿ ಲೆವಿಸ್ ಅವರನ್ನು ಪಾರ್ಕ್ ನ ವರಿಷ್ಟಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಟುಯೊಲುಮ್ನೆ ಮೆಡೊವ್ಸ್ ಲಾಡ್ಜ್ ಮತ್ತು ತಿಯೊಗಾ ಪಾಸ್ ರೋಡ್ ಗಳನ್ನು ಟೆನಯಾ ಮತ್ತು ಮೆರ್ವೆಡ್ ಸರೋವರಗಳ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಬಳಿಯ ಶಿಬಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಅದೇ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು.ಇದರ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ಆರುನೂರು ವಾಹನಗಳು ತಿಯೊಗಾ ರಸ್ತೆ ಬಳಸಿ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು.{{sfn|Schaffer|1999|p=52}} ಆಗಿನ "ಆಲ್-ವೆದರ್ ಹೈವೆ"(ಸದ್ಯ ಸ್ಟೇಟ್ ರೂಟ್ 140)1926 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.ಸಂದರ್ಶಕರ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಸಹಜ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.{{sfn|NPS|1989|p=113}} {{convert|0.8|mi|km|adj=on}}-ಉದ್ದದ ವಾವೊನಾ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ 1933 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಕಾಲಾವವಧಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=117}} ಈ ಸುರಂಗದ ಪಕ್ಷಿನೋಟವು ವ್ಯಾಲಿ ಬದಿಯ ಒಲ್ಡ್ ಇನ್ ಸ್ಪಿರಿಯೇಶನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಮೇಲಿನ ಭಾಗದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಪ್ರವಾಹ,ಮರ ಸಾಗಾಟದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ,ಗಣಿಕಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾದ ವಾಹನ ಮತ್ತು ಬಸ್ ಸಂಚಾರ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು 1945 ರಲ್ಲಿ ಕುಸಿತದ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=527}} ಸದ್ಯದ ತಿಯೊಗಾ ರೋಡ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಸ್ಟೇಟ್ ರೂಟ್ 120 ಆಗಿದ್ದು 1961 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Greene|1987|p=52}} [[File:Yosemite - Ahwahnee Hotel.jpg|thumb|alt=A multi-story building with a wood and stone exterior is in the midground, a tree is in the foreground and high cliffs in the background. Snow is on the ground.|ದಿ ಅಹ್ವಾನೀ ಹೊಟೆಲ್, 2006]] ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು, ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹರೊಲ್ಡ್ ಸಿ.ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಲೊಯೆ ಹೊಲ್ಮ್ಸ್ ಮಿಲ್ಲರ್ 1920 ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು.{{sfn|Greene|1987|p=352}} ಅನ್ಸೆಲ್ ಎಫ್.ಹಾಲ್ ಮೊದಲ ಪಾರ್ಕ್ ನಿಸರ್ಗವಾದಿಯಾಗಿ 1921 ರಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.{{sfn|Greene|1987|p=353}} ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಾಹಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಾಲ್ ಅವರ ವಿಚಾರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಯಿತು. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ನ್ನು 1926 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|NPS|1989|p=117}} ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಅಹ್ವಾನೀ ಹೊಟೆಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1927 {{sfn|NPS|1989|p=118}}ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಶಿಲ್ಪ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೆಯ್ ಅಂಡರ್ವುಡ್ ನೇಟಿವ್ ಅಮಿರಿಕನ್ ರ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|NPS|1989|p=118}} ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಭವ್ಯ ಹಬ್ಬಾಚರಣೆಯನ್ನು ಅನ್ಸೆಲ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಯುದ್ದ II ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೈನಿಕರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ===ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ=== ಆಗ 1937, 1950, 1955, ಮತ್ತು 1997ರಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದವು.<ref name="NPSwater">[http://www.nps.gov/archive/yose/nature/water.htm ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್: ವಾಟರ್ ಒವರ್ ವಿವ್], ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್. ಜನವರಿ 17, 2007ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> ಈ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಗೆ 22,000 ರಿಂದ 25,000 ಕ್ಯುಬಿಕ್ ಅಡಿ (620 ದಿಂದ 700 ಮೀ<sup>3</sup>)ವರೆಗೆ ಹರಿವಿತ್ತು ಎಂದು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಪೊಹೊನೊ ಬ್ರಿಜ್ ಗೇಜಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="NPSwater" /> ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಹಳೆಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಚಾಪಲ್ ವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು 1950 ಮತ್ತು 1960 ರಲ್ಲಿ ವಾವೊನಾದ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಇಲ್ಲವೆ ಹೊಡೆದು ಕೆಡವಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.<ref name="PioneerHistory">{{cite web|url=http://www.yosemite.ca.us/pioneer-yosemite-history-center/introduction.html|title=Pioneer Yosemite History Center Online|accessdate=May 9, 2010|year=2005|last=Anderson|first=Dan E.|publisher=Yosemite Online|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100428050101/http://www.yosemite.ca.us/pioneer-yosemite-history-center/introduction.html|url-status=dead}}</ref> ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿನ ಇನ್ನುಳಿದವೋಗಳನ್ನೂ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಸೆಂಟರ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಸೆಡಾರ್ ಕಾಟೇಜ್ ನ್ನು ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳೊಂದಿಗೆ 1941 ರಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು.ಇವು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಿರದಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Greene|1987|pp=479, 483, 595}} ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ನೈಸರ್ಗಿಕತೆ ಕಾಪಾಡಲು ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=483}} ಪಾರ್ಕ್ ನ 89 ಶೇಕಡಾದಷ್ಟನ್ನು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿಸಿತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವೈಲ್ಡರ್ ನೆಸ್ ಪ್ರಿಜರ್ವೇಶನ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ 1964 ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.{{sfn|Orsi|1993|p=8}} ಯಾವುದೇ ರಸ್ತೆಗಳು,ವಾಹನ ಸಂಚಾರ (ಜೀವರಕ್ಷಣಾ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ತುರ್ತು ವಾಹನಗಳ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ)ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವದೇ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾನೂನು ಅನ್ಸೆಲ್ ಆಡಮ್ಸ್ ವೈಲ್ಡರ್ನೆಸ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮುಯಿರ್ ವೈಲ್ಡರ್ನೆಸ್ ನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.fs.fed.us/r5/inyo/recreation/wild/index.shtml|title=Recreational Activities – Wilderness (Inyo National Forest)|publisher=USDA Forest Service|accessdate=April 18, 2010}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಂಟ್ 1906 ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ನಂತರ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಲಲಾಗಿದೆ. ''ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಫೈಯರ್ ಫಾಲ್'' ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ತಾಣ ತಟದ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗೆ ತಳ್ಳಿತು.ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು 1968 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=435}} ಈ ಫೈಯರ್ ಫಾಲ್ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.1870ರಿಂದಲೂ ಇದು ಕ್ಯಾಂಪ್ ಕರ್ರಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ನಂತರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.{{sfn|Greene|1987|p=131}} ===1960 ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ=== ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿಯು 1970 ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಯುವಕರ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಗಡಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಉಂಟಾಯಿತು.ಜುಲೈ 4 ರಂದು ದಂಗೆ,ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಸ್ಟೊನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಮೆಡೊವ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂದರ್ಶಕರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book|title=Our national parks and the search for sustainability|last=O'Brien|first=Bob R.|page=175|url=https://books.google.com/?id=ZmYB3CfQA70C&lpg=PA176&dq=Stoneman%201970%20riot&pg=PP1#v=onepage&q=Stoneman%201970%20riot|year=1999|publisher=University of Texas Press|isbn=9780292760509}}</ref> ಈ ದಂಗೆಕೋರರು ರೇಂಜರ್ ಗಳನ್ನು ಕುದರೆಗಳಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ನಂತರ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗಾರ್ಡ್ ನ್ನು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಕರ್ರಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮ್ಯುಜಿಕ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ (MCA) 1973 ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿತು.{{sfn|Orsi|1993|p=125}} ಆಗ 1988 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು $500 ಮಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಖರೀದಿಸಿ ಫೆಡೆರಲ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸಿಗಾಗಿ $12.5 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,972114,00.html|title=Fighting For Yosemite's Future|last=McDowell|first=Jeanne|publisher=Time|date=January 14, 1991|access-date=ನವೆಂಬರ್ 24, 2010|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 24, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091224183929/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,972114,00.html|url-status=dead}}</ref> ಡೆಲವೇರ್ ನಾರ್ತ್ ಕಂಪನೀಸ್ 1992 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತಾಣವಾದವು ಅದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದಾಗಿ ಪಾರ್ಕ್ ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ $20 ದಶಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1992/12/18/us/us-picks-concessionaire-for-yosemite-park.html|title=U.S. Picks Concessionaire for Yosemite Park|date=December 18, 1992|newspaper=New York Times}}</ref> ಆಗ 1999 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಿ ಸ್ಟೇಯನರಿ ನಿಂದ ಪಾರ್ಕ ನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲೇ ನಾಲ್ಕು ಮಹಿಳೆಯರು ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದರು.<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/US/9907/27/yosemite.murder.01/index.html|title=Yosemite suspect confesses to 4 killings|date=July 27, 1999|newspaper=Cable News Network|access-date=ನವೆಂಬರ್ 24, 2010|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 9, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110309070113/http://edition.cnn.com/US/9907/27/yosemite.murder.01/index.html|url-status=dead}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೆರ್ಸೆಡ್ ನದಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಪೂರ್ವದ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಬಳಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳ ಕುಸಿತ ಹ್ಯಾಪಿ ಐಯ್ಲೆ ಬಳಿ ಕಾಣಿಸಿತು.ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಂದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite book|url=http://pubs.usgs.gov/of/1999/ofr-99-0385/|last=Wieczorek|first=Gerald F.|coauthors=Snyder, James B.|id=USGS Open-file Report 99-385|title=Rock falls from Glacier Point above Camp Curry, Yosemite National Park, California|publisher=United States Geological Survey|year=1999}}</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೊಂಚ ಕುಸಿಯಿತಾದರೂ ಶೀಘ್ರವೇ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ==ಮಾನವ ಪ್ರಭಾವ== ಪಾರ್ಕ್ ಮೇಲೆ ಮಾನವ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ 1980 ರಲ್ಲಿನ ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ ನಿರವಹಣೆಯಂತೆ ಪಾರ್ಕ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಕೆಲವು ಶಿಬಿರ,ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭಂಧಿಸಲಾಯಿತು.1990 {{sfn|Wuerthner|1994|p=44}}ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ 68 ರಷ್ಟು ಶೇಕಡಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಸ್ ಕೋರ್ಸನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇನ್ನೂ 13,00 ಕಟ್ಟಡಗಳು ವೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿವೆ.{{convert|17|acres|ha}}ಅಲ್ಲಿನ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಜಾಗೆಗಳನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ವಿಚಾರವೂ ಬಂದಿದೆ.{{sfn|Wuerthner|1994|p=41}} ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲಾಗಲಿಲ್ಲ,ಆದರೆ ಜನವರಿ 1997 ರ ಪ್ರವಾಹವು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿತು.{{sfn|Schaffer|1999|p=54}} ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಯೋಜನೆ ನಂತರ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ಲಾನ್ ನನ್ನು ಮತ್ತು 250 ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜಾರಿಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/archive/yose/planning/yvp/about.html | title = Yosemite Valley Plan: The Story and the Process | publisher = National Park Service | accessdate = March 27, 2010}}</ref> ===ಅರಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು=== ಅವ್ಹಾನೆಚೀ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಮೂಲವಾಸಿ ಗುಂಪುಗಳು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪ್ರದೇಶದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ವ್ಯಾಲಿಯ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೇಕೆಂತಲೇ ಸುಟ್ಟು ಕಪ್ಪು ಓಕ್ ಮರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Schaffer|1999|p=43}} ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ,ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಡಗು ತಾಣಗಳ ಅಪಾಯ ದೂರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಇದೂ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ಸಫಲವಾಗಿದೆ. ಮುಂಚಿನ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಸಂರಕ್ಷಕರು ಸುತ್ತಲಿನ ಹೂಳು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಹಲವನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗಿನ 20 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವರೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ{{convert|340|acres|ha}} ಆಗಿನ 1860 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು {{convert|750|acres|ha}} ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿದ್ದವು.{{sfn|Harris|1997|p=327}} ಉಳಿದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ಗಿಡಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಪೊದೆ ಕಂಟಿಗಳ ತೆಗೆಯುದರ ಮೂಲಕ ಉಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮತ್ತು ವಾಹನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.1910 ಮತ್ತು 1930 ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ದನಗಳು ಮತ್ತು ಕುದರೆಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸದಂತೆ ನಿರ್ಭಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.{{sfn|Wuerthner|1994|p=41}} ಬೆಂಕಿ ತಡೆಯು ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಸಸ್ಯಗಳಾದ ಪೊಂಡೆರೆಸಾ ಪೈನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ ಸೆನ್ಸ್ ಸೆಡಾರ್ ಗಿಡಗಳಿಗಾಗಿ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದೆ.ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಓಕ್ ಮರಗಳ ಬೆಳೆಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ 20 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಬೆಂಕಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಿಕೆ,ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ,ಹೂಳು ತುಂಬುವಿಕೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.ಈ ಹಿಂದೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಓಕ್ಸ್ ಮರ,ಪೊದೆ ಸಾಲು ಇಂದು ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ.{{sfn|Schaffer|1999|p=44}} ಈ ಫೈಯರ್ ಕ್ಯಾಂಪ ಗಳ ಸೂತ್ರ-ನೀತಿಗಳು ಫೈಯರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಬೆಂಕಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಕಿ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದೂ ಆಗಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಜೇಂಟ್ ಸೆಕ್ವೊಯಿಯಾ ಮರದ ಸಾಲು ಬೆಂಕಿ-ತಗಲಿದ ಮಣ್ಣು ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮರಗಳ ಕಡಿದು ಸಾಗಾಟ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಶತಕೋಟಿ ತಳ ಬುಡಗಳ ಮರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಯುದ್ದ I ಮತ್ತು 1930 ರ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಡವಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆಗ ಜಾನ್ ಡಿ ರಾಕೆಫೆಲ್ಲರ್,ಜೂ ಮತ್ತು ಫೆಡೆರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಲುಂಬರ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು.{{sfn|Schaffer|1999|p=52}} ===ತನಿಖಾ ಸಂದರ್ಶಕರ ಹೆಚ್ಚಳ=== [[File:Wawona tree1.jpg|thumb|upright|alt=An early automobile carrying a group of people drives through a tunnel cut through a very large tree.|ದಿ ವಾವೊನಾ ಟ್ರೀ 1918 ರಲ್ಲಿ1881ರಲ್ಲಿ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು;ಈ ಮರ 1969 ರಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯಿತು. ಅದರ ಅಂದಾಜು ವಯೋಮಿತಿ 2,300 ವರ್ಷಗಳು.]] ಮುಯಿರ್ ಮತ್ತು ಸಿಯೆರಾ ಕ್ಲಬ್ ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಪಾರ್ಕ್ ಗೆ ಸಂದರ್ಶಕರ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಮುಯಿರ್ ಬರೆದಂತೆ "ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂದರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರ ಭೇಟಿ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸಂದರ್ಶಕರು ಉತ್ಸಾಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ."{{sfn|Wuerthner|1994|p=41}} ಮೊದಲ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ 1900 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.ಆದರೆ ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ 1913 ರ ವರೆಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ.ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ {{sfn|Schaffer|1999|p=52}}ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು.{{sfn|Harris|1997|p=327}} ಪಾರ್ಕ್ ಗೆ ಸಂದರ್ಶಕರ ಸಂಖ್ಯೆ 1914 ರಲ್ಲಿ 15,154 ಆದರೆ 1918 ರಲ್ಲಿ 35,527 ಅಲ್ಲದೇ 1929 ರಲ್ಲಿ ಇದು 461,000 ಆಗಿತ್ತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=41}} ದಶಲಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಎರಡ್ಮೂರಾಂಶರಷ್ಟು ಜನರು 1946 ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು,1954 ರಲ್ಲಿ 1ದಶಲಕ್ಷ,1966 ರಲ್ಲಿ 2 ದಶಲಕ್ಷ,1980 ರಲ್ಲಿ 3 ದಶಲಕ್ಷ ಮತ್ತು 1990 ರಲ್ಲಿ 4 ದಶಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Schaffer|1999|pp=52, 54}} ===ಮನೋರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು === ಹಾಫ್ ಡೋಮ್ ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗ್ರ್ಯಾನೈಟ್ ಗುಂಬಜವಾಗಿದ್ದು ಯೊಸೆಮೈಟಿಕ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.{{convert|4737|ft|m}} ಅದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12,1875 ರಲ್ಲಿ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಕಂಬಾರ ವೃತ್ತಿಯ ಜಾರ್ಜ್ ಸಿ.ಅಂಡೆರ್ ಸನ್ ಹತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Greene|1987|p=104}} ಅಂಡೆರ್ಸನ್ ನ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರು ಜನ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಅದರಲ್ಲಿ 61 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಗಾಲೆನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ,ಈ ಹಾಲ್ಫ್ ಡೋಮ್ ಕೊನೆವರೆಗೂ {{convert|975|ft|m}}ಹತ್ತಿದರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಆಂಡೆರ್ಸನ್ ಅವರ ಬಳಸಿದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 1919 ರಲ್ಲಿ ಸೆಯೆರಾ ಕ್ಲಬ್ ನವರು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಮಾರ್ಗ ರಚಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=332}} ಕ್ಯಾಂಪ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ನಲ್ಲಿನ ವಿಹಾರ ನಡೆದಾಟವನ್ನು ಕ್ಯಾಂಪ್ 4 ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ,ಇದನ್ನು 1929 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.{{sfn|Greene|1987|p=348}} ಬಂಡೆ ಹತ್ತುವ ಸಾಹಸಿಗಳು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನಲ್ಲಿ 1950 ರಿಂದ ಬೀಡು ಬಿಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{cite book|title=Yosemite: The Complete Guide|last=Kaiser|first=James|page=138|url=https://books.google.com/?id=x-39DaTLGTIC&dq|publisher=Destination Press|year=2007|isbn=0967890470}}</ref> ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿನ 1997 ರ ಪ್ರವಾಹ ಅಲ್ಲಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿವಾಸಿಗಳ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿತು. ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ 4 ರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿತು. ಆದರೆ ಟಾಮ್ ಫ್ರೊಸ್ಟ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಲ್ಪೈನ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತಿತರರು ಈ ಯೋಜನೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವು ಪಡೆದರು. ಕ್ಯಾಂಪ್ 4 ನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 21,2003 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ರಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಪ್ಲೇಸಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಬಂಡೆ ಹತ್ತುವುದನ್ನು ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/yose/planyourvisit/camp4.htm|work=Yosemite National Park|title=Camp 4|accessdate=May 8, 2010}}</ref> ಬ್ಯಾಜರ್ ಪಾಸ್ ಸ್ಕೈ ಏರಿಯಾ ವನ್ನು 1935 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=46}} ಆಗ 9-ರಂಧ್ರದ ವಾವೊನಾ ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್ ನ್ನು ಜೂನ್ 1918 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ವಾವೊನಾ ಹೊಟೆಲ್ ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite book|title=Insiders' Guide to Yosemite| last=Misuraca|first=Karen|page=137|url=https://books.google.com/?id=JOndAksLV8oC&lpg=PA137&dq=golf%20course%20opened%20%20yosemite&pg=PP1#v=onepage&q=golf%20course%20opened%20%20yosemite|publisher=Morris Book Publishing|year=2006|location=Guilford, Connecticut|isbn=0-7627-4050-7}}</ref> ನಂತರ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್ ನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಅಹ್ವಾನೀ ಹೊಟೆಲ್ ಹತ್ತಿರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ ನಂತರ ತೆಗೆದು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book|title=Yosemite National Park: A Complete Hikers Guide|last=Schaffer|first=Jeffrey P.|page=258|url=https://books.google.com/?id=Z4fSi0EjFHoC&lpg=PA258&dq=Ahwahnee%20golf%20course%20yosemite&pg=PP1#v=onepage&q=Ahwahnee%20golf%20course%20yosemite|publisher=Wilderness Press|year=2006|location=Berkeley, California|isbn=9780899973838}}</ref> ===ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯ=== {{seealso|introduced species|invasive species}} ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ರೋಗಗಳೂ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಗಾಲೆನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯಿಂದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕಾಂಶರಷ್ಟು ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Schaffer|1999|p=44}} ವ್ಹೈಟ್ ಪೈನ್ ಬ್ಲಿಸ್ಟರ್ ರಸ್ಟ್ ಎಂಬ(ಮರದ ಬುಡಕೆ ತಾಗುವ ಸೋಂಕು) ಫಂಗಲ್ ಸೋಂಕುಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿತು.ಇದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ 1910 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು.ನಂತರ 1920 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾಗೆ ಬಂತು.<ref>{{cite book|title=California Forests and Woodlands: A Natural History|last=Johnston|first=Verna R.|page=94|url=https://books.google.com/?id=CvquMqwetzkC&lpg=PA94&dq=White%20pine%20blister%20rust%20introduced%20yosemite&pg=PP1#v=onepage&q=White%20pine%20blister%20rust%20introduced%20yosemite|year=1994|publisher=University of California Press|location=Berkeley, California|isbn=9780520202481}}</ref> ಆವಾಗಿನಿಂದ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಇದು ಸುಗರ್ ಪೈನ್ ಮರಗಳಿಗೆ ತಗಲಿತು.<ref>{{cite web|title=Forest Pests|publisher=National Park Service|url=http://www.nps.gov/yose/naturescience/forest-pests.htm|accessdate=April 18, 2010}}</ref> ಇದರ ಫಂಗಸ್ ನ್ನು ಗಿಡಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ರೈಬೆಸ್ ಸಂಭಂಧಪಟ್ಟವಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Greene|1987|p=303}} ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ಟ್ರೌಟ್ ನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಸಣ್ಣ ಕಪ್ಪೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈ ಮೀನು ಕ್ರೀಡೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=38}} ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಗಳು ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯದ ಪಾರ್ಕ್ ಆಡಳಿತದವರು ಆದ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ್ ಸಸ್ಯ ವರ್ಗಗಳು ಅಂದರೆ ನೊಕ್ಸಿಯಸ್ ಕಳೆಜಾತಿಗಳು: ಹಳದಿ ಸ್ಟಾರ್-ಥಿಸ್ಟಲ್ (''ಸೆಂಟುರಾ ಸೊಲಿಸ್ಟಿಶಿಯಲಿಸ್'' ); ಗೋಚರ್ ಕಳೆಪೂತೆ (''ಸೆಂಟುರಾ ಮಾಕುಲೊಸಾ'' ); ಹಿಮಾಲಯನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬೆರ್ರಿ (''ರುಬ ಸ್ ಆರ್ಮೆನಿಕಾಸ್'' ); ಬುಲ್ ಥಿಸಲ್ (''ಸರ್ಸಿಯಮ್ ವಲ್ಗೇರ್'' ); ವೆಲ್ವೆಟ್ ಗ್ರಾಸ್ (''ಹೊಲ್ಕಸ್ ಲ್ಯಾನಾಟಸ್'' ); ಚೀಟ್ ಗ್ರಾಸ್ (''ಬ್ರೊಮಸ್ ಟೆಕ್ಟೊರಮ್'' ); ಫ್ರೆಂಚ್ ಬ್ರೂಮ್ (''ಜೆನಿಸ್ಟಾ ಮೊನ್ಸ್ಪೆಸ್ಸುಲಿನಾ'' ); ಇಟಾಲಿಯನ್ ಥಿಸಲ್ (''ಕಾರ್ಡುಸ್ ಪೈಕ್ನೊಸೆಫಲಸ್'' ); ಮತ್ತು ಪೆರಿನಿಯಲ್ ಪೆಪ್ಪರ್ ವೀಡ್ (''ಲೆಪಿಡಿಯಮ್ ಲಾಟಿಫೊಲಿಮ್'' ).<ref name="NPS_InvasivePlants">{{cite web|url=http://www.nps.gov/yose/naturescience/invasive-plant-management.htm|title= Invasive Plant Management (Yosemite National Park)| publisher=National Park Service|accessdate=April 24, 2010}}</ref> ಪಾರ್ಕ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳಾದ ಗ್ಲಿಫೊಸೇಟ್ ಮತ್ತು ಅಮಿನೊಪಿರಾಲಿಡ್ ಗಳನ್ನು ಬೆಳಸಿ ಇನ್ನಿತರ ಸಸ್ಯಗಳ ಉಳುವಿಗೆ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="NPS_InvasivePlants" /> ===ವನ್ಯಜೀವನ=== [[File:Original Todd bear flag.jpg|thumb|alt=A tattered flag with a five point star in the upper left, a four-legged animal in the upper middle and "California Republic" written in the middle.|ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಮೂಲ ಧ್ವಜವು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕರಡಿಯ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು.ಅದೀಗ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ.ಈ ಭಾವಚಿತ್ರ 1890 ರಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಕರಡಿ ಚಿತ್ರದ ಧ್ವಜ 1906 ರಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.]] ಕಂದು ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಿಜಲ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ,ಇವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಮಿವೊಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.1920 ರ ವರೆಗೂ ಅವು ಅಧಿಕ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿ ಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿದ್ದವು.ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅವು ಅಳಿದಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.nps.gov/yose/naturescience/mammals.htm|title=Yosemite Mammals|publisher=National Park Service|accessdate=May 9, 2010}}</ref> ಚಾರ್ಲಸ್ ನಹ್ಲ್ ಬಿಡಿಸಿದ್ದ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಗ್ರಿಜಲಿ ಚಿತ್ರ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಧ್ವಜಚಿನ್ಹೆಯಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಪ್ಪು ಕರಡಿಗಳು 1930 ರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.ಆದರೆ 1929 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 81 ಜನರು ಕರಡಿ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=39}} ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಕರಡಿಗಳ ಗುರುತಿಸಲು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಮಾರ್ಕ್ ಹಾಕಲಾಯಿತು.ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮುಂಚೆ ಪಾರ್ಕ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಬೇಟೆಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕರಡಿಗೆ ಉಣಿಸುವ ಶೊಗಳನ್ನು 194ಒ ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ನವರು ಕ್ಯಾಂಪ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೊಲ್ಲಲಾರಂಭಿಸಿದರು.1960 ಮತ್ತು 1972 ರಲ್ಲಿ 200 ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=39}} ಪಾರ್ಕ್ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ದಾಸ್ತಾನಿನ ಬಗ್ಗೆಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕಾಗಿ ರೇಂಜರ್ ಗಳು ಪ್ರಾಣಿಭಕ್ಷಕಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲೆ ಬೀಸಿದರು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಿಕ್ಕತೋಳ,ನರಿ,ಹೆಬ್ಬೆಕ್ಕು,ಪರ್ವತ ಅಮಿಲಿನ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು [[ವೊಲ್ವೆರಿನ್|ದೊಡ್ಡ ತೋಳ]]ಗಳನ್ನು ತುಪ್ಪಳಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತಿತ್ತು.1925 ರ ವರೆಗೆ ಇದು ನಡೆದು ಬಂದಿತು.{{sfn|Wuerthner|1994|pp=37–38}} ಈ ಹಂತಕರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮುಂದುವೆರೆಯಿತಾದರೂ;43 ಪರ್ವತ ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಿಂಹ ಬೇಟೆಗಾರರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಉದ್ದ ಮೂಗಿನ ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತುಚೂಪಾದ-ಚುಂಚಿನ ಹಕ್ಕಿ ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೇಟೈಯಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವು ಅಳಿದವು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=38}} ಕಾಡುಕುರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಮತ್ತು ರೋಗದ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು.ಅವುಗಳನ್ನು ಪಾರ್ಕ್ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.{{sfn|Wuerthner|1994|p=40}} ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಮತ್ತು ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಫಂಡ್ ಅಲೆಮಾರಿ ಗಿಡುಗಗಳ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಗೂಬೆಗಳ ರಕ್ಷಣಗೆ ನೆರವಾಗಿವೆ.ಇವು ಮತ್ತೆ ತಾವೇ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.{{sfn|Schaffer|1999|p=44}} ಟುಲೆ ಹೆಜ್ಜಿಂಕೆಯು ವಿಪರೀತ ಬೇಟೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಒವೆನ್ಸ್ ವ್ಯಾಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಮುಂಚೆ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Wuerthner|1994|p=39}} ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು== {{reflist|colwidth=20em}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== *{{cite book | title=Yosemite: the Park and its Resources | first=Linda Wedel | last=Greene | url=http://www.yosemite.ca.us/library/yosemite_resources/yosemite_resources.pdf | publisher=U.S. Department of the Interior / National Park Service | year=1987 | ref=CITEREFGreene1987 | access-date=2010-11-24 | archive-date=2011-06-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110606144808/http://www.yosemite.ca.us/library/yosemite_resources/yosemite_resources.pdf | url-status=dead }} *{{cite book | title = Geology of National Parks | edition = 5th | editor = | last = Harris | first = Ann G. | coauthors = Tuttle, Esther; Tuttle, Sherwood D. | location = Iowa | publisher = Kendall/Hunt Publishing | year = 1997 | isbn = 0-7872-5353-7 | ref = CITEREFHarris1997 }} *{{cite book | title = Geology of U.S. Parklands | edition = 5th | first = Eugene P. | last = Kiver | coauthors = Harris, David V. | publisher = Jonh Wiley & Sons | location = New York | year = 1999 | isbn = 0-471-33218-6 | ref = CITEREFKiver1999}} *{{cite book|author=NPS contributors|title=Yosemite: Official National Park Service Handbook|year=1989|id=no. 138|publisher=Division of Publications, National Park Service|location=Washington, D.C.|ref=CITEREFNPS1989}} *{{cite book|title=Yosemite and Sequoia|last=Orsi|first=Richard J.|coauthors=Runte, Alfred; Smith-Baranzini, Marlene |year=1993|url=https://books.google.com/?id=pleXv7xbrAwC&lpg=PP1&pg=PP1#v=onepage&q|publisher=University of California Press|location=Berkeley, California|ref=harv|isbn=9780520081604}} *{{cite book|title=Yosemite: The Embattled Wilderness|last=Runte|first=Alfred|publisher=University of Nebraska Press|year=1990|isbn=0803238940|url=http://www.nps.gov/history/history/online_books/rusticarch/|ref=harv|access-date=2010-11-24|archive-date=2010-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20100618041624/http://www.nps.gov/history/history/online_books/rusticarch/|url-status=dead}} *{{cite book|title=Yosemite National Park: A Natural History Guide to Yosemite and Its Trails|first=Jeffrey P.|last=Schaffer|publisher=Wilderness Press|location=Berkeley|year=1999|isbn=0899972446|ref=CITEREFSchaffer1999}} *{{cite book|title=Yosemite: A Visitors Companion|first=George|last=Wuerthner|publisher=Stackpole Books|year=1994|isbn=0811725987|ref=CITEREFWuerthner1994}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.yosemite.ca.us/library/yosemite_resources/ ಯೊಸೆಮೈಟ್: ದಿ ಪಾರ್ಕ್ ಅಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ರಿಸೌರ್ಸಿಸ್(1987) ಬೈ ಲಿಂಡಾ ಡಬ್ಲು. ಗ್ರೀನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100731024756/http://www.yosemite.ca.us/library/yosemite_resources/ |date=2010-07-31 }} *[https://web.archive.org/web/20060521032840/http://thehive.modbee.com/?q=node/153 ಹಿಸ್ಟೊರಿಕ್ ಯೊಸೆಮೈಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಚೀಫ್ಸ್– ಉಯ್ತ್ ಫೊಟೊಸ್ ] *[http://www.yosemite.ca.us/library/guardians_of_the_yosemite/ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ಯೊಸೆಮೈಟ್ (1961) ಬೈ ಜಾನ್ ಡಬ್ಲು. ಬಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100731024154/http://www.yosemite.ca.us/library/guardians_of_the_yosemite/ |date=2010-07-31 }} {{Yosemite National Park}} {{NRHP in Yosemite NP}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಯೊಸೆಮೈಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಸಿಯೆರಾ ನೆವದಾ(U.S.)]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ]] 3kxxrx2juayzufxzlcso7p2w8ntyq15 0 27963 1376623 1362076 2026-07-11T11:21:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376623 wikitext text/x-wiki {{Chinese |title=''Reiki'' |p=língqì |w=ling<sup>2</sup>-ch'i<sup>4</sup> |j= ling<sup>4</sup>-hei<sup>3</sup> |t=[[wikt:靈|靈]][[wikt:氣|氣]] |s=[[wikt:灵|灵]][[wikt:气|气]] |shinjitai=[[wikt:霊|霊]][[wikt:気|気]] |kyujitai=靈氣 |hiragana=れいき |revhep=Reiki |rr=yeonggi |mr=yŏngki |hangul=영기 |hanja=靈氣 |qn=linh khí}} {{nihongo|'''Reiki'''|霊気||{{IPA-en|ˈreɪkiː}}}}ಎಂಬುದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸ<ref name="Reiki as spiritual practice">ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಅಧ್ಯಾಯ ೧೪, ಪುಟಗಳು ೧೦೮ ರಿಂದ ೧೧೦; ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೭೯; ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟಗಳು ೧೯, ೪೨, ಹಾಗು ೫೨; ಲೂಬೆಕ್ (೧೯೯೬). ಪುಟ ೨೨; ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೫೭; ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೭೨</ref> ವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಬೌದ್ಧ ಮತೀಯ [[ಮಿಕಾವೊ ಉಸುಯಿ]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಪಾಮ್ ಹೀಲಿಂಗ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪೂರಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಕೆಲ ವೃತ್ತಿಪರರು ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.i-c-m.org.uk/practitioners/divisions |title=BRCP Divisions & Practises |author=Institute for Complementary and Natural Medicine |accessdate=April 10, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 12, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812231607/http://www.i-c-m.org.uk/practitioners/divisions |url-status=dead }}</ref> ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರು, ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ''ಕೀ'' ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಂಗೈ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="through hands">ರೇಖಿ ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮);(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೨೭);(ಬೋರಾಂಗ್ ೧೯೯೭). ಪುಟ ೯); (ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೩೩)</ref> ರೇಖಿಯ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ'' ಮತ್ತು ''ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ'' ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಖಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂರು ರೀತಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಂತಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯದು,ಎರಡನೆಯದು ಮತ್ತು ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಖಿ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ, ರೇಖಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವವರು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾಗು ಇತರರನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಪದವಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೂರದಿಂದಲೆ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ''ದೂರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'' ) ಇತರರನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಲ್ಲರು. ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತ) ಅವರು ರೇಖಿಯನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಬೋಧಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ರೇಖಿಯನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಕಲಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಯಾದೃಚ್ಛೀಕರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ <ref name="Lee_SR">{{cite journal|title=Effects of Reiki in clinical practice: a systematic review of randomized clinical trials|journal=International Journal of Clinical Practice|year=2008|volume=62|issue=6|pages=947–54|doi= 10.1111/j.1742-1241.2008.01729.x|url=http://doi.org/10.1111/j.1742-1241.2008.01729.x|format=|accessdate=2008-05-02|pmid=18410352|last1=Lee|first1=MS|last2=Pittler|first2=MH|last3=Ernst|first3=E }}</ref> ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಮರ್ಶೆ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ತಿಳಿಸಿದೆ: "..ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು(ಖಿನ್ನತೆ, ನೋವು ಹಾಗು ಆತಂಕ, ಹಾಗು ಇತರೆ) ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೇಖಿಯು ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಲ್ಲ.." {{TOC limit|3}} ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಹೆಸರಿನ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ=== [[File:Mikaousui.jpg|thumb|100px|ಮಿಕವೋ ಉಸುಯಿ 臼井甕男 (1865–1926)]] [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಪದವಾದ ''ರೇಖಿ'' , "ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಜಪಾನಿ ಸ್ವೀಕೃತ ಪದ ''ರೇಖಿ'' 霊気ಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು "ನಿಗೂಢ ವಾತಾವರಣ ಅಥವಾ ಭಾವನೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಚೈನೀಸ್ ಸ್ವೀಕೃತ ಪದ ''ಲಿಂಗ್ಕಿ'' 靈氣ಯಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ; ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ". ಈ ಪದಕ್ಕೆ ''ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಆಂಗ್ಲ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ'' ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಥ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. <blockquote>'''ರೇಖಿ''' , ''ನಾಮಪದ.'' ''ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.'' ಬ್ರಿಟ್. /ˈreɪki/, U.S. /ˈreɪki/. ರೂಪಗಳು: ದೊಡ್ದಕ್ಷರದ ಆದ್ಯಕ್ಷರದೊಂದಿಗೂ ಸಹಿತ. </blockquote> <blockquote>[‹ಜಪಾನೀಸ್ ''ರೇಖಿ'' , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ನಿಗೂಢ ವಾತಾವರಣ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಕೇತ' ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಪದ(1001; ಚೈನೀಸ್ ''ಲಿಂಗ್ಕಿ'' ಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ)‹ ''ರೇಯಿ'' ಚೇತನ, ಅಮೂರ್ತ ಚೇತನ(< ಮಧ್ಯ ಚೈನೀಸ್) + ''ಕಿ'' ಜೀವಾಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ (< ಚೈನೀಸ್ ''ಕಿ'' '''ಚಿ''' ಯ ಮಧ್ಯ ಚೈನೀಸ್ ಆಧಾರ ನಾಮಪದ <sup>2</sup>).]</blockquote> <blockquote>ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಶಕ್ತಿ, ಅಥವಾ ಜೀವಾಧಾರಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಇದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಭಾವಗತವಾಗಿರುತ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ (cf. '''ಚಿ''' ನಾಮಪದ.<sup>೨</sup>). ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ: ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪುರಾತನ ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿದ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು, ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿ(೧೮೬೫–೧೯೨೬) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಕರು ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆತನಿಂದ- ಅಥವಾ ಆಕೆಯಿಂದ ರೋಗಿಗೆ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಕೈಯನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ರೋಗಿಯ ದೇಹದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಚುರುಕುಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಶಾರೀರಿಕ ಹಾಗು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯು ಮೊದಲಿನಂತಾಗುತ್ತದೆ.<ref>J. ಸಿಂಪ್ಸನ್, E. ವೆಯಿನರ್, M. ಪ್ರೊಫ್ಫಿಟ್ಟ್, ಮತ್ತಿತರರು., ೧೯೮೯, ''ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ '' , ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ.</ref></blockquote> ''OED'' ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ [[೧೯೭೫|1975]]ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೇಖಿ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತೆಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>''ದಿ ಸ್ಯಾನ್ ಮಾಟೆಯೋ ಟೈಮ್ಸ್'' , ೨ ಮೇ ೧೯೭೫, ೩೨/೧.</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಿಪ್ಯಂತರಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಕೆಲ ಆಂಗ್ಲ-ಭಾಷಾ ಲೇಖಕರು, ರೇಖಿಯನ್ನು "ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಜೀವನಾಧಾರ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು" ಸಡಿಲವಾಗಿ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ,<ref>ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೩೦೨; ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮; ಶುಫ್ಫ್ರೆಯ್ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧.</ref> ಇದು ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯ ಅರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. "ನಿಗೂಢ ವಾತಾವರಣ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ [[ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆ|ಜಪಾನೀಸ್]]''ರೇಖಿ'' ಪದವನ್ನು ಶಿಂಜಿತೈ ಕಾಂಜಿನಲ್ಲಿ (ಹೊಸ ಚೈನೀಸ್ ಅಕ್ಷರ ರೂಪಗಳು) 霊気 ಅಥವಾ レイキ ಎಂದು ಕತಕಾನ ಮಾತ್ರಾಕ್ಷರಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ(ಮಾದರಿಯಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಪದಗಳನ್ನು ಲಿಪ್ಯಂತರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು "ಅಳಿದ ಚೇತನ, ಆತ್ಮ; ಅಮೂರ್ತ ಚೇತನ, ಚೈತನ್ಯ; ನಿಗೂಢತೆ, ಪವಿತ್ರವಾದ, ದೈವಿಕ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ''ರೇಯಿ'' [[Wikt:霊|霊]] ಹಾಗು "ಅನಿಲ, ಆವಿ; ವಾತಾವರಣ; ಜೀವಾಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ, ಚೈತನ್ಯ, ಜೀವನಕ್ಕೆ ಉಸಿರು, ಜೀವಶಕ್ತಿ; ಶಕ್ತಿ, ಬಲ; ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ; ಚೇತನ, ಮನಸ್ಸು, ಜಾಗೃತಿ..."<ref>ಜ್ಯಾಕ್ ಹಲ್ಪರ್ನ್, ''ನ್ಯೂ ಜಪಾನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' (新漢英字典), ಕೆನ್ಕ್ಯುಷ, ೧೯೯೦, NTC ಮರುಮುದ್ರಣ, ೧೯೯೩. ''ಕಿ'' ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ "...ಚೇತನಗಳು; ಒಬ್ಬರ ಭಾವನೆಗಳು, ಚಿತ್ತ, ಮನಸ್ಸಿನ ಚೌಕಟ್ಟು; ಮನೋಧರ್ಮ,ಸ್ವಭಾವ,ಕ್ರಮ ಜೋಡಣೆ,ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಭಾವ,ಸ್ವರೂಪ,ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡುವುದು, ಉದ್ದೇಶ,ಇಚ್ಛೆ; ಕಾಳಜಿ,ಗಮನ,ಎಚ್ಚರಿಕೆ".</ref> ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ''ಕಿ'' [[Wikt:気|気]]ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಿಯನ್ನು(ಅಂದರೆ, ಚೈನೀಸ್ ''ಕಿ'' ಅಥವಾ ಚಿ)''ರೇಖಿ'' ಯಲ್ಲಿ "ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ[[; ಜೀವಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ; [[ಜೀವಶಕ್ತಿ]]; ಜೀವನದ ಶಕ್ತಿ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಹೆಸರಿಂದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ: ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್ ಹಾಗು ರಾಂಡ್(೨೦೦೧). ಅಧ್ಯಾಯ ೬)</ref>]] ಜಪಾನೀಸ್-ಆಂಗ್ಲ ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೇಖಿ ಪದದ ಕೆಲ ಸಮಾನಾಂತರ ತರ್ಜುಮೆಗಳೆಂದರೆ:"ನಿಗೂಢ ಭಾವ",<ref>M. ಸ್ಪಹ್ನ್ ಹಾಗು W. ಹದಮಿದ್ಟ್ಜಿ (೧೯೮೯), ''ಜಪಾನೀಸ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ವಿಥ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಲುಕ್ ಅಪ್ ವ್ಯಾ ಎನಿ ಕಾಂಜಿ'' , ನಿಚಿಗೈ.</ref>"ನಿಗೂಢತೆಯ ವಾತಾವರಣ(ಭಾವನೆ)",<ref>J. H. ಹೈಗ್ (೧೯೯೭ರ ಆವೃತ್ತಿ), ''ದಿ ನ್ಯೂ ನೆಲ್ಸನ್ ಜಪಾನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' , ಟಟ್ಟಲ್.</ref> ಹಾಗು "ಒಂದು ಅಲೌಕಿಕ ವಾತಾವರಣ(ಇದನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು);(ಅನುಭವಿಸುವುದು, ಇಂದ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿ) ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ(ದೈವಿಕ)ಉಪಸ್ಥಿತಿ."<ref>T. ವಾಟನಬೆ, E., R. ಸ್ಕ್ರ್ಜಿಪ್ಕಜ್ಯಕ್, ಹಾಗು P. ಸ್ನೋಡೆನ್(೨೦೦೩). ''ಕೆನ್ಕ್ಯುಷ'ಸ್ ನ್ಯೂ ಜಪಾನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' .</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ರೇಖಿ'' ಪದಕ್ಕಿರುವ ಸಿನೋ-ಜಪಾನೀಸ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾಂಜಿ 霊気 ಪರ್ಯಾಯ ಜಪಾನೀಸ್ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,''ರಯೋಗೆ'' , ಅರ್ಥ "ರಾಕ್ಷಸ; ಪ್ರೇತ"(ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲೌಕಿಕ ಜೀವಿಯ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವಾಗ).<ref>ಮೊರೋಹಷಿ ತೆತ್ಸುಜಿ, ೧೯೬೦, ''ದಾಯಿ ಕನ್-ವಾ ಜಿತೆನ್'' 大漢和辞典, ತೈಶುಕನ್; ಟೋಡೊ ಅಕಿಯಾಸು, ೧೯೭೮, ''ಕಾನ್-ವಾ ದೈಜಿತೆನ್'' 漢和大字典, ಗಕ್ಕೆನ್. ಎರಡೂ ನಿಘಂಟುಗಳು ''ರಯೊಗೆ'' ಯನ್ನು ''ಮೊನೋನೋಕೆ'' もののけ ಎಂದು ಅರ್ಥವಿವರಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ "ಪ್ರೇತ; ರಾಕ್ಷಸ; ದುರಾತ್ಮ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ''ರಯೋ'' 霊 ಎಂದರೆ "ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದುರಾತ್ಮ", J. H. ಹೈಗ್ ೧೯೯೭.</ref> [[ಚೀನಿ ಭಾಷೆ|ಚೈನೀಸ್]]''ಲಿಂಗ್ಕಿ'' ಯನ್ನು 靈氣 ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ (ಸುಮಾರು. ೩೨೦ BCE)ಯಲ್ಲಿ ''ಗುವಾಂಜಿ'' ವಿಭಾಗದ "ಆಂತರ್ಯ ತರಬೇತಿ" ''ನೆಯಿಯೇ'' ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ದಾವೊಯಿಸ್ಟ್ ಧ್ಯಾನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಆ ನಿಗೂಢ ಜೀವಧಾರಕ ಶಕ್ತಿ: ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಆಗಮಿಸಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆಂದರೆ, ಇದರೊಳಗೆ ಏನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವೆಂದರೆ, ಇದರಾಚೆಗೂ ಏನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾನಸಿಕ ಕ್ಷೋಭೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಹಾನಿಯಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ."<ref>ರೋಥ್, ಹರಾಲ್ಡ್ D. ೨೦೦೪. ''ಒರಿಜಿನಲ್ ಟಾವೋ: ಇನ್ವರ್ಡ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್('' ನೇಯಿ-ಎಹ್'')ಅಂಡ್ ದಿ ಫೌಂಡೆಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಾವೋಯಿಸ್ಟ್ ಮಿಸ್ಟಿಸಿಸಂ'' , ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ಪುಟ. ೯೭. 靈氣在心 ನ ತರ್ಜುಮೆಯನ್ನು "ಮಾಂತ್ರಿಕ ''ಕಿ'' ಹೃದಯದೊಳಗೆ"ಗೆ ಹೋಲಿಸಿ; R. ಎನೋ, ೨೦೦೫, [http://www.indiana.edu/~p374/Neiye.pdf ಗುಂಜಿ: "ದಿ ಇನ್ನರ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸ್"].</ref> ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಮಾಣಕ ಚೈನೀಸ್''ಲಿಂಗ್ಕಿ'' ಯನ್ನು ಚೈನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟುಗಳು:(ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ವತಗಳ) ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣ";<ref>ಲಿನ್ ಯುಟಂಗ್, ೧೯೭೨, [http://humanum.arts.cuhk.edu.hk/Lexis/Lindict/ ''ಲಿಂ ಯುಟಂಗ್'ಸ್ ಚೈನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಮಾಡ್ರನ್ ಯೂಸೇಜ್'' ], ಚೈನೀಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್.</ref>"೧.ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ; ಗ್ರಹಣಾ ಶಕ್ತಿ; ೨.ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಯಕ್ಷ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಕ್ತಿ; ಪವಾಡ ಸದೃಶ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಬಲ;<ref>ಲಿನ್ ಯುವಾನ್, ೨೦೦೨, ''ದಿ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಚೈನೀಸ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ, ಚೈನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎಡಿಶನ್'' , ವಿದೇಶಿ ಭಾಷಾ ತರಬೇತಿ ಹಾಗು ಸಂಶೋಧನಾ ಮುದ್ರಣಾಲಯ.</ref> ಹಾಗು "೧.ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಭಾವ(ಪರ್ವತಗಳ/ಮುಂತಾದವುಗಳ ಪ್ರಭಾವ.) ಎಂದು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿವೆ.; ೨.ಜಾಣತನ; ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ".<ref>ಡಿಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ಜಾನ್, ೨೦೦೩, ''ABC ಚೈನೀಸ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾಮ್ಪ್ರಹೆನ್ಸಿವ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ'' ,ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ ಪ್ರೆಸ್.</ref> === ಮೂಲಗಳು === :''ಫೈವ್ ಪ್ರಿಸೆಪ್ಟ್ಸ್ ಹಾಗು ಟೈಮ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ರೇಖಿ ಹಿಸ್ಟರಿಯನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ '' [[File:Chujiro Hayashi.jpg|thumb|100px|ಚುಜಿರೋ ಹಯಾಶಿ林 忠次郎 (1880 - 1940)]] ರೇಖಿಯನ್ನುಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿ(臼井甕男) ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ, ಮೌಂಟ್ ಕುರಾಮ ಮೇಲೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ದಿನದ ಬೌದ್ಧ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರ''ಇಸ್ಯು ಗುವೋ'' ನಡೆಸುವಾಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೩}}</ref> ಈ ತರಬೇತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಸುಯಿಯವರು ಏನು ಮಾಡಿದ್ದರೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತವಾದ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ,ಉಪವಾಸ, ಮಂತ್ರ ಪಠಣ, ಹಾಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಇದ್ದಿರಬಹುದು.<ref name="HealingTouchI14">{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೪}}</ref><ref name="Usui retreat">ಉಸುಯಿಯವರ ೨೧ ದಿನದ ಆರೈಕೆ: (ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೧೪); [http://www.Reiki.org/FAQ/HistoryOfReiki.html ''ವಾಟ್ ಇಸ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ರೇಖಿ ?'' ]</ref> ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ, ಉಸುಯಿ ರೇಖಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಾಗು ಇತರರಿಗೆ ಬಳಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಅವರ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಮುಕುಟ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.<ref name="HealingTouchI14" /> ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ, ಉಸುಯಿ [[ಟೋಕ್ಯೊ|ಟೋಕಿಯೋ]]ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈ'' ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ(ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ನಲ್ಲಿ "臼井靈氣療法學會", ಇದು''ಉಸುಯಿ'ಸ್ ಸ್ಪಿರಿಚುವಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಥೆರಪಿ ಮೆಥಡ್ ಸೊಸೈಟಿ'' ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ), ಸಂಸ್ಥೆಯು ರೇಖಿಯ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="HealingTouchI14" /><ref>ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನ ಸ್ಥಾಪನೆ:(ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್(೨೦೦೧). ಪುಟ ೧೪)</ref> ಅವರ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾದ ಬರೆಹದ ಪ್ರಕಾರ,<ref name="UsuiMemorial">ಉಸುಯಿಯವರ ಸ್ಮಾರಕದ ಮೇಲಿನ ಬರೆಹ</ref> ಉಸುಯಿ, ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ರೇಖಿ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗು ಅವರ ಇಷ್ಟು ಮಂದಿ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹದಿನಾರು ಜನರು''ಶಿನ್ಪಿಡೆನ್'' ಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೂರನೇ, ಅಥವಾ ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ ಮಟ್ಟದ ಪದವಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದೆ.<ref name="UsuiMemorial" /><ref>ಉಸುಯಿಯವರು ಬೋಧಿಸಿದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ:ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್ , ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೧೬ )</ref> ಫುಕುಯಾಮದಲ್ಲಿ (福山市,''ಫುಕುಯಾಮ-ಶಿ'' ) ರೇಖಿಯನ್ನು ಕಲಿಸುವಾಗ, ಉಸುಯಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ, ೯ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="UsuiMemorial" /> === ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ === [[File:Hawayo Takata.jpg|thumb|150px|ಹವಯೋ ತಕಾತ (24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1900 - 11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1980)]] ಉಸುಯಿಯವರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಉಸುಯಿಯವರ ಒಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಶ್ರೀ. J. ಉಷಿಡ, ಗಕ್ಕೈನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="HealingTouchI15">{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೫}}</ref> ಉಸುಯಿಯವರ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಹಾಗು ಕೆತ್ತುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಇವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಮಾರಕವಿರುವ ಜಾಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="HealingTouchI15" /> ಶ್ರೀ.ಉಷಿಡರ ನಂತರ ಶ್ರೀ.ಐಚಿ ಟಕೆಟೊಮಿ, ಶ್ರೀ.ಯೋಶಿಹಾರು ವಾಟನಾಬೆ, ಶ್ರೀ.ಕಿಮಿಕೋ ಕೊಯಾಮ ಇದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಹಾಗು ಉಸುಯಿಯವರ ಪ್ರಸಕ್ತದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ, ಶ್ರೀ. ಕೊಂಡೋ, ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.<ref name="HealingTouchI15" /> ಉಸುಯಿ ಕಲಿಸಿದ ಹದಿನಾರು ಬೋಧಕರಲ್ಲಿ ತೊಶಿಹಿರೋ ಇಗುಚಿ, ಜುಸಬುರೋ ಗುಯಿಡ, ಇಲಿಚಿ ಟಕೆಟೊಮಿ, ತೊಯೋಯಿಚಿ ವನಮಿ, ಯೋಶಿಹಿರು ವಾಟನಬೆ, ಕೆಯಿಜೋ ಒಗಾವ, J. ಉಷಿಡ, ಹಾಗು ಚುಜಿರೋ ಹಯಾಶಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.<ref name="HealingTouchI15" /><ref>ಫ್ರಾಂಕ್ ಅರ್ಜಾವ ಪೆಟ್ಟರ್ ಹಾಗು ಡೇವ್ ಕಿಂಗ್ ನಡೆಸಿದ ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ</ref> ಚುಜಿರೋ ಹಯಾಶಿ(林 忠次郎 ''ಹಯಾಶಿ ಚುಜಿರೋ'' ) ಉಸುಯಿಯವರ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನ್ನು ತೊರೆದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಇವರು ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಬೋಧನೆ, ಹಾಗು ಜನರಿಗೆ ರೇಖಿಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಕ್ಕೆ ಹವಾಯೋ ತಕಾತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="HealingTouchI15" /> ಹಯಾಶಿ ರೇಖಿ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ರಚನೆ ಹಾಗು ರೇಖಿ ವಿಧಾನಗಳ ಸರಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಾರೀರಿಕ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>ಹಯಾಶಿಯವರ ಬೋಧನೆಗಳು:(ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು (೨೦೦೧). ಅಧ್ಯಾಯ ೧೯, ಪುಟ ೧೭)</ref> ತಮ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಯಾಶಿಯವರ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ರೇಖಿಯ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಹಾಗು ಅಸ್ತಮಾಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಹಯಾಶಿ ತಕಾತರಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ರೇಖಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ,<ref name="HealingTouchI16">{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೬}}</ref><ref>ತಕಾತ ಅವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಹಯಾಶಿ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೩)</ref> ಜೊತೆಗೆ ೨೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನೊಬ್ಬ ರೇಖಿ ತಜ್ಞೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="HealingTouchI16" /><ref>ಆಕೆಯ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಒಂದು ನಕಲು [http://www.aetw.org/reiki_takata_cert.html Aetw.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303220524/http://www.aetw.org/reiki_takata_cert.html |date=2016-03-03 }} ನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ</ref> ತಕಾತ [[ಹವಾಯಿ|ಹವಾಯಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ]] ಹಲವಾರು ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿಲೋನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ,<ref name="HealingTouchI16" /> ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ರೇಖಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇತರರಿಗೆ ಮೊದಲ ಎರಡು ಹಂತಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ,<ref>USನಲ್ಲಿ ತಕಾತ ಅವರ ರೇಖಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಹಾಗು ಬೋಧನೆ: (ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೫)</ref> ಹಾಗು ೧೯೭೦ರವರೆಗೂ ತಕಾತ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲಿಲ್ಲ.<ref name="HealingTouchI17">{{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧ |page=I-೧೭}}</ref> ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ತಕಾತ,''ಶಿನ್ಪಿಡೆನ್'' ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ''ರೇಖಿ ಪರಿಣಿತ'' ನೆಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಸಹ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.<ref>ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು ತಕಾತ ಅವರ ಬೋಧನೆಯ ಆರಂಭ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೫)</ref> ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ಬೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಅವರು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ $೧೦,೦೦೦ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದರು(ಅಂದಾಜು £೬,೫೦೦ ಅಥವಾ €೭,೪೦೦).<ref name="HealingTouchI17" /> ತಕಾತ ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗುತ್ತಾರೆ,<ref name="HealingTouchI17" /><ref>(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೨೧) ಹಾಗು (ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥೆಯಿಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೨೬)</ref> ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ೨೨ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದರು,<ref>{{cite web |url=http://www.reikifed.co.uk/pub/about/fed/join/lineages.shtml |title=UK Reiki Federation - About Lineages |author=UK Reiki Federation |accessdate=15 April 2010 |archive-date=21 ಮೇ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120521213328/http://www.reikifed.co.uk/pub/about/fed/join/lineages.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>೨೨ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರನ್ನು ತಕಾತ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೪),(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೨೬) ಹಾಗು (ಪೆಟ್ಟರ್(೧೯೯೭). ಪುಟ ೨೦)</ref> ಹಾಗು ಜಪಾನಿನಾಚೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ರೇಖಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.<ref>ಜಪಾನಿನಾಚೆಗೆ ರೇಖಿಯನ್ನು ತಕಾತ ಹೊರ ತಂದರ ಮಹತ್ವ: (ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟಗಳು ೧೪ ರಿಂದ ೧೬) ಹಾಗು (ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ(೧೯೯೫). ಪುಟ ೨೬)</ref> === ಐದು ಸೂತ್ರಗಳು === ಉಸುಯಿ,ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮೆಯಿಜಿಯವರ(明治天皇''ಮೆಯಿಜಿ ಟೆನ್ನೋ'' )ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕೃತಿಗಳ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಉಸುಯಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕೆಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೀತಿಸೂತ್ರಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಐದು ರೇಖಿ ಆಚಾರಸೂತ್ರಗಳಾಗಿ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು(五戒 ''ಗೊಕೈ,'' ಅರ್ಥ, "ಐದು ದೈವಾಜ್ಞೆಗಳು," ಇದು ಹತ್ಯೆಗೈಯ್ಯುವುದು, ದರೋಡೆ ಮಾಡುವುದು, ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು ಹಾಗು ಸಂಯಮರಾಹಿತ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಬೋಧಿಸುವ [[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧ]] ಉಪದೇಶಗಳಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವರು ಹಾಗು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವವರು ಈ ಐದು ಆಚಾರ ಸೂತ್ರಗಳು, ಅಥವಾ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |title=Living the Reiki Way |last= Quest |first=Penelope |year=2008 |publisher=Piatkus |location=London |isbn=0749928328 |pages=17–18}}</ref> {{Col-begin}} {{col-break}} '''''ಕಾಂಜಿ'' ''' 招福の秘法,<br> 萬病の霊薬. 今日丈けは:<br> :怒るな, ::心配すな, :::感謝して, ::::業をはけめ, :::::人に親切に. 朝夕合掌して心に念じ,<br> 口に唱へよ. 心身改善.<br> 臼井霊氣療法. 肇祖,<br> 臼井甕男. {{col-break}} '''''ರೋಮಾಜಿ '' ''' ಶೋಫುಕು ನೋ ಹಿಹೋ, <br> ಮನ್ಬ್ಯೋ ನೋ ರೆಯಿಯಾಕು ಕ್ಯೋ ಡಾಕೆ ವಾ:<br> :ಒಕೊರು ನಾ, ::ಶಿಂಪೈ ಸು ನಾ, :::ಕಾಂಷ ಶಿತೆ, ::::ಗಯೋ ವೋ ಹಕೆಮೆ, :::::ಹಿಟೋ ನಿ ಶಿನ್ಸೆತ್ಸು ನಿ. ಅಸಾಯು ಗಾಷೋ ಶಿತೆ ಕೊಕೊರೋ ನಿ ನೆಂಜಿ,<br> ಕುಚಿ ನಿ ತೊನಯೇ ಯೋ. ಶಿನ್ಶಿನ್ ಕೈಜೆನ್.<br> ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಚೋಸೋ,<br> ಉಸುಯಿ ಮಿಕಾವೋ. {{col-break}} [[File:Usui concepts japanese.gif|thumb|right|ಸಮಗ್ರ ಗ್ರಂಥದೊಳಗೆ ಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿಯವರ ಐದು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ(ಜಪಾನೀಸ್ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿನವರೆಗೆ, ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ).ಗಮನಿಸಿ: ಐದು ಆಚಾರ ಸೂತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಐದು ಆಧಾರ ತತ್ತ್ವಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಇವುಗಳು, ಅಂತರದ ಕೆಳಭಾಗದ ಬಲಬದಿಯಿಂದ ಮೂರನೇ ಅಂಕಣದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಬಲಭಾಗದಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಾಗು ಐದನೇ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.]] '''''ಆಂಗ್ಲ '' ''' ಸಂತೋಷವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಗುಪ್ತ ಕಲೆ <br> ಎಲ್ಲ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಪವಾಡ ಸದೃಶ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಕಡೆ ಪಕ್ಷ ಇಂದು:<br> :ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ, ::ಚಿಂತಿಸಬೇಡ, :::ಆಭಾರಿಯಾಗಿರು, ::::ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೆಲಸಮಾಡು, :::::ಜನರಿಗೆ ಸ್ನೇಹಮಯನಾಗಿರು. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಾಗು ಸಂಜೆ, ಕೈಯನ್ನು ಮುಗಿದು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಹಾಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮಾಡು.<br> ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸು ಹಾಗು ಬಾಯಿಂದ ಪಠಣ ಮಾಡು. ದೇಹ ಹಾಗು ಮನಸ್ಸಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ.<br> ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ. ಸ್ಥಾಪಕ,<br> ಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿ. {{Col-end}} {{Col-begin}} {{col-break}} == ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು == ಇಂದು ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ'' ಹಾಗು ''ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ === [[File:Reiki.svg|thumb|100px|ಶಿಂಜಿತೈ ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ರೇಖಿ]] ''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ'' ಯನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಉಸುಯಿಯವರ ಮೂಲ ಬೋಧನೆಗಳಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ<ref>{{cite book |title=Essential Reiki: A Complete Guide to an Ancient Healing Art |last=Stein |first=Diane |authorlink=Diane Stein |year=1998 |publisher=Crossing Press |location=Australia |isbn=೦೮೯೫೯೪೭೩೬೬ |page= |pages=}}</ref> ಹಾಗು ಈ ಬೋಧನೆಗಳು ಜಪಾನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಬೋಧಕರು ರೇಖಿಯ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಜಪಾನಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರಾದರೂ, ಅದರಿಂದ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರುಗಳು ರೇಖಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ಜಪಾನಿಯರಿಗೆ ರೇಖಿಯ ಒಂದು ಹಾಗು ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೯೩ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಜರ್ಮನಿಯ ರೇಖಿ ತಜ್ಞ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಅರ್ಜಾವ ಪೆಟ್ಟರ್, ಬೋಧಕ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತ, ಹಾಗು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಜಪಾನಿಯರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೇಖಿಯ ಬಗೆಗಿರುವ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯ ಹಲವಾರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ, ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="ReikiMaster.com">{{cite web |url=http://www.master-reiki.com/ |title=Master Reiki - Become a Reiki Master |author=Master-Reiki.com |year=2009 |accessdate=April 27, 2010 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150903060335/http://www.master-reiki.com/ |url-status=dead }}</ref> * '''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈ''' (臼井靈氣療法學會 ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ನಲ್ಲಿ, ಇದು "ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನದ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ")<ref name="JDGakkai">{{Cite web |url=http://www.aetw.org/reiki_gakkai.html |title=Usui Reiki Ryoho Gakkai |author=James Deacon |year=2003 |work=http://www.aetw.org/ |accessdate=5 June 2010 |archive-date=25 ಮಾರ್ಚ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170325183653/http://www.aetw.org/reiki_gakkai.html |url-status=dead }}</ref> ಎಂಬುದು ಮಿಕಾವೋ ಉಸುಯಿಯವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅವರ ಶೈಲಿಯು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಕ್ಕೈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ಯಾರೊಬ್ಬರಿಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ), ಜೊತೆಗೆ ಇವರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉಷಿಡ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು ಹಾಗು ಇಂದು,''ಶಿಹನ್'' (ತಜ್ಞ), ಮಸಾಕಿ ಕೊಂಡೊಹ್, ಗಕ್ಕೈನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹಲವಾರು ಬೋಧನೆಗಳು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿದರೂ ಸಹ, ಈ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು-ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತಜ್ಞ ಹಿರೋಷಿ ದೋಯಿ-ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಉಳಿದ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇದೊಂದು ಗುಪ್ತಜ್ಞಾನದ ಸಮಿತಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. * '''ರೆಯಿಡೊ ರೇಖಿ ಗಕ್ಕೈ''' (靈道靈氣學會, ಅರ್ಥ "ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಘಟನೆ ''[ಹಾಗು]'' ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ") ಎಂಬುದು ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನ ತಜ್ಞರಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಸರು, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಫುಮಿನೋರಿ ಅಒಕಿ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಇವರು ಗಕ್ಕೈನ ಬೋಧನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಫುಮಿನೋರಿ ಅಒಕಿ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ ಕೊರಿಕಿ(ಅರ್ಥ-"ಸಂತೋಷದ ಶಕ್ತಿ") ಸಂಕೇತವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://usuarios.multimania.es/tomaqui/KORIKI%20-%20Un%20primer%20simbolo.htm |title=KORIKI - Un primer símbolo |author=Tomaqui |language=Spanish |trans_title=Koriki - The First Symbol |accessdate=28 February 2010 |archive-date=10 ಮಾರ್ಚ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120310072700/http://usuarios.multimania.es/tomaqui/KORIKI |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.aetw.org/reiki_reido.html |title=Reido Reiki |author=James Deacon |publisher=http://www.aetw.org/ |accessdate=5 June 2010 |archive-date=20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170220031040/http://www.aetw.org/reiki_reido.html |url-status=dead }}</ref> * '''ಕೊಮ್ಯೋ ರೇಖಿ ಕೈ''' (光明レイキ會, ಅರ್ಥ "ವಿಮುಕ್ತಗೊಂಡ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸಮೂಹ(ಸಮಿತಿ)") ಜಪಾನೀಸ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೇಖಿ ಶಾಲೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ರೇಖಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಹ್ಯಾಕುಟೆನ್ ಇನಮೋಟೋ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಗಕ್ಕೈನಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಇತರ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿಯೋಕೋ ಯಮಗುಚಿ(山口　千代子) ಮೂಲಕ ಹಯಾಶಿ ಕ್ರಮದಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. * '''ಜಿಕಿಡೆನ್ ರೇಖಿ''' (直傳靈氣, ಅರ್ಥ "ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ''[ಯ]'' ನೇರ ಬೋಧನೆ") ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಡಾ. ಹಯಾಶಿಯಿಂದ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲ ಪದ್ಧತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ.ಯಮಗುಚಿ ಹಾಗು ಅವರ ಪುತ್ರ, ತದಾವೋ ಯಮಗುಚಿ(山口 忠夫) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.jikidenreiki.co.uk/83/0/tooltip1.htm |title=Jikiden Reiki History |3=Chiyoko Yamaguchi |4=Tadao Yamaguchi |author=Tadao Yamaguchi |work=http://www.jikidenreiki.co.uk/ |accessdate=5 June 2010 |archive-date=30 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161230230604/http://www.jikidenreiki.co.uk/83/0/tooltip1.htm |url-status=dead }}</ref> ''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಹಿಕ್ಕೆಯಿ'' ನಲ್ಲಿ(臼井靈氣療法必携,''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೈಪಿಡಿ'' )ನೀಡಲಾದ, ಉಸುಯಿಯವರು ಬಳಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಸಂಕಲಿಸಿದ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryōhō Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=7}}</ref> === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ === ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ (西洋レイキ,''ಸೇಯಿಯೋ ರೇಖಿ'' ) ಪದ್ಧತಿಯು ಹವಾಯೋ ತಕಾತರ ಪದ್ಧತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.<ref name="TakataWest">{{cite book |last1=Streich |first1=Marianne |last2=William |first2=Rand L. |title=How Hawayo Takata Practised and Taught Reiki |url=http://www.centerforreikiresearch.org/Downloads/TakataArticle.pdf |accessdate=27 April 2010 |year=2007 |month=Spring |publisher=Reiki News Magazine |page=1 |quote=All Western Reiki practitioners have a lineage going back through Mrs. Takata. It was she who brought Reiki to the west. |archive-date=25 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725151957/http://www.centerforreikiresearch.org/Downloads/TakataArticle.pdf |url-status=dead }}</ref> ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ''ರೆಯಿಜಿ-ಹೋ'' ಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕೈಯಿನ ಬಳಕೆ, ಇದು "ಕೈಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿತಿರುವ ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಕೌಶಲ."<ref name="ReikiMaster.com" /> ಈ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಶಮನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಧ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ReikiMaster.com" /> ಹಯಾಶಿಯವರಿಂದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ತಕಾತ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು [[ಹವಾಯಿ|ಹವಾಯಿಗೆ]] ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರವಷ್ಟೇ, ರೇಖಿಯು ಉಳಿದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರ]]ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ತಕಾತ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮನೋಧರ್ಮಕ್ಕೆ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. * '''ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಶಿಕಿ ರಯೋಹೋ''' (臼井靈氣式療法, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಉಸುಯಿಯವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಶೈಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪದಶಃ ತರ್ಜುಮೆಯೆಂದರೆ "ಉಸುಯಿಯವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಶೈಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ" (ರಯೋಹೋ (療法) ಅರ್ಥ''ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'' ))ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ರೇಖಿಯ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಗೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಹವಾಯೋ ತಕಾತರ ಮೂಲ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಕಾತರ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಫಿಲ್ಲಿಸ್ ಲೇಯಿ ಫುರುಮೋಟೋ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ರೇಖಿ ಅಲಾಯನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.reikialliance.com/the-reiki-alliance |title=What is the Reiki Alliance? |author=The Reiki Alliance |year=2006 |accessdate=5 May 2010}}</ref> ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಯ ರೇಖಿಗಳ ಮಾದರಿ, ಮೂರು ತರಬೇತಿ ಹಂತಗಳಿವೆ, ಇದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೊದಲ ಹಂತ, ಎರಡನೇ ಹಂತ, ಹಾಗು ಬೋಧಕ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ತಕಾತರ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲ ಸಂಕೇತಗಳ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಹಯಾಶಿ ತಕಾತರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಶಿಕಿ ರಯೋಹೋ,[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ]]ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ರೇಖಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಕೋರುವ ಪರವಾನಗಿಗೆ ಅರ್ಹವೂ ಸಹ ಆಗಿದೆ(ರೇಖಿ ಪರಂಪರೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ).<ref>{{cite web |url=http://www.ctha.com/Quals/?QC=16 |title=Complementary Therapists Association - Accepted Qualifications - Reiki |author=Complementary Therapists Association |accessdate=15 April 2010}}</ref> * '''ಉಸುಯಿ/ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ರೇಖಿ''' ಎಂಬುದು ಆರ್ಥರ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಲೀ ರಾಂಡ್ ಹಾಗಿ ಡಿಯಾನೆ ಸ್ಟೆಯಿನ್ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಸರು.<ref name="TibetanReikiIntFedWales">{{cite web |url=http://www.reiki-federation.co.uk/glossary.asp |title=Explanation of Reiki |author=International Reiki Federation |accessdate=5 May 2010 |archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150810005129/http://www.reiki-federation.co.uk/glossary.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://angelreiki.nu/level3/tibetan.htm |title=Usui Tibetan Reiki - Introduction |author=Vincent Amador |accessdate=26 July 2010 |archive-date=14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020414093724/http://angelreiki.nu/level3/tibetan.htm |url-status=bot: unknown }}</ref> ಈ ಪದ್ಧತಿಯು, ತಕಾತ ಅವರು ಬೋಧಿಸಿದ ಉಸುಯಿಯವರ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ(病専法, ''ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ವಿಧಾನ'' ),''ಗ್ಯೋಷಿ-ಹೋ'' (凝視法, ''ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ವಿಧಾನ'' ), ಹಾಗು ''ಕೆನ್ಯೋಕು-ಹೋ'' (件抑制法, ''ನಿರಾರ್ದ್ರ ಜಳಕ ವಿಧಾನ'' ) ರಾಂಡ್, ಉಸುಯಿ ಶಿಕಿ ರಯೋಹೋಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಸೇರ್ಪಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೈಲೆಟ್ ಬ್ರೀಥ್ ನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಧಾನದ ಮಾರ್ಪಾಡು,<ref name="TibetanReikiIntFedWales" /> ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಹಾಗು [[ಕುಂಡಲಿನಿ]] ಅಗ್ನಿ ಸಂಕೇತಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಸುಯಿ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆ, ಹುಯಿ ಯಿನ್ ನ ಸ್ಥಾನ(ಮೂಲಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ), ಹಾಗು ಪಿಂಡಾನ್ಡ ಪಥ.<ref name="TibetanReikiIntFedWales" /> ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಉಸುಯಿ/ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ರೇಖಿ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಪಾರಭೌತಿಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ಶಿಕಿ ರಯೋಹೋಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಪದವಿ ಹಂತ, ಎರಡನೇ ಪದವಿ ಹಂತ, ಉನ್ನತ ರೇಖಿ ತರಬೇತಿ(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ''೩A'' ಅಥವಾ ''ART'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಹಾಗು ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ ಹಂತದ ಪದವಿ (ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''೩B'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).<ref name="TibetanReikiIntFedWales" /> * '''ಗೆನ್ಡೈ ರೇಖಿ ಹೋ''' (現代靈氣法, ಅರ್ಥ "ಆಧುನಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ವಿಧಾನ") ಪದ್ಧತಿಯು ಜಪಾನೀಸ್ ಹಾಗು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ,<ref name="EverythingReiki_Phylameana">{{Cite book |last=Lila Desy |first=Phylameana |title= The Everything Reiki Book: Channel Your Positive Energy to Reduce Stress (Everything (New Age)) |publisher=Adams Media Corporation |year=2004 |month=1 March |isbn=159337030X |page=232}}</ref> ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಹಿರೋಷಿ ದೊಯಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="EverythingReiki_Phylameana" /> ದೊಯಿ, ಮೊದಲು ಮಿಯೇಕೋ ಮಿತ್ಸುಯಿ ಅವರಿಂದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು, ಮಿಯೇಕೋ "ಕಾಂತಿ ವಿಧಾನದ" ಒಬ್ಬ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="ReikiThreshold">{{Cite web |url=http://www.threshold.ca/reiki/Gendai.html |title=What is Gendai Reiki Ho? |author=Richard R. Rivard |date=23 October 2009 |work=The Reiki Threshold (http://www.threshold.ca/reiki/, direct link to source: http://www.threshold.ca/reiki/Gendai.html) |quote=See section entitled ''Mr. Doi's Reiki Training'' |accessdate=11 June 2010 |archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928075632/http://www.threshold.ca/reiki/Gendai.html |url-status=dead }}</ref> ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ, ಇವರಿಗೆ ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಗಕ್ಕೈನಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="ReikiThreshold" /> ==ಬೋಧನೆಗಳು == ರೇಖಿ ಬೋಧನೆಗಳು, ರೇಖಿ ಅಪರಿಮಿತವೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತವೆ<ref>ರೇಖಿ ಅಪರಿಮಿತವಾದುದು. ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮; ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೯</ref><ref>ರೇಖಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಜೀವನ ಶಕ್ತಿ: ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೬೨; ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮; ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೭೫; ಲೂಬೆಕ್(೧೯೯೪). ಪುಟ ೧೩; ಬೋರಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೮</ref> ಹಾಗು ಇದರಿಂದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು.<ref name="for healing">ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮; ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್(೨೦೦೧). ಪುಟಗಳು ೧೪ ಹಾಗು ೬೮; ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೩೦; ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್(೨೦೦೪). ಪುಟ ೨೭</ref> ಈ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವವರು, ಒಬ್ಬ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರು ನಡೆಸುವ ''ಅನುಷ್ಠಾನ'' ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ<ref>ಗಮನಿಸಿ: ರೇಖಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ''ಅನುಷ್ಠಾನ'' ಹಾಗು "ಪ್ರವರ್ತನ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದಲು ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಚಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸುಲಭಗಮ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವಾಗ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ''ಅನುಷ್ಠಾನ'' ಹಾಗು ವೈಯಕ್ತಿಕ(ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ) ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ "ಪ್ರವರ್ತನ" ಪದಗಳಿಗೆ ಸಾಂಧರ್ಭಿಕವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಅಂತರವಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳು ಸದೃಶವಾದ ದೈಹಿಕ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.</ref> ಮೂಲಕ ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ<ref>ರೇಖಿಯನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು :(ಲೂಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೮); (ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ(೧೯೯೫) ಪುಟ ೩೫);(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೭೭</ref>.<ref>ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೂಲಕ ಸುಲಭಗಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೨೭ ಹಾಗು ೩೧);(ಲುಬೆಕ್, ಪೆಟ್ಟರ್, ಹಾಗು ರಾಂಡ್ (೨೦೦೧). ಪುಟ ೨೨);(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟಗಳು ೧೮ ಹಾಗು ೧೯);(ಗೊಲ್ಲಘರ್ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೨೬);(ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೧೨</ref> ರೇಖಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು ಇದನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಶಮನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Reiki as holistic therapy">ರೇಖಿ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಶಾರೀರಿಕ, ಮಾನಸಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಾಗು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ:(ಬಗಿನ್ಸ್ಕಿ ಹಾಗು ಶರಮೊನ್(೧೯೮೮). ಪುಟ ೩೫);(ಗೊಲ್ಲಘರ್ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೪೪);(ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೧೦);(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೮೧)</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಶಕ್ತಿಯು, ರೋಗಿಯ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ವೈದ್ಯರು ಕೈಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಸಂಭಾವ್ಯ ಗ್ರಾಹಕನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದಾಗ, ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಚಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬೋಧನೆಗಳು, ವೈದ್ಯರ ''ಉದ್ದೇಶ'' ಅಥವಾ ಈ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಬೋಧನೆಗಳು, ಶಕ್ತಿಯು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವ ರೋಗಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ''ಒಳಕ್ಕೆ ಎಳೆದು'' ಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತವೆ.<ref>ರೇಖಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಉಪಶಮನವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೮);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ(೧೯೯೫). ಪುಟಗಳು ೭೮ ಹಾಗು ೯೩);(ಗೊಲ್ಲಘರ್ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೨೪)</ref> ಈ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುವಂತೆ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಶಕ್ತಿಯು "ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ" ಕೂಡಿದೆ,<ref>ರೇಖಿ "ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ" ಕೂಡಿದೆ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟಗಳು ೨೮ ಹಾಗು ೨೯);(ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೧೦)</ref> ಇದರರ್ಥ, ವೈದ್ಯರ ಕೈಗಳು ಗುಣಪಡಿಸಬೇಕಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಮನ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ರೇಖಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ===ತರಬೇತಿ=== ಜಪಾನಿನ ಹೊರಗೆ ಬೋಧಿಸಲಾಗುವ ರೇಖಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>ರೇಖಿಯನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟ ೫೪);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೧೧೭);(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೮)</ref> ಅಥವಾ ಪದವಿಗಳು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯನ್ನು ಉಸುಯಿಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಧ್ಯಾನ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಬಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref name="Usui 2000 7">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=7}}</ref> ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ''ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ====ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿ ==== ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್ ನ್ನು,<ref>ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್ ನ ವಿಷಯವಸ್ತು: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟ ೫೪);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೧೧೮);(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೮)</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ''ಷೋಡೆನ್'' ("初伝" ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ, "'ಪ್ರಾರಂಭಿಕ/ಪ್ರವೇಶ ಮಟ್ಟದ ಬೋಧನೆಗಳು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ)ಎಂಬ ಜಪಾನೀಸ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref name="aetw.org">ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ (೨೦೦೨),''ರೇಖಿ ಗ್ಲಾಸರಿ: S - Z'' (ಆನ್ಲೈನ್). ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದ್ದು: ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ (ಲಭ್ಯತೆ: http://www.aetw.org/reiki{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} _glossary_s.html)</ref> ಇದು ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಹಾಗು ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು "ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು" ಶಿಕ್ಷಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮೊದಲ ಹಂತದ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳ ಪರಿಣಾಮ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೩೭)</ref> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾಯಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ:(ಬಗಿನ್ಸ್ಕಿ ಹಾಗು ಶರಮೊನ್ (೧೯೮೮). ಪುಟ ೪೮),(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೯)</ref> ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ರೇಖಿ ವೈದ್ಯರು ಸ್ವತಃ ತಮಗೆ ಹಾಗು ಇತರರಿಗೆ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ತರಬೇತಿಯ ಅವಧಿಯು ರೇಖಿ ತಜ್ಞರ ಬೋಧನೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ; ಕೆಲವರು ಹಲವು ದಿನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನಾಲ್ಕು ಅವಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಎರಡು ದಿನಗಳ ಎರಡು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪದವಿಯ ಅವಧಿ:(ಬಗಿನ್ಸ್ಕಿ ಹಾಗು ಶರಮೊನ್ (೧೯೮೮). ಪುಟ ೪೬),(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೮)</ref> ====ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ ==== ಎರಡನೇ ಹಂತದ ರೇಖಿ ಕೋರ್ಸ್ ನ್ನು,<ref>ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿಯ ವಿಷಯ ವಸ್ತು:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೫೬);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೧೧೯); (ಪೆಟ್ಟರ್(೧೯೯೭). ಪುಟ ೪೩)</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ''ಒಕುಡೆನ್'' ಎಂಬ ಜಪಾನೀಸ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ("奥伝" ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಆಂತರಿಕ ಬೋಧನೆಗಳು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ),<ref>ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ (೨೦೦೨),''ರೇಖಿ ಗ್ಲಾಸರಿ: M - R'' (ಆನ್ಲೈನ್). ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದ್ದು: ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ (ಲಭ್ಯತೆ: http://www.aetw.org/reiki{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} _glossary_m.html#o)</ref> ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗು ದೂರದಿಂದಲೇ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಹಲವಾರು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ.<ref>ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಂಕೇತಗಳು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೮೧)</ref> ಇದು ವೈದ್ಯ ಹಾಗು ಗ್ರಾಹಿಯ ನಡುವೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳ ಹಾಗು ಕಾಲವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ರೇಖಿಯನ್ನು ಭೂತ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೩೯),ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ;(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೧೫);(ಲೂಬೆಕ್ (೧೯೯೪). ಪುಟ ೧೫೫)</ref><ref>ದೂರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಸಂಕೇತಗಳು:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೩೯);(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೧೧೦)</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಿದುಬರುವ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಪರಿಣಾಮ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೮೧)</ref> ಎರಡನೇ ಹಂತದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಗ್ರಾಹಿಯ ಎದುರು ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಹಾಜರಿರದೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು - ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು "ದೂರದಿಂದಲೇ ನೀಡಲಾಗುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ"(ಡಿಸ್ಟನ್ಟ್ ಹೀಲಿಂಗ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನೀಡಲಾಗುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ:(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೪೩)</ref> ಜಪಾನಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಕೇವಲ ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿಯನ್ನು, ಉಸುಯಿಯವರ ಅಧ್ಯಾಪಕತ್ವದಲ್ಲಿ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗು ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="Usui 2000 8">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=8}}</ref> ====ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ ==== ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ, ಅಥವಾ "ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿಯ" ಮೂಲಕ,<ref>ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿ: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೫೮);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟಗಳು ೧೨೦ ರಿಂದ ೧೨೪); (ಪೆಟ್ಟರ್(೧೯೯೭). ಪುಟಗಳು ೪೭ ಹಾಗು ೪೯)</ref> ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಜಪಾನೀಸ್ ಹೆಸರು ''ಶಿನ್ಪಿಡೆನ್'' ("神秘伝"ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ, "ಗುಪ್ತ ಬೋಧನೆಗಳು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ)ಎಂಬ ಜಪಾನೀಸ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದರ ಮೂಲಕ,<ref name="aetw.org"/> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ರೇಖಿ ತಜ್ಞನೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ರೇಖಿ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ,"ತಜ್ಞ" ಎಂಬ ಪದವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನೋದಯಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಈ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ "ತಜ್ಞ/ಶಿಕ್ಷಕ" ಎಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಖಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಹಾಗು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ.<ref>ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿಯ ವಿಷಯವಸ್ತು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ೧೬ ಹಾಗು ೧೭)</ref> ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೊಸ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರು ಇತರರಿಗೆ ರೇಖಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ಪದವಿ ಹಂತಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ತಜ್ಞ ತರಬೇತಿಯ ಅವಧಿಯು ಒಂದು ದಿನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಒಂದು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಇದು ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆ ಹಾಗು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ರೇಖಿ ತಜ್ಞರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾದರಿಗಳಿವೆ: ''ತಜ್ಞ ಬೋಧಕ'' ಹಾಗು ''ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯ'' ; ತಜ್ಞ ಬೋಧಕರು ರೇಖಿಯ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ರೇಖಿಯನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ(ಅದೆಂದರೆ ಇತರರು ಕಲಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು),ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರು ರೇಖಿಯ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ರೇಖಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ====ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು==== ತರಬೇತಿ ವಿಧಾನಗಳು, ತರಬೇತಿಯು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಅವಧಿ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ.,ಹೊಂದಾವಣೆ), ಹಾಗು ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೇಖಿಗೆ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನೊಳಗೆ ರೇಖಿ ಹಾಗು ರೇಖಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ UK ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್ <ref>UK ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಲಿಂಕ್: http://www.reiki{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} fed.co.uk/</ref> ಹಾಗು ರೇಖಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್(UK).<ref>ದಿ ರೇಖಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಲಿಂಕ್: http://www.reikicouncil.org.uk/</ref> [[ಅಂತರ್ಜಾಲ|ಆನ್ಲೈನ್]] ಮೂಲಕವೂ ರೇಖಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಮಾಡುವ ರೇಖಿ ತಜ್ಞ/ಬೋಧಕ, ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮುಟ್ಟುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ದೂರದಿಂದಲೇ ನೀಡಲಾಗುವ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್ ಗಳು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ UK ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್, "''ಎಲ್ಲ ತರಬೇತಿಯು "ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿರಬೇಕು" ಅಥವಾ "ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರಬೇಕು"(ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಸ್ವೀಕೃತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ)'' ."<ref>UK ರೇಖಿ ಫೆಡರೇಶನ್(೨೦೦೯), ''ಮೆಂಬರ್ಶಿಪ್ ಫಾರ್ಮ್.'' ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಗೊಂಡಿದೆ(ಲಭ್ಯತೆ: http://www.reikifed.co.uk/pub/about/fed/join/reikifed_mem-app.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230230655/http://www.reikifed.co.uk/about-us/membership |date=2016-12-30 }})</ref> ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು, ರೇಖಿಯನ್ನು "ತ್ವರಿತ"ವಾಗಿ ಕಲಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ ತಜ್ಞತೆ ಪಡೆಯುವ ಅನುಭವ ಹಾಗು ಸಹನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರ್ಯಾಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ==ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ== [[File:ColouredChakraswithDescriptions.jpg‎|thumb|300px|ಏಳು ಪ್ರಮುಖ[[ಚಕ್ರ|ಚಕ್ರಗಳು]].]] [[File:Chinese meridians.JPG|thumb|300px|ಮಾನವ ದೇಹದ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥೂಲ ನಕ್ಷೆ.]] ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿಯಲ್ಲಿ, ರೇಖಿಯು, ಕೈಯಿನ-ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಿಖರ ಶಕ್ತಿ ರೇಖೆಗಳು ಹಾಗು [[ಚಕ್ರ|ಚಕ್ರಗಳ]] ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆಂದು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೈಗಳ-ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ದೇಹದ ಮುಂಭಾಗ ಹಾಗು ಹಿಂಭಾಗ ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಇವುಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ(ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ). ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ ನಂತಹ ಬರಹಗಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಉಸುಯಿ ಕೇವಲ ಐದು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಕೈಗಳ-ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಇದು ತಲೆ ಹಾಗು ಕುತ್ತಿಗೆ ಭಾಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿತು.<ref name="JDUsuiOrigHandPos">ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ (೨೦೦೬), ''ಉಸುಯಿ'ಸ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಪೋಸಿಶನ್ಸ್'' (ಆನ್ಲೈನ್). ಲಭ್ಯತೆ: http://www.aetw.org/d_treatment_usui.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807011438/http://www.aetw.org/d_treatment_usui.htm |date=2020-08-07 }} (೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ)</ref> ಮೊದಲು ತಲೆ ಹಾಗು ಕುತ್ತಿಗೆ ಭಾಗಕ್ಕೆ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಅಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗಿರುವ ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="JDUsuiOrigHandPos" /> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯಷ್ಟಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿಯೊಳಗೆ ಚಕ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ''ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ'' ಹಾಗು ''ರೆಯಿಜಿ-ಹೋ'' ನಂತಹ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು, ಸೆಳವರಿವುಗಳು ಹಾಗು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ನೋವಿರುವ(ಅಸೌಖ್ಯವಿರುವ) ಜಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆ === ಉಸುಯಿ ರೇಖಿ ರಯೋಹೋ ಯಾವುದೇ ಮದ್ದು ಅಥವಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನೋಡುವುದು,ಓದುವುದು, ಮೆತ್ತಗೆ ತಟ್ಟುವುದು,ಹಾಗು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Healing">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=25}}</ref> ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಅರ್ಜಾವ ಪೆಟ್ಟರ್ ರ ಪ್ರಕಾರ, ಉಸುಯಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು,ಅವುಗಳಿಗೆ ಮಸಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು,ಮೆಲ್ಲಗೆ ತಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು,ಪೆಟ್ಟನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು,ಆ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಜೋರಾಗಿ ಊದುತ್ತಿದ್ದರು,ಹಾಗು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು,<ref name="Joshin Kokyuu-ho">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=22}}</ref> ಜೊತೆಗೆ ''ಪಾಮ್ ಹೀಲಿಂಗ್'' (ಕೈಯಿಂದ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು) ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪೂರಕ ಹಾಗು ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪಾಮ್ ಹೀಲಿಂಗ್ ನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ(ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ "''ತೆನೋಹಿರ'' " ಎಂದು ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ(掌, ಅರ್ಥ "ಅಂಗೈ"),ವೈದ್ಯರು ಅಂಗೈಗಳ ಮೂಲಕ ''ಕಿ'' ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಾಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="through hands" /> ===ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ === ಮಾದರಿಯಾದ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ-ದೇಹದ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ,<ref>ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆ:(ಲುಬೆಕ್ (೧೯೯೪). ಅಧ್ಯಯನಗಳು ೪ ಹಾಗು ೫);(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೮೪);(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೫); (ಲುಬೆಕ್,ಪೆಟ್ಟರ್,ಹಾಗು ರಾಂಡ್(೨೦೦೧). ಅಧ್ಯಾಯ ೨೦); (ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೭೯);(ಪೆಟ್ಟರ್ (೧೯೯೭). ಪುಟಗಳು ೫೦ ರಿಂದ ೫೫);(ಬೋರಾಂಗ್ (೧೯೯೭). ಪುಟ ೩೬)</ref> ರೇಖಿ ವೈದ್ಯರು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರಿಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಸಾಜು ಮಾಡುವ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ವಿರಮಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಡಿಲವಾದ,ಹಿತಕರವಾದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಶಾಂತವಾದ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ವೈದ್ಯರು ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ,<ref>ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾನಸಿಕ ತಯಾರಿ:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೬)</ref> ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅನಗತ್ಯ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ವಿಧ್ಯುಕ್ತದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾತನಾಡುವುದು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೫)</ref> ವೈದ್ಯರು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರ ಮೇಲೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ,ವೈದ್ಯರುಗಳು ರೋಗಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ದೇಹದ ಕೆಲ ಸೆಂಟಿಮೀಟರುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಚಾಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಭಂಗಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಮೂರರಿಂದ ಐದು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕೈಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಲೆಯನ್ನು, ಮುಂಡದ ಮುಂಭಾಗ ಹಾಗು ಹಿಂಭಾಗ,ಮಂಡಿಗಳು,ಹಾಗು ಪಾದಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ೧೨ ರಿಂದ ೨೦ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ೪೫ ರಿಂದ ೯೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.<ref name="EllyardP41">ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹಾಗು ಇತರವುಗಳ ಅವಧಿ: (ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್(೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೧)</ref> ಹಲವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈದ್ಯರುಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೈಗಳ ೧೨ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ,<ref name="Usui 2000 7" /> ಆದರೆ ಇತರರು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ತಮ್ಮ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,<ref>ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಬಳಕೆ:(ಉಸುಯಿ ಹಾಗು ಪೆಟ್ಟರ್(೨೦೦೩). ಪುಟ ೧೭)</ref> ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯ ವಿಧಾನವೂ ಸಹ ಹೌದು, ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಇಂತಹ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಗ್ರಾಹಿಯನ್ನು "ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್" ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಪ್ರವೇಶವು,ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಾವಧಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಂಗಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ-ಶೈಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಮಾದರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Usui 2000 8" /> ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬುವ ಕೈಗಳ ೧೨ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು,<ref name="Usui 2000 8" /> ಈ ಮೂಲಕ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, * ಕೈಗಳ ಸುಖೋಷ್ಣದ ಮೂಲಕ ದೈಹಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು, * ರೇಖಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು, * ಸಂಕೇತಗಳ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರೀತಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು, * ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗು ಸ್ವತಃ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಬಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು.<ref name="Usui 2000 8" /> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೋಗಿಯು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಖೋಷ್ಣತೆ ಅಥವಾ ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಮುಟ್ಟದೆ ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲೂ ಸಹ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಆಳವಾದ ಶಮನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾವನೆಯು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಮುಕ್ತಿಗಳೂ ಸಹ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.<ref>ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು:(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೪೪)</ref> ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ದೇಹದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಮನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಾದರೂ,ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ "ಉಪಶಮನಗಳು" ದೊರೆತಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯ ನಡುವೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಮೂರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಣಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref name="EllyardP41" /> ಹಾಗು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಇಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ಅವಧಿಯ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ವಯಂ-ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯವೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="EllyardP41" /> ===ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ === [[File:Reiki DSCF2008.jpg|thumb|ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.]] ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯರು ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಪಟ್ಟ ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಗದ ಸಮೀಪ ಅಥವಾ ಅದರ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ತಕ್ಷಣದ ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ,<ref>ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೧೦); (ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟ ೭೦); (ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೭೭)</ref> ಜೊತೆಗೆ ಗಾಯಗೊಂಡ ಭಾಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ತಕಾತ "ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು", ದೂರ ಅಥವಾ "ಅನುಪಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಶಮನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ" ಹೋಲಿಸಿದರೆ 'ಸಕ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆ' ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಜೇಮ್ಸ್ ಡೆಕೊನ್ (೨೦೦೬),'' CKR, SHK, ಹಾಗು ಆಬ್ಸೆಂಟ್ ಹೀಲಿಂಗ್'' (ಆನ್ಲೈನ್). ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದ್ದು: ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ (ಲಭ್ಯತೆ: http://www.aetw.org/reiki{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} _takata_course೨.htm)</ref> ಕೆಲವು ವೈದ್ಯರುಗಳು, ಕೆಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯಗಳು ಕೈಗಳ ಸೂಕ್ತ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿವೆ,<ref>reiki.nu (೨೦೦೯), ''ರೇಖಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಪೋಸಿಶನ್ಸ್ ಫೋಟೋಸ್ - ಟ್ರೀಟಿಂಗ್ ಅದರ್ಸ್, ಸೆಲ್ಫ್ ಅಂಡ್ "ಕ್ವಿಕ್ ವರ್ಶನ್"'' (ಆನ್ಲೈನ್). ೨೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಗೊಂಡಿದೆ(ಲಭ್ಯತೆ: http://www.reiki.nu/Treatmentguide2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200109021324/http://www.reiki.nu/Treatmentguide2.pdf |date=2020-01-09 }})</ref><ref>ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳು:(ಉಸುಯಿ ಹಾಗು ಪೆಟ್ಟರ್(೨೦೦೩). ಪುಟಗಳು ೪೯ ಹಾಗು ೬೭); (ಲೂಬೆಕ್(೧೯೯೪). ಪುಟಗಳು ೧೭೩ ಹಾಗು ೧೮೪)</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತರ ವೈದ್ಯರುಗಳು, ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ತೀವ್ರತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ತೀವ್ರತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: (ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ (೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೦೮);(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ (೧೯೯೫). ಪುಟ ೮೧)</ref> ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟ ೧೦೫)</ref> ಉಸುಯಿ, ಕೆಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಹಾಗು ನೋವುಗಳಿಗಾಗಿ ಅಸೌಖ್ಯ) ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೈಗಳ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು,<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=28}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ನರಮಂಡಲದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಿತ್ತಕ್ಷೋಭೆ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=49}}</ref> ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಉರಿಯೂತ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=52}}</ref> ಜೀರ್ಣಾಂಗ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಠರದ ಹುಣ್ಣುಗಳು),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=54}}</ref> ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆಯ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೀವ್ರತರವಾದ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=56}}</ref> ಚಯಾಪಚಯ ಹಾಗು ರಕ್ತದ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ರಕ್ತಹೀನತೆ]]),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=57}}</ref> ಮೂತ್ರಾಂಗ ಪ್ರದೇಶದ ತೊಂದರೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಉರಿಯೂತ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=59}}</ref> ಚರ್ಮದ ತೊಂದರೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದುಗ್ಧಗ್ರಂಥಿಗಳ ಉರಿಯೂತ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=60}}</ref> ಮಕ್ಕಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಡಾರ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=63}}</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಓಕರಿಕೆ),<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=64}}</ref> ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ವಿಷಮಶೀತ ಜ್ವರ|ಟೈಫಾಯ್ಡ್ ಜ್ವರ]]).<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=65}}</ref> ===ಉಸಿರಾಟ=== ಉಸಿರು ಹಾಗು ಉಸಿರಾಟದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಳಕೆಯು ಜಪಾನೀಸ್ ರೇಖಿಯ ಹಲವು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದರೂ ಸಹ, ಇದನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರೇಖಿ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=21}}</ref> ಉಸುಯಿ ''ಜೋಶಿನ್ ಕೊಕ್ಯು-ಹೋ'' (女神呼吸法) ಎಂಬ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು "ಚೇತನವನ್ನು ಶುದ್ಧಮಾಡಲು ಉಸಿರಾಡುವ ವಿಧಾನ" ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ "ದೇವಿಯ ಉಸಿರಾಟ ವಿಧಾನ" ಎಂದು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.<ref name="Joshin Kokyuu-ho" /> ಜೋಶಿನ್ ಕೊಕ್ಯು-ಹೋವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಬೆನ್ನಿನ ಭಾಗವನ್ನು ನೆಟ್ಟಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಮೂಗಿನ ಮೂಲಕ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯರು ಉಸಿರನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಆಕೆ/ಆತನೂ ಸಹ ದೇಹದ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಕುಟ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ ಉಸಿರಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರೇಖಿಯ ಸರಾಗ ಹರಿವಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಟ್ಯಾನ್ಡೆನ್ ಗೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Joshin Kokyuu-ho" /> ===ರೇಖಿಯ ಮೂರು ಆಧಾರಗಳು === ರೇಖಿಯ ಐದು ನಿಯಮಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಉಸುಯಿ ತಮ್ಮ ರೇಖಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇತರ ಮೂರು ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ; ''ಗಾಷೋ'' ,''ರೆಯಿಜೋ-ಹೋ'' , ಹಾಗು ''ಚಿರ್ಯೋ'' .<ref name="Usui 2000 15">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=15}}</ref> ====ಗಾಷೋ ==== ''ಗಾಷೋ'' ("合掌"ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ "ಎರಡು ಕೈಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುವುದು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ")ಎಂಬುದು ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಉಸುಯಿಯವರ ರೇಖಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು/ಸಭೆಗಳ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗಾಷೋದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳ ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳುಗಳು ಸಂಧಿಸುವ ಬೆರಳಿನ ಮಾಂಸಲಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Usui 2000 15" /> ====ರೆಯಿಜಿ-ಹೋ ==== ''ರೆಯಿಜಿ-ಹೋ'' (霊示法,ಅರ್ಥ "ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿ ವಿಧಾನದ ಸೂಚನೆ") ವೈದ್ಯರ ಮೂಲಕ ಮೂರು ಬಾರಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಾರ್ಗ, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯು ವೈದ್ಯರ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಕುಟ ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ(ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಉನ್ನತವಾದ ಆರೋಹಣವಾಗಿದೆ),ಅನಾಹತ(ಹೃದಯ)ಚಕ್ರದ ಮೂಲಕ(ರೇಖಿಯ ಶುದ್ಧ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ), ಅಥವಾ ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ(ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೇಖಿ ಸಂಕೇತಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ)ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು, ಮೂರನೇ/ದೂರದ ಸಂಕೇತವನ್ನು,ರೇಖಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ/ಶಕ್ತಿ ಸಂಕೇತದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು;ದೂರದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಮೊದಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಸಂಕೇತದೊಂದಿಗೆ ಭದ್ರಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Reiji-ho">{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=17}}</ref> ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ರೋಗಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದ ಗುಣಮುಖನಾಗಲೆಂದು, ಅಥವಾ ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ/ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Reiji-ho" /> ಮೂರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ಮುಕ್ಕಣ್ಣಿಗೆ(ಎರಡು ಹುಬ್ಬುಗಳ ಮಧ್ಯದ ಭಾಗ) ಎದುರಾಗಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕೈಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Reiji-ho" /> ಈ ವಿಧಾನವು ''ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ'' ಗೆ ಸದೃಶವಾದರೂ, ''ರೆಯಿಜಿ ಹೋ'' ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ''ಬ್ಯೋಸೇನ್-ಹೋ'' ಕೈಗಳ ಮೂಲಕ ಗುಣಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ವೈದ್ಯರ ಕೈಗಳ ಸೆಳವರಿವುಗಳು ಹಾಗು ಗ್ರಾಹಿಯ ಸೆಳವರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ====ಚಿರ್ಯೋ ==== ''ಚಿರ್ಯೋ'' ದಲ್ಲಿ("治療" ಜಪಾನೀಸ್ ನಲ್ಲಿ "(ವೈದ್ಯಕೀಯ)ಚಿಕಿತ್ಸೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ) ವೈದ್ಯರು ಆಕೆ/ಆತನ ಪ್ರಭಾವಿ ಕೈಯನ್ನು ಮುಕುಟ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ ಹಿಬಿಕಿಗೆ([[Wikt:響き|響き]], "ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ")ಕಾಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿರ್ಯೋವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯರು ಕೈಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ನೋವು ತಾಗುವವರೆಗೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೈಗಳು ಸ್ವಯಂ ಚಲಿಸುವವರೆಗೂ ಮುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Dr. Mikao |coauthors=Frank Arjava Petter |date= 31 |month=March |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578 |page=18}}</ref> ==ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅರ್ಹತೆ ನಿರ್ಧಾರ, ಹಾಗು ವಿವಾದ == ===ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ=== ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಪರಿಚಿತ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಥವಾ ಜೀವಭೌತ ಆಧಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref name="Lee_SR" /><ref name="Stenger_SRAM">{{cite journal|title=The Physics of 'Alternative Medicine' Bioenergetic Fields|journal=Scientific Review of Alternative Medicine|year=1999|first=Victor J.|last=Stenger|coauthors=|volume=3|issue=1|pages=1501–6|id=|url=http://www.sram.org/0301/bioenergetic-fields.html|accessdate=2008-03-30|doi=10.1126/science.134.3489.1501|pmid=14471768|archive-date=2006-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20061218144228/http://www.sram.org/0301/bioenergetic-fields.html|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಯಾದೃಚ್ಛೀಕರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಮರ್ಶೆಯು ರೇಖಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿತು, ಇದರಂತೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವು ನಿರೂಪಿತವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Lee_SR" /> ಒಂಬತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು [[ಅಂತರ್ವೇಶನ]] ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ; ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜಡಾಡ್ ಸ್ಕೋರ್ ನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ವೈದ್ಯರುಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಯಿತು. ಯಾದೃಚ್ಛೀಕರಿಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು, ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಅಥವಾ ಅನುದ್ದೇಶಿತ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಕಳಪೆಯಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಣ್ಣದಾದ ಮಾದರಿ, ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದ ಅಧ್ಯಯನ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗು ಕಳಪೆ ವರದಿಗಳಂತಹ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಧ್ಯಯನಗಳೂ ಸಹ ಪ್ಲಸಿಬೋ(ಹೊಸ ಔಷಧಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ನೋಡಲು ಆಧಾರವಾಗಿ, ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಔಷಧ) ಪರಿಣಾಮದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು."<ref name="Lee_SR" /> ಇಂತಹ ಲೋಪಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳು, ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಯಾವುದೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ರೇಖಿಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ಲಸಿಬೋ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಆಚೆಗೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Lee_SR" /><ref name="Ernst_PW">ಹೆಂಡರ್ಸನ್, ಮಾರ್ಕ್. [http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/alternative_medicine/article3760857.ece "ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್'ಸ್ ಗೈಡ್ ಟು ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ 'ಇನ್ ಆಕ್ಯುರೆಟ್'"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007072155/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/alternative_medicine/article3760857.ece |date=2011-10-07 }}, ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ . ಏಪ್ರಿಲ್ ೭, ೧೯೯೭. ನವೆಂಬರ್‌ ೨೪, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಒಂದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ಲಸಿಬೋವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ರೇಖಿಯ ಪ್ಲಸಿಬೋ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಜಟಿಲವಾಗಿವೆ.<ref>[http://www.liebertonline.com/doi/abs/10.1089/acm.1999.5.153 ಅಹ್ಲಂ A. ಮನ್ಸೌರ್, ಮರಿಯೋನ್ ಬೇಯುಚೆ, ಗೈಲ್ ಲಿಂಗ್, ಅನ್ನೇ ಲೆಯಿಸ್, ಜೂಡಿ ನರ್ಸ್, "ಏ ಸ್ಟಡಿ ಟು ಟೆಸ್ಟ್ ದಿ ಎಫೆಕ್ಟೀವ್ನೆಸ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ಲಸಿಬೋ ರೇಖಿ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಡರ್ಡ್ಡೈಸೇಶನ್ ಪ್ರೋಸೀಜರ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್ಡ್ ಫಾರ್ ಏ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ಡ್ ರೇಖಿ ಎಫಿಕಸಿ ಸ್ಟಡಿ", ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮ್ಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಮೆಡಿಸಿನ್'' ಏಪ್ರಿಲ್ 1999, 5(2): 153-164. doi:10.1089/acm.1999.5.153.]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ದಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮ್ಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಮೆಡಿಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಪ್ರಕಾರ "ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸೀಮಿತ ರೇಖಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಗಂಭೀರ ಕ್ರಮಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಗು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಬಂಧಗಳು, ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ."<ref name="vanderVart">{{cite journal|title=A Systematic Review of the Therapeutic Effects of Reiki|journal=The Journal of Alternative and Complementary Medicine|year=2009|volume=15|first4=G|issue=11|pages=1157–1169|doi=10.1089/acm.2009.0036|url=|last4=Koren|format=|accessdate=2009-04-08|pmid=19922247|last1=vanderVaart|first1=S|last2=Gijsen|first2=V|last3=Wildt|first3=S}}</ref> ===ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ === {{Main|Alternative medicine#Testing of safety|l1=Testing of safety}} ರೇಖಿಯಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಯು, ಇತರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸದ ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳೆಡೆಗೆ ಇರುವ ಕಾಳಜಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿದೆ. ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈದ್ಯರುಗಳು ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ ಕೆಲಸಗಾರರು, ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು ದೃಢಪಡದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ದೃಢಪಟ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಬಹುದು.<ref name="Lilienfeld_2002">{{cite journal|title=Our Raison d’Être|journal=The Scientific Review of Mental Health Practice|year=2002|first=Scott O.|last=Lilienfeld|coauthors=|volume=1|issue=1|pages=|id=|url=http://www.srmhp.org/0101/raison-detre.html|accessdate=2008-01-28|archive-date=2014-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20141223142805/http://www.srmhp.org/0101/raison-detre.html|url-status=dead}}</ref> ರೇಖಿ ವೈದ್ಯರುಗಳು ತಮ್ಮ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರೇಖಿಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿಸಬಹುದು.<ref>ರೇಖಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಪೂರಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ:(ಮ್ಯಾಕ್ಕೆಂಜಿ(೧೯೯೮). ಪುಟಗಳು ೭, ೧೮, ಹಾಗು ೧೦೫)</ref> ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ರೇಖಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದಾರ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ.<ref name="Lee_SR" /> ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅಗೈನ್ಸ್ಟ್ ಹೆಲ್ತ್ ಫ್ರಾಡ್ ನ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ T. ಜಾರ್ವಿಸ್, Ph.D., ರೇಖಿಯ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಣಾಮವು ಸಲಹೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ರೇಖಿಯ ಒಂದು ಸಂಶಯವಾದದ ನಿರ್ಧಾರಣೆ: [http://www.ncahf.org/articles/o-r/reiki.html ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಎಗೈನ್ಸ್ಟ್ ಹೆಲ್ತ್ ಫ್ರಾಡ್ ಆರ್ಟಿಕಲ್].</ref> ===ಆಂತರಿಕ ವಿವಾದಗಳು === ರೇಖಿ ಕಲಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಹಾಗು ವೈದ್ಯರುಗಳ ನಡುವೆ ವಿವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸ್ವತಃ ರೇಖಿ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪದಂತಹ ವಿಷಯಗಳು, ಕೋರ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗುವಂತ ಶುಲ್ಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ತರಬೇತಿಯ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಸಂಕೇತಗಳ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಹಾಗು ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.indobase.com/reiki/info-for-practioners/charging-for-reiki.html |title=Charging for Reiki Healing |accessdate=2009-02-05 |publisher=Indobase}}</ref><ref name="TRTIA_history">{{cite web|url=http://www.trtia.org/histpers.html |title=The Radiance Technique, Authentic Reiki: Historical Perspectives |accessdate=2008-04-02 |last=Ray |first=Barbara |year=1995 |publisher=The Radiance Technique International Association Inc. }}</ref> ಹವಾಯೋ ತಕಾತರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ೧೯೯೦ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ರೇಖಿಯ "ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್" ಎಂಬ ಬಿರುದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎದುರಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪದವನ್ನು ತಕಾತ ಸ್ವತಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೆಂದು ಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ ಈ ವಿವಾದವು ತಣ್ಣಗಾಯಿತು.<ref>"ಗ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್" ವಿವಾದ:(ವೆಲ್ಥಿಯಂ ಹಾಗು ವೆಲ್ಥಿಯಂ(೧೯೯೫). ಪುಟ ೧೦೬),(ಎಲ್ಲ್ಯರ್ಡ್ (೨೦೦೪). ಪುಟಗಳು ೨೧ ಹಾಗು ೨೩)</ref> === ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ನ ಕಾಳಜಿಗಳು === ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರಿನ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬಿಶಪ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯು ಕಾನೂನನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು(''ಗೈಡ್ ಲೈನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಇವ್ಯಾಲ್ಯುವೇಟಿಂಗ್ ರೇಖಿ ಆಸ್ ಆನ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಥೆರಪಿ'' ),<ref>{{cite web |url=http://www.usccb.org/doctrine/Evaluation_Guidelines_finaltext_2009-03.pdf |title=Guidelines for Evaluating Reiki as an Alternative Therapy |last1= |first1=Committee on Doctrine United States Conference of Catholic Bishops |date=25 March 2010 |accessdate=7 April 2010 |archive-date=15 ಮಾರ್ಚ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100315024227/http://www.usccb.org/doctrine/Evaluation_Guidelines_finaltext_2009-03.pdf |url-status=dead }}</ref> ಇದರಂತೆ ಕೆಲ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ರೇಖಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು. ಕಾನೂನಿನ ತೀರ್ಮಾನವು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿತ್ತು ''"ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಯು ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಬೋಧನೆ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಗತವಾಗಿರದ ಕಾರಣ, ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗು ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಅಥವಾ ಚರ್ಚನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು, ರೇಖಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ."'' ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== * ಪೂರಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ * ಶಕ್ತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ * ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಶಬ್ದಾರ್ಥಗಳು * ಕೈಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವುದು * ರೇಖಿ ಇತಿಹಾಸ * US ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಕಾಮ್ಪ್ಲಿಮೆನ್ಟರಿ ಅಂಡ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ * ಕಂಪನಶೀಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|colwidth=35em}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{cite book |title=Reiki: Universal Life Energy: Holistic Method Suitable for Self-Treatment and the Home Professional Practice, Teleotherapeutics/Spiritual Healing |last=Baginski |first=Bodo |coauthors=et al. |year=1994 |publisher=New Leaf Distribution Company |location=[[Lithia Springs]], [[Georgia (U.S. state)|Georgia]] |isbn=೦೯೪೦೭೯೫೦೨೭}} * * {{cite book |title=Reiki Healer: A Complete Guide to the Path and Practice of Reiki |last=Ellyard |first=Lawrence |year=2004 |publisher=Lotus Press |location=[[Dorset]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] |isbn=೦೯೪೦೯೮೫೬೪೦}} * * {{cite book |title=Reiki: a Gift from the Universe |last=Gollagher |first=Trevor |year=1998}} * {{cite book |title=Reiki - A Beginner's Guide |last=Leir Shuffey |first=Sandi |year=1998 |publisher=Headway |isbn=0340720816}} * {{cite book |title=Healing Reiki (Hamlyn Health & Well Being) |last=McKenzie |first=Eleanor |coauthors=et al. |year=1998 |publisher=Hamlyn |isbn=0600608182}} * {{cite book |last= Rand |first= William L. |title= Reiki: The Healing Touch, First and Second Degree Manual |publisher= Vision Publications |location= [[Michigan]], [[USA]] |edition=Expanded and Revised |year= ೧೯೯೮ |month= March |origyear= ೧೯೯೧ |isbn= ೧೮೮೬೭೮೫೦೩೧}} * * {{cite book |title=The Reiki Factor in the Radiance Technique |last=Ray |first=Barbara |year=1992 |publisher=Radiance Assoc |isbn=0933267002}} * {{cite book |title=The Original Reiki Handbook of Dr. Mikao Usui: The Traditional Usui Reiki Ryoho Treatment Positions and Numerous Reiki Techniques for Health and Well-being |last=Usui |first=Mikao |coauthors=et al. |year=2000 |publisher=Lotus Press |isbn=0914955578}} * {{cite book |title=Reiki: the Science, Metaphysics and Philosophy |last=Vetheim |first=Dr John & Esther |year=1995 |publisher=PaRama |isbn=0964594404}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Wiktionary|Reiki}} {{commons category|Reiki}} * {{cite web |url=http://nccam.nih.gov/health/reiki/ |title=Reiki: An Introduction (NCCAM Backgrounder) |author=National Center for Complementary and Alternative Medicine |date=4 May 2010 |accessdate=5 May 2010 |quote=''Government agency dedicated to exploring complementary and alternative healing practices in the context of rigorous science, training complementary and alternative medicine (CAM) researchers, and disseminating authoritative information to the public and professionals''}} * {{cite web |url=http://www.reiki.org/ |title=The International Center for Reiki Training |author=The International Center for Reiki Training |year=2010 |accessdate=5 May 2010 |quote=''Articles and research concerning Reiki''}} * {{cite web |url=http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/reiki.html |title=Reiki Is Nonsense |author=Stephen Barrett, M.D. |date=4 August 2009 |accessdate=5 May 2010 |quote=''Quackwatch article by Stephen Barrett''}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಯೋಫೀಲ್ಡ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜಪಾನೀಸ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನವಯುಗದ ಆಚರಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] 1z63auwm0asz6tply25yr2w8yh927j6 0 37184 1376610 1360705 2026-07-11T07:15:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376610 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ. ಯು.ಬಿ ಪವನಜ | image = Pavanaja-UB.jpg | alt = | caption = | birth_name = ಪವನಜ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = ಉಬರಡ್ಕ | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = | education = ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]], ಪಿಎಚ್.ಡಿ | alma_mater = | other_names = | occupation | known_for = ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ತಜ್ಞ, ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಥಮ ಅಂತರಜಾಲತಾಣ ನಿರ್ಮಾಪಕ | website = {{URL|http://pavanaja.com/}} }} ಡಾ.''' ಉಬರಡ್ಕ ಬೆಳ್ಳಿಪ್ಪಾಡಿ ಪವನಜ''',<ref>[http://www.census2011.co.in/data/village/617767-ubaradka-mittur-karnataka.html Overview, Ubaradka Mittur is small village located in Sulya Taluka of Dakshina Kannada district, Karnataka]</ref> ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಕಣಗಳು ಹಾಗೂ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಕನ್ನಡ ತಂತ್ರಾಂಶ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ [http://vishvakannada.com/ ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ.ಕಾಂ]ದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಜನನ/ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ/ವೃತ್ತಿಜೀವನ== *ಪವನಜರು, [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು [[ಕೇರಳ]] ಗಡಿಯ ಬೆಳ್ಳಿಪ್ಪಾಡಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. <ref>[http://cis-india.org/openness/blog/pavanaja-profile.pdf Dr.U.B.Pavanaja-A Profile] </ref> *[[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಮೈಸೂರು ವಿ.ವಿ]].ಯಿಂದ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ, ಬಾಂಬೆ ವಿ.ವಿ.ಯಿಂದ ಪಿಎಚ್.ಡಿ., [[ತೈವಾನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸಂಶೋಧನೆ. *[[ಮುಂಬಯಿ]]ಯ ಬಾಬಾ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (ಬಿಎಆರ್‌ಸಿ) ೧೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ೧೯೯೭ರ ಜೂನ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ.ಆರ್‌.ಸಿ. ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಇತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಗಮನ. *ಹಲವು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ/ಸಲಹೆಗಾರ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು - ಟ್ಯಾಲಿ ಸೊಲೂಶನ್ಸ್, ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಕೊಮ್ಯಾಟ್ ಟೆಕ್ನೋಲೋಜೀಸ್, ಮಣಿಪಾಲ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್, ಎಕ್ಸೆಲ್‍ಸಾಫ್ಟ್ ಟೆಕ್ನೋಲೋಜೀಸ್ ಮೈಸೂರು. *[http://cis-india.org/ ದಿ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅಂಡ್ ಸೊಸೈಟಿ]ಯ "ಆಕ್ಸೆಸ್ ಟು ನೊಲೆಜ್" ಟೀಮ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್.<ref>{{Cite web |url=https://cis-india.org/about/people/ex-staff-members |title=The Centre for Internet & Society - former staff members' |access-date=2020-04-05 |archive-date=2019-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922231910/https://cis-india.org/about/people/ex-staff-members |url-status=dead }}</ref> ==ಅಂಕಣ ಬರವಣಿಗೆ== * [[ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಲ್ಲಿ '''eಳೆ''' ಎಂಬ ಅಂಕಣ * [[ಹೊಸ ದಿಗಂತ]] ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ '''ಜಾಲಜಗತ್ತು''' * [[ಕನ್ನಡಪ್ರಭ]]ದಲ್ಲಿ '''ಗಣಕಿಂಡಿ''' ಅಂಕಣ. * [[ಪ್ರಜಾವಾಣಿ|ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ]] '''[http://vishvakannada.com/category/gadgetloka/ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ ಲೋಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724011931/http://vishvakannada.com/category/gadgetloka/ |date=2013-07-24 }}''' ಅಂಕಣ. * [[ತುಷಾರ|ತುಷಾರ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ]] '''ಟೆಕ್ಕಿರಣ''' ಅಂಕಣ * 'ಶೌರ್ಯ' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ '''e ವಿಶ್ವ''' ಅಂಕಣ * [[ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ]] ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ '''e ಅರಿವು''' ಅಂಕಣ ==ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಗಣಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ== *ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವ "ಕನ್ನಡ ಕಲಿ" ಎಂಬ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಟದ ತಯಾರಿಕೆ.<ref>[http://www.infochangeindia.org/technology/120-technology/stories-of-change/831-from-kannada-to-keyboards.html From Kannada to keyboards]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಿಧಿ ರಚನೆಯ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಲೋಗೋ ಎಂಬ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://vishvakannada.com/kannadalogo/ |title=ಕನ್ನಡ ಲೋಗೋ |access-date=2020-04-05 |archive-date=2020-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429003050/http://vishvakannada.com/kannadalogo/ |url-status=dead }}</ref> *ಬಹುಭಾಷೀಯ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು (ಆಫೀಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿಗಾಗಿರುವ) ಮತ್ತು ವಿಬಿ ಡಾಟ್‌ನೆಟ್ ಬಳಸಿ ಕೆಲವು ಆನ್ವಯಿಕ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯು ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದ ಅಖಿಲಭಾರತ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಟ್ಯಾಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಮೂರನೆಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. *ಗಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬಾಷಾ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು, ಹಲವು ಶಿಷ್ಟತೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕನ್ನಡದ ಉತ್ಸಾಹಿ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರರು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸೇರಿ ಆರಂಭಿಸಿರುವ ''ಕನ್ನಡ ಗಣಕ ಪರಿಷತ್ತಿನ'' ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬ. '''ನುಡಿ''' ತಂತ್ರಾಂಶದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ.<ref>[https://books.google.co.in/books?id=zhl7lQZLJ5IC&pg=PA230&lpg=PA230&dq=Pavanaja+scooter+accident&source=bl&ots=ut5sxcIx1C&sig=ACfU3U38Um4vhRBFE4tLtEiw-HVpJwCYOA&hl=kn&sa=X&ved=2ahUKEwiI4p_U-tDoAhXH7XMBHZv8DkUQ6AEwA3oECAsQKA#v=onepage&q=Pavanaja%20scooter%20accident&f=false]</ref> *ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಷತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ "ಬಾಲ ವಿಜ್ಞಾನ" ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆ. *ಗಣಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿನ ಶಿಷ್ಟತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇಮಿಸಿದ್ದ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ. *೨೦೦೦ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಹೊರತರಲಾದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ. ==ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ== * ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ-ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಜಾಲತಾಣ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭ<ref>[http://mail.mail.sarai.net/pipermail/reader-list_mail.sarai.net/2001-December/000987.html FROM KANNADA TO KEYBOARDS: AN INDIAN LANGUAGE ENTERS THE CYBERAGE]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪತ್ರಿಕೆ<ref>[http://mail.mail.sarai.net/pipermail/reader-list_mail.sarai.net/2001-December/000987.html FROM KANNADA TO KEYBOARDS: AN INDIAN LANGUAGE ENTERS THE CYBERAGE]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಡೈನಮಿಕ್ ಫಾಂಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯ ಜಾಲತಾಣ. ==ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು== *[[ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯ. *ಹಂಪಿ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ದೂರಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವು ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ’ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ’ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸದಸ್ಯ. *೨೦೦೪, ಮಾರ್ಚ್-ಎಪ್ರಿಲ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಪರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಾಂಶ ತಯಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯಶಿಬಿರ ನಿರ್ವಹಣೆ. *೨೦೦೭-೦೯ ರಲ್ಲಿ ಮಣಿಪಾಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ. *೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿಯ ಕನ್ನಡ ಸಹಜಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು. *ಶ್ರೀ[[ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠ]]ದ ಗೋರಕ್ಷಾ ಆಭಿಯಾನದ ಪರವಾಗಿ `ಗೋವಿಶ್ವ' ಎಂಬ e-ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕ.<ref>http://hareraama.in/tag/ಗೋವಿಶ್ವ/page/2/</ref> *ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ.<ref>https://meta.wikimedia.org/wiki/Karavali_Wikimedians</ref> *ಅಂತರಜಾಲತಾಣ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಮಿತಿ (ICANN) ಸದಸ್ಯ.<ref>https://community.icann.org/download/attachments/53776300/NBGP%20-%20Meeting%2020180105.pdf?version=1&modificationDate=1515609427000&api=v2</ref> ==ಸನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== *[[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] ಕಂಪನಿಯು ಮೋಸ್ಟ್ ವ್ಯಾಲ್ಯುವೇಬಲ್ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪೆನಿಯು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ಜನರನ್ನು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಸ್ಟ್ ವ್ಯಾಲ್ಯುವೇಬಲ್ ಪ್ರೊಫೆಶನಲ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು ಡಾ. ಪವನಜ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://mvp.microsoft.com/en-us/PublicProfile/8804?fullName=Pavanaja%20U%20Bellippady</ref> *ನವಂಬರ್ ೨೧, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜಾಜಿನಗರ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ. *೨೦೦೬ನೆ ಸಾಲಿನ ಕನ್ನಡ ಲೋಗೋ ತಂತ್ರಾಂಶ ತಯಾರಿಕೆಯ, ಮಂಥನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>http://manthanaward.org/wp-content/uploads/files/Manthan%20Book%202006.pdf, page 96</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.vishvakannada.com/ ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ.ಕಾಂ ಜಾಲತಾಣ] * [http://avadhimag.com/2014/01/23/%E0%B2%95%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A1-%E0%B2%AE%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%81-%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B2%BF-%E0%B2%A4%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0/ ಅವಧಿ ಇ-ಪತ್ರಿಕೆ, 'ಕನ್ನಡ ಮತ್ತುಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದುಬಂದ ರೀತಿ',ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧, ೨೦೧೩ ರಂದು ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಶ್ವ ನುಡಿಸಿರಿ ವಿರಾಸತ್ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ.ಯು.ಬಿ. ಪವನಜ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣ'] * [http://vishvakannada.com/category/gadgetloka/ ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಲೋಕ ಅಂಕಣ ಬರಹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724011931/http://vishvakannada.com/category/gadgetloka/ |date=2013-07-24 }}, ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ, ಗ್ಯಾಜೆಟ್ ಲೋಕ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂಕಣಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಹವ್ಯಕ]] exhy35u3j95mblxj0g7nbj8xjzgsaqr 0 59426 1376560 1376500 2026-07-10T13:00:16Z ~2026-39141-44 100445 /* ಬರವಣಿಗೆ */ 1376560 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ | image = Jayalaxmi Patil.jpg | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|ಜೂನ್, ೦೮,೧೯೬೮}} --> | birth_place = ನಿಂಬಾಳ, [[ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ | alma_mater = ಬಿಜಾಪುರದ ಕೆ.ಸಿ.ಪಿ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ | other_names = | known_for = |nationality=ಭಾರತೀಯ|known for=ಅಭಿನಯ, ಬರಹ, ಸಂಘಟನೆ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ|spouse=ನಿಂಗನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್|children=ಅಮೋಲ್ ಪಾಟೀಲ್ ಅದಿತಿ ಪಾಟೀಲ್}} '''ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್''' ಒಬ್ಬ ರಂಗಭೂಮಿ, ಕಿರುತೆರೆ ಹಾಗೂ ಸಿನಿಮಾ ಕಲಾವಿದೆ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ, ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ. ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜೀವನ=== '''ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್''' ಉತ್ತರ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ನಿಂಬಾಳದವರು. ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾದಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ೦೮ ಜೂನ್ ೧೯೬೮ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರದು ಮೂಲತ: [[ಕೃಷಿ]]ಕ [[ಕುಟುಂಬ]]. ತಂದೆ, 'ರಾಜಶೇಖರ ಅವರಾದಿ', ನಿವೃತ್ತ ಸರಕಾರಿ ವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ. ತಾಯಿ, 'ಸರೋಜಿನಿ ಅವರಾದಿ'. <br /> ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ ಬಿಜಾಪುರದ 'ಕೆ.ಸಿ.ಪಿ.ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್' ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಅಭಿನಯ, ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಓದು, ಸಂಗೀತ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿಗಳು. ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು=== * '''ನಾ ಕೊಂದ ಹುಡುಗ''' - (ರಚನೆ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಾ ದಯಾ) ಪಾತ್ರ: '''ಆಕೆ''' * '''ಒಸರ್''' - (ತುಳು ನಾಟಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಾ.ದಯಾ) * '''ಮಹಾಮಾಯಿ''' - (ರಚನೆ: ಡಾ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ,ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಕವತ್ತಾರ್) ಪಾತ್ರ: '''ಗಿರಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ''' * '''ಶಾಂಡಲ್ಯ ಪ್ರಹಸನ''' - (ಮೂಲ: ಸಂಸ್ಕೃತದ ಭಗವತ್ ಅಜ್ಜುಕಿಯಂ. ಕನ್ನಡ ರಚನೆ, ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ನಿರ್ದೇಶನ: ಡಾ.ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಪೊಲಿಪು) ಪಾತ್ರ: '''ವಸಂತ ಸೇನೆ''' * '''ಮಂಥರಾ''' - (ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್) ಪಾತ್ರ: '''ಮಂಥರೆ''' * '''ಆಕಾಶ ಬುಟ್ಟಿ''' - (ರಚನೆ: ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ: '''ತಾರಾಬಾಯಿ''' * '''ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ''' - (ರಚನೆ: ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ,ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ್) ಪಾತ್ರ: '''ಬಸ್ಸಿ''' * '''ಸತ್ತವರ ನೆರಳು''' - (ರಚನೆ: ಶ್ರೀರಂಗ ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತ) ಪಾತ್ರ: '''ಅವ್ವನವರು''' * '''ಮದುವೆ ಹೆಣ್ಣು''' - (ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್ ನಿರ್ದೇಶನ: ಸುರೇಶ್ ಆನಗಳ್ಳಿ) ಪಾತ್ರಗಳು: '''ಅಜ್ಜಿ''', '''ತಾಯಿ''', '''ಸಂಗಡಿಗರು''' * '''ಬೆರಳ್ ಗೆ ಕೊರಳ್''' - (ರಚನೆ: ಕುಮೆಂಪು,ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ: '''ಏಕಲವ್ಯನ ತಾಯಿ''' * '''ಚಂದ್ರಹಾಸ''' - (ರಚನೆ: ಕುವೆಂಪು, ನಿರ್ದೇಶನ: ಪ್ರಮೋದ್ ಶಿವ್ಗಾಂ) ಪಾತ್ರಗಳು: '''ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಅಜ್ಜಿ''' ಮತ್ತು '''ಸಖಿ''' * '''ಎದೆಗಾರಿಕೆ''' - (ರಚನೆ: ಅಗ್ನಿ ಶ್ರೀಧರ್,ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ: '''ಡೆತ್''' * '''ತಾವ್ರೆ ಕೆರೇಲಿ ತಾಳೀಕಟ್ಟೋಕೂಲಿನೇ''' - (ರಚನೆ: ಟಿ.ಪಿ.ಕೈಲಾಸಂ ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಿ.ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರಗಳು: '''ಸಾತು ಮತ್ತು ಪಾತುವಿನ ಅಮ್ಮಂದಿರು'''. * '''ಬೈಸಿಕಲ್ ಥೀವ್ಸ್''' - (ಮೂಲ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದವರು : ರ.ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿ) * '''ಆಧೆ ಅಧೂರೆ''' - (ಮೂಲ ಹಿಂದಿ ನಾಟಕ ರಚನೆ: ಮೋಹನ್ ರಾಕೇಶ್, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಪಟ್ಟಣಶೆಟ್ಟಿ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಐ.ಅಮ್,ದುಂಡಶಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಆಕೆ(ಸಾವಿತ್ರಿ)''' * '''ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಳೆ''' - (ರಚನೆ: ಡಾ.ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್, ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಸವಲಿಂಗಯ್ಯ) ಪಾತ್ರ:'''ವಿಶಾಖ''' * '''ಅಮ್ಮಾವ್ರ ಗಂಡ''' - (ರಚನೆ: ಟಿ.ಪಿ.ಕೈಲಾಸಂ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಕಿರಣ ವಟಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಸರೋಜ''' * '''ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್ ಆಟ''' - (ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ಶಿವಪ್ರಕಾಶ್, ನಿರ್ದೇಶನ: ಸುರೇಶ್ ಆನಗಳ್ಳಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಮಾಟಗಾತಿ''' * '''ಅಪ್ಪ''' - (ರಚನೆ: ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ, ನಿರ್ದೇಶನ: ಅಶೋಕ ಬಾದರದಿನ್ನಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಆಕೆ''' * '''ಮೌನ''' - (ರಚನೆ, ನಿರ್ದೇಶನ: ನಾಗರಾಜ ಸೋಮಯಾಜಿ) ಪಾತ್ರ: '''ಅಜ್ಜಿ''' ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ನಾಟಕಗಳು. ===ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶನ=== * '''ಅಮ್ಮ''' - ರಚನೆ: ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್ * '''ಪುಷ್ಪ ರಾಣಿ''' - ರಚನೆ: ಡಾ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ * '''ಢಾಣಾ ಢಂಗುರ''' - ರಚನೆ: ವೈದೇಹಿ * '''ಮಂಥರಾ''' - ರಚನೆ: ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ * '''ನೀಲ ಕಡಲ ಬಾನು''' - ರೂಪಕ ರಚನೆ: ಅವಿನಾಶ್ ಕಾಮತ್ * '''ಕಲ್ಲರಳಿ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ''' (ಕವನಗಳಾಧಾರಿತ ನಾಟಕ) ರಚನೆ - ಸಂಧ್ಯಾರಾಣಿ ===ಹೆಜ್ಜೆ ತಂಡದ ಸ್ಥಾಪನೆ=== ಹೆಜ್ಜೆ ತಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲರ ಅಸಂಗತ ನಾಟಕ, 'ಅಪ್ಪ' (ನಿರ್ದೇಶನ: ಅಶೋಕ ಬಾದರದಿನ್ನಿ).<br /> ೨೧, ಜೂನ್, ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, 'ಮುಂಬಯಿನ ಶಬ್ದಗುಚ್ಛ ತಂಡ'ವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅವರ 'ಮಾಯಾವಿ ಸರೋವರ', ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, 'ಹೆಜ್ಜೆ ತಂಡ'ದ ಆಶಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು. ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಸಿನಿಮಾಗಳು=== * '''ಬನದ ನೆರಳು''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಉಮಾಶಂಕರ ಸ್ವಾಮಿ) ಶಿವಮ್ಮ ನಾಯಕನ ಅತ್ತೆ - ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಚಿತ್ರ <ref>{{Cite web |url=http://www.justkannada.in/mysore-dasara-film-banadaneralu-senatebhavana/ |title=ಸೆನೆಟ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ಅ.11 ರಂದು ‘ ಬನದ ನೆರಳು’ ಪ್ರದರ್ಶನ, Just kannada, Dassera, 2013 |access-date=2014-07-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304195011/http://www.justkannada.in/mysore-dasara-film-banadaneralu-senatebhavana/ |url-status=dead }}</ref> * '''ಪುಟಾಣಿ ಪಾರ್ಟಿ''' <nowiki/>'''-''' (ನಿ.ರಾಮಚಂದ್ರ ಪಿ.ಎನ್) ನ್ಯಾನ್ಸಿ, ಪಂಚಾಯತಿ ಸದಸ್ಯೆ. ಸ್ವರ್ಣ ಕಮಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಚಿತ್ರ<ref>[http://www.sonkfilms.com/56/index.html 'ಪುಟಾಣಿ ಪಾರ್ಟಿ' (The Kid Gang)]</ref> * '''ಪುನೀತ್ -''' (ನಿ.ನೀಲ್ ಕಮಲ್), ಪಾತ್ರ: ನಾಯಕಿಯ ತಾಯಿ * '''ಸಕ್ಕರೆ''' <nowiki/>'''-''' (ನಿ.ಅಭಯ ಸಿಂಹ), ನಾಯಕಿಯ ತಾಯಿ<ref>[http://www.rediff.com/movies/report/review-sakkare-is-a-sweet-movie/20131018.htm Review: Sakkare is a sweet movie]</ref> * '''ಸಲಿಲ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಶ್ರೀನಾಥ್ ವಸಿಷ್ಠ) * '''ಮೂರು ಗಂಟೆ ಮೂವತ್ತು ದಿನ ಮೂವತ್ತು ಸೆಕೆಂಡು -''' (ನಿರ್ದೇಶನ: ಮಧುಸೂದನ್) *'''9 ಸುಳ್ಳು ಕಥೆಗಳು -''' (ನಿರ್ಧೇಶನ: ಮಂಜುನಥ್ ಮುನಿಯಪ್ಪ) *'''ಸಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ರಾಹುಲ್ ಪಿ. ಕೆ) *'''ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಪಾರ್ಟಿ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಅಭಿಜಿತ್ ಮಹೇಶ್) *'''ನನ್ ಆಫ್ ಹರ್''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಪೂಜಿತಾ ಪ್ರಸಾದ್) (ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ) *'''ದೇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ''' - (ನಿರ್ದೇಶನ: ಗುರುಪ್ರಸಾದ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ) ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ *'''ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ -''' (ನಿರ್ದೇಶನ: ಪ್ರಶಾಂತ್ ರಾಜಪ್ಪ) ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ. * ===ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಗೀತ ರಚನೆ=== ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಗಡೆಯಾದ '[[ಕಥಾಸಂಗಮ (೨೦೧೯ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಥಾ ಸಂಗಮ]]' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, 'ಊರೆಂದರೇನು ಶಿವನ' ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ '''[https://www.qobuz.com/nz-en/album/cinema-maklu-from-shivamma-nachiketa-sharma-miganakallu-jayalaxmi-patil-jaishankar-aryar-sangeetha-katti/pikle8c2vvjjb ಶಿವಮ್ಮ ಯರೇಹಂಚಿನಾಳ]''' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಗೀತರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ===ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು === * '''ಎರ್ಡಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆಲ್ಲಿ''' ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಕಿರು ಚಿತ್ರಗಳು - ನಿರ್ದೇಶನ: ಬಸು * '''ಟಿಕೆಟ್''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ * '''ಫ್ಲವರಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಅದ್ವೈತ ಗುರುಮೂರ್ತಿ * '''ಹಸೀನಾ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಪಿ.ಶೇಶಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ವಿನೋದ್ ಧೊಂಡಾಳೆ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರವಿಕಿರಣ್ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' ಸಂಜೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು - ನಿರ್ದೇಶನ: ಮಾಧುರಿ ಶಿವಣಗಿ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ವರ್ಷ ಕೃಷ್ಣ * '''ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕಲಾಗಂಗೋತ್ರಿ ಮಂಜು * '''ಫಸ್ಟ್ ಕೇಸ್''' - ಬೆಂಗಾಲಿ ಕಿರು ಚಿತ್ರ - ನಿರ್ದೇಶನ: ಇಷಿಕಾ ಬಗ್ಚಿ *'''ಪಾರಿವಾಳ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಜೆರಿನ್ ಚಂದನ್ *'''ದೂರಿ ದೂರಿ ದುಗ್ಗಾಲಮ್ಮ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಗೀತಾ ಬಿ ಯು *'''ಮುಪ್ಪು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ *'''ಜೇವ ಸೆಲೆ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸುಷ್ಮಾ ಭಾರದ್ವಜ್ ===ಕಿರುತೆರೆಯ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯ=== * '''ಸೈಲೆನ್ಸ್ ಪ್ಲೀಸ್''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಉಮೇಶ್ ಬಾದರದಿನ್ನಿ * '''ಮೌನ ರಾಗ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಪಿ.ಶೇಶಾದ್ರಿ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ವಿನೋದ್ ಧೋಂಡಾಳೆ * '''ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗೊಂಬೆ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕತ್ಲು ಸತ್ಯ * '''ಕದನ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರಮೇಶ್ ಕೃಷ್ಣ * '''ಸ್ವಾಭಿಮಾನ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ನಂದಿತಾ ಯಾದವ್ * '''ಕಸ್ತೂರಿ ನಿವಾಸ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ * '''ಕಿಚ್ಚು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೆ.ಚೈತನ್ಯ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ತಿಲಕ್ * '''ಬದುಕು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರಾಜೇಂದರ್ ಸಿಂಗ್ * '''ಮನೆಯೊಂದು ಮೂರು ಬಾಗಿಲು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಕ್ರೆ ಬೈಲು ಶ್ರೀನಿವಾಸ * '''ಮುಗಿಲು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಕೆ ಚೈತನ್ಯ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ತಿಲಕ್ * '''ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ವಿನೋದ್ ಧೋಂಡಾಳೆ *'''ರಾಧಾ ಕಲ್ಯಾಣ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಪ್ರಶಾಂತ್ * '''ಬೆಳಕು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ರವಿಕಿರಣ್, ಸಂಚಿಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ: ಶಶಿಕಿರಣ್ * '''ಮಹಾಪರ್ವ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ * '''ದೇವತೆ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸತ್ಯ * '''ಹಿಟ್ಲರ್ ಕಲ್ಯಾಣ''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ತ್ರಿಶೂಲ್ * '''ಭಾಗ್ಯವಂತರು''' - ನಿರ್ದೇಶನ: ಸಂಪೃಥ್ವಿ ===ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನಟನೆ=== ಕನ್ನಡದ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ  ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ===ಬರವಣಿಗೆ=== * '''ನೀಲ ಕಡಲ ಭಾನು''' ಕವನ ಸಂಕಲನ *'''ಹನಿಯೊಡೆಯುತಿದೆ''' ಕವನ ಸಂಕಲನ *'''ಮುಕ್ಕು ಚಿಕ್ಕಿಯ ಕಾಳು''' ಕಾದಂಬರಿ *'''ಬೇಬಿ''' ಅನುವಾದಿತ ನಾಟಕ. ಮರಾಠಿ ಮೂಲ: ವಿಜಯ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ *'''ಹೇಳತೇವ ಕೇಳ''' (ಮಹಿಳಾ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹದ ಪುಸ್ತಕ) ಸಂಪಾದಕಿ<ref>[http://www.networkedblogs.com/IdZL5 ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲಿ ರೂಪದರ್ಶಿ,ಅವಧಿ]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *'''ತಿಟ್ಹತ್ತಿ ತಿರುಗಿ''' [[ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ|ಆತ್ಮಕಥನ]] *'''ಹೊರಳು ನೋಟ''' ಆನ್ಲೈನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ '''[https://avadhimag.in/ ಅವಧಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830064840/https://avadhimag.in/ |date=2021-08-30 }}'''ಯಲ್ಲಿ ೫೪ ಕಂತುಗಳ '''[https://avadhimag.in/?s=%E0%B2%9C%E0%B2%AF%E0%B2%B2%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%BF+%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B3%80%E0%B2%B2%E0%B3%8D ಹೊರಳು ನೋಟ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''' ಅಂಕಣ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ. *'''[https://kendasampige.com/%E0%B2%9C%E0%B2%AF%E0%B2%B2%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%BF-%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B3%80%E0%B2%B2%E0%B3%8D-%E0%B2%AC%E0%B2%B0%E0%B3%86%E0%B2%AF%E0%B3%81%E0%B2%B5/ ಗರ್ದಿ ಗಮ್ಮತ್ತು]''' ಇದು '''[https://kendasampige.com/ ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆ]'''ಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಅಂಕಣ   *ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಯುಗಾದಿ ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿ ವಿಶೇಷಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಸಂಪಾದಿತ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಿ ಕಥೆಗಳು, ಕವಿತೆಗಳು, ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. *[[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಪಂಪ (People for performing Arts & more) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಚೆಂಗನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'SIWI'(South India Writers Ensemble) ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಮಂತ್ರಣದ ಮೇರೆಗೆ, 2014 ಮತ್ತು 2017ರಲ್ಲಿ ಕವಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ===ಸಂಘಟನೆ === * '''[https://ehottige.wordpress.com/ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ]'''<ref>[https://www.facebook.com/%E0%B2%88-%E0%B2%B9%E0%B3%8A%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86-E-Hottige-137132543132810/ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಚರ್ಚೆಯ ಮಾಸಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]</ref> ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವೇದಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಮೂರನೆಯ ರವಿವಾರದಂದು ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಓದುಗರು ಚರ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೬ರಿಂದ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಉದಯೊನ್ಮುಖ ಕಥೆಗಾರರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಕಥಾ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೨೦೧೯ರಿಂದ '''ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಥಾಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಹಾಗೂ ೨೦೨೨ರಿಂದ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ '''ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು''' ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆಯೇ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು, ಸಂವಾದಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಮುಂದುವರೆದಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆಯು ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ online ನಲ್ಲಿ ೭೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಕತೆಗಾರ್ತಿಯರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಏಷಿಯಾ, ಯುರೋಪ್, ಆಸ್ಟ್ರೀಲಿಯಾ, ಅಮೆರಿಕಾ - ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ಖಂಡಗಳ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ, [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳಿನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂಬತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಒಂಬತ್ತೂ ದಿನಗಳಂದು ನಿತ್ಯ ಎರಡು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನವರಾತ್ರಿ ಕಾವ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ೧೫೦ಕ್ಕೂ ಜನ ಕವಿಗಳೂ, ೫೦ ಜನ ಗಾಯಕರೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. * '''[https://www.janadani.org/ ಜನದನಿ]''',<ref>[http://www.janadani.org/news/%E0%B2%9C%E0%B2%A8%E0%B2%A6%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%BF-%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B3%83%E0%B2%A4%E0%B2%BF-%E0%B2%AE%E0%B3%82%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%81%E0%B2%A4/ ಜನದನಿ,30-07-2016, ಜನದನಿಯಾಗಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್]</ref> ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳ, ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಅಸಹಜ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಥ ಘಟನೆಗಳು ಆಗದಿರುವಂತೆ ತಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಜನರ ಮನಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಜನದನಿಯ ಪ್ರಥಮ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ. 2012ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‍‍ 16ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣ ಘಟಿಸಿದಾಗ, ಅತ್ಯಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದನಿ ಎತ್ತಿದ್ದ, ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆಯ ಅಭಿನೇತ್ರಿ, ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪಾಟೀಲ್, ಮುಂದೆ ಅಂತರಜಾಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣವಾದ ‘ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍’ನ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಮನವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಹೃದಯಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ '''‘ಜನದನಿ’'''ಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅನೇಕ ಊರುಗಳ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಸಂಸ್ಥೆ, ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದಿರುವ ಜನದನಿಯು, ಹೈಸ್ಕೂಲು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರಬಂಧ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೨೦ರ ಕೋವಿಡ್ ಆತಂಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕಾನೂನು, ಪೊಲೀಸ್, ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಿನಿಮಾ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ದಿಗ್ಗಜರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ, ಜನತೆಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳ ವ್ಯಾಪಕತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ===ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು=== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ]], ೨೦೨೩ನೇ ಸಾಲಿನ '''ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಬಿ. ಸರೋಜಾದೇವಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ದತ್ತಿ ನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' * ಕನ್ನಡ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ 2025ನೇ ಸಾಲಿನ '''ನಿಸ್ಸೀಮ ಕನ್ನಡತಿ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ವುಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಕೊಡಮಾಡುವ ೨೦೨೨ನೇ ಸಾಲಿನ '''ಸೇವಾರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' * 'ಮಾಟುಂಗಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ಮುಂಬಯಿ,'ಆಯೋಜಿಸಿದ, 'ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಕುವೆಂಪು ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ'ಯಲ್ಲಿ '''ನಾ ಕೊಂದ ಹುಡುಗ''' ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ '''ಭಾರತಿ ಕೊಡ್ಲೇಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''. * '''ಒಸರ್''' ತುಳು <ref>[http://gujariangadi.blogspot.in/2011/04/blog-post_18.html 'ಗುಜರಿ ಅಂಗಡಿ', ಒಸರ್ ತುಳು ನಾಟಕ, ಅಭಿನಯ ಶಾರದೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]</ref> ನಾಟಕದಲ್ಲಿ '''ಅಭಿನಯ ಶಾರದೆ''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ'. * '''ಹಕ್ಕಿ''' ಕವನಕ್ಕೆ 'ಮುಂಬಯಿ ಬೆಳಕು ಕನ್ನಡ ಬಳಗ' ಡೊಂಬಿವಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ '''<nowiki/>'ಡಾ.ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.''' * '''ಸಮುದ್ರ''' ಹನಿಗವನ, ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್ ಕೋಟ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದಿಂದ ''''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹನಿಗವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''<nowiki/>'. * '''ನೀಲ ಕಡಲ ಬಾನು''' ಕವಿತೆಗೆ ಅಥಣಿಯ ವಿಮೋಚನಾ ಪ್ರಕಾಶನದವರ '''<nowiki/>'ದು.ನಿಂ.ಬೆಳಗಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'.''' * '''ನನ್ನೊಳು ನೀ''' ಕವನಕ್ಕೆ'೨೦೦೭ರ ಸಂಕ್ರಮಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ' '''ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''. * ಕತೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾಟುಂಗಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ ಮುಂಬಯಿಯ'ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ'ಯಲ್ಲಿ '''ಎರಡನೇಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.''' ===ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=== <References/> ===ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು=== * [http://antaraala-jayalaxmi.blogspot.in/search/label/%E2%80%98%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B3%81%E0%B2%B3%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%97%E0%B3%86%E2%80%99 ಹೇಳಬೇಕೆನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ'-ಸಂಗೀತದ ಮುಗುಳ್ನಗೆ-ಪ್ರೀತಿವಿಶ್ವಾಸ, ಗೆಳೆತನದ ಮುಗುಳ್ನಗೆ'] * [https://sapnaonline.com/helateva-kela-gs-mohan-jayalakshmi-patil-abhinava-4860275 'ಹೇಳತೇವ ಕೇಳ' ಪುಸ್ತಕ ಸಂಕಲನ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/article1374355.ece A true inspiration for all young women, 'ಅವಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭ'Indian Express news paper, 11th December 2012]{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://sanchaaritheatru.wordpress.com/2012/03/09/%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B3%8D-%E0%B2%96%E0%B3%81%E0%B2%B7%E0%B3%8D-%E0%B2%86%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%81-%E0%B2%85%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B3%86-%E0%B2%9C%E0%B2%AF/ “ದಿಲ್ ಖುಷ್ ಆಯ್ತು” ಅಂತಾರೆ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್, March 9, 2012] * [https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204326044982057&set=gm.864345353595304&type=1&relevant_count=1 'ವೈದೇಹಿ ಕವನಗಳು'] * [http://www.hungama.com/artists/jayalaxmi-patil-biography/98730 'ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ']{{Dead link|date=ಮೇ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/Anguished-actor-requests-crowd-to-debate-rape/2014/07/22/article2343383.ece 'ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದನಿ']{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://avadhimag.com/2013/02/09/%E2%80%99%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%95%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%81-%E0%B2%8A%E0%B2%B0%E0%B3%8D-%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B2%B2%E0%B2%A6-%E0%B2%A4%E0%B3%8B%E0%B2%B0/ ಅವಧಿ, 'ಬಾರಾಕಮಾನು ಊರ್ ಬಾಗಲದ ತೋರ್ಣ ಆಕೈತಿ', ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್, 'ನಮ್ಮೂರಾಗ ಕನ್ನಡ ತಾಯಿ ನಲಿದ್ಯಾಡಕತ್ತ್ಯಾಳ', February 9, 2013] * [http://www.chukkubukku.com/kagada/1360044031 'ಚುಕ್ಕು ಬುಕ್ಕು', ಕ್ಲಿಕ್ಕುಬುಕ್ಕುವಿನಲ್ಲಿ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಾಟೀಲ್,5, Feb, 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140427074310/http://www.chukkubukku.com/kagada/1360044031 |date=2014-04-27 }} * [http://www.pics4news.com/daily_news_photo/74152/Various_Kannada_Language_Books_Released_at_Nayana.html 'Daily News Events 3rd November 2013] * [http://www.kannadaprabha.com/latest-news/%22%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9C%E0%B3%86-%E0%B2%A4%E0%B2%82%E0%B2%A1%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%A6-%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%BF-%E0%B2%B8%E0%B2%B0%E0%B3%8B%E0%B2%B5%E0%B2%B0/222170.html 'ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ',೧೯ರ,ಜೂನ್,೨೦೧೪,'ಹೆಜ್ಜೆತಂಡ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ',‘ಶಬ್ದಗುಚ್ಛ’ ತಂಡದ 'ಮಾಯಾವಿ ಸರೋವರ']{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://hosachiguru.wordpress.com/category/%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6/ 'ಋತಾ ಅನಾಮಿಕಾ', 'ಸಂವಾದ, ಹೊಸತಲೆಮಾರು'-'ಗಂಡಸು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವಿಕೃತಿ,ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಾತ್ರ ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಕಟ'. ಮೇ,೩೧,೨೦೧೪] * [http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Anguished-actor-requests-crowd-to-debate-rape/2014/07/22/article2343383.ece 'The Indian Express', 22nd July 2014,'Anguished actor requests crowd to debate rape']{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.filmysphere.com/jayalakshmipatil/photos FilmySphere Jayalakshmi patil]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.janadani.org/ Janadani] *[https://www.youtube.com/watch?v=Cc_5aQmxTKs ಶಿವಮ್ಮ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನವರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೬೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು]] 9seayw35lbzvmes05rrh28tx4q43c64 0 87474 1376587 1357010 2026-07-10T20:02:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376587 wikitext text/x-wiki [[File:Bezerros de IATF.jpg|320px|right|thumb|ದನಗಳ ಮಂದೆ]] [[File:Nandibull.jpg|320px|right|thumb|೨ನೇ ಸತಮಾನದ ಶಿಪ್ಪ ಕೃತಿ ಬಸವಯಾ ನಂದಿ -ಶಿವನ ವಾಹನ]] [[File:Sacred cow2.jpg|thumb|300px|A pamphlet protesting against the Muslim practice of beef-eating. The demon [[Kali (Demon)|Kali]] (far right) attempts to slaughter the sacred cow, represented by "the mother of cows" [[Kamadhenu]] in whose body all deities are believed to reside. The colour version ran by the ''Ravi Varma Press'' (c. 1912).]] [[File:Cow bas relief in Mamallapuram.jpg|thumb|300px|A bull bas relief in [[Mahabalipuram]], [[ತಮಿಳುನಾಡು]].]] [[File:Prithu - Crop.jpg|thumb|300px|The first sovereign [[Prithu]] chasing earth-goddess [[Prithvi]], who is in the form of a cow. According to the [[Puranas]], ancient Hindu texts eulogizing various deities, Prithu milked the cow to generate crops for humans.]] ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರು ವಧೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿತ ವಿಷಯ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹಸು ದೇವರ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಜೀವಿ. ಗೋ ಮಾತೆಯು ಪೂಜನೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ಹಸುವಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 48 ನೇ ವಿಧಿಯು ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಿಲ್ಕ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26 ರಂದು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಹಸುವಿನ ವಧೆ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಒಂದು ಹೆಗ್ಗುರುತು ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.<ref>[https://indiankanoon.org/doc/237570/http://www.rediff.com/news/2005/oct/26sc.htm October 26, 2005]</ref> ==ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇದಿಸಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು== * ಭಾರತದಲ್ಲಿ 29 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 24 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಸುಗಳ ವಧೆ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಗೋವಧೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯಗಳು [[ಕೇರಳ]], ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, [[ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]], ಮಿಜೋರಾಂ, ಮೇಘಾಲಯ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ತ್ರಿಪುರ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ.<ref>[http://indianexpress.com/article/explained/explained-no-beef-nation/http://scroll.in /article/689155/Ban-on-cow-slaughter-in-24-Indian-states-is-leading-to-dead-humans-on-the-border Ban on cow slaughter in 24 Indian states]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==2017ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾನೂನು== [[File:Status of cow slaughter in India.png|260px|right|thumb|ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಸು ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಗಳು. ಹಸಿರು - ಹಸುಗಳು, ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಳದಿ - ಕೇವಲ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಹತ್ಯೆಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಗಿದೆ; ಕೆಂಪು - ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೂ ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ]] *26 ಮೇ 2017 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (ಬಿಜೆಪಿ) ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಾಣಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ '''ಹತ್ಯೆಗಾಗಿ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿಷೇಧವನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕ್ರೌರ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ-1960 (ಪಿಸಿಎ)ರ ಸೆಕ್ಷನ್‌ 37ರ ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿರುವ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ, ಶುಕ್ರವಾರ ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗೋವುಗಳ ಕೊಡು-ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕ್ಲಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದೆ. <ref>[http://www.udayavani.com/kannada/news/national-news/213949/national-news#vsVo0lDpUkboJEiX.99ಜಾನುವಾರು ಹತ್ಯೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ; ಖರೀದಿ, ಮಾರಾಟಕ್ಕೂ ನಿರ್ಬಂಧ ;ಉದಯವಾಣಿ, May 27, 2017,]</ref> ===ಜಾನುವಾರು ವಧೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ=== * ಜಾನುವಾರು ವಧೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. "ಪ್ರಾಣಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸುಧಾರಣೆ" ಎಂಬುದು ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ವಿಧಾಯಕ ಪಟ್ಟಿಯ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ 15 ನೇ ವಿಷಯವಾಗಿ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಜಾನುವಾರು ವಧೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * ಜಾನುವಾರುಗಳ ಹತ್ಯೆಗೆ ಜಾತಿಗಳ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ, ಮುಂದುವರಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯಂತಹ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗುವ "ಫಿಟ್-ಫಾರ್-ಸ್ಲಾಟರ್" ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಗೋವದೆಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ. ಇತರ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಾನುವಾರು ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ. * ಆದರೆ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಹಸುವಿನ ವಧೆ ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ 48 ನೇ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯ ನೀತಿಯ ನಿರ್ದೇಶನ ತತ್ವಗಳಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.hindustantimes.com/india-news/ centre-bans-cow-slaughter-across-india-cows-can-be-sold-only-to-farmers/story-8sFXJxiNmZ8eD6NXDgbvnL.html Centre bans sale of cows for slaughter at animal markets, restricts cattle trade]</ref> ===ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆ=== * ಈ ಸಂಬಂಧ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಹೊಸ ಆದೇಶದನ್ವಯ ಗೋವು ಗಳನ್ನು ಭೂಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ದಾಖಲೆಗಳ ಸಮೇತ ತಾನು ಕೃಷಿಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. * ಗೋವುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಲ್ಲ ಎಂದು 1960ರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿಶೇಷ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಷರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 8 ಪುಟಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನಿಷೇಧ ಆದೇಶದನ್ವಯ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ‌ಡಿಯಲ್ಲಿ 50 ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದನಗಳ ಸಂತೆಗಳಿರಬಾರದು. * ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯ 25 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಂತೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿರಲು ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಬೇಕಾದರೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟೇಟರ್‌ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ದನಗಳ ಸಂತೆ ನಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. * ಇಂತಹ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಘಗಳ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ ವಾರ ದನಗಳ ಸಂತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ತಾನ, ಹರಿಯಾಣ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ನಿಯಮಾನಳಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿದೆ. ಗೋ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರ ಪೈಕಿ ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿ ಬಡವರು ಹಾಗೂ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.kannadaprabha.com/nation/centre-bans-sale-of-cattle-in-animal-markets-for-slaughter/295897.html ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ, ರೈತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೋವು ಮಾರಾಟ, ಖರೀದಿಗೆ ಅವಕಾಶPublished: 26 May 2017 06:31 PM IST | 26 May 2017]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆ== * ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷೀರೋತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ದೇಶ ಭಾರತ. ಅದೇ ವೇಳೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಬೀಫ್ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ದೇಶವೂ ಭಾರತವೇ. 2015 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತ 2.4ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಬೀಫ್ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ.(24 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ರಫ್ತು); ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮಾಂಸ ಮಾರಾಟ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಶೇ.62 ರಷ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮಾಂಸ ಹಸುವಿನದ್ದೇ. ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದಿಂದಲೇ ಬೀಫ್ ಕೂಡಾ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. * ದ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಬೀಫ್ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸು ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಲಿಗಾಗಿಯೇ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬೀಫ್ಯಾ ವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಭಾರತ ದಲ್ಲಿನ ಮಾಂಸ ಮಾರಾಟ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಶೇ.62 ರಷ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮಾಂಸ ಹಸುವಿನದ್ದೇ. ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದಿಂದಲೇ ಬೀಫ್ ಕೂಡಾ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮವೂ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ಉತ್ಪನ್ನ (ಚರ್ಮ) ದಿಂದಲೇ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಜಾನುವಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಯೋಚಿಸುವಾಗ ನಾವು ಮೊದಲು ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಿದೆ. ==ರಫ್ತು== * ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೋಮಾಂಸ (ಬೀಫ್‌‍) ಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ರೈತರು ಕೃಷಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹಸುಗಳನ್ನು (ಎತ್ತು, ಹೋರಿ) ಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳು ಉಪಯೋಗ ಶೂನ್ಯವಾದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಮಾರ ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಎಮ್ಮೆ ಮಾಂಸವನ್ನು ರಫ಼್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬೀಫ್ ರಫ್ತಿನಿಂದ ಭಾರತ 4.8 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‍ ಗಳಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮ ಬೆಳೆಯಲು ಇದು ಕೂಡಾ ಕಾರಣ. (4೦8 ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ;ಸುಮಾರು ರೂ.2700 ಕೋಟಿ ಯ) * ಫೈನಾನ್ಶಿಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ರಮ ಮಾಂಸ ಮಾರಾಟ ಉದ್ಯಮಗಳು ವಿವಾದಕ್ಕೀಡಾಗಿವೆ. ಅದೇ ವೇಳೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ರಫ್ತಾಗುವ ಮಾಂಸವೆಂದರೆ ಎಮ್ಮೆ ಮಾಂಸ. 2010ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ 653,000 ಟನ್ ಕೋಣದ ಮಾಂಸ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಇನ್ನುಳಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ರಫ್ತು ಮಾಡಿದ ಗೋಮಾಂಸದ ಪ್ರಮಾಣ 169,000 ಟನ್. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ಬೀಫ್ ರಫ್ತು ಎಷ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. * ಭಾರತದ ಪಶು ಸಂಗೋಪನ ಇಲಾಖೆ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವೆಬ್ ‍ಸೈಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿ 4000 ಸಕ್ರಮ ಮತ್ತು 100,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಕ್ರಮ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳಿವೆ. ತಲಾ ಹತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಒಂದು ಕಸಾಯಿಖಅನೆ ಹಿಡಿದರೂ ಸುಮಾರು 16 ಲಕ್ಷ ಜನ ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದು ಕೊಳ್ಳುವರು.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/05/26/494403.html ಷೇಧ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದ ಬೀಫ್ ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ 26 May, 2017|]</ref> ==ಇತರೆ ಪರಿಣಾಮ== * ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಜಾನುವಾರು ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವಧೆ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ತಳಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕ್ರಮವು ದೇಶದ 1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ 90% ನಷ್ಟು ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. * ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾಂಸ ವ್ಯಾಪಾರವು 2016-17ರಲ್ಲಿ ರೂ. 26,303 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ರಫ್ತು ಹೊಂದಿದೆ; ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ ವ್ಯಹಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ನಂತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಗಡಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref>http://www.hindustantimes.com/india-news/centre-bans-cow-slaughter-across-india-cows-can-be-sold-only-to-farmers/story-8sFXJxiNmZ8eD6NXDgbvnL.html</ref> ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳ ಲೆಕ್ಕ== * ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಜಾನುವಾರು ಜನಗಣತಿಯ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ 1997ರಿಂದ 2012ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 103 ಮಿಲಿಯನ್‍ನಿಂದ 117 ಮಿಲಿಯನ್ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆ ಹೋರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 96 ಮಿಲಿಯನ್‍ನಿಂದ 66 ಮಿಲಿಯನ್‍ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಗದ್ದೆ ಉಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೋರಿಗಳ ಬದಲು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‍ಗಳ ಬಳಕೆ. * ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳು ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ ಎತ್ತು, ಹೋರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಹೋರಿ, ಎತ್ತುಗಳನ್ನೇ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಲಾವಧಿ ಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 33 ಮಿಲಿಯನ್‍ನಿಂದ 42 ಮಿಲಿಯನ್ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಿಶ್ರ ತಳಿ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ.15ರಿಂದ ಶೇ.25ಕ್ಕೇರಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕ್ಷೀರೋತ್ಪಾದನೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. * ಹಸುವೊಂದು ಕರುವಿಗೆ ಜನ್ಮನೀಡಿದ ನಂತರವೇ ಹಾಲು ಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಕರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಇರಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಶೇ.5ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹೆಣ್ಣು ಕರುಗಳಿದ್ದರೆ ಗಂಡು ಕರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ. 35ಕ್ಕಿಂತವೂ ಕಡಿಮೆ. ಗಂಡು ಕರುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಕೆಲವು ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಾಯುತ್ತವೆ, ಬದುಕಿ ಉಳಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ== * ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರೆ ಇದು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ಹಸು ಹಾಲು ಕೊಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಮಾರುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಅದು ಸಾಯುವವರೆಗೆ ಸಾಕಬೇಕಾದ ಹೊಣೆ ರೈತನ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಉಪಯೋಗ ಶೂನ್ಯವಾದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. * ಹೀಗಾದರೆ ಹಾಲಿನ ದರವೂ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹ'''ಸುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಆಹಾರದ ಬೇಡಿಕೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಾಲಿನ ದರವೂ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ'''. ರೈತ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹಸುಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಇತರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲೂ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ==ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪರಿಣಾಮಗಳು== *2011ರ ಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ '''ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸರಿ ಸುಮಾರು 180 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಸುಗಳಿವೆ'''. ಒಂದು ವೇಳೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಗೋ ಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾನೂನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ '''2027ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗೋವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 360ರಿಂದ 400 ಮಿಲಿಯನ್‍ನಷ್ಟಾಗಲಿದೆ'''. ಅವೆಲ್ಲಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವುದು ದೇಶಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಲಿದೆ. * ಹಸು ಸಾಕುವ ಯಾವೊಬ್ಬ ರೈತನೂ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಸುವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಗದ್ದೆ ಉಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ದುಬಾರಿ ಎನಿಸಿದಾಗ ರೈತ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ. '''ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಿದರೆ ರೈತ ಹಸು ಸಾಕುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾದರೆ ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳೇ ಮಾಯವಾಗಿ ಬಿಡಬಹುದು.''' * ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿರುಪಯೋಗಿ ಹಸುಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರವೇ ಗೋವು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಹಸುಗಳು ಬದುಕುಳಿಯಬಹುದು. ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಇದ್ದರೂ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ದರದ ಮೇಲೆ ಇದು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. 2011ರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಕೋಣದ ಮಾಂಸದ ರಫ್ತು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಶೇ. 14ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. * 2014ರಲ್ಲಿ ಕೋಣದ ಮಾಂಸ ರಫ್ತು ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಗಳಿಸಿ 4.8 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್!. ಭಾರತವೀಗ ಬಾಸ್ಮತಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿ ಗಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಬೀಫ್ ರಫ್ತು ಮೂಲಕ ಗಳಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://www. prajavani.net/news/article/2017/05/26/494391.html ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಪರಿಣಾಮಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧದಿಂದಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳ ಸಂತತಿಯೇ ಮಾಯವಾಗಬಹುದು!;26 May, 2017;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ]</ref> ==ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ== * '''ಶಿಕ್ಷೆ:'''ಹಸು ಜಾತಿಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು, ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು, ರವಾನೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದು ನಾನ್-ಜೈಲ್ ನಿಂದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಅಪರಾಧವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತಗಳಲ್ಲಿ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸುವಿನ ವಧೆ, ಅದರ ವಂಶದವು, ಅದರ ದೂರದ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ನೀರಿನ ಎಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಒಂಟಿಯಾಗಿರುವ ಒಂಟೆಗಳ ವಧೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಬಟನ್ಗಳು, ಸೋಪ್, ಟೂತ್ಪೇಸ್ಟ್, ಪೇಂಟ್ ಬ್ರಷ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಹೊಲಿಗೆಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಜೀವನವನ್ನು ಯೋಚಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ. * ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಯಾಗುವ 30% ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ - ಸ್ಥಳೀಯ ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ರಫ್ತು - 70% ನಷ್ಟು ಕಾರ್ಖಾನೆ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಡಜನ್ಗಳಷ್ಟು (೩೫-೪೦) ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. 30% ನಷ್ಟು ಜಾನುವಾರುಗಳು ಸಹಜವಾಗಿ ಹತ್ಯೆಯಾಗುತ್ತವೆ. * ಏಕೆಂದರೆ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಸುಗಳ ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲದೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಮದೊಂದಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2012 ರ ಜಾನುವಾರು ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಒಟ್ಟು 191 ದಶಲಕ್ಷ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಹೋರಿಗಳು (ಬುಲ್ಸ್) ಮತ್ತು 109 ದಶಲಕ್ಷ ನೀರಿನ ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಭಾರತದ ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 25% ರಷ್ಟಾಗುವುದು ಇದು. * ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡನಾಡಿಯಾಗಿ (ಸ್ಟ್ರೇಗಳಲ್ಲಿ) ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್ ಅನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದೀಗ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಮೂಲಕ, ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, "ಪ್ರಾಯಶಃ ಘಾತಾಂಕ" ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿದಂತೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. * 2014-15ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 2.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ಗಳ ಎಮ್ಮೆ ಮಾಂಸವನ್ನು 65 ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ, ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಜಾಗತಿಕ ಗೋಮಾಂಸ ರಫ್ತುಗಳ 23.5% ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ. 2014 ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ತುಂಬಾ ಅಸಹ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ "ಪಿಂಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ" ಭಾಗವಾಗಿ '''ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ರಫ್ತಿನ 1% ನಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಅಂದರೆ 30 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಭರಿಸ ಬೇಕಾಗುವುದು''' ==ರೈತರ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ== * ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೋರಿ (ಬುಲ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳ ಜೀವನ ಚಕ್ರವು ರೈತರಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ * ಒಬ್ಬ ರೈತ 25 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಎತ್ತನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರೆ, ಅದು ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದೇ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಯ ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಅನುತ್ಪಾದಕವಾಗದ ನಂತರ ರೈತ ಸುಮಾರು 10,000 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಾನೆ. ಈ 40% ಬಂಡವಾಳ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ ಬದಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೋಳ್ಳಲು ರೈತರಿಗೆ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. * ಈ ಬದಲಿ ವೆಚ್ಚದ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ರೈತನಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡರೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ರೈತನಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ಮುದಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊರಬೇಕಾಗುವುದೆ.<ref>[http://www. hindustantimes.com/analysis/beyond-bull-why-restriction-on-cow-slaughter-will-hurt-india/story-TDkKNbCzkgEFKIdYInkA4O.html Beyond bull: Why new restriction on cow slaughter will hurt IndiaMay 27, 2017;Kunal Pradhan;Hindustan Times, New Delhi]</ref> ==ಗೋವಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು== ===ಜನಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ=== * ಜನರು ದಿನವೂ ಬಳಸುವ ಅದೆಷ್ಟೊ ಜೈವಿಕ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ದನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ದನಗಳೆಂದರೆ ಹಸು ಎತ್ತು, ಕರು ಇತ್ಯಾದಿ. ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಸಾಗಣೆಗೆ ಇವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ====ಜೀವಂತ ದನದಿಂದ ಸಿಗುವ ವಸ್ತುಗಳು==== # ಹಾಲು, # ಮೊಸರು, # ಬೆಣ್ಣೆ, # ಗಿಣ್ಣು, # ತುಪ್ಪ, # ಪನ್ನೀರು, # ಮೂತ್ರ, # ಸಗಣಿ-ಗೊಬ್ಬರ. # ಕೃಷಿಯ ಹೂಟಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ, ====ಮೃತ ಹಸುವಿನಿಂದ ಸಿಗುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು==== # ಸಕ್ಕರೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಬೆಳ್ಳಗೆ ಕಾಣಲು ಕಾರಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂಳೆಪುಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬೋನ್ ಚಾರ್ ಎಂಬ ಫಿಲ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಬೆಲ್ಲದ ಪಾಕವನ್ನು ಸೋಸುತ್ತಾರೆ. # ಟಯರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಟೀರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ದ್ರವವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲದ್ದರೆ ಅದು ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಾದರೂ ಒಡೆಯಬಹುದು. # ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಬ್ರೇಕಿಗೆ ಬಳಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯೂ ದನದ ದೇಹದಿಂದ ತೆಗೆದಿದ್ದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. # ಬ್ರೇಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಎಂದೂ ಮುರಿಯದ ಹಾಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಕಂಬಿಗೂ ಮೂಳೆ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. # ಉತ್ತಮ ಲೆದರ್ / ಹದಮಾಡಿದ ಚರ್ಮ ದನ ಅಥವಾ ಕರುವಿನದು. ಸೋಫಾ ಸೀಟು, ಚೀಲ ಇತ್ಯಾದಿ. # ಹೊಳಪಿನ ಪ್ಲೈವುಡ್ ಹಾಳೆಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ದನದ ರಕ್ತದ ಪುಡಿ. # ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಸಾರಜನಕದಲ್ಲಿ ದನದ ರಕ್ತದ ಪುಡಿ. # ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ರಂಜಕಕ್ಕೆ ಮೂಳೆ ಪುಡಿಯ ಉಪಯೋಗ. # ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ತಹೀನತೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಕೊಡುವ ಐರನ್ (ಕಬ್ಬಿಣದ) ಮಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ ದನದ ರಕ್ತದಿಂದ ತೆಗೆದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ. # ಭಾರತದ ಆರು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಧುಮೇಹಿಗಳ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧರೋಪದಲ್ಲಿ ದನಗಳ ಮೇದೋಜೀರಕದಿಂದ ತೆಗೆದ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. # ದನದ ಮೂಗಿನ ಹೊರಳೆಗಳ ನಡುವಣ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯಿಂದ ತೆಗೆದ ‘ಕೊಂಡ್ರಾಯ್ಟಿನ್’ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು (ಗ್ಲೂಕೊಸಮೈನ್) ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕೀಲುನೋವುಗಳಿಗೂ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. # ದನದ ಶ್ವಾಸನಾಳ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಒಳಪೊರೆಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಹೆಪಾರಿನ್ ಎಂಬ ಔಷಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮೊದಲು ರೋಗಿಯ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. # ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲೆಂದು ದನದ ಆಡ್ರಿನಾಲಿನ್ ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಎಪಿನಾಫ್ರಿನ್ ಎಂಬ ಔಷಧವನ್ನೇ ಡಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೃದ್ರೋಗದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಇದು ಜೀವರಕ್ಷಕ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. # ದನಗಳ ಯಕೃತ್ತಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ‘ಲಿವರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್’ ಎಂಬ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಬಿ-12 ಜೀವಸತ್ವ ಕೊರತೆ ಇದ್ದವರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. # ಮಿದುಳಿಗೆ ಏಟು ಬಿದ್ದಾಗ ತಲೆ ಬರುಡೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದರೆ, ಆ ಖಾಲಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದನದ ಮಿದುಳಿನ ನಾರಿನಂಥ ಕವಚದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಡ್ಯೂರಾ ಮೇಟರ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ತುರುಕಿ ಹೊಲಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. # ಹುಟ್ಟಿದ ಶಿಶುವಿಗೆ ಅಜೀರ್ಣಕ್ಕೆ, ಆಸ್ತಮಾ ಸಮಸ್ಯೆ ಗೆ, ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್ ಕೊಡುವರು; ಈ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಈ ಔಷಧಿ ಗೋವಿನ ದೇಹದಿಂದ ತೆಗೆದದ್ದು. # ದನಗಳ ತಾಜಾ ಚರ್ಮವನ್ನು ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಂಡಿದರೆ ಅದರಿಂದ ಕೊಲಾಜೆನ್ ಎಂಬ ಅಂಟು ಪದಾರ್ಥ ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದಲೂ ಕೊಲಾಜೆನ್ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅದು ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮೂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾದರೆ ಇದನ್ನೇ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. # ಕೊಲಾಜಿನ್ ದನದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬ್ಯಾಂಡೇಜ್ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಲಾಜೆನ್ ಲೇಪನ ಇರುತ್ತದೆ. ಗಾಯ ಒಣಗಿದ ನಂತರವೂ ಉಳಿಯುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸುರೂಪ ಚಿಕಿತ್ಸಕರು ಇದನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನ ಸಿನಿಮಾ ಕಲಾವಿದರ ಮುಖದ ಸುಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೊಲಾಜೆನ್ ಪಾತ್ರ ತುಂಬ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆಯ ನಿವಾರಣೆಗೂ ಇದು ಬೇಕು. ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಲಾಮಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೋವು ನಿವಾರಕ ತೈಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಲಾಜೆನ್ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. # ದನದ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಬಿಸಿನೀರಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ಸ್ಟೀರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದಂತೂ ಎಲ್ಲ ಸಾಬೂನು, ಶೇವಿಂಗ್ ಕ್ರೀಮು, ಟೂಥ್‌ಪೇಸ್ಟ್, ಪರಿಮಳ ದ್ರವ್ಯ, ಮಕ್ಕಳ ಕ್ರೆಯಾನ್ (ಬಣ್ಣದ ಕಡ್ಡಿ), ಮೋಂಬತ್ತಿ, ಕಾಡಿಗೆ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. # ಜೆಟ್ ವಿಮಾನಗಳ ಎಲ್ಲ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಸದಾ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ದನದ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ಟ್ಯಾಲೊ ಎಂಬ ತೈಲವನ್ನೇ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಳೆ, ಕೊಂಬು, ಗೊರಸು ಇತ್ಯಾದಿ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಇದೇ ಟ್ಯಾಲೊವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಖಾದ್ಯತೈಲಗಳಲ್ಲೂ ಕದ್ದುಮುಚ್ಚಿ ಕಲಬೆರಕೆ ಮಾಡುವವರಿದ್ದಾರೆ. # ದನದ ಚರ್ಮದಿಂದದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಚೆಂಡು, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್, ವಾಲಿಬಾಲ್, ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್, ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಧನಗಳು, ಕೈಗವಸು, ಕಾಲ್ಗವಚ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ದನದ ಚರ್ಮವೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. # ದನದ ಕರುಳನ್ನು ಸೀಳಿ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ದಾರಗಳೇ ಟೆನಿಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ರ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. # ಚ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಗಮ್ ಕೂಡ ದನದ ಗೊರಸು, ಕೊಂಬುಗಳಿಂದಲೇ ತೆಗೆದ ಜಿಲೆಟಿನ್ ಎಂಬ ಪದಾರ್ಥದಿಂದ ತಯಾರಾಗಿರುತ್ತದೆ. # ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ಸಾವಿರಾರು ದನಗಳ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು ಸಿಗುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಟನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, (ಹಾಲನ್ನು ಪುಡಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲೇ) ಕೆಂಪಗೆ ಕಾದ ಗಾಣದ ಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಿಸಿ ಪುಡಿಯನ್ನು ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಧೆಗೆಂದು ಬಂದ ಪ್ರತಿ ದನದಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ. # ನಿಮಗೆ ಗ್ಲಿಸರೀನ್ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಅದೂ ದನವೆಂಬ ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಯ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಲು ಜಿಲೆಟಿನ್ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗ್ಲಿಸರೀನ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸ್ಫೋಟವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. *ಚದುರಿದಂತೆ ಯಾವು ಯಾವುದೋ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವ ದನಗಳಿಂದ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/01/495707.html |title=ನಾಗೇಶ್ ಹೆಗಡೆ;ಆಧುನಿಕ ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ಗೋ-–ಮಯ;1 Jun, 2017;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |access-date=2017-06-01 |archive-date=2017-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170531212658/http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/01/495707.html |url-status=dead }}</ref> ==ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು== *'''ಕೇರಳ:''' ‘ಕೇಂದ್ರದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಆರ್‌ಎಸ್ಎಸ್‌ ಅಜೆಂಡಾಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ’‍ ಎಂದು ಕೇರಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪಿಣರಾಯಿ ವಿಜಯನ್‌ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಅವರು, ‘ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಮುಂದೆ ಈ ಸರ್ಕಾರ ಮೀನು ತಿನ್ನುವುದನ್ನೂ ನಿಷೇಧಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ನಿಷೇಧ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಜನ ದನಿ ಎತ್ತಬೇಕು’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ‘ಭಾರತ ಹಲವು ಧರ್ಮ, ಹಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಬಹುತ್ವವೇ ಭಾರತದ ಜೀವಾಳ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬಹುತ್ವವನ್ನು ಒಡೆಯುವಂಥ ಆದೇಶವನ್ನು ಇಂದು ಹೊರಡಿಸಿದೆ’ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>http://www.prajavani.net/news/article/2017/05/26/494404.html</ref>. ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧವು ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ನಿರುದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಮದ ಉದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಎಂದು ವಿಜಯನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>[Http://indianexpress.com/article/india/presidential-election-how-the-numbers-stack-up-for-nda-and-opposition-camps-bjp- ಕಾಂಗ್ರೇಸ್- trinamool-aiadmk-trs-sonia-gandhi- Rss-4676069 ವಿಜಯನ್ ಹೇಳಿಕೆ]{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಸಂಪಾದಕೀಯ=== *ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. * ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆಕಳು, ಎತ್ತು, ಹೋರಿ, ಎಮ್ಮೆ, ಕೋಣ, ಎಳೆಕರು ಮತ್ತು ಒಂಟೆಗಳನ್ನು ಜಾನುವಾರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೇರಿದ ನಿರ್ಬಂಧ ದೊಡ್ಡ ಕೋಲಾಹಲವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಬಂಧ ಸರಿಯಾದ ಆಲೋಚನೆಯೇ ಅಲ್ಲ. ಗೋರಕ್ಷಣೆಯ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. * ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭ ಸಿಕ್ಕರೂ ಸಿಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾರಿ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುವುದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವುದು, ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅನುಮಾನ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ತುರ್ತು ಕೂಡ ಇರಲಿಲ್ಲ. * ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬೇಕು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಾಂತಿ ಕದಡುವ, ಅಪನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕಬಾರದು. ಈಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಕೂಡಲೇ ತೆರೆ ಎಳೆಯಬೇಕು. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವ ಬದಲು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/05/29/494997.html ಜಾನುವಾರು ಮಾರಾಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿ ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ29 May, 2017]</ref> ===ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ- ಮಮತಾ ವಿರೋಧ=== 29 May 2017 06:44 PM IST * ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಹೊಸ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಮಿ ಬಂಗಾಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ತೀವ್ರಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಎಂದು ಸೋಮವಾರ ಹೇಳಿದರು. * ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಮಮತಾ, ಕೇಂದ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಸಂವಿಧಾನ ಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನಾವು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದರು. ದೇಶದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ನಾಶಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆರೋಪಿಸಿದರು. * ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಾವು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.kannadaprabha.com/nation/cow-slaughter-ban-is-unconstitutional-and-illegal-says-mamata-banerjee/296078.html |title=ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ: ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿPublished: 29 May 2017 |access-date=30 ಮೇ 2017 |archive-date=8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170908155222/http://www.kannadaprabha.com/nation/cow-slaughter-ban-is-unconstitutional-and-illegal-says-mamata-banerjee/296078.html |url-status=dead }}</ref> ==ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಹತ್ಯೆ== * ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗೆ ಜಾನುವಾರು ಮಾರಾಟ ಸಂಬಂಧ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಧಿಸೂಚನೆ, ಚುನಾವಣೆ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಸದ್ದು ಮಾಡಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಜಾನುವಾರು ಸಾಕುವವರು ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. * ಆದರೆ ರೈತ ಸಮುದಾಯದ ಒಳಿತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವವರು ಈ ನಡೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಿನ್ನ ನಿಲುವುಗಳ ಸುತ್ತ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು– ವಿವಾದಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು– ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಯಾವ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. * ಮೇ 23ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಏಕೆಂದರೆ ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಎನ್ನುವುದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. * ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ನಿಯಮ 2 (ಇ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಈ ನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂದು ಹತ್ಯೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ರೋಗಗಳು ಹರಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಧೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ರೇಬಿಸ್‌, ಕ್ಷಯ (ಟಿ.ಬಿ), ಬ್ರೂಸೆಲ್ಲೋಸಿಸ್‌, ಆಂಥ್ರಾಕ್ಸ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ ದಾರಿ ಇಲ್ಲ. * ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ವಾಸಿಯಾಗದ ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಯಮ 12 (9)ರ ಅಡಿ ಪಶು ನಿರೀಕ್ಷಕರು ದಯಾಮರಣ ನೀಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅವರು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತೆಗಳೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ರೋಗಪೀಡಿತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ. ===ಅನುಪಯುಕ್ತ ಜಾನುವಾರು ಸಮಸ್ಯೆ=== *ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನುಪಯುಕ್ತ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಕರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ದನ, ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ತೊಗಲು ಉದ್ಯಮ, ರಫ್ತು ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ­ವಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮತೋಲನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. * ಮುದಿ ಜಾನುವಾರು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಆ ಭಾರವನ್ನೂ ರೈತರೇ ಹೊರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾದರೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಆತಂಕ ಇದೆ. ===ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಮೃಗಗಳ ಆಹಾರ ಸಮಸ್ಯೆ=== * ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಆಹಾರ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ. ಹಣ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಗೋಮಾಂಸ ನೀಡುವುದೇ ಸೂಕ್ತ. ಆದರೆ ಪರ್ಯಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ. * ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ಮೃಗಾಲಯದ ವಯಸ್ಕ ಹೆಣ್ಣು ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ತಲಾ 15 ಕೆ.ಜಿ. ದನದ ಮಾಂಸ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಸಿಂಹಕ್ಕೆ 12 ಕೆ.ಜಿ., ಮರಿಗಳಿಗೆ 4 ಕೆ.ಜಿ. ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದನದ ಮಾಂಸ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 113.15 ಟನ್‌ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಅದು ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಕುರಿ ಅಥವಾ ಕೋಳಿ ಮಾಂಸ ಖರೀದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೬-೧೭ ರಲ್ಲಿ ದನದ ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಕೆ.ಜಿಗೆ ರೂ. 200, ಕುರಿ ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ ರೂ 450 ಇದೆ. ಸದ್ಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಪ್ರಕಾರ ಕುರಿ ಮಾಂಸ ನೀಡಿದರೆ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ರೂ. 1.40 ಲಕ್ಷ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಪೋಷಣೆಗೆ ಮೃಗಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಬೇಕಾಗುವುದು. (ಮೃಗಾಲಯವೊಂದರ ಅಧಿಕಾರಿಉ ಅಭಿಪ್ರಾಯ). {| class="wikitable" |- !ಜಾನುವಾರು||ಹತ್ಯೆಯಾದ ಸಂಖ್ಯೆ ||ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ದರ (ರೂ.ಗಳಲ್ಲಿ ||ಓಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ (ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಲ್ಲಿ |- | ದನ || 2,93,428 || 650 || 19.04 |- | ಎಮ್ಮೆ || 1,40,036 || 650 || 9.10 |- | ಕುರಿ || 18,32,057 || 275 || 50.38 |- | ಮೇಕೆ || 12,56,881 || 275 || 34.17 |- | ಒಟ್ಟು || 35,22,402 || || 113.09 |- |}<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/03/496088.html |title=ನಿಯಮಗಳ ‘ಭಾರ’ದಿಂದ ಹಳ್ಳಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಡೆತರಾಜೇಶ ರೈ ಚಟ್ಲ;3 Jun, 2017 |access-date=2017-06-03 |archive-date=2017-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170602231047/http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/03/496088.html |url-status=dead }}</ref> ==ಗೋಹತ್ಯೆ - ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ== *ಆಕಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳ ಹತ್ಯೆ ತಡೆಯಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಸಲಹೆ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಡಕವಾಗಿದೆ. *ಸಂವಿಧಾನದ 48ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪಶು ತಳಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ, ಆಕಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬಹುದು. ===ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ=== *ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಿಂಸೆ ತಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಕೂಡ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಎಂಬುದು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವವರ ವಾದ.ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಸಲ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ 1949 ನವೆಂಬರ್ 14ರ ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11 ಗಂಟೆಗೆ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಶಿಬ್ಬನ್ಲಾಲ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಠಾಕೂರ ದಾಸ್ ಭಾರ್ಗವ ಅವರು ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು. 'ಕರಡು ಸಂವಿಧಾನದ 38 ಎ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗೋಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಾಕ್ಯ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದರು. ===ಅಸ್ಸಾಂ ಜನರ ಹಕ್ಕು=== *ಆಗ ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ನಿಕೋಲಸ್ ರಾಯ್ ಅವರು, 'ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಅಂದರೆ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಅಥವಾ ಕೊಡದೇ ಇರುವ ಹಸುಗಳ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧಿಸಿದರೆ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಹೊರೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು. 'ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಹಸುಗಳನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಲೇಬಾರದು ಎನ್ನುವುದಾದರೆ ಸರಿಯಾದ ಆರೈಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೂರಾರು ಹಸುಗಳು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬಿದ್ದು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಗೋಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಕಾನೂನು, ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿಯೇ ದನಕರುಗಳನ್ನು ಸಾಕುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾಂಸ ಸೇವಿಸುವ ಅಸ್ಸಾಂ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ===ಷರತ್ತಿಬದ್ಧ ನಿಷೇಧ ಸಮರ್ಥನೀಯ=== *ಆದ್ದರಿಂದ 'ಜನರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಯಾದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಲ್ಲುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು 48ನೇ ವಿಧಿಯ ಅರ್ಥ ಎಂಬುದು ತಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ವಿಚಾರ ಅನೇಕ ಸಲ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ. ಅದು ಕರಡು ಸಂವಿಧಾನದ 38 ಎ ಮತ್ತು ಅಂಗೀಕೃತ ಸಂವಿಧಾನದ 48ನೇ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೇ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ 48ನೇ ವಿಧಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ತೀರ್ಪು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು 1958ರಲ್ಲಿ, 'ಎಂ.ಎಚ್. ಖುರೇಷಿ ವಿರುದ್ಧ ಬಿಹಾರ ಸರ್ಕಾರ' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ. 'ಎಲ್ಲ ವಯೋಮಾನದ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಗಳು, ಎಮ್ಮೆಯ ಕರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧ ಸಮರ್ಥನೀಯ, ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ' ಎಂದು ಆಗ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತ್ತು. *ಅಲ್ಲದೆ ಹೋರಿಗಳು, ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಮತ್ತು ದುಡಿಯುವ ಎತ್ತು- ಕೋಣಗಳ ಹತ್ಯೆ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧ ಕೂಡ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಇವು ಹಾಲು ಕೊಡುವುದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಇವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿಷೇಧ ಹೇರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿತ್ತು. ===ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ=== *1996ರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠ ಕೂಡ, ಆಕಳು ಮತ್ತು ಆಕಳ ಹಾಗೂ ಎಮ್ಮೆ ಕರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ 'ಹೋರಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳ' ಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧವು ಈ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವವರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೊಟಕು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತ್ತು. *2005ರಲ್ಲಿ 'ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರ ವಿರುದ್ಧ ಮಿರ್ಜಾಪುರ ಮೋತಿ ಖುರೇಷಿ ಕಸಬ್ ಜಮಾತ್' ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಗುಜರಾತ್ನ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 7 ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಅದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿಯೇ, 'ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದೇನೋ ನಿಜ; ಆದರೆ ಅದು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ' ಎಂದೂ ಹೇಳಿತ್ತು. *ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲ ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವೈ.ಕೆ. ಸಬರವಾಲ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ತರುಣ್ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರ ಪೀಠ, ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧತೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು, ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದು ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಸಂವಿಧಾನಬಾಹಿರ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. ===ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ=== *ಕೆಲ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ತಜ್ಞರು ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು ಹೀಗೆ. *ಗೋಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿಲ್ಲ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗಿನ ಹಸುಗಳ ಹತ್ಯೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದೆ. ಬೀಫ್ ಅಥವಾ ದನ ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆ ಮಾಂಸದ ಸೇವನೆಯ ಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಸಂವಿಧಾನಬಾಹಿರ. ಅಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದ ಮಾಂಸ ಸೇವಿಸುವ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ. *ತೊಗಲು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ *ಕೊಲ್ಹಾಪುರಿ ಚರ್ಮದ ಚಪ್ಪಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅದರ ಮೂಲ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಥಣಿ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಸಮಗಾರ ಸಮುದಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬು ಚರ್ಮದ ಚಪ್ಪಲಿ ತಯಾರಿಸುವುದು. ಅಂಥ ಲಾಭ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಈ ಕುಲಕಸುಬನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 150 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ 90 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಆಧಾರ. ಕೊಲ್ಹಾಪುರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೊಲ್ಹಾಪುರಿ ಚಪ್ಪಲಿ ಎಂದೇ ಇದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. *ಇದಕ್ಕೆ ಕಚ್ಚಾ ಚರ್ಮ ಅಗತ್ಯ. [[ವಿಜಯಪುರ]], ಮೀರಠ್ ಇಲ್ಲವೇ ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕಚ್ಚಾ ಚರ್ಮ ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಿಂದ ಈ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಲಿದೆ. *ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗಾರ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಅಥಣಿ, ಮದಭಾವಿ, ಮೋಳೆ, ಉಗಾರ, ಐನಾಪುರ, ಸಂಕೋನಟ್ಟಿ, ಶಂಬರಗಿ, ನಿಪ್ಪಾಣಿ, ರಾಮದುರ್ಗ ಮತ್ತು ರಾಯದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ಯಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಲಿಡ್ಕರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ===ಕೆಲವು ಕಾಯಿದೆಗಳು=== * ರಾಜ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ- 1964 ವರ್ಸಸ್ ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯ್ದೆ - 1960 * ಕರ್ನಾಟಕ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ- 1964 * (ರಾಜ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ) ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕಾಯ್ದೆ (ಪಿಸಿಎ)- 1960( ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯ್ದೆ) * ಸೆಕ್ಷನ್ 9- ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಸು ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆಯ ಕರುಗಳ ( ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗಿನ) ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ನಿಯಮ-22ರಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಇಲ್ಲ. * ಸೆಕ್ಷನ್ 2 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಅಂದರೆ ಹೋರಿ, ಎತ್ತು, ಎಮ್ಮೆ (ಗಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು) ಅಥವಾ ಎಮ್ಮೆಯ ಕರುಗಳು (ಗಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು) ನಿಯಮ 2 (ಇ) ಅಡಿ ಜಾನುವಾರು (Cattle) ಅಂದರೆ ಹೋರಿ,ಎತ್ತು, ಹಸು ಎಮ್ಮೆ, ಮಣಕ (ಖಡಸು) ಮತ್ತು ಕರುಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂಟೆಗಳು (ಈ ಎಲ್ಲ ಜಾನುವಾರುಗಳು ನಿಯಮ 22ರಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಬರುತ್ತವೆ). * ಸೆಕ್ಷನ್ 2 ಅಡಿ ಹಸು ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಕರು ( ಹಸುವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ) ಹಸುವನ್ನು ಪಿಸಿಎ -1960 ಅಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಹೊಸತಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ನಿಯಮಗಳಡಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿಲ್ಲ * ಕುಕ್ಕುಟ (Poultry) ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿಲ್ಲ ನಿಯಮ -2 (ಎಚ್) ಅಡಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಸೆಕ್ಷನ್- 5 (1) ಮತ್ತು (2) ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ದೃಢೀಕರಣ ಇಲ್ಲದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ (12 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಾದ, ಅನುತ್ಪಾದಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿರ್ಬಂಧ ಇಲ್ಲ). ನಿಯಮ- 2(1) ಅಡಿ unfit ಅಂದರೆ ಎಳೆಯ, ಗರ್ಭಧರಿಸದ, ನಿಶ್ಶಕ್ತ, ರೋಗಪೀಡಿತ, ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವ ಇಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹತ್ಯೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://m.dailyhunt.in/news/india/kannada/prajavani-epaper-praj/samvidhaana+mattu+nyaayaalaya-newsid-68440301 ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ]</ref> ===ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾನೂನಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ತಡೆ=== *ಮಂಗಳವಾರ ದಿ.11 ಜುಲೈ 2017ರಂದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾನೂನಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/07/11/505246.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-07-11 |archive-date=2017-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170713080836/http://www.prajavani.net/news/article/2017/07/11/505246.html |url-status=dead }}</ref> ===ಪ್ರಾಣಿ ಮಾಂಸ ರಫ್ತು=== *2017-18ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆ/ಕೋಣದ ಮಾಂಸ ರಫ್ತು ಶೇ. 2ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು 13,48,225 ಟನ್ ಕೋಣದ ಮಾಂಸವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಋಊ.25,988 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದಿದೆ. ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಮಲೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಈ ಮೂರು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೋಣದ ಮಾಂಸ ರಫ್ತಾಗಿದೆ. ದನದ ಮಾಂಸದ ರಫ್ತು ರೂ.29,712 ಕೋಟಿ ಆಗಿದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2018/04/28/569182.html 2017-18ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ರಫ್ತು ಆಗಿದ್ದು 13 ಲಕ್ಷ ಟನ್‍ಗಳಷ್ಟು ಕೋಣದ ಮಾಂಸ]</ref> ==ನೋಡಿ== *[[ದನ]] ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ== *[http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/03/496085.html ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ತಡೆ;ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ;;3 Jun, 2017] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602225914/http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/03/496085.html |date=2017-06-02 }} *[http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/03/496088.html ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಧಿಸೂಚನೆ ;ನಿಯಮಗಳ ‘ಭಾರ’ದಿಂದ ಹಳ್ಳಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಡೆತ;ರಾಜೇಶ ರೈ ಚಟ್ಲ;3 Jun, 2017] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602231047/http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/03/496088.html |date=2017-06-02 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist| 2}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜಾನುವಾರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು]] h61h6spergxbisc9kj9yxkh81rlnypm 0 87538 1376586 1356937 2026-07-10T19:41:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376586 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = ಭಾರತೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ, 2017 <br/> Indian presidential election, 2017 | country = India | type = presidential | ongoing = no | turnout = 99% (estimated)<ref name="NDTV">{{cite web|url=http://www.ndtv.com/india-news/presidential-elections-2017-ram-nath-kovind-meira-kumar-in-contest-for-top-post-1725494|title=Presidential Election Sees Nearly 99% Voting, Ram Nath Kovind Set For Easy Win: 10 Points|publisher=NDTV|accessdate=17 July 2017}}</ref> {{increase}} | previous_election = Indian presidential election, 2012 | previous_year = 2012 | next_election = Indian presidential election, 2022 | next_year = 2022 | election_date = 17 July 2017 | image1 =[[File:Ram Nath Kovind official portrait.jpg|140x140px]] | candidate1 = [[ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್]] | alliance1 = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಒಕ್ಕೂಟ (ಭಾರತ | party1 = ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ | home_state1 = [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] | electoral_vote1 = '''702,044''' | image2 = [[File:Meira Kumar.jpg|100px]] | candidate2 = [[ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್]] | party2 = ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | alliance2 = ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ | home_state2 = [[ಬಿಹಾರ]] | electoral_vote2 = 367,314 | title_before = | title_after = [[President of India|President]]-elect, | title = President | before_election = [[ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] | before_party = ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ | image = Secretary_Tim_Geithner_and_Finance_Minister_Pranab_Mukherjee_2010_crop.jpg | after_election = [[ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್]] | after_party = ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ | map = [[File:Indian presidential election, 2017.svg|300px]] }} ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ 17 ಜುಲೈ 2017 ರಂದು ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 20 ರಂದು ಮತ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಅವರ ಕಚೇರಿ ಅಧಿಕಾರ 24 ಜುಲೈ 2017 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿತ್ತು.ಮುಖರ್ಜಿ ಮರು ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.ಬಿಹಾರದ ಗವರ್ನರ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ [[ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್]] ಅವರು ಆಡಳಿತಾರೂಢ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಬೆಂಬಲಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮೀರಾಕುಮಾರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಫೆಡರಲ್, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಕೋವಿಂದ್ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.ಕೋವಿಂದ್ ಅವರ ಕಚೇರಿಯ ಅವಧಿಯು 25 ಜುಲೈ 2017 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ==ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಸ್ಥಾನ== *[[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ]]ದ 52ನೇ ವಿಧಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]]ಯವರು ಸಂವಿಧಾನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೂ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜೆಯೂ, ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೂ ಹಾಗೂ ಮೂರು [[ಭಾರತದ ಸೇನಾಪಡೆ]]ಗಳಾದ ವಾಯುಪಡೆ, ಭೂಪಡೆ, ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೂ ಆಗಿದ್ದು ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಸರ್ವೋನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು|ಸಂಸತ್ತಿನ]] ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಕರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಮಿತಿಗಾಗಿ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಳದ ಸಲಹೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಬಹುದು. *ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜು ರಚಿಸುವ ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶೇಷ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಮತದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>The Constitution of India</ref> ==ಜುಲೈ 17ಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆ== *8 Jun, 2017; *<big>'''ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣವ್‌ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಜುಲೈ 24ರಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆ ಜುಲೈ 17ರಂದು ನಡೆಯಿಲಿದೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.'''</big> (ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ). ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಜುಲೈ 28 ಕೊನೆಯ ದಿನ. ಜುಲೈ 20ರಂದು ಮತ ಎಣಿಕೆ.’ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ನಸೀಂ ಜೈದಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಬಗ್ಗೆ 14ರಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಉಇತು.. *'''ವಿಶೇಷ ಪೆನ್‌:''' ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಮತದಾರರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೆನ್‌ ನೀಡಲು ಆಯೋಗ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿವಾದದಿಂದಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ‘ಆಯೋಗವೇ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಪೆನ್‌ ಬಳಸಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಮತಗಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಪೆನ್‌ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪೆನ್‌ ಬಳಸಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಅದು ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಲಿದೆ’ ಎಂದು ಜೈದಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/08/497283.html |title=ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ;ಜುಲೈ 17ಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆ;ಪಿಟಿಐ;8 Jun, 2017 |access-date=2017-06-08 |archive-date=2017-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170607231007/http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/08/497283.html |url-status=dead }}</ref> ==ಚುನಾವಣಾ ಪೂರ್ವ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿ== *ಈ ಮೇಲಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಎನ್ಡಿಎ (NDA) ಅಥವಾ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಇದೀಗ ಸರಳ ಬಹುಮತವನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎರಡೂ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಟಿಆರ್‍ಎಸ್, ಬಿಜೆಡಿ, ಎಐಎಡಿಎಮ್‍ಕೆ (TRS, BJD ಮತ್ತು AIADMK) ನಂತಹ ತೀರ್ಮಾನಿಸದಿರುವ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಆಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. *೧.) ಬಿಜೆಪಿ, ಶಿವಸೇನೆ, ತೆಲುಗು ದೇಶಂ ಪಕ್ಷ (ಟಿಡಿಪಿ), ಅಕಾಲಿ ದಳ, ಲೋಕ ಜನಶಕ್ತಿ ಪಾರ್ಟಿ (ಎಲ್ಜೆಪಿ), ಪೀಪಲ್ಸ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಪಿಡಿಪಿ) ಮತ್ತು 14 ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ (NDA) ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಎನ್ಡಿಎ 5,37,614 ಮತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಈ ಮೈತ್ರಿ 11,828 ಮತಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. *೨.)ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಯು.ಪಿ.ಎ. ವಿರೋಧ ಕೂಟ, 4,02,230 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆವುದನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 1,47,212 ಮತಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಅಂತರ ಹೊದಿದೆ. *೩.)ಎಡಿಎಡಿಎಂಕೆ, ಬಿಜು ಜನತಾ ದಳ (ಬಿಜೆಡಿ), ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಮಿತಿ (ಟಿಆರ್ಎಸ್), ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ (ವೈಎಸ್ಆರ್ಸಿಪಿ), ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೋಕ ದಳ (ಐಎನ್ಎಲ್ಡಿ) ಗಳು ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. 59,038 ಮತಗಳು. ಈ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ ಪೈನಲ್ಲಿ (ವೃತ್ತನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ) ಶೇ.13 ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಥವಾ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. *೪.) ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಎಡಿಎಡಿಎಂಕೆ ಬೆಂಬಲದ (59224 ಮತಗಳು) ಮೂಲಕ ಎನ್ಡಿಎ ಕೇವಲ 5,96,838 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಗಾದರೂ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ವಿರೋಧಿ ಬಣ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮೇಲುಗೈಸಾಧಿಸಲು, ಕನಿಷ್ಠ ಶಿವಸೇನೆ, ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ, ಬಿಜೆಡಿ, ಎಎಪಿ ಮತ್ತು ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯುವ ಕಷ್ಟಕರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುವುದು. ಅದು ಬಹುಮತದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿ 5,49,814 ಮತಗಳ ಎಣಿಕೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. *ಈ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಈಗ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮೇಲೆ ಒಮ್ಮತಕ್ಕೆ ಬರದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವರು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೇಗಾದರೂ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿವೆ. ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ===ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಾಯಕ=== *ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ 59224 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ ಆದರೆ ಉನ್ನತ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅದು ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಎನ್ಡಿಎ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ. ಎಎಪಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅದು ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ತಟಸ್ಥವೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಏಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವುದು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. *ಟಿಆರ್‍ಎಸ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಹಣಾಹಣಿ ನೆಡೆದಿದೆ. ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತೆಲಂಗಾಣದ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಎನ್ಡಿಎಗೆ ಕಳವಳ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಹಿರಿಯ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಎನ್. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಾವ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸರಕಾರ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಿಂದ ಮುಳುಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. *ಬಿಜೆಡಿಯ (ಬಿಜು) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯಸಂಸ್ಥೆಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಸಂಬಂಧ ಹಳಸಿದೆ.<ref>[http://indianexpress.com/article/india/presidential-election-how-the-numbers-stack-up-for-nda-and-opposition-camps-bjp-congress-trinamool-aiadmk-trs-sonia-gandhi-rss-4676069/ Presidential Election:How the numbers stack up for NDA and Opposition camps]</ref> ==ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಧಿ ವಿಧಾನ== *ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜು ರಚಿಸುವ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ವಿಶೇಷ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಮತದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ===೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜು=== * ಮತದಾನ ಕಾಲೇಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 4,896 ಮತದಾರರಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 543 ಲೋಕಸಭಾಸದಸ್ಯರು,233 ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು ಒಟ್ಟು 776 ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರು (ಎಂಪಿಗಳು) ಮತ್ತು 4,120 ಶಾಸನಸಭೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು (ಎಂಎಲ್ಎ)ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ನ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸದರ ಮತಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ 5,49,408 ಮತಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಶಾಸನ ಸಭಾ ಸದಸ್ಯರ (ಎಂಎಲ್‍ಎ) ಮತಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ 5,49,474 ಮತಗಳು. ಎಂಎಲ್ಎ ಮತಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ (ಯುಟಿಗಳ) ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಎಂಪಿ ಮತದ ಮೌಲ್ಯವು 708 ಆಗಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಮತಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ 10,98,882 ಮತಗಳು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ಕನಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆ (ಬಹುಮತಕ್ಕೆ) 5,49,442 ಮತಗಳು. (ಇದು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ)<ref>[http://www.hindustantimes.com/india-news/opposition-plans-to-tap-shiv-sena-akali-for-presidential-election/story-C56WFEJsrYgdwwsttD7uwO.html India’s Presidential elections: All you need to know about the procedure;May 08, 2017 12:47 IST;Hindustan Times, New Delhi]</ref><ref>[http://indianexpress.com/article/india/presidential-election-how-the-numbers-stack-up-for-nda-and-opposition-camps-bjp-congress-trinamool-aiadmk-trs-sonia-gandhi-rss-4676069/Presidential Election: How the numbers stack up for NDA and Opposition camps]{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಓಟುಗಳ ಲೆಕ್ಕದ ವಿಧಾನ== *೧.) '''ಒಬ್ಬ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ.ಯ ಓಟಿನ ಲೆಕ್ಕ: ೧೯೭೧ರ ಸೆನ್ಸಸ್ ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ/ಭಾಗಿಸು/ ೧೦೦೦ X ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ;''' * (೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿದ ಜನರಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೧೦೦೦ ದಿಂದ ಬಾಗಿಸಿ ಪುನಃ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸನ ಸಭಾಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಬೇಕು; ಅದ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನು ಹೊಂದಿರುವ ಓಟುಗಳು; ಇದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದು.) *'''ಹಾಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ೩೧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ. ಗಳ ಒಟ್ಟು ಓಟುಗಳು =549474''' *೨.) '''ಒಬ್ಬ ಎಂ.ಪಿ. ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯನ ಓಟು : ಒಟ್ಟು ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಅರ್ಹತೆಯ ಎಂ.ಪಿ. ಗಳು ೭೭೬ ಮೇಲಿನ ಲೆಕ್ಕದಮತೆ ಒಬ್ಬ ಎಂಪಿ.ಗೆ ೭೦೮ ಓಟುಗಳು; ಒಟ್ಟು =.549408 ''' * <big>'''ಆದ್ದರಿಂದ ಒಟ್ಟು ಓಟುಗಳು =549474 + 549408 =1098882.'''</big> ===ಓಟು ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ=== *ಲೋಕಸಭೆಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ. ರಹಸ್ಯ ಮತದಾನ ಮೂಲಕ ಮತದಾನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರು ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ಮತನಿರ್ದೇಶನ(ವಿಪ್)ಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಎಮ್ಎಲ್ಎಗಳ ಮತಗಳ ಮೌಲ್ಯ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. '''ಆದರೆ ಎಂಪಿಗಳ ಮತಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ'''. ಒಟ್ಟಾರೆ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಶಾಸಕರ (ಪ್ರತಿ/50 ಪ್ರತಿಶತ) ಮತಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಏಕೈಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮತಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ, ಅವನ / ಅವಳ ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಮತದಾರರು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ 1, 2, 3 ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. *(ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೂ ಓಟು ಮಾಡಬೇಕು; ಮೊದಲಿನ ಆದ್ಯತೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ 1; ನಂತರ 2 ನೇ ಅದ್ಯತೆಗೆ 2; ಮೂರನೇ ಅದ್ಯತೆಗೆ 3; ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಓಟುಮಾಡಬೇಕು). ಆದರೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಓಟು ಮಾಡುವುದು ಮತದಾರರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರಾ; ಅದು ಅವರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು; ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯ ವೋಟು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ 1,ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವುದು ಮಾತ್ರಾ ಕಡ್ಡಾಯ. ===ವಿಜೇತರಾಗಲು ಅಗತ್ಯ ವೋಟುಗಳು=== *ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಂತೆ ಹಲವು ಆದ್ಯತೆಗಳು ಇರಬಹುದು. ಮತವನ್ನು ಮಾನ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಮೊದಲ '''ಆದ್ಯತೆಯ ಮತಗಳ "ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 50% ಮತಗಳು +1" (ಕೋಟಾ) ಅಗತ್ಯವಿದೆ.''' *ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಅಗತ್ಯ ಕೋಟಾವನ್ನು ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಎರಡನೇ ಆದ್ಯತೆಯ ಮತಗಳನ್ನು ನಂತರ ಉಳಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೋಟಾವನ್ನು ಪಡೆಯುವವರೆಗೆ 'ಅಂದರೆ "ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 50% ಮತಗಳು +1" (ಕೋಟಾ)', ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. (ಎಂದರೆ ನಂತರ ಕನಿಷ್ಟ ಮತ ಪಡೆದ ಎರಡನೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ೩ ನೆಯ ಆದ್ಯತೆಯ ಮತಗಳನ್ನು ಉಳಿದವರಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಈ ಕ್ರಮ ಬಹುಮತ ಬರುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸುವುದು ) '''ಹೀಗೆ ಎಣಿಕೆಯಾದಾಗ "50% ಮತಗಳು +1" ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತ ಪಡೆದವರನ್ನು ವಿಜೇತರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುವುದು.''' *ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಪಡೆದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೋಟಾವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಉಳಿದ ಹೆಚ್ಚು ಮತ ಪಡೆದ ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ - ಏಕೈಕ ಮುಂದುವರೆದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಉಳಿದವನ/ಳನ್ನು, ಅವರು ಚುನಾಯಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುವುದು. ===ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶ=== *ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ವಿಧಾನದ ಉದ್ದೇಶವು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಮಾನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇದು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಸಂವಿಧಾನವು "ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ"; ಅದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಹಕಾರ (ಫೆಡರಲಿಸಮ್) ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುವುದು.<ref>1. To ensure uniformity in the scales of representation among the States — Article 55(1)</ref><ref>2.To ensure parity between the States as a whole and the Union — Article 55(2)</ref><ref>[http://www.firstpost.com/politics/presidential-election-2017-pranab-mukherjee-retires-in-july-this-is-how-india-elects-its-president-3418668.html Presidential Election 2017: Pranab Mukherjee retires in July, this is how India elects its president]</ref> ==ರಾಜ್ಯವಾರು ಮತಗಳ ವಿವರ== {| class="wikitable" |- !ಕ್ರ.ಸಂ. || ರಾಜ್ಯ || ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳು ಮೌಲ್ಯ || ಪ್ರತಿ ಎಂಎಲ್ಎ ಮತಗಳ ಮೌಲ್ಯ || ರಾಜ್ಯಗಳ ಮತಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ |-bgcolor=#f2f2ce |1 || ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ || 175 || 148 || 25,900 |- | 2 || ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ || 60 || 8 || 480 |-bgcolor=#f2f2ce | 3 || ಅಸ್ಸಾಂ || 126 || 116 || 14,616 |- | 4 || ಬಿಹಾರ || 243 || 173 || 42,039 |-bgcolor=#f2f2ce | 5 || ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ || 90 || 129 || 11,610 |- | 6 || ದೆಹಲಿ || 70 || 58 || 4,060 |-bgcolor=#f2f2ce | 7 || ಗೋವಾ || 40 || 20 || 800 |- | 8 || ಗುಜರಾತ್ || 182 || 147 || 26,754 |-bgcolor=#f2f2ce | 9 || ಹರಿಯಾಣ || 90 || 112 || 10,080 |- | 10 || ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ || 68 || 51 || 3468 |-bgcolor=#f2f2ce | 11 || ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ || 87 || 72 || 6,264 |- | 12 || ಜಾರ್ಖಂಡ್ || 81 || 176 || 14,256 |-bgcolor=#f2f2ce | 13 || ಕರ್ನಾಟಕ || 224 || 131 || 29,344 |- | 14 || ಕೇರಳ || 140 || 152 || 21,280 |-bgcolor=#f2f2ce | 15 || ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ || 230 || 131 || 30,130 |- | 16 || ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ || 288 || 175 || 50,400 |-bgcolor=#f2f2ce | 17 || ಮಣಿಪುರ || 60 || 18 || 1,080 |- | 18 || ಮೇಘಾಲಯ || 60 || 17 || 1,020 |-bgcolor=#f2f2ce | 19 || ಮಿಜೋರಾಮ್ || 40 || 8 || 320 |- | 20 || ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ || 60 || 9 || 540 |-bgcolor=#f2f2ce | 21 || ಒಡಿಶಾ || 147 || 149 || 21,903 |- | 22 || ಪುದುಚೆರಿ || 30 || 16 || 480 |-bgcolor=#f2f2ce | 23 || ಪಂಜಾಬ್ || 117 || 116 || 13,572 |- | 24 || ರಾಜಸ್ಥಾನ || 200 || 129 || 25,800 |-bgcolor=#f2f2ce | 25 || ಸಿಕ್ಕಿಂ || 32 || 7 || 224 |- | 26 || ತಮಿಳುನಾಡು || 234 || 176 || 41,184 |-bgcolor=#f2f2ce | 27 || ತೆಲಂಗಾಣ || 119 || 148 || 17612 |- | 28 || ತ್ರಿಪುರ || 60 || 26 || 1,560 |-bgcolor=#f2f2ce | 29 || ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ || 403 || 208 || 83,824 |- | 30 || ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ || 70 || 64 || 4,480 |-bgcolor=#f2f2ce | 31 || ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ || 294 || 151 || 44,394 |- | || ಒಟ್ಟು || 4,120 || || 549,474 |- |<ref>http://www.firstpost.com/politics -ಮೇಲಿನದೇ</ref> |} ==ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಾಮಪತ್ರ== *17 Jun, 2017 *'''ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ಲಶ್ಕರ್‌ ನಿವಾಸಿ ಆನಂದ್‌ ಸಿಂಗ್ ಕುಶ್ವಾ''' ಅವರು ತಾರಗಂಜ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಮಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಶ್ವಾ ಅವರು ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ಸಂಸತ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ನಾಮಪತ್ರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕುಶ್ವಾ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಆಸ್ತಿ ವಿವರದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಐದು ಸಾವಿರ ನಗದು, ಬೈಸಿಕಲ್‌, ಮನೆ, ಚಹಾ ಅಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯ ಮಾಂಗಲ್ಯ ಸರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ರೂ.12 ಸಾವಿರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ರೂ.60 ಸಾವಿರ ಸಾಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/17/499615.html ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನ ಚಹಾ ಮಾರಾಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾಮಪತ್ರ;ಏಜೆನ್ಸಿಸ್‌;17 Jun, 2017]</ref> ==ಅಂತಿಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು== ===ಬಿಜೆಪಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ=== *19 Jun, 2017; * ಬಿಹಾರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ '''[[ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್]]''' ಅವರನ್ನು ಎನ್‌ಡಿಎ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಮವಾರ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿದ ಬಿಜೆಪಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ‌ಅಮಿತ್‌ ಷಾ, ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1999 ಮತ್ತು 2002ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮೋರ್ಚಾದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಕ್ತಾರರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಕೋಲಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾನ್ಪುರ್‌ ದೇಹಾತ್‌ನಲ್ಲಿ 1945ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 1ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು<ref>http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/19/500086.html</ref> *ದಿ.23 Jun, 2017 ರಂದು ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರು ಸಂಸತ್‌ ಭವನದಲ್ಲಿರುವ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗೆ ತೆರಳಿ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/23/501009.html ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆ: ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕೋವಿಂದ್‌;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ;23 Jun, 2017]</ref> ===ಯುಪಿಎ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ=== *ಲೋಕಸಭೆಯ ಮಾಜಿ ಸ್ಪೀಕರ್ '''[[ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್]]''' ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಪರವಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. 2009–14ರ ವರೆಗೂ ಲೋಕಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಸ್ಪೀಕರ್‌ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್‌ ವಕೀಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಐದು ಬಾರಿ ಸಂಸತ್‌ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. 17 ಪಕ್ಷಗಳ ಮುಖಂಡರು ಸೇರಿದ್ದ ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಆಯ್ಕೆ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/22/500872.html ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್‌ ಆಯ್ಕೆ: ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ;22 Jun, 2017]</ref> *ಜುಲೈ 17ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ದಿ.28 ಜೂನ್, 2017 ಬುಧವಾರ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕರ ಜತೆ ಸಂಸತ್‌ ಭವನದ ಒಂದನೇ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ತೆರಳಿದ ಅವರು ಲೋಕಸಭೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ಬಳಿ ತೆರಳಿ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/28/502170.html ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆ: ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆ;ಪಿಟಿಐ;28 Jun, 2017]</ref> ===ಅಬ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಬಲಾಬಲ=== *ಜುಲೈ 17ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಂತೆ ನೆಡೆದರೆ ಎನ್‌ಡಿಎಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ [[ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್]] ಶೇ 62ರಷ್ಟು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುವುದು ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಯುಪಿಎ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ [[ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್]] ಅವರು ಶೇ 34ರಷ್ಟು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅವರು '''ಇದೇ 28ರಂದು ನಾಮಪತ್ರ''' ಸಲ್ಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. {| class="wikitable" |- !ವಿವರ ||ಬಿಜೆಪಿ+ಎನ್ಡಿಎ =[[ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್]] ||ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ + ಯುಪಿಎ =[[ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್]] || ಎಎಪಿ+ ಇತರೆ. |- |ಸಂಸದರು = 776 + ಶಾಸಕರು =4215 || || '''10,98,903''' || |- |ಒಟ್ಟು ಎಲೆಕ್ಟೋರಲ್ ಮತ ಮೌಲ್ಯ(ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಮತಗಳು) || '''6,82,677 (62%)''' || '''3,76,261 (34%)''' || |- |ಸಂಸದರು ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಲೋಕ ಸಭೆ (ಬೆಂಬಲ)|| 524 || 235 || |- |ಸಂಸದರ ಮತ ಮತ ಮೌಲ್ಯ (ಬೆಂಬಲ)|| 3,70,992 || 1,66,380 || 39,965 (4%) |- | ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕರ ಮತಗಳು|| 3,11,685 || 2,09,881 || |- |<ref>http://www.prajavani.net/news/article/2017/06/26/501559.html</ref> |} ==ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ== *ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯಂತೆ;ಅಸೋಶಿಯೆಷನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರೀಫಾರ್ಮ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡಿರುವ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. *ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಯ್ಕೆಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು '''4852 ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಶಾಸಕರು''' ಮತ ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. <!-- ಇವರಲ್ಲಿ ಶೇ 71 ರಷ್ಟು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಕೋಟ್ಯಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. 931 ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. --><ref>{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2017/07/16/506544.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-07-16 |archive-date=2017-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170719040843/http://www.prajavani.net/news/article/2017/07/16/506544.html |url-status=dead }}</ref> *ಹಿಂದಿನ ಎನ್.ಡಿ.ಟಿ.ವಿ.ವರದಿಯಂತೆ:ಸಂಸದರು: ೭೭೬+ ಶಾಸಕರು:೪೧೨೦=೪೮೯೬ (ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೪೪ ಸ್ಥಾನ ಖಾಲಿಇರಬಹುದೇ?) ==ಮತದಾನದ ವಿವರ== *20-7-2017; ಎಣಿಕೆ: *'''ಭಾರತದ 14ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಎನ್‌ಡಿಎ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್‌ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ 14 ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಜುಲೈ 25 ರಂದುಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ''' *ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ 65.65% ರಷ್ಟು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಎದುರಾಳಿ ಜಂಟಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್ 34.35% ರಷ್ಟು ಪಡೆದು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಾರೆ. *ಕೋವಿಂದ್ ಅವರು 7,02,044 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ 2930 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್ ಅವರು 3,67,314 ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ 1,844 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು 77 ಮತಗಳು ಅಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 2017 ರ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ ಅನೂಪ್ ಮಿಶ್ರಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. *71 ವರ್ಷದ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರು 522 ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಕುಮಾರ್ ಅವರು 225 ಸಂಸದರ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. 771 ಚುನಾಯಿತ ಸಂಸದರು ತಮ್ಮ ಮತಪತ್ರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/with-65-65-percent-of-votes-nda-candidate-ram-nath-kovind-sweeps-presidential-poll/articleshow/59682784.cms With 65.65 percent of votes, NDA candidate Ram Nath Kovind sweeps Presidential poll]</ref> *ಸಂಸತ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಮತದಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 4,896 ಮತದಾರರು - 4,120 ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು 776 ಚುನಾಯಿತ ಸಂಸದರು - ತಮ್ಮ ಮತಪತ್ರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರು. ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಎಂ,ಎಲ್.ಸಿ.ಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಭಾಗವಾಗಿಲ್ಲ(MLCs of states with legislative council are not part of the Electoral College).<ref>[http://www.ndtv.com/india-news/president-election-result-2017-live-ram-nath-kovind-likely-to-win-contest-against-meira-kumar-counti-1726990 Ram Nath Kovind Will Take Oath As 14th President Of India On July 25]</ref> ===ಭಾರತದ 14ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್‌ ಆಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ:ವಿಧಿ ವಿಧಾನ=== *25 Jul, 2017; *ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರಾಜ್‌ಘಾಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿಗೆ ಪುಷ್ಪ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರು ನಿರ್ಗಮಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣವ್‌ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್‌ ಭವನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. *ದೇಶದ 14ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರು ಮಂಗಳವಾರ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಸಂಸತ್‌ ಭವನದ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12.15ಕ್ಕೆ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೆ.ಎಸ್‌. ಖೇಹರ್‌ ಅವರು ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ವಿಧಿ ಬೋಧಿಸಿದರು. ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ಗಮಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣವ್‌ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಹಸ್ತಲಾಘವ ಮಾಡಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಸ್ಥಾನ ಅಲಂಕರಿಸುವಂತೆ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಸಂಸತ್‌ ಆವರಣದಲ್ಲಿ 21 ಸುತ್ತು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. *ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ನೂತನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್‌ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಸಂಸತ್‌ ಭವನದ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಹಾಲ್‌ಗೆ ಕರೆ ತರಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/07/25/508759.html 14ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ರಾಮನಾಥ ಕೋವಿಂದ್‌ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕಾರ;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ;25 Jul, 2017]</ref> ==ಹಿಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಚುನಾವಣೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು== {| class="wikitable" |- ! ಇಸವಿ !! ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ !!ಫೋಟೊ!!ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಗಳಿಸಿದ ಓಟು!! !! ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ !!ಫೋಟೊ!!ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಗಳಿಸಿದ ಓಟು |- | ಮೇ2,1952 || ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ || || 5,07,400|| '''X'''||ಕೆ.ಟಿ.ಷಾ || || 92,827 |- | ಮೇ6,1957 || ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ || || 4,59,698 ||'''X'''|| ಎನ್.ಎನ್.ದಾಸ್ || || 2,000 |- | ಮೇ 7,1962 || ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ || || 5,53,067 ||'''X'''|| ಚೌಧರಿ ಹರಿರಾಮ್ || || 6,341 |- | ಮೇ6,1967 || ಝಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್ || ||4,71,244 ||'''X'''|| ಕೆ.ಸುಬ್ಬರಾವ್ || || 3,63,971 |- | ಆಗಸ್ಟ ೧6, 1969 || ವಿ.ವಿ.ಗಿರಿ|| || 4,01,515||'''X'''|| ಎನ್ ಸಂಜೀವರೆಡ್ಡಿ || || 313548 |- | ಆಗಸ್ಟ್ 17,1974 || ಫಕ್ರುದ್ದೀನ್ ಆಲಿ ಆಹಮದ್|| || 4,01,515||'''X'''|| ಟಿ.ಚೌಧರಿ || ||1,89,196 |- | ಆಗಸ್ಟ್ 06,1977 ||ಎನ್ ಸಂಜೀವರೆಡ್ಡಿ || ||ಅವಿರೋಧ||'''X'''|| || || |}<ref>http://www.prajavani.net/news/article/2017/07/21/507746.html</ref> ==ನೋಡಿ== *[[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ]] *[[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ]] *[[ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೭]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist| 2}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ|ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು|*]] [[ವರ್ಗ:2017 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು]] alml4vc1xvywx5rur9q0nlryn5ydupd 0 87551 1376581 1356412 2026-07-10T17:15:55Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376581 wikitext text/x-wiki ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್ ಮನ್ -[[ಓಂಬಡ್ಸ್‌ಮನ್]] ಎಂದರೆ ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಇವನು ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲಸ-ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಬರುವ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ, ಶೋಧಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದರ ವರದಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸುವವನು.<ref>https://m.rbi.org.in//Scripts/bs_viewcontent.aspx?Id=159</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ಈ ಪದವು ಮೂಲತಃ [[ಸ್ವೀಡಿಷ್]] ಮೂಲದ ಓಂಬಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಸ್ವೀಡಿಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ದೂರುವುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಇದು ಮೂಲತಃ [[ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯ]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ [[ಬ್ರಿಟನ್|ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ]] ವಿಮಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲಿಗೆ ರೂಪ ತಾಳಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.indianeconomy.net/splclassroom/128/what-is-banking-ombudsman |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-06-05 |archive-date=2017-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170608020100/http://www.indianeconomy.net/splclassroom/128/what-is-banking-ombudsman |url-status=dead }}</ref> ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ== ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಯೋಜನೆಯು ಎಲ್ಲ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡು ಜನವರಿ, 1986 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದರೂ ಇದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡತೊಡಗಿದ್ದು 1995ರಿಂದ. ಮತ್ತೆ ಇದು 2002ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕøತಗೊಂಡು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2002 ಎಂದು 2002ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯಿದೆ, 1948ರ ಅಧಿನಿಯಮ 35-ಂ ಅನ್ವಯ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ==ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಯೋಜನೆ (ಕಾಯಿದೆ) == ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಯೋಜನೆ (ಕಾಯಿದೆ) ಯು ಆರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಅವುಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯವು ಪೀಠಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವಾರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಬ್ದಗಳ ಅರ್ಥದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಇದೆ. ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಕಛೇರಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಬಗ್ಗೆ, ಮೂರನೇಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಾಗು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್‍ನ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ವಿವರಣೆಯಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ದೂರುಗಳ ಸ್ವೀಕಾರ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ವಿಧಿ, ವಿಧಾನಗಳು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಐದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಜ್ಯ ತೀರ್ಮಾನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜಿ, ತೀರ್ಮಾನಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯದಾದ ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ನಮೂನೆಗಳು, ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಕಛೇರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ==ಜಾರಿ== ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಿನಾಂಕ 14ನೇ ಜೂನ್, 2002 ರಂದು ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಯೋಜನೆ, 2002 ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಎರಡು. ಅವೇನೆಂದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‍ನ ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸಮಾಧಾನಕರವಾದ ತೀರ್ಮಾನ ನೀಡುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ,ಮಧ್ಯಸ್ತಿಕೆ, ವಿಚಾರಣೆ, ರಾಜಿ ಸೂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕು ಹಾಗು ವ್ಯಕ್ತಿ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎರಡು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು. ಎಲ್ಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕ್ಷೇತ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿರಲಿ, ಅದು ದೇಶೀಯದೇ ಆಗಿರಲಿ, ವಿದೇಶೀಯವೇ ಆಗಿರಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ಧಾರದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ತೆರೆಯಬಹುದು. ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಛೇರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ : ಮುಂಬಯಿ, [[ಭೂಪಾಲ್]], [[ನವ ದೆಹಲಿ]], [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ]], [[ಭುವನೇಶ್ವರ್]]. [[ಚೆನ್ನೈ]], [[ಗೌಹಾಟಿ]], [[ಕಾನ್‍ಪುರ್]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಚಂಡೀಘರ್]], [[ಹೈದರಾಬಾದ್]], [[ಪಾಟ್ನಾ ]] ಮತ್ತು [[ಜೈಪುರ]]. ಇದರ ಕಛೇರಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವುದರಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅದು ಬೇರೆಡೆ ಅಂದರೆ ಸಣ್ಣ ನಗರ, ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಶಿಬಿರವನ್ನೇರ್ಪಡಿಸಿ ದೂರುಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು. ಆಯಾಯ ನಗರದ ಕಛೇರಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಬ್ಬ ಅನುಭವಿÀ ಹಾಗು ಪರಿಣಿತನಾಗಿದ್ದು, ಆತನು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದು, ಆತನ ಕಾಲಾವಧಿಯು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿರುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್‍ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಎಲ್ಲ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು, ಸಾಲ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುತ್ತದೆ. ==ದೂರುಗಳು== ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರುವ ದೂರುಗಳು, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ : ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೂ ಪಾವತಿ ಲಭಿಸದ ವಸೂಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಚೆಕ್ಕುಗಳು, ಬಿಲ್ಲುಗಳು ಹಾಗು ಚೆಕ್ಕು ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿನ ಅತಿ ವಿಳಂಬ. ಸಣ್ಣ ಮೌಲ್ಯವರ್ಗದ ನೋಟುಗಳನ್ನು, ಕೆಲವು ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತಹವುಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದು. ಬ್ಯಾಂಕು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಡಿಮಾಂಡ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯವಹಾರ ವೇಳೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಶಾಖೆಗಳು ವಿಫಲವಾಗುವುದು. ಖಾತರಿ ಪತ್ರ, ಉದರಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಯಮಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾಗುವುದು. ಗ್ರಾಹಕನ ಠೇವಣಿ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇನಾಮಿ ಪಾವತಿಗಳು, ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಕೋರುವುದು. ನಿತ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ, ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಅನೇಕ ದೂರುಗಳು, ಬಡ್ಡಿ ದರದಲ್ಲಿನ ಅನ್ಯಾಯಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳು. ರಫ್ತಾದ ಸರಕಿನ ಹಣ ಬರುವಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ, ಬಿಲ್ಲು ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ ಮೊದಲಾದ ದೂರುಗಳನ್ನು ರಫ್ತುದಾರರು ನೀಡುವುದು. ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು ತಮ್ಮ ಎನ್.ಆರ್.ಐ ಹಾಗು ಇತರ ದೇಶೀಯ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ತೊಂದರೆಗಳು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡುವುದು. ಸಾಲ ಮುಂಗಡಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿ ದರ ವಿಧಿಸುವಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು. ಸಾಲ ಕೋರಿಕೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿನ ಅತಿ ವಿಳಂಬ, ವೃಥಾ ಅಲೆದಾಟ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ/ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಧೋರಣೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳು. ಸಾಲ ಮುಂಗಡಗಳು ನೀಡುವಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ನಡವಳಿಕೆಗಳು, ವಂಚನೆ, ಮೋಸ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಮತ್ತು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಇತರ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಗಳು. ==ದೂರುಗಳ ಸ್ವೀಕಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯಗಳ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳು== ಯಾವುದೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ ಅತೃಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್‍ಗೆ ಮಧ್ಯಸ್ತಿಕೆ ಕೋರಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಮೂನೆಯಂತೆ ದೂರನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಆಧಾರ, ಪೂರಕವಾದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂರು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿರಬೇಕು. ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ನಿರ್ಧಾರ, ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಿರಬೇಕು. ನೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾನೇ ನ್ಯಾಯ ಕೋರಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ವiನ್‍ಗೆ ಓಡಾಡಲಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮೂದಿಸಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ದೂರು ಸ್ವೀಕೃತವಾದ ಮೇಲೆ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಕೇಳಿದ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲೇಬೇಕು. ಅವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡುವ ಕರ್ತವ್ಯವು ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್‍ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಮೂರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾದ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೂರು ನೀಡಿದವನಿಗೂ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೂ ಮಧ್ಯಸ್ತಿಕೆ ವಹಿಸಿ ರಾಜಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವನು. ಈ ರಾಜಿ ಪ್ರಯತ್ನವು ವಿಫಲವಾದಲ್ಲಿ, ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್‍ನು ಈರ್ವರಿಗೂ ತನ್ನ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಎರಡು ವಾರಗಳೊಳಗೆ ಈರ್ವರೂ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಒಪ್ಪುವಂತಿದ್ದರೆ ಬರೆಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವನು. ಈ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಬ್ಯಾಂಕು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಪ್ಪದಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಂತೆ ಮಧ್ಯೆ ಬಂದು ಈರ್ವರಿಗೂ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ ಅಹವಾಲುಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು ಹೇಳಿ ನಂತರ ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಆದೇಶವಾಗಿ ಬರಹ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವನು. ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಯಾವುದೇ ವಿವಾದದÀ ಮೊತ್ತವು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷರೂ. ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಯಾಕೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಯೋಜನೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ರೂ. ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕು ಪಾಲಿಸಲೇ ಬೇಕೆಂಬುದೇನಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದೂರು ನೀಡಿದಾತನು ತೀರ್ಪು ಬಂದ ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್‍ಗೆ ಲಿಖಿತ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರ ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ 15 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕು ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ತೀರ್ಪಿನ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲೇ ಬೇಕು. ಹಾಗಾಗದೆ ಅದು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ತನಗೆ ಬಂದ ದೂರನ್ನು ಸಕಾರಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಹುದು. ದೂರು ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಮರ್ಪಕ ಕಾರಣ ವಿವರಿಸದೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾದ ದಾಖಲೆ, ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ದೂರು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ವರದಿಯನ್ನು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ ಗವರ್ನರ್‍ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಇದು ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್‍ಮನ್‍ಗೆ ಕೋರ್ಟಿನ ಅಧಿಕಾರ, ಮಾನ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಯಶಸ್ವಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕ ದೂರು ವಿಚಾರಣ ಮಂಡಲಿಯಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವೂ ಇಲ್ಲದ ಇದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಶಕ್ತಿಯುತವಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕ ಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಲಯದಷ್ಟು ಓಂಬಡ್ಸ್ ಮನ್ ಬಲಯುತವಾಗುವಂತೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಂದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್ ಮನ್|ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬಡ್ಸ್ ಮನ್}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್]] rb76qiyotnyweu4tn3znacdxcem0oc7 0 93837 1376614 1375994 2026-07-11T09:01:03Z ~2026-39070-38 100465 /* ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು */ 1376614 wikitext text/x-wiki {{notability}} {{ಉಲ್ಲೇಖ}} ಡಾ.ಗಿರೀಶ ಜಕಾಪುರೆಯವರು(೧೯೮೧), ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೈಂದರ್ಗಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಚಂದ್ರಕಾಂತ, ತಾಯಿ ಶಾರದೆ. ಗಿರೀಶ ಅವರು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇವೆ  ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ 'ಪ್ರೇಮಚಂದ ಮತ್ತು ಚದುರಂಗ'ರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಇವರಿಗೆ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಲಭಿಸಿದೆ. ಇವರು ಆದರ್ಶ ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ಮೂಲಕ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಳಿಸಲು, ಬೆಳಸಲು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನಾಡು-ನುಡಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಸಹಾಯ, ವೃಕ್ಷಾರೋಪಣ, ಗ್ರಾಮ ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ರಕ್ತದಾನ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸಹಾಯ, ಗ್ರಂಥದಾಸೋಹ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಸೇವೆಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹಲವಾರು ಗಜಲ್, ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ, ಕಾವ್ಯ ಹಾಗೂ ಅನುವಾದಿತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು == == ೩೮ ಕೃತಿಗಳು == * <ref name="zeole.com">http://www.zeole.com/bangalore/%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF-%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%82%E0%B2%AC%E0%B2%B0%E0%B2%BF-%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0-2011-%E0%B2%B6%E0%B2%B0%E0%B2%A4%E0%B3%8D-%E0%B2%95%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8B%E0%B2%A1%E0%B3%81-%E0%B2%85%E0%B2%B5%E0%B2%B0-%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%87-%E0%B2%97%E0%B3%82%E0%B2%A1%E0%B3%87-4801{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮೊದಲ ಮುತ್ತು (ಕಾವ್ಯ) * ಹೆಣ್ಣಾಗದ ಭ್ರೂಣಗಳು (ಕಾವ್ಯ) * ನೇಣು (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ) * ಬದುಕು ಮಾಯೆಯ ಆಟ (ಕಥಾ ಸಂಕಲನ) * ವಿಶ್ವ ಕಂಡ ಗಾಂದಿ-ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ (ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ) * ಮಲೆನಾಡ ಗಾಂಧಿ-ಎಚ್.ಜಿ.ಗೋವಿಂದಗೌಡ (ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ) * ಜುಗ್ನು (ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳು) * ನನ್ನ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ (ಮಕ್ಕಳ ಪದ್ಯ) * ಬೆಳಕು ಬಂತು (ಕಾದಂಬರಿ) * ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣಿನ ನವಿಲು (ಗಜಲ್) * ನನ್ನ ದನಿಗೆ ನಿನ್ನ ದನಿಯು (ಗಜಲ್) * ಮನದ ಮುಂದಣ ಮಾಯೆ (ಗಜಲ್) * ನಿನ್ನ ಮರೆಯುವ ಮಾತು (ಗಜಲ್) * ಆಚಾರ್ಯ ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆ(ಅನ್ವೇಷಣೆ) *ನಾಜಿ ನರಮೇಧ(ನಾಝಿ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಕಥನ) *ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ( ಭಕ್ತಿ ಸಂಚಿಕೆ) *ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ (ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣ) *ಕಲಿಯುಗದ ಭಗೀರಥ (ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ ಆಂದೋಲನಗಳು) *ವ್ಯಾಮೋಹದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ (ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು) *ಮಹಾಮೇಧಾವಿ (ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ) === ಅನುವಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು === * ನನ್ನ ಊರು ಪುಣ್ಯ ಭೂಮಿ (ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) * ಸಾಗರ್ ಔರ್ ಬಾರಿಶ್ (ಹಿಂದಿ) * ಪಾರಿವಾಳ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗಿಷ್ಠಿಕೆ (ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) * ಫಕೀರಾ (ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) * ಸದಾಮಲ್ಲಿಗೆ (ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) * ಖಾಮೋಶಿ (ಕನ್ನಡದಿಂದ ಹಿಂದಿಗೆ) * ಸದಾಪ್ರವಹಿಸುವ ಕಥೆಗಳು (ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) * ಗೀತಾಂಜಲಿ - ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಟ್ಯಾಗೋರ್ (ಹಿಂದಿಯಿಂದ-ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) *ಹೌಜ್ ಖಾಸ್ (ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) *ಗೆರೆಗಳು (ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) *ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ - ಅ ರೀಡರ್ (ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) *ಕ್ಯಾ ಖಾಸ್ ಹೈ (ಕನ್ನಡದಿಂದ ಹಿಂದಿಗೆ) *ಆದಿಲ್ ಮಾತಾಡಿದನೆಂದರೆ (ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) *ವಂದೇ ಮಾತರಂ (ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) *ಕರ್ಮ ದೇವೋ ಭವಃ (ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) *ಚಿತ್ರಪತಿ ವ್ಹಿ. ಶಾಂತಾರಾಮ (ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) * * == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == {{citation needed}} <ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/nine-to-get-bendre-award/article4033315.ece</ref><ref name="thehindu.com">http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/Award-for-book-cover-artists/article14009379.ece/amp/</ref><ref name="thehindu.com"/><ref name="zeole.com"/><ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/amma-awards-announced/article20447544.ece/amp/</ref><ref name="mupadhyahiri.blogspot.com">http://mupadhyahiri.blogspot.com/2011/10/2011_26.html?m=1</ref> * ಶ್ರೀ ವಿಜಯ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೨೬) * ಮಾಸ್ತಿ ಕಾದಂಬರಿ ಪುರಸ್ಕಾರ(೨೦೧೧) * ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೧) * ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೯) * * ಜಯತೀರ್ಥ ರಾಜಪುರೋಹಿತ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೧) * ಗು.ವಿ.ವಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೬) * ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೧) * ಬೇಂದ್ರೆ ಗ್ರಂಥ ಬಹುಮಾನ (೨೦೧೧) * ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಕಾವ್ಯ ಬಹುಮಾನಗಳು (೨೦೧೩, ೨೦೧೬) * ಅಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೭) * ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾವ್ತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೧) * ಹೊಂಬಳ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೧) * ಮುಂಬೆಳಕು ಕಥಾಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೦) * ಮುಂಬೆಳಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೧) * ಜಯದೇವಿ ಲಿಗಾಡೆ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೧೧) * ಕಗ್ಗ ಕಥಾ ಬಹುಮಾನ (೨೦೧೧) * ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೧) * ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಧಕ ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೪) * ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೧) * ಮೆವುಂಡಿ ಮಲ್ಹಾರಿ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೧೦) * ತಿಂಗಳ ಕಥಾ ಬಹುಮಾನ (೨೦೧೦) * ಮುಂಬೆಳಗು ಕಥಾ ಪುರಸ್ಕಾರ(೨೦೧೦) * ಬಾಲ್ಕಿ ಪಟ್ಟದ್ದೇವರ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೧೨) * ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ‌ ಕಥಾ ಬಹುಮಾನ (೨೦೧೧) * ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪುಸ್ತಕ ಸೊಗಸು ಬಹುಮಾನ(೨೦೧೪)<ref name="mupadhyahiri.blogspot.com"/> * ಡಿ.ಎಸ್.ಕರ್ಕಿ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೧೩) * ಹೆತ್ತವರ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೮) * ಸಾವಿರದ ಶರಣು ಗೌರವ (೨೦೧೯) * ಬೇಂದ್ರೆ ಗ್ರಂಥ ಬಹುಮಾನ (೨೦೧೬) * ಕ ಸಾ ಪ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೯) * ಜಿಲ್ಲಾ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೨೦) * ಗು.ವಿ.ವಿ.ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೨೨) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} https://www.sapnaonline.com/shop/Author/girish-jakapure http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/Award-for-book-cover-artists/article14009379.ece/amp/ https://kannadamma.net/?p=99098 http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/amma-awards-announced/article20447544.ece/amp/ http://www.zeole.com/bangalore/%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF-%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%82%E0%B2%AC%E0%B2%B0%E0%B2%BF-%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0-2011-%E0%B2%B6%E0%B2%B0%E0%B2%A4%E0%B3%8D-%E0%B2%95%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%8B%E0%B2%A1%E0%B3%81-%E0%B2%85%E0%B2%B5%E0%B2%B0-%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%87-%E0%B2%97%E0%B3%82%E0%B2%A1%E0%B3%87-4801{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Interwikineeded}} ier1ye7bya5eje4yznq35fxotwrz79j 0 99949 1376572 1355774 2026-07-10T14:56:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376572 wikitext text/x-wiki ಬಿಳಿ ಸೆರಗು ಎಂಬುದು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಜನನಾಂಗದ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊರಸೂಸುವ ದ್ರವ ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣ.<ref>{{Cite web |url=https://vijaykarnataka.com/lifestyle/health/vaginal-discharge-signs-causes-and-treatment/articleshow/75065291.cms?story=2 |title=ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಕಾಡುವ ಬಿಳಿ ಸೆರಗು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://ayurvaid.com/kn/diseases/leucorrhoea/ |title=ಲ್ಯುಕೋರೋಹಿಯಾ }}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ಇದು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಯೋನಿಯ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೋಳೆಯಂತಹ ದ್ರವವನ್ನು ಯೋನಿಯ ಮೆಂಬರೇನ್ಗಳನ್ನು ತೇವಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಡೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಋತುಚಕ್ರದ ಮುಂಚೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೋತಿಸ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಲೈಂಗಿಕ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಇದು ಉತ್ತೇಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಪರೀತ ವಿಸರ್ಜನೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಕೆನೆ ಬಿಳಿ ವಿಸರ್ಜನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಕಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ತೆಳುವಾದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಲೋಳೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲದದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/leukorrhea</ref> ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಬಿಳಿಸೆರಗು ಉಂಟಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಸ್ಟ್ರೊಜೆನ್ ಅಸಮತೋಲನ, ಯೋನಿ ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ಎಸ್ಟಿಡಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಿಳಿಸೆರಗು ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಪುನಃ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಬಿಳಿಸೆರಗು ವಿಸರ್ಜನೆ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಹಳದಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆ ಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಯೋನಿಯ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಕಂಠದ ಉರಿಯೂತದ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ==ಬಿಳಿಸೆರಗಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳು== ===ಫಿಸಿಯೋಲಾಜಿಕ್ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ=== ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಯೋನಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಯೋನಿ ಅಂಗಾಂಶದ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಿಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಈಸ್ಟ್ರೊಜೆನ್ ಉತ್ತೇಜನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ "[[ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ|ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ]] ಬಿಳಿಸೆರಗನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ "ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.[[ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ|ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ]] ಲ್ಯೂಕೊರಿಯಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿದ ಈಸ್ಟ್ರೊಜೆನ್ ಕಾರಣದಿಂದ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ [[ರಕ್ತದೊತ್ತಡ]] ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ಗೆ ಗರ್ಭಾಶಯದ ಒಳಹರಿವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಜನನವಾದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯ ಕಾಣುತ್ತದೆ. [[ಲೈಂಗಿಕ]] ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದಲೂ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ===ಉರಿಯೂತದ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ=== ಇದು ಯೋನಿಯ ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಉರಿಯೂತ ಅಥವಾ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಜೈವಿಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಸೋಂಕು (ಏರೋಬಿಕ್ ಯೋನಿ ನಾಳದ ಉರಿಯೂತ) ಅಥವಾ ಎಸ್.ಡಿ.ಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ರೋಗದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಂಕೇತ. ವಿತರಣೆಯ ನಂತರ, ಬ್ಯಾಕ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೌಲ್-ಸ್ಮಾಲಿಂಗ್ ಲೊಚಿಯಾ (ರಕ್ತ, ಲೋಳೆಯ ಮತ್ತು ಜರಾಯು ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನಂತರದ ಪಾರ್ಟಮ್ ಯೋನಿ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್) ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯುಕೊರ್ರಿಯಾವು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಕಸನ (ಪೂರ್ವ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ [[ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ|ಗರ್ಭಾಶಯ]]) ವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆರ್ದ್ರ ಸ್ಮೀಯರ್, ಗ್ರಾಮ್ ಸ್ಟೇನ್, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ಯಾಪ್ ಸ್ಮೀಯರ್ ಮತ್ತು ಬಯಾಪ್ಸಿಗಳಂಥ ಹಲವಾರು ತನಿಖೆಗಳು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ===ಪರಾವಲಂಬಿ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ=== ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಸಹ ಪರಾವಲಂಬಿ ಪ್ರೊಟೊಜೊವಾನ್, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಟ್ರೈಕೊಮೊನಸ್ ಯೋನಿನಾಸ್ನ ಗುಂಪಿನ ಟ್ರೈಕೊಮೊನಾಡ್ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಸುಡುವ ಸಂವೇದನೆ, ತುರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹವಳದ ವಸ್ತುವಿನ ವಿಸರ್ಜನೆ, ದಪ್ಪ, ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ. ==ರೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು== ಈ ಬಿಳಿಸೆರಗು ಸಮಸ್ಯೆಯು ಮಹಿಳೆಯರ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅನಾರೊಗ್ಯಕ್ಕೀಡುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಡಚಣೆಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ==ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳು== ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದಿನಾಂಕ ೩ ಅಗಸ್ಟ ೨೦೧೬ ರ ವರದಿಯಂತೆ ಅಂಕಿಸಂಖೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: <ref> {{cite web |url=http://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-(stis) |title=Sexually transmitted infections (STIs)</ref> *ಸುಮಾರು 9,00,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸಿಫಿಲಿಸ್ನಿಂದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸುಮಾರು 3,50,000 ಪ್ರತಿಕೂಲ ಜನನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು 2012 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. *ವಿಶ್ವಾದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿ ದಿನ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು [[ಲೈಂಗಿಕ ರೋಗಗಳು|ಲೈಂಗಿಕ ಸಂರ್ಪಕದ ಮೂಲಕ ಹರಡುವ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ]] ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳಿವೆ. *50 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹರ್ಪೀಸ್ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ವೈರಸ್ (ಎಚ್.ಎಸ್.ವಿ.) ನೊಂದಿಗೆ ಜನನಾಂಗದ ಸೋಂಕು ಇದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಚಿಕಿತ್ಸೆ== ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳಿಂದ ಲ್ಯುಕೊರಿಯಾ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.<ref>{{Cite web |url=https://ayurvaid.com/kn/diseases/leucorrhoea/ |title=ಲ್ಯುಕೋರೋಹಿಯಾ }}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=BeCjxV8vMAA |title=ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಕಾಡುವ ಬಿಳಿ ಸೆರಗು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ]] [[ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು]] r4uzc6axh7pajwuuifx6eq76lsvkhop 0 111039 1376607 1373723 2026-07-11T06:08:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376607 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಮೌನಿ ರಾಯ್ | image = Mouni Roy at TSA.jpg | birth_date = ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೫<ref>{{cite web|title=Mouni Roy's birthday celebration|url=http://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/tv/Pics-Mouni-Roys-birthday-celebration/videoshow/49153854.cms?from=mdr| work=Lehren|publisher=Times of India|accessdate=3 March 2016|date=29 September 2015}}</ref> | birth_place = ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರ,ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ,ಭಾರತ<ref name=toi1>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-09-03/news-interviews/41724962_1_mouni-roy-nach-baliye |title=Mouni Roy and approached for Nach Baliye 6 |publisher=Times of India |date=3 September 2013 |accessdate=13 November 2013 |author=Agarwal, Stuti }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | nationality = ಭಾರತೀಯ | education = ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ,ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರ<br>ಮಿರಾಂದ ಹೌಸ್,ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | occupation = ನಟಿ, ಮಾಡೆಲ್ | known for =ನಾಗಿನ್(೨೦೧೫ ರ ಸರಣಿ) | years_active = ೨೦೦೭ – ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲ | spouse = {{marriage|ಸೂರಜ್|2022}} }} '''ಮೌನಿ ರಾಯ್''' ಭಾರತೀಯ ಕಿರುತರೆ ನಟಿ, ಮತ್ತು ರೂಪದರ್ಶಿ. ಇವರು ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೫ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. <ref>https://wikibio.in/mouni-roy/</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಇವರು [[:en:Kyunki Saas Bhi Kabhi Bahu Thi|ಕ್ಯುಂ ಕಿ ಸಾಸ್ ಭಿ ಕಭಿ ಬಹು ಥೀ]] ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣತುಳಸಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಪೌರಾಣಿಕ ಸರಣಿ [[:en:Devon Ke Dev...Mahadev|' ದೇವೋಂ ಕೆ ದೇವ್ ಮಹಾದೇವ್ ']] ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಸತಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಏಕ್ತ ಕಪೂರ್‌ರವರ ನಾಗಿನ್ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಂಗಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೂಡಾ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು . ಅವರು ಜುನೂನ್ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮೀರಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು ಹಾಗೂ 'ಯೈಸಿ ನಫ್ರತ್ ತೊ ಕೈಸಾ ಇಷ್ಕ್' ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾ' ಎಂಬ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅದರ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಕೂಡಾ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಥಕ್ ನರ್ತಕಿ ಕೂಡಾ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/mouni-roy-all-set-to-debut-opposite-akshay-kumar-lesser-known-facts-about-the-actress/Not-just-your-average-dancer/photostory/59421602.cms Mouni Roy,ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ಗೋಲ್ಡ್ ಸಿನೆಮಾದಿಂದ [[ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್]] ರವರ ಜೊತೆ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. <ref>https://m.imdb.com/name/nm4655028/</ref>ನಾಗಿನ್ ಸೀಸನ್ ೩ ರ ಅಂತಿಮ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಾ ನಾಗ್ರಾಣಿ ಶಿವಾಂಗಿ ಮತ್ತು ಶಿವನ್ಯಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ''ಮೇಡ್ ಇನ್ ಚೀನಾ'' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news |title=‘Made in China’ first look: Rajkummar Rao and Mouni Roy don a desi avatar for a polaroid picture - Fresh on-screen pairs to look forward to |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/fresh-on-screen-pairs-to-look-forward-to/made-in-china-first-look-rajkummar-rao-and-mouni-roys-don-a-desi-avatar-for-a-polaroid-picture/photostory/65843042.cms |accessdate=18 March 2020 |work=The Times of India}}</ref><ref>{{cite news |last1=DelhiOctober 24 |first1=Vibha Maru New |last2=October 28 |first2=Vibha Maru New |last3=Ist |first3=Vibha Maru New |title=Made In China Movie Review: Rajkummar Rao shines in a hearty made-in-India film |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/made-in-china-movie-review-rajkummar-rao-shines-in-a-hearty-made-in-india-film-1612598-2019-10-24 |accessdate=18 March 2020 |work=India Today |language=en}}</ref> ==ಜನನ== ಮೌನಿ ಅವರು ೧೯೮೫ನೇ [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] ೨೮ ರಂದು ರಾಜ್ಬನ್ಸಿ ಎಂಬ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರನ ಗಾಂಧಿ ವಸಾಹತು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>[https://m-timesofindia-com.cdn.ampproject.org/v/s/m.timesofindia.com/topic/mouni-roy/ampdefault?amp_js_v=a2&amp_gsa=1&usqp=mq331AQCCAE%3D#referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fm.timesofindia.com%2Ftopic%2Fmouni-roy%2Fampdefault%23referrer%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.google.com%26amp_tf%3DFrom%2520%25251%2524s Mouni Roy, ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]</ref> , <ref>{{Cite web |url=https://www.viralvilla.online/2019/05/mouni-roy-biography-wiki-age-height.html?m=1 |title=Mouni Roy, ViralVilla |access-date=2019-07-24 |archive-date=2019-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602064815/https://www.viralvilla.online/2019/05/mouni-roy-biography-wiki-age-height.html?m=1 |url-status=dead }}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಅವರ [[ಅಜ್ಜ]] ,ಶೇಖರ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ರವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತ್ರಾ ರಂಗಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಮುಕ್ತಿಯವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದು , ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಅನಿಲ್ ರಾಯ್ ರವರು ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರ ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ ಕಚೇರಿಯ ಮೇಲ್ವೀಚಾರಕರಾಗಿದ್ದರು . <ref>{{cite web|url=https://famousbiography.in/mouni-roy-biography/|title=Mouni Roy|3=|access-date=2021-03-11|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302202321/https://famousbiography.in/mouni-roy-biography/|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರ ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ೧೨ ನೇ ತರಗತಿ ತನಕ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು .<ref>{{Cite web |url=https://www.savasher.com/celebrity-actress/mouni-roy-family-wiki-husband-movie/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-02-26 |archive-date=2023-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230214044652/https://www.savasher.com/celebrity-actress/mouni-roy-family-wiki-husband-movie/ |url-status=dead }}</ref> ==ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ (೨೦೦೭-೨೦೧೦)== ಜಾಮಿಯಾ ಮಿಲ್ಲಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರ ಒತ್ತಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು . ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಮುಂಬೈಗೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು . ಅವರು ೨೦೦೪ ರ ರನ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ''ನಹಿ ಹೋನಾ'' ಎಂಬ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು . ಮೌನಿಯವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ [[ಏಕ್ತಾ ಕಪೂರ್‌]]ರವರ ''ಕ್ಯುಂಕಿ ಸಾಸ್ ಭೀ ಕಭಿ ಬಹು ಥೀ'' ಎಂಬ [[ಧಾರಾವಾಹಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ''ಝರ ನಚ್ ಕೆ ದಿಖಾ'' ಎಂಬ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜೆನಿಫರ್ ವಿಂಗೆಟ್ ಮತ್ತು ಕರೀಶ್ಮಾ ತನ್ನಾರವರೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು . ನಂತರ ಮೌ‌ನಿ ರಾಯ್‌ಯವರು ಕಸ್ತೂರಿ ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ' ಶಿವಾನಿ ' ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು . ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ''ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಔರ್ ವೊ'' ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವ್ ಚೋಪ್ರಾರವರ ಜೊತೆ ಹಾಗೂ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ 'ದೊ ಸಹೇಲಿಯಾ' ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ’ರೂಪ್’ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>[https://m.imdb.com/title/tt5323298/ Naagin (2015– ), TV Series, Drama, Fantasy, Mystery], IMDB</ref><ref>{{cite news |last1=DelhiOctober 21 |first1=Indo-Asian News Service New |last2=October 21 |first2=Indo-Asian News Service New |last3=Ist |first3=Indo-Asian News Service New |title=Mouni Roy: Made In China is a special piece of my heart |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/mouni-roy-made-in-china-is-a-special-piece-of-my-heart-1611611-2019-10-21 |accessdate=18 March 2020 |work=India Today |language=en}}</ref> ==ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು== ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಮೌನಿ ಯವರು 'ಹೀರೋ ಹಿಟ್ಲರ್ ಇನ್ ಲವ್' ಎಂಬ ಪಂಜಾಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅವರು ' ದೇವೋಂಕೆ ದೇವ್ ಮಹಾದೇವ್ ' ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಸತಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ೨೦೧೧-೨೦೧೪ ರ ಅವಧಿಯ ತನಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು .<ref>{{cite news |title=Mouni Roy and Mohit Raina from Devon Ke Dev Mahadev - TV celebs who are rumored to be dating in real life |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/tv-celebs-who-are-rumored-to-be-dating-in-real-life/mouni-roy-and-mohit-raina-from-devon-ke-dev-mahadev/photostory/64719915.cms |accessdate=18 December 2019 |work=The Times of India}}</ref> ಇದರ ನಂತರ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. ಹಾಗೂ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ' ಜುನೂನ್-ಐಸಿ ನಫ್ರತ್ ತೊ ಕೈಸಾ ಇಷ್ಕ್ ' ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮೀರಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು .<ref>{{cite news |title=junoon aisi nafrat toh kaisa ishq: Latest News, Videos and Photos of junoon aisi nafrat toh kaisa ishq {{!}} Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/junoon-aisi-nafrat-toh-kaisa-ishq |accessdate=18 December 2019 |work=The Times of India}}</ref> ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಮೌನಿ ಯವರು ಏಕ್ತಾ ಕಪೂರ್ ರವರ ಅಲೌಕಿಕ ಸರಣಿಯಾದ ನಾಗಿನ್ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ್ಯಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ್ ಬಿಜ್ಲಾನಿ ಮತ್ತು ಆಧಾ ಖಾನ್‌ರವರ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news |last1=September 8 |first1=India Today Web Desk |last2=September 8 |first2=India Today Web Desk |last3=Ist |first3=India Today Web Desk |title=Shivanya and Shivangi: Mouni Roy to play both mother and daughter in Naagin 2? |url=https://www.indiatoday.in/television/soaps/story/shivanya-and-shivangi-mouni-roy-to-play-double-role-in-naagin-2-lifetv-339883-2016-09-08 |accessdate=18 December 2019 |work=India Today |language=en}}</ref> ನಾಗಿನ್ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಂಗಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ್ ತಂಡದ‌ [[ಮುಂಬೈ]] ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು . ಹಾಗೂ ಆಂಡ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಯೋಧ ರಾಮ ಎಂಬ ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು . ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ತುಮ್ ಬಿನ್ 2 ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುವಿರದ ಕಾರಣ ನಾಗಿನ್ 3 ಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಬದಲಾಗಿ ಸುರ್ಭಿ ಜ್ಯೋತಿ ಮತ್ತು ಅನಿತಾ ಹಸ್ನಂದಾನಿಯವರು ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>[https://www-ndtv-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.ndtv.com/entertainment/mouni-roy-is-major-missing-her-dubai-vacation-shares-throwback-pics-1977688?amp_js_v=a2&amp_gsa=1&amp=1&akamai-rum=off&usqp=mq331AQCCAE%3D#referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&amp_tf=From%20%251%24s&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.ndtv.com%2Fentertainment%2Fmouni-roy-is-major-missing-her-dubai-vacation-shares-throwback-pics-1977688%3Famp%3D1%26akamai-rum%3Doff%23referrer%3Dhttps%3A%2F%2Fwww.google.com%26amp_tf%3DFrom%2520%25251%2524s Mouni Roy Is Major 'Missing' Her Dubai Vacation, Shares Throwback Pics]{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, NDTV, Updated : January 14, 2019</ref> ==ಬಾಲಿವುಡ್‌- ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಮೌನಿಯವರು ರೀಮಾ ಕಾಗ್ತೀ ಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಗೋಲ್ಡ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ <ref>{{cite news |title=ಕೆಜಿಎಫ್ ಚಿತ್ರದ ನಟಿ ಮೌನಿ ರಾಯ್ ಕಾರಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಕಲ್ಲು, ಆತಂಕಗೊಂಡ ನಟಿ ಮೆಟ್ರೋ ವಿರುದ್ಧ ಹೌಹಾರಿದ್ದೇಕೆ? |url=https://www.kannadaprabha.com/cinema/bollywood/2019/sep/19/mishap-at-metro-construction-site-actor-mouni-roy-escapes-unhurt-402327.html |accessdate=18 December 2019 |work=Kannadaprabha |language=kn}}</ref>ರವರೊಂದಿಗೆ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಎಯಲ್ಟಿ ಬಾಲಾಜಿ ಯವರ ವೆಬ್-ಸರಣಿ ಮೆಹ್ರುನಿಸ್ಸಾ ಮೂಲಕ ಅವರು [[ಡಿಜಿಟಲ್]] ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ.ಹಾಗೂ ಅವರು [[ಕೆಜಿಎಫ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಚಾಪ್ಟರ್ 1]] ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>https://m.imdb.com/title/tt6173990/</ref> ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ , ಇವರು ಮುಂಬರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಎದುರು ಮೊಘಲ್ ಮತ್ತು ಅಯಾನ್ ಮುಖರ್ಜಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಭಾರತೀಯ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ರಣಬೀರ್ ಕಪೂರ್, ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಜೊತೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ .<ref>{{cite news |title=Mouni Roy on when her ‘Brahmastra’ look will be out - 'Brahmastra': Interesting facts about the Ranbir Kapoor-Alia Bhatt-Amitabh Bachchan film |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/brahmastra-interesting-facts-about-the-ranbir-kapoor-alia-bhatt-amitabh-bachchan-film/mouni-roy-on-when-her-brahmastra-look-will-be-out/photostory/68495200.cms |accessdate=18 March 2020 |work=The Times of India}}</ref> ==ಟಿವಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು== {| class="wikitable plainrowheaders unsortable" |- ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ತಲೆಬರಹ ! scope="col" | ಪಾತ್ರ ! scope="col" | ನೆಟ್ವರ್ಕ್ |- |೨೦೦೬-೨೦೦೮ !scope="row"| ಕ್ಯುಕಿ ಸಾಸ್ ಭಿ ಕಭಿ ಬಹು ಥೀ<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Teachers-Day-Smriti-Irani-was-Mouni-Roys-teacher/articleshow/41780479.cms? Times of India]</ref> |ಕೃಷ್ಣತುಳಸಿ |ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ |- | rowspan="2"| ೨೦೦೮ !scope="row"| ಜರ ನಚ್ಕೆ ದಿಖಾ<ref>[[http://www.merinews.com/article/girls-team-wins-zara-nach-ke-dikha-dance-show/142986.shtml merinews] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171114100155/http://www.merinews.com/article/girls-team-wins-zara-nach-ke-dikha-dance-show/142986.shtml |date=2017-11-14 }}</ref> | ಸ್ಪರ್ಧಿ |ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ |- !scope="row"| ಕಸ್ತೂರಿ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)<ref>https://www.imdb.com/title/tt6829194/fullcredits/</ref> | ಶಿವಾನಿ ಸಬ್ಬರ್ವಾಲ್ |ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ |- |೨೦೦೯ !scope="row"| ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಔರ್ ವೊ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)<ref>https://www.filmibeat.com/television/news/2009/mouni-roy-debina-fight-290909.html</ref> |ಸ್ಪರ್ಧಿ |ಇಮೇಜಿನ್ ಟಿವಿ |- | rowspan="2"|೨೦೧೦ !scope="row"| ದೊ ಸಹೇಲಿಯಾ<ref>https://indianexpress.com/article/cities/delhi/talkiang-point-with-mouni-roy/</ref> | ರೂಪ್ | ಜೀ ಟಿವಿ |- !scope="row"|ಶ್...ಫಿರ್ ಕೋಯಿ ಹೆ |ಕೋಯ್ನ |ಸ್ಟಾರ್ ವನ್(ಇಂಡಿಯನ್ ಟಿವಿ ಚಾನಲ್)|ಸ್ಟಾರ್ ವನ್ |- |೨೦೧೧-೨೦೧೪ !scope="row"|ದೇವೋಂ ಕೆ ದೇವ್...ಮಹಾದೇವ್<ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/play/mouni-roy-returns-as-sati-on-devon-ke-dev-mahadev/</ref> | ಸತಿ (ದೇವಿ)|ಸತಿ |ಲೈಫ್ ಓಕೆ |- |೨೦೧೨-೨೦೧೩ !scope="row"|ಜುನೂನ್ – ಐಸಿ ನಫ್ರತ್ ತೊ ಕೈಸಾ ಇಷ್ಕ್<ref>[http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/cast-and-producer-of-life-ok-s-junoon-aisi-nafrat-toh-kaisa-ishq-talk-their-hearts-out junoon-aisi-nafrat-toh-kaisa-ishq]</ref> | ಮೀರಾ | ಲೈಫ್ ಓಕೆ |- |೨೦೧೪ !scope="row"| ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾಜ(ಸೀಸನ್ ೭)<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Mouni-Roy-in-Jhalak-Dikhhlaa-Jaa-9-will-dance-with-Naagin-co-actor-Arjun-Bijlani/articleshow/53317160.cms Times Of India]</ref> | ಸ್ಪರ್ಧಿ | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ |- |೨೦೧೫-೨೦೧೭ !scope="row"| [[:en:Naagin (2015 TV series)|ನಾಗಿನ್ (೨೦೧೫ ಟಿವಿ ಸರಣಿ) ]] ಮತ್ತು ನಾಗಿನ್ ೨<ref>{{Cite web |url=http://highlightsindia.com/mouni-roy-biography/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-02-26 |archive-date=2022-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221128051455/https://highlightsindia.com/mouni-roy-biography/ |url-status=dead }}</ref> |ಶಿವನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಶಿವಾಂಗಿ |ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ |- | rowspan="6"| ೨೦೧೬ !scope="row"|ಟಶನ್ ಎ- ಇಷ್ಕ್<ref>[http://www.tellychakkar.com/photo/slideshow/celebration-new-years-eve-zee-tv-151231?slide=1&page=1 Telly Chakkar]</ref> | ಸ್ವತಃ |ಜೀ ಟಿವಿ |- !scope="row"|ಏಕ್ ಥಾ ರಾಜ ಏಕ್ ಥಿ ರಾಣಿ<ref>{{Cite web |url=https://www.india-forums.com/tellybuzz/wassup/29364-mouni-roy-to-perform-in-ek-tha-raja-ek-thi-rani-and-tashan-e-ish.htm |title=Mouni Roy to perform in Ek Tha Raja Ek Thi Rani |access-date=2019-03-28 |archive-date=2019-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190328140621/https://www.india-forums.com/tellybuzz/wassup/29364-mouni-roy-to-perform-in-ek-tha-raja-ek-thi-rani-and-tashan-e-ish.htm |url-status=dead }}</ref> |ಸ್ವತಃ | ಜೀ ಟಿವಿ |- !scope="row"|ಕಾಮಿಡಿ ನೈಟ್ಸ್ ಲೈವ್<ref>[http://www.ibtimes.co.in/comedy-nights-live-lead-actors-naagin-chakravartin-ashok-samrat-others-make-appearance-667833 Comedy Nights Live]</ref> | ಸ್ವತಃ | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ |- !scope="row"| ಕಾಮಿಡಿ ನೈಟ್ಸ್ ಬಚಾವೊ |ಸ್ವತಃ |ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ |- !scope="row"| ಸೊ ಯು ಥಿಂಕ್ ಯು ಕ್ಯಾನ್ ಡಾನ್ಸ್(ಭಾರತ)<ref>[https://indianexpress.com/article/entertainment/television/rithvik-dhanjani-mouni-roy-to-host-indian-so-you-think-you-can-dance/ So you think you can dance]</ref> |ನಿರೂಪಕಿ |ಅಂಡ್ ಟಿವಿ |- !scope="row"|ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾಜ 9<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Mouni-Roy-in-Jhalak-Dikhhlaa-Jaa-9-will-dance-with-Naagin-co-actor-Arjun-Bijlani/articleshow/53317160.cmsJhalak-Dikhhlaa-Jaa-9] </ref> | ಸ್ಪರ್ಧಿ | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ |- | rowspan="4"|೨೦೧೭ ! scope="row" |ಬಿಗ್ ಬಾಸ್<ref>[https://www.filmibeat.com/television/news/2015/bigg-boss-9-with-salman-khan-naagin-mouni-roy-perform-give-task-to-housemates-pics-208250.html Bigg Boss 9]</ref> | ಸ್ವತಃ (ಅತಿಥಿ) | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ |- !scope="row"|ಇಂಡಿಯಾಸ್ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಡೆಲ್ ೩<ref>[https://www.iwmbuzz.com/television/news/mouni-roy-guest-judge-indias-next-top-model/2017/10/09 iwmbuzz]</ref> |ಅತಿಥಿ |ಎಮ್‌ಟಿವಿ ಇಂಡಿಯಾ |- !scope="row"|ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಕಿ ರಾತ್<ref>[https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/entertainment-ki-raat-5-things-to-know-about-ravi-dubey-new-reality-show-lifetv-1082658-2017-11-09 indiatoday]</ref> |ಅತಿಥಿ |ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ |- |} ==ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವೀಡಿಯೋಸ್== {| class="wikitable" |- !scope=col |ವರ್ಷ ! scope="col" | ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" | ಟಿಪ್ಪಣಿ ! scope="col" | ಉಲ್ಲೇಖ |- | rowspan="2" | ೨೦೨೦ | ''ಹೋಲಿ ಮೆ ರಂಗೀಲೆ'' | ವರುಣ್ ಶರ್ಮ ಮತ್ತು ಸನ್ನಿ ಸಿಂಗ್ ರವರ ಜೊತೆಗೆ |<ref>{{cite web |title=Holi Mein Rangeele |url=https://www.youtube.com/watch?v=XBqzieMSz-Y |website=www.youtube.com |publisher=BLive Music |access-date=10 March 2020}}</ref> |- | ''ಭೀಗಿ ಭೀಗಿ ರಾತೊಮೆ'' |ನಕಾಶ್ ಅಸೀಸ್ ರವರ ಜೊತೆಗೆ, [[:en:Ajanabee|ಅಜ್ನಬೀ(೧೯೭೪)]] ನ ಸಿನಿಮಾದ ರಿಮೇಕ್ ಹಾಡು |<ref>{{Cite news|last=Shekhar|first=Mimansa|date=6 February 2020|title=Top Bollywood songs of February 5: Thappad's Ek Tukda Dhoop, Mouni Roy's Bheegi Bheegi and more|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ek-tukda-dhoop-bheegi-bheegi-6252738/|access-date=11 March 2021|work=The Indian Express|language=en}}</ref> |- |೨೦೨೧ | ''ಪತ್ಲಿ ಕಮರಿಯಾ'' |ತನಿಷ್ಕ್ ಬಚ್ಗಿ , ಸುಖ್ ಇ ಮತ್ತು ಪರಂಪರ ತಂಡನ್ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ |<ref>{{Cite news|last=Panchal|first=Kinjal|date=11 March 2021|title=Mouni Roy reveals poster of new music video 'Patli Kamariya', says 'get ready to groove'|url=https://www.republicworld.com/entertainment-news/bollywood-news/mouni-roy-reveals-poster-of-new-music-video-patli-kamariya-says-get-ready-to-groove.html|access-date=11 March 2021|work=Republic World|language=en}}</ref> |- |} ==ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ== {| class="wikitable sortable" style="width: 100%;" |- ! ವರ್ಷ ! ಚಲನಚಿತ್ರ ! ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! ವರ್ಗ ! ಫಲಿತಾಂಶ |- | ೨೦೧೮ | ಗೋಲ್ಡ್ (೨೦೧೮ ರ ಸಿನಿಮಾ)<ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/gold-mouni-roy-audience-reaction-5312991/</ref> | ಲಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೋಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | ಲಕ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೋಸ್ ಉದಯೋನ್ಮಖವಾಗಲಿರು‌ವ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಸೌಂದರ್ಯ | {{Nom}} |- | ೨೦೧೯ |{{n/a}} | ಲಯನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ | ಮೋಸ್ಟ್ ಸ್ಟೈಲಿಷ್ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ | {{won}}<ref>https://www.filmibeat.com/television/news/2019/lions-gold-awards-winners-list-harshad-chopda-jennifer-winget-surbhi-chandna-sree-others-bag-awards-281672.html</ref> | |} ==ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- !scope=col |ವರ್ಷ ! scope="col" | ತಲೆಬರಹ ! scope="col" | ಪಾತ್ರ ! scope="col" | ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | ೨೦೦೪ !scope="row"|ರನ್ (೨೦೦೪ ರ ಸಿನಿಮಾ)<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0411815/fullcredits Mouni Roy in film Run]</ref> |ಸ್ವತಃ |ನಹಿ ಹೋನಾ ನಹಿ ಹೋನಾ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |- | ೨೦೧೧ !scope="row"|ಹೀರೋ ಹಿಟ್ಲರ್ ಇನ್ ಲವ್ |ಸಾಹಿಬಾನ್ | ಪಂಜಾಬಿ ಸಿನಿಮಾ |- | rowspan="2"|೨೦೧೬ !scope="row"|ಮಹಾಯೋಧ ರಾಮ<ref>[https://www.filmibeat.com/television/news/2016/naagin-mouni-roy-voicing-sita-mouni-excited-fim-mahayoddha-rama-246231.html Mouni Roy has lent her voice to 2D animation film, Mahayoddha Rama]</ref> | ಸೀತೆ (ಧ್ವನಿ ಪಾತ್ರ) | ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಫೀಚರ್ ಫಿಲ್ಮ್|ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ |- !scope="row"|ತುಮ್ ಬಿನ್ 2<ref>[https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/mouni-roy-sways-like-a-naagin-in-her-item-song-in-tum-bin-2-watch-video-3741465/has Mouni Roy made her Bollywood debut with item song "Nachna Aaonda Nahin" in Tum Bin 2]{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | ಸ್ವತಃ |ನಾಚ್ನ ಆವೊಂದ ನಹಿ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |- |೨೦೧೮ !scope="row"|ಗೋಲ್ಡ್ (೨೦೧೮ ರ ಸಿನಿಮಾ)<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/mouni-roy-signs-three-films-even-before-gold-hits-the-big-screen-reveals-akshay-kumar/articleshow/65412833.cms Mouni Roy in Gold Film]</ref> | ಮೊನೊಬಿನಾ ದಾಸ್ |- |೨೦೧೮ !scope="row"|[[ಕೆಜಿಎಫ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕೆ. ಜಿ. ಎಫ್. ಅಧ್ಯಾಯ ೧]]<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/mouni-roy-roped-in-for-a-special-song-in-yash-starrer-kgf/articleshow/66972850.cms Moni Roy, ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]</ref> | ಲೂಸಿ |ಗಲಿ ಗಲಿ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |- | rowspan="2"|೨೦೧೯ !scope="row"|''[[:en:Romeo Akbar Walter|ರೋಮಿಯೊ ಅಕ್ಬರ್ ವಾಲ್ಟರ್]]'' | ಶ್ರದ್ದಾ ಶರ್ಮಾ/ ಪಾರುಲ್ | ಪತ್ತೆದಾರಿಯಾ ಪಾತ್ರ; ರವೀಂದ್ರ ಕೌಶಿಕ್ ರವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ |- !scope="row"|''[[:en:Made in China (2019 film)|ಮೇಡ್ ಇನ್ ಚೈನಾ]]'' | ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮೆಹ್ತಾ | |- |೨೦೨೦ !scope="row"|''ಲಂಡನ್ ಕಾನ್ಫಿಡೆನ್ಶಿಯಲ್ '' |ಉಮಾ ಕುಲ್ಕರ್ಣಿ |ZEE5 ರಿಲೀಸ್ |- |rowspan="2"| ೨೦೨೧ |style="background:#ffc;"!scope="row"|''[[:en:Brahmastra (film)|ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ]]''{{dagger|alt=Film yet to release}} | ದಯಮಂತಿ |ಚಿತ್ರೀಕರಣ |} ==ಗ್ಯಾಲರಿ== <gallery> Mouni Roy attends Manish Malhotra’s show The Walk of Mijwan (03) (cropped).jpg|ಮೌನಿ ರಾಯ್ ಯವರು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಮನೀಷ್ ಮಲ್ಹೊತ್ರಾ ರವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು Mouni Roy at Life TV’s ‘Junoon Aisi Nafrat’ bash (09).jpg|ಲೈಫ್ ಓಕೆಯ ಜುನೂನ್ ಐಸಿ ನಫ್ರತ್ ನಲ್ಲಿ ಮೌನಿ ರಾಯ್ Mouni Roy at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018 (03).jpg|thumb|೨೫ ನೇ SOL ಲಯನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೌನಿ ರಾಯ್ ೨೦೧೮ </gallery> ==ಅಭಿನಯಿಸಲಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು== *ರೋಮಿಯೋ ಅಕ್ಬರ್ ವಾಲ್ಟರ್.<ref>https://www.ndtv.com/entertainment/john-abraham-and-mouni-roys-romeo-akbar-walter-gets-a-release-date-details-here-1976737 NDTV,Updated: January 12, 2019 15:32 IST</ref> *ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ.<ref>https://www.ndtv.com/entertainment/brahmastra-mouni-roy-is-the-only-villian-of-ranbir-kapoor-and-alia-bhatts-film-1893654 NDTV,Updated: August 01, 2018 21:04 IST</ref> *ಮೇಡ್ ಇನ್ ಚೀನಾ.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/fresh-on-screen-pairs-to-look-forward-to/Mouni-Roy-to-star-opposite-Rajkummar-Rao-in-Made-In-China/photostory/64718622.cms Mouni Roy,ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ</ref> *ಮೊಗುಲ್.<ref>https://gangbuzzz.com/mouni-roy-upcoming-movies/{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Moni Roy,Gangbuzz</ref> =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು]] pk9tvngv4ogav1lgph6zkoal7ppr46k 0 112078 1376618 1361823 2026-07-11T10:37:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376618 wikitext text/x-wiki :ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ '''ನೀತಿ''' (NPE- National Policy on Education) ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಜನರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ರೂಪಿಸಿದ ಒಂದು ನೀತಿ. ಈ ನೀತಿಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಭಾರತದ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 1968 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ '''ನೀತಿ ('''NPE ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರಿಂದ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 2017 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಕರಡು ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದೆ. *2019 ರಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2019 ಕರಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅದರ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2020 ರ ಜುಲೈ 29 ರಂದು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. <ref>[https://indianexpress.com/article/education/new-education-policy-202{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == ಇತಿಹಾಸ == 1947 ರ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂತ್ರಿ [[ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾ಼ದ್|ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಮ್ ಆಜಾದ್]], ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸಮಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಭಾರತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಎಜುಕೇಷನ್ ಕಮಿಷನ್ (1948-1949), ಸೆಕೆಂಡರಿ ಎಜುಕೇಷನ್ ಕಮಿಷನ್ (1952-1953), ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ಸ್ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಕೊಥಾರಿ ಆಯೋಗ (1964-66) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ [[ಜವಾಹರ‌ಲಾಲ್ ನೆಹರು|ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]] ಸರ್ಕಾರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನೀತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿತು. ನೆಹರೂ ಸರ್ಕಾರ [[ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ|ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಸಂಸ್ಥೆಯಂತಹ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು. 1961 ರಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು (NCERT) ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳಿಸಿತು. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಯೂನಿಯನ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>https://www.facebook.com/ncertofficial/ NCERT</ref> == 1968 == ಕೊಥಾರಿ ಕಮಿಷನ್ (1964-1966) ರ ವರದಿ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು 1968 ರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಅದು "ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಪುನರ್ರಚನೆ" ಯನ್ನು ಕರೆದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ 14 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ|, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ]] ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಉತ್ತಮ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರುವುದು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳ ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬೇಕೆಂಬ ನೀತಿಯು, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು " ಮೂರು ಭಾಷಾ ಸೂತ್ರವನ್ನು " ರೂಪಿಸಿತು - [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ]] ಸೂಚನೆಯು, ಶಾಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಹಿಂದಿ]]ಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನಡುವಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಭಾಷಾ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರವು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಗೆ ಈ ನೀತಿ ಕರೆ ನೀಡಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ [[ಸಂಸ್ಕೃತ|ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ]] ಬೋಧನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಈ ನೀತಿಯು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1968 ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ '''ನೀತಿ''' (NPE) ಶಿಕ್ಷಣ ಖರ್ಚು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯದ ಆರು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಿತು. 2013 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, NPE 1968 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದೆ.<ref> National Informatics Centre" (PDF). National Informatics Centre: 38–45. Archived from the original (PDF) on 31 July 2009. Retrieved 12 July 2009.</ref> <ref>http://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/NPE-1968.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == 1986 == 1985 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ನೀತಿಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಸರಕಾರ ಮೇ 1986 ರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (ಎಸ್ಸಿ) ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ "ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾದ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕೆಂದು" ಹೊಸ ನೀತಿಯನ್ನು ಕರೆದಿದೆ. ಅಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಯಸ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಎಸ್ಸಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಕರು ನೇಮಕ ಮಾಡಲು, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು, ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆನೀಡಿದ ನೀತಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ "ಮಗು-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಧಾನ" ಕ್ಕೆ NPE ಕರೆನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು "ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲಾಕ್ಬೋರ್ಡ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 1985 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈ ನೀತಿಯು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ]] ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ "ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ" ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಈ ನೀತಿಯು ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. 1986 ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ GDP ಯ 6% ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>"National Education Policy 1986". National Informatics Centre. pp. 38–45. Archived from the original on 19 June 2009.Retrieved 12 July 2009.</ref> <ref> https://web.archive.org/web/20101126024709/http://education.nic.in/policy/npe86-mod92.pdf "National Education Policy 1986". National Informatics Centre. pp. 38–45. Retrieved 12 July 2009</ref> == 1992 == 1986 ರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ 1992 ರಲ್ಲಿ [[ಪಿ.ವಿ.ನರಸಿಂಹರಾವ್|ಪಿ.ವಿ. ನರಸಿಂಹರಾವ್]] ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 2005 ರಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ [[ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್]] ತಮ್ಮ "ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ" ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಗತಿಪರ ಒಕ್ಕೂಟ (ಯುಪಿಎ) ಸರ್ಕಾರ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ (ಎನ್.ಪಿ.ಇ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1986 ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (ಪಿಒಎ), ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (1986) ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ / ಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001 ರ ದಿನಾಂಕದಂದು ಮೂರು ಪರೀಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು (JEEಮತ್ತು AIEEE ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ SLEEE ಸೇರಲು ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರವೇಶ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾನದಂಡಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋಷಕರ ಮೇಲೆ ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref> [https://web.archive.org/web/20120713090706/http://aieee.nic.in/aieee2012/aieee/welcome.html "AIEEE". HRD Ministry. Archived from the original on 13 July 2012. Retrieved 15 July 2012.]</ref> == ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ ೨೦೨೦== *(National Education Policy 2020)[[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ ೨೦೨೦]] [[File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi attends the Conclave on Transformational Reforms in Higher Education under National Education Policy-2020 through video conferencing, in New Delhi on August 07, 2020.jpg|thumb|ಪ್ರಧಾನಿ, ಶ್ರೀ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 07, 2020 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ -2020 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಎಡದಲ್ಲಿ: ಹೊಸ ಎನ್‍ಇಪಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ; ಡಾ.[[ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್]] ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಇಸ್ರೋ; ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ]] *2019 ರಲ್ಲಿ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕರಡು ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2019 ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಅದರ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಕರಡು ಎನ್ಇಪಿ (National Education Policy) ಯೋಜನೆಯು ಅಗತ್ಯ ಕಲಿಕೆ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರ ಅನುಭವ, ಚರ್ಚಾ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ರಚನೆಯನ್ನು 10 + 2 ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ 5 + 3 + 3 + 4 ವ್ಯವಸ್ತೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2020 ರ ಜುಲೈ 29 ರಂದು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಹೊಸ ನೀತಿಯು ಹಿಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ, 1986 ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. [ಎ] ಈ ನೀತಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯು 2040 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[https://indianexpress.com/article/education/new-education-policy-2020-live-updates-cabinet-approves-nep-ramesh-pokhriyal-prakash-javadekar-6529139/ New Education Policy 2020; By: Education Desk | New Delhi |;;Updated: July 31, 2020 ]</ref> ==ನೋಡಿ == * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ * [[ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪರಿಷತ್ತು]] * [[ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮ]] * [[ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ]] * [[ಫಲಿತಾಂಶದ ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ]] * [[ಕುರುಡರ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಲ]] * [[ಮಕ್ಕಳ ಉಚಿತ ಹಾಗು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ]] * [[ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ]] * [[ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ]] * [[ಗುರುಶಿಷ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯ]] * [[ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಂತ]] == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == *Joshee, Reva (2008). "Citizenship Education in India: From Colonial Subjugation to Radical Possibilities". In James Arthur; Ian Davies; Carole Hahn. SAGE Handbook of Education for Citizenship and Democracy. SAGE. pp. 175–188. ISBN 1412936209. *Nair, Deepa (2009). "Contending `Historical' Identities in India". Journal of Educational Media, Memory & Society. 1 (1): 145–164. JSTOR 43049323. * {{Cite book|title=SAGE Handbook of Education for Citizenship and Democracy|last=Joshee|first=Reva|publisher=SAGE|year=2008|isbn=1412936209|editor-last=James Arthur|pages=175–188|chapter=Citizenship Education in India: From Colonial Subjugation to Radical Possibilities|editor-last2=Ian Davies|editor-last3=Carole Hahn}} * {{Cite journal|title=Contending `Historical' Identities in India|last=Nair|first=Deepa|journal=Journal of Educational Media, Memory & Society|year=2009|volume=1|jstor=43049323}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|.]] [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ]] 3kqs6sv0wx39q06rjedj3rlby9lv4o9 0 112823 1376593 1359243 2026-07-11T02:18:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376593 wikitext text/x-wiki [[File:Locusta-migratoria-wanderheuschrecke.jpg|thumb]] '''ಮಿಡತೆ''' [[:en:Orthoptera|ಆರ್ತಾಪ್ಟರ]] ಗಣ ಹಾಗೂ [[:en:Acrididea|ಅಕ್ರಿಡೈಡಿಯ]] ಉಪಗಣದ ಲೋಕಸ್ಟಿಡೀ ಅಥವಾ ಆಕ್ರಿಡೈಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ [[ಕೀಟ|ಕೀಟಗಳಿಗಿರುವ]] ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. '''ಚಿಮ್ಮಂಡೆ''' ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ಬಗೆಗಳುಂಟು. ಒಂದ ಬಗೆಯವು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುವಂಥವು ('''ಲೋಕಸ್ಟ್ಸ್'''). ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯವು ವಲಸೆ ಹೋಗದೆ ಇರುವಂಥವು ('''ಗ್ರಾಸ್‍ಹಾಪರ್ಸ್'''). ಎರಡೂ ಗುಂಪಿನವು [[ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು|ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದು]] ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮುತ್ತಿ ಅಪಾರ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುವು.<ref name="Antsey">{{cite journal|last1=Antsey|first1=Michael|last2=Rogers|first2=Stephen|last3=Swidbert|first3=R.O.|last4=Burrows|first4=Malcolm|last5=Simpson|first5=S.J.|title=Serotonin mediates behavioral gregarization underlying swarm formation in desert locusts|journal=Science|date=30 January 2009|volume=323|issue=5914|pages=627–630|doi=10.1126/science.1165939|pmid=19179529|bibcode=2009Sci...323..627A|s2cid=5448884|url=https://semanticscholar.org/paper/2eb8e5b4d5793003cd56b1952dd9897a31ded14c}}</ref> ಇಂತವುಗಳ ಪೈಕಿ [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]] ಹಾಗೂ [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯದ]] ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷೇ ವರ್ಷೇ ಕಂಡುಬರುವ ಮಿಡತೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳ ಹಾವಳಿ ಎಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಈ ಭೂಖಂಡಗಳ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ದಾಳಿಯಿಕ್ಕುವ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಡತೆಗಳ ದಂಡು ಕಾರ್ಮೋಡಗಳ ತೆರದಲ್ಲಿ ಎರಗಿ ಪೈರುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಬಳಿಸಿ ಬರಗಾಲ ಪರಿಸ್ಧಿತಿಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಿಸ್ಟೊಸರ್ಕ ಗ್ರಿಗೇರಿಯ ([[:en:Desert_locust|ಡೆಸರ್ಟ್ ಲೋಕಸ್ಟ್]]), ಎಂಬ ಮಿಡತೆ [[ಈಜಿಪ್ಟ್]], [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ]], ಅರೇಬಿಯ, [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್‍ಘಾನಿಸ್ತಾನ]] ಹಾಗೂ [[ಉತ್ತರ ಭಾರತ|ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪೈರುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯಿಕ್ಕಿ ಅಗಾಧ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="SciAm-Swarming">{{cite magazine|last1=Harmon|first1=Katherine|title=When Grasshoppers Go Biblical: Serotonin Causes Locusts to Swarm|url=http://www.scientificamerican.com/article/when-grasshoppers-go-bibl/|magazine=Scientific American|access-date=7 April 2015|date=30 January 2009}}</ref> == ದೇಹರಚನೆ == ಎಲ್ಲ ಮಿಡತೆಗಳೂ ಸುಮಾರು 2.5-5 ಸೆಂಮೀ ಉದ್ದದ ಕೀಟಗಳು: ಎರಡು ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಂದಿನವಾದ [[:en:Tegmen|ಟೆಗ್ಮಿನ]] ಎಂಬವು ಕಿರಿಯಗಲದವೂ ದೃಢವಾದವೂ ಆಗಿವೆ. ಹಿಂದಿನ ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ತೆಳುವಾದವೂ ಅಗಲವಾದವೂ ಆಗಿದ್ದು ಕೀಟ ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಮಡಿಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮುಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಾರುವಾಗ ಎರಡು ಜೊತೆಗಳೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ದೇಹದಲ್ಲೆಲ್ಲ [[:en:Prothorax|ಪ್ರೋಥೊರ್‍ಯಾಕ್ಸ್]] ಭಾಗ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಸ್ಪರ್ಶಾಂಗಗಳು ಉದ್ದವೂ ನಳಿಕೆಯಾಕಾರದವೂ ಆಗಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಖಂಡಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿವೆ. [[ಕಣ್ಣು|ಕಣ್ಣುಗಳು]] ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವು. ಇರುವ ಮೂರು ಜೊತೆ [[ಕಾಲು|ಕಾಲುಗಳ]] ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯವು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯವು ಚಿಕ್ಕವು: ಕೀಟ ತೆವಳಲು, ಆಸರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಲು: ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮೂರನೆಯ ಜೋಡಿ ಮಾತ್ರ ಬಲಯುತವಾಗಿದ್ದು ಕೀಟ ಜಿಗಿಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಹಿಂಭಾಗದ ಕಾಲುಗಳ [[ತೊಡೆ]] ಭಾಗದ ಒಳಮುಖದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಮುಳ್ಳುಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಮುಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಏಣಿನ ಮೇಲೆ ಉಜ್ಜುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಿಡತೆಗಳು ಕೀಚುಕೀಚಾದ ಸದ್ದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುವು. ಜೊತೆಗೆ ಮಿಡತೆಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗ್ರಾಹಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಕಿವಿತಮ್ಮಟೆಯುಂಟು. == ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ == ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಿಡತೆ ತನ್ನ [[ಉದರ|ಉದರದ]] ಹಿಂತುದಿಯಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ತೋಡಿ ಕುಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರೊಳಗೆ 20 ರಿಂದ 100 [[ಅಂಡ|ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು]] ಇಡುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಸುತ್ತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕವಚವಿರುವುದುಂಟು. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುವ ಮರಿಗಳು ನೋಡಲು ವಯಸ್ಕ ಕೀಟಗಳಂತೆಯೇ ಇರುವುವು. ಆದರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವೂ ರೆಕ್ಕೆರಹಿತವೂ ಆಗಿರುವುವು. ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಹೋದಂತೆ 5-8 ಸಲ ಪೊರೆಕಳಚಿ ವಯಸ್ಕ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. == ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು == ಮಿಡತೆಗಳ ಪೈಕಿ ಪರಿಚಿತವಾದ ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ]] ಲೋಕಸ್ಟಾನ ಪಾರ್ಡಲೈನ ([[:en:Brown_locust|ಬ್ರೌನ್ ಲೋಕಸ್ಟ್]]), [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ]] [[:en:Schistocerca_cancellata|ಶಿಸ್ಟೂಸರ್ಕ ಪ್ಯಾರನೆನ್ಸಿಸ್]], [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ]] [[:en:Rocky_Mountain_locust|ಮೆಲನೋಪ್ಲಸ್ ಸ್ಪ್ರೀಟಸ್]] ಮತ್ತು [[:en:Melanoplus_bivittatus|ಮೆಲನೋಪ್ಲಸ್ ಬೈವಿಟೇಟಸ್]]. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20120103093939/http://richannel.org/the-christmas-lectures-2011--locusts Visual neuron of the locust], Ri Channel video, October 2011 * [http://www.fao.org/ag/locusts/en/info/info/index.html FAO Locust Watch] * [http://www.fao.org/AG/AGAINFO/programmes/en/empres/home.asp FAO EMPRES] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100320233905/http://www.fao.org/ag/againfo/programmes/en/empres/home.asp|date=20 March 2010}} * [http://www.fao.org/ag/locusts/en/activ/DLIS/eL3suite/index.html FAO eLocust3e suite] * [https://play.google.com/store/apps/details?id=plantvillage.locustsurvey&hl=en eLocust3M android app] * [https://web.archive.org/web/20070106131148/http://www.ibimet.cnr.it/Case/sahel/infocus.php?page=mpp_main&cat=mpp Desert Locust Meteorological Monitoring at Sahel Resources] * [https://www.youtube.com/watch?v=o6opjbuMd5k Locust Video] * [https://web.archive.org/web/20130825105751/http://www.encapafrica.org/documents/PEA_pestmanagement/ERITREA_LG_SEA_MAR93.doc USAID Supplemental Environmental Assessment of the Eritrean Locust Control Program] * [http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PNACA011.pdf USAID Supplemental Environmental Assessment: Pakistan Locust Control Programs, August 1993] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240812142734/https://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PNACA011.pdf |date=2024-08-12 }} * {{YouTube|id=aCE4bF_DI70|title=footage}} * [http://www.hearthstonelegacy.com/when-the-skies-turned-to-black-the_locust-plague-of-1875.htm When The Skies Turned To Black, The Locust Plague of 1875] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241104183953/http://www.hearthstonelegacy.com/when-the-skies-turned-to-black-the_locust-plague-of-1875.htm |date=2024-11-04 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಮಿಡತೆ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 3jw1zayw0tq7mciaj0kiz5l6ywzicz0 0 116039 1376622 1362041 2026-07-11T11:13:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376622 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಪೈಥಾನ್ | fossil_range = ಪ್ಲೆಸ್ಟೊಸೀನ್‌ನಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ | image = Python reticulatus сетчатый питон-2.jpg | status_system = ಐಯುಎನ್‍ಸಿ ೩.೧ | status = ಎಲ್‍ಸಿ | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Broghammerus reticulatus'' |name-list-style=amp |author=Stuart, B.L. |author-link=species:Bryan Lynn Stuart |author2=Thy, N. |author2-link=species:Thy Neang |author3=Chan-Ard, T. |author3-link=species:Tanya Chan-ard |author4=Nguyen, T.Q. |author4-link=species:Truong Quang Nguyen |author5=Grismer, L. |author5-link=species:Larry Lee Grismer |author6=Auliya, M. |author6-link=species:Mark Auliya |author7=Das, I. |author7-link=species:Indraneil Das |author8=Wogan, G. |author8-link=species:Guinevere O.U. Wogan |date=2018 |page=e.T183151A1730027 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T183151A1730027.en |access-date=19 November 2021}}</ref> | genus = ಮಲಯೋಪೈಥಾನ್ | species = ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾಟಸ್ | authority = ([[:en:Johann Gottlob Schneider|ಷ್ನೇಯ್ಡರ್]], ೧೮೦೧)<ref name="McD99"/> | range_map = | synonyms = {{collapsible list|bullets = true|title=<small>List</small> | ''Boa reticulata'' <br /><small>Schneider, 1801</small> | ''Boa rhombeata'' <br /><small>Schneider, 1801</small> | ''Boa phrygia'' <br /><small>[[George Shaw (biologist)|Shaw]], 1802</small> | ''Coluber javanicus'' <br /><small>Shaw, 1802</small> | ''Python schneideri'' <br /><small>[[Blasius Merrem|Merrem]], 1820</small> | ''Python reticulatus'' <br /><small>— [[John Edward Gray|Gray]], 1842</small> | ''Python reticulatus'' <br /><small>— [[George Albert Boulenger|Boulenger]], 1893</small> | ''Morelia reticulatus'' <br /><small>— [[species:Kenneth R.G. Welch|Welch]], 1988</small> | ''Python reticulatus'' <br /><small>— [[Arnold G. Kluge|Kluge]], 1993</small><ref name="McD99">{{cite book |last1=McDiarmid, R. W. |last2=Campbell, J. A. |last3=Touré, T. A. |year=1999 |title=Snake Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, Volume 1 |location=Washington |publisher=Herpetologists' League |isbn=9781893777002|author1-link=:fr:Roy Wallace McDiarmid |author2-link=Jonathan A. Campbell |author3-link=species:T'Shaka A. Touré}}</ref> | ''Broghammerus reticulatus'' <br /><small>— Hoser, 2004<ref name=Hos03/><ref name=Hoser161926>{{cite journal|url=http://www.smuggled.com/issue-16-19-26.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.smuggled.com/issue-16-19-26.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|journal=Australasian Journal of Herpetology |volume=16|pages=19–26|title=The taxonomy of the snake genus Broghammerus Hoser, 2004 revisited, including the creation of a new subgenus for Broghammerus timoriensis (Peters, 1876)|author=Raymond T. Hoser|access-date=26 March 2022}}</ref></small> | ''Malayopython reticulatus'' <br /><small>— [[species:Robert Graham Reynolds|Reynolds]] et al., 2014</small><ref>{{EMBL species|genus=Malayopython|species=reticulatus}} www.reptile-database.org.</ref> }} }} '''ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು''' (ಮಲಯೋಪೈಥಾನ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾಟಸ್) [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ]] [[ಏಷ್ಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಹೆಬ್ಬಾವು ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ [[ಹಾವು]], ಮತ್ತು ಹಸಿರು [[ಅನಕೊಂಡ]] ಮತ್ತು ಬರ್ಮೀಸ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ನಂತರದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಿರುವ ಹಾವು. ಅದರ ವ್ಯಾಪಕ ವಿತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ಐಯುಸಿಎನ್ ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಅದರ [[ಚರ್ಮ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಇವುಗಲನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=iucn /> ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ [[ಹೆಬ್ಬಾವು]]ಗಳು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸರೀಸೃಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal |last1=Auliya |first1=M. |last2=Mausfeld |first2=P. |last3=Schmitz |first3=A. |last4=Böhme |first4=W. |date=2002-05-01 |title=Review of the reticulated python (Python reticulatus Schneider, 1801) with the description of new subspecies from Indonesia |url=https://doi.org/10.1007/s00114-002-0320-4 |journal=Naturwissenschaften |language=en |volume=89 |issue=5 |pages=201–213 |doi=10.1007/s00114-002-0320-4 |pmid=12135085 |bibcode=2002NW.....89..201A |s2cid=4368895 |issn=1432-1904}}</ref> ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಈಜುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು [[ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ [[ದ್ವೀಪ]]ಗಳನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳಂತೆ, ಇದು ವಿಷರಹಿತ ಹಾವಾಗಿದೆ. ಬಹಳ ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳಿಂದ ವಯಸ್ಕ ಮಾನವರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name=wap18>{{cite news |last1=Selk |first1=Avi |title=A woman went to check her corn — and was swallowed by a python |url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2018/06/16/a-woman-went-to-check-her-corn-and-was-swallowed-by-a-python/ |access-date=17 June 2018 |newspaper=The Washington Post}}</ref><ref name=usatoday2017>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation-now/2017/03/30/pythons-can-kill-human-minutes-and-swallow-them-hour/99824246/|title= Pythons can kill a human in minutes and swallow them in an hour |author=Sean Rossman|date=2017-03-30|newspaper=[[USA Today]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://scallywagandvagabond.com/2017/03/akbar-salubiro-indonesian-man-eaten-alive-by-python-found/|title=Photos: Akbar Salubiro Indonesian man eaten alive by python found. |website=Scallywag and Vagabond |last=Koulouris|first=Christopher|language=en-US|access-date=2017-05-28}}</ref><ref>{{Cite web |last=Brown |first=Lee |date=2022-10-25 |title=Missing grandma's body found inside monster python |url=https://nypost.com/2022/10/25/missing-grandmas-body-found-inside-monster-python/ |access-date=2023-04-15 |website=New York Post |language=en-US}}</ref> ==ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿ== ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಮೊದಲು ೧೮೦೧ ರಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನ್]] ನಿಸರ್ಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೋಹಾನ್ ಗಾಟ್ಲೋಬ್ ಥಿಯನಸ್ ಷ್ನೇಯ್ಡರ್ ವಿವರಿಸಿದರು, ಅವರು ೧೮೦೧ ರಲ್ಲಿ ಗೊಟ್ಟಿಂಗನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಹಿಡಿದಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು, ಅದು [[ಬಣ್ಣ]] ಮತ್ತು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ - ಬೋವಾ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾಟಾ ಮತ್ತು ಬೋವಾ ರೋಂಬಿಯಾಟಾ.<ref>{{cite book |last1=Schneider |first1=J. G. |author-link=Johann Gottlob Theaenus Schneider|year=1801 |title=Historiae Amphibiorum naturalis et literariae Fasciculus Secundus continens Crocodilos, Scincos, Chamaesauras, Boas, Pseudoboas, Elapes, Angues, Amphisbaenas et Caecilias |location=Jenae |publisher=Wesselhoeft |chapter=''Reticulata'' |chapter-url=https://gdz.sub.uni-goettingen.de/id/PPN582122139?tify={%22pages%22:[274],%22view%22:%22info%22} |pages=264–266 | language=la}}</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೆಸರು, ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾಟಸ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅರ್ಥ "ನೆಟ್-ರೀತಿಯ", ಅಥವಾ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್, ಮತ್ತು ಇದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಮಾದರಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.<ref name="Got">{{cite book |last1=Gotch |first1=A. F. |year=1986 |title=Reptiles – Their Latin Names Explained |location=Poole, UK |publisher=Blandford Press |isbn=0-7137-1704-1}}</ref> ಪೈಥಾನ್ ಎಂಬ ಜೆನೆರಿಕ್ ಹೆಸರನ್ನು [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದಿ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಮೇರಿ ಡೌಡಿನ್ ಅವರು ೧೮೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{cite book |last1=Daudin |first1=F. M. |author-link=François Marie Daudin|year=1803 |title=Histoire naturelle, générale et particulière, des reptiles. Tome 8 |location=Paris |publisher=De l'Imprimerie de F. Dufart |page=384 |chapter=''Python'' |chapter-url=https://archive.org/details/histoirenaturel181802daud/page/384}} (in French).</ref> ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಜಿ. ಕ್ಲೂಗೆ ಅವರು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಾಡಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬಾವು ಕುಲಕ್ಕೆ ಸಹೋದರಿಯಾಗಿ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ [[ಹೆಬ್ಬಾವು]] ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲಾಯಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ಜೆನೆರಿಕ್ ಹೆಸರು ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref>{{cite journal |author1=Kluge, A. G. |author-link=Arnold G. Kluge|year=1993 |title=Aspidites and the phylogeny of pythonine snakes |journal=Records of the Australian Museum |issue=Supplement 19 |pages=1–77}}</ref> ಸೈಟೋಕ್ರೋಮ್ ಬಿ ಡಿಎನ್‌ಎಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ೨೦೦೪ ರ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ರಾಬಿನ್ ಲಾಸನ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲೋ-ಪಾಪುವಾನ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳಿಗೆ ಸಹೋದರಿ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು, ಬದಲಿಗೆ ಹೆಬ್ಬಾವು ಮೊಲರಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಾತಿಗಳು.<ref>{{cite journal |last1=Lawson |first1=R. |author-link=species:Robin Lawson |last2=Slowinski |first2=J. B. |author-link2=Joseph Bruno Slowinski|last3=Burbrink |first3=F. T. |author3-link=species:Frank T. Burbrink |year=2004 |title=A molecular approach to discerning the phylogenetic placement of the enigmatic snake ''Xenophidion schaeferi'' among the Alethinophidia |journal=Journal of Zoology |volume=263 |issue= 3|pages=285–294 |doi= 10.1017/S0952836904005278}}</ref> ರೇಮಂಡ್ ಹೋಸರ್ ಅವರು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಪೈಥಾನ್‌ಗಾಗಿ ಬ್ರೋಗ್‌ಹಮ್ಮರಸ್ ಕುಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಹೆಬ್ಬಾವು ಕುಲದ ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಡಾರ್ಸಲ್ ಮಾದರಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜರ್ಮನ್ [[ಹಾವು]] ತಜ್ಞ ಸ್ಟೀಫನ್ ಬ್ರೋಗ್‌ಹ್ಯಾಮರ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ಮುಂಭಾಗದವರೆಗೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮಿಡ್-ಡೋರ್ಸಲ್ ಲೈನ್ [[ತಲೆ]], ಮತ್ತು [[ಕೆಂಪು]] ಅಥವಾ [[ಕಿತ್ತಳೆ]] (ಕಂದು ಬದಲಿಗೆ) ಐರಿಸ್ [[ಬಣ್ಣ]].<ref name="Hos04">{{cite journal |last1=Hoser |first1=R. |year=2004 |title=A Reclassification of the Pythoninae Including the Descriptions of Two New Genera, Two New Species, and Nine New Subspecies. Part II |url=http://www.smuggled.com/pytrev2.htm |journal=Crocodilian - Journal of the Victorian Association of Amateur Herpetologists |volume=4 |issue=4 |pages=21–40}}</ref> ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಲೆಸ್ಲಿ ಎಚ್. ರಾವ್ಲಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕ್ಲೂಗೆ ಅವರ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮರುವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು, ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಕ್ಲೇಡ್ ಅನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲೋ-ಪಾಪುವಾನ್ ವಂಶಾವಳಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಬ್ರೋಗಮ್ಮರಸ್ ಎಂಬ ಕುಲದ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು.<ref name="Rawl01">{{cite journal |doi=10.1111/j.1095-8312.2007.00904.x |last1=Rawlings |first1=L. H. |last2=Rabosky |first2=D. L. |author2-link=species:Daniel L. Rabosky |last3=Donnellan |first3=S.C. |author-link3=Steve Donnellan (scientist)|last4=Hutchinson |first4=M. N. |author4-link=species:Mark Norman Hutchinson |title=Python phylogenetics: inference from morphology and mitochondrial DNA |year=2008 |journal=Biological Journal of the Linnean Society |volume=93 |issue=3 |pages=603–619 | url=http://www.reticulatedpython.info/me/papers/Rawlings%20et%20al%202008.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.reticulatedpython.info/me/papers/Rawlings%20et%20al%202008.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|doi-access=free}}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಬ್ರೋಗ್ಹಮ್ಮರಸ್ ಮತ್ತು ಹೋಸರ್ ಅವರ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ವಿವರಣೆಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಠಿಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ.<ref name=Kaiser>{{cite journal |title=Best Practices: In the 21st Century, Taxonomic Decisions in Herpetology are Acceptable Only When Supported by a Body of Evidence and Published via Peer-Review |url=http://www.markoshea.info/downloads/Kaiser-et-al-2013.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.markoshea.info/downloads/Kaiser-et-al-2013.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |last1=Kaiser |first1=H. |author-link=species:Hinrich Kaiser |last2=Crother |first2=B. I. |author2-link=species:Brian I. Crother |last3=Kelly |first3=C. M. R. |author3-link=species:Christopher M.R. Kelly |last4=Luiselli |first4=L. |author4-link=species:Luca Luiselli |author5-link=Mark O'Shea (herpetologist) |last5=O'Shea, M. |last6=Ota |first6=H. |author6-link=species:Hidetoshi Ota |last7=Passos |first7=P. |author7-link=species:Paulo Passos |last8=Schleip |first8=W. |author8-link=species:Wulf D. Schleip |author9-link=Wolfgang Wüster |last9=Wüster, W. |year=2013 |journal=Herpetological Review |volume=44 |issue=1 |pages=8–23}}</ref> ಆರ್. ಗ್ರಹಾಂ ರೆನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಈ ಜಾತಿಗೆ ಮಲಯೋಪೈಥಾನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಹೋದರಿ ಜಾತಿಯಾದ ಟಿಮೋರ್ ಪೈಥಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name="Reyn01">{{cite journal |doi=10.1016/j.ympev.2013.11.011 |vauthors=[[species:Robert Graham Reynolds|Reynolds RG]], [[species:Matthew L. Niemiller|Niemiller ML]], [[species:Liam J. Revell|Revell LJ]] |title=Toward a tree-of-life for the boas and pythons: multilocus species-level phylogeny with unprecedented taxon sampling |year=2014 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=71 |pages=201–213 |pmid=24315866|bibcode=2014MolPE..71..201G}}</ref> ಮಲಯೋಪೈಥಾನ್ ಅನ್ನು ನಂತರದ ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref name="Barker01">{{cite journal|doi=10.1111/zoj.12267|vauthors=[[David G. Barker|Barker DG]], [[Tracy M. Barker|Barker TM]], [[species:Mark A. Davis|Davis MA]], [[species:Gordon W. Schuett|Schuett GW]] |title=A review of the systematics and taxonomy of Pythonidae: an ancient serpent lineage|year=2015|journal=Zoological Journal of the Linnean Society|volume=175|pages=1–19|url=https://academic.oup.com/zoolinnean/article-pdf/175/1/1/16876780/zoj12267.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://academic.oup.com/zoolinnean/article-pdf/175/1/1/16876780/zoj12267.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|doi-access=free}}</ref><ref name="Booth01">{{cite journal|doi=10.1111/bij.12744|vauthors=Booth W, Schuett GW |title=The emerging phylogenetic pattern of parthenogenesis in snakes|year=2016|journal=Biological Journal of the Linnean Society|volume=118|issue=2|pages=172–186|doi-access=free}}</ref> ಬ್ರೋಗ್ಹಮ್ಮರಸ್ ಅನ್ನು ಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಲಯೋಪೈಥಾನ್ ಹೆಸರು ಜೂನಿಯರ್ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೋಸರ್ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite journal |author=Raymond T. Hoser |title=The Wüster gang and their proposed "Taxon Filter": How they are knowingly publishing false information, recklessly engaging in taxonomic vandalism and directly attacking the rules and stability of zoological nomenclature. |url=http://www.smuggled.com/issue-25-pages-14-38.pdf |url-status=live |journal=Australasian Journal of Herpetology |volume=25 |pages=14–38 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.smuggled.com/issue-25-pages-14-38.pdf |archive-date=2022-10-09 |access-date=26 March 2022}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮಿಷನ್ ಆನ್ ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ನಾಮಕರಣವು ಬ್ರೋಗ್ಹಮ್ಮರಸ್ ಹೆಸರು ಅಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ.<ref>ICZN. 2021. Opinion 2468 (Case 3601) - Spracklandus Hoser, 2009 (Reptilia, Serpentes, Elapidae) and Australasian Journal of Herpetology issues 1-24: confirmation of availability declined; Appendix A (Code of Ethics): not adopted as a formal criterion for ruling on cases. The Bulletin of Zoological Nomenclature 78:42–45.</ref> ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಮಲಯೋಪೈಥಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite journal |last1=Barends |first1=J. M. |last2=Naik |first2=H. |date=2023 |title=Body size predicts prey preference but not diet breadth in pythons |journal=Journal of Zoology |volume=321 |issue=1 |pages=50–58 |doi=10.1111/jzo.13092 |issn=0952-8369|doi-access=free}}</ref> ===ಉಪಜಾತಿಗಳು=== ಮೂರು ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ: *''ಎಂ.ಆರ್. ರೆಟಿಕ್ಯುಲಟಸ್'' <small>(ಷ್ನೇಯ್ಡರ್, ೧೮೦೧)</small> - ಏಷ್ಯನ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು *''ಎಂ.ಆರ್. ಜಾಂಪೇನಸ್'' <small>ಔಲಿಯಾ ಎಟ್ ಆಲ್, ೨೦೦೨</small> – ಕಯೌಡಿ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ಅಥವಾ ತನಹಜಂಪೀಯನ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು. ಔಲಿಯಾ ಎಟ್ ಆಲ್ (೨೦೦೨) ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಉದ್ದ, ೨ ಮೀ (೬ ಅಡಿ ೭ ಇಂಚು) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವನ್ನು ತಲುಪಿಲ್ಲ.<ref name="Mat99">{{cite book |last1=Mattison |first1=C. |author-link=species:Chris Mattison |year=1999 |title=Snake |location=London |publisher=Dorling Kindersley Publishing |isbn=978-0-7894-4660-2}}</ref><ref name="Aul02"/> ಸುಲಾವೆಸಿಯ [[ದಕ್ಷಿಣ]]ಕ್ಕೆ ಸೆಲಾಯರ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ತನಹಜಂಪಿಯ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಲೆಸ್ಸರ್ ಸುಂಡಾಸ್‌ನ ಎಂ.ಆರ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾಟಸ್‌ಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref name="Aul02"/> *ಎಂ.ಆರ್. ಸಪುಟ್ರೈ <small>ಔಲಿಯಾ ಎಟ್ ಆಲ್, ೨೦೦೨</small> – ಸೆಲೇಯರ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು, ಸೆಲಾಯರ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದಲ್ಲಿನ ಸೆಲಾಯರ್ [[ದ್ವೀಪ]]ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಸುಲವೆಸಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಜಾತಿಯು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಹೋದರಿ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Aul02"/> ಔಲಿಯಾ ಎಟ್ ಆಲ್ (೨೦೦೨) ಪ್ರಕಾರ ಇದು ೪ ಮೀ (೧೩ ಅಡಿ ೧ ಇಂಚು) ಉದ್ದವನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Aul02"/> ನಂತರದ ಎರಡು ಕುಬ್ಜ ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಸುಲವೆಸಿಯ [[ಉತ್ತರ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಗಿಹೆ [[ದ್ವೀಪ]]ಗಳಲ್ಲನ ಹಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಂತಹ ಮತ್ತೊಂದು ಉಪಜಾತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪಿ. ಆರ್ ತಳಿಯಾಗಿದೆ. ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾಟಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಪಿ.ಆರ್. ಜಾಂಪೇನಸ್ ಕ್ಲಾಡ್, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Aul02"/> ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಉಪಜಾತಿಗಳು ಎಂ.ಆರ್. "ಡಲೆಗಿಬ್ಬೊನ್ಸಿ", ಎಂ.ಆರ್. "ಯುವಾನೆಡ್ವರ್ಸಿ", ಎಂ. ಆರ್. "ಹೇಡನ್ಮಾಕ್ಫೀ", ಎಂ. ಆರ್. "ನೀಲ್ಸೊನ್ನೆಮನಿ", ಎಂ.ಆರ್. "ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ಕೌಪೆರಿ", ಮತ್ತು ಎಂ.ಆರ್. "ಸ್ಟುವರ್ಟ್ಬಿಗ್ಮೋರೆ" ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref name="Hos03">{{cite journal |last=Hoser |first=R. |year=2003 |title=A Reclassification of the Pythoninae Including the Descriptions of Two New Genera, Two New Species, and Nine New Subspecies. Part I |journal=Crocodilian - Journal of the Victorian Association of Amateur Herpetologists|url=http://www.smuggled.com/pytrev2.htm |volume=4 |issue=3 |pages=31–37}}</ref><ref name="Hos04"/> ==ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File:Retic3.jpg|thumb|ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿಗೆ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುವ "ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್" ನೆಟ್ ತರಹದ ಮಾದರಿ]] [[File:Retic2.jpg|thumb|ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ತಲೆ]] [[File:Python gab fbi.png|alt=Skull diagram|thumb|ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ತಲೆಬುರುಡೆ ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ನಯವಾದ ಡೋರ್ಸಲ್ ಮಾಪಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ಮಧ್ಯಭಾ ೬೯-೭೯ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆಳವಾದ ಹೊಂಡದ ಆಕಾರಗಳು ನಾಲ್ಕು ಮುಂಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಲ್ಯಾಬಿಯಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಮುಂಭಾಗದ ಕೆಳಗಿನ ಲ್ಯಾಬಿಯಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಐದು ಅಥವಾ ಆರು ಹಿಂಭಾಗದ ಕೆಳಗಿನ ಲ್ಯಾಬಿಯಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book |author=Boulenger, G.A. |author-link=George Albert Boulenger |year=1893 |title=Catalogue of the Snakes in the British Museum (Natural History) |volume=I, Containing the Families... Boidæ...|location=London |publisher=Trustees of the British Museum (Natural History) |pages=85–86 |chapter=''Python reticulatus'' |chapter-url=https://archive.org/details/cu31924024781969/page/n101/mode/2up}}</ref> ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಹಾವು]]. [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಸುಮಾತ್ರಾದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಕಾಡು]] ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧.೫ ರಿಂದ ೬.೫ ಮೀ (೪ ಅಡಿ ೧೧ ಇಂಚು - ೨೧ ಅಡಿ ೪ ಇಂಚು) ಉದ್ದದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ೧ ರಿಂದ ೭೫ ಕೆಜಿ ತೂಕದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=Shine>{{cite journal|vauthors=[[Richard Shine|Shine R]], [[species:Peter S. Harlowe|Harlow PS]], [[species:J. Scott Keogh|Keogh JS]], [[species:Boeadi|Boeadi]] |year=1998|title=The influence of sex and body size on food habits of a giant tropical snake, ''Python reticulatus'' |journal=Functional Ecology |volume=12 |issue=2 |pages=248–258| doi=10.1046/j.1365-2435.1998.00179.x |s2cid=46957156|doi-access= |bibcode=1998FuEco..12..248S}}</ref> ೬ ಮೀ (೧೯ ಅಡಿ ೮ ಇಂಚು) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಿರುವ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಅಪರೂಪ, ಆದರೂ ಗಿನ್ನೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆ ಉದ್ದವನ್ನು ಮೀರುವ ಏಕೈಕ ಹಾವು ಇದಾಗಿದೆ.<ref name = "Wood">{{cite book | author=Wood, G. |title=The Guinness Book of Animal Facts and Feats |year=1983 |publisher=Guinness Superlatives |isbn=978-0-85112-235-9}}</ref> [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ ಪೂರ್ವ ಕಾಲಿಮಂಟನ್‌ನ ಬಲಿಕ್‌ಪಾಪನ್‌ನಿಂದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅರಿವಳಿಕೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೬.೯೫ ಮೀ (೨೨ ಅಡಿ ೧೦ ಇಂಚು) ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೩ ತಿಂಗಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ೫೯ ಕೆಜಿ (೧೩೦ ಪೌಂಡ್ ೧ ಔನ್ಸ್) ತೂಕವಿತ್ತು.<ref name="Fre05"/> ಈ ಮಾದರಿಯು ಒಮ್ಮೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ "ನಿಖರವಾಗಿ" ಅಳತೆ ಮಾಡಿದ ಹಾವು ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅದು ಕೊಲೊಸಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಪಾರ್ಕ್ [[ಮೃಗಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ (ಈಗ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ವೇರಿಯಂ) ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾಪನದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ೮.೭ ಮೀಟರ್ (೨೮ ಅಡಿ ೭ ಇಂಚು) ಉದ್ದವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. [[ನವೆಂಬರ್]] ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂತರ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೊಲೊಸಸ್ ೧೪ [[ಏಪ್ರಿಲ್]] ೧೯೬೩ ರಂದು ನಿಧನಗೊಂಡಿತು, ಅದರ ದೇಹವನ್ನು ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವನ್ನು ಒಟ್ಟು ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ೨೦ ಅಡಿ ೧೦ ಇಂಚು (೬.೩೫ ಮೀ) ಅಳೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ತಾಜಾ ಚರ್ಮವನ್ನು ೨೩ ಅಡಿ ೧೧ ಇಂಚು (೭.೨೯ ಮೀ) ಎಂದು ಅಳೆಯಲಾಯಿತು.<ref name=Bar12/> ಚರ್ಮವು ಸ್ಕಿನ್ನಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹಿಗ್ಗುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಬಂದ ಹಾವಿಗಿಂತ ಉದ್ದವಾಗಿರಬಹುದು - ಉದಾ, ಸರಿಸುಮಾರು ೨೦-೪೦ % ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. "ಕಿಂಕ್ಸ್" ಗೆ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅಂದಾಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ವರದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಲೈವ್ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೇರಗೊಳಿಸುವುದು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ೨೦೧೨ ರ ಜರ್ನಲ್ ಲೇಖನವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು, "ಕೊಲೋಸಸ್ ಇದುವರೆಗೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಹಾವು ಅಥವಾ ಭಾರವಾದ ಹಾವು ಅಲ್ಲ." ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಡಲು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ, ಬದಲಿಗೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಡಿಸಾರ್ಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚರ್ಮವನ್ನು ಹದಮಾಡಲು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದು ಕಳೆದುಹೋಯಿತು ಅಥವಾ ನಾಶವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ತಲೆಬುರುಡೆ ಮತ್ತು ಆಯ್ದ ಕಶೇರುಖಂಡಗಳು ಮತ್ತು [[ಪಕ್ಕೆಲುಬು]]ಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ.<ref name=Bar12>{{cite journal |last1=Barker |first1=David G. |last2=Barten |first2=Stephen L. |last3=Ehrsam |first3=Jonas P. |author3-link=species:Jonas P. Ehrsam |last4=Daddono |first4=Louis |year=2012 |title=The Corrected Lengths of Two Well-known Giant Pythons and the Establishment of a new Maximum Length Record for Burmese Pythons, ''Python bivittatus '' |journal= Bull. Chicago Herp. Soc. |volume=47 |issue=1 |pages=1–6 |url=http://www.vpi.com/sites/default/files/Barker-et-al_CorrectPythonLengths_2.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.vpi.com/sites/default/files/Barker-et-al_CorrectPythonLengths_2.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}}</ref> ಕೊಲೊಸಸ್ [[ಗಂಡು]] ಅಥವಾ [[ಹೆಣ್ಣು]] (ಹೆಣ್ಣುಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ) ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಗೊಂದಲವಿದೆ.<ref name=Bar12/><ref name=Mur97/> ದೊಡ್ಡ ಹಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ವರದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಥವಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಇರಿಸಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮಾದರಿಗಳು ಅಳೆಯದ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶಃ ತಪ್ಪಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ೩೦ ಅಡಿ (೯.೧೪ ಮೀ) ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ, ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಹಾವಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಹುಮಾನದ (ಆರಂಭದಲ್ಲಿ $ ೧,೦೦೦, ನಂತರ $ ೫,೦೦೦, ನಂತರ ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ $ ೧೫,೦೦೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ $ ೫೦,೦೦೦) ಸ್ಥಾಯಿ ಕೊಡುಗೆ ಮುಂದೆ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ (ನಂತರ '''ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೊಸೈಟಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="Mur97">{{cite book|first1=John C.|last1=Murphy|author-link=species:John C. Murphy |first2=Robert W. |last2=Henderson|author2-link=species:Robert W. Henderson |date=1997|title=Tales of Giant Snakes: A Historical Natural History of Anacondas and Pythons |publisher=Krieger Publishing Co.|isbn=978-0-89464-995-0|pages=24–26, 35, 47–50, 55–56}}</ref> ==ವರದಿ ಗಾತ್ರಗಳು== {|class="wikitable sortable collapsible collapsed" |- ! ದಿನಾಂಕ !! ಸ್ಥಳ !! ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಉದ್ದ !! ವರದಿ ಮಾಡಿದ ತೂಕ !! ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಸುತ್ತಳತೆ !! ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ಉದ್ದ !! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |[[ಅಕ್ಟೋಬರ್]], ೧೮೫೯ |ಬಯಾನ್ ಲೆಪಾಸ್, ಪೆನಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, [[ಮಲೇಷ್ಯಾ]] |೫೩.೪ ಸೆಂ.ಮೀ (೩೩೬.೦ ಇಂಚು) |ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ |೮೧.೨೮ ಸೆಂ.ಮೀ (೩೨.೦೦ ಇಂಚು) |ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ |ತೆಲುಕ್ ಕುಂಬಾರ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ [[ರಸ್ತೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಹಂದಿ]]ಯನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು.<ref name="Guinness Book of World Records Animal Facts and Feats"/> |- |- |೧೯೧೨ |ಸುಲವೆಸಿ ದ್ವೀಪ, [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]] |೯೯೮.೨ ಸೆಂ.ಮೀ (೩೯೩.೦ ಇಂಚು) |ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ |೩೦.೪೮ ಸೆಂ.ಮೀ (೧೨.೦೦ ಇಂಚು) |ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ |[[ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] ಶಿಬಿರದ ಬಳಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಶೋಧಕ ಹೆನ್ರಿ ಸಿ ರಾವೆನ್ ನೀಡಿದ ಖಾತೆ. ಒಂದು ಭವಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ದೇಹವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Guinness Book of World Records Animal Facts and Feats">{{cite book |last=Wood |first=G. L. |title=Guinness Book of World Records Animal Facts and Feats |publisher=Sterling Pub Co., Inc |year=1982 |isbn=978-0851122359}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2003/dec/30/indonesia.johnaglionby |title=Captured python said to be world's biggest snake |newspaper=The Guardian |date=2003 |last1=Aglionby |first1=J.}}</ref> |- |- |೧೯೩೧–೧೯೪೮ |ವಾನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ, ಇಂಡಿಯಾನಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ |೧,೦೨೩.೬೨ ಸೆಂ.ಮೀ (೪೦೩.೦೦ ಇಂಚು) |೩೦೩.೯೦೭ ಕೆಜಿ |ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ |ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ |೧೯೩೧ ಮತ್ತು ೧೯೪೮ ರ ನಡುವೆ ಮೆಸ್ಕರ್ [[ಮೃಗಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಸಾಧಾರಣ ತೂಕದ ಹಕ್ಕು ದೋಷ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="Tales of Giant Snakes: A Historical Natural History of Anacondas and Pythons">{{cite book |last1=Murphy |first1=John C. |last2=Henderson |first2=Robert W. |title=Tales of Giant Snakes: A Historical Natural History of Anacondas and Pythons |publisher=Krieger Pub Co. |year=1997 |isbn=0894649957}}</ref> |- |- |೨೦೧೧ |ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ, ಮಿಸೌರಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ |೬೭ ಸೆಂ.ಮೀ (೩೦೦೨ ಇಂಚು) |೧೫೮.೮ ಕೆಜಿ | | |"ಮೆಡುಸಾ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಗಿನ್ನೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾದ ದೀರ್ಘ (ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ) ಜೀವಂತ ಹಾವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=MedusaGBWR/> |} [[ಬಣ್ಣ]]ದ ಮಾದರಿಯು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂಭಾಗವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅನಿಯಮಿತ [[ವಜ್ರ]]ದ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬೆಳಕಿನ ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ವಿಶಾಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಗಾತ್ರ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮೃಗಾಲಯ]]ದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಬಣ್ಣದ ಮಾದರಿಯು ಸೊಗಸಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಬಿದ್ದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳ ನಡುವೆ ನೆರಳಿನ ಕಾಡಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ, ಇದು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಬಣ್ಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Meh87">{{cite book |author=Mehrtens J.M. |year=1987 |title=Living Snakes of the World in Color |place=New York |publisher=Sterling Publishers |isbn=0-8069-6460-X}}</ref> ಈ ಹಾವಿನ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ಮಾದರಿಯು ಇದನ್ನು ನೆಚ್ಚಿನ [[ಮೃಗಾಲಯ]]ದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ, ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ೨೦ ಅಡಿ (೬.೧ ಮೀ) ಉದ್ದವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news| url=https://www.foxnews.com/story/columbus-zoo-pays-to-keep-largest-snake-in-captivity-on-permanent-display | work=Fox News | title=Columbus Zoo Pays to Keep Largest Snake in Captivity on Permanent Display | date=14 January 2008}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದರ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ, ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಚರ್ಮ]]ದ ಚಲನಶೀಲತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಜೀವಂತ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ನಿಖರವಾದ ಉದ್ದದ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಬಂಧಿತ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳ ತೂಕವು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Mur97"/> ಮೃಗಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸಲಾದ ೧೪.೮೫ ಮೀ (೪೮ ಅಡಿ ೯ ಇಂಚು) ಹಾವು ನಂತರ ಸುಮಾರು ೬.೫–೭ ಮೀ (೨೧ ಅಡಿ ೪ ಇಂಚು - ೨೩ ಅಡಿ ೦ ಇಂಚು) ಉದ್ದವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು.<ref name="reuters">Aglionby, John (2004-01-05) [https://www.theguardian.com/uk/2004/jan/05/animalwelfare.indonesia "Stay still, will you?"]. ''Guardian''. Retrieved on 2012-08-21.</ref> ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, [[ವಿಜ್ಞಾನಿ]]ಗಳು ಸತ್ತ ಅಥವಾ ಅರಿವಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಹಾವಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆಸದ ಹೊರತು ಉದ್ದದ ಅಳತೆಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Mur97"/> ಮಿಸೌರಿಯ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು "ಮೆಡುಸಾ" ಎಂದು ಗಿನ್ನೆಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದುವರೆಗೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕಿರುವ ಹಾವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಇದು ೭.೬೭ ಮೀ (೨೫ ಅಡಿ ೨ ಇಂಚು) ಮತ್ತು ೧೫೮.೮ ಕೆ.ಜಿ ತೂಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name=MedusaGBWR>{{cite web |title=Longest snake – ever (captivity) |url=http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/longest-snake-ever-(captivity) |website=Guinness Book of World Records |date=2011 |access-date=2016-02-04}}</ref> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ ಫೌಂಟೇನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ "ಟ್ವಿಂಕಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಲ್ಬಿನೋ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಗಿನ್ನೆಸ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಲ್ಬಿನೋ ಹಾವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ೭ ಮೀ (೨೩ ಅಡಿ ೦ ಇಂಚು) ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೧೬೮ ಕೆಜಿ (೩೭೦ ಪೌಂಡ್) ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite web |title=Largest albino snake in captivity |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/106228-largest-albino-snake-in-captivity |website=Guinness World Records |date=7 December 2012}}</ref> [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ [[ವಾಯುವ್ಯ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು [[ದ್ವೀಪ]]ಗಳಿಂದ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳ ಕುಬ್ಜ ರೂಪಗಳು ಸಹ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ದವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಸೂಪರ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಸೂಪರ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧.೮೨ ಮತ್ತು ೨.೪ ಮೀ (೬ ಅಡಿ ೦ ಇಂಚು ಮತ್ತು ೭ ಅಡಿ ೧೦ ಇಂಚು) ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.reptilesmagazine.com/Care-Sheets/Snakes/Reticulated-Python/|title=Reticulated Python Care Sheet|website=www.reptilesmagazine.com|date=25 September 2012|access-date=2018-07-07}}</ref> ==ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ== ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ]] [[ಏಷ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, [[ಭಾರತ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], [[ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್]], [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಲಾವೋಸ್]], [[ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]], [[ಮಲೇಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಂಗಾಪುರ]]ದಿಂದ [[ಪೂರ್ವ]]ಕ್ಕೆ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ (ಸುಮಾತ್ರಾ, ಮೆಂಟವಾಯಿ ದ್ವೀಪಗಳು, ನ್ಯಾಟುನಾ ದ್ವೀಪಗಳು, ಬೊರ್ನಿಯೊ, ಸುಲವೆಸಿ, ಜಾವಾ, ಲೊಂಬೊಕ್, ಸುಂಬವಾ, ಸುಂಬಾ, ಫ್ಲೋರ್ಸ್, ಟಿಮೋರ್, ಮಲುಕು, ತಾನಿಂಬರ್ ದ್ವೀಪಗಳು) ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ (ಬಸಿಲನ್, ಬೋಹೋಲ್, ಸೆಬು, ಲೇಟೆ, ಲುಜಾನ್, ಮಿಂಡನಾವೊ, ಮಿಂಡೋರೊ, ನೀಗ್ರೋಸ್, ಪಲವಾನ್, ಪನಾಯ್, ಪೊಲಿಲೊ, ಸಮರ್, ತಾವಿ-ತಾವಿ). ಮೂಲ ವಿವರಣೆಯು ಪ್ರಕಾರದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರೋಂಗರ್ಸ್ಮಾ (೧೯೭೨) ನಿಂದ "ಜಾವಾ" ಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="McD99"/> ಮೂರು ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿಕ್ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Aul02">{{cite journal |last=Auliya|first=M.|author2=Mausfeld, P.|author3=Schmitz, A.|author2-link=species:Patrick Mausfeld |author-link3=:fr:Andreas Schmitz|author4=Böhme, W.|author-link4=:de:Wolfgang Böhme (Zoologe) |title=Review of the reticulated python (''Python reticulatus'' Schneider, 1801) with the description of new subspecies from Indonesia |journal=[[Naturwissenschaften]]|volume=89|issue=5|pages=201–213 |date=2002-04-09 |doi=10.1007/s00114-002-0320-4|pmid=12135085|bibcode=2002NW.....89..201A|s2cid=4368895}}</ref> ವಿವರಿಸಿದ ಉಪಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಣ್ಣ]] ಮತ್ತು ಗಾತ್ರವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳವು ಉತ್ತಮ ಕೀಲಿಯಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ವಿಭಿನ್ನ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು [[ಮಳೆಕಾಡು]]ಗಳು, ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ [[ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು]]ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಸರೋವರ]]ಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಈಜುಗಾರ, ಇದು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ದೂರದವರೆಗೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref name="Meh87"/> ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.<ref name="Sti74">Stidworthy J (1974). ''Snakes of the World''. Grosset & Dunlap Inc. 160 pp. {{ISBN|0-448-11856-4}}.</ref> ==ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ== ===ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ=== [[File:Python reticulatus feeding in TMII Reptil Park.jpg|thumb|ಬಂಧಿತ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು [[ಕೋಳಿ]]ಯನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವುದು]] ಎಲ್ಲಾ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳಂತೆ, ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ಹೊಂಚುದಾಳಿ ಪರಭಕ್ಷಕವಾಗಿದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಟೆಯು ತನ್ನ ಸುರುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚನದಿಂದ ಕೊಲ್ಲುವ ಮೊದಲು ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವವರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ೩-೪ ಮೀ (೯ ಅಡಿ ೧೦ ಇಂಚು - ೧೩ ಅಡಿ ೧ ಇಂಚು) ಉದ್ದದ ಸಣ್ಣ ಮಾದರಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಸಸ್ತನಿಗಳಾದ [[ಇಲಿ]]ಗಳು, ಇತರ ದಂಶಕಗಳು, ಇಲಿ-ಇಯರ್ಡ್ [[ಬಾವಲಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರೀಷ್ರೂಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಹಾವುಗಳು ಸಣ್ಣ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಬಿಂಟುರಾಂಗ್, ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳು, [[ಹಂದಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ೬೦ ಕೆಜಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು [[ಜಿಂಕೆ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಸಿವೆಟ್‌ನಂತಹ ಬೇಟೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ..<ref name="animaldiversity.org">{{Cite web|url=https://animaldiversity.org/accounts/Python_reticulatus/|title = ''Python reticulatus'' (Reticulated Python)| website=[[Animal Diversity Web]]}}</ref> ನಿಯಮದಂತೆ, ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಉದ್ದದ ಕಾಲುಭಾಗದವರೆಗೆ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ತೂಕದವರೆಗೆ ಬೇಟೆಯನ್ನು ನುಂಗಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಬಳಿ, ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೀದಿ [[ಕೋಳಿ]]ಗಳು, [[ಬೆಕ್ಕು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ನಾಯಿ]]ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.<ref name=Shine/> ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದಾಖಲಿತ ಬೇಟೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಪೈಕಿ ೨೩ ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಅರ್ಧ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಕರಡಿಯನ್ನು ೬.೯೫ ಮೀ (೨೨ ಅಡಿ ೧೦ ಇಂ) ಮಾದರಿಯಿಂದ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಮಾರು ೧೦ ವಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="Fre05">{{cite journal |author=Fredriksson, G. M. |author-link=species:Gabriella Margit Fredriksson |year=2005 |title=Predation on Sun Bears by Reticulated Python in East Kalimantan, Indonesian Borneo |journal=Raffles Bulletin of Zoology |volume=53 |issue=1 |pages=165–168 |url=http://rmbr.nus.edu.sg/rbz/biblio/53/53rbz165-168.pdf |archive-date=2007-08-11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070811101110/http://rmbr.nus.edu.sg/rbz/biblio/53/53rbz165-168.pdf}}</ref> ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣವಾದರೂ ಹೆಬ್ಬಾವು ಅರಣ್ಯದ ಗುಡಿಸಲಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಮಗುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ ಪ್ರಕರಣ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="autogenerated1">{{cite journal |doi=10.1073/pnas.1115116108 |title=Hunter–gatherers and other primates as prey, predators, and competitors of snakes |year=2011 |last1=Headland |first1=T. N. |author2-link=Harry W. Greene |last2=Greene |first2=H. W. |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=108 |issue=52 |pages=E1470–E1474 |pmid=22160702|pmc=3248510|doi-access=free}}</ref> ===ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ=== ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಚ್‌ಗೆ ೧೫ ರಿಂದ ೮೦ [[ಮೊಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ.<ref name=Mat99/> ೩೧-೩೨ °C (೮೮-೯೦ °F) ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾವು ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ, ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆಯಲು ಸರಾಸರಿ ೮೮ ದಿನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆಯುವ ಮರಿಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ೦.೬೧ ಮೀ (೨ ಅಡಿ) ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ.<ref name=Sti74/> ==ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಪಾಯ== [[File:Reticulated-catch.jpg|thumb|ದೊಡ್ಡ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಹಾವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಕನಿಷ್ಠ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.]] [[File:Reticulated-python.jpg|thumb|[[ಪುಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು]] ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ಮಾನವರನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಕೆಲವು ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರದ ಪುರಾವೆಗಳು ಇರುವ ಏಕೈಕ ಹಾವಿನ ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಈ ಜಾತಿಯನ್ನು ೧೯೦೦ ರ ಲೇಸಿ ಕಾಯಿದೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಮಾನವರೊಂದಿಗಿನ ಅದರ "ಹಾನಿಕರ" ಇತಿಹಾಸದ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಮದು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು.<ref name="Lacey-ban">{{cite web |date=2015 |title=Notice to the Wildlife Import/Export Community - Subject: Ban on Importation and Interstate Transport of Snake Species Expanded |url=http://www.fws.gov/le/publicbulletin/3-16-2015%20Listing%20of%20Large%20Snakes%20as%20Injurious%20Expanded.pdf | archive-url=https://web.archive.org/web/20210322105242/http://www.fws.gov/le/publicbulletin/3-16-2015%20Listing%20of%20Large%20Snakes%20as%20Injurious%20Expanded.pdf |archive-date=2021-03-22}}</ref> ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಡು ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ ಸುಲವೆಸಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ. ತಿಳಿದಿರುವ ಗರಿಷ್ಠ ಬೇಟೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಪೂರ್ಣ-ಬೆಳೆದ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ಮಾನವನನ್ನು ನುಂಗಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಗಲವಾಗಿ ತನ್ನ ದವಡೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಯಸ್ಕ ಹೋಮೋ ಸೇಪಿಯನ್‌ಗಳ ಭುಜದ ಅಗಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಹಾವಿಗೆ ಸಹ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಮಾನವ ಸಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸೇವನೆಯ ವರದಿಗಳು (ವಯಸ್ಕ ಮಾನವನ ಸೇವನೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ) ಸೇರಿವೆ: *೧೬೩೮ ರಲ್ಲಿ ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ ವ್ಯಾನ್ ಡೈಮೆನ್ ಬಂದಾ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ವರದಿಯು ಗುಲಾಮ ಮಹಿಳೆಯ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವರು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ದ್ವೀಪವಾದ ಗುನುಂಗ್ ಆಪಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. "೨೪ ಮರದ ಅಡಿ" (ಸ್ವಲ್ಪ ಏಳು ಮೀಟರ್) ಉದ್ದದ ಹಾವವ ಕತ್ತು ಹಿಸುಕಿ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನುಂಗಿತು. ಹಾವು, ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಯಿತು, ನಂತರ ಡಚ್ ಸೈನಿಕರು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಬಲಿಪಶುವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಒಳಗಿರುವ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಅವರನ್ನು ನೋಡಲು ಕರೆತಂದರು. ಈ ಮೊದಲ-ಹ್ಯಾಂಡ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಲವಾರು ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಿತ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಜರ್ನಲ್‌ಗಳು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ..<ref>Nationaal Archief, 1.04.02 (VOC), 1126, fol. 409r. https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/1.04.02/invnr/1126/file/NL-HaNA_1.04.02_1126_0885</ref><ref>{{cite book |editor1-last=Blussé |editor1-first=L. |editor2-last=de Moor |editor2-first=J. |title=Een Zwitsers leven in de tropen: de lotgevallen van Kapitein Elie Ripon |year=2016 |pages=96–97}}</ref> *೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ: ಉತ್ತರ ಸುಲವೆಸಿಯ ಸಾಲಿಬಾಬು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ, ೧೪ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನನ್ನು ೫.೧೭ ಮೀ (೧೭.೦ ಅಡಿ) ಉದ್ದದ ಹಾವು ಕೊಂದು ತಿನ್ನಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಘಟನೆಯು ಮಹಿಳೆಯನ್ನು "ದೊಡ್ಡ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು" ತಿಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದಿವೆ.<ref name="Kop27">{{cite journal |author=Kopstein, F. |author-link=Felix Kopstein|year=1927 |title=Over het verslinden van menschen door ''Python reticulatus'' |journal=Tropische Natuur |issue=4 |pages=65–67 |trans-title=On the swallowing of humans by ''P. reticulatus''}}<!-- Check for abstract. --> (in Dutch)</ref> *೧೯೧೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಆಭರಣ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಹೋದನು ಮತ್ತು ಮರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಮಳೆಯಿಂದ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ೬ ಮೀ (೨೦ ಅಡಿ) ಹೆಬ್ಬಾವು ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟನು. ಅದು ಮೊದಲು ಪಾದಗಳನ್ನು ನುಂಗಿತು, ಬಹುಶಃ ಇದು ಹಾವಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನುಂಗಲು ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref name="Bru98">{{cite journal |author=Bruno, S. |year=1998 |url=http://www.pna.it/Site_old/criptozoologia/serpenti.htm |title=I serpenti giganti |trans-title=The giant snakes |journal=Criptozoologia |volume=4 |pages=16–29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070228013241/http://www.pna.it/Site_old/criptozoologia/serpenti.htm |archive-date=2007-02-28 |language=it}}</ref> *ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಏಟಾ ಜನರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ, ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳಿಂದ ಆರು ಸಾವುಗಳು ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸೋಂಕಿತ ಕಡಿತದಿಂದ ಮರಣಹೊಂದಿತು.<ref name="autogenerated1"/> *[[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ, [[ದಕ್ಷಿಣ]] [[ಮಲೇಷಿಯಾ]]ದ ಜೋಹರ್ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ೨೯ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ರಬ್ಬರ್ ಟ್ಯಾಪರ್ ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ಕೊಂದಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಬಲಿಪಶುವಿನ ಸಹೋದರ ಎಡವಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಹಾವು ಅದರ ದವಡೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿಪಶುವಿನ ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಿರ್ಜೀವ ದೇಹದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೆಬ್ಬಾವು, ೭.೦ ಮೀ (೨೩ ಅಡಿ) ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೧೪೦ ಕೆಜಿ (೩೦೦ ಪೌಂಡ್) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಆಗಮಿಸಿದ ಪೊಲೀಸರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.<ref name=Mur97/> *[[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]ದ ರಂಗಮತಿ ಹಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಜೆಕ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದೈತ್ಯ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ತಿಂದು ಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಜನರು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದರು.<ref>{{Cite news |date=2003 |title=Python attacks, swallows Bangladeshi woman |url=https://www.abc.net.au/news/2003-11-21/python-attacks-swallows-bangladeshi-woman/1512770 |access-date=2024-05-22 |work=ABC News}}</ref> *[[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಬೀಚ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ೪.೦ ಮೀ (೧೩ ಅಡಿ) ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಸಾವಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆ. ನಂತರ ಬೆಡ್ ರೂಮ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾವು ಆತಂಕಗೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |year=2008 |title=Woman killed by pet 13-foot python |url=http://www.upi.com/Top_News/2008/10/23/Woman_killed_by_pet_13-foot_python/UPI-21431224801360/ |work=UPI |access-date=27 October 2008}}</ref> *[[ಜನವರಿ]] ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ೧೮ ಅಡಿ (೫.೫ ಮೀ) ಪೆಟ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ೩ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನನ್ನು ಸುತ್ತಿ, [[ನೀಲಿ]] ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿತು. ಸ್ನೇಹಿತನ ಪರವಾಗಿ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಮುದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಕನ ತಾಯಿ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಹುಡುಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |year=2009 |title=In Las Vegas, python vs. angry mom with a knife |url=http://www.lasvegassun.com/news/2009/jan/22/python-vs-angry-mom-knife/ |work=Las Vegas Sun |access-date=23 January 2009}}</ref> *[[ಡಿಸೆಂಬರ್]] ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ ರೆಸಾರ್ಟ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಐಷಾರಾಮಿ ಹೋಟೆಲ್ ಬಾಲಿ ಹಯಾತ್ ಬಳಿ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ ೫೯ ವರ್ಷದ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಹಾವಿನಿಂದ ಕತ್ತು ಹಿಸುಕಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ೪.೫-ಮೀ (೧೫-ಅಡಿ) ಹೆಬ್ಬಾವು ಹೋಟೆಲ್ ಬಳಿ ರಸ್ತೆ ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮುಂಜಾನೆ ೩ ಗಂಟೆಗೆ ಈ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಸಾಣೂರು, ಬಾಳಿ, ಪ್ರದೇಶದ ಹೋಟೆಲ್ ಬಳಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಾವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಮಹಿಳೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಸಮೀಪದ ಪೊದೆಗಳಿಗೆ ಅದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news |year=2013 |title=Python kills security guard near Bali luxury hotel |url=https://www.thejakartapost.com/news/2013/12/27/python-kills-security-guard-near-bali-luxury-hotel.html |work=The Jakarta Post |access-date=29 June 2019}}</ref> *[[ಮಾರ್ಚ್]] ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ [[ಪಶ್ಚಿಮ]] ಸುಲವೆಸಿಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮಮುಜು ರೀಜೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ೨೫ ವರ್ಷದ ರೈತ ಅಕ್ಬರ್ ಸಲುಬಿರೊ ಅವರ ದೇಹವು ೭ ಮೀ (೨೩ ಅಡಿ) ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಅವನು ತನ್ನ ತಾಳೆ ಮರದ ತೋಟದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಜನರು ಮರುದಿನ ಅದರ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಉಬ್ಬುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಕೊಂದರು ಮತ್ತು ಕಾಣೆಯಾದ ರೈತನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಹವನ್ನು ಹಾವಿನ ಒಳಗೆ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಬ್ಬಾವು ತಿಂದಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೃಢಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪ್ರಕರಣ ಇದಾಗಿದೆ. ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |title=Beginilah Ular Piton Menelan Akbar Petani Sawit Memuju Tengah |work=Tribun Timur |date=2017 |author=Nurhadi |language=id |url=http://makassar.tribunnews.com/2017/03/28/beginilah-ular-piton-menelan-akbar-petani-sawit-memuju-tengah |access-date=28 March 2017}}</ref><ref>{{cite news |title=Missing man found dead in belly of 7m-long python in Indonesia: Report |url=http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/missing-man-found-dead-in-belly-of-7m-long-python-report |date=2017 |newspaper=Straits Times |access-date=2017-03-29}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-39427458 |title=Indonesian man's body found inside python – police |date=2017 |newspaper=BBC |access-date=2017-03-29}}</ref> *[[ಜೂನ್]] ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ [[ಆಗ್ನೇಯ]] ಸುಲವೇಸಿಯ ಮುನಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ೫೪ ವರ್ಷದ ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ೨೩ ಅಡಿ (೭ ಮೀ) ಹೆಬ್ಬಾವು ಕೊಂದು ತಿಂದಿತು. ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮರುದಿನ, ಆಕೆಯ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳು ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ನಂತರ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ತೋಟದ ಬಳಿ ಹೆಬ್ಬಾವು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಉಬ್ಬು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಾವನ್ನು ಕೊಂದು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆರೆದು ಮಹಿಳೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |url=http://www.latimes.com/world/asia/la-fg-python-20180616-story.html |title=23-foot python swallows Indonesian woman near her garden |work=[[Los Angeles Times]] |access-date=2018-06-17}}</ref> *[[ಜೂನ್]] ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ [[ಆಗ್ನೇಯ]] ಸುಲವೆಸಿಯ ಬೊಂಬಾನಾ ರೀಜೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ೧೬ ವರ್ಷದ ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದ ಹುಡುಗನನ್ನು ೭ ಮೀ (೨೩ ಅಡಿ) ಉದ್ದದ ಹೆಬ್ಬಾವು ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಕೊಂದಿತು. ರುಂಬಿಯಾ ಉಪ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೌಂಟ್ ಕಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಜಲಪಾತ]]ದ ಬಳಿ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ. ಬಲಿಪಶು ತನ್ನ ನಾಲ್ವರು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು. ಅವನು ಕಿರುಚಿದಾಗ, ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಹೆಬ್ಬಾವು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯಿತು. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪರಂಗಿ ಮಚ್ಚಿನಿಂದ ಹಾವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಸಂತ್ರಸ್ತೆ ಅದಾಗಲೇ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |date=2020 |title=''Seorang Pelajar SMP Dililit Ular Piton hingga Tewas'' |publisher=Kompas |url=https://regional.kompas.com/read/2020/06/15/12203591/seorang-pelajar-smp-dililit-ular-piton-hingga-tewas |access-date=2020-06-15 |language=id}}</ref> *[[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ ಜಂಬಿಯ [[ಪಶ್ಚಿಮ]] ತಾಂಜಂಗ್ ಜಬುಂಗ್ ರೀಜೆನ್ಸಿಯ ಬೆಟಾರಾ ಉಪಜಿಲ್ಲೆಯ ಟೆರ್ಜುನ್ ಗಜಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೫೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ೬ ಮೀ (೨೦ ಅಡಿ) ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು ಕೊಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನುಂಗಿತು. ಅವರು ೨೩ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೨೦೨೨ ರಂದು ರಬ್ಬರ್ ಸಾಪ್ ಅನ್ನು ಟ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಲು ಹೋದರು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಒಂದು ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಕಾಣೆಯಾದ ನಂತರ, ಹುಡುಕಾಟದ ತಂಡವು ರಬ್ಬರ್ ತೋಟದ ಬಳಿಯ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಕ್ಷಣ ಹೆಬ್ಬಾವನ್ನು ಕೊಂದು ಛೇದಿಸಿ, ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದರು. ಎರಡು ಮೇಕೆಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ರೈತರು ಈ ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಇರಬಹುದೆಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |author=Suwandi |date=2022 |title=Sempat Hilang, Seorang Ibu Penyadap Karet di Jambi Ditelan Ular Piton 6 Meter |url=https://regional.kompas.com/read/2022/10/24/180706978/sempat-hilang-seorang-ibu-penyadap-karet-di-jambi-ditelan-ular-piton-6 |access-date=24 October 2022 |work=KOMPAS |language=id}}</ref> *[[ಜೂನ್]] ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ ದಕ್ಷಿಣ ಸುಲವೆಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕಲೆಂಪಂಗ್ ಗ್ರಾಮದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಕಾಣೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ದೇಹವು ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನೊಳಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ೩ ವಾರಗಳ ನಂತರ, [[ಜುಲೈ]] ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಸುಲವೇಸಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಿಳೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |year=2024 |title=Python swallows woman whole in Indonesia |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/python-swallows-woman-whole-in-indonesia |access-date=10 June 2024}}</ref><ref>{{Cite news |year=2024 |title=Woman found dead after she was swallowed whole by python in central Indonesia |work=The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/woman-found-dead-after-she-was-swallowed-whole-by-python-in-central-indonesia |access-date=3 July 2024}}</ref> [[ಆಗಸ್ಟ್]] ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ೪ ಮೀ (೧೩ ಅಡಿ) ಉದ್ದದ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಪರಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಂತರ ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆ ಸತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹಾವು ಬಲಿಪಶುವನ್ನು ಕೊಂದು ಅವಳನ್ನು ನುಂಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು, ಆದರೆ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದೇಹವನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕಿತು..<ref>{{Cite news |year=2024 |title=Woman found dead after she was swallowed whole by python in central Indonesia |work=CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/python-kills-woman-indonesia-swallowed-up-to-her-shoulders-officials-say/ |access-date=16 August 2024}}</ref> ೨ ವಾರಗಳ ನಂತರ ಜಂಬಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ೫ ಮೀ (೧೬ ಅಡಿ) ಹೆಬ್ಬಾವಿನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ಇದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಂದ ಕಂಡು ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲುವ ಮೊದಲು ಆಕೆಯ ದೇಹದ ಅರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ನುಂಗುವಲ್ಲಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |year=2024 |title=Grandmother, 57, killed by huge python while working on farm in Indonesia | work=Asia Pacific Press |url=https://asiapacificpress.com/517/grandmother-57-killed-by-huge-python-while-working-on-farm-in-indonesia | access-date=6 September 2024}}</ref> [[ನವೆಂಬರ್]] ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ೩೦ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ೭ ಮೀ (೨೩ ಅಡಿ) ಉದ್ದದ ಮಾದರಿಯಿಂದ ಕೊಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನುಂಗಲಾಯಿತು, ಇದು ೨೦೧೭ ರಿಂದ ವಯಸ್ಕ ಪುರುಷನನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮೊದಲ ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |year=2024 |title=Horrifying moment man cuts his brother's body out of the belly of 23ft python |work=The Mirror |url=https://www.mirror.co.uk/news/world-news/horrifying-moment-man-cuts-brothers-34201905 |access-date=27 November 2024}}</ref> ==ಸೆರೆ== [[File:Reticulated Python at Little Rays Reptile Zoo.jpg|thumb|ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಬಣ್ಣದ ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗೆ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವು: ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ನಮೂನೆಗಳು ಬಂಧಿತ-ತಳಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ - ಕೆಲವು ಆಯ್ದ ತಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ.]][[File:Large Python Ragunan Zoo.jpg|thumb|[[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ [[ದಕ್ಷಿಣ]] ಜಕಾರ್ತಾದ ಟೆರೇರಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ರಾಗುನನ್ [[ಮೃಗಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿನ ಹಾವು]] ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು "ಅಲ್ಬಿನೋ" ಮತ್ತು "ಟೈಗರ್" ತಳಿಗಳಂತಹ ಆಯ್ದ ತಳಿ ರೂಪಾಂತರಗಳಿಂದಾಗಿ. ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಬಣ್ಣ ರೂಪಾಂತರಗಳು "ಸನ್ ಪೈರ್", "ಮಾಟ್ಲಿ", "ಅಜ್ಟೆಕ್", "ಒಸೆಲೋಟ್", "ರೇನ್ಬೋ" ಮತ್ತು "ಗೋಲ್ಡನ್ ಚೈಲ್ಡ್" ಸೇರಿವೆ. ಕೆಲವು ರೂಪಾಂತರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ಬೆಲ್" (ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನ ಲ್ಯುಸಿಸ್ಟಿಕ್) ರೂಪಾಂತರಗಳು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಜಠರಗರುಳಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಆವಿಷ್ಕಾರದಿಂದಾಗಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":0">{{Cite book |last=McClellan |first=Glen |title=The Complete Reticulated Python: A Comprehensive Guide to the Natural History, Captive Care, and Breeding of the World's Largest Snake |publisher=Living Art Publishing |year=2024 |isbn=9798989987313 |location=Oklahoma, USA |pages=}}</ref> "ಜಾಗ್ವಾರ್" ಬಣ್ಣ ರೂಪಾಂತರವು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಗಳು ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಮೂಳೆಯ ಒಳಗಿನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಬಾಲ್ ಹೆಬ್ಬಾವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ "ಸ್ಪೈಡರ್" ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಜಾಗ್ವಾರ್ ರೂಪಾಂತರದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಈ ಆನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳು ಏಕೆ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite book |last=McClellan |first=Glen |title=The Complete Reticulated Python: A Comprehensive Guide to the Natural History, Captive Care, and Breeding of the World's Largest Snake |publisher=Living Art Publishing |year=2024 |isbn=9798989987313 |location=Oklahoma, USA |pages=294}}</ref> ಸಣ್ಣ [[ದ್ವೀಪ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ "ಸೂಪರ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್" ಉಪಜಾತಿಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅವುಗಳ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಸೀಮಿತ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯ ಲಭ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಬಂಧುಗಳ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ತೂಕದ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web | url=https://reptilerapture.net/RETICULATED-PYTHONS--SUPER-DWARF_ep_97.html#:~:text=Common%20Name%3A%20Super%20Dwarf%20Riticulated,Lifespan%3A%2015%2D20%20years | title=Reticulated Pythons - Super Dwarf}}</ref> ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಸುಲವೆಸಿ ಬಳಿಯ ಸೆಲೇಯರ್ ದ್ವೀಪ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಆಯ್ದ ದ್ವೀಪಗಳಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ೫೦ ಪ್ರತಿಶತ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ರೆಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳಾಗಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite book |last=McClellan |first=Glen |title=The Complete Reticulated Python: A Comprehensive Guide to the Natural History, Captive Care, and Breeding of the World's Largest Snake |publisher=Living Art Publishing |year=2024 |isbn=9798989987313 |location=Oklahoma, USA |pages=316-318}}</ref> ಇದು ಉತ್ತಮ ಸೆರೆಯಾಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ವಯಸ್ಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೀಪರ್‌ಗಳು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಕೀಪರ್ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೊಡ್ಡ ಸಂಕೋಚಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಅದರ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಬ್ಬಾವು ಕಚ್ಚಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೈ ತಪ್ಪಿದರೆ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref>{{cite web | url = http://ecoterrariumsupply.com/reticulated-python-care.php | title = Reticulated Python Care (''Python reticulatus'') – Eco Terrarium Supply | access-date = 2009-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081230024046/http://ecoterrariumsupply.com/reticulated-python-care.php | archive-date = 2008-12-30 | url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.boatips.com/reticulatedpythons/ | title = Reticulated Pythons - Boatips.com | access-date = 2009-02-06 | archive-date = 2012-07-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120715000811/http://www.boatips.com/reticulatedpythons/ | url-status = dead }}</ref> ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಹೆಬ್ಬಾವುಗಳು ಕಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಗಂಭೀರವಾದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಲಿಗೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ==ಸಹ ನೋಡಿ== *[[:en:List of largest snakes|ದೊಡ್ಡ ಹಾವುಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] *[[:en:Burmese python|ಬರ್ಮೀಸ್ ಹೆಬ್ಬಾವು]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==External links== *[https://web.archive.org/web/20190827042210/http://reticulatedpython.info/history.html Reticulated python life history] at [https://web.archive.org/web/20100314092226/http://www.reticulatedpython.info/ Reticulatedpython.info ]. Accessed 7 November 2009 * [http://www.reptileexpert.org/reticulated-python-care/ ''Python reticulatus''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924090109/http://www.reptileexpert.org/reticulated-python-care/ |date=2015-09-24 }} at [http://www.reptileexpert.org/ ReptileExpert.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160109190647/http://www.reptileexpert.org/ |date=2016-01-09 }}. Accessed 22 August 2011. * [http://www.answers.com/main/ntq-dsid-2392-dekey-%23Reticulated_python Reticulated python] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160414234756/http://www.answers.com/main/ntq-dsid-2392-dekey-%23Reticulated_python |date=2016-04-14 }} at [http://www.answers.com/ Answers.com]. Accessed 12 September 2007. * [http://www.news.cornell.edu/stories/Dec11/SnakesGreene.html Study of man-eating snakes: Snakes are predators on, prey of, and competitors with primates] Cornell Chronicle Online. Accessed 22 December 2011. * [https://www.youtube.com/watch?v=0P69Mp4F8ws 25 ft World's Longest Snake] * [https://www.youtube.com/watch?v=VngKrGr6q2A Python swallows Indonesian man whole] Fox News {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಹಾವುಗಳು]] iof1x783jpgnm4f1krk5n7grrbrtl2y 0 144290 1376590 1375572 2026-07-10T23:34:52Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376590 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=ಮಮತಾ ದಾಶ್|image=|image_size=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=ಮಮತಾ ಮೋಹಪಾತ್ರ<ref name="Dutt Sahitya Akademi 1999 p. 290">{{cite book | last=Dutt | first=K.C. | author2=Sahitya Akademi | title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M | publisher=Sahitya Akademi | series=Who's who of Indian Writers, 1999 | year=1999 | isbn=978-81-260-0873-5 | url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA290 | page=290}}</ref>|birth_date=೦೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೭ (ವಯಸ್ಸು ೭೬)|birth_place=ಜಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಪುರ್|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|resting_place=|occupation=|language=|nationality=ಭಾರತೀಯ|citizenship=|education=ಬಿ.ಎ.|alma_mater=ಉಟ್ಕಾಳ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|period=|genre=<!-- or: | genres = -->|subject=<!-- or: | subjects = -->|movement=|partner=<!-- or: | partners = -->|children=೨ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು|relatives=|awards=ಒಡಿಶಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಭಾರತೀಯ ಭಾಸ ಪರಿಷದ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಬಿಶುಬಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾನುಜಿ ರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|signature=|signature_alt=|website=<!-- {{URL|example.org}} -->|portaldisp=<!-- "on", "yes", "true", etc.; or omit -->}} '''ಮಮತಾ ದಾಶ್''' ''ನೀ'' '''ಮೊಹಾಪಾತ್ರ''' ಅವರು ೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೭ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಭಾರತದ [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾದ]] [[ಒರಿಯಾ|ಒಡಿಯಾ]] ಕವಿ, ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ. ಸಮಯ ಮೀರಿದ ಕ್ಷಣ <ref>{{Cite web|url=https://www.authorspressbooks.com/author_detail.php?a_id=416|title=Mamta Dash|website=Authorspress|archive-url=https://archive.today/20200426033107/https://www.authorspressbooks.com/author_detail.php?a_id=416|archive-date=2020-04-26|access-date=2021-02-27}}</ref> ಅವರ ಕವನ ಸಂಕಲನ ''ಏಕತ್ರ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯ'' ಗಾಗಿ ಒಡಿಶಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಮಮತಾ ಅವರು ೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೭ರಂದು ಜಗತ್‌ಸಿಂಗ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಂದೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ಮಹಾಪಾತ್ರ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಪಂಕಜಮಾಲಾ. ಅವರು ೪ ಸಹೋದರಿಯರು ಮತ್ತು ೩ ಸಹೋದರರು ಇದ್ದರು. ಕಟಕ್‌ನ ರಾವೆನ್‌ಶಾ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಗೆ ತೆರಳುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಜಗತ್‌ಸಿಂಗ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವಳು ಒಂಬತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಅವರ ಕೆಲವು ಕವನಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಮಾಸಿಕ ''ಮೀನಾಬಜಾರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. <ref>{{Cite web|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=3&schedule=2019-11-24&PageId=69283&PageNum=2|title=Newage Media & Publications Pvt. Ltd|date=2019-11-24|website=E-paper|archive-url=https://archive.today/20200426033523/http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=3&schedule=2019-11-24&PageId=69283&PageNum=2|archive-date=2020-04-26|access-date=2020-04-24}}</ref> ಸಂಗಾತಿಯ ಹೆಸರು ಡಾ.ರಘುನಾಥ್ ದಾಶ್ == ಕೃತಿಗಳು == * {{Cite book|title=Ekatra Candrasuryya|last=Dasa|first=Mamata|publisher=Odisa Buk Shtora|year=1985|language=or|oclc=18255506}} * {{Cite book|title=Abak svarga|last=Dasa|first=Mamata|publisher=Kataka Shtudentas Shtora|year=1989|language=or|oclc=24504041}} * {{Cite book|title=Anya jagatara sakala|last=Dasa|first=Mamata|publisher=Agraduta|year=1992|language=or|oclc=29387555}} * {{Cite book|title=Ujjavala upabana|last=Dasa|first=Mamata|publisher=Bidyapuri|year=1994|isbn=81-7411-064-X|language=or|oclc=31241920}} * {{Cite book|title=Sri Arabinda ba cetanara abhiyatra|last=Satprem|last2=Dasa|first2=Mamata|publisher=Mara Aditi Centre|year=1994|language=or|oclc=499859489}} * {{Cite book|title=Tamila galpa sañcayana|last=Chettiar|first=A. Chidambaranatha|last2=Dasa|first2=Mamata|publisher=Sahitya Akademi|year=1994|language=or|oclc=499732897}} * {{Cite book|title=Antarale drsya|last=Dasa|first=Mamata|publisher=Sraddha|year=1994|language=or|oclc=499853642}} * {{Cite book|title=Nila nirbapana|last=Dasa|first=Mamata|publisher=Bidyapuri|year=2000|isbn=81-7411-317-7|language=or|oclc=46617800}} * {{Cite book|title=Hiranyabarnna|last=Dasa|first=Mamata|publisher=Bidyabharati|year=2008|isbn=978-81-906605-1-8|language=or|oclc=426067682}} * {{Cite book|title=Arundhatira sandhya|last=Dasa|first=Mamata|publisher=Bidyapuri|year=2008|isbn=978-81-7411-655-0|language=or|oclc=426067647}} * {{Cite book|title=Subhradhara|last=Dasa|first=Mamata|year=2013|language=or|oclc=904507108}} * {{Cite book|title=Padmapurusha / Padma purusha|last=Dasa|first=Mamata|year=2016|language=or|oclc=988087521}} ಮಾಯಾಂಧಕರ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಆಮ ಸಾಹಿತ್ಯೆ ಶ್ರೀರಾಧ ಬಿಲಾಸ ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರಿದ ಕ್ಷಣ == ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ == * ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, <ref>{{Cite book| last=Dutt | first=K.C. | title=Who's who of Indian Writers, 1999: A-M | publisher=Sahitya Akademi | series=Who's who of Indian Writers, 1999 | year=1999 | isbn=978-81-260-0873-5 | url=https://books.google.com/books?id=QA1V7sICaIwC&pg=PA290 | page=290|last2=Sahitya Akademi}}</ref> * ಗಂಗಾಧರ ರಥ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಭಾನುಜಿ ರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.authorspressbooks.com/author_detail.php?a_id=416|title=Mamta Dash|website=Authorspress|archive-url=https://archive.today/20200426033107/https://www.authorspressbooks.com/author_detail.php?a_id=416|archive-date=2020-04-26|access-date=2021-02-27}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.authorspressbooks.com/author_detail.php?a_id=416 "Mamta Dash"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210621221128/https://authorspressbooks.com/author_detail.php?a_id=416 |date=2021-06-21 }}. ''Authorspress''. from the original on 2020-04-26<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2021-02-27</span></span>.</cite></ref> * ಒಡಿಶಾದ ಸಂಬಲ್‌ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಭರತ ನಾಯಕ್ ಸ್ಮೃತಿ ಸಮ್ಮಾನ * ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ) ಭಾರತೀಯ ಭಾಸ ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಚಿ ರೌತ್ರಯ ಸಮ್ಮಾನ ಕಾಳಿಂದಿ ಪಾಣಿಗ್ರಾಹಿ ಸ್ಮೃತಿ ಸಮ್ಮಾನ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು]] r10h7rytpoe8m50tpqvtxyqgk3dmdo3 0 144347 1376592 1372605 2026-07-11T01:13:45Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376592 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|title=ಆಂಧ್ರಧೀಪತಿ, ದಕ್ಷಿಣಪದ, ತ್ರಿಸಂದ್ರಾಧಿಪತಿ, ಪರಮಹೇಶ್ವರ, ಜನಶ್ರಾವ್ಯ|image=|succession=[[Vishnukundina Dynasty|ವಿಷ್ನುಕುಂಡಿನ ರಾಜ]]|reign=ಸಿ.೪೪೦ – ಸಿ.೪೬೦|predecessor=ಮಾಧವ ವರ್ಮ ೧|successor=ವಿಕ್ರಮೇಂದ್ರ ವರ್ಮ ೨|dynasty=[[Vishnukundina dynasty|Vishnukundina]]|issue=[[ವಿಕ್ರಮೇಂದ್ರ ವರ್ಮ ೨]], [[ದೇವವರ್ಮ]]}} '''ಮಾಧವ ವರ್ಮ ೨''' ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನ ರಾಜವಂಶದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವರನ್ನು ಅವರ ರಾಜವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಡಳಿತಗಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಅವನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಘನತೆಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.goodreads.com/book/show/28680623-history-of-the-andhras|title=History of the Andhras: Upto 1565 AD}}</ref> <ref name="Desa, Madras pp.422-427">Krishna Eao, B.V., 1942; Early Dynasties of the Andhra Desa, Madras; pp.422-427.</ref> <ref>Venkataramanayya, N.;1975I fhe Vishnukundins, Madras</ref> ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮರ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ [[ವಾಕಾಟಕ ರಾಜವಂಶ|ವಾಕಾಟಕ]] ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎರಡನೇ ಪೃಥ್ವಿಷೇನರ ಮೇಲೆ ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಜಯ. ಎರಡನೇ ಪೃಥ್ವಿಷೇನರ ಮಗಳು, ವಾಕಾಟಕ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮರಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಯಿತು. <ref name="exoticindiaart.com">{{Cite web|url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/administration-in-andhra-from-earliest-time-to-13th-century-d-old-and-rare-book-nal163/|title=Administration in Andhra: From the Earliest Time to 13th Century A.D. (An Old and Rare Book) &#124; Exotic India Art}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.livehistoryindia.com/story/people/the-vishnukundin-kings-of-andhra|title=The Vishnukundin Kings of Andhra|date=13 December 2017}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮ, ಗೋವಿಂದ ವರ್ಮ ೧ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಹಾದೇವಿಯ ಮಗ. ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು - ವಿಕ್ರಮೇಂದ್ರ ವರ್ಮ ಮತ್ತು ದೇವ ವರ್ಮ. <ref name="Fdaytalk- Telangana History Ancient to Modern Period: Chapter Wise Most Common MCQ Questions">{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Telangana_History_Ancient_to_Modern_Peri/zay2DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Madhava+Varma+II%22+-wikipedia&pg=PT78&printsec=frontcover|title=Telangana History Ancient to Modern Period: Chapter Wise Most Common MCQ Questions|last=Fdaytalk|first=Fdaytalk|publisher=Fdaytalk|pages=612|access-date=23 December 2020}}</ref> == ಆಳ್ವಿಕೆ == ಅವನ ಹಿಂದಿನವನು ಮಾಧವ ವರ್ಮ ೧ (ಸಿ. ೪೨೦ – ಸಿ. ೪೫೫). ಅವರನ್ನು ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನ ರಾಜವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಡಳಿತಗಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಅವನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಅವನು ಪ್ರಬಲ [[ವಾಕಾಟಕ ರಾಜವಂಶ|ವಾಕಾಟಕ]] ರಾಜ ಎರಡನೇ ಪೃಥ್ವಿಷೇನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಎರಡನೇ ಪೃಥ್ವಿಷೇನರ ಮಗಳು, ವಾಕಾಟಕ ಮಹಾದೇವಿಯ ವಿವಾಹ ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. <ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Telangana_History_Ancient_to_Modern_Peri/zay2DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Madhava+Varma+II%22+-wikipedia&pg=PT78&printsec=frontcover|title=Telangana History Ancient to Modern Period: Chapter Wise Most Common MCQ Questions|last=Fdaytalk|first=Fdaytalk|publisher=Fdaytalk|pages=612|access-date=23 December 2020}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFdaytalk">Fdaytalk, Fdaytalk. [https://www.google.co.in/books/edition/Telangana_History_Ancient_to_Modern_Peri/zay2DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Madhava+Varma+II%22+-wikipedia&pg=PT78&printsec=frontcover ''Telangana History Ancient to Modern Period: Chapter Wise Most Common MCQ Questions'']. Fdaytalk. p.&nbsp;612<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2020</span>.</cite></ref> <ref name="Mahalakshmi Ramakrishnan: (1) (PDF) Vishnukundina Empire | Mahalakshmi Ramakrishnan">{{Cite journal|last=Ramakrishnan|first=Mahalakshmi|title=(1) (PDF) Vishnukundina Empire {{!}} Mahalakshmi Ramakrishnan|url=https://www.academia.edu/25578228|publisher=Academia edu|accessdate=22 December 2020}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="Andhra Pradesh PSC notes: Vishnukundins- Andhra Pradesh PCS Exam Notes">{{Cite web|url=https://andhrapradesh.pscnotes.com/appsc-group-1-mains/paper-i/andhra-pradesh-history/vishnukundins/|title=Vishnukundins- Andhra Pradesh PCS Exam Notes|date=4 June 2017|website=Andhra Pradesh PSC notes|publisher=Andhra Pradesh PSC notes|access-date=23 December 2020}}</ref> ಅವನು [[ಕಲಿಂಗ|ಕಳಿಂಗವನ್ನು]] ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ೩೩ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ [[ಪಲ್ಲವ|ಕಾಂಚೀಪುರಂನ ಪಲ್ಲವರ ಮೇಲೆ]] ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು. <ref>{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/Telangana_History_Ancient_to_Modern_Peri/zay2DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Madhava+Varma+II%22+-wikipedia&pg=PT78&printsec=frontcover|title=Telangana History Ancient to Modern Period: Chapter Wise Most Common MCQ Questions|last=Fdaytalk|first=Fdaytalk|publisher=Fdaytalk|pages=612|access-date=23 December 2020}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFdaytalk">Fdaytalk, Fdaytalk. [https://www.google.co.in/books/edition/Telangana_History_Ancient_to_Modern_Peri/zay2DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Madhava+Varma+II%22+-wikipedia&pg=PT78&printsec=frontcover ''Telangana History Ancient to Modern Period: Chapter Wise Most Common MCQ Questions'']. Fdaytalk. p.&nbsp;612<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2020</span>.</cite></ref> ಅವರು '''ಜನಾಶ್ರಯ'''ವನ್ನು ಬರೆದರು. <ref> ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮ ಒಂದು ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು- ''ತ್ರಿವಾರ ನಗರ ಭಾವನಾಗತಾ ಸುಂದರಿ ಹೃದಯ ನಂದನ'' (ತ್ರಿವಾರ ನಗರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸುಂದರ ಕನ್ಯೆಯರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದವರು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. </ref> ಆನಂದ ಗೋತ್ರಿಕರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮ ಅಮರಾಪುರವನ್ನು (ಆಧುನಿಕ [[ಅಮರಾವತಿ (ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ)|ಅಮರಾವತಿ]] ) ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. [[ಪಲ್ಲವ|ಪಲ್ಲವರ]] ನಿರಂತರ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಅವರು ಔಟ್-ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ದೇವ ವರ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಮೊಮ್ಮಗ ಮೂರನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮ ಅವರನ್ನು ಅದರ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. <ref name="S.R Ramanujan: The Lord of Vengadam A Historical Perspective">{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/THE_LORD_OF_VENGADAM/rntPBAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=%22Madhava+Varma+II%22+-wikipedia&pg=PA23&printsec=frontcover|title=The Lord of Vengadam A Historical Perspective|last=Ramanujan|first=S.R|date=15 August 2014|publisher=Partridge Publishing India|isbn=9781482834635|edition=E-book|pages=268|access-date=23 December 2020}}</ref> == ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿ == ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮ ೮೦೦ ಆನೆಗಳು, ೧೫೦೦ ಅಶ್ವದಳದ ಕುದುರೆಗಳು, ೨೩ ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಕಾಲಾಳುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಬಲ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾನೆ. ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನ ರಾಜವಂಶದ ಐಪುರ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಅವರ ಸೈನ್ಯವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು: * ಆನೆಗಳು * ರಥಗಳು * ಅಶ್ವದಳ * ಪದಾತಿ ದಳ ಹಸ್ತಿಕೋಸನು ಆನೆ ಪಡೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ವೀರಕೋಶನು ಭೂಸೇನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜರ ಪರವಾಗಿ ಸಹ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. <ref name="Venkataramanayya, N. p.25">Venkataramanayya, N.;1975I fhe Vishnukundins, Madras, p.25</ref> <ref>Sankaramrayanan* S,j 1977? The Vishnukundinas and their times, Delhi</ref> == ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರ == *ಪೂರ್ವ-ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ *ಪಶ್ಚಿಮ - ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ *ಉತ್ತರ - ರೇವಾ, ನರ್ಮದಾ ನದಿ. *ದಕ್ಷಿಣ - ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರ. ಪುಲಿಕಾಟ್ ಕೆರೆ ಇರಬಹುದು. [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]], [[ತೆಲಂಗಾಣ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]] [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], ದಕ್ಷಿಣ [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] <ref>{{Cite web|url=https://www.livehistoryindia.com/story/people/the-vishnukundin-kings-of-andhra|title=The Vishnukundin Kings of Andhra|date=13 December 2017}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.livehistoryindia.com/story/people/the-vishnukundin-kings-of-andhra "The Vishnukundin Kings of Andhra"]. 13 December 2017.</cite></ref> ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸತಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನ ನಾಣ್ಯಗಳು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]] <ref>{{Cite web|url=https://www.teluguwishesh.com/190-andhra-headlines-flash-news/67366-history-of-ancient-andhra-dynasty-vishnukundinas-historical-story.html|title=The History of Ancient Andhra Dynasty &#124; Vishnukundinas Dynasty &#124; Telugu Ancient Stories &#124; Telugu Historical Stories|access-date=2022-08-07|archive-date=2015-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150822205405/http://www.teluguwishesh.com/190-andhra-headlines-flash-news/67366-history-of-ancient-andhra-dynasty-vishnukundinas-historical-story.html|url-status=dead}}</ref> ದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. == ಧರ್ಮ == ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನರ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮರ ಹಿಂದಿನ ರಾಜರ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ]] ಪೋಷಕರಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.harekrsna.com/sun/features/05-15/features3456.htm|title=The Sampradaya Sun - Independent Vaisnava News - Feature Stories - May 2015|access-date=2022-08-07|archive-date=2017-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170112044321/http://www.harekrsna.com/sun/features/05-15/features3456.htm|url-status=dead}}</ref> == ಶಾಸನಗಳು == ಅವನ ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮ ಇತರ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜರ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವನ ಅಧಿಕಾರವು ಪೂರ್ವ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ರೇವಾ ( [[ನರ್ಮದಾ ನದಿ|ನರ್ಮದಾ]] ) ನದಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಎಂದು ತುಮ್ಮಲಗುಡೆಮ್ ಪ್ಲೇಟ್ಸ್ ೨ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ರಾಜ್ಯವು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ನದಿಗೆ ಬೇಟೆಯಾಡಿತು ಎಂದು ಸಹ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. <ref>Sastry, B.I.; June, 1965? '*Indrapalanagaram Copper Plates” Bharathi, Vijayawada, pp.14-28</ref> <ref>Sastry, B*H.? July, 1965? opoCit* pp.2-14</ref> <ref>Kielhom, F. ? 1896-97? ‘‘Chickulla plates of Vikramendra</ref> [[ಗುಂಟೂರು]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣಾ]] ನದಿಯ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು ಎಂದು ವೇಲ್ಪುರು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. [[ಪಲ್ಲವ|ಪಲ್ಲವರೊಂದಿಗಿನ]] ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ವೇಲ್ಪುರುವಿನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಎರಡನೇ ಮಾಧವ ವರ್ಮ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನರ್ಮದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು, [[ವೆಂಗಿನಾಡು|ವೆಂಗಿಯಲ್ಲಿ]] [[ನರ್ಮದಾ ನದಿ|ಸಾಲಂಕಾಯನ]] ರಾಜವಂಶವನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿದನು, ಪಿಷ್ಟಾಪುರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕಾಕುಲಂನ ಆಡಳಿತಗಾರರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ವ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದನು. ಅವನು ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು [[ಗುಂಟೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದನು. <ref>Sankaranarayanan, S; 1967-^8? "Velpuru stone inscription of ladhavavarman II", Epigraphia Indica Vol. XXXVII, Delhi, pp.125 ff.</ref> ಖಾನಾಪುರ ಫಲಕಗಳು: ಸ್ಥಳ: ಸತಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ. 'ಎರಡನೆಯ ಫಲಕವು ಸಾರ್ವಭೌಮ (ಚಕ್ರವರ್ತಿ) ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮಹಾರಾಜ ಮಾಧವ ವರ್ಮ ೨'' ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. [[ವಾಕಾಟಕ ರಾಜವಂಶ|ವಾಕಾಟಕ ರಾಜ ಎರಡಾನೇ ಪೃಥ್ವಿಷೇನನನ್ನು]] ಸೋಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು [[ವಾಕಾಟಕ ರಾಜವಂಶ|ವಾಕಾಟಕ ಮಹಾದೇವಿಯ]] ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು, ಅವನು ಚಾತುರ್ವಂಶ, ಚತುರಾಶ್ರಮ, ಧರ್ಮ-ಕರ್ಮಸೇತು ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ]] 7hs0govw3t0rt3mr4flklij76zjdskq 0 148190 1376562 1355317 2026-07-10T13:32:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376562 wikitext text/x-wiki  {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox}} '''ಬಾರ್ಬರಿಕಾ''' ( ''ಬರ್ಬರಿಕಾ)'' ಅಥವಾ '''ಖತು ಶ್ಯಾಮ್''', [[ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು|ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು]], ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''[[ಸ್ಕಾಂದ ಪುರಾಣ|ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ]]'' ಪ್ರಕಾರ, ಬಾರ್ಬರಿಕ [[ಘಟೋತ್ಕಚ]] (ಭೀಮನ ಮಗ) ಮತ್ತು ದೈತ್ಯ ಮೂರನ ಮಗಳು ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮೌರ್ವಿಯ ಮಗ, <ref name="Parmeshwaranand2001">{{Cite book|url=https://archive.org/details/bub_gb_6F0ZIBIL2ZAC|title=Encyclopaedic Dictionary of Puranas|last=Parmeshwaranand|first=Swami|publisher=Sarup & Sons|year=2001|isbn=978-81-7625-226-3|page=[https://archive.org/details/bub_gb_6F0ZIBIL2ZAC/page/n161 155]}}</ref> ಆದರೆ ಇತರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಅವನು ದಕ್ಷಿಣದ ಯೋಧ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅವರು ಮೂಲ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಮನ್ವಯತೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾರ್ಬರಿಕ ಮೂಲತಃ [[ಯಕ್ಷ]], ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಮರುಜನ್ಮ ಹೊಂದಿದ್ದನು. [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ|ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ]] ಭಾಗವಹಿಸದೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಕಾರಣವಾದ ದುರ್ಬಲ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೋರಾಡುವ ಅವರ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಅವನು ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. [[ನೇಪಾಳ|ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ]], ಕಿರಾತಿ ರಾಜ ಯಲಂಬರ್ ಮಹಾಭಾರತದ ಬಾರ್ಬರಿಕಾ, ಘಟೋತ್ಕಚನ ಮಗ ಮತ್ತು ಭೀಮನ ಮೊಮ್ಮಗ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಬಾರ್ಬರಿಕಾ ಮಹಾಭಾರತದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂಬ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರು ಪರಸ್ಪರರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಕಾಠ್ಮಂಡು ಕಣಿವೆಯ ಸ್ಥಳೀಯರು ಅವನನ್ನು ಆಕಾಶ ಭೈರವ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿದರೆ, ಮಾನವ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕಣಿವೆಗೆ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದ ಸ್ವರ್ಗದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಎಂದು ದಂತಕಥೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.harekrsna.com/sun/features/02-13/features2739.htm|title={title}|archive-url=https://web.archive.org/web/20130225033948/http://www.harekrsna.com/sun/features/02-13/features2739.htm|archive-date=25 February 2013|access-date=17 January 2014}}</ref> [[ರಾಜಸ್ಥಾನ|ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ]], ಬಾರ್ಬರಿಕನನ್ನು [[ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ|ಖತು ಶ್ಯಾಮ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಖಾತು]] '''ಶ್ಯಾಮ್''' ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, <ref>{{Cite web|url=https://www.newstrend.news/175965/khatu-shyam-maharaj-ki-kahani/|title=जानिये कौन हैं ये खाटू श्याम महाराज|date=14 October 2018|website=newstrend.news|publisher=Newstrend|language=hi|access-date=3 May 2020}}</ref> ಮತ್ತು [[ಗುಜರಾತ್|ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ]], ಅವನನ್ನು '''ಬಲಿಯದೇವ್''' ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು ತನ್ನ ಅಜ್ಜರಾದ [[ಪಾಂಡವರು|ಪಾಂಡವರ]] ವಿಜಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಅವನು [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನಿಂದ]] ದೇವತೆಯಾದನು. == ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳು == * '''ಬಾರ್ಬರಿಕ:''' ಖತುಶ್ಯಾಮನ ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಸರು ಬಾರ್ಬರಿಕ. ಅವನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಕೃಷ್ಣ ನೀಡಿದ ಶ್ಯಾಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. * '''ಶೀಶ್ ಕೆ ದಾನಿ:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ತಲೆಯ ದಾನಿ"; ಮೇಲಿನ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ. * '''ಹಾರೆ ಕಾ ಸಹಾರಾ:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಸೋಲಿಸಿದವರ ಬೆಂಬಲ"; ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಬಾರ್ಬರಿಕಾ ಕಡಿಮೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಸೋತವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುವ ಜನಪ್ರಿಯ ಪದ್ಯಕ್ಕೂ ಇದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ: ''ಹಾರೇ ಕಾ ಸಹಾರಾ, ಖತುಶ್ಯಾಮ್ ಹಮಾರಾ'' [ನಾವು ದುಃಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ; ಖತುಶ್ಯಾಮ ನಮ್ಮೊಂದಿಗಿದ್ದಾನೆ! ] * '''ತೀನ್ ಬಾನ್ ಧಾರಿ:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಮೂರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತವನು"; ಕಾಮಕ್ಷಯ ದೇವಿಯ ವರವಾಗಿ ಅವನು ಪಡೆದ ಮೂರು ದೋಷರಹಿತ ಬಾಣಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಈ ಬಾಣಗಳು ಸಾಕಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಮೂರು ಬಾಣಗಳ ಕೆಳಗೆ ಬರೆದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ''ಮಾಂ ಸೇವ್ಯಂ ಪರಾಜಿತಃ'' . * '''ಲಖಾ-ದತಾರಿ:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಮುನಿಫಿಸೆಂಟ್ ಕೊಡುವವನು"; ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಏನು ಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ಕೊಡಲು ಹಿಂಜರಿಯದವನು. * '''ಲೀಲಾ ಕೆ ಅಸ್ವಾರ್:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಲೀಲಾ ರೈಡರ್"; ಅವನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆಯ ಹೆಸರು. ಅನೇಕರು ಇದನ್ನು ''ನೀಲಾ ಘೋಡಾ'' ಅಥವಾ "ನೀಲಿ ಕುದುರೆ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. * '''ಖಾತು ನರೇಶ್:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ದಿ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಖಾತು "; ಖಾತು ಮತ್ತು ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಆಳುವವನು. * '''ಕಲಿಯುಗ್ ಕೆ ಅವತಾರ್:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: " [[ಕಲಿಯುಗ|ಕಲಿಯುಗದ]] ದೇವರು"; ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಕಾರ ಅವನು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ದೇವರು. * '''ಶ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾರೆ:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಪ್ರೀತಿಯ ಶ್ಯಾಮ್" * '''ಬಲಿಯಾ ದೇವ್:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ತನ್ನನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ದೇವರು"; ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ವಾಸ್ನಾದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * '''ಮೋರೆಚಾಡಿಧಾರಕ್''' : ಅಕ್ಷರಶಃ: "ನವಿಲು ಗರಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೋಲನ್ನು ಹೊತ್ತವನು" * '''ಶ್ಯಾಮ್ ಬಾಬಾ:''' [[ಮಾರವಾಡಿ|ಮಾರ್ವಾಡಿ]] ಸಮುದಾಯದ ನಡುವೆ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಹೆಸರು. * '''ಬಾರಿಶ್ ಕಾ ದೇವತಾ:''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಮಳೆಯ ದೇವರು"; ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಳೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು. [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ|ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ]] ಮಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಮ್ರುನಾಗ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರು. * '''ಯಲಂಬರ್:''' ಯಲಂಬರ್ [[ನೇಪಾಳ|ನೇಪಾಳದ]] ಕಿರಾತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಿರಾತ ಯೋಧ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ರಾಜ. <ref>{{Cite web|url=https://www.harekrsna.com/sun/features/02-13/features2739.htm|title=Nepal in the Mahabharata Period, Part 12|last=SUN STAFF|website=www.harekrsna.com|access-date=2022-07-31|archive-date=2022-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220731230041/https://www.harekrsna.com/sun/features/02-13/features2739.htm|url-status=dead}}</ref> * '''ಆಕಾಶ ಭೈರವ :''' ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಆಕಾಶದ ದೇವರು"; ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಅನೇಕ ಅಪಾಯಕಾರಿ [[ಭೈರವ]] ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.rudraksha-ratna.com/articles/lord-khatushyamji|title=About Baba Khatu Shyam Ji: Who is He, His Story & History - Rudra Centre|website=www.rudraksha-ratna.com|language=en|access-date=2022-07-31}}</ref> * '''ಸವ ಭಕ್ಕು ದೇವ''' : ಅಕ್ಷರಶಃ: "ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಕೈ"; [[ಕಠ್ಮಂಡು|ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿ]] [[ಲಿಚ್ಛವಿ|ಲಿಚ್ಚವಿ]] ಸಮುದಾಯದ ನಡುವೆ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಹೆಸರು * '''ವಂಗಾ ದ್ಯ''' : ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಆಕಾಶ ರಕ್ಷಣೆಯ ದೇವರು"; [[ನೇಪಾಳ|ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ]] ಕಿರಾತ್ ಜನರ ಮೊದಲ ಪೂರ್ವಜ ರಾಜ. <ref>{{Cite web|url=https://www.harekrsna.com/sun/features/02-13/features2731.htm|title=Nepal in the Mahabharata Period, Part 4|last=Sun Staff|website=www.harekrsna.com|access-date=2022-07-31}}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''ಹತು ದ್ಯಾ''' : ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಶುದ್ಧ ಮದ್ಯದ ದೇವರು"; ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಆಶೀರ್ವಾದವಾಗಿ ನೀಡುವವನು, [[ನೇವಾರ್ ಭಾಷೆ|ನೇವಾರಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರು * '''ಅಜು ದ್ಯಾ''' : ಅಕ್ಷರಶಃ: "ಪೂರ್ವಜ ದೇವರು"; ನೇಪಾಳದ ಮಹಾರ್ಜನ್ ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲಪುರುಷ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ == ಬಾರ್ಬರಿಕ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗಿನ ಅವನ ಸಂಭಾಷಣೆ == ಬಾರ್ಬರಿಕ/ಬೆಲಾರ್ಸೆನ್ [[ಭೀಮಸೇನ|ಭೀಮನ]] ಮೊಮ್ಮಗ ( [[ಪಾಂಡವರು|ಪಾಂಡವ]] ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯವನು), ಮತ್ತು ಘಟೋತ್ಕಚನ ಮಗ. [[ಘಟೋತ್ಕಚ|ಘಟೋತ್ಕಚನು]] [[ಭೀಮಸೇನ|ಭೀಮ]] ಮತ್ತು [[ಹಿಡಿಂಬಿ|ಹಿಡಿಂಬಿಯ]] ಮಗ. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಬಾರ್ಬರಿಕ ತುಂಬಾ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಯೋಧ. ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತನು. ದೇವತೆಗಳು ( ''ಅಷ್ಟದೇವರು'' ) ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ದೋಷರಹಿತ ಬಾಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MMFdosx0PokC&pg=PA431|title=Rethinking India's Oral and Classical Epics|last=Alf Hiltebeitel|publisher=University of Chicago Press|year=2009|isbn=9780226340555|page=431|author-link=Alf Hiltebeitel|access-date=28 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305012600/https://books.google.ca/books?id=MMFdosx0PokC&lpg=PA431|archive-date=5 March 2016|df=dmy-all}}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಬಾರ್ಬರಿಕನನ್ನು "ಮೂರು ಬಾಣಗಳ ಧಾರಕ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕೌರವರ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಾರ್ಬರಿಕನಿಗೆ ತಿಳಿದಾಗ, ಅವನು ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಬಯಕೆ ಬಂದರೆ ಸೋತ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಮೂರು ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ತನ್ನ ನೀಲಿ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದನು. ಜಾನಪದದ ಪ್ರಕಾರ, [[ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು, ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮುಗಿಸಲು ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳು ಬೇಕು ಎಂದು [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನು]] ಎಲ್ಲಾ ಯೋಧರನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ೨೦ ದಿನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು [[ಭೀಷ್ಮ]] ಉತ್ತರಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ೨೫ ದಿನ ಬೇಕು ಎಂದು [[ದ್ರೋಣ|ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು]] ಉತ್ತರಿಸಿದರು. [[ಕರ್ಣ|ಕರ್ಣನನ್ನು]] ಕೇಳಿದಾಗ ಅವನು ೨೪ ದಿನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. [[ಅರ್ಜುನ|ಅರ್ಜುನನು]] ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಾನೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ೨೮ ದಿನಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯೋಧನನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಉತ್ತರವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನು ಬಾರ್ಬರಿಕನನ್ನು ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಬಾರ್ಬರಿಕಾ ಅವರು ಅದನ್ನು ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು ಬಾರ್ಬರಿಕನನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಮಹಾಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಗಿಸುವೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಒಂದೇ ಬಾಣ ಸಾಕು ಮತ್ತು ಅದು ತನ್ನ ಬತ್ತಳಿಕೆಗೆ ಮರಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಾರ್ಬರಿಕ ಉತ್ತರಿಸಿದ. ಅವರು ನಾಶಮಾಡಲು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮೊದಲ ಬಾಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ಎರಡನೇ ಬಾಣವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಎರಡನೆಯ ಬಾಣವು ಅವನು ಉಳಿಸಲು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರನೇ ಬಾಣವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವನ ಬತ್ತಳಿಕೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದರಿಂದ ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಬಹುದು. ಕಥೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯು ಹೀಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, "ಬಾರ್ಬರಿಕ ಕೇವಲ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತವಾಗಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಳು. 'ಒಂದೊಂದರಿಂದ ನಾನು ಪಾಂಡವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ, ಕೌರವರು. ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯವನಾದ ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ,' ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದರು." <ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/692288394|title=Jaya : an illustrated retelling of the Mahabharata|last=Pattanaik|first=Devdutt|date=2010|isbn=978-0-14-310425-4|location=Gurgaon, Haryana, India|oclc=692288394}}</ref> ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಾನು ನಿಂತಿರುವ [[ಅಶ್ವತ್ಥಮರ|ಪೀಪಲ್]] ಮರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದನು. ಬಾರ್ಬರಿಕನು ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡಲು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಬಾರ್ಬರಿಕಾ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಮರದಿಂದ ಎಲೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತು ತನ್ನ ಪಾದದ ಕೆಳಗೆ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟನು. ಬಾರ್ಬರಿಕನು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಾಗ, ಅದು ಮರದ ಎಲ್ಲಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಕಾಲಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಳಿದಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಬಾಣ ತನ್ನ ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಏಕೆ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣ ಬಾರ್ಬರಿಕನನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಅವನ ಪಾದದ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಎಲೆ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಬಾರ್ಬರಿಕ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ಎಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಾಣವು ಅವನ ಪಾದವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿತು. ಬಾರ್ಬರಿಕನು ತನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ಎತ್ತುವಂತೆ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬಾಣವು ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದವನ್ನು ಚುಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಎಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಪಾದವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬಾಣವು ಅಡಗಿದ ಎಲೆಯನ್ನು ಸಹ ಗುರುತಿಸಿತು. ಮೂರನೆಯ ಬಾಣವು ಎಲ್ಲಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು (ಗುಪ್ತ ಎಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿತು. ಈ ಮೂಲಕ, ಬಾಣಗಳು ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ದೋಷರಹಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದನು, ಬಾರ್ಬರಿಕನು ತನ್ನ ಗುರಿಗಳ ಇರುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಬಾಣಗಳು ಇನ್ನೂ ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವನ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಹೀಗೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಬಾರ್ಬರಿಕನ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು ಆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಪರವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದನು. ಯಾವುದು ದುರ್ಬಲವೋ ಆ ಕಡೆ ಹೋರಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಎಂದು ಬಾರ್ಬರಿಕಾ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೌರವರ ಹನ್ನೊಂದು ಮಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪಾಂಡವರು ಕೇವಲ ಏಳು [[ಅಕ್ಷೋಹಿಣಿ|ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ]] ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಪಾಂಡವರು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬಯಸಿದರು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಅಂತಹ ಮಾತನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು (ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ) ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀರಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾದ ಪಾಂಡವರ ಕಡೆಗೆ ಅವನ ಬೆಂಬಲವು ಅವರನ್ನು ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಾರ್ಬರಿಕ ಊಹಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನ ಮಾತಿನ ನಿಜವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದನು: ಕೃಷ್ಣ ಅವರು ಯಾವ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೋ ಅದು ಅವರ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅವನು ಬದಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಲವಂತವಾಗಿ (ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾತಿನ ಕಾರಣ). ಹೀಗಾಗಿ, ನಿಜವಾದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಎರಡು ಕಡೆಯ ನಡುವೆ ಆಂದೋಲನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ತರುವಾಯ, ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷವು ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಬದುಕುಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೃಷ್ಣನು ದಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. == ದಾನ ಕಾರ್ಯ == [[ಚಿತ್ರ:Reengus_Temple_Art6.JPG|thumb| ಬಾರ್ಬರಿಕ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ]] ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.]] ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು/ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲು, ವೀರ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ತಲೆಯನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನು ಅವನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ತಾನು ಬಾರ್ಬರಿಕನನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ದಾನದಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಅವನ ವಾಗ್ದಾನವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಬಾರ್ಬರಿಕನು ಅವನಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಇದು ಮಂಗಳವಾರ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅರ್ಧ) ೧೨ ನೇ ದಿನದಂದು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಬಾರ್ಬರಿಕ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದನು. ಒಮ್ಮೆ [[ಬ್ರಹ್ಮ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ದೇವತೆಗಳು [[ವೈಕುಂಠ|ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ]] ಬಂದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಧರ್ಮವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ]] ದೂರು ನೀಡಿದರು; ದುಷ್ಟರಿಂದಾಗುವ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲು ಬಂದರು. ವಿಷ್ಣುವು ತಾನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾನವನಾಗಿ ಅವತರಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಆಗ, ಒಬ್ಬ ಯಕ್ಷನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಟ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ತಾನು ಮಾತ್ರ ಸಾಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಇದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ತುಂಬಾ ನೋವಾಯಿತು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ವಿಷ್ಣುವು ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ಯಕ್ಷನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು. ನಂತರ, [[ಯಕ್ಷ|ಯಕ್ಷನು]] ಬಾರ್ಬರಿಕನಾಗಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ಶಾಪದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನು ದಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ. ಆ ದಿನದಿಂದ ಮಾನವ ಬಾರ್ಬರಿಕನು ಖಾತು ಶ್ಯಾಮನಾದನು, ಬಾರ್ಬರಿಕನಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿದವನು ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು ಮತ್ತು ದೇವರು ಕೃಷ್ಣನು ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡನು. == ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ == ತನ್ನ ಶಿರಚ್ಛೇದನ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಬಾರ್ಬರಿಕನು ಮುಂಬರುವ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ತನ್ನ ಮಹಾನ್ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಒಪ್ಪಿದನು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ತಲೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿದನು. ಬೆಟ್ಟದಿಂದ, ಬಾರ್ಬರಿಕನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನು ಇಡೀ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಪಾಂಡವ ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣ ಯಾರು ಎಂದು ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲೇ ವಾದಿಸಿದರು. ಇಡೀ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಬಾರ್ಬರಿಕನ ತಲೆಗೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕೃಷ್ಣ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಬಾರ್ಬರಿಕನ ತಲೆಯು ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಬಾರ್ಬರಿಕ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ, “ನಾನು ನೋಡಿದ್ದು ಒಂದೇ, ಒಂದು ದೈವಿಕ ಚಕ್ರವು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ತಿರುಗುತ್ತದೆ, ಧರ್ಮದ ಪರವಾಗಿಲ್ಲದವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ [[ಪಾಂಡವರು]], ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿದವನು [[ನಾರಾಯಣ|ನಾರಾಯಣನೇ]] ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಕೇವಲ ಸಾಧನಗಳು ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಬಾರ್ಬರಿಕನ ತಲೆಯು ಅವನ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು. ಅವನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ದೇವರು ಕಮ್ರುನಾಗ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮಂಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಮಂಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಂದರನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕಮ್ರು ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೊಳ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. [[ರಾಜಸ್ಥಾನ|ರಾಜಸ್ಥಾನದ]] ಸಿಕರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾಟು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಖತುಶ್ಯಮ್ [[ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ|ದೇವಾಲಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಅವರು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಬಲಿಯಾದೇವನ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪವಿತ್ರವಾದ ದೇವಾಲಯ, ಬಾರ್ಬರಿಕ್ [[ಗುಜರಾತ್|ಗುಜರಾತ್‌ನ]] ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಂಬಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. == ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳು == ಬಾರ್ಬರಿಕನನ್ನು ಶ್ಯಾಮ್ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಪರಮೋಚ್ಚ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣನ ಯಾವುದೇ ಅವತಾರವಲ್ಲ ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನ ಮಹಾನ್ ಭಕ್ತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತನ ಮಹಿಮೆಯು ಕೃಷ್ಣನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಜನರು ಖತುಶ್ಯನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹಬ್ಬಗಳ ಸುವಾಸನೆಯು ಕೃಷ್ಣನ ಲವಲವಿಕೆಯ ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ]], ''ಜೂಲ್ ಜೂಲಾನಿ ಏಕಾದಶಿ'', [[ಹೋಳಿ]] ಮತ್ತು [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ]] ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ''ಫಾಲ್ಗುಣ ಮೇಳವು'' ಪ್ರಧಾನ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ದಂಪತಿಗಳು ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳನ್ನು ಅವರ ''ಮುಂಡನ್'' (ಮೊದಲ ಕೂದಲು ಕ್ಷೌರ) ಸಮಾರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಐದು ಬಾರಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಆರತಿ (ಪೂಜೆ)|ಆರತಿಯನ್ನು]] ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು: * ''ಮಂಗಳ ಆರತಿ'' : ದೇವಸ್ಥಾನ ತೆರೆದಾಗ ಮುಂಜಾನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ''ಶೃಂಗಾರ ಆರತಿ'' : ಬಾಬಾ ಶ್ಯಾಮ್ ಅವರ ಮೇಕಪ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆರತಿಗಾಗಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. * ''ಭೋಗ್ ಆರತಿ'' : ''ಭೋಗ್'' ( [[ಪ್ರಸಾದ]] ) ಅನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ''ಸಂಧ್ಯಾ ಆರತಿ'' : ಸಂಜೆ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ''ಶಯನ ಆರತಿ'' : <ref>{{Cite web|url=https://kalpanaye.in/khatu-shyam-mandir-information/|title=Baba Khatu Shyam {{!}} खाटू श्याम : कलयुग के देव|last=Team|first=Editorial|date=2022-08-04|website=Kalpanaye|language=en-US|access-date=2022-08-05|archive-date=2022-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20220805154549/https://kalpanaye.in/khatu-shyam-mandir-information/|url-status=dead}}</ref> ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು ೧೦ ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ "ಶ್ರೀ ಶ್ಯಾಮ್ ಆರತಿ" ಮತ್ತು "ಶ್ರೀ ಶ್ಯಾಮ್ ವಿನತಿ" ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ಯಾಮ್ ಮಂತ್ರವು ಭಕ್ತರಿಂದ ಜಪಿಸಲ್ಪಡುವ ನಾಮಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಲಿಟನಿಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳು ಸೇರಿವೆ: '''ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾದಶಿ:''' ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅರ್ಧದ ೧೧ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ದಿನಗಳು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬಾರ್ಬರಿಕನು [[ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ|ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ]] ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅರ್ಧದ ೧೧ ನೇ ದಿನದಂದು ಜನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನು ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ( ಶಿರ ) ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಮಂಗಳವಾರ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅರ್ಧದ ೧೨ ನೇ ದಿನದಂದು ದಾನ ಮಾಡಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ''ದರ್ಶನವನ್ನು'' ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನಗಳ ನಡುವೆ ಬರುವ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ದೇವಸ್ಥಾನ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯ [[ಭಜನೆ]] ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಭಕ್ತರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತರು ಭಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಲು ಭಜನಾ ಗಾಯಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. '''ಶ್ಯಾಮ್ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ:''' ಇದು ದೇವಾಲಯದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಕೊಳವಾಗಿದ್ದು, ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತಿ ಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜನರು ''ಶ್ಯಾಮ್ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.'' ಇದರಿಂದ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮೇಳದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. '''ನಿಶಾನ್ ಯಾತ್ರೆ:''' ನೀವು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ''ನಿಶಾನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ'' ನಿಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ''ನಿಶಾನ್'' ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಾತ್ರದ ತ್ರಿಕೋನ ಧ್ವಜವಾಗಿದ್ದು, ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿದಿರಿನ ಕೋಲಿನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಿಂಗಾಸ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಖಾಟುಗೆ (೧೭ಕಿಮೀ) ಮಾರ್ಗವನ್ನು (ಬರಿ) ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಆವರಿಸುವಾಗ ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಫಾಲ್ಗುಣ ಮೇಳದಲ್ಲಿ'' ಲಕ್ಷಾಂತರ ''ನಿಶಾನಗಳನ್ನು'' ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. '''ಫಾಲ್ಗುಣ ಮೇಳ :''' ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ [[ಹೋಳಿ]] ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ೮-೯ ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ನಡೆಯುವ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮೇಳ . ಬರ್ಬರಿಕನ ತಲೆಯು ''ಫಾಲ್ಗುಣ ಶುದ್ಧ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು,'' ಇದು ಹಿಂದೂ ತಿಂಗಳ [[ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸ|ಫಾಲ್ಗುಣದ]] ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅರ್ಧದ ೧೧ ನೇ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ತಿಂಗಳ ೯ ರಿಂದ ೧೨ರ ವರೆಗೆ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಈಗ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಉಜ್ವಲ ಅರ್ಧದ ಸುಮಾರು ೧೨-೧೫ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Khatushyamji_Rath1.JPG|thumb|267x267px| ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಕೋಟಾದಿಂದ ಖತುಶ್ಯಾಮ್ಜಿಗೆ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖತುಶ್ಯಾಮ್ಜಿ ರಥ ವಿಗ್ರಹ]] ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಯಾತ್ರಿಕರು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಿಶಾನ್ಗಳನ್ನು (ಪವಿತ್ರ ಚಿಹ್ನೆ - [[ಬಾವುಟ|ಧ್ವಜಗಳು]] ) ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ''[[ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ|ಶ್ಯಾಮ್]] [[ಭಜನೆ|ಭಜನೆಗಳನ್ನು]]'' ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು [[ಗುಲಾಲು|ಗುಲಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ]] ''ಹೋಳಿ'' ಆಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಶ್ಯಾಮ್ [[ಭಕ್ತಿ|ಭಕ್ತರು]] ಡೇರೆಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಖತುಶ್ಯಾಮಜಿಯ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ಮೇಳ|ಮೇಳವನ್ನು]] ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಾದಶಿಯಂದು (= ತಿಂಗಳ 12ನೇ ದಿನ), [[ಪಾಯಸ|ಖೀರ್]] ಚುರಾಮನ ಬಾಬಾನ [[ಪ್ರಸಾದ|ಪ್ರಸಾದಿಯಾಗಿ]] ಭೋಗ್ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ಮೇಳದ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦೦,೦೦೦ ಜನರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬಾಬಾ ಶ್ಯಾಮ್ ಅವರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನೋಡಲು, {{Convert|2|km}} ) ಸುತ್ತಲೂ [[ಬಿದಿರು|ಬಿದಿರಿನ]] ಬೇಲಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಿಗಿಯಾದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. . ಶ್ಯಾಂ ಬಾಬಾನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅರ್ಪಣೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. == ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಐರಾವಣ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{ಮಹಾಭಾರತ}} <nowiki> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 9k6oqde77ohievvx1v29elv8nh09fcq 0 149045 1376615 1340855 2026-07-11T09:17:51Z Askprasanna 100464 update the content properly with proper links 1376615 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=Kabzaa|image=Kabzaa 2023 film.jpg|caption=ಥಿಯೇಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೋಸ್ಟರ್|director=[[ಆರ್. ಚಂದ್ರು]]|writer=ಆರ್.ಚಂದ್ರು|producer={{Plainlist| *ಆರ್. ಚಂದ್ರು * ಅಲಂಕಾರ್ ಪಾಂಡಿಯನ್ }}|starring={{Plainlist| *[[ಉಪೇಂದ್ರ]] *[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] *[[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] *[[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] }}|cinematography=ಎ.ಜೆ.ಶೆಟ್ಟಿ|editing=ಮಹೇಶ್ ಎಸ್. ರೆಡ್ಡಿ|music=[[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]]|studio=ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್<br>ಇನ್ವೆನಿಯೊ ಮೂಲ|released=17 ಮಾರ್ಚ್ 2023|country=ಭಾರತ|language=ಕನ್ನಡ|budget={{INR}}120 ಕೋಟಿ<ref>{{Cite web |date=2023-01-30 |title=Kabzaa EXCLUSIVE: Upendra's Kabzaa is made in a whopping budget of 120 Crores, confirms Anand Pandit |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |access-date=2023-02-28 |website=PINKVILLA |language=en |archive-date=2023-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228144531/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |url-status=dead }}</ref>|gross=}} '''ಕಬ್ಜಾ''' 2023 ರ ಪ್ಯಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2022-09-19 |title=Kabzaa teaser sparks huge expectations |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/Sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಕರುನಾಡ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡಾ. [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ಅಭಿನಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]], [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]], ಸುಧಾ, ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ, ನವಾಬ್ ಶಾ, ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್, ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ, ಕೋಟಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್, ಮತ್ತು ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html|title=Kabzaa teaser sparks huge expectations|website=[[Cinema Express]]|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿರುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ  ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯನ್ನು 1942 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಥಾನಾಯಕನ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ .<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/kabzaa-teaser-upendra-kichcha-sudeepa-promise-a-large-scale-pan-indian-film-8157324/|title=Kabzaa teaser: Upendra, Kiccha Sudeepa promise a large scale pan-Indian film|date=2022-09-17|website=The Indian Express|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರ [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms 48 ನೇ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಶುಭದಿನದಂದು ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ]<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-11 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು]. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದು<ref>{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಒಂದು ಧಾಖಲೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms 50-55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು] ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹145 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ ಗಳಿಸಿತು. ಚಿತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್<ref>{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು [https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ] ₹140 ಕೋಟಿ (US$15 ಮಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-11 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == [https://kannada.filmibeat.com/reviews/kabzaa-review-in-kannada-upendra-sudeep-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-review-and-rating-066434.html ಕಥಾವಸ್ತು] == '''ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭ:''' 1945ರಲ್ಲಿ [[:en:British_Raj|ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,]] ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಜ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಾದ ಅಮರೇಶ್ವರನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ತುಳಸಿ ದೇವಿ (ಸುಧಾ) ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Shivarajkumar joins hands with Upendra and Sudeep for Kabzaa |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/shivarajkumar-joins-hands-with-upendra-and-sudeep-for-kabzaa-8477905/ |access-date=2026-07-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> '''ನಾಯಕನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ:''' ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳುತ್ತವೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ([[ಉಪೇಂದ್ರ]]) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಹೋದರ ಸಂಕೇಶ್ವರ (ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್), ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರುವ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕನಸನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಯಸಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿ ([[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]]) ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ಅಮರಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜನಾದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ (ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ) ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-03-06 |title='Kabzaa' trailer impresses 'The Family Man' actor Manoj Bajpayee |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-trailer-impresses-the-family-man-actor-manoj-bajpayee/articleshow/98448593.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> '''ಅಮರಾಪುರದ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್ ಮತ್ತು ದುರಂತ:''' ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರವು ಖಲೀದ್ (ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್), ಬಘೀರ (ನವಾಬ್ ಶಾ) ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್ (ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್) ಎಂಬ ಮೂವರು ರೌಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಹಾಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ (ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್), ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಖಲೀದ್ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ (ತಾಹಾ ಶಾ) ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹಾವಳಿ ಎಬ್ಬಿಸುವಾಗ, ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋದ ಸಂಕೇಶ್ವರ, ಸರ್ತಾಜ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಖಲೀದ್, ಸೇಡಿಗಾಗಿ ಸಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಂದು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. '''ಸೇಡಿನ ಕಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ:''' ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಡುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ತನಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಬಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಖಲೀದ್ 'ಬಲಿ' (ದಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ) ಎಂಬ ಕುಖ್ಯಾತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಜೈಲಿನೊಳಗೇ ಬಲಿಯನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಖಲೀದ್‌ನನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೇ ಸರಿಯಾದ ದಾಳ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅವನನ್ನು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಖಲೀದ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೂ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಖಲೀದ್‌ನ ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಪರಾಧ ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಖಲೀದ್‌ನ ಕನಸನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಘೀರರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ಅವರ ಇಡೀ ಅಪರಾಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ಭೂಗತ ಲೋಕವೇ ನಡುಗುವಂತಹ ಭಯಾನಕ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ (ಡಾನ್) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: Kabzaa: An underworld saga captivates with its twists and turns {{!}} Kabzaa Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kabzaa/movie-review/98726349.cms |access-date=2026-07-11 |website=The Times of India |language=en}}</ref> '''ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್:''' ಇದೇ ವೇಳೆ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ತಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧುಮತಿ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. 1973ರ ವೇಳೆಗೆ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮಧುಮತಿ, ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನ, ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಧುಮತಿ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಕಾದಿರುತ್ತದೆ. ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, "ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಖಲೀದ್, ಬಘೀರ ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್‌ನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ನಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಆಘಾತಕಾರಿ ನಿಜವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಧುಮತಿಯನ್ನು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ([[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]]) ತನ್ನ ಇಡೀ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.[https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms] ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, 'ಸಿದ್ಧಾಂತ' ([[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]]) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಿಗೂಢ ಭೂಗತ ದೊರೆ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಇಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು, ಶೂಟ್ ಮಾಡಲು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಥೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಮುಗಿದು, ಮುಂದಿನ 'ಕಬ್ಜಾ-2' ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸುಳಿವು ಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಮಾಜಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್-ಬದಲಾದ-ದರೋಡೆಕೋರ * ‌ಎಸ್‌ಪಿ ಭಾರ್ಗವ್ ಭಕ್ಷಿ ಆಗಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]] * ಸಿದ್ದಾಂತ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. * ಯಂಗ್ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಚಿರು * ಮಧುಮತಿ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] * ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್, ಮಧುಮತಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರಂನ ರಾಜ. * ವೈಕಿಂಗ್ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ದರೋಡೆಕೋರ, ಬಂಗೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಶಾ. * ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಖಲೀದ್ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. * ಯುವ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಜ್ಞಾನ * ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್ ಮಲಿಕ್ ಆಗಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದರೋಡೆಕೋರ * ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ * ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜನಾಗಿ ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ * ತುಳಸಿ ದೇವಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಕೇಶ್ವರನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸುಧಾ * ಡಿಎಸ್ಪಿ ವಿಕ್ರಂ ಆಗಿ ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಹದ್ದೂರ್ ನೇಮಿಸಿದ ಪೋಲೀಸ್. * ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್ ಖಲೀದ್ ಆಗಿ, ಅಮರಾಪುರಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರಕ್ತಪಿಪಾಸು ದರೋಡೆಕೋರ * ಮಸೂದ್, ಖಲೀದ್ ಸಹೋದರನಾಗಿ ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್ * ಖಲೀದ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಬಾಲಿಯಾಗಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ. * ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಡೀಲರ್ ಆಗಿ * ಸಿಎಂ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಾಳಿ. * ಎಸ್‌ಐ ಆಗಿ [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] * ಖಲೀದ್‌ನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ ಆಗಿ ತಾಹಾ ಶಾ * ಜೈಲರ್ ಆಗಿ [[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]] * ಅನೂಪ್ ರೇವಣ್ಣ ಫಯಾಜ್, ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಖಲೀದ್ ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಜಾಗೃತ ಡಾನ್. * ವರದರಾಜ್ ಮುದಲಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ ಸುರೇಶ್ * ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಎಸ್ಪಿ * ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮ * "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಳಿ ಚಳಿ" ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿ ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್ == ಸಂಗೀತ == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಕಬ್ಜಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನಮಾಮಿ ನಮಾಮಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-02-27 |title='Kabzaa' audio launch: Upendra promises to reunite with Shivarajkumar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-audio-launch-upendra-promises-to-reunite-with-shivarajkumar/articleshow/98274643.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಲಿ ಚಲಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೂರನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-03-17 |title=Kabzaa is a 1945 period drama with a global connect, says R Chandru |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-a-1945-period-drama-with-a-global-connect-says-r-chandru/articleshow/98718448.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭರ್ಜರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-06 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ<ref name=":1">{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-06 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ತೆರೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 'ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 1,600 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿದರೆ, 'ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್' ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು. ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸುಧಾಕರ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ 'ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Kabzaa overseas rights face great demand |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315083347/https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=The New Indian Express}}</ref>' ಮತ್ತು 'ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್' ಬ್ಯಾನರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇನ್ನು, ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. ಮಲಯಾಳಂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಎಲ್‌ಜಿಎಫ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್' ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> 'ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್' <ref>{{Cite web |last=Manorama |first=Malayala |date=2023-03-15 |title=പാൻ ഇന്ത്യൻ ചിത്രം 'കബ്സ'യ്ക്ക് കേരളത്തിൽ വൻ റിലീസ് |url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/03/15/kabzaa-wide-release-kerala.html |access-date=2023-03-15 |website=www.malayalamanoramaonline.com |language=ml}}</ref>ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಿತು.<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದರಲ್ಲೇ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆರಂಭವಾದ ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗೆ (Advance Booking) ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿ ಓಪನಿಂಗ್ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=India |first=The Hans |date=2023-03-14 |title=Pan-India film Kabzaa Runtime |url=https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315082235/https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=www.thehansindia.com}}</ref> == ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ (Satellite) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ' ವಾಹಿನಿಯು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ (OTT) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ₹140 ಕೋಟಿ<ref name="OTT price">{{Cite web |date=2023-03-16 |title=Kabzaa's OTT Rights Sold to Digital Streaming Platform for a Massive Sum |url=https://www.thehansindia.com/cinema/kabzaas-ott-rights-sold-to-digital-streaming-platform-for-a-massive-sum-788155 |access-date=2023-04-05 |website=The Hans India}}</ref> (ಅಂದಾಜು 15 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್) <ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=Kabzaa OTT Rights Sold To THIS Digital Streaming Platform For A Jaw-Dropping Amount: Reports |url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kabzaa-ott-rights-sold-to-this-digital-streaming-platform-for-a-jawdropping-amount-reports-10069141 |access-date=2023-04-05 |website=Jagran.com}}</ref>ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2023 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಟಿಟಿ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news |date=10 April 2023 |title=Kabzaa OTT release date: Check details here |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/kabzaa-ott-release-date-check-details-here/articleshow/99041796.cms |access-date=10 April 2023 |website=The Economic Times}}</ref> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> 'ಕಬ್ಜಾ' ಸಿನಿಮಾ, ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಆರಂಭವನ್ನೇ (Opening) ಪಡೆಯಿತು<ref name=":4">{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-06 |website=Cinema Express |language=en}}</ref>. ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು, ಈ ಸಿನಿಮಾ<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Box Office Collection: ಕಬ್ಜ ಸಿನಿಮಾ ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಟ್ರು ಆರ್‌. ಚಂದ್ರು |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230325023301/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-date=2023-03-25 |access-date=2026-07-06 |website=News18 Kannada |language=en-IE}}</ref> ಮೊದಲ ದಿನವೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ₹50 ರಿಂದ ₹55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ<ref name=":2">{{Cite web |title=Kabzaa Collection: ಉಪೇಂದ್ರ, ಶ್ರೀಯಾ ಶರಣ್ 'ಕಬ್ಜ' ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms |access-date=2026-07-06 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹140 ಕೋಟಿ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ 'ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಬ್' ಸೇರಿತು.<ref name=":3">{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-06 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == ಕಬ್ಜಾ ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆ: ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ == ಬಹುಭಾಷಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸ್ಟಾರ್ ನಟರ ದಂಡನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ತೆರೆಮೇಲೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. 'ಕಬ್ಜಾ' ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಾಸ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಬ್ಬದಂತಿರುವ ಭವ್ಯ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವ. ==== '''ಕಥಾಹಂದರ''' ==== ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ 1940ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, 1970ರ ದಶಕದ ಭೂಗತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನ ಮಗನಾಗಿರುವ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ (Indian Air Force) ಪೈಲಟ್ ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ (ಉಪೇಂದ್ರ), ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸೇಡಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರದ ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ತನ್ನ 'ಕಬ್ಜಾ' (ವಶ)ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಡಾನ್ ಆಗಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾಸಾರಾಂಶ. ==== '''ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು (ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳ)''' ==== * ಚಿತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೇ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಅಭಿನಯ. ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ದಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್, ಡೈಲಾಗ್ ಡೆಲಿವರಿ ಹಾಗೂ ಮಾಸ್ ಲುಕ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಸದೌತಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಅದ್ದೂರಿ ಮೇಕಿಂಗ್. ಎ.ಜೆ. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಲುಕ್ ನೀಡಿದ್ದು, 1970ರ ದಶಕದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫ್ರೇಮ್‌ ಕೂಡ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. * ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಿಜಿಎಂ ಚಿತ್ರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. * ಮಲ್ಟಿಸ್ಟಾರರ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ 'ಕಬ್ಜಾ'ದಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಅವರು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಚ್ಚರಿಯ ಎಂಟ್ರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==== '''ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು (Verdict)''' ==== ಕಬ್ಜಾ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 4,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಳಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಮಾದರಿಯ ಡಾರ್ಕ್-ಶೇಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ, ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಮಾಸ್ ಅವತಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್. ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ, ಭರ್ಜರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ , ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಭರ್ಜರಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿನಯ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಸುಳಿವು ನೀಡುವ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭವ್ಯ ಮಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನೆಮಾಟಿಕ್ ಅನುಭವವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|11364772}} {{Interwikineeded}} * https://www.rchandrustudios.com/ [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] tc23by50593tb9c42xhjjhhtb24dai3 1376616 1376615 2026-07-11T09:42:38Z Askprasanna 100464 1376616 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Kabzaa | image = Kabzaa 2023 film.jpg | caption = ಥಿಯೇಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೋಸ್ಟರ್ | director = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | writer = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | producer = {{Plainlist| *ಆರ್. ಚಂದ್ರು * ಅಲಂಕಾರ್ ಪಾಂಡಿಯನ್ }} | starring = {{Plainlist| *[[ಉಪೇಂದ್ರ]] *[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] *[[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] *[[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] }} | cinematography = ಎ.ಜೆ.ಶೆಟ್ಟಿ | editing = ಮಹೇಶ್ ಎಸ್. ರೆಡ್ಡಿ | music = [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] | studio = [[Anand Pandit Motion Pictures]]<br />ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್<br />[[Invenio Origin]] | distributor = ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ (ಆರ್. ಚಂದ್ರು) (ಕನ್ನಡ) {{!}} ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ (ಹಿಂದಿ) {{!}} ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ (ತಮಿಳು) {{!}} ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್/ ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ (ತೆಲುಗು) {{!}} ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ (ಮಲಯಾಳಂ) | released = 17 ಮಾರ್ಚ್ 2023 | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ | budget = {{INR}}.120 ಕೋಟಿ / ನೂರಾ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು <ref>{{Cite web |date=2023-01-30 |title=Kabzaa EXCLUSIVE: Upendra's Kabzaa is made in a whopping budget of 120 Crores, confirms Anand Pandit |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |access-date=2023-02-28 |website=PINKVILLA |language=en |archive-date=2023-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228144531/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |url-status=dead }}</ref> | gross = {{INR}}<nowiki>.140 ಕೋಟಿ/ ನೂರಾ ನಲವತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು}}</nowiki><ref name="Annie Jha">{{Cite news|title=Kabzaa Day 12 Box Office Collection Worldwide|url=https://www.bollymoviereviewz.com/2023/03/kabzaa-day-4-box-office-collection-worldwide.html|publisher=bollymoviereviewz|first=Aanchal|last=Annie Jha|date=29 March 2023|access-date=7 July 2026}}</ref> }} '''ಕಬ್ಜಾ''' 2023 ರ ಪ್ಯಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2022-09-19 |title=Kabzaa teaser sparks huge expectations |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/Sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಕರುನಾಡ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡಾ. [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ಅಭಿನಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]], [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]], ಸುಧಾ, ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ, ನವಾಬ್ ಶಾ, ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್, ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ, ಕೋಟಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್, ಮತ್ತು ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html|title=Kabzaa teaser sparks huge expectations|website=[[Cinema Express]]|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿರುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ  ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯನ್ನು 1942 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಥಾನಾಯಕನ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ .<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/kabzaa-teaser-upendra-kichcha-sudeepa-promise-a-large-scale-pan-indian-film-8157324/|title=Kabzaa teaser: Upendra, Kiccha Sudeepa promise a large scale pan-Indian film|date=2022-09-17|website=The Indian Express|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರ [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms 48 ನೇ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಶುಭದಿನದಂದು ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ]<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-11 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು]. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದು<ref>{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಒಂದು ಧಾಖಲೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms 50-55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು] ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹145 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ ಗಳಿಸಿತು. ಚಿತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್<ref>{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು [https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ] ₹140 ಕೋಟಿ (US$15 ಮಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-11 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == [https://kannada.filmibeat.com/reviews/kabzaa-review-in-kannada-upendra-sudeep-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-review-and-rating-066434.html ಕಥಾವಸ್ತು] == '''ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭ:''' 1945ರಲ್ಲಿ [[:en:British_Raj|ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,]] ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಜ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಾದ ಅಮರೇಶ್ವರನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ತುಳಸಿ ದೇವಿ (ಸುಧಾ) ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Shivarajkumar joins hands with Upendra and Sudeep for Kabzaa |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/shivarajkumar-joins-hands-with-upendra-and-sudeep-for-kabzaa-8477905/ |access-date=2026-07-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> '''ನಾಯಕನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ:''' ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳುತ್ತವೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ([[ಉಪೇಂದ್ರ]]) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಹೋದರ ಸಂಕೇಶ್ವರ (ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್), ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರುವ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕನಸನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಯಸಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿ ([[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]]) ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ಅಮರಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜನಾದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ (ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ) ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-03-06 |title='Kabzaa' trailer impresses 'The Family Man' actor Manoj Bajpayee |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-trailer-impresses-the-family-man-actor-manoj-bajpayee/articleshow/98448593.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> '''ಅಮರಾಪುರದ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್ ಮತ್ತು ದುರಂತ:''' ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರವು ಖಲೀದ್ (ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್), ಬಘೀರ (ನವಾಬ್ ಶಾ) ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್ (ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್) ಎಂಬ ಮೂವರು ರೌಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಹಾಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ (ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್), ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಖಲೀದ್ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ (ತಾಹಾ ಶಾ) ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹಾವಳಿ ಎಬ್ಬಿಸುವಾಗ, ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋದ ಸಂಕೇಶ್ವರ, ಸರ್ತಾಜ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಖಲೀದ್, ಸೇಡಿಗಾಗಿ ಸಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಂದು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. '''ಸೇಡಿನ ಕಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ:''' ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಡುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ತನಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಬಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಖಲೀದ್ 'ಬಲಿ' (ದಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ) ಎಂಬ ಕುಖ್ಯಾತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಜೈಲಿನೊಳಗೇ ಬಲಿಯನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಖಲೀದ್‌ನನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೇ ಸರಿಯಾದ ದಾಳ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅವನನ್ನು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಖಲೀದ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೂ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಖಲೀದ್‌ನ ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಪರಾಧ ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಖಲೀದ್‌ನ ಕನಸನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಘೀರರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ಅವರ ಇಡೀ ಅಪರಾಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ಭೂಗತ ಲೋಕವೇ ನಡುಗುವಂತಹ ಭಯಾನಕ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ (ಡಾನ್) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: Kabzaa: An underworld saga captivates with its twists and turns {{!}} Kabzaa Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kabzaa/movie-review/98726349.cms |access-date=2026-07-11 |website=The Times of India |language=en}}</ref> '''ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್:''' ಇದೇ ವೇಳೆ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ತಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧುಮತಿ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. 1973ರ ವೇಳೆಗೆ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮಧುಮತಿ, ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನ, ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಧುಮತಿ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಕಾದಿರುತ್ತದೆ. ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, "ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಖಲೀದ್, ಬಘೀರ ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್‌ನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ನಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಆಘಾತಕಾರಿ ನಿಜವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಧುಮತಿಯನ್ನು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ([[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]]) ತನ್ನ ಇಡೀ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.[https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms] ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, 'ಸಿದ್ಧಾಂತ' ([[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]]) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಿಗೂಢ ಭೂಗತ ದೊರೆ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಇಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು, ಶೂಟ್ ಮಾಡಲು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಥೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಮುಗಿದು, ಮುಂದಿನ 'ಕಬ್ಜಾ-2' ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸುಳಿವು ಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಮಾಜಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್-ಬದಲಾದ-ದರೋಡೆಕೋರ * ‌ಎಸ್‌ಪಿ ಭಾರ್ಗವ್ ಭಕ್ಷಿ ಆಗಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]] * ಸಿದ್ದಾಂತ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. * ಯಂಗ್ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಚಿರು * ಮಧುಮತಿ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] * ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್, ಮಧುಮತಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರಂನ ರಾಜ. * ವೈಕಿಂಗ್ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ದರೋಡೆಕೋರ, ಬಂಗೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಶಾ. * ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಖಲೀದ್ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. * ಯುವ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಜ್ಞಾನ * ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್ ಮಲಿಕ್ ಆಗಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದರೋಡೆಕೋರ * ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ * ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜನಾಗಿ ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ * ತುಳಸಿ ದೇವಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಕೇಶ್ವರನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸುಧಾ * ಡಿಎಸ್ಪಿ ವಿಕ್ರಂ ಆಗಿ ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಹದ್ದೂರ್ ನೇಮಿಸಿದ ಪೋಲೀಸ್. * ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್ ಖಲೀದ್ ಆಗಿ, ಅಮರಾಪುರಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರಕ್ತಪಿಪಾಸು ದರೋಡೆಕೋರ * ಮಸೂದ್, ಖಲೀದ್ ಸಹೋದರನಾಗಿ ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್ * ಖಲೀದ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಬಾಲಿಯಾಗಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ. * ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಡೀಲರ್ ಆಗಿ * ಸಿಎಂ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಾಳಿ. * ಎಸ್‌ಐ ಆಗಿ [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] * ಖಲೀದ್‌ನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ ಆಗಿ ತಾಹಾ ಶಾ * ಜೈಲರ್ ಆಗಿ [[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]] * ಅನೂಪ್ ರೇವಣ್ಣ ಫಯಾಜ್, ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಖಲೀದ್ ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಜಾಗೃತ ಡಾನ್. * ವರದರಾಜ್ ಮುದಲಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ ಸುರೇಶ್ * ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಎಸ್ಪಿ * ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮ * "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಳಿ ಚಳಿ" ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿ ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್ == ಸಂಗೀತ == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಕಬ್ಜಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನಮಾಮಿ ನಮಾಮಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-02-27 |title='Kabzaa' audio launch: Upendra promises to reunite with Shivarajkumar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-audio-launch-upendra-promises-to-reunite-with-shivarajkumar/articleshow/98274643.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಲಿ ಚಲಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೂರನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-03-17 |title=Kabzaa is a 1945 period drama with a global connect, says R Chandru |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-a-1945-period-drama-with-a-global-connect-says-r-chandru/articleshow/98718448.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭರ್ಜರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-06 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ<ref name=":1">{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-06 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ತೆರೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 'ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 1,600 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿದರೆ, 'ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್' ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು. ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸುಧಾಕರ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ 'ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Kabzaa overseas rights face great demand |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315083347/https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=The New Indian Express}}</ref>' ಮತ್ತು 'ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್' ಬ್ಯಾನರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇನ್ನು, ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. ಮಲಯಾಳಂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಎಲ್‌ಜಿಎಫ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್' ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> 'ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್' <ref>{{Cite web |last=Manorama |first=Malayala |date=2023-03-15 |title=പാൻ ഇന്ത്യൻ ചിത്രം 'കബ്സ'യ്ക്ക് കേരളത്തിൽ വൻ റിലീസ് |url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/03/15/kabzaa-wide-release-kerala.html |access-date=2023-03-15 |website=www.malayalamanoramaonline.com |language=ml}}</ref>ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಿತು.<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದರಲ್ಲೇ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆರಂಭವಾದ ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗೆ (Advance Booking) ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿ ಓಪನಿಂಗ್ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=India |first=The Hans |date=2023-03-14 |title=Pan-India film Kabzaa Runtime |url=https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315082235/https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=www.thehansindia.com}}</ref> == ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ (Satellite) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ' ವಾಹಿನಿಯು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ (OTT) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ₹140 ಕೋಟಿ<ref name="OTT price">{{Cite web |date=2023-03-16 |title=Kabzaa's OTT Rights Sold to Digital Streaming Platform for a Massive Sum |url=https://www.thehansindia.com/cinema/kabzaas-ott-rights-sold-to-digital-streaming-platform-for-a-massive-sum-788155 |access-date=2023-04-05 |website=The Hans India}}</ref> (ಅಂದಾಜು 15 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್) <ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=Kabzaa OTT Rights Sold To THIS Digital Streaming Platform For A Jaw-Dropping Amount: Reports |url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kabzaa-ott-rights-sold-to-this-digital-streaming-platform-for-a-jawdropping-amount-reports-10069141 |access-date=2023-04-05 |website=Jagran.com}}</ref>ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2023 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಟಿಟಿ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news |date=10 April 2023 |title=Kabzaa OTT release date: Check details here |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/kabzaa-ott-release-date-check-details-here/articleshow/99041796.cms |access-date=10 April 2023 |website=The Economic Times}}</ref> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> 'ಕಬ್ಜಾ' ಸಿನಿಮಾ, ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಆರಂಭವನ್ನೇ (Opening) ಪಡೆಯಿತು<ref name=":4">{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-06 |website=Cinema Express |language=en}}</ref>. ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು, ಈ ಸಿನಿಮಾ<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Box Office Collection: ಕಬ್ಜ ಸಿನಿಮಾ ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಟ್ರು ಆರ್‌. ಚಂದ್ರು |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230325023301/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-date=2023-03-25 |access-date=2026-07-06 |website=News18 Kannada |language=en-IE}}</ref> ಮೊದಲ ದಿನವೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ₹50 ರಿಂದ ₹55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ<ref name=":2">{{Cite web |title=Kabzaa Collection: ಉಪೇಂದ್ರ, ಶ್ರೀಯಾ ಶರಣ್ 'ಕಬ್ಜ' ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms |access-date=2026-07-06 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹140 ಕೋಟಿ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ 'ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಬ್' ಸೇರಿತು.<ref name=":3">{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-06 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == ಕಬ್ಜಾ ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆ: ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ == ಬಹುಭಾಷಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸ್ಟಾರ್ ನಟರ ದಂಡನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ತೆರೆಮೇಲೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. 'ಕಬ್ಜಾ' ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಾಸ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಬ್ಬದಂತಿರುವ ಭವ್ಯ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವ. ==== '''ಕಥಾಹಂದರ''' ==== ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ 1940ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, 1970ರ ದಶಕದ ಭೂಗತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನ ಮಗನಾಗಿರುವ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ (Indian Air Force) ಪೈಲಟ್ ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ (ಉಪೇಂದ್ರ), ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸೇಡಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರದ ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ತನ್ನ 'ಕಬ್ಜಾ' (ವಶ)ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಡಾನ್ ಆಗಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾಸಾರಾಂಶ. ==== '''ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು (ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳ)''' ==== * ಚಿತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೇ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಅಭಿನಯ. ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ದಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್, ಡೈಲಾಗ್ ಡೆಲಿವರಿ ಹಾಗೂ ಮಾಸ್ ಲುಕ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಸದೌತಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಅದ್ದೂರಿ ಮೇಕಿಂಗ್. ಎ.ಜೆ. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಲುಕ್ ನೀಡಿದ್ದು, 1970ರ ದಶಕದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫ್ರೇಮ್‌ ಕೂಡ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. * ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಿಜಿಎಂ ಚಿತ್ರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. * ಮಲ್ಟಿಸ್ಟಾರರ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ 'ಕಬ್ಜಾ'ದಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಅವರು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಚ್ಚರಿಯ ಎಂಟ್ರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==== '''ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು (Verdict)''' ==== ಕಬ್ಜಾ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 4,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಳಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಮಾದರಿಯ ಡಾರ್ಕ್-ಶೇಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ, ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಮಾಸ್ ಅವತಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್. ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ, ಭರ್ಜರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ , ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಭರ್ಜರಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿನಯ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಸುಳಿವು ನೀಡುವ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭವ್ಯ ಮಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನೆಮಾಟಿಕ್ ಅನುಭವವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|11364772}} {{Interwikineeded}} * https://www.rchandrustudios.com/ [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] 5ems3h1ivfc66mylzrbsf21zgar1o2r 0 150891 1376594 1359276 2026-07-11T02:24:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376594 wikitext text/x-wiki '''ಮಿಥ್ಯಾಬಲಗಳು''' ಎಂದರೆ ಆಕರರಹಿತ [[ಬಲ|ಬಲಗಳು]] (ಫಿಕ್ಟೀಶಿಯಸ್ ಪೋರ್ಸಸ್). ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿತ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಿರನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುವ ಇಲ್ಲವೇ ಸಮವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶಕ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಜಡಚೌಕಟ್ಟುಗಳೆಂದೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವುಗಳಿಗೆ ಅಜಡ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳೆಂದೂ ಹೆಸರು.<ref>{{cite web |title=What is a "fictitious force"? |url=https://www.scientificamerican.com/article/what-is-a-fictitious-force/ |access-date=2021-12-14 |website=Scientific American |language=en}}</ref> ಯಾವುದೇ ಜಡಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಯ ನಿಶ್ಚಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದು ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಸಮವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಿಶ್ಚಲ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಸಮವೇಗ ಚಲನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಾಹ್ಯಬಲ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಬೇಕು. ಪ್ರೇರಿತಬಲ (''F'') ಕಾಯದ ರಾಶಿ (m) ಮತ್ತು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷದ (a) ಗುಣಲಭ್ದಕ್ಕೆ ಸಮ. ಇದನ್ನು ಸೂತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ F = ma ..............(1) ಎಂದು ಬರೆಯಬಹುದು. ಸಮೀಕರಣ (1) [[ನ್ಯೂಟನ್‍ನ ಚಲನೆಯ ನಿಯಮಗಳು|ನ್ಯೂಟನ್ನನ ಎರಡನೆಯ ಚಲನ ನಿಯಮದ]] ಗಣಿತರೂಪ. ಎಲ್ಲ ಜಡಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಸಂಬಂಧ ಸಾಧು. ಇದನ್ನು ಸ್ಧಿರಪಡಿಸಲು S ಮತ್ತು S' ಎಂಬ ಎರಡು ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ. S ಚೌಕಟ್ಟು S' ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ v ವೇಗದಿಂದ x ಅಕ್ಷದ ನೇರ ಚಲಿಸಲಿ. ಕಾಲ t=0 ಆದಾಗ ಎರಡು ಚೌಕಟ್ಟುಗಳ ಮೂಲಬಿಂದುಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. x ನೇರದಲ್ಲಿ ಅಳೆದ ದೂರಗಳು ಎರಡೂ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು x = x' + v_ct ................(2) ಎಂದು ಬರೆಯಬಹುದು. ಸಮೀಕರಣ (2)ರಿಂದ v = v' + v₀ .................(3) ಎಂಬುದು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ v ಕಾಯ S ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ವೇಗ. v' ಅದು S'ಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ವೇಗ, v₀ ಒಂದು ನಿಯತಾಂಕ. ಸಮೀಕರಣ (3) ರಿಂದ a = a' ..................(4) ಎಂದು ಬರೆಯಬಹುದು. F ಕಾಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಬಲವಾದರೆ F = ma = ma' .................(5) ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಜಡಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಚಲನೆಯ ಎರಡನೆಯ ನಿಯಮ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದ ಹಾಗಾಯಿತು. ಈಗ ಯಾವುದೇ ಕಾಯದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಜಡಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಜಡಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವೀಕ್ಷಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ. ಇದಕ್ಕೆ Sನ್ನು ಜಡಚೌಕಟ್ಟೆಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. S' ಅಜಡ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿರಲಿ ಮತ್ತು ಇದು S ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ x ನೇರದಲ್ಲಿ a_s ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷದಿಂದ ಚಲಿಸಲಿ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಮೀಕರಣ x = x'+ ½a_st² .................(6) ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ a = a' + a_s ..................(7) ಎಂದು ಬರೆಯಬಹುದು. F ಪ್ರೇರಿತಬಲವಾದರೆ ಇದು S ಮತ್ತು S' ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲಿ F = ma ..................(8) F = ma' + ma_s ..................(9) ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮೀಕರಣ (8) ಎರಡನೆಯ ಚಲನ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿದೆ. ಸಮೀಕರಣ (9) ಹೀಗಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಚಲನೆ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು F' = F- ma₈ = ma' ..................(10) ಎಂದು ಬರೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ F' ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿತ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯದಮೇಲೆ ವರ್ತಿಸುವ ನಿವ್ವಳಬಲ. a' ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ. S' ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಬಲಗಳು ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರೇರಿತಬಲ. ಇನ್ನೊಂದು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿತ ಚಲನೆಯಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಲ –ma_s ಇದು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ವಿಮುಖದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವು ಆಕರವೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು '''ಮಿಥ್ಯಾಬಲ'''. ಪ್ರೇರಿತಬಲ F ಸೊನ್ನೆಯಾದರೂ ಮಿಥ್ಯಾಬಲ S' ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪ್ರೇರಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಕಾಯ –a₈ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಥಿರ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ a₀ ಯಿಂದ ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಎತ್ತುಗವನ್ನು (ಲಿಫ್ಟ್) ಪರಿಶೀಲಿಸೋಣ. ಎತ್ತುಗ ಕುರಿತಂತೆ ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣವೂ ವಿರಾಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಮೇಲೂ ಒಂದು ಅಧೋಮುಖ ಬಲ mg ಯ (m ಕಣದ ರಾಶಿ) ಜೊತೆ ಒಂದು ಊರ್ಧ್ವ ಮುಖ ಬಲ ma₀ ಕೂಡ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಎತ್ತುಗದ ಒಳಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರೆ ಇದರ ಅನುಭವ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿನ (ಎತ್ತುಗದ) ಹೊರಗಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಅರಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಧಿರ ಕೋನೀಯವೇಗದಿಂದ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ದೇಶಕ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮಿಥ್ಯಾಬಲಗಳು ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಾರೀಯೋಲಿಸ್ ಬಲಗಳೆಂದು ಹೆಸರು.<ref>Brittanica, {{cite web |title=Coriolis force |url=https://www.britannica.com/science/Coriolis-force}}</ref><ref>Harvard University lecture demo, {{cite web |title=Coriolis force |url=https://sciencedemonstrations.fas.harvard.edu/presentations/coriolis-force#:~:text=The%20Coriolis%20force%20is%20a,to%20deflect%20its%20motion%20sideways. |access-date=2023-07-20 |archive-date=2023-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230720093144/https://sciencedemonstrations.fas.harvard.edu/presentations/coriolis-force#:~:text=The%20Coriolis%20force%20is%20a,to%20deflect%20its%20motion%20sideways. |url-status=dead }}</ref><ref>ThoughtCo website, {{cite web |title=Coriolis effect |url=https://www.thoughtco.com/what-is-the-coriolis-effect-1435315}}</ref> ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಬಲಗಳ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಡು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಭೂಮಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೃಹದ್ಬಲಗಳು ವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಭಾಜಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯ ಉಬ್ಬು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುತಗಳ ಬೀಸು ಇವುಗಳ ಕಾರಣ ಕಾರೀಯೋಲಿಸ್ ಬಲಗಳು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://web.archive.org/web/20050501210856/http://www.hcc.hawaii.edu/~rickb/SciColumns/FictForce.04Feb96.html Q and A from Richard C. Brill, Honolulu Community College] * [https://pwg.gsfc.nasa.gov/stargaze/Sframes2.htm NASA's David Stern: Lesson Plans for Teachers #23 on ''Inertial Forces''] * [https://scienceworld.wolfram.com/physics/CoriolisForce.html Coriolis Force] * [https://web.archive.org/web/20060511131009/http://mensch.org/physlets/merry.html Motion over a flat surface] Java physlet by Brian Fiedler illustrating fictitious forces. The physlet shows both the perspective as seen from a rotating and from a non-rotating point of view. * [https://web.archive.org/web/20060321094211/http://www.mensch.org/physlets/inosc.html Motion over a parabolic surface] Java physlet by Brian Fiedler illustrating fictitious forces. The physlet shows both the perspective as seen from a rotating and as seen from a non-rotating point of view. {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 54xwk6pqfla98xb1j0jg3l2mwsul4di 0 151744 1376589 1358023 2026-07-10T23:21:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376589 wikitext text/x-wiki {{Cleanup bare URLs|date=August 2022}} {{Use dmy dates|date=October 2018}} {{Use Indian English|date=October 2018}}{{Infobox musical artist | name = ಮನೀಶಾ ಗುಲ್ಯಾನಿ | image = Manisha Gulyani.JPG | birth_name = | alias = | birth_place = [[ಜೈಪುರ]], [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] | death_date = | origin = [[ಭಾರತ]] | instrument = | genre = [[ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ]] |occupation = ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದೆ | years_active = | label = | associated_acts = | website = http://www.manishagulyani.in | current_members = | past_members = }} '''ಮನೀಶಾ ಗುಲ್ಯಾನಿ''' ( [[ಹಿಂದಿ]] : मनीषा गुलयानी) [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಕಥಕ್]] [[ನೃತ್ಯ|ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ]].<ref>{{Cite web |title=Famous Kathak Dancers, Pandit Birju Maharaj, Sitara Devi, Shovana Narayan, Malabika Mitra, Kumudini Lakhiya, Manisha Gulyani, Kartik Ram - Kalyan das |url=http://www.bhavalaya.com/art%20and%20culture/famous_kathak_dancers.html# |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120423213717/http://www.bhavalaya.com/art%20and%20culture/famous_kathak_dancers.html# |archive-date=23 April 2012 |access-date=13 December 2013}}</ref> ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ಗಿರ್ಧಾರಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ಗುರು ಪ್ರೇರಣಾ ಶ್ರೀಮಾಲಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಬ್ರಾಡ್‌ನ ಐಸಿಸಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಐಸಿಸಿಆರ್ ಕಥಕ್ [[ಕಲಾವಿದ|ಕಲಾವಿದೆ]] <ref>{{Cite web |url=http://www.culturall.ch/Autumn%20Concert.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |archive-date=25 ನವೆಂಬರ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161125153449/http://www.culturall.ch/Autumn%20Concert.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Outgoing Cultural Delegations Implementation Report From 1st April, 2009 – 31st March, 2010 |url=http://www.iccrindia.net/OCD2009-2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505225201/http://www.iccrindia.net/OCD2009-2010.pdf |archive-date=5 May 2015 |access-date=14 December 2013}}</ref><ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.iccrindia.net/ocd/ocdlist-march%202012.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924032817/http://www.iccrindia.net/ocd/ocdlist-march%202012.pdf |archive-date=24 September 2015 |access-date=14 December 2013}}</ref> ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title='Dance is My Language' |url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Dance-is-My-Language/2014/04/14/article2166996.ece/ }}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Kathak Recital by Manisha Gulyani, Ravindra Manch Jaipur &#124; TimesCity |url=http://timescity.com/jaipur/events/kathak-recital-by-manisha-gulyani/132222/# |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140601154938/http://timescity.com/jaipur/events/kathak-recital-by-manisha-gulyani/132222/# |archive-date=1 June 2014 |access-date=1 June 2014}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಮನೀಶಾ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಭಾರತದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಜೈಪುರ ಕಥಕ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. == ವೃತ್ತಿ == ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಮಿಟಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್‌ಓಡಿ ಆಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕಥಕ್ ವಾಚನಗೋಷ್ಠಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವೆನಿಸ್, ಚೀನಾದ ನ್ಯಾನಿಂಗ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ನೈಜೀರಿಯಾದ ಟ್ರುಫೆಸ್ಟಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್,ಯುರೋಪ್ ಕಲ್ಚರಲ್, ಓಎಮ್‌ಐ & ಹೈ ಪಾಯಿಂಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಯುಎಸ್‌ಎ, ಕಥಕ್ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಡೆಲ್ಫಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಉತ್ಸವ '''ತಿರಕ್ ಉತ್ಸವದ''' ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Silk Road Projects - Via della Seta |url=http://www.silkroadprojects.com/index.php?lang=en |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214224153/http://www.silkroadprojects.com/index.php?lang=en |archive-date=2013-12-14 |access-date=2013-12-14}}</ref><ref>{{Cite web |title=Sguardi.info – VA CULTURE Villa Abbamer Associazione Culturale |url=http://www.sguardi.info/index.php?id=205,1216,0,0,1,0}}</ref><ref>{{Cite web |title=New Event Coming up ~ High Point University International Club |url=http://www.hpuinternationalclub.com/2013/04/new-event-coming-up.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214222309/http://www.hpuinternationalclub.com/2013/04/new-event-coming-up.html |archive-date=2013-12-14 |access-date=2013-12-14}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಮನೀಶಾ ಹಿಂದಿ ಕಾದಂಬರಿ ಬರಹಗಾರ ಲೋಕೇಶ್ ಗುಲ್ಯಾನಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}{{Authority control}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು]] lat3s9uoz8pkl4zt215jf838zxfj8rb 2 179426 1376604 1376262 2026-07-11T05:32:27Z 2511069shreya.v 100051 1376604 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ಶ್ರೇಯ.ವಿ .ನನ್ನ ಜೀವನ ಕಥೆ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಜಗಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಂದು  ಚೆರುವು .ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಚನ್ನಪತನ , ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಊರು ಅದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ರಂಗರಂಗಿನ ಮರ ಕೆತ್ತನೆ  ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು  ಬೆಳವಣಿಗ ಬ್ಯಾಂಗಲೋರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ  ಆಯಿತು . ಚಿಕ್ಕ ಊರಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಲೈಫ್ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಚನ್ನಾಗಿ ಕೂತಾಗಿದೆ ನನ್ನ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ  ಅಮ್ಮ ಪೊಲೀಸ್ , ಅಪ್ಪ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಡ್ಮಿನ್ ನನ್ನ ಅರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ಅಮ್ಮನ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತ ಇದೆ. ನನ್ನ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಖುಷಿ ಖುಷಿಯಾಗಿ ಇದ್ಧು ನೋಡಲು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುತೇನೆ ನನ್ನ  ಮುಖ್ಯ  ಬಲವಂತ ವಿಶೇಷ  ಏನಂದ್ರೆ , ನಂಗೆ  ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕನ್ನಡ , ತಮಿಳ್, ತೆಲುಗು , ಮತ್ತು  ಹಿಂದಿ  ಇವು  ಐದು  ಭಾಷೆಗಳು  ಚನ್ನಾಗಿ  ಬರುತ್ತೆ . ಈ  ಭಾಷೆಗಳು ನನ್ನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದ  ಜನರನ್ನು  ಕಲಿತುಕೊಳ್ಲು  , ಅವರ  ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ  ಮಾಡಿಕೊಳ್ಲು  ತುಂಬಾ ಸಹಾಯಕ . ಕನ್ನಡ  ನನ್ನ  ಮಾತೃ  ಭಾಷೆ . ಆದರೆ  ನಾನು  ಕೇವಲ  ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್  ಕನ್ನಡ ಅಲ್ಲ , ಕರ್ನಾಟಕ  ಡಾ ಬೇರೆ  ಬೇರೆ  ಭಾಗದ  ಡೈಲೆಕ್ಟ್ಸ್  ನನ್ನದು  ಚನ್ನಾಗಿ  ಮಾತಾಡುತ್ತೇನೆ  ಮಂಡ್ಯ  ಭಾಗದ  ಕನ್ನಡ , ಅದು ತುಂಬಾ  ಗಾವಂತನ  ಮತ್ತೂರ್ ಹೈತ್ಮ್  ಇದ್ದಾರೆ  ನಂಗೆ  ಇಷ್ಟ . ಸ್ಕೂಲ್ ದಿನ  ನ  ಪೂರ್ಣ  ಪ್ರಜ್ಞಾ  ಎಜುಕೇಷನ್ಸ್ನ್ತ್ರೆ ನಲ್ಲಿ  ನಾನು  ಬರಿ  ಸಾಮಾನ್ಯ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ  ಅಲ್ಲ , ನಾನು  ಸ್ಕೂಲ್  ಬಂದ್  ಲೀಡರ್  ಆಗಿ  ಕೆಲಸಮಾಡಿದೆ. ಈ  ದಯಿತ್ವಾದಿ  ನಂಗೆ  ಡಿಸಿಪ್ಲಿನ್ , ಕಾನ್ಫಿಡೆನ್ಸ್  ಮತ್ತು  ಲೀಡರ್ಶಿಪ್  ಕಳಿಸಿದೆ . ಜನ  ಮುಂದೆ  ನಿಂತು  ಟೀಮ್ ನ  ಲೀಡ್  ಮಾಡಿದ್ದು  ನನ್ನ  ಲೀಡರ್ಶಿಪ್  ಕ್ವಾಲಿಟಿಸ್  ನ  ಬೆಳೆಸಿದೆ .ಸಂಗೀತ  ಮತ್ತು  ಕ್ರೀಟಿ  ನನ್ನಲೈಫ್ ನಲ್ಲಿ  ಮುಖ್ಯವಾದ  ಭಾಗ . ಸ್ಕೂಲ್  ನಲ್ಲಿ  ನಾನು  ಥಂರೌಬಲ್  ಟೀಮ್  ನ  ಆಕ್ಟಿವ್  ಪ್ಲೇಯರ್  ಆಗಿ  ಕೆಲಸ  ಮಾಡಿದೆ . ಈ  ಕ್ರೀಟಿ  ನಿಂದ  ಟೀಮ್ವರ್ಕ್ , ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್  ಥಿಂಕಿಂಗ್  ಮತ್ತು   ಶಾರೀರಿಕ ಇಂಡ್ಯೂರಾಂಚೆ  ನ  ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳೋದು  ನಾನುಅರ್ಥ ಮಾಡ್ಕೊಂಡಿದ್ದೀನಿ . ಸ್ಕೂಲ್  ನಲ್ಲಿ  ನಾನು  ಬಂದ್ ಲೆಡೆರ್ ಆಗಿ ಟೀಮ್  ಪ್ಲೇಯರ್  ಆಗಿ  ಇರಲು  ಚನ್ನಾಗಿ  ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್  ಮಾಡ್ಕೊಂಡಿದ್ದೀನಿ . ಸ್ಕೂಲ್  ಮುಗಿದ  ಮೇಲೆ  ನಾನು  ಕ್ರೈಸ್ಟ್  ಜೂನಿಯರ್  ಕಾಲೇಜು  (ಸಿಜ್ಚ್) , ಬ್ಯಾಂಗಲೋರ್  ಗೆ  ಸೇರಿದೆ . ಸಿಜ್ಚ್  ತುಂಬಾ  ಪ್ರೀಮಿಯರ್  ಕಾಲೇಜು , ಇಲ್ಲಿ  ಅಕಾಡೆಮಿಕ್  ರಿಗೋರ್  ಮತ್ತು  ಹೋಲಿಸ್ಟಿಕ್  ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್  ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್  ನಂಗೆ  ತುಂಬಾ  ಹೆಲ್ಪ್  ಮಾಡಿತು . ಕ್ಯಾಂಪಸ್  ನಲ್ಲಿ  ನಾನು  ಚನ್ನಾಗಿ  ಗ್ರೋ  ಆಗಲು  ಒಳ್ಳೆ  ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್  ಸಿಗಿತು . ಸಿಜ್ಚ್  ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್  ನಂಗೆ  ತುಂಬಾ  ಇಷ್ಟ , ಅದಕ್ಕೆ  ನಾನು  ನನ್ನ  ಉಂಡೇರ್ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್  ಡಿಗ್ರಿ  ಕೂಡ  ಕ್ರೈಸ್ಟ್  ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ  ನಲ್ಲಿ  ಕಂಟಿನ್ಯೂ  ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀನಿ . ಈ  ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ  ನಲ್ಲಿ  ನನ್ನ  ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್   ಕೆರಿಯರ್  ಮತ್ತು   ಅಕಾಡೆಮಿಕ್   ಫ್ಯೂಚರ್  ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀನಿ . ಪ್ರತಿ  ದಿನ  ನಾನು   ಹೊಸ  ಹೊಸ  ಕಲಿಕೆ  ಮಾಡುವೆ  ಮತ್ತು  ನನ್ನ  ಸ್ಕಿಲ್ಸ್  ನ  ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್  ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀನಿ . ನನ್ನ  ಹೊಬಿಬಿಎಸ್  ಮತ್ತು  ಫಾಶನ್ಸ್  ತುಂಬಾ  ವಿವಿಧ .ನನ್ನ  ಹೊಬಿಬಿಎಸ್  ನಲ್ಲಿ. ಖುಷಿ ಹಾಗು ಸಂತೋಷ ಸೀಗೇರುತಡೆ ಡಾನ್ಸ್  ನ  ನಾನು  ತುಂಬಾ  ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ , ಅದು  ನನ್ನ  ಎಮೋಷನ್ಸ್   ನ  ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್  ಮಾಡಲು  ಉತ್ತಮ  ಮಾಧ್ಯಮ . ಡಾನ್ಸ್  ಮಾಡುವಾಗ  ನಂಗೆ  ತುಂಬಾ  ಖುಷಿ  ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತೆ . ಶೂಟಿಂಗ್  : ಇದು   ನಾನು  ಫೋಕಸ್ , ಪೆಟಿಎನ್ಸ್ , ಕಾನ್ಸಂಟ್ರೇಶನ್  ಮತ್ತು  ಮೈಂಡ್  ಕಾಲಂ  ಆಗಿ  ಇಟ್ಟೋಕೊಳ್ಳುವುದು  ಕಲಿತಿದೆ . ಇದು  ನನ್ನ  ಜೀವನದಲ್ಲಿ  ಡಿಸಿಪ್ಲಿನ್  ತಂದಿದೆ . ಟ್ರಾವೆಲ್ಲಿಂಗ್  ನಂಗೆ  ತುಂಬಾ  ಪ್ರೀತಿ , ಹೊಸ  ಊರಿಗೆ  ಹೊಂದುವುದು , ಹೊಸ  ಅನುಭವಗಳು  ಕೊಡುತ್ತೆ .   ಫೋಟೋಶೂಟ್ ,: ನೇಚರ್   ನ  ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್  ಮಾಡೋದು  ನನ್ನ  ತುಂಬ  ಪ್ರಿಯವಾದ  ಕಾಲ. ನನ್ನ  ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್  ನನ್ನ  ಒಬ್ಬ  ರೆಲಿಅಬಲೆ , ಜೊಯ್ಫುಲ್  ಮತ್ತು  ಫೈಎರ್ಸ್ನಲ್ಯ್  ಲಾಯಲ್  ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್  ಅಂತ  ಅನುಕೊಳ್ತಾರೆ . ನಾನು  ಯಾವಾಗ್ಲೂ  ಅವರ  ಜೀವನದಲ್ಲಿ  ಖುಷಿ  ತರಲು  ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀನಿ. ನಾನು   ನನ್ನ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್  ಅವರನ್ನ ಪ್ರತೀಸುತನೆ . ಇದ್ದು ನನ್ನ ಪರಿಚಾಯ. ckf1xg7g4vtdbbo4uop1p0q9053lqfe 2 179597 1376619 1376326 2026-07-11T10:47:46Z 2530332 Gowthami Gowramma M.M 100267 1376619 wikitext text/x-wiki '''ಗೌತಮಿ ಗೌರಮ್ಮ ಎಂ.ಎಂ.''' ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸುಂದರವಾದ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯು ಕೇರಳ ಮಾತು ಕರುನಾಡಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕುಟ್ಟ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಪರ್ವತಗಳ ಸಾಲಿನ ವಿರುದ್ಧ ನೆಲೆಸಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ, ಒಬ್ಬಳು ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬಳು ತಂಗಿ ಇದ್ದಾಳೆ. ನನ್ನ ಅಪ್ಪನ ಹೆಸರ ಶಿವು ಮಾದಪ್ಪ. ನನ್ನ ಅಮ್ಮನ ಹೆಸರು ಅರ್ಚನಾ ಕಾವೇರಿ. ನನ್ನ ಅಕ್ಕನ ಹೆಸರು ಚಿನ್ಮಯೀ ಗಂಗಮ್ಮ. ನನ್ನ ತಂಗಿಯು ಏಳನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಹೆಸರು ಆದಿತ್ರಿ ಚೋಂದಮ್ಮ. ನಮ್ಮದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕುಟುಂಬವಾದರೂ, ನಾವು ಸದಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕಷ್ಟ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳುತ್ತೇವೆ. ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಬರಲಿ, ನೋವು, ನಲಿವಿನ ಸಂದರ್ಭವಿರಲಿ, ನಾವು ಅವನ್ನು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿ, ಒಂದಾಗಿ ಎದುರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಅವರೇ ನನ್ನ ಧೈರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ, ಎಲ್ಲವೂ. ನಾನು ನನ್ನ ಶಿಶುವಿಹಾರವನ್ನು ಲಿಟಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ಅದು ಕುಟ್ಟಾದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ನನ್ನ ಅಕ್ಕ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೆತ್ತವರು, ಅಜ್ಜಿಯರು ಮತ್ತು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳು ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನನ್ನನ್ನು ಮುದ್ದಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ನಾನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಅಕ್ಕ ನನಗಿಂತ ಮೂರು ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಾವು ಹೊಸ ಆಟಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದಿವು. ನನ್ನ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿಯರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ನಾನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ, ನಾನು ಕೂರ್ಗ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದೆ. ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಎಂಟನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ. ಆ ಶಾಲೆಯು ನನ್ನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ನನಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ನನ್ನ ವಿಶ್ವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಋಣಿಯಾಗಿರುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಅವರ ನಿರಂತರ ನಂಬಿಕೆಯು ನನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೋ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸಿತು. ನನ್ನ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದ್ದರು, ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ನನಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೃತಜ್ಞಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ನಾನು ಏಳನೇ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಮನೆ ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆ ದೂರದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ನನಗೆ ಆಟವಾಡಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಸೇರಿದ ನಂತರ, ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನಾನು ಶಾಲೆಯ ಗಾಯಕವೃಂದದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಎಂಬತ್ತನೇ ಮತ್ತು ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ, ನಾನು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ನಾನು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಜನರಲ್ ತಿಮ್ಮಯ್ಯ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಪೋಷಕರು ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದೆ. ಅದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಅವರಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯ ರುಚಿಕರವಾದ ಆಹಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಅಜ್ಜನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸುವವರೆಗೆ, ನಾನು ಸ್ಥಿರತೆಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ. ನಾವು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಆಳವಾದ ಬಂಧವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ನಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯರ ಮನೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಯಸ್ಕಳಾಗಿ ನನಗೆ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡಿದವು. ನಾವು ಪರಸ್ಪರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೋಜಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದೇವೆ. ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣಳಾದಾಗ, ನನ್ನ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹುಡುಗಿ ಆಲ್ರೌಂಡರ್" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದೆ. ನಾನು ಮಂಗಳೂರಿನ ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ೧೧ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದೆ. ನಾನು ಒಂದು ವರ್ಷ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ನನ್ನ ಅಕ್ಕನೊಂದಿಗೆ ಪಿಜಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡೆ. ನಾನು ಎನ್ ಡಿಎ ಬರೆಯಲು ಬಯಸಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಆ ವರ್ಷದ ಮೊದಲು, ನನ್ನ ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ನಾನು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ಆ ವರ್ಷ, ನಾವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಾವು ಪರಸ್ಪರರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬದುಕಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲು, ಪರಸ್ಪರ ವಾಸಿಸಲು ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೃತಜ್ಞಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ೧೧ ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತರಗತಿಯ ಸಹಾಯಕ ವರ್ಗ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಯಲು, ಬೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಆ ಸ್ಥಾನವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ನನ್ನ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು, ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದೆ. ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತರಗತಿಯಿಂದ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ನಮ್ಮ ವಿಭಾಗದ ಆರ್ಟ್ ಕ್ಲಬ್ ನ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಪೀರ್ ಎಜುಕೇಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಾನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಇದು ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಂತೋಷವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಅವರು ಮನೆಯಿಂದ ದೂರದ ನನ್ನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಭಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆಹ್ಲಾದಕರ ನೆನಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ, ಸಮರ್ಪಿತ ಮತ್ತು ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವಂತೆ ಮಾಡಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. 2zgn1h9ohgq74o2j86kv4n1ca1pgk8s 2 179656 1376567 1376555 2026-07-10T14:26:22Z Malavika T S 100400 /* */ 1376567 wikitext text/x-wiki ನಮಸ್ಕಾರ, ನನ್ನ ಹೆಸರು ಮಾಳವಿಕಾ ಟಿ ಸ್ ನನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಿಕಾಂ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಜೊತೆಗೆ ನಾನು ಚಾಟಿಂಗ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಎ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನವಳು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಮೈಸೂರು . ನನ್ನ ತಂದೆ ಸ್ವಾಮಿ ಯವರು ಎಂಪಿಲೊಯೀ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದರೆ ಆಗು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಶೋಭಾ ಯವರು ಗೃಹಿಣಿ .ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಇದಾನೆ ಅವನು 3ನೇ ತರಗತಿ ಓದುತಿದಾನೆ. ನನ್ನ ಪಿಯುಸಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿದ್ಯಾಸೌಧ ಪಿಯು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಜಿಂದಾಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ನೃತ್ಯ, ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಈ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ನನಗೆ ಸೃಜನಶೀಲ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮನಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಾನು ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವದವಳು. ನಾನು ಶ್ರಮಶೀಲ ಶಿಸ್ತಿನ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಸದಾ ಉತ್ಸುಕಳಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ .ನನ್ನ ಕನಸು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯಶಸ್ವಿ ಸಿಎ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ನನ್ನ ಕನಸು. ನನ್ನು 5ನೇ ತರಗತಿ ಇದಾಗ ನನಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಯಾತ್ರಿ ಆಗುವ ಕನಸು ಇತ್ತು ಆದರೆ 10ನೇ ತರಗತಿ ಬಂದಾಗ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯ ತುಂಬಾ ಕಠಿಣ ಅನಿಸಿತ್ತು ಆಗಾಗಿ ನನ್ನ ಗೆಳತಿ ಒಬ್ಬಳು ಈ ವೃತ್ತಿಪರ ಅಧ್ಯಯನ 'ಸಿಎ' ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಳು ಆಗ ನನಗೆ ಈ ಸಿಎಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಛಲ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ನಾನು 10ನೇ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಯಾವ ವಿಷಯ ತಗೋಬೇಕು ಎಂದು ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಕೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಸಿ ಎ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದಾಗ ಅವರು ಸಿ ಎ ತುಂಬ ಕಠಿಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅದರು ನಾನು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಪೋಷಕರು ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಸಂಭಂದಿಕರು, ನಿನ್ನು ಯಾವ ವಿಷಯ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೀಯ? ಎಂದಾಗ ನಾನು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗ ಎಂದರೆ ನೋಡುವ ರೀತಿಯೇ ಬೇರೆ ಇತ್ತು ಆದರೆ ಈಗ ಸಿ ಎ ಓಡುತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರೆ ನೋಡುವ ರೀತಿಯ ಬೇರೆ. ಆಗಾಗಿ ನಾನು ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟವಾದರೂ ನಾನು ನನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲೇಬೇಕು. ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ನಾನು ನನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ನನ್ನ ಸ್ವ-ಪರಿಚಯ .ನನ್ನ ಬಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ ನಿಮಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಧನ್ಯವಾದಗಳು .ನನ್ನ ಜ್ಞಾನ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ದೇಶಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ ನಾಗರಿಕನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ . ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ah9mgtasir7ljf1dhtaufecr62eg752 2 179657 1376559 2026-07-10T12:03:45Z Kusuma2540737 100443 ಹೊಸ ಪುಟ: ಕುಸುಮಾ. ನನ್ನ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 2540737 - ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕುಸುಮ. ನಾನು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಬಾಟನಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸ... 1376559 wikitext text/x-wiki ಕುಸುಮಾ. ನನ್ನ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 2540737 - ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕುಸುಮ. ನಾನು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಬಾಟನಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಬಾಬು ರೆಡ್ಡಿ. ಅವರ ವೃತ್ತಿ ರೈತ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ರೂಪಾ. ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಗೃಹಿಣಿ. ನನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಹೆಸರು ನವಿತಾ.ನನ್ನ ಅಕ್ಕ ಎಂ.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್. ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು 10ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು 12ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಸಿರಿ ಶ್ರೀನ್ ಪಿಯು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು PCMB ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳು ಇಷ್ಟ. ನನಗೆ ಪಾನಿ ಪುರಿ, ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. - ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು: ನನಗೆ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾಡೋದು, ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಬಿಡಿಸೋದು, ಹಾಡೋದು, ಬರೆಯೋದು ಮತ್ತೆ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮಾಡೋದು ಅಂದ್ರೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಆಗಿ ಏನಾದ್ರೂ ಮಾಡೋದು ಅಂದ್ರೆ ನನಗೆ ಒಂಥರಾ ಖುಷಿ. ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನ ಕಲಿಯೋದು, ಹೊಸ ಹೊಸ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗೋದು ಅಂದ್ರೆ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಇಷ್ಟ. -ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ): ಇದು ಜೀವಿಗಳು,ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾನವನಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ (Biology) ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ (Technology) ಕಾಂಬಿನೇಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು ಮೆಡಿಕಲ್, ಕೃಷಿ, ಆಹಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಸಿನ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಔಷಧಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ರೋಗಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದು, ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫೀಲ್ಡ್ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಅವಕಾಶಗಳಿರುವ ಒಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ... - ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ (Botany) ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ ಎಂದರೆ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ (Biology) ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಾಣುವ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ: ಸಸ್ಯಗಳ ರಚನೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಅವು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ? ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ? ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಸ್ಯಗಳು ಉಸಿರಾಡುವ, ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಈ ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನ ಮೆಡಿಕಲ್, ಅಗ್ರಿಕಲ್ಟರ್, ಫುಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತೆ ಮೆಡಿಸಿನ್ ರೆಡಿ ಮಾಡೋಕೆ ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಕಂಡುಹಿಡಿಯೋದು, ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನ ಪತ್ತೆ ಮಾಡೋದು, ಒಳ್ಳೆ ಇಳುವರಿ ಬರೋ ತರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನ ಬೆಳೆಯೋದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನ ಸಾಲ್ಟ್ ಮಾಡೋದು ಇವೆಲ್ಲದ್ರಲ್ಲೂ ಇದು ಮೇನ್ ರೋಲ್ ಪ್ಲೇ ಮಾಡುತ್ತೆ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಸ್ಯಗಳ ರಚನೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಜೀವನಚಕ್ರ, ವರ್ಗೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಹಾರ, ಔಷಧಿ, ನಾರು, ಮರ ಮತ್ತು ಇಂಧನದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಸಸ್ಯಗಳ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಾದ ಬೇರು, ಕಾಂಡ, ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯವು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ, ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಸ್ಯ ತಳಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಜೀವನದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳೇಕಾದ್ರೆ, ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅನ್ನೋದು ಪ್ಯೂಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಸ್ಕೋಪ್ ಇರೋ, ತುಂಬಾ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರೋ ಒಂದು ಇಂಟರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಫೀಲ್ಡ್... ನನಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.   ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. n77r0krs82tdkkjd3w532i19l80osya 1376595 1376559 2026-07-11T02:26:35Z Kusuma2540737 100443 1376595 wikitext text/x-wiki ಕುಸುಮಾ.ನನ್ನ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 2540737 ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕುಸುಮ. ನಾನು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಬಾಟನಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಬಾಬು ರೆಡ್ಡಿ. ಅವರ ವೃತ್ತಿ ರೈತ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ರೂಪಾ. ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಗೃಹಿಣಿ. ನನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಹೆಸರು ನವಿತಾ.ನನ್ನ ಅಕ್ಕ ಎಂ.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್. ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು 10ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು 12ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಸಿರಿ ಶ್ರೀನ್ ಪಿಯು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು PCMB ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳು ಇಷ್ಟ. ನನಗೆ ಪಾನಿ ಪುರಿ, ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. - ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು: ನನಗೆ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾಡೋದು, ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಬಿಡಿಸೋದು, ಹಾಡೋದು, ಬರೆಯೋದು ಮತ್ತೆ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮಾಡೋದು ಅಂದ್ರೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಆಗಿ ಏನಾದ್ರೂ ಮಾಡೋದು ಅಂದ್ರೆ ನನಗೆ ಒಂಥರಾ ಖುಷಿ. ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನ ಕಲಿಯೋದು, ಹೊಸ ಹೊಸ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗೋದು ಅಂದ್ರೆ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಇಷ್ಟ. -ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ): ಇದು ಜೀವಿಗಳು,ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾನವನಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ (Biology) ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ (Technology) ಕಾಂಬಿನೇಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು ಮೆಡಿಕಲ್, ಕೃಷಿ, ಆಹಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಸಿನ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಔಷಧಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ರೋಗಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದು, ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫೀಲ್ಡ್ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಅವಕಾಶಗಳಿರುವ ಒಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ... - ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ (Botany) ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ ಎಂದರೆ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ (Biology) ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಾಣುವ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ: ಸಸ್ಯಗಳ ರಚನೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಅವು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ? ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ? ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಸ್ಯಗಳು ಉಸಿರಾಡುವ, ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಈ ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನ ಮೆಡಿಕಲ್, ಅಗ್ರಿಕಲ್ಟರ್, ಫುಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತೆ ಮೆಡಿಸಿನ್ ರೆಡಿ ಮಾಡೋಕೆ ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಕಂಡುಹಿಡಿಯೋದು, ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನ ಪತ್ತೆ ಮಾಡೋದು, ಒಳ್ಳೆ ಇಳುವರಿ ಬರೋ ತರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನ ಬೆಳೆಯೋದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನ ಸಾಲ್ಟ್ ಮಾಡೋದು ಇವೆಲ್ಲದ್ರಲ್ಲೂ ಇದು ಮೇನ್ ರೋಲ್ ಪ್ಲೇ ಮಾಡುತ್ತೆ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಸ್ಯಗಳ ರಚನೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಜೀವನಚಕ್ರ, ವರ್ಗೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಹಾರ, ಔಷಧಿ, ನಾರು, ಮರ ಮತ್ತು ಇಂಧನದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಸಸ್ಯಗಳ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಾದ ಬೇರು, ಕಾಂಡ, ಎಲೆ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯವು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ, ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಸ್ಯ ತಳಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಜೀವನದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳೇಕಾದ್ರೆ, ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅನ್ನೋದು ಪ್ಯೂಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಸ್ಕೋಪ್ ಇರೋ, ತುಂಬಾ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರೋ ಒಂದು ಇಂಟರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಫೀಲ್ಡ್... ನನಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನುಭವವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.   ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. rogcgwn657lwtiip65u4ugesta2xfnc 3 179658 1376561 2026-07-10T13:24:43Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376561 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Akshitha 2622403}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೪, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) lwgpwedxvt5395pazy6d4dnlzx8rhng 3 179659 1376565 2026-07-10T14:16:16Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376565 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ವಿಜಯಲಕ್ಶ್ಮಿ.ಮ್.ಬೀ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೬, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) nn4v16soemy47p4y7wsr6yts5oku54w 2 179660 1376568 2026-07-10T14:35:46Z Akshitha 2622403 100446 nana parechaya 1376568 wikitext text/x-wiki ನಮಸ್ಕಾರ, ನನ್ನ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷಿತ. ನನ್ನ ತಂದೆ ಶಂಕರೇಗೌಡಾ ಹಾಗು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಪ್ರತಿಭಾ.ಆರ್ .ಗೌಡ ಹಾಗು ನನ್ನ ಸಹೋದರನ,ನನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷಯ್ ಗೌಡ. ನಾನು ಡಿ .ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಊರು, ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನವಳು. ನನ್ನ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನನ್ನ ಮನೆ ಅಂದರೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯೇ ನನ್ನ ಮೊದಲ ಗುರು. ತದನಂತರ ನಾನು ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಶಾಲೆ ಎಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೂರನೇ ತರಗತಿವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ. ನಂತರ ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ತೆರಳಿದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೂ, ನಾನು ನ್ಯೂ ಕಾರ್ನರ್ ಎಂಬ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿಗೆ ನಾಗರಬಾವಿ ಎಲ್ಲಿ ಜೆ ಎಸ್ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಎಂಬ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೊಂಡು ನನ್ನ ದ್ವೇತಿಯ ಪಿ ಯು ಸಿ ಯನ್ನು 570/600ಅಂಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನನ್ನ ಪಿಯುಸಿಯ ಪ್ರಯಾಣ ವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಉಚಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹೋದರರ ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದೆಂದರೆ ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ ಹಾಗೆ ಉಚಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕವನ ಬರೆಯುವುದೆಂದರೆ ನನಗೆ ಇಷ್ಟ.ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳೆ ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಸ್ಪೂರ್ತಿ. ಈಗ ನಾನು ನನ್ನ ಪದವಿಯನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿಕಾಂ ಐ ಎ ಫ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುಗಿಸಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ತೆರಳಿ ದುಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದೇ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಗುರಿ . ನಾನು ಶಿಸ್ತು ಸಮಯ ಪಾಲನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಾಗಲಿ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುಣ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದುವುದಂದರೆ ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲ ಇರುತ್ತದೆ ನನ್ನ ಬಲವೆಂದರೆ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯವೇ ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವದಿಂದ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿತು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ . ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದ ನನ್ನ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು n4rhrxzf2rbtcrzg60tk1hkunbcg0ip 3 179661 1376569 2026-07-10T14:45:28Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376569 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Srujana Teja}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೧೫, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) obuz08o0job1t21z26oitqdecadqret 2 179662 1376570 2026-07-10T14:49:06Z Srujana Teja 100450 ಹೊಸ ಪುಟ: ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸೃಜನ ತೇಜ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಮಂಜುನಾಥ್ ಅವರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಶಿಲ್ಪ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂ... 1376570 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸೃಜನ ತೇಜ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಮಂಜುನಾಥ್ ಅವರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಶಿಲ್ಪ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯವರು. ನನ್ನ ತಂದೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಪಿ ಎಚ್ ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ನನ್ನ ತಾಯಿ ಎಂಬಿಎ ಎಂಕಾಂ ಮತ್ತು ಬಿಎಡ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿಧಾರೆ , ಇಬ್ಬರು ಸಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ . ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಯಶವಂತಪುರ ಕ್ಯಾಂಪಸಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಸಿಎ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾನು ಕ್ಲೂನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕ್ಲಾರೆಟ್ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವ್ಯಸಂಗಗವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದೆ. ನನಗೆ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು, ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುವುದು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ನಾನು ಸಮಯ ಪಾಲನೆ ಹಾಗೂ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಚಾರ್ಟೆಡ್ ಅಕೌಂಟ್ ಆಗಬೇಕೆಂದಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಕಂಡ ನನ್ನ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಈ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು . pw4t48rw3n6tr91qgnlhjepe4zy087w 2 179663 1376571 2026-07-10T14:49:08Z ವಿಜಯಲಕ್ಶ್ಮಿ.ಮ್.ಬೀ 100449 ಹೊಸ ಪುಟ: == ನಮಸ್ಕಾರ. == === ನನ್ನ ಹೆಸರು ವಿಜಯಲಕ್ಶ್ಮಿ. === ನಾನು ಜನಿಸಿದ ದಿನಕ ೨೦-೧೦-೨೦೦೮. ನನ್ನ ತ೦ದೆಯ ಹೆಸರು ಮ೦ತಯ್ಯ ಬೆಲ್ಲದ. ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಪಾರ್ವತಿ. ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ. ನಾನು ಪ್ರೆ... 1376571 wikitext text/x-wiki == ನಮಸ್ಕಾರ. == === ನನ್ನ ಹೆಸರು ವಿಜಯಲಕ್ಶ್ಮಿ. === ನಾನು ಜನಿಸಿದ ದಿನಕ ೨೦-೧೦-೨೦೦೮. ನನ್ನ ತ೦ದೆಯ ಹೆಸರು ಮ೦ತಯ್ಯ ಬೆಲ್ಲದ. ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಪಾರ್ವತಿ. ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ. ನಾನು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನಗೆ ಫ್ಯಾಷನ್ ಡಿಸೈನ್ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಬಹು ಇಷ್ಟ. ನಾನು ವಿಜ್ನ್ಯಾನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟದ 47ನೇ ರಾಂಕ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಮಟದ 208ನೇ ರಾಂಕ್ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಮತ್ತು ಆಟೋಬಿಗ್ರಫಿ ಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಷ್ಟ qr1xus7nztmd31q7ere4jryj1tbiko5 3 179664 1376573 2026-07-10T15:00:28Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376573 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಯೆಸ್ ವೀ ನೂಥನ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೩೦, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) l5appfx0mq44bgsi60aqjduidw2o6tn 2 179665 1376574 2026-07-10T15:24:28Z ಯೆಸ್ ವೀ ನೂಥನ 100451 ಹೊಸ ಪುಟ: == ನಮಸ್ಕಾರ. == ನನ್ನ ಹೆಸರು ಎಸ್ ವಿ ನೂತನ ನಾನು ಜನಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ 14 ಜೂಲೈ 2008 ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಎಸ್ ಎನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ನಾನು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸೆದ್ದೇನೆ ನಾನು ಸೌಂದರ್ಯ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವ್ಯಾಸಂಗ... 1376574 wikitext text/x-wiki == ನಮಸ್ಕಾರ. == ನನ್ನ ಹೆಸರು ಎಸ್ ವಿ ನೂತನ ನಾನು ಜನಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ 14 ಜೂಲೈ 2008 ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಎಸ್ ಎನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ನಾನು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸೆದ್ದೇನೆ ನಾನು ಸೌಂದರ್ಯ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಗಿಸಿದ್ದೇನೆ ಈಗ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ತ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಅಲ್ಲಿ 1BCOM F&A  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಆಗಿದ್ದೇನೆ ನಾನು ನನ್ನ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ತ್ರಿವೇಣಿ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ ಮಾಡಿರುತೇನೆ ನಾನು ಕುಣಿತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ ನನ್ನಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಖುಷಿ ಮತ್ತು ದುಃಖ ಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು 943w10iqzy94trkt3o3e00h6dv4rqsk 2 179666 1376575 2026-07-10T15:25:48Z Akshitha 2622403 100446 ಹೊಸ ಪುಟ: ನಮಸ್ಕಾರ, ನನ್ನ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷಿತ. ನನ್ನ ತಂದೆ ಶಂಕರೇಗೌಡಾ ಹಾಗು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಪ್ರತಿಭಾ.ಆರ್ .ಗೌಡ ಹಾಗು ನನ್ನ ಸಹೋದರನ,ನನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷಯ್ ಗೌಡ. ನಾನು ಡಿ .ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಊರು, ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನವಳು. ನನ್ನ ಮೊ... 1376575 wikitext text/x-wiki ನಮಸ್ಕಾರ, ನನ್ನ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷಿತ. ನನ್ನ ತಂದೆ ಶಂಕರೇಗೌಡಾ ಹಾಗು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಪ್ರತಿಭಾ.ಆರ್ .ಗೌಡ ಹಾಗು ನನ್ನ ಸಹೋದರನ,ನನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷಯ್ ಗೌಡ. ನಾನು ಡಿ .ಕೋಡಿಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಊರು, ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನವಳು. ನನ್ನ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನನ್ನ ಮನೆ ಅಂದರೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯೇ ನನ್ನ ಮೊದಲ ಗುರು. ತದನಂತರ ನಾನು ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಶಾಲೆ ಎಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೂರನೇ ತರಗತಿವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ. ನಂತರ ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ತೆರಳಿದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೂ, ನಾನು ನ್ಯೂ ಕಾರ್ನರ್ ಎಂಬ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿಗೆ ನಾಗರಬಾವಿ ಎಲ್ಲಿ ಜೆ ಎಸ್ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಎಂಬ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೊಂಡು ನನ್ನ ದ್ವೇತಿಯ ಪಿ ಯು ಸಿ ಯನ್ನು 570/600ಅಂಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನನ್ನ ಪಿಯುಸಿಯ ಪ್ರಯಾಣ ವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಉಚಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹೋದರರ ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದೆಂದರೆ ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ ಹಾಗೆ ಉಚಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕವನ ಬರೆಯುವುದೆಂದರೆ ನನಗೆ ಇಷ್ಟ.ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳೆ ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಸ್ಪೂರ್ತಿ. ಈಗ ನಾನು ನನ್ನ ಪದವಿಯನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿಕಾಂ ಐ ಎ ಫ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುಗಿಸಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ತೆರಳಿ ದುಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದೇ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಗುರಿ . ನಾನು ಶಿಸ್ತು ಸಮಯ ಪಾಲನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಾಗಲಿ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುಣ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದುವುದಂದರೆ ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲ ಇರುತ್ತದೆ ನನ್ನ ಬಲವೆಂದರೆ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯವೇ ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವದಿಂದ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿತು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟ ಬಂದರೂ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ . ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದ ನನ್ನ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು n4rhrxzf2rbtcrzg60tk1hkunbcg0ip 3 179667 1376578 2026-07-10T16:50:30Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376578 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ವಿಸ್ಮಯ. ಆರ್}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೨೦, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 1zpkdedmcjsa2qcdb6299zbbd4n9azl 2 179668 1376579 2026-07-10T16:59:28Z ವಿಸ್ಮಯ. ಆರ್ 100454 ಹೊಸ ಪುಟ: ನನ್ನ ಹೆಸರು ವಿಸ್ಮಯ ಆರ್. ನಾನು ಜನಿಸಿದ ದೆನಾಂಕ 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ರಾಜೇಶ್. ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಸುನೀತಾ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ನನ್ನ ವ್ಯಾಸಂಗ ವನು ನಾಗಾರ್ಜುನ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾ... 1376579 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ವಿಸ್ಮಯ ಆರ್. ನಾನು ಜನಿಸಿದ ದೆನಾಂಕ 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ರಾಜೇಶ್. ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಸುನೀತಾ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ನನ್ನ ವ್ಯಾಸಂಗ ವನು ನಾಗಾರ್ಜುನ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿರುತೇನೆ. ನನ್ನಗೆ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆ ಎಂದರೆ ತುಂಬಾನೇ ಇಷ್ಟ. ನಾನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ವಾಲಿಬಾಲ್ ಹಾಗೂ ಥ್ರೋಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳ್ಳಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೇನೇ. ನನಗೆ ಜೀವನವನು ಖುಷಿ ಮತ್ತು ಸವಿ ನೆನಪಿನ ಜೊತೆ ಕಲಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ig7bk2qu5glwcn80h9dojkmi27uwntr 3 179669 1376580 2026-07-10T17:09:52Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376580 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Lakshmana sarkular}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೩೯, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 58s8gkapdc448cqm3mtc97om44rbnbj 3 179670 1376583 2026-07-10T18:20:50Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376583 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Rangnatha Har}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೫೦, ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 2qs4b0ajzd2jr7vcx7st3160eat8bz7 3 179671 1376588 2026-07-10T20:04:53Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376588 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ದೀಕ್ಷಿತ್ ಕೆ ಅಂಡಿಂಜೆ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೧:೩೪, ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 46z8uksipq3n8wfpzba2i7tyr0598n4 3 179672 1376597 2026-07-11T04:47:49Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376597 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Emilin S Thomas}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೧೭, ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) imddb1mv0z7l7x0susjyh2asiy8j7ps 2 179673 1376598 2026-07-11T04:49:30Z Emilin S Thomas 100459 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಸ್ವ-ಪರಿಚಯ''' ನನ್ನ ಹೆಸರು ಎಮಿಲಿನ್ ಎಸ್. ಥಾಮಸ್. ನಾನು ಮೂಲತಃ ಕೇರಳದವಳು. ಆದರೆ ನಾನು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಯಶವಂತಪುರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲ... 1376598 wikitext text/x-wiki '''ಸ್ವ-ಪರಿಚಯ''' ನನ್ನ ಹೆಸರು ಎಮಿಲಿನ್ ಎಸ್. ಥಾಮಸ್. ನಾನು ಮೂಲತಃ ಕೇರಳದವಳು. ಆದರೆ ನಾನು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಯಶವಂತಪುರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌.ಸಿ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡನೇ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪಿಯುಸಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಕನಸು. ಮಾನವರ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ನಡವಳಿಕೆ, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯ. ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯವರೇ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆ. ಅವರು ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸೇವೆ, ಜೈಲು ಭೇಟಿ, ಹಳ್ಳಿಗಳ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಂತಹ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಇದರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವ ಅನುಭವ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನನ್ನಿಂದಲೂ ಏನಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಮೂಡಿತು. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ನನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣಗಳೆಂದರೆ ಉತ್ತಮ ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯ, ನಾಯಕತ್ವ, ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಹೊಸ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮನೋಭಾವ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ವಿವಿಧ ನಾಯಕತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅನುಭವ ನನಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲೇಜಿನ ವಿವಿಧ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮಾಜ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಾನು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಅವರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಭವಿ ವೈದ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಅನುಭವವು ನನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿತು. ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು, ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದು, ಹಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಹೊಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು. ಖಾಲಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಜನರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು. ನನ್ನ ಜ್ಞಾನ, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಭವವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. cnrxwz48mbpr1prkpxba3a2yhusa55g 3 179674 1376599 2026-07-11T04:56:55Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376599 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Keerthana Krishnamurthy}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೬, ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 3e0ud5903km41lh1bkd34k72l7ilh7n 3 179675 1376600 2026-07-11T04:57:55Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376600 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Usha Srivatsa}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೭, ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) isdbte21aaqc8iv6g8gl3c7ibdi4lih 3 179676 1376601 2026-07-11T04:58:51Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376601 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Preetham KM}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೮, ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 47738wvdq05n68kzlwjxh41rwfy0cn4 2 179677 1376602 2026-07-11T05:00:02Z Preetham KM 100462 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ನನ್ನ ಸ್ವಪರಿಚಯ''' ನಮಸ್ಕಾರ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಪ್ರೀತಂ ಕೆ.ಎಂ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದೆನು. ನಾನು ಈಗ 21 ವರ್ಷದವನು. ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಸೈಕಾಲಜಿ ಓದುತ್ತಿ... 1376602 wikitext text/x-wiki '''ನನ್ನ ಸ್ವಪರಿಚಯ''' ನಮಸ್ಕಾರ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಪ್ರೀತಂ ಕೆ.ಎಂ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದೆನು. ನಾನು ಈಗ 21 ವರ್ಷದವನು. ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಸೈಕಾಲಜಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು 3ನೇ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇನೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 4 ಜನ ಇದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಸಿದ್ದಲಿಂಗ ಸ್ವಾಮಿ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಜಯಪ್ರದಾ. ಅವರು ಗೃಹಿಣಿ. ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಣ್ಣ ಇದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಇದೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇವೆ. ನಾನು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವೇಕಾನಂದ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದೆನು. ನಂತರ '''ವಿಜ್ಞಾನದಳಿ''' ಪಿಯುಸಿ ಮುಗಿಸಿದೆನು. ಈಗ ನಾನು ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ (ಸೈಕಾಲಜಿ) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಜನರ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟ. ನಾನು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದು, ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆ ಆಡುವುದು. ನನಗೆ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಎಂದರೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಇದರಿಂದ ನನಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ನನಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ಇಷ್ಟ. ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆಟ ಆಡುತ್ತೇವೆ, ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಿಯರು. ನನ್ನ ಸಮುದಾಯ (community) ನನ್ನ ಸುತ್ತ ಇರುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ನನಗೆ ತಿಳಿದ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಇರುವ ಜನರ ಜೊತೆ ಇರುವುದು ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ನಾನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ (psychologist) ಆಗಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ನಾನು ಒಬ್ಬ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಪರ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನಾನು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಯುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಹೊಸ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪರಿಚಯ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು g88rajwydrfoudvoujqi5n2qm2hvqsp 2 179678 1376605 2026-07-11T05:48:27Z 2510528MMeghana 100029 Created blank page 1376605 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3 179679 1376606 2026-07-11T06:02:59Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376606 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=2510528Meghana}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೩೨, ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) bny5gaugvdqmsxfb8dv5hqfegcfu0cu 2 179680 1376608 2026-07-11T06:11:06Z 2510528Meghana 100463 ಹೊಸ ಪುಟ: == ಪರಿಚಯ (Introduction) == === ಪೀಠಿಕೆ === ನನ್ನ ಹೆಸರು ಎಂ. ಮೇಘನಾ. ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವಳು. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿರುವ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಚ... 1376608 wikitext text/x-wiki == ಪರಿಚಯ (Introduction) == === ಪೀಠಿಕೆ === ನನ್ನ ಹೆಸರು ಎಂ. ಮೇಘನಾ. ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವಳು. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಿರುವ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನನಗೆ ಬೆಂಗಳೂರೆಂದರೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಮಳೆಯ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಇದು ನಗರದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆಯೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಸದಾ ಶ್ರಮಿಸುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದ್ದು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯವು ತುಂಬಾ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ನನ್ನ ತಂದೆ ಮಂಜುನಾಥ ಕೆ. ಅವರು ಟ್ರಾವೆಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಎಷ್ಟು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿರುವ ನನ್ನ ತಾಯಿ ಭಾರತಿ ಎನ್. ಅವರಿಂದ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸದಾ ನಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಆಶ್ರಯತಾಣವಾಗಿ ಕಾಯುವ ಕಾಳಜಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನು ನನ್ನ ಅಣ್ಣ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು (Masters) ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅವನ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣಾಭಾವ ನನ್ನ ಕೆಲಸದ ಶೈಲಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಬೇರುಗಳೇ ಇವತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಈ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ರೂಪಿಸಿವೆ. ಯಶಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಾವು ಸಾಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಗಳಿಸುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜವೂ ಹೌದು ಎಂದು ನಂಬುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾನು. == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಯಾಣ (Academic Journey) == ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಾನು '''ಅನೇಕಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ (Anekal Public School)''' ಮುಗಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಕುತೂಹಲವು ಕಲಿಯುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೇವಲ ಓದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪಠ್ಯೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಇದು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಟೀಮ್‌ವರ್ಕ್ ಗುಣಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅದಾದ ನಂತರ, ವಿಶ್ವಚೇತನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ (Vishwachetana College) ವಾಣಿಜ್ಯ (Commerce) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪದವಿಪೂರ್ವ (PU) ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದೆ. ಕಾಮರ್ಸ್ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು. ಅದು ನನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಯೋಚನಾ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿನೆಸ್, ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ (ಡೀಮ್ಡ್ ಟು ಬಿ) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ (ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಚ್) ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಇಂದಿನ ದಿನಚರಿ ತುಂಬಾ ಬಿಗಿಯಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಾಯಕವಾದದ್ದು. ಮುಂಜಾನೆಯ ಕಾಲೇಜು ತರಗತಿಗಳು, ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇಂತಹ ಸಕ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ನನಗೆ ತರಗತಿಯ ಆಚೆಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಈ ಕಠಿಣ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವಾಗ ನನಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಯಿತು—ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕರಗಳ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಹಾಗಾಗಿ ಡೇಟಾವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ನನ್ನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಿದ್ಧಳಾಗಲು ನನ್ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. == ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು (Skills & Ambitions) == ನನ್ನ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ನಾನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನಿಂದ ಎಂಎಸ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ (MS Excel) ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಕೋ (Cisco) ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಎಂಎಸ್ ಎಕ್ಸೆಲ್ ಇಂಟರ್‌ಮಿಡಿಯೆಟ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಉಪಯುಕ್ತ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಒಳನೋಟಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಪವರ್ ಬಿಐ (Power BI), ಟ್ಯಾಲಿ (Tally), ಡೇಟಾ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ (Data Analysis) ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ವಿಸುವಲೈಸೇಶನ್ (Data Visualization) ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಸಾಫ್ಟ್ ಸ್ಕಿಲ್ಸ್ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಸಂವಹನ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ನನ್ನ ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್. ನಾನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲೆ, ಇದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕನೆಕ್ಟ್ ಆಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನನ್ನ ಆಸೆ. ಬಿಸಿನೆಸ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್, ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ನಾನು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಈವೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಗನೈಸೇಶನಲ್ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ (Personal Philosophy & Growth) == ನಾನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಛಲ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಇರುವವರನ್ನೂ ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವುದು. ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ನಾನು ತುಂಬಾ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಬರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನಾನು ಬೆಳೆಯಲು ಸಿಗುವ ಅವಕಾಶಗಳಾಗಿಯೇ ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಛಲವೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಈವರೆಗಿನ ನನ್ನ ಪ್ರಯಾಣ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವತಂತ್ರಳಾಗಲು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವಾಗಿರಲು ಕಲಿಸಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ. ಭಾಷಾ ಸಂಘವಾದ 'ಪ್ರೇರಣಾ' ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಡ್ ಮತ್ತು ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಫ್ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ (POC) ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪಿಒಸಿ ಆಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಇವೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಅನುಭವಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಶಾಲಿ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. == ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಮುಖ (Interests & Creative Side) == ಓದಿನ ಹೊರತಾಗಿ, ನನಗೆ ಸ್ಕೆಚಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ನನಗೆ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಆಗಿರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟ, ಅದು ನನಗೆ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈವೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಕೂಡ ನನ್ನ ಪರ್ಸನಲ್ ಫೇವರೆಟ್, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡಿ, ಡಿಸೈನ್ ಮಾಡಿ, ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸುವ ಆ ರೋಮಾಂಚನ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. == ಮುಕ್ತಾಯ (Conclusion) == ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸುಂದರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪೋಷಕರ ಆದರ್ಶಗಳು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾದಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಆರಂಭವಾದ ನನ್ನ ಈ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯಾಣ, ಇವತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ. '''ಅನೇಕಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯ''' ಶಿಸ್ತು, ವಿಶ್ವಚೇತನ ಕಾಲೇಜಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಡಿಪಾಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವೇದಿಕೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಿಯುವ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿವೆ. ಕಲಿಕೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಗಳಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನನಸಾಗಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. j3dd11evh02dc14qu91ykj460bbu687 3 179681 1376617 2026-07-11T10:09:25Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376617 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Adv.AB.Basavaraj}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೩೯, ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) j73xrz5j54eali2h1ioeor00f54pv8k