ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 2282 1376672 1345850 2026-07-12T05:08:19Z ThePositiveVibes 87814 /* */ 1376672 wikitext text/x-wiki [[File:Gregorianscher Kalender Petersdom.jpg|thumb|300px|right|ಪೋಪ್ ಹದಿಮೂರನೆಯ ಗ್ರೆಗೊರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವುದು-ಗ್ರೆಗೊರಿ ಸಮಾಧಿಯ ಮೇಲಿನ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪ.]] '''ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್''' ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ [[ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] (ಪಂಚಾಂಗ). [[ಅಲೋಸಿಯಸ್ ಲಿಲಿಯಸ್]] ಎಂಬ ವೈದ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್, [[ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೪]], [[೧೫೮೨]]ರಂದು [[ಪೋಪ್ ಹದಿಮೂರನೆ ಗ್ರೆಗೊರಿ]]ಯ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ [[ಜುಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]]ನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಉದ್ದವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. *ಜೂಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷ ತುಂಬಾ ಉದ್ದವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೩೬೫ ದಿನಗಳ ೬ ಗಂಟೆಗಳ ಉದ್ದ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಿಜವಾದ ಸರಾಸರಿ ಉದ್ದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ (೩೬೫ ದಿನಗಳ, ೫ ಗಂಟೆ ೪೯ ನಿಮಿಷ) ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು, *ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ತಿಂಗಳುಗಳು 12 ಇವೆ. ==ಪರಿಹಾರ== *ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಭಾಗಿಸಬಹುದಾದ ವರ್ಷ ಅಧಿಕ ವರ್ಷ. ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಹೆಚ್ಚು, ೨೯ ದಿನ ತೋರಿಸಿದರು. ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಆದರೆ ಶತಮಾನ ವರ್ಷ ಅಧಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲ ೪೦೦ ರಿಂದ ನಿಖರವಾಗಿ ಭಾಗಿಸಬಹುದಾದರೆ ಅಧಿಕ ವರ್ಷ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೧೭೦೦, ೧೮೦೦, ಮತ್ತು ೧೯೦೦ ಇವು ಅಧಿಕ ವರ್ಷ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ೨೦೦೦ ಅಧಿಕ ವರ್ಷ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * {{In Our Time|Gregorian calendar|p00548m9|Gregorian_calendar}} * [http://www.fourmilab.ch/documents/calendar/ Calendar Converter] * [http://www.bluewaterarts.com/calendar/NewInterGravissimas.htm Inter Gravissimas (Latin and French plus English)] * [http://webexhibits.org/calendars/year-history.html History of Gregorian Calendar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140106001448/http://www.webexhibits.org/calendars/year-history.html |date=2014-01-06 }} * [http://www.norbyhus.dk/calendar.php The Perpetual Calendar Gregorian Calendar adoption dates for many countries. ] * [http://www.recordholders.org/en/records/dates.html World records for mentally calculating the day of the week in the Gregorian Calendar ] * [http://www.tondering.dk/claus/calendar.html The Calendar FAQ] – Frequently Asked Questions about Calendars * [http://www.curiousnotions.com/todays-date.asp Today's date (Gregorian) in over 400 more-or-less obscure foreign languages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170629105125/http://www.curiousnotions.com/todays-date.asp |date=2017-06-29 }} {{ಚುಟುಕು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಾಲ]] tq32dyv36wa6qjyaz9mbk98vvdtbdtu 0 5046 1376629 1339435 2026-07-11T15:14:31Z Priydarshini.R.mujagond 79710 1376629 wikitext text/x-wiki <!--{{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿಯವರ ೨೦೦೭ರ ವರ್ಷದ ಚಿತ್ರ | alias = ಅಮ್ಮ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೋಗಿಲೆ | image_size = 250px9 | birth_name = | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ | death_date = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | birth_place = ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೇಪಲ್ಲೆ | occupation = ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | years_active = ೧೯೫೭–ಪ್ರಸಕ್ತದವರೆಗೆ }}--> {{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | background = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ | birth_name = ಶಿಷ್ಟ್ಲ ಶ್ರೀರಾಮಮೂರ್ತಿ ಜಾನಕಿ | alias = ಜಾನಕಮ್ಮ | genre = ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಸಿನೆಮಾಗೀತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಗೀತೆ | occupation = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|4|23}} | birth_place = ರೆಪಲ್ಲೇ, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] | years_active = ೧೯೫೭ - ಈವರೆಗೂ | spouse = ದಿ. ವಿ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್(೧೯೫೮ - ೧೯೯೦) | children = ಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ (ಜ.೧೯೬೦) | relatives = | website = {{URL|sjanaki.net}} }} '''ಎಸ್. ಜಾನಕಿ''' ([[ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩]], [[೧೯೩೮]]) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಒಡಿಯಾ]], [[ಹಿಂದಿ]], ಸಿಂಹಳ, [[ತುಳು]], ಬಡಗ, [[ಬಂಗಾಳಿ]], [[ಉರ್ದು]], [[ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಸಿಂಧಿ]] ಮುಂತಾದ ೧೭ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೮,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/s-janaki-returns-to-playback-singing/articleshow/66937115.cms|title=S Janaki returns to playback singing|work=The Times of India|date=5 December 2018}}</ref> ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜಾನಕಿ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ೨೮ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="youtube.com">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lIJwJEinfnw|title=Dr. S Janaki Speaking at Naadanamana ll Part 2|work=YouTube}}</ref><ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/s-janaki-last-song-malayalam-pathu-kalpanakal-ammapoovinum-watch-video-3065404/|title=Legendary singer S. Janaki ends her illustrious career with soulful lullaby in Pathu Kalpanakal, watch video|publisher=Indian Express|date=4 October 2016}}</ref> ==ಜೀವನ== ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರು ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಪಲ್ಲೇ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪೈಡಿಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜಾನಕಿ, ಮುಂದೆ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದು ಸಂದರ್ಶನವೂಂದರಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ‘ರಸಿಕ್ ಬಲಮಾ’ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎವಿಎಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪಡೆದರು. ==ಮರಣ== ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿರು. == ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ == ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48 ಸಾವಿರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಂಹಳ, ಜಪಾನಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹದಿನೇಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದು. ===ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳು=== *೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ.ಚಲಪತಿ ರಾವ್ ಅವರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್ ವಿಳಯಾಟ್ಟು’ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ. ಮುಂದೆ ತೆಲುಗಿನ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ, ಕನ್ನಡದ ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಹರಿದು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಗಳ ಗಾಯಕಿಯಾದರು. *ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಾನಮಾಧುರ್ಯದ ಸವಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿದರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ೧೯೫೮ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿದ ‘ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ನಾದಸ್ವರ ವಿದ್ವಾನ್ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದ ಸ್ವರ ದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳೈಸಿ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾಯಕಿ ಎಂದು ಇಡೀ ದೇಶ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. *ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ 'ಹೇಮಾವತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ "ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆ ಏಕೆ?" ಎಂಬ ಅನನ್ಯಗೀತೆಯು ಇಡೀ ಭಾರತ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಗೀತೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಜಾನಕಿಯವರು 'ಈ ಹಾಡು ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಯಪಟ್ಟು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು, ಮತ್ತೆ ಹಾಡಲೂ ಆಗದ ಹಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೦,೦೦೦ವನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ===ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ! ಆತನ ಕಾಯಕವದು=== *ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಡಾ. ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, “ನಮ್ಮ ಜಾನಕಮ್ಮ ಇದ್ದಾರಲ್ಲ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಗೀತೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಒಂದೇ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ತಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಗಾನಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ರೀತಿ ಇದೆಯೆಲ್ಲಾ ಅದೊಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ”. * ಹಾಡುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು, ಬಿಮ್ಮುಗಳ, ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಣ್ಣ ಆಚೆ ಈಚೆಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ- ‘ನಾನು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಆರೈಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ನನ್ನ ಧ್ವನಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.” ಅವರು ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಗುಟ್ಟು. * ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಅವರ ಭಕ್ತರಾದ ಆಕೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ “ನಾನು ಹೇಗೆ ಹಾಡುತ್ತೇನೆ ಗೊತ್ತೇ?”, “ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಆ ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ದೈವನಾದ ಆತನ ಕಾಯಕವದು”. ===ಮನಮೋಹಕ ಗೀತೆಗಳು=== *ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಳವನ್ನು ಅರಸ ಹೊರಟಂತೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದೇ ವಿನಃ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತೆಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಳತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನಾವು ಕ್ರಮಿಸಲಾರೆ ವೇನೋ. # ‘ನೋಡು ಬಾ ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ’, #'ತಾಯೆ ಬಾರ ಮೊಗವ ತೋರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೇ', # 'ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ', # ‘ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಮೈತ್ರಿ ಈ ಜನ್ಮದಲಿ ಬಂದು’, # ‘ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ', # 'ಮೂಡಣ ಮನೆಯ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ’, # ‘ಜಯ ಗೌರಿ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # 'ಆಡೋಣ ಬಾ ಬಾ ಗೋಪಾಲ', # ‘ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆಯೇ ಅಭಿಮಾನ ತಳೆದ ತಾಯೆ ಭಾರತಿಯೇ’, # ‘ಭಾರತ ಭೂಶಿರ ಮಂದಿರ ಸುಂದರಿ’, # 'ಶರಣು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಶಶಿಶೇಖರ', # ‘ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # ‘ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ’, # ‘ಬಿಸಿಲಾದರೇನು ಮಳೆಯಾದರೇನು’, # ‘ಪೋಗದಿರೆಲೋ ರಂಗ’, # ‘ಕರೆಯೇ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ’, # ‘ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ’, # 'ಪಂಚಮ ವೇದ ಪ್ರೇಮದ ನಾದ', # ‘ಅರಳಿದೆ ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ’, # ‘ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು ಕಂಬನಿ ಧಾರೆ’, # ‘ತುಂಬಿತು ಮನವಾ ತಂದಿತು ಸುಖವಾ’, # ‘ಪೂಜಿಸಲೆಂದೇ ಹೂಗಳ ತಂದೆ’, # ‘ಇಂದು ಎನಗೆ ಗೋವಿಂದ ನಿನ್ನಯ ಪಾದಾರವಿಂದವ’, # ‘ದೇವರ ಆಟ ಬಲ್ಲವರಾರು’, # ‘ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ’, # ‘ರಾಘವೇಂದ್ರ ನೀ ಮೌನವಾದರೆ ನನ್ನ ಗತಿ ಏನು’, # 'ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ ಕೈ ಮುಗಿವೆ', # 'ಬರೆದೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಹೆಸರ ನನ್ನ ಬಾಳ ಪುಟದಲಿ', # 'ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ತಂದಿರುವೆ', # 'ಮೂಕ ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾರುತಿದೆ' ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು. ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿದ್ದು # 'ಗಜಮುಖನೆ ಗಣಪತಿಯೇ', # ‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಈ ಸೊಬಗಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ’, # ‘ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ’ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳಂತೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದೆ. ===ಡಾ. ಎಸ್.ಜಾನಕಿ ಕಂಠದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು=== # ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು - [[ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ]] # ಕರೆಯೆ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ - [[ನವಜೀವನ]] # ಸುಖದ ಸ್ವಪ್ನಗಾನಾ - [[ಮರೆಯದ ಹಾಡು]] # ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ- [[ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ]] # ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ - [[ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ]] # ಬಂದಾ ಬಂದಾ ಮೇಘರಾಜ - [[ಸಿಪಾಯಿ]] # ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ - [[ಪಾವನ ಗಂಗಾ]] # ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ - [[ನಾನಿರುವುದೇ ನಿನಗಾಗಿ]] # ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ- [[ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿತು]] # ಕೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು - [[ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] # ಏಕೋ ಈ ಕೋಪ ಶಂಕರಾ - [[ಭಕ್ತ ಸಿರಿಯಾಳ]] # ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ - [[ಕಾವೇರಿ]] # ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆಯೇಕೆ - [[ಹೇಮಾವತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # ಏನನೋ ಕೇಳುತಿದೆ - [[ಗಲಾಟೆ ಸಂಸಾರ]] # ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಮಮತೆ - [[ಮಧುರ ಸಂಗಮ]] # ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ - [[ಬಯಲುದಾರಿ]] # ಹೊಸ ಬಾಳು ನಿನ್ನಿಂದ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # ನನ್ನ ಆಸೆ ಹಣ್ಣಾಗಿ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # "ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ ದೂರ ತೀರವ ಸೇರಲಿ"ಎಂಬ ===ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ=== # 'ಒಲಿದ ಜೀವ ಜೊತೆಯಲಿರಲು ಬಾಳು ಸುಂದರ' # ಪಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ಯಾರತ್ನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಾಲೆ'', # ಹೊಂಬಿಸಲು ಚಿತ್ರದ ‘ಜೀವ ವೀಣೆ ನೀಡು ಮಿಡಿತದ ಸಂಗೀತ’, # ಗಂಧದ ಗುಡಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ‘ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗೋಲ್ಲಾ ಮಾಮ’ ಎಂದು ಹಾಡುವ ಧಾಟಿ, # ದೇವರಗುಡಿಯ ‘ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣು ಒಂದಾಯಿತು’, # ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಕಂಗಳು ವಂದನೆ ಹೇಳಿದೆ ಹೃದಯವು ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆ’, # ಧರ್ಮಸೆರೆ ಚಿತ್ರದ 'ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ', # ಹುಡುಗಾಟದ ಹುಡುಗಿ ಚಿತ್ರದ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೆರೆಯ ಮೋಡದ ಮರೆಯ', # ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಣಿ ಚಿತ್ರದ 'ಮಧುಮಾಸ ಚಂದ್ರಮ', # ರಾಜ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣದ 'ನಾನೇ ಭಾಗ್ಯವತಿ ಇಂದು ನಾನೇ ಪುಣ್ಯವತಿ', # ಬಂಗಾರದ ಹೂವು ಚಿತ್ರದ ' ನೀ ನಡೆವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಗೆ ಹೂವು ಬಾಡದಿರಲಿ'- ಹೀಗೆ ಅವರ ನೂರಾರು ಸುಂದರ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಿನಾರು ವಯದಿನಿಲೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಿಂಧೂರ ಪೂವೆ’, ಶಂಕರಾಭರಣಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಾಮಜವರಗಮನ’, ‘ಶಂಕರಾಭರಣಮು’; ಸಾಗರಸಂಗಮಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಬಾಲ ಕನಕಮಯ ಚೇಲ ಸುಜನಪರಿಪಾಲ’, ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಚಂದ್ರ ಕಳಾಧರ ಸಹೃದಯ’ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಹಾಡುಗಳು. ===ವಾದ್ಯ ನಾದದೊಡನೆ ಗಾನ ಮೆಳೈಸಿ=== ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕರೈಕುರುಚ್ಚಿ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವರ ಮೇಳೈಸಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಹನಾಯ್ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಗಾನವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿ ಹೊರತಂದ ‘ಕರೆದರು ಕೇಳದೆ’ ಗೀತೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಗಾಯನವೇ ಸರಿ. ಇಂತಹದ್ದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಜಾನಕಿ ಅವರು ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಪಿಟೀಲು ವಾದನ, ನಾಮಗಿರಿ ಪೇಟೆ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾದಸ್ವರ ಮತ್ತು ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರ ವೇಣುವಾದನದ ಜೊತೆ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿದ್ದಾರೆ. ===ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ=== *ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಎಸ್‌. ಜಾನಕಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳದ ‘10 ಕಲ್ಪನಕಳ್‌’ ಚಿತ್ರದ ‘ಅಮ್ಮಪೂವಿನು’ ಗೀತೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಹಾಡಾಗಲಿದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/22/439766.html ಹಾಡು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿರುವ ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ], ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ 22 Sep, 2016</ref> 1957ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್‌ ವಿಳಯತ್ತು’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಜಾನಕಿ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 48 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *‘ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು. ಈವರೆಗೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೀಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕಿದೆ. ನಾನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಇನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು 78 ವರ್ಷದ ಜಾನಕಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. *ಜಾನಕಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 32 ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name ="ViKa1"/> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಆರು ದಶಕಗಳ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನೆ ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿವೆ. # ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಇತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ <ref>[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/state/karnataka/59-/articleshow/44987679.cms 59 ಸಾಧಕರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, ೨೧ಅಕ್ಟೋಬರ್೨೦೧೪</ref> # ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಇರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಎಸ್.ಜಾನಕಿಯವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.<ref name ="ViKa1">[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/news/india/-/articleshow/18200250.cms ಪದ್ಮಭೂಷಣ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಗಾನಕೋಗಿಲೆ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, 27ಜನವರಿ2013</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ]] * [[ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಗಾಯಕಿಯರು]] 53cdsbuvrjghf0ou8l00cg8u8mvo9q3 1376630 1376629 2026-07-11T15:18:12Z Priydarshini.R.mujagond 79710 1376630 wikitext text/x-wiki <!--{{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿಯವರ ೨೦೦೭ರ ವರ್ಷದ ಚಿತ್ರ | alias = ಅಮ್ಮ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೋಗಿಲೆ | image_size = 250px9 | birth_name = | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ | death_date = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | birth_place = ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೇಪಲ್ಲೆ | occupation = ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | years_active = ೧೯೫೭–ಪ್ರಸಕ್ತದವರೆಗೆ }}--> {{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | background = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ | birth_name = ಶಿಷ್ಟ್ಲ ಶ್ರೀರಾಮಮೂರ್ತಿ ಜಾನಕಿ | death = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | alias = ಜಾನಕಮ್ಮ | genre = ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಸಿನೆಮಾಗೀತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಗೀತೆ | occupation = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|4|23}} | birth_place = ರೆಪಲ್ಲೇ, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] | years_active = ೧೯೫೭ - ಈವರೆಗೂ | spouse = ದಿ. ವಿ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್(೧೯೫೮ - ೧೯೯೦) | children = ಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ (ಜ.೧೯೬೦) | relatives = | website = {{URL|sjanaki.net}} }} '''ಎಸ್. ಜಾನಕಿ''' ([[ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩]], [[೧೯೩೮]]) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಒಡಿಯಾ]], [[ಹಿಂದಿ]], ಸಿಂಹಳ, [[ತುಳು]], ಬಡಗ, [[ಬಂಗಾಳಿ]], [[ಉರ್ದು]], [[ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಸಿಂಧಿ]] ಮುಂತಾದ ೧೭ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೮,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/s-janaki-returns-to-playback-singing/articleshow/66937115.cms|title=S Janaki returns to playback singing|work=The Times of India|date=5 December 2018}}</ref> ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜಾನಕಿ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ೨೮ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="youtube.com">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lIJwJEinfnw|title=Dr. S Janaki Speaking at Naadanamana ll Part 2|work=YouTube}}</ref><ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/s-janaki-last-song-malayalam-pathu-kalpanakal-ammapoovinum-watch-video-3065404/|title=Legendary singer S. Janaki ends her illustrious career with soulful lullaby in Pathu Kalpanakal, watch video|publisher=Indian Express|date=4 October 2016}}</ref> ==ಜೀವನ== ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರು ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಪಲ್ಲೇ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪೈಡಿಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜಾನಕಿ, ಮುಂದೆ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದು ಸಂದರ್ಶನವೂಂದರಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ‘ರಸಿಕ್ ಬಲಮಾ’ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎವಿಎಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪಡೆದರು. ==ಮರಣ== ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿರು. == ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ == ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48 ಸಾವಿರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಂಹಳ, ಜಪಾನಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹದಿನೇಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದು. ===ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳು=== *೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ.ಚಲಪತಿ ರಾವ್ ಅವರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್ ವಿಳಯಾಟ್ಟು’ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ. ಮುಂದೆ ತೆಲುಗಿನ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ, ಕನ್ನಡದ ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಹರಿದು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಗಳ ಗಾಯಕಿಯಾದರು. *ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಾನಮಾಧುರ್ಯದ ಸವಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿದರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ೧೯೫೮ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿದ ‘ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ನಾದಸ್ವರ ವಿದ್ವಾನ್ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದ ಸ್ವರ ದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳೈಸಿ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾಯಕಿ ಎಂದು ಇಡೀ ದೇಶ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. *ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ 'ಹೇಮಾವತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ "ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆ ಏಕೆ?" ಎಂಬ ಅನನ್ಯಗೀತೆಯು ಇಡೀ ಭಾರತ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಗೀತೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಜಾನಕಿಯವರು 'ಈ ಹಾಡು ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಯಪಟ್ಟು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು, ಮತ್ತೆ ಹಾಡಲೂ ಆಗದ ಹಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೦,೦೦೦ವನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ===ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ! ಆತನ ಕಾಯಕವದು=== *ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಡಾ. ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, “ನಮ್ಮ ಜಾನಕಮ್ಮ ಇದ್ದಾರಲ್ಲ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಗೀತೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಒಂದೇ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ತಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಗಾನಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ರೀತಿ ಇದೆಯೆಲ್ಲಾ ಅದೊಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ”. * ಹಾಡುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು, ಬಿಮ್ಮುಗಳ, ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಣ್ಣ ಆಚೆ ಈಚೆಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ- ‘ನಾನು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಆರೈಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ನನ್ನ ಧ್ವನಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.” ಅವರು ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಗುಟ್ಟು. * ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಅವರ ಭಕ್ತರಾದ ಆಕೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ “ನಾನು ಹೇಗೆ ಹಾಡುತ್ತೇನೆ ಗೊತ್ತೇ?”, “ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಆ ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ದೈವನಾದ ಆತನ ಕಾಯಕವದು”. ===ಮನಮೋಹಕ ಗೀತೆಗಳು=== *ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಳವನ್ನು ಅರಸ ಹೊರಟಂತೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದೇ ವಿನಃ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತೆಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಳತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನಾವು ಕ್ರಮಿಸಲಾರೆ ವೇನೋ. # ‘ನೋಡು ಬಾ ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ’, #'ತಾಯೆ ಬಾರ ಮೊಗವ ತೋರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೇ', # 'ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ', # ‘ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಮೈತ್ರಿ ಈ ಜನ್ಮದಲಿ ಬಂದು’, # ‘ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ', # 'ಮೂಡಣ ಮನೆಯ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ’, # ‘ಜಯ ಗೌರಿ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # 'ಆಡೋಣ ಬಾ ಬಾ ಗೋಪಾಲ', # ‘ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆಯೇ ಅಭಿಮಾನ ತಳೆದ ತಾಯೆ ಭಾರತಿಯೇ’, # ‘ಭಾರತ ಭೂಶಿರ ಮಂದಿರ ಸುಂದರಿ’, # 'ಶರಣು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಶಶಿಶೇಖರ', # ‘ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # ‘ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ’, # ‘ಬಿಸಿಲಾದರೇನು ಮಳೆಯಾದರೇನು’, # ‘ಪೋಗದಿರೆಲೋ ರಂಗ’, # ‘ಕರೆಯೇ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ’, # ‘ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ’, # 'ಪಂಚಮ ವೇದ ಪ್ರೇಮದ ನಾದ', # ‘ಅರಳಿದೆ ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ’, # ‘ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು ಕಂಬನಿ ಧಾರೆ’, # ‘ತುಂಬಿತು ಮನವಾ ತಂದಿತು ಸುಖವಾ’, # ‘ಪೂಜಿಸಲೆಂದೇ ಹೂಗಳ ತಂದೆ’, # ‘ಇಂದು ಎನಗೆ ಗೋವಿಂದ ನಿನ್ನಯ ಪಾದಾರವಿಂದವ’, # ‘ದೇವರ ಆಟ ಬಲ್ಲವರಾರು’, # ‘ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ’, # ‘ರಾಘವೇಂದ್ರ ನೀ ಮೌನವಾದರೆ ನನ್ನ ಗತಿ ಏನು’, # 'ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ ಕೈ ಮುಗಿವೆ', # 'ಬರೆದೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಹೆಸರ ನನ್ನ ಬಾಳ ಪುಟದಲಿ', # 'ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ತಂದಿರುವೆ', # 'ಮೂಕ ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾರುತಿದೆ' ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು. ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿದ್ದು # 'ಗಜಮುಖನೆ ಗಣಪತಿಯೇ', # ‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಈ ಸೊಬಗಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ’, # ‘ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ’ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳಂತೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದೆ. ===ಡಾ. ಎಸ್.ಜಾನಕಿ ಕಂಠದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು=== # ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು - [[ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ]] # ಕರೆಯೆ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ - [[ನವಜೀವನ]] # ಸುಖದ ಸ್ವಪ್ನಗಾನಾ - [[ಮರೆಯದ ಹಾಡು]] # ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ- [[ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ]] # ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ - [[ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ]] # ಬಂದಾ ಬಂದಾ ಮೇಘರಾಜ - [[ಸಿಪಾಯಿ]] # ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ - [[ಪಾವನ ಗಂಗಾ]] # ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ - [[ನಾನಿರುವುದೇ ನಿನಗಾಗಿ]] # ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ- [[ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿತು]] # ಕೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು - [[ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] # ಏಕೋ ಈ ಕೋಪ ಶಂಕರಾ - [[ಭಕ್ತ ಸಿರಿಯಾಳ]] # ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ - [[ಕಾವೇರಿ]] # ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆಯೇಕೆ - [[ಹೇಮಾವತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # ಏನನೋ ಕೇಳುತಿದೆ - [[ಗಲಾಟೆ ಸಂಸಾರ]] # ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಮಮತೆ - [[ಮಧುರ ಸಂಗಮ]] # ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ - [[ಬಯಲುದಾರಿ]] # ಹೊಸ ಬಾಳು ನಿನ್ನಿಂದ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # ನನ್ನ ಆಸೆ ಹಣ್ಣಾಗಿ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # "ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ ದೂರ ತೀರವ ಸೇರಲಿ"ಎಂಬ ===ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ=== # 'ಒಲಿದ ಜೀವ ಜೊತೆಯಲಿರಲು ಬಾಳು ಸುಂದರ' # ಪಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ಯಾರತ್ನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಾಲೆ'', # ಹೊಂಬಿಸಲು ಚಿತ್ರದ ‘ಜೀವ ವೀಣೆ ನೀಡು ಮಿಡಿತದ ಸಂಗೀತ’, # ಗಂಧದ ಗುಡಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ‘ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗೋಲ್ಲಾ ಮಾಮ’ ಎಂದು ಹಾಡುವ ಧಾಟಿ, # ದೇವರಗುಡಿಯ ‘ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣು ಒಂದಾಯಿತು’, # ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಕಂಗಳು ವಂದನೆ ಹೇಳಿದೆ ಹೃದಯವು ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆ’, # ಧರ್ಮಸೆರೆ ಚಿತ್ರದ 'ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ', # ಹುಡುಗಾಟದ ಹುಡುಗಿ ಚಿತ್ರದ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೆರೆಯ ಮೋಡದ ಮರೆಯ', # ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಣಿ ಚಿತ್ರದ 'ಮಧುಮಾಸ ಚಂದ್ರಮ', # ರಾಜ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣದ 'ನಾನೇ ಭಾಗ್ಯವತಿ ಇಂದು ನಾನೇ ಪುಣ್ಯವತಿ', # ಬಂಗಾರದ ಹೂವು ಚಿತ್ರದ ' ನೀ ನಡೆವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಗೆ ಹೂವು ಬಾಡದಿರಲಿ'- ಹೀಗೆ ಅವರ ನೂರಾರು ಸುಂದರ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಿನಾರು ವಯದಿನಿಲೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಿಂಧೂರ ಪೂವೆ’, ಶಂಕರಾಭರಣಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಾಮಜವರಗಮನ’, ‘ಶಂಕರಾಭರಣಮು’; ಸಾಗರಸಂಗಮಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಬಾಲ ಕನಕಮಯ ಚೇಲ ಸುಜನಪರಿಪಾಲ’, ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಚಂದ್ರ ಕಳಾಧರ ಸಹೃದಯ’ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಹಾಡುಗಳು. ===ವಾದ್ಯ ನಾದದೊಡನೆ ಗಾನ ಮೆಳೈಸಿ=== ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕರೈಕುರುಚ್ಚಿ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವರ ಮೇಳೈಸಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಹನಾಯ್ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಗಾನವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿ ಹೊರತಂದ ‘ಕರೆದರು ಕೇಳದೆ’ ಗೀತೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಗಾಯನವೇ ಸರಿ. ಇಂತಹದ್ದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಜಾನಕಿ ಅವರು ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಪಿಟೀಲು ವಾದನ, ನಾಮಗಿರಿ ಪೇಟೆ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾದಸ್ವರ ಮತ್ತು ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರ ವೇಣುವಾದನದ ಜೊತೆ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿದ್ದಾರೆ. ===ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ=== *ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಎಸ್‌. ಜಾನಕಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳದ ‘10 ಕಲ್ಪನಕಳ್‌’ ಚಿತ್ರದ ‘ಅಮ್ಮಪೂವಿನು’ ಗೀತೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಹಾಡಾಗಲಿದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/22/439766.html ಹಾಡು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿರುವ ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ], ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ 22 Sep, 2016</ref> 1957ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್‌ ವಿಳಯತ್ತು’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಜಾನಕಿ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 48 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *‘ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು. ಈವರೆಗೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೀಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕಿದೆ. ನಾನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಇನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು 78 ವರ್ಷದ ಜಾನಕಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. *ಜಾನಕಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 32 ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name ="ViKa1"/> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಆರು ದಶಕಗಳ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನೆ ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿವೆ. # ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಇತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ <ref>[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/state/karnataka/59-/articleshow/44987679.cms 59 ಸಾಧಕರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, ೨೧ಅಕ್ಟೋಬರ್೨೦೧೪</ref> # ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಇರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಎಸ್.ಜಾನಕಿಯವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.<ref name ="ViKa1">[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/news/india/-/articleshow/18200250.cms ಪದ್ಮಭೂಷಣ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಗಾನಕೋಗಿಲೆ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, 27ಜನವರಿ2013</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ]] * [[ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಗಾಯಕಿಯರು]] 47gn6y6a0vdfpn8atnfhtmu662dai5n 1376633 1376630 2026-07-11T15:36:10Z Priydarshini.R.mujagond 79710 1376633 wikitext text/x-wiki <!--{{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿಯವರ ೨೦೦೭ರ ವರ್ಷದ ಚಿತ್ರ | alias = ಅಮ್ಮ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೋಗಿಲೆ | image_size = 250px9 | birth_name = | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ | death_date = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | birth_place = ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೇಪಲ್ಲೆ | occupation = ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | years_active = ೧೯೫೭–ಪ್ರಸಕ್ತದವರೆಗೆ }}--> {{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | background = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ | birth_name = ಶಿಷ್ಟ್ಲ ಶ್ರೀರಾಮಮೂರ್ತಿ ಜಾನಕಿ | death = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | alias = ಜಾನಕಮ್ಮ | genre = ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಸಿನೆಮಾಗೀತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಗೀತೆ | occupation = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|4|23}} | birth_place = ರೆಪಲ್ಲೇ, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] | years_active = ೧೯೫೭ - ಈವರೆಗೂ | spouse = ದಿ. ವಿ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್(೧೯೫೮ - ೧೯೯೦) | children = ಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ (ಜ.೧೯೬೦) | relatives = | website = {{URL|sjanaki.net}} }} '''ಎಸ್. ಜಾನಕಿ''' ([[ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩]], [[೧೯೩೮]] - [[ಜುಲೈ ೧೧]], [[೨೦೨೬]]) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಒಡಿಯಾ]], [[ಹಿಂದಿ]], ಸಿಂಹಳ, [[ತುಳು]], ಬಡಗ, [[ಬಂಗಾಳಿ]], [[ಉರ್ದು]], [[ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಸಿಂಧಿ]] ಮುಂತಾದ ೧೭ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೮,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/s-janaki-returns-to-playback-singing/articleshow/66937115.cms|title=S Janaki returns to playback singing|work=The Times of India|date=5 December 2018}}</ref> ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜಾನಕಿ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ೨೮ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="youtube.com">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lIJwJEinfnw|title=Dr. S Janaki Speaking at Naadanamana ll Part 2|work=YouTube}}</ref><ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/s-janaki-last-song-malayalam-pathu-kalpanakal-ammapoovinum-watch-video-3065404/|title=Legendary singer S. Janaki ends her illustrious career with soulful lullaby in Pathu Kalpanakal, watch video|publisher=Indian Express|date=4 October 2016}}</ref> ==ಜೀವನ== ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರು ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಪಲ್ಲೇ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪೈಡಿಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜಾನಕಿ, ಮುಂದೆ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದು ಸಂದರ್ಶನವೂಂದರಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ‘ರಸಿಕ್ ಬಲಮಾ’ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎವಿಎಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪಡೆದರು. ==ಮರಣ== ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿರು. == ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ == ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48 ಸಾವಿರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಂಹಳ, ಜಪಾನಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹದಿನೇಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದು. ===ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳು=== *೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ.ಚಲಪತಿ ರಾವ್ ಅವರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್ ವಿಳಯಾಟ್ಟು’ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ. ಮುಂದೆ ತೆಲುಗಿನ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ, ಕನ್ನಡದ ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಹರಿದು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಗಳ ಗಾಯಕಿಯಾದರು. *ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಾನಮಾಧುರ್ಯದ ಸವಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿದರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ೧೯೫೮ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿದ ‘ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ನಾದಸ್ವರ ವಿದ್ವಾನ್ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದ ಸ್ವರ ದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳೈಸಿ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾಯಕಿ ಎಂದು ಇಡೀ ದೇಶ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. *ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ 'ಹೇಮಾವತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ "ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆ ಏಕೆ?" ಎಂಬ ಅನನ್ಯಗೀತೆಯು ಇಡೀ ಭಾರತ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಗೀತೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಜಾನಕಿಯವರು 'ಈ ಹಾಡು ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಯಪಟ್ಟು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು, ಮತ್ತೆ ಹಾಡಲೂ ಆಗದ ಹಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೦,೦೦೦ವನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ===ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ! ಆತನ ಕಾಯಕವದು=== *ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಡಾ. ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, “ನಮ್ಮ ಜಾನಕಮ್ಮ ಇದ್ದಾರಲ್ಲ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಗೀತೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಒಂದೇ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ತಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಗಾನಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ರೀತಿ ಇದೆಯೆಲ್ಲಾ ಅದೊಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ”. * ಹಾಡುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು, ಬಿಮ್ಮುಗಳ, ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಣ್ಣ ಆಚೆ ಈಚೆಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ- ‘ನಾನು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಆರೈಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ನನ್ನ ಧ್ವನಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.” ಅವರು ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಗುಟ್ಟು. * ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಅವರ ಭಕ್ತರಾದ ಆಕೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ “ನಾನು ಹೇಗೆ ಹಾಡುತ್ತೇನೆ ಗೊತ್ತೇ?”, “ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಆ ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ದೈವನಾದ ಆತನ ಕಾಯಕವದು”. ===ಮನಮೋಹಕ ಗೀತೆಗಳು=== *ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಳವನ್ನು ಅರಸ ಹೊರಟಂತೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದೇ ವಿನಃ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತೆಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಳತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನಾವು ಕ್ರಮಿಸಲಾರೆ ವೇನೋ. # ‘ನೋಡು ಬಾ ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ’, #'ತಾಯೆ ಬಾರ ಮೊಗವ ತೋರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೇ', # 'ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ', # ‘ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಮೈತ್ರಿ ಈ ಜನ್ಮದಲಿ ಬಂದು’, # ‘ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ', # 'ಮೂಡಣ ಮನೆಯ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ’, # ‘ಜಯ ಗೌರಿ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # 'ಆಡೋಣ ಬಾ ಬಾ ಗೋಪಾಲ', # ‘ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆಯೇ ಅಭಿಮಾನ ತಳೆದ ತಾಯೆ ಭಾರತಿಯೇ’, # ‘ಭಾರತ ಭೂಶಿರ ಮಂದಿರ ಸುಂದರಿ’, # 'ಶರಣು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಶಶಿಶೇಖರ', # ‘ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # ‘ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ’, # ‘ಬಿಸಿಲಾದರೇನು ಮಳೆಯಾದರೇನು’, # ‘ಪೋಗದಿರೆಲೋ ರಂಗ’, # ‘ಕರೆಯೇ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ’, # ‘ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ’, # 'ಪಂಚಮ ವೇದ ಪ್ರೇಮದ ನಾದ', # ‘ಅರಳಿದೆ ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ’, # ‘ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು ಕಂಬನಿ ಧಾರೆ’, # ‘ತುಂಬಿತು ಮನವಾ ತಂದಿತು ಸುಖವಾ’, # ‘ಪೂಜಿಸಲೆಂದೇ ಹೂಗಳ ತಂದೆ’, # ‘ಇಂದು ಎನಗೆ ಗೋವಿಂದ ನಿನ್ನಯ ಪಾದಾರವಿಂದವ’, # ‘ದೇವರ ಆಟ ಬಲ್ಲವರಾರು’, # ‘ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ’, # ‘ರಾಘವೇಂದ್ರ ನೀ ಮೌನವಾದರೆ ನನ್ನ ಗತಿ ಏನು’, # 'ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ ಕೈ ಮುಗಿವೆ', # 'ಬರೆದೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಹೆಸರ ನನ್ನ ಬಾಳ ಪುಟದಲಿ', # 'ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ತಂದಿರುವೆ', # 'ಮೂಕ ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾರುತಿದೆ' ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು. ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿದ್ದು # 'ಗಜಮುಖನೆ ಗಣಪತಿಯೇ', # ‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಈ ಸೊಬಗಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ’, # ‘ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ’ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳಂತೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದೆ. ===ಡಾ. ಎಸ್.ಜಾನಕಿ ಕಂಠದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು=== # ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು - [[ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ]] # ಕರೆಯೆ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ - [[ನವಜೀವನ]] # ಸುಖದ ಸ್ವಪ್ನಗಾನಾ - [[ಮರೆಯದ ಹಾಡು]] # ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ- [[ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ]] # ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ - [[ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ]] # ಬಂದಾ ಬಂದಾ ಮೇಘರಾಜ - [[ಸಿಪಾಯಿ]] # ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ - [[ಪಾವನ ಗಂಗಾ]] # ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ - [[ನಾನಿರುವುದೇ ನಿನಗಾಗಿ]] # ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ- [[ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿತು]] # ಕೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು - [[ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] # ಏಕೋ ಈ ಕೋಪ ಶಂಕರಾ - [[ಭಕ್ತ ಸಿರಿಯಾಳ]] # ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ - [[ಕಾವೇರಿ]] # ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆಯೇಕೆ - [[ಹೇಮಾವತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # ಏನನೋ ಕೇಳುತಿದೆ - [[ಗಲಾಟೆ ಸಂಸಾರ]] # ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಮಮತೆ - [[ಮಧುರ ಸಂಗಮ]] # ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ - [[ಬಯಲುದಾರಿ]] # ಹೊಸ ಬಾಳು ನಿನ್ನಿಂದ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # ನನ್ನ ಆಸೆ ಹಣ್ಣಾಗಿ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # "ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ ದೂರ ತೀರವ ಸೇರಲಿ"ಎಂಬ ===ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ=== # 'ಒಲಿದ ಜೀವ ಜೊತೆಯಲಿರಲು ಬಾಳು ಸುಂದರ' # ಪಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ಯಾರತ್ನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಾಲೆ'', # ಹೊಂಬಿಸಲು ಚಿತ್ರದ ‘ಜೀವ ವೀಣೆ ನೀಡು ಮಿಡಿತದ ಸಂಗೀತ’, # ಗಂಧದ ಗುಡಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ‘ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗೋಲ್ಲಾ ಮಾಮ’ ಎಂದು ಹಾಡುವ ಧಾಟಿ, # ದೇವರಗುಡಿಯ ‘ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣು ಒಂದಾಯಿತು’, # ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಕಂಗಳು ವಂದನೆ ಹೇಳಿದೆ ಹೃದಯವು ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆ’, # ಧರ್ಮಸೆರೆ ಚಿತ್ರದ 'ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ', # ಹುಡುಗಾಟದ ಹುಡುಗಿ ಚಿತ್ರದ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೆರೆಯ ಮೋಡದ ಮರೆಯ', # ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಣಿ ಚಿತ್ರದ 'ಮಧುಮಾಸ ಚಂದ್ರಮ', # ರಾಜ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣದ 'ನಾನೇ ಭಾಗ್ಯವತಿ ಇಂದು ನಾನೇ ಪುಣ್ಯವತಿ', # ಬಂಗಾರದ ಹೂವು ಚಿತ್ರದ ' ನೀ ನಡೆವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಗೆ ಹೂವು ಬಾಡದಿರಲಿ'- ಹೀಗೆ ಅವರ ನೂರಾರು ಸುಂದರ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಿನಾರು ವಯದಿನಿಲೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಿಂಧೂರ ಪೂವೆ’, ಶಂಕರಾಭರಣಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಾಮಜವರಗಮನ’, ‘ಶಂಕರಾಭರಣಮು’; ಸಾಗರಸಂಗಮಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಬಾಲ ಕನಕಮಯ ಚೇಲ ಸುಜನಪರಿಪಾಲ’, ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಚಂದ್ರ ಕಳಾಧರ ಸಹೃದಯ’ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಹಾಡುಗಳು. ===ವಾದ್ಯ ನಾದದೊಡನೆ ಗಾನ ಮೆಳೈಸಿ=== ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕರೈಕುರುಚ್ಚಿ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವರ ಮೇಳೈಸಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಹನಾಯ್ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಗಾನವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿ ಹೊರತಂದ ‘ಕರೆದರು ಕೇಳದೆ’ ಗೀತೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಗಾಯನವೇ ಸರಿ. ಇಂತಹದ್ದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಜಾನಕಿ ಅವರು ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಪಿಟೀಲು ವಾದನ, ನಾಮಗಿರಿ ಪೇಟೆ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾದಸ್ವರ ಮತ್ತು ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರ ವೇಣುವಾದನದ ಜೊತೆ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿದ್ದಾರೆ. ===ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ=== *ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಎಸ್‌. ಜಾನಕಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳದ ‘10 ಕಲ್ಪನಕಳ್‌’ ಚಿತ್ರದ ‘ಅಮ್ಮಪೂವಿನು’ ಗೀತೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಹಾಡಾಗಲಿದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/22/439766.html ಹಾಡು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿರುವ ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ], ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ 22 Sep, 2016</ref> 1957ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್‌ ವಿಳಯತ್ತು’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಜಾನಕಿ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 48 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *‘ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು. ಈವರೆಗೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೀಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕಿದೆ. ನಾನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಇನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು 78 ವರ್ಷದ ಜಾನಕಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. *ಜಾನಕಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 32 ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name ="ViKa1"/> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಆರು ದಶಕಗಳ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನೆ ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿವೆ. # ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಇತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ <ref>[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/state/karnataka/59-/articleshow/44987679.cms 59 ಸಾಧಕರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, ೨೧ಅಕ್ಟೋಬರ್೨೦೧೪</ref> # ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಇರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಎಸ್.ಜಾನಕಿಯವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.<ref name ="ViKa1">[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/news/india/-/articleshow/18200250.cms ಪದ್ಮಭೂಷಣ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಗಾನಕೋಗಿಲೆ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, 27ಜನವರಿ2013</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ]] * [[ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಗಾಯಕಿಯರು]] dtl9720zwp9wc2ejnstruh0xpzn2ppz 1376634 1376633 2026-07-11T15:41:41Z Priydarshini.R.mujagond 79710 1376634 wikitext text/x-wiki <!--{{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿಯವರ ೨೦೦೭ರ ವರ್ಷದ ಚಿತ್ರ | alias = ಅಮ್ಮ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೋಗಿಲೆ | image_size = 250px9 | birth_name = | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ | death_date = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | birth_place = ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೇಪಲ್ಲೆ | occupation = ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | years_active = ೧೯೫೭–ಪ್ರಸಕ್ತದವರೆಗೆ }}--> {{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | background = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ | birth_name = ಶಿಷ್ಟ್ಲ ಶ್ರೀರಾಮಮೂರ್ತಿ ಜಾನಕಿ | death = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | alias = ಜಾನಕಮ್ಮ | genre = ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಸಿನೆಮಾಗೀತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಗೀತೆ | occupation = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|4|23}} | birth_place = ರೆಪಲ್ಲೇ, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] | years_active = ೧೯೫೭ - ಈವರೆಗೂ | spouse = ದಿ. ವಿ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್(೧೯೫೮ - ೧೯೯೦) | children = ಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ (ಜ.೧೯೬೦) | relatives = | website = {{URL|sjanaki.net}} }} '''ಎಸ್. ಜಾನಕಿ''' ([[ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩]], [[೧೯೩೮]] - [[ಜುಲೈ ೧೧]],[[೨೦೨೬]]) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಒಡಿಯಾ]], [[ಹಿಂದಿ]], ಸಿಂಹಳ, [[ತುಳು]], ಬಡಗ, [[ಬಂಗಾಳಿ]], [[ಉರ್ದು]], [[ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಸಿಂಧಿ]] ಮುಂತಾದ ೧೭ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೮,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/s-janaki-returns-to-playback-singing/articleshow/66937115.cms|title=S Janaki returns to playback singing|work=The Times of India|date=5 December 2018}}</ref> ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜಾನಕಿ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ೨೮ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="youtube.com">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lIJwJEinfnw|title=Dr. S Janaki Speaking at Naadanamana ll Part 2|work=YouTube}}</ref><ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/s-janaki-last-song-malayalam-pathu-kalpanakal-ammapoovinum-watch-video-3065404/|title=Legendary singer S. Janaki ends her illustrious career with soulful lullaby in Pathu Kalpanakal, watch video|publisher=Indian Express|date=4 October 2016}}</ref> ==ಜೀವನ== ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರು ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಪಲ್ಲೇ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪೈಡಿಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜಾನಕಿ, ಮುಂದೆ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದು ಸಂದರ್ಶನವೂಂದರಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ‘ರಸಿಕ್ ಬಲಮಾ’ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎವಿಎಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪಡೆದರು. ==ಮರಣ== ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿರು. == ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ == ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48 ಸಾವಿರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಂಹಳ, ಜಪಾನಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹದಿನೇಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದು. ===ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳು=== *೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ.ಚಲಪತಿ ರಾವ್ ಅವರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್ ವಿಳಯಾಟ್ಟು’ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ. ಮುಂದೆ ತೆಲುಗಿನ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ, ಕನ್ನಡದ ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಹರಿದು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಗಳ ಗಾಯಕಿಯಾದರು. *ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಾನಮಾಧುರ್ಯದ ಸವಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿದರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ೧೯೫೮ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿದ ‘ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ನಾದಸ್ವರ ವಿದ್ವಾನ್ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದ ಸ್ವರ ದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳೈಸಿ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾಯಕಿ ಎಂದು ಇಡೀ ದೇಶ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. *ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ 'ಹೇಮಾವತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ "ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆ ಏಕೆ?" ಎಂಬ ಅನನ್ಯಗೀತೆಯು ಇಡೀ ಭಾರತ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಗೀತೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಜಾನಕಿಯವರು 'ಈ ಹಾಡು ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಯಪಟ್ಟು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು, ಮತ್ತೆ ಹಾಡಲೂ ಆಗದ ಹಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೦,೦೦೦ವನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ===ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ! ಆತನ ಕಾಯಕವದು=== *ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಡಾ. ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, “ನಮ್ಮ ಜಾನಕಮ್ಮ ಇದ್ದಾರಲ್ಲ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಗೀತೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಒಂದೇ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ತಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಗಾನಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ರೀತಿ ಇದೆಯೆಲ್ಲಾ ಅದೊಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ”. * ಹಾಡುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು, ಬಿಮ್ಮುಗಳ, ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಣ್ಣ ಆಚೆ ಈಚೆಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ- ‘ನಾನು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಆರೈಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ನನ್ನ ಧ್ವನಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.” ಅವರು ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಗುಟ್ಟು. * ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಅವರ ಭಕ್ತರಾದ ಆಕೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ “ನಾನು ಹೇಗೆ ಹಾಡುತ್ತೇನೆ ಗೊತ್ತೇ?”, “ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಆ ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ದೈವನಾದ ಆತನ ಕಾಯಕವದು”. ===ಮನಮೋಹಕ ಗೀತೆಗಳು=== *ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಳವನ್ನು ಅರಸ ಹೊರಟಂತೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದೇ ವಿನಃ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತೆಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಳತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನಾವು ಕ್ರಮಿಸಲಾರೆ ವೇನೋ. # ‘ನೋಡು ಬಾ ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ’, #'ತಾಯೆ ಬಾರ ಮೊಗವ ತೋರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೇ', # 'ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ', # ‘ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಮೈತ್ರಿ ಈ ಜನ್ಮದಲಿ ಬಂದು’, # ‘ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ', # 'ಮೂಡಣ ಮನೆಯ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ’, # ‘ಜಯ ಗೌರಿ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # 'ಆಡೋಣ ಬಾ ಬಾ ಗೋಪಾಲ', # ‘ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆಯೇ ಅಭಿಮಾನ ತಳೆದ ತಾಯೆ ಭಾರತಿಯೇ’, # ‘ಭಾರತ ಭೂಶಿರ ಮಂದಿರ ಸುಂದರಿ’, # 'ಶರಣು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಶಶಿಶೇಖರ', # ‘ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # ‘ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ’, # ‘ಬಿಸಿಲಾದರೇನು ಮಳೆಯಾದರೇನು’, # ‘ಪೋಗದಿರೆಲೋ ರಂಗ’, # ‘ಕರೆಯೇ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ’, # ‘ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ’, # 'ಪಂಚಮ ವೇದ ಪ್ರೇಮದ ನಾದ', # ‘ಅರಳಿದೆ ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ’, # ‘ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು ಕಂಬನಿ ಧಾರೆ’, # ‘ತುಂಬಿತು ಮನವಾ ತಂದಿತು ಸುಖವಾ’, # ‘ಪೂಜಿಸಲೆಂದೇ ಹೂಗಳ ತಂದೆ’, # ‘ಇಂದು ಎನಗೆ ಗೋವಿಂದ ನಿನ್ನಯ ಪಾದಾರವಿಂದವ’, # ‘ದೇವರ ಆಟ ಬಲ್ಲವರಾರು’, # ‘ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ’, # ‘ರಾಘವೇಂದ್ರ ನೀ ಮೌನವಾದರೆ ನನ್ನ ಗತಿ ಏನು’, # 'ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ ಕೈ ಮುಗಿವೆ', # 'ಬರೆದೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಹೆಸರ ನನ್ನ ಬಾಳ ಪುಟದಲಿ', # 'ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ತಂದಿರುವೆ', # 'ಮೂಕ ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾರುತಿದೆ' ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು. ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿದ್ದು # 'ಗಜಮುಖನೆ ಗಣಪತಿಯೇ', # ‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಈ ಸೊಬಗಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ’, # ‘ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ’ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳಂತೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದೆ. ===ಡಾ. ಎಸ್.ಜಾನಕಿ ಕಂಠದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು=== # ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು - [[ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ]] # ಕರೆಯೆ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ - [[ನವಜೀವನ]] # ಸುಖದ ಸ್ವಪ್ನಗಾನಾ - [[ಮರೆಯದ ಹಾಡು]] # ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ- [[ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ]] # ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ - [[ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ]] # ಬಂದಾ ಬಂದಾ ಮೇಘರಾಜ - [[ಸಿಪಾಯಿ]] # ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ - [[ಪಾವನ ಗಂಗಾ]] # ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ - [[ನಾನಿರುವುದೇ ನಿನಗಾಗಿ]] # ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ- [[ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿತು]] # ಕೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು - [[ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] # ಏಕೋ ಈ ಕೋಪ ಶಂಕರಾ - [[ಭಕ್ತ ಸಿರಿಯಾಳ]] # ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ - [[ಕಾವೇರಿ]] # ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆಯೇಕೆ - [[ಹೇಮಾವತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # ಏನನೋ ಕೇಳುತಿದೆ - [[ಗಲಾಟೆ ಸಂಸಾರ]] # ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಮಮತೆ - [[ಮಧುರ ಸಂಗಮ]] # ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ - [[ಬಯಲುದಾರಿ]] # ಹೊಸ ಬಾಳು ನಿನ್ನಿಂದ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # ನನ್ನ ಆಸೆ ಹಣ್ಣಾಗಿ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # "ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ ದೂರ ತೀರವ ಸೇರಲಿ"ಎಂಬ ===ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ=== # 'ಒಲಿದ ಜೀವ ಜೊತೆಯಲಿರಲು ಬಾಳು ಸುಂದರ' # ಪಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ಯಾರತ್ನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಾಲೆ'', # ಹೊಂಬಿಸಲು ಚಿತ್ರದ ‘ಜೀವ ವೀಣೆ ನೀಡು ಮಿಡಿತದ ಸಂಗೀತ’, # ಗಂಧದ ಗುಡಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ‘ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗೋಲ್ಲಾ ಮಾಮ’ ಎಂದು ಹಾಡುವ ಧಾಟಿ, # ದೇವರಗುಡಿಯ ‘ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣು ಒಂದಾಯಿತು’, # ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಕಂಗಳು ವಂದನೆ ಹೇಳಿದೆ ಹೃದಯವು ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆ’, # ಧರ್ಮಸೆರೆ ಚಿತ್ರದ 'ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ', # ಹುಡುಗಾಟದ ಹುಡುಗಿ ಚಿತ್ರದ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೆರೆಯ ಮೋಡದ ಮರೆಯ', # ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಣಿ ಚಿತ್ರದ 'ಮಧುಮಾಸ ಚಂದ್ರಮ', # ರಾಜ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣದ 'ನಾನೇ ಭಾಗ್ಯವತಿ ಇಂದು ನಾನೇ ಪುಣ್ಯವತಿ', # ಬಂಗಾರದ ಹೂವು ಚಿತ್ರದ ' ನೀ ನಡೆವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಗೆ ಹೂವು ಬಾಡದಿರಲಿ'- ಹೀಗೆ ಅವರ ನೂರಾರು ಸುಂದರ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಿನಾರು ವಯದಿನಿಲೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಿಂಧೂರ ಪೂವೆ’, ಶಂಕರಾಭರಣಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಾಮಜವರಗಮನ’, ‘ಶಂಕರಾಭರಣಮು’; ಸಾಗರಸಂಗಮಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಬಾಲ ಕನಕಮಯ ಚೇಲ ಸುಜನಪರಿಪಾಲ’, ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಚಂದ್ರ ಕಳಾಧರ ಸಹೃದಯ’ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಹಾಡುಗಳು. ===ವಾದ್ಯ ನಾದದೊಡನೆ ಗಾನ ಮೆಳೈಸಿ=== ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕರೈಕುರುಚ್ಚಿ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವರ ಮೇಳೈಸಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಹನಾಯ್ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಗಾನವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿ ಹೊರತಂದ ‘ಕರೆದರು ಕೇಳದೆ’ ಗೀತೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಗಾಯನವೇ ಸರಿ. ಇಂತಹದ್ದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಜಾನಕಿ ಅವರು ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಪಿಟೀಲು ವಾದನ, ನಾಮಗಿರಿ ಪೇಟೆ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾದಸ್ವರ ಮತ್ತು ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರ ವೇಣುವಾದನದ ಜೊತೆ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿದ್ದಾರೆ. ===ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ=== *ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಎಸ್‌. ಜಾನಕಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳದ ‘10 ಕಲ್ಪನಕಳ್‌’ ಚಿತ್ರದ ‘ಅಮ್ಮಪೂವಿನು’ ಗೀತೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಹಾಡಾಗಲಿದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/22/439766.html ಹಾಡು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿರುವ ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ], ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ 22 Sep, 2016</ref> 1957ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್‌ ವಿಳಯತ್ತು’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಜಾನಕಿ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 48 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *‘ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು. ಈವರೆಗೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೀಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕಿದೆ. ನಾನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಇನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು 78 ವರ್ಷದ ಜಾನಕಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. *ಜಾನಕಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 32 ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name ="ViKa1"/> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಆರು ದಶಕಗಳ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನೆ ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿವೆ. # ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಇತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ <ref>[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/state/karnataka/59-/articleshow/44987679.cms 59 ಸಾಧಕರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, ೨೧ಅಕ್ಟೋಬರ್೨೦೧೪</ref> # ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಇರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಎಸ್.ಜಾನಕಿಯವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.<ref name ="ViKa1">[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/news/india/-/articleshow/18200250.cms ಪದ್ಮಭೂಷಣ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಗಾನಕೋಗಿಲೆ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, 27ಜನವರಿ2013</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ]] * [[ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಗಾಯಕಿಯರು]] p3qj41p9j415dy8amkk54749n118vzq 1376635 1376634 2026-07-11T15:43:37Z Priydarshini.R.mujagond 79710 1376635 wikitext text/x-wiki <!--{{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿಯವರ ೨೦೦೭ರ ವರ್ಷದ ಚಿತ್ರ | alias = ಅಮ್ಮ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೋಗಿಲೆ | image_size = 250px9 | birth_name = | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ | death_date = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | birth_place = ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೇಪಲ್ಲೆ | occupation = ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | years_active = ೧೯೫೭–ಪ್ರಸಕ್ತದವರೆಗೆ }}--> {{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | background = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ | birth_name = ಶಿಷ್ಟ್ಲ ಶ್ರೀರಾಮಮೂರ್ತಿ ಜಾನಕಿ | death = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | alias = ಜಾನಕಮ್ಮ | genre = ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಸಿನೆಮಾಗೀತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಗೀತೆ | occupation = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|4|23}} | birth_place = ರೆಪಲ್ಲೇ, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] | years_active = ೧೯೫೭ - ಈವರೆಗೂ | spouse = ದಿ. ವಿ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್(೧೯೫೮ - ೧೯೯೦) | children = ಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ (ಜ.೧೯೬೦) | relatives = | website = {{URL|sjanaki.net}} }} '''ಎಸ್. ಜಾನಕಿ''' (ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ - ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಒಡಿಯಾ]], [[ಹಿಂದಿ]], ಸಿಂಹಳ, [[ತುಳು]], ಬಡಗ, [[ಬಂಗಾಳಿ]], [[ಉರ್ದು]], [[ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಸಿಂಧಿ]] ಮುಂತಾದ ೧೭ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೮,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/s-janaki-returns-to-playback-singing/articleshow/66937115.cms|title=S Janaki returns to playback singing|work=The Times of India|date=5 December 2018}}</ref> ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜಾನಕಿ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ೨೮ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="youtube.com">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lIJwJEinfnw|title=Dr. S Janaki Speaking at Naadanamana ll Part 2|work=YouTube}}</ref><ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/s-janaki-last-song-malayalam-pathu-kalpanakal-ammapoovinum-watch-video-3065404/|title=Legendary singer S. Janaki ends her illustrious career with soulful lullaby in Pathu Kalpanakal, watch video|publisher=Indian Express|date=4 October 2016}}</ref> ==ಜೀವನ== ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರು ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಪಲ್ಲೇ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪೈಡಿಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜಾನಕಿ, ಮುಂದೆ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದು ಸಂದರ್ಶನವೂಂದರಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ‘ರಸಿಕ್ ಬಲಮಾ’ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎವಿಎಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪಡೆದರು. ==ಮರಣ== ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿರು. == ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ == ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48 ಸಾವಿರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಂಹಳ, ಜಪಾನಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹದಿನೇಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದು. ===ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳು=== *೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ.ಚಲಪತಿ ರಾವ್ ಅವರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್ ವಿಳಯಾಟ್ಟು’ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ. ಮುಂದೆ ತೆಲುಗಿನ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ, ಕನ್ನಡದ ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಹರಿದು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಗಳ ಗಾಯಕಿಯಾದರು. *ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಾನಮಾಧುರ್ಯದ ಸವಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿದರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ೧೯೫೮ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿದ ‘ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ನಾದಸ್ವರ ವಿದ್ವಾನ್ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದ ಸ್ವರ ದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳೈಸಿ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾಯಕಿ ಎಂದು ಇಡೀ ದೇಶ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. *ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ 'ಹೇಮಾವತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ "ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆ ಏಕೆ?" ಎಂಬ ಅನನ್ಯಗೀತೆಯು ಇಡೀ ಭಾರತ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಗೀತೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಜಾನಕಿಯವರು 'ಈ ಹಾಡು ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಯಪಟ್ಟು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು, ಮತ್ತೆ ಹಾಡಲೂ ಆಗದ ಹಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೦,೦೦೦ವನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ===ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ! ಆತನ ಕಾಯಕವದು=== *ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಡಾ. ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, “ನಮ್ಮ ಜಾನಕಮ್ಮ ಇದ್ದಾರಲ್ಲ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಗೀತೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಒಂದೇ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ತಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಗಾನಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ರೀತಿ ಇದೆಯೆಲ್ಲಾ ಅದೊಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ”. * ಹಾಡುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು, ಬಿಮ್ಮುಗಳ, ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಣ್ಣ ಆಚೆ ಈಚೆಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ- ‘ನಾನು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಆರೈಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ನನ್ನ ಧ್ವನಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.” ಅವರು ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಗುಟ್ಟು. * ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಅವರ ಭಕ್ತರಾದ ಆಕೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ “ನಾನು ಹೇಗೆ ಹಾಡುತ್ತೇನೆ ಗೊತ್ತೇ?”, “ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಆ ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ದೈವನಾದ ಆತನ ಕಾಯಕವದು”. ===ಮನಮೋಹಕ ಗೀತೆಗಳು=== *ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಳವನ್ನು ಅರಸ ಹೊರಟಂತೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದೇ ವಿನಃ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತೆಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಳತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನಾವು ಕ್ರಮಿಸಲಾರೆ ವೇನೋ. # ‘ನೋಡು ಬಾ ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ’, #'ತಾಯೆ ಬಾರ ಮೊಗವ ತೋರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೇ', # 'ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ', # ‘ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಮೈತ್ರಿ ಈ ಜನ್ಮದಲಿ ಬಂದು’, # ‘ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ', # 'ಮೂಡಣ ಮನೆಯ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ’, # ‘ಜಯ ಗೌರಿ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # 'ಆಡೋಣ ಬಾ ಬಾ ಗೋಪಾಲ', # ‘ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆಯೇ ಅಭಿಮಾನ ತಳೆದ ತಾಯೆ ಭಾರತಿಯೇ’, # ‘ಭಾರತ ಭೂಶಿರ ಮಂದಿರ ಸುಂದರಿ’, # 'ಶರಣು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಶಶಿಶೇಖರ', # ‘ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # ‘ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ’, # ‘ಬಿಸಿಲಾದರೇನು ಮಳೆಯಾದರೇನು’, # ‘ಪೋಗದಿರೆಲೋ ರಂಗ’, # ‘ಕರೆಯೇ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ’, # ‘ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ’, # 'ಪಂಚಮ ವೇದ ಪ್ರೇಮದ ನಾದ', # ‘ಅರಳಿದೆ ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ’, # ‘ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು ಕಂಬನಿ ಧಾರೆ’, # ‘ತುಂಬಿತು ಮನವಾ ತಂದಿತು ಸುಖವಾ’, # ‘ಪೂಜಿಸಲೆಂದೇ ಹೂಗಳ ತಂದೆ’, # ‘ಇಂದು ಎನಗೆ ಗೋವಿಂದ ನಿನ್ನಯ ಪಾದಾರವಿಂದವ’, # ‘ದೇವರ ಆಟ ಬಲ್ಲವರಾರು’, # ‘ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ’, # ‘ರಾಘವೇಂದ್ರ ನೀ ಮೌನವಾದರೆ ನನ್ನ ಗತಿ ಏನು’, # 'ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ ಕೈ ಮುಗಿವೆ', # 'ಬರೆದೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಹೆಸರ ನನ್ನ ಬಾಳ ಪುಟದಲಿ', # 'ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ತಂದಿರುವೆ', # 'ಮೂಕ ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾರುತಿದೆ' ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು. ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿದ್ದು # 'ಗಜಮುಖನೆ ಗಣಪತಿಯೇ', # ‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಈ ಸೊಬಗಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ’, # ‘ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ’ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳಂತೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದೆ. ===ಡಾ. ಎಸ್.ಜಾನಕಿ ಕಂಠದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು=== # ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು - [[ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ]] # ಕರೆಯೆ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ - [[ನವಜೀವನ]] # ಸುಖದ ಸ್ವಪ್ನಗಾನಾ - [[ಮರೆಯದ ಹಾಡು]] # ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ- [[ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ]] # ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ - [[ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ]] # ಬಂದಾ ಬಂದಾ ಮೇಘರಾಜ - [[ಸಿಪಾಯಿ]] # ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ - [[ಪಾವನ ಗಂಗಾ]] # ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ - [[ನಾನಿರುವುದೇ ನಿನಗಾಗಿ]] # ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ- [[ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿತು]] # ಕೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು - [[ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] # ಏಕೋ ಈ ಕೋಪ ಶಂಕರಾ - [[ಭಕ್ತ ಸಿರಿಯಾಳ]] # ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ - [[ಕಾವೇರಿ]] # ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆಯೇಕೆ - [[ಹೇಮಾವತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # ಏನನೋ ಕೇಳುತಿದೆ - [[ಗಲಾಟೆ ಸಂಸಾರ]] # ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಮಮತೆ - [[ಮಧುರ ಸಂಗಮ]] # ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ - [[ಬಯಲುದಾರಿ]] # ಹೊಸ ಬಾಳು ನಿನ್ನಿಂದ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # ನನ್ನ ಆಸೆ ಹಣ್ಣಾಗಿ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # "ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ ದೂರ ತೀರವ ಸೇರಲಿ"ಎಂಬ ===ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ=== # 'ಒಲಿದ ಜೀವ ಜೊತೆಯಲಿರಲು ಬಾಳು ಸುಂದರ' # ಪಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ಯಾರತ್ನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಾಲೆ'', # ಹೊಂಬಿಸಲು ಚಿತ್ರದ ‘ಜೀವ ವೀಣೆ ನೀಡು ಮಿಡಿತದ ಸಂಗೀತ’, # ಗಂಧದ ಗುಡಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ‘ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗೋಲ್ಲಾ ಮಾಮ’ ಎಂದು ಹಾಡುವ ಧಾಟಿ, # ದೇವರಗುಡಿಯ ‘ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣು ಒಂದಾಯಿತು’, # ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಕಂಗಳು ವಂದನೆ ಹೇಳಿದೆ ಹೃದಯವು ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆ’, # ಧರ್ಮಸೆರೆ ಚಿತ್ರದ 'ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ', # ಹುಡುಗಾಟದ ಹುಡುಗಿ ಚಿತ್ರದ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೆರೆಯ ಮೋಡದ ಮರೆಯ', # ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಣಿ ಚಿತ್ರದ 'ಮಧುಮಾಸ ಚಂದ್ರಮ', # ರಾಜ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣದ 'ನಾನೇ ಭಾಗ್ಯವತಿ ಇಂದು ನಾನೇ ಪುಣ್ಯವತಿ', # ಬಂಗಾರದ ಹೂವು ಚಿತ್ರದ ' ನೀ ನಡೆವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಗೆ ಹೂವು ಬಾಡದಿರಲಿ'- ಹೀಗೆ ಅವರ ನೂರಾರು ಸುಂದರ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಿನಾರು ವಯದಿನಿಲೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಿಂಧೂರ ಪೂವೆ’, ಶಂಕರಾಭರಣಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಾಮಜವರಗಮನ’, ‘ಶಂಕರಾಭರಣಮು’; ಸಾಗರಸಂಗಮಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಬಾಲ ಕನಕಮಯ ಚೇಲ ಸುಜನಪರಿಪಾಲ’, ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಚಂದ್ರ ಕಳಾಧರ ಸಹೃದಯ’ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಹಾಡುಗಳು. ===ವಾದ್ಯ ನಾದದೊಡನೆ ಗಾನ ಮೆಳೈಸಿ=== ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕರೈಕುರುಚ್ಚಿ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವರ ಮೇಳೈಸಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಹನಾಯ್ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಗಾನವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿ ಹೊರತಂದ ‘ಕರೆದರು ಕೇಳದೆ’ ಗೀತೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಗಾಯನವೇ ಸರಿ. ಇಂತಹದ್ದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಜಾನಕಿ ಅವರು ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಪಿಟೀಲು ವಾದನ, ನಾಮಗಿರಿ ಪೇಟೆ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾದಸ್ವರ ಮತ್ತು ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರ ವೇಣುವಾದನದ ಜೊತೆ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿದ್ದಾರೆ. ===ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ=== *ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಎಸ್‌. ಜಾನಕಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳದ ‘10 ಕಲ್ಪನಕಳ್‌’ ಚಿತ್ರದ ‘ಅಮ್ಮಪೂವಿನು’ ಗೀತೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಹಾಡಾಗಲಿದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/22/439766.html ಹಾಡು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿರುವ ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ], ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ 22 Sep, 2016</ref> 1957ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್‌ ವಿಳಯತ್ತು’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಜಾನಕಿ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 48 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *‘ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು. ಈವರೆಗೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೀಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕಿದೆ. ನಾನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಇನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು 78 ವರ್ಷದ ಜಾನಕಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. *ಜಾನಕಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 32 ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name ="ViKa1"/> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಆರು ದಶಕಗಳ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನೆ ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿವೆ. # ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಇತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ <ref>[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/state/karnataka/59-/articleshow/44987679.cms 59 ಸಾಧಕರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, ೨೧ಅಕ್ಟೋಬರ್೨೦೧೪</ref> # ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಇರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಎಸ್.ಜಾನಕಿಯವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.<ref name ="ViKa1">[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/news/india/-/articleshow/18200250.cms ಪದ್ಮಭೂಷಣ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಗಾನಕೋಗಿಲೆ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, 27ಜನವರಿ2013</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ]] * [[ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಗಾಯಕಿಯರು]] 71j0b3zif3bt7abeljek8u1gaokzop6 1376639 1376635 2026-07-11T17:38:58Z Priydarshini.R.mujagond 79710 1376639 wikitext text/x-wiki <!--{{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿಯವರ ೨೦೦೭ರ ವರ್ಷದ ಚಿತ್ರ | alias = ಅಮ್ಮ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೋಗಿಲೆ | image_size = 250px9 | birth_name = | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ | death_date = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | birth_place = ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೇಪಲ್ಲೆ | occupation = ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | years_active = ೧೯೫೭–ಪ್ರಸಕ್ತದವರೆಗೆ }}--> {{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | death_date = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | background = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ | birth_name = ಶಿಷ್ಟ್ಲ ಶ್ರೀರಾಮಮೂರ್ತಿ ಜಾನಕಿ | death = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | alias = ಜಾನಕಮ್ಮ | genre = ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಸಿನೆಮಾಗೀತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಗೀತೆ | occupation = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|4|23}} | birth_place = ರೆಪಲ್ಲೇ, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] | years_active = ೧೯೫೭ - ೨೦೨೬ | spouse = ದಿ. ವಿ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್(೧೯೫೮ - ೧೯೯೦) | children = ಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ (ಜ.೧೯೬೦) | relatives = | website = {{URL|sjanaki.net}} }} '''ಎಸ್. ಜಾನಕಿ''' (ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ - ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಒಡಿಯಾ]], [[ಹಿಂದಿ]], ಸಿಂಹಳ, [[ತುಳು]], ಬಡಗ, [[ಬಂಗಾಳಿ]], [[ಉರ್ದು]], [[ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಸಿಂಧಿ]] ಮುಂತಾದ ೧೭ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೮,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/s-janaki-returns-to-playback-singing/articleshow/66937115.cms|title=S Janaki returns to playback singing|work=The Times of India|date=5 December 2018}}</ref> ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜಾನಕಿ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ೨೮ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="youtube.com">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lIJwJEinfnw|title=Dr. S Janaki Speaking at Naadanamana ll Part 2|work=YouTube}}</ref><ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/s-janaki-last-song-malayalam-pathu-kalpanakal-ammapoovinum-watch-video-3065404/|title=Legendary singer S. Janaki ends her illustrious career with soulful lullaby in Pathu Kalpanakal, watch video|publisher=Indian Express|date=4 October 2016}}</ref> ==ಜೀವನ== ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರು ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಪಲ್ಲೇ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪೈಡಿಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜಾನಕಿ, ಮುಂದೆ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದು ಸಂದರ್ಶನವೂಂದರಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ‘ರಸಿಕ್ ಬಲಮಾ’ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎವಿಎಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪಡೆದರು. ==ಮರಣ== ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿರು. == ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ == ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48 ಸಾವಿರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಂಹಳ, ಜಪಾನಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹದಿನೇಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದು. ===ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳು=== *೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ.ಚಲಪತಿ ರಾವ್ ಅವರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್ ವಿಳಯಾಟ್ಟು’ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ. ಮುಂದೆ ತೆಲುಗಿನ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ, ಕನ್ನಡದ ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಹರಿದು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಗಳ ಗಾಯಕಿಯಾದರು. *ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಾನಮಾಧುರ್ಯದ ಸವಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿದರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ೧೯೫೮ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿದ ‘ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ನಾದಸ್ವರ ವಿದ್ವಾನ್ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದ ಸ್ವರ ದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳೈಸಿ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾಯಕಿ ಎಂದು ಇಡೀ ದೇಶ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. *ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ 'ಹೇಮಾವತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ "ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆ ಏಕೆ?" ಎಂಬ ಅನನ್ಯಗೀತೆಯು ಇಡೀ ಭಾರತ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಗೀತೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಜಾನಕಿಯವರು 'ಈ ಹಾಡು ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಯಪಟ್ಟು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು, ಮತ್ತೆ ಹಾಡಲೂ ಆಗದ ಹಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೦,೦೦೦ವನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ===ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ! ಆತನ ಕಾಯಕವದು=== *ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಡಾ. ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, “ನಮ್ಮ ಜಾನಕಮ್ಮ ಇದ್ದಾರಲ್ಲ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಗೀತೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಒಂದೇ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ತಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಗಾನಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ರೀತಿ ಇದೆಯೆಲ್ಲಾ ಅದೊಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ”. * ಹಾಡುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು, ಬಿಮ್ಮುಗಳ, ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಣ್ಣ ಆಚೆ ಈಚೆಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ- ‘ನಾನು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಆರೈಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ನನ್ನ ಧ್ವನಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.” ಅವರು ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಗುಟ್ಟು. * ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಅವರ ಭಕ್ತರಾದ ಆಕೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ “ನಾನು ಹೇಗೆ ಹಾಡುತ್ತೇನೆ ಗೊತ್ತೇ?”, “ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಆ ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ದೈವನಾದ ಆತನ ಕಾಯಕವದು”. ===ಮನಮೋಹಕ ಗೀತೆಗಳು=== *ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಳವನ್ನು ಅರಸ ಹೊರಟಂತೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದೇ ವಿನಃ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತೆಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಳತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನಾವು ಕ್ರಮಿಸಲಾರೆ ವೇನೋ. # ‘ನೋಡು ಬಾ ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ’, #'ತಾಯೆ ಬಾರ ಮೊಗವ ತೋರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೇ', # 'ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ', # ‘ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಮೈತ್ರಿ ಈ ಜನ್ಮದಲಿ ಬಂದು’, # ‘ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ', # 'ಮೂಡಣ ಮನೆಯ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ’, # ‘ಜಯ ಗೌರಿ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # 'ಆಡೋಣ ಬಾ ಬಾ ಗೋಪಾಲ', # ‘ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆಯೇ ಅಭಿಮಾನ ತಳೆದ ತಾಯೆ ಭಾರತಿಯೇ’, # ‘ಭಾರತ ಭೂಶಿರ ಮಂದಿರ ಸುಂದರಿ’, # 'ಶರಣು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಶಶಿಶೇಖರ', # ‘ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # ‘ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ’, # ‘ಬಿಸಿಲಾದರೇನು ಮಳೆಯಾದರೇನು’, # ‘ಪೋಗದಿರೆಲೋ ರಂಗ’, # ‘ಕರೆಯೇ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ’, # ‘ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ’, # 'ಪಂಚಮ ವೇದ ಪ್ರೇಮದ ನಾದ', # ‘ಅರಳಿದೆ ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ’, # ‘ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು ಕಂಬನಿ ಧಾರೆ’, # ‘ತುಂಬಿತು ಮನವಾ ತಂದಿತು ಸುಖವಾ’, # ‘ಪೂಜಿಸಲೆಂದೇ ಹೂಗಳ ತಂದೆ’, # ‘ಇಂದು ಎನಗೆ ಗೋವಿಂದ ನಿನ್ನಯ ಪಾದಾರವಿಂದವ’, # ‘ದೇವರ ಆಟ ಬಲ್ಲವರಾರು’, # ‘ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ’, # ‘ರಾಘವೇಂದ್ರ ನೀ ಮೌನವಾದರೆ ನನ್ನ ಗತಿ ಏನು’, # 'ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ ಕೈ ಮುಗಿವೆ', # 'ಬರೆದೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಹೆಸರ ನನ್ನ ಬಾಳ ಪುಟದಲಿ', # 'ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ತಂದಿರುವೆ', # 'ಮೂಕ ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾರುತಿದೆ' ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು. ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿದ್ದು # 'ಗಜಮುಖನೆ ಗಣಪತಿಯೇ', # ‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಈ ಸೊಬಗಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ’, # ‘ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ’ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳಂತೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದೆ. ===ಡಾ. ಎಸ್.ಜಾನಕಿ ಕಂಠದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು=== # ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು - [[ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ]] # ಕರೆಯೆ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ - [[ನವಜೀವನ]] # ಸುಖದ ಸ್ವಪ್ನಗಾನಾ - [[ಮರೆಯದ ಹಾಡು]] # ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ- [[ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ]] # ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ - [[ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ]] # ಬಂದಾ ಬಂದಾ ಮೇಘರಾಜ - [[ಸಿಪಾಯಿ]] # ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ - [[ಪಾವನ ಗಂಗಾ]] # ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ - [[ನಾನಿರುವುದೇ ನಿನಗಾಗಿ]] # ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ- [[ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿತು]] # ಕೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು - [[ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] # ಏಕೋ ಈ ಕೋಪ ಶಂಕರಾ - [[ಭಕ್ತ ಸಿರಿಯಾಳ]] # ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ - [[ಕಾವೇರಿ]] # ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆಯೇಕೆ - [[ಹೇಮಾವತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # ಏನನೋ ಕೇಳುತಿದೆ - [[ಗಲಾಟೆ ಸಂಸಾರ]] # ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಮಮತೆ - [[ಮಧುರ ಸಂಗಮ]] # ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ - [[ಬಯಲುದಾರಿ]] # ಹೊಸ ಬಾಳು ನಿನ್ನಿಂದ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # ನನ್ನ ಆಸೆ ಹಣ್ಣಾಗಿ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # "ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ ದೂರ ತೀರವ ಸೇರಲಿ"ಎಂಬ ===ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ=== # 'ಒಲಿದ ಜೀವ ಜೊತೆಯಲಿರಲು ಬಾಳು ಸುಂದರ' # ಪಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ಯಾರತ್ನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಾಲೆ'', # ಹೊಂಬಿಸಲು ಚಿತ್ರದ ‘ಜೀವ ವೀಣೆ ನೀಡು ಮಿಡಿತದ ಸಂಗೀತ’, # ಗಂಧದ ಗುಡಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ‘ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗೋಲ್ಲಾ ಮಾಮ’ ಎಂದು ಹಾಡುವ ಧಾಟಿ, # ದೇವರಗುಡಿಯ ‘ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣು ಒಂದಾಯಿತು’, # ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಕಂಗಳು ವಂದನೆ ಹೇಳಿದೆ ಹೃದಯವು ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆ’, # ಧರ್ಮಸೆರೆ ಚಿತ್ರದ 'ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ', # ಹುಡುಗಾಟದ ಹುಡುಗಿ ಚಿತ್ರದ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೆರೆಯ ಮೋಡದ ಮರೆಯ', # ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಣಿ ಚಿತ್ರದ 'ಮಧುಮಾಸ ಚಂದ್ರಮ', # ರಾಜ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣದ 'ನಾನೇ ಭಾಗ್ಯವತಿ ಇಂದು ನಾನೇ ಪುಣ್ಯವತಿ', # ಬಂಗಾರದ ಹೂವು ಚಿತ್ರದ ' ನೀ ನಡೆವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಗೆ ಹೂವು ಬಾಡದಿರಲಿ'- ಹೀಗೆ ಅವರ ನೂರಾರು ಸುಂದರ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಿನಾರು ವಯದಿನಿಲೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಿಂಧೂರ ಪೂವೆ’, ಶಂಕರಾಭರಣಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಾಮಜವರಗಮನ’, ‘ಶಂಕರಾಭರಣಮು’; ಸಾಗರಸಂಗಮಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಬಾಲ ಕನಕಮಯ ಚೇಲ ಸುಜನಪರಿಪಾಲ’, ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಚಂದ್ರ ಕಳಾಧರ ಸಹೃದಯ’ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಹಾಡುಗಳು. ===ವಾದ್ಯ ನಾದದೊಡನೆ ಗಾನ ಮೆಳೈಸಿ=== ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕರೈಕುರುಚ್ಚಿ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವರ ಮೇಳೈಸಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಹನಾಯ್ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಗಾನವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿ ಹೊರತಂದ ‘ಕರೆದರು ಕೇಳದೆ’ ಗೀತೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಗಾಯನವೇ ಸರಿ. ಇಂತಹದ್ದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಜಾನಕಿ ಅವರು ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಪಿಟೀಲು ವಾದನ, ನಾಮಗಿರಿ ಪೇಟೆ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾದಸ್ವರ ಮತ್ತು ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರ ವೇಣುವಾದನದ ಜೊತೆ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿದ್ದಾರೆ. ===ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ=== *ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಎಸ್‌. ಜಾನಕಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳದ ‘10 ಕಲ್ಪನಕಳ್‌’ ಚಿತ್ರದ ‘ಅಮ್ಮಪೂವಿನು’ ಗೀತೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಹಾಡಾಗಲಿದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/22/439766.html ಹಾಡು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿರುವ ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ], ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ 22 Sep, 2016</ref> 1957ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್‌ ವಿಳಯತ್ತು’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಜಾನಕಿ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 48 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *‘ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು. ಈವರೆಗೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೀಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕಿದೆ. ನಾನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಇನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು 78 ವರ್ಷದ ಜಾನಕಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. *ಜಾನಕಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 32 ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name ="ViKa1"/> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಆರು ದಶಕಗಳ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನೆ ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿವೆ. # ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಇತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ <ref>[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/state/karnataka/59-/articleshow/44987679.cms 59 ಸಾಧಕರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, ೨೧ಅಕ್ಟೋಬರ್೨೦೧೪</ref> # ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಇರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಎಸ್.ಜಾನಕಿಯವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.<ref name ="ViKa1">[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/news/india/-/articleshow/18200250.cms ಪದ್ಮಭೂಷಣ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಗಾನಕೋಗಿಲೆ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, 27ಜನವರಿ2013</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ]] * [[ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಗಾಯಕಿಯರು]] 1mui4k8m1dmyikysbpxy5f627mkkbia 1376665 1376639 2026-07-12T04:45:05Z ThePositiveVibes 87814 /* ಮರಣ */ 1376665 wikitext text/x-wiki <!--{{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿಯವರ ೨೦೦೭ರ ವರ್ಷದ ಚಿತ್ರ | alias = ಅಮ್ಮ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೋಗಿಲೆ | image_size = 250px9 | birth_name = | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ | death_date = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | birth_place = ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೇಪಲ್ಲೆ | occupation = ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | years_active = ೧೯೫೭–ಪ್ರಸಕ್ತದವರೆಗೆ }}--> {{Infobox person | name = ಎಸ್. ಜಾನಕಿ | death_date = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | background = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | image = S Janaki in Pune, India 2007.JPG | caption = ಜಾನಕಿ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ | birth_name = ಶಿಷ್ಟ್ಲ ಶ್ರೀರಾಮಮೂರ್ತಿ ಜಾನಕಿ | death = ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ | alias = ಜಾನಕಮ್ಮ | genre = ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಸಿನೆಮಾಗೀತೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಗೀತೆ | occupation = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|4|23}} | birth_place = ರೆಪಲ್ಲೇ, ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] | years_active = ೧೯೫೭ - ೨೦೨೬ | spouse = ದಿ. ವಿ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್(೧೯೫೮ - ೧೯೯೦) | children = ಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ (ಜ.೧೯೬೦) | relatives = | website = {{URL|sjanaki.net}} }} '''ಎಸ್. ಜಾನಕಿ''' (ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೩೮ - ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. [[ತಮಿಳು]], [[ತೆಲುಗು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಒಡಿಯಾ]], [[ಹಿಂದಿ]], ಸಿಂಹಳ, [[ತುಳು]], ಬಡಗ, [[ಬಂಗಾಳಿ]], [[ಉರ್ದು]], [[ಪಂಜಾಬಿ]], [[ಕೊಂಕಣಿ]], [[ಮರಾಠಿ]], [[ಸಿಂಧಿ]] ಮುಂತಾದ ೧೭ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೮,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/s-janaki-returns-to-playback-singing/articleshow/66937115.cms|title=S Janaki returns to playback singing|work=The Times of India|date=5 December 2018}}</ref> ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜಾನಕಿ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ೨೮ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಮಲಯಾಳಂ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="youtube.com">{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lIJwJEinfnw|title=Dr. S Janaki Speaking at Naadanamana ll Part 2|work=YouTube}}</ref><ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/s-janaki-last-song-malayalam-pathu-kalpanakal-ammapoovinum-watch-video-3065404/|title=Legendary singer S. Janaki ends her illustrious career with soulful lullaby in Pathu Kalpanakal, watch video|publisher=Indian Express|date=4 October 2016}}</ref> ==ಜೀವನ== ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರು ೨೩ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಪಲ್ಲೇ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಪೈಡಿಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬವರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜಾನಕಿ, ಮುಂದೆ ಚೆನ್ನೈಗೆ ಬಂದು ಸಂದರ್ಶನವೂಂದರಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ‘ರಸಿಕ್ ಬಲಮಾ’ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎವಿಎಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪಡೆದರು. ==ಮರಣ== ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೨೬ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಅಪೋಲೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. == ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ == ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48 ಸಾವಿರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಂಹಳ, ಜಪಾನಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹದಿನೇಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದು. ===ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳು=== *೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ.ಚಲಪತಿ ರಾವ್ ಅವರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್ ವಿಳಯಾಟ್ಟು’ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ. ಮುಂದೆ ತೆಲುಗಿನ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಎಲ್.ಎ, ಕನ್ನಡದ ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಹರಿದು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಗಳ ಗಾಯಕಿಯಾದರು. *ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾರತದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಾನಮಾಧುರ್ಯದ ಸವಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿದರು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ೧೯೫೮ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿದ ‘ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ನಾದಸ್ವರ ವಿದ್ವಾನ್ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದ ಸ್ವರ ದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳೈಸಿ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ರತಿಮ ಗಾಯಕಿ ಎಂದು ಇಡೀ ದೇಶ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. *ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ 'ಹೇಮಾವತಿ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ "ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆ ಏಕೆ?" ಎಂಬ ಅನನ್ಯಗೀತೆಯು ಇಡೀ ಭಾರತ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಗೀತೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಜಾನಕಿಯವರು 'ಈ ಹಾಡು ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಯಪಟ್ಟು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು, ಮತ್ತೆ ಹಾಡಲೂ ಆಗದ ಹಾಡು' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೦,೦೦೦ವನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ===ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ! ಆತನ ಕಾಯಕವದು=== *ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಡಾ. ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, “ನಮ್ಮ ಜಾನಕಮ್ಮ ಇದ್ದಾರಲ್ಲ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಗೀತೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಒಂದೇ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ತಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಗಾನಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ರೀತಿ ಇದೆಯೆಲ್ಲಾ ಅದೊಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ”. * ಹಾಡುವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು, ಬಿಮ್ಮುಗಳ, ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಣ್ಣ ಆಚೆ ಈಚೆಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ- ‘ನಾನು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಆರೈಕೆಯನ್ನಾಗಲಿ ನನ್ನ ಧ್ವನಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.” ಅವರು ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾತು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಗುಟ್ಟು. * ಪರಮಾತ್ಮ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾ ಅವರ ಭಕ್ತರಾದ ಆಕೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ “ನಾನು ಹೇಗೆ ಹಾಡುತ್ತೇನೆ ಗೊತ್ತೇ?”, “ಸತ್ಯ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಆ ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ದೈವನಾದ ಆತನ ಕಾಯಕವದು”. ===ಮನಮೋಹಕ ಗೀತೆಗಳು=== *ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಮಹಾಸಾಗರದ ಆಳವನ್ನು ಅರಸ ಹೊರಟಂತೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದೇ ವಿನಃ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತೆಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಳತೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ನಾವು ಕ್ರಮಿಸಲಾರೆ ವೇನೋ. # ‘ನೋಡು ಬಾ ನೋಡು ಬಾ ನಮ್ಮೂರ’, #'ತಾಯೆ ಬಾರ ಮೊಗವ ತೋರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೇ', # 'ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ', # ‘ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಮೈತ್ರಿ ಈ ಜನ್ಮದಲಿ ಬಂದು’, # ‘ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ', # 'ಮೂಡಣ ಮನೆಯ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ’, # ‘ಜಯ ಗೌರಿ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # 'ಆಡೋಣ ಬಾ ಬಾ ಗೋಪಾಲ', # ‘ನಂಬಿದೆ ನಿನ್ನ ನಾದ ದೇವತೆಯೇ ಅಭಿಮಾನ ತಳೆದ ತಾಯೆ ಭಾರತಿಯೇ’, # ‘ಭಾರತ ಭೂಶಿರ ಮಂದಿರ ಸುಂದರಿ’, # 'ಶರಣು ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಶಶಿಶೇಖರ', # ‘ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ ಜಗದೀಶ್ವರೀ’, # ‘ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ’, # ‘ಬಿಸಿಲಾದರೇನು ಮಳೆಯಾದರೇನು’, # ‘ಪೋಗದಿರೆಲೋ ರಂಗ’, # ‘ಕರೆಯೇ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ’, # ‘ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ’, # 'ಪಂಚಮ ವೇದ ಪ್ರೇಮದ ನಾದ', # ‘ಅರಳಿದೆ ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ’, # ‘ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು ಕಂಬನಿ ಧಾರೆ’, # ‘ತುಂಬಿತು ಮನವಾ ತಂದಿತು ಸುಖವಾ’, # ‘ಪೂಜಿಸಲೆಂದೇ ಹೂಗಳ ತಂದೆ’, # ‘ಇಂದು ಎನಗೆ ಗೋವಿಂದ ನಿನ್ನಯ ಪಾದಾರವಿಂದವ’, # ‘ದೇವರ ಆಟ ಬಲ್ಲವರಾರು’, # ‘ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ’, # ‘ರಾಘವೇಂದ್ರ ನೀ ಮೌನವಾದರೆ ನನ್ನ ಗತಿ ಏನು’, # 'ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ ಕೈ ಮುಗಿವೆ', # 'ಬರೆದೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಹೆಸರ ನನ್ನ ಬಾಳ ಪುಟದಲಿ', # 'ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ತಂದಿರುವೆ', # 'ಮೂಕ ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾರುತಿದೆ' ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು. ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ಅನೇಕವಾಗಿದ್ದು # 'ಗಜಮುಖನೆ ಗಣಪತಿಯೇ', # ‘ಮಲೆನಾಡಿನ ಈ ಸೊಬಗಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ’, # ‘ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ’ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳಂತೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿದೆ. ===ಡಾ. ಎಸ್.ಜಾನಕಿ ಕಂಠದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆಗಳು=== # ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು - [[ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ]] # ಕರೆಯೆ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ - [[ನವಜೀವನ]] # ಸುಖದ ಸ್ವಪ್ನಗಾನಾ - [[ಮರೆಯದ ಹಾಡು]] # ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ- [[ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ]] # ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ - [[ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ]] # ಬಂದಾ ಬಂದಾ ಮೇಘರಾಜ - [[ಸಿಪಾಯಿ]] # ಹೂವೂಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ - [[ಪಾವನ ಗಂಗಾ]] # ಒಲವಿನ ಗೆಳೆಯನೆ ನಿನಗೆ - [[ನಾನಿರುವುದೇ ನಿನಗಾಗಿ]] # ಅರಳಿದೆ ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿದೆ- [[ಮುದುಡಿದ ತಾವರೆ ಅರಳಿತು]] # ಕೇಳಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಾಗಬಹುದು - [[ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ]] # ಏಕೋ ಈ ಕೋಪ ಶಂಕರಾ - [[ಭಕ್ತ ಸಿರಿಯಾಳ]] # ಜ್ಯೋತಿ ಯಾವ ಜಾತಿಯಮ್ಮ - [[ಕಾವೇರಿ]] # ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆಯೇಕೆ - [[ಹೇಮಾವತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] # ಏನನೋ ಕೇಳುತಿದೆ - [[ಗಲಾಟೆ ಸಂಸಾರ]] # ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಮಮತೆ - [[ಮಧುರ ಸಂಗಮ]] # ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ - [[ಬಯಲುದಾರಿ]] # ಹೊಸ ಬಾಳು ನಿನ್ನಿಂದ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # ನನ್ನ ಆಸೆ ಹಣ್ಣಾಗಿ - [[ಆಟೊ ರಾಜ]] # "ದೋಣಿ ಸಾಗಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಿ ದೂರ ತೀರವ ಸೇರಲಿ"ಎಂಬ ===ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ=== # 'ಒಲಿದ ಜೀವ ಜೊತೆಯಲಿರಲು ಬಾಳು ಸುಂದರ' # ಪಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ಯಾರತ್ನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಾಲೆ'', # ಹೊಂಬಿಸಲು ಚಿತ್ರದ ‘ಜೀವ ವೀಣೆ ನೀಡು ಮಿಡಿತದ ಸಂಗೀತ’, # ಗಂಧದ ಗುಡಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯಂತೆ ‘ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗೋಲ್ಲಾ ಮಾಮ’ ಎಂದು ಹಾಡುವ ಧಾಟಿ, # ದೇವರಗುಡಿಯ ‘ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣು ಒಂದಾಯಿತು’, # ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಕಂಗಳು ವಂದನೆ ಹೇಳಿದೆ ಹೃದಯವು ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆ’, # ಧರ್ಮಸೆರೆ ಚಿತ್ರದ 'ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ', # ಹುಡುಗಾಟದ ಹುಡುಗಿ ಚಿತ್ರದ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೆರೆಯ ಮೋಡದ ಮರೆಯ', # ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯವಾಣಿ ಚಿತ್ರದ 'ಮಧುಮಾಸ ಚಂದ್ರಮ', # ರಾಜ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣದ 'ನಾನೇ ಭಾಗ್ಯವತಿ ಇಂದು ನಾನೇ ಪುಣ್ಯವತಿ', # ಬಂಗಾರದ ಹೂವು ಚಿತ್ರದ ' ನೀ ನಡೆವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಗೆ ಹೂವು ಬಾಡದಿರಲಿ'- ಹೀಗೆ ಅವರ ನೂರಾರು ಸುಂದರ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಿನಾರು ವಯದಿನಿಲೆ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಿಂಧೂರ ಪೂವೆ’, ಶಂಕರಾಭರಣಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಸಾಮಜವರಗಮನ’, ‘ಶಂಕರಾಭರಣಮು’; ಸಾಗರಸಂಗಮಂ ಚಿತ್ರದ ‘ಬಾಲ ಕನಕಮಯ ಚೇಲ ಸುಜನಪರಿಪಾಲ’, ‘ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಚಂದ್ರ ಕಳಾಧರ ಸಹೃದಯ’ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಹಾಡುಗಳು. ===ವಾದ್ಯ ನಾದದೊಡನೆ ಗಾನ ಮೆಳೈಸಿ=== ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕರೈಕುರುಚ್ಚಿ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದಸ್ವರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವರ ಮೇಳೈಸಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ ಹಾಡಿನಂತೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಹನಾಯ್ ಜೊತೆ ತಮ್ಮ ಗಾನವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿ ಹೊರತಂದ ‘ಕರೆದರು ಕೇಳದೆ’ ಗೀತೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಗಾಯನವೇ ಸರಿ. ಇಂತಹದ್ದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಜಾನಕಿ ಅವರು ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಪಿಟೀಲು ವಾದನ, ನಾಮಗಿರಿ ಪೇಟೆ ಕೃಷ್ಣನ್ ನಾದಸ್ವರ ಮತ್ತು ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರ ವೇಣುವಾದನದ ಜೊತೆ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಗಾನ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಮೇಳೈಸಿದ್ದಾರೆ. ===ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ=== *ಹಿರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಎಸ್‌. ಜಾನಕಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳದ ‘10 ಕಲ್ಪನಕಳ್‌’ ಚಿತ್ರದ ‘ಅಮ್ಮಪೂವಿನು’ ಗೀತೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಹಾಡಾಗಲಿದೆ.<ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/22/439766.html ಹಾಡು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿರುವ ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ], ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ 22 Sep, 2016</ref> 1957ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್‌ ವಿಳಯತ್ತು’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಜಾನಕಿ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳ, ಹಿಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 48 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. *‘ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಯಿತು. ಈವರೆಗೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೀಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕಿದೆ. ನಾನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಇನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು 78 ವರ್ಷದ ಜಾನಕಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. *ಜಾನಕಿ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 32 ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name ="ViKa1"/> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು== ಆರು ದಶಕಗಳ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನೆ ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿವೆ. # ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಇತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. # ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೧೪ <ref>[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/state/karnataka/59-/articleshow/44987679.cms 59 ಸಾಧಕರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, ೨೧ಅಕ್ಟೋಬರ್೨೦೧೪</ref> # ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಇರುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಎಸ್.ಜಾನಕಿಯವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.<ref name ="ViKa1">[http://vijaykarnataka.indiatimes.com/news/india/-/articleshow/18200250.cms ಪದ್ಮಭೂಷಣ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಗಾನಕೋಗಿಲೆ], ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ, 27ಜನವರಿ2013</ref> == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಬೆಂಗಳೂರು ಲತಾ]] * [[ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಗಾಯಕಿಯರು]] 5o0t2zv4m55d773ve54t5cw3h9ixqkp 0 10509 1376658 1366625 2026-07-12T02:49:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376658 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Sabarmati Ashram.jpg|thumb|right|300px|Sabarmati Ashram]] '''ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮ''' [[ಅಹಮದಾಬಾದ್]]ನಲ್ಲಿ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]]ಯವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ [[ಆಶ್ರಮ]]. ಈ ಆಶ್ರಮವು ಸಬರಮತಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ತಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಅಹಮದಾಬಾದಿನ ಕೊಚ್ರಬ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಆಶ್ರಮ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಹರಿಜನ ಆಶ್ರಮ ಅಥವಾ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮ (ಗಾಂಧಿ ಆಶ್ರಮ, ಹರಿಜನ ಆಶ್ರಮ, ಅಥವಾ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಸಬರಮತಿ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿ, ಆಶ್ರಮ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಪಟ್ಟಣ ಸಭಾಂಗಣದಿಂದ 4.0 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಬರಮತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಾಗ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಸಬರಮತಿ (ಗುಜರಾತ್) ಮತ್ತು ಸೆವಾಗ್ರಾಮ್ (ವಾರ್ಧಾ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ) ದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು.ಅವರು ಪತ್ನಿ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಬರಮತಿ ಅಥವಾ ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಶ್ರಮ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಇಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.1930 ರ ಮಾರ್ಚ್ 12 ರಂದು ಗಾಂಧಿಯವರು ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಾಂಡಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಮೆರವಣಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== [[ಗಾಂಧೀಜಿ]]ಯವರ [[ಭಾರತ]] ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಮೂಲತಃ 25 ಮೇ 1915 ರಂದು [[ಗಾಂಧಿ]]ಯ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತ ಜಿವಾನ್ಲಾಲ್ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ಕೊಚರಾಬ್ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು [[ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ]] ಆಶ್ರಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ [[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರು [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯಂತಹ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಇತರ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಬಳಸಬಹುದಾದ ಭೂಮಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 1917 ರ ಜೂನ್ 17 ರಂದು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸಬರಮತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಮೂವತ್ತಾರು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.[[File:Prayer at sabarmati ashram.jpg|thumb|ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ]] ನೀತಿವಂತ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ದಾದಿಚಿ ರಿಷಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಶ್ರಮ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಆಶ್ರಮ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ನೋ ಬಳಿಯ ನೈಮಿಶರಣ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮವು ಜೈಲು ಮತ್ತು ಶವಾಗಾರದ ನಡುವೆ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಯವರು ಎರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು [[ಗಾಂಧಿ]] ನಂಬಿದ್ದರು. ಮೋಹನ್‌ದಾಸ್ ಗಾಂಧಿ, "ನಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸತ್ಯದ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಭಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಇದು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ಕಡೆ ವಿದೇಶಿಯರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬೋಲ್ಟ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಪ್ರಕೃತಿ ತಾಯಿಯ ಸಿಡಿಲುಗಳು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗಾಂಧಿ ತೃತೀಯ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಕೈಪಿಡಿ ಕಾರ್ಮಿಕ, [[ಕೃಷಿ]] ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.1930 ರ ಮಾರ್ಚ್ 12 ರಂದು ಗಾಂಧಿಯವರು ಆಶ್ರಮದಿಂದ 241 ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ದಂಡಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದರು, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉಪ್ಪು ಕಾನೂನನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 78 ಸಹಚರರು, ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉಪ್ಪಿನ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಉಪ್ಪಿನ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಭಾರತ.ಈ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅಕ್ರಮ ಉಪ್ಪು ಉತ್ಪಾದನೆ (ಗಾಂಧಿಯವರು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪು ಮಣ್ಣನ್ನು ಕುದಿಸಿದರು) ಅಕ್ರಮ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಉಪ್ಪು ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಲು [[ಭಾರತ]]ದಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು. ಈ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರವು ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60,000 ಜನರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತರುವಾಯ ಸರ್ಕಾರ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಗಾಂಧಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದರು ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.ನಂತರ [[ಗಾಂಧಿ]] ಅವರು ಜುಲೈ 22, 1933 ರಂದು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು, ನಂತರ ಅನೇಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ನಂತರ ಅದು ನಿರ್ಜನ ಸ್ಥಳವಾಯಿತು. ನಂತರ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 12, 1930 ರಂದು [[ಭಾರತ]] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ತಾವು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು [[ಗಾಂಧಿ]] ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. 30 ಜನವರಿ 1948 ರಂದು [[ಗಾಂಧಿ]]ಯನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ==ಪ್ರಸ್ತುತ== ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈಗ [[ಗಾಂಧಿ]] ಸ್ಮಾರಕ್ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಎಂಬ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಿದೆ. ಇದು ಮೂಲತಃ ಆಶ್ರಮದ [[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ಕುಟೀರ ಹೃದಯ ಕುಂಜ್ ನಲ್ಲಿತ್ತು. ನಂತರ 1963 ರಲ್ಲಿ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಕೊರಿಯಾ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಗ್ರಾಹಾಲಯವನ್ನು ನಂತರ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸುಸಜ್ಜಿತವಾದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮೇ 10, 1963 ರಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸ್ಮಾರಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆಶ್ರಮದ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. [[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ಹೆಸರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿನಿ, ಮತ್ತು ರುಸ್ತೋಮ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದ ಹಿಂದಿನವು ಎಂಬುದು [[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 1928 ನಲ್ಲಿ ಮಗನ್ ಲಾಲ್ ಜೋಶಿಯವರ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಬಂದ ಆಶ್ರಮದ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಚಗನ್ ಲಾಲ್ ಜೋಶಿಯವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. [[File:Hridaya Kunj.jpg|thumb|ಹೃದಯ ಕುಂಜ್]]ಆಶ್ರಮದೊಳಗಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ತಾಣಗಳ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳು: *'''ನಂದಿನಿ''':[[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಿಂದ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರಿಗೆ ವಸತಿ ಇರುವ ಮನೆ. ಇದು ಹೃದಯಾ ಕುಂಜ್‌ನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. *'''ವಿನೋಬಾ ಕುಟಿರ್''': ಈ ಕಾಟೇಜ್‌ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆಚಾರ್ಯ ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಇದನ್ನು [[ಗಾಂಧೀಜಿ]]ಯ ಶಿಷ್ಯ ಮಿರಾಬೆಹ್ನ್ ನಂತರ [[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಿಯರ್-ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಮಗಳು. *'''ಉಪಾಸಾನ ಮಂದಿರ''': ಇದು ತೆರೆದ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳ ನಂತರ ಗಾಂಧೀಜಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹೃದಯ ಕುಂಜ್ ಮತ್ತು ಮಗನ್ ನಿವಾಸ್ ನಡುವೆ ಇದೆ. *'''ಮಗನ್ ನಿವಾಸ್''': ಈ ಗುಡಿಸಲು ಆಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಮಗನ್ ಲಾಲ್ [[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ಮನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಗನ್ಲಾಲ್ ಅವರು ಗಾಂಧಿಯ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಆಶ್ರಮದ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಕರೆದರು. ===ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು=== *8 ಜೀವನ ಗಾತ್ರದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳ 250 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫೋಟೋ-ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ "ನನ್ನ ಜೀವನ ನನ್ನ ಸಂದೇಶ" ಗ್ಯಾಲರಿ. *ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ [[ಗಾಂಧಿ]], 1915-1930ರಿಂದ ಅಹಮದಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೀವನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. *ಜೀವನ ಗಾತ್ರದ ತೈಲ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಗ್ಯಾಲರಿ. *[[ಗಾಂಧಿ]]ಯ ಉದ್ಧರಣಗಳು, ಅಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರದರ್ಶನ. *ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೀವನ, ಕೆಲಸ, ಬೋಧನೆಗಳು, ಭಾರತೀಯ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಸುಮಾರು 35,000 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಗುಜರಾತಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 80 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಓದುವಿಕೆ ಕೊಠಡಿ. *ಮೂಲ ಮತ್ತು ಫೋಟೊಕಾಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು 34,117 ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು, ಹರಿಜನ್, ಹರಿಜನೇಶೇಕ್ ಮತ್ತು ಹರಿಜನಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ಲೇಖನಗಳ ಸುಮಾರು 8,781 ಪುಟಗಳ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಾಂಧಿ]] ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರರ ಸುಮಾರು 6,000 ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು. *ಆಶ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ [[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ಕಾಟೇಜ್ 'ಹೃದಯ ಕುಂಜ್', ಅಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಆಶ್ರಮ ಪುಸ್ತಕ ಅಂಗಡಿ, ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ತಯಾರಿಕೆ, ಇದು [[ಗಾಂಧಿ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಜೀವನದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ===ಆಶ್ರಮದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು=== *ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 700,000 ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿದಿನ 08:00 ರಿಂದ 19:00 ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. *ಬರಹಗಳು,ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಧ್ವನಿ-ದಾಖಲೆಗಳು, [[ಚಲನಚಿತ್ರ]]ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಂತಹ ಆರ್ಕೈವಲ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದು, ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು. *ಖಾದಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲು ಗಾಂಧಿ ಬಳಸುವ ಚರಖಾ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಅವರು ಬಳಸಿದ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕೋಷ್ಟಕವೂ ಸಹ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. *ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಮಿಂಗ್, ಲ್ಯಾಮಿನೇಶನ್ ಮತ್ತು ನಿರಾಕರಣೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. *[[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ಜೀವನ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವುದು *ಭಾರತೀಯ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]] ಚಳವಳಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ "ಮಹಾದೇವಭಾನಿ ಡೈರಿ" ಯ ಪ್ರಕಟಣೆ. *ಸಂದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮೈದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಾಡಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಶ್ರಮ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ. *[[ಗಾಂಧಿ]]ವಾದಿ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು. ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು. *[[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಆಚರಣೆ. *ಯುವಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಗಾಂಧಿ]]ವಾದಿ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.[[File:Vinobha Kutir 1.JPG|thumb|ವಿನೋಭ ಕುಟಿರ]] ===ವಾಕಿಂಗ್ ಪ್ರವಾಸಗಳು=== ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, [[ಗಾಂಧಿ]] ಆಶ್ರಮ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಪೂರ್ವ ನೇಮಕಾತಿಯೊಂದಿಗೆ, ವಾಕಿಂಗ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಬಹುದು. 90 ನಿಮಿಷಗಳ ಈ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಪ್ರವಾಸವು ಸ್ಲೈಡ್ ಶೋನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ: *'''ಮಗನ್ ನಿವಾಸ್''' - ಮಗನ್ [[ಗಾಂಧಿ]] - ಚಾರ್ಖಾಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. *'''ಉಪಾಸನ ಮಂದಿರ''' - ಆಶ್ರಮಸ್ಥರು ಭಜನೆಗಳನ್ನು (ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು) ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಗೀತಾ, ಕುರಾನ್ ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್‌ನ ವಾಚನಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮೈದಾನ. *'''ಹೃದಯ ಕುಂಜ್''' *'''ವಿನೋಬಾ-ಮೀರಾ ಕುಟೀರ್''' - ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಿಯರ್-ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಸರ್ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಸ್ಲೇಡ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆ ಮತ್ತು ಮೆಡೆಲೀನ್ ([[ಗಾಂಧಿ]]ಯವರು ಮಿರಾಬೆನ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು) ಈ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು. *'''ನಂದಿನಿ''' - ಇದು ಆಶ್ರಮದ ಅತಿಥಿಗೃಹವಾಗಿತ್ತು. *'''ಉದ್ಯೋಗ್ ಮಂದಿರ''' - ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಘನತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ಉದ್ಯಮದ ದೇವಾಲಯ. *'''ಸೋಮನಾಥ್ ಚತ್ರಾಲಯ''' - ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಆಶ್ರಮ ಜೀವನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಆಶ್ರಮಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೋಣೆಗಳ ಸಮೂಹ. *'''ಶಿಕ್ಷಕರ ನಿವಾಸ್''' - ಬಾಪುವಿನ ಸಹಚರರು ಶಿಕ್ಷಕರ ಗುಡಿಸಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು. *'''ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ''' - ಈ ಗ್ಯಾಲರಿಯು 1915 ರಿಂದ 1930 ರವರೆಗೆ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. *'''ಚಿತ್ರಕಲೆ ಗ್ಯಾಲರಿ''' - ಎಂಟು ಜೀವ ಗಾತ್ರದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. *'''ನನ್ನ ಜೀವನ ನನ್ನ ಸಂದೇಶ''' - ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವುಗಳಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಭಾರತ]]ದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತೈಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. *'''ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೈವ್ಸ್''' - ಆರ್ಕೈವ್ಸ್ ಶಾಶ್ವತ [[ಗಾಂಧಿ]]ಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು 34,000 ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು, 150 ಶುಭಾಶಯಗಳು, 6,000 ಫೋಟೋ ನಿರಾಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಫೋಟೊಸ್ಟಾಟ್‌ಗಳ 200 ಫೈಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾದೇವ್‌ಭಾಯ್ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ 4,500 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು [[ಗಾಂಧಿ]]ವಾದಿ ಚಿಂತನೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 35,000 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಮಯಗಳು 11:00 ರಿಂದ 18:00 ರವರೆಗೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು. ==ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು== <gallery widths="160px" heights="120px" perrow="4"> File:Sabarmati Ashram Ahmedabad.jpg|thumb|ಅಹಮದಬಾದಿನ ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮ File:Sabarmati-Ashram-11.jpg|thumb|ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮ-೧ File:Sabarmati-Ashram-3.jpg|thumb|ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮ-೨ File:Sabarmati-Ashram-1.jpg|thumb|ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮ-೩ File:Sabarmati Ashram on the shore of Sabamati river.jpg|thumb|ಸಬರಮತಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮ File:Gandhiji&#039;s Three Monkeys.JPG|thumb|ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಮೂರು ಕೋತಿಗಳು File:Gandhiji&#039;s Charkha and table.jpg|thumb|ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಕ್ರ File:Gandhiji&#039;s Chappal and Spectacles.jpg|thumb|ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಪ್ಪಲಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಕ File:Artifacts used by Mahatma Gandhi and Kasturabaa Gandhi at Sabarmati Ashram, Ahamadaabad.jpg|thumb|ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತು ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು File:Enlarged replika of Mahatma Gandhi&#039;s signature in different languages.jpg|thumb|ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸಹಿಗಳು File:The stone writings in front of Maganlaal Gandhi&#039;s kutira at sabaramati ashram, Ahamadaabad.jpg|thumb|ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಸಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಗನ್‌ಲಾಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕುಟಿರದ ಮುಂದಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಬರಹಗಳು</gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <ref>http://www.gandhiashramsevagram.org/sevagram-ashram/sevagram-ashram-introduction.php</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-06-27 |archive-date=2024-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602093811/https://www.gandhiashramsabarmati.org/en/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://conservancy.umn.edu/handle/11299/108181</ref> <ref>https://www.gandhiashramsabarmati.org/index.php/en/the-museum/my-life-is-my-message-gallery</ref> <ref>https://www.gandhiashramsabarmati.org/index.php/en/visitor-information/ashram-tour-sites</ref> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ]] 65sdmpblqdb0k3qyc6p86chgvblq516 0 15317 1376657 1366414 2026-07-12T02:07:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376657 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫}} {{Taxobox | name = ''ಸರ್ಪಗಂಧ'' | image = Rauvolfia serpentina in Kudayathoor.jpg | image_width = 240px | image_caption = | regnum = plantae | divisio = [[ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು]] | classis = [[ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಪ್ಸಿಡ]] | ordo = [[ಜೆಂಟಿಯಾನೆಲ್ಸ್]] | familia = [[ಅಪೊಸಿನಾಸಿಯೆ(Apocynaceae)]] | genus = ''[[ರೌವೋಲ್ಫಿಯ(Rauwolfia)]]'' | species = '''''R. serpentina''''' | binomial = '''''ರೌವೋಲ್ಫಿಯ ಸರ್ ಪೆಂಟಿನ''''' | binomial_authority = ([[L.]]) [[Benth.]] ''ex'' [[Kurz]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/duke/syllabus/module11.htm |title=Module 11: Ayurvedic |accessdate=2008-02-11 |archive-date=2007-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071214142339/http://www.ars-grin.gov/duke/syllabus/module11.htm |url-status=dead }}</ref> | synonyms = }} [[ಚಿತ್ರ:Rauwolfia_serpentina_at_talkatora_gardens_delhi.jpg|right|thumb]] [[ಚಿತ್ರ:Chassalia_curviflora_001.jpg|thumb|ಸರ್ಪಗಂಧ]] '''ಸರ್ಪಗಂಧ''' (Serpent wood) ಒಂದು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ, ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಇದು [[ಚೀನಾ]] ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಔಷದೀಯ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಪಬೇರು ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಲ್ಲಿ ತೇವ [[ಪರ್ಣಪಾತಿ]] ಹಾಗೂ ಮಿಶ್ರಪರ್ಣಪಾತಿ [[ಅರಣ್ಯ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದು. [[ಹಿಮಾಲಯ]] ಶ್ರೇಣಿ, [[ನೇಪಾಳ]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]], [[ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್]], [[ಸಿಕ್ಕಿಂ|ಸಿಕ್ಕಿಮ್]], [[ಬಿಹಾರ]], [[ಅಸ್ಸಾಂ|ಅಸ್ಸಾಮ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ]] ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ|ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ]] ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]] ಹಾಗೂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ]] ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |author=eFloras |date= |title=''Rauvolfia serpentina'' |url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200018451 |accessdate=9 April 2012 |work=Flora of China |publisher=Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA}}</ref><ref>Oudhia, P. and Tripathi, R.S. (2002). Identification, cultivation and export of important medicinal plants. In Proc. National Seminar on Horticulture Development in Chhattisgarh: Vision and Vistas. Indira Gandhi Agricultural University, Raipur (India) 21-23 Jan. 2002:78-85.</ref> ಉಷ್ಣಹವೆ ಇದರ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತ. == ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ == ಇದು ಅಪೊಸಿನಾಸಿಯೆ (Apocynaceae) ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="drugbank">{{cite web |date=2 November 2018 |title=''Rauwolfia serpentina'' root |url=https://www.drugbank.ca/drugs/DB09363 |accessdate=25 November 2018 |publisher=DrugBank, Canadian Institutes of Health Research |archive-date=26 ನವೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181126092633/https://www.drugbank.ca/drugs/DB09363 |url-status=dead }}</ref> ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ''ರೌವೋಲ್ಫಿಯ ಸರ್ಪೆಂಟಿನ'' (Rauwolfia Serpentina). [[ತುಳು|ತುಳು ಭಾಷೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಗರುಡಪಾತಾಳ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳಗಂಧಿ, ಹಡಕಿ, ಸರ್ಪಾಕ್ಷಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. == ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು == [[Image:Rauwolfia serpentina(Flower).jpg|thumb|right|ಸರ್ಪಗಂಧ]] ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ [[ಸಸ್ಯ]]. ಉಜ್ವಲ ಹಸಿರಿನ ಹೊಳಪಿನ [[ಎಲೆ|ಎಲೆಗಳು]]. ಕೆಂಪು ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರದ ಬಿಳಿಛಾಯೆಯ [[ಹೂವು|ಹೂಗಳು]]. ಇದರ [[ಬೇರು]] [[ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು|ಔಷಧೀ]]ಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 150-180 ಸೆ.ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೃದು [[ತೊಗಟೆ|ತೊಗಟೆಯ]] ಗಿಡ. [[ಪೊದರು]] ಸಸ್ಯ. ೮ ರಿಂದ ೨೦ ಸೆ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿರುವ [[ಎಲೆ]] ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಇದ್ದು ತುದಿ ನೀಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ [[ಕಾಂಡ]] ಬಿರುಸಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ತಾಯಿಬೇರು|ತಾಯಿಬೇರಿನಿಂದ]] ಹಲವು ಉಪಬೇರುಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಟೊಂಗೆಯ ಸುತ್ತ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಅಗಲ ಎಲೆಗಳು ಚಕ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಎದುರುಬದಿರಾಗಿರುವುವು. ನೀಲಿ, ತಿಳಿಗೆಂಪು ಅಥವಾ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು ಗೊಂಚಲಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಫಾಲಿಕಲ್ ಬಗೆಯ ಕಾಯಿಗಳು. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಈ ಸಸ್ಯದ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಓಫ್ಲೊಕ್ಸೈಲಿನ್ ಎಂಬ ಹರಳಿನಂಥ ವಸ್ತು, [[ರಾಳ|ರೆಸಿನ್]], [[ಪಿಷ್ಟ]], [[ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಮ್]], ಫಾಸ್ಫೇಟ್, [[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್]] ಮುಂತಾದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಹಾಗೂ ಅಜ್ಮಲೀನ್, ಅಜ್ಮಲಿನಿನ್, ಅಜ್ಮಲಿಸಿನ್, ಸರ್ಪೆಂಟಿನ್, ಸರ್ಪೆಂಟಿನೀನ್ ಎಂಬ ಐದು ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರಗಳೂ ಇವೆ.<ref>{{cite journal|pmid=17059683|year=2006|last1=Srivastava|first1=A.|title=Quantitative determination of reserpine, ajmaline, and ajmalicine in Rauvolfia serpentina by reversed-phase high-performance liquid chromatography|journal=Journal of Chromatographic Science|volume=44|issue=9|pages=557–60|last2=Tripathi|first2=A. K.|last3=Pandey|first3=R.|last4=Verma|first4=R. K.|last5=Gupta|first5=M. M.|doi=10.1093/chromsci/44.9.557|doi-access=free}}</ref> ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಪಗಂಧಕ್ಕೆ ಔಷಧೀಯ ಮಹತ್ತ್ವವಿದೆ. ಇದರ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ಪಿನ್ (reserpine) ಎಂಬ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರವಿದ್ದು, [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಾವಿನ ಕಡಿತಕ್ಕೆ [[ಔಷಧ]]ವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೋರೋಗ, ಉನ್ಮಾದ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಔಷಧ. [[ರಕ್ತದೊತ್ತಡ]],<ref name="hypertension">{{cite journal|title=''Rauwolfia serpentina'' root|url=https://www.amjmed.com/article/0002-9343(54)90022-4/fulltext|journal=American Journal of Medicine|accessdate=5 December 2019|date=November 1954|volume=17|issue=5|pages=629–640|doi=10.1016/0002-9343(54)90022-4|last1=Finnerty|first1=Frank A.|pmid=13207143}}</ref> ರೋಗ ಭ್ರಾಂತಿ (Hypochondria) ಇವುಗಳ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಔಷಧ. ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಅನುವೇದನಾ ನರಮಂಡಲಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಶಾಮಕ (Sedetive) ವಾಗಿ ಕೂಡಾ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಮಲಬದ್ಧತೆ]], [[ಯಕೃತ್ತು|ಯಕೃತ್ತಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಗಳು, [[ಆರ್ಥ್ರಾಲ್ಜಿಯಾ|ಕೀಲುನೋವಿನ]] ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಹುಳುಕಡ್ಡಿ]], [[ಇಸಬು|ಇಸುಬು]], [[ಮೊಡವೆ]], ಮತ್ತಿತರ ಚರ್ಮರೋಗಗಳ ಉಪಶಮನದಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ. ಬೇರಿನ ಕಷಾಯವನ್ನು ಗರ್ಭಕೋಶದ ತೊಂದರೆ ನಿವಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತು ಬರಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಹಾನಿ == ಸರ್ಪಗಂಧದ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಹಾನಿಯೂ ಇದೆ. [[ರಕ್ತದೊತ್ತಡ|ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ]] ತರುವುದು, [[ಹಸಿವು]] ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಲೈಂಗಿಕಾಸಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದು, ಮಂಕುತನ ಕವಿಯುವುದು, ದೇಹತೂಕ ಹೆಚ್ಚುವುದು, ಜಠರ ಬಾಧೆಗಳುಂಟಾಗುವುದು ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳು. ಇದನ್ನು [[ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ಇರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿಸುವ ಬಾಣಂತಿಯರು, ಜಠರದ ಹುಣ್ಣಿರುವವರು, ನಿದ್ದೆ ಔಷಧ ಸೇವಿಸುವವರು, ಹೃದಯ ಹಾಗೂ ಪಿತ್ತಕೋಶದ ತೊಂದರೆಗಳಿರುವವರು, ಹಸಿವು ಇಲ್ಲದವರು, ತೀವ್ರ ಮನೋರೋಗವುಳ್ಳವರು ಸೇವಿಸಬಾರದು.  ==ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು == ೧.ವನಸಿರಿ:ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ. ೨.www.organoindia.org == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == *[http://www.flickr.com/search/?ss=2&ct=6&w=all&q=Rauwolfia+serpentina&m=text ''Rauwolfia serpentina'' photos] {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಸರ್ಪಗಂಧ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 1fmz71na94ly3butjjkwqecba5s3t0d 0 16980 1376659 1366631 2026-07-12T02:50:23Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376659 wikitext text/x-wiki {{ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು}} '''ಸಾಮವೇದ''' [[ಮಂತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ ಹಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಮ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮವೇದವು ಗಾನರೂಪವಾಗಿ ಹಾಡುವ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ [[ವೇದ]]ವಾಗಿದೆ.ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಮಂತ್ರಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವರಲಯಸಹಿತ ಛಂದೋಬದ್ದವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ವೇದದಲ್ಲಿ [[ಋಗ್ವೇದ]]ದ ಮಂತ್ರಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ೭೮ ಮಂತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೊಸತಾಗಿವೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೧೫ ಭಾಗಗಳಿದ್ದು ೩೨ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿವೆ.[[ಗಾಂಧರ್ವವೇದ]] ಇದರ ಉಪವೇದ. == ಆಧಾರ == ೧.ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪರಿಚಯ:ಎ.ಕೆ.ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಭಟ್ == ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು == ==External links== * [[Ralph Griffith]], [http://www.sacred-texts.com/hin/sv.htm ''Hymns of the Samaveda''] 1895, full text, (online at sacred-texts.com) * [http://www.vedchant.com/#sama Veda Prasar Samiti (MP3 CDs, good quality)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303170034/http://www.vedchant.com/#sama |date=2016-03-03 }} * [http://www.sanskritweb.net/samaveda/ Samaveda Song Books in Devanagari with svara marks and musical notes - .pdf file for download] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210114074917/http://www.sanskritweb.net/samaveda/ |date=2021-01-14 }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] [[ವರ್ಗ:ವೇದಗಳು]] hgj4zrgxludivsqcr60pbal9q0v7tow 0 22168 1376661 1373809 2026-07-12T03:17:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376661 wikitext text/x-wiki {{Agriculture}} [[File:13-09-01-kochtreffen-wien-RalfR-02.jpg|thumb]] ಬೆಳೆಯ ಆವರ್ತನೆ, ಹಸಿರು- ಗೊಬ್ಬರ, ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರ, ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಕೀಟಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ '''ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯವು''' ಮಣ್ಣಿನ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಹಾಗೂ ಯಾಂತ್ರಿಕ [[ಬೇಸಾಯ|ಬೇಸಾಯಕ್ಕಾಗಿ]] [[ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ|ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು]] ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು, ಗಿಡ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು, [[ಜಾನುವಾರು]] ಮೇವು ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು, ಮತ್ತು [[ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ]] ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಸಾವಯವಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಯಮಿತಗೊಳಿಸುವ [[ವ್ಯವಸಾಯ,|ವ್ಯವಸಾಯದ]] ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್‌ನ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಜನರಲ್ [http://ec.europa.eu/agriculture/organic/organic-farming/what-organic_en ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯವೆಂದರೇನು]</ref> ೧೯೯೦ ರಿಂದ, ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ $46 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಲು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಕ್ಕಲುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯು ಸಜಾತೀಯ ವರ್ಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ೩೨.೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರು ನಷ್ಟು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾಗಿ ಈಗ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಒಕ್ಕಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಒಟ್ಟು ಜಗತ್ತಿನ ಒಕ್ಕಲುಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸರಿಸುಮಾರು ಪ್ರತಿಶತ ೦.೮ ರಷ್ಟು.<ref>[http://www.organic-world.net ಸಾವಯವ-ಪ್ರಪಂಚ]</ref> ಅದರ ಜೊತೆಗೆ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ವನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸರಿಸುಮಾರು ೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳಷ್ಟು ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.organic-world.net ]</ref> ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಘಟನೆ ನಡೆಯದಂತೆ ಇದ್ದರೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೊಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿನ [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೇರೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗುಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲವಾಗಿ (ಐಎಫ್ಒಎಎಮ್)]], ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ[[ಆಶ್ರಯ ಸಂಘಟನೆಯು]] ಸಾವಯವ ಸಮಷ್ಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಐಎಫ್‌ಒಎಎಮ್ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆಬಾಗಿರುವ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ದ್ಯೇಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: {{quote|"Organic agriculture is a production system that sustains the health of soils, nandan and Vaishnavi . It relies on ecological processes, biodiversity and cycles adapted to local conditions, rather than the use of inputs with adverse effects. Organic agriculture combines tradition, innovation and science to benefit the shared environment and promote fair relationships and a good quality of life for all involved.."|[[International Federation of Organic Agriculture Movements]]<ref>{{cite web |url=http://www.ifoam.org/growing_organic/definitions/doa/index.html |title=Definition of Organic Agriculture |accessdate=2008-09-30 |publisher=IFOAM}}</ref>}} == ಇತಿಹಾಸ == ಸಾವಯವ ಚಳುವಳಿ ೧೯೩೦-೧೯೪೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸುವುದನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಮೊದಲು [[ಸೂಪರ್ ಫಾಸ್‌ಪೇಟ್]] ಆನಂತರ [[ಅಮೋನಿಯದ]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವ-ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಹೇಬರ್ -ಬಾಷ್]] ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಅಗ್ಗವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹುದೇ ಪ್ರಗತಿ ೧೯೪೦ ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಈ ದಶಕವನ್ನು 'ಕೀಟನಾಶಕ ಯುಗ'ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಸರ್ [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹೊವಾರ್ಡ್]] ಅವರನ್ನು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ಪಿತಾಮಹಾನೆಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಜೆ.ಐ.ರೊಡೇಲ್]] ಅವರು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು, [[ಲೇಡಿ ಈವ್ ಬಾಲ್ ಫೋಲ್]] ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಹಲವು ಮಂದಿ ವಿಶ್ವದ ಉದ್ದಗಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ ಒಟ್ಟು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಶೇಕಡಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆಲ್ಲಾ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸರಬರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚಳುವಳಿ ಒಂದು ಬೇಡಿಕೆಯ ಕೆಲಸವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಸಹಾಯ ಧನದಿಂದ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಅಧಿಕಗೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಹಾತೊರೆದರು. ಪ್ರಗತಿಪರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಬಹುಮಂದಿ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ಬಂದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು. ಆ ವಿಧಾನಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಪದ್ಧತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುವಂತಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಯೋಗ್ಯತಾ ಪತ್ರಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣವೆನಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಇದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Organic-vegetable-cultivation.jpeg|left|thumb|300px|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕ್ಯಾಪೆಯಲ್ಲಿನ ಮಿಶ್ರ ತರಕಾರಿಗಳ ಸಾವಯವ ಬೆಳೆ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಡ್ಜ್‌ರೊವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.]] {{quote|1="An organic farm, properly speaking, is not one that uses certain methods and substances and avoids others; it is a farm whose structure is formed in imitation of the structure of a natural system that has the integrity, the independence and the benign dependence of an organism" |2=[[Wendell Berry]], "The Gift of Good Land"}} === ಮಣ್ಣಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ === ಗಿಡಗಳಿಗೆ [[ನೈಟ್ರೋಜನ್]], ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಹಾಗೂ ಮೈಕ್ರೋನ್ಯೂಟ್ರಿಯೆಂಟ್ಸ್‌ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು [[ನೈಟ್ರೋಜನ್]] ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯವಿರುವಾಗ) ಒದಗಿಸುವುದು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯಗಾರರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="SoilFertility">{{cite journal | author = Watson CA, Atkinson D, Gosling P, Jackson LR, Rayns FW. | title = Managing soil fertility in organic farming systems | url = http://www3.interscience.wiley.com/journal/119192119/abstract | year = 2002 | journal = Soil Use and Management | pages = 239–247 | volume = 18 | doi = 10.1111/j.1475-2743.2002.tb00265.x | accessdate = 2009-05-29 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://orgprints.org/8060/ ಮುಂಮುದ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಉಚಿತ ಪೂರ್ಣ-ಪಠ್ಯ.].</ref> ಬೆಳೆಗಳ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರುಗೊಬ್ಬರ (''ಹೊದಿಕೆ ಬೆಳೆಗಳು'') ಪಯರಿನ ಮೂಲಕ [[ನೈಟ್ರೋಜನ್|ನೈಟ್ರೋಜೆನ್]] ಒದಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ (ನಿಖರವಾಗಿ, (1)ಫ್ಯಾಬಸಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ) ಅದು ನೈಟ್ರೋಜನನ್ನು ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಜೀವನದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ರೈಜೋಬಿಯಾ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತರಬೆಳೆಗಳು, ಸಹ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ರೋಗ ರುಜಿನಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೆಳೆಯ ಸಾಲಿನ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗ ಬಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="SoilFertility"/> ಬೆಳೆಗಳ ಶೇಷವನ್ನು ಉಳಿಮೆ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೆರೆಸಿ ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಗಿಡಗಳು ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಬಿಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="SoilFertility"/> [[ಸಾವಯವ]] [[ಬೇಸಾಯಗಾರ|ಬೇಸಾಯಗಾರರು]] [[ದನ|ದನಗಳ]] ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ (ಅದು [[ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್]] ಆಗಿರತಕ್ಕದ್ದು,)ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಹದಮಾಡಿದ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಎಂದರೆ ಸೀಡ್ ಮೀಲ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಖನಿಜಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪುಡಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕಲ್ಲುಫಾಸ್‌ಫೇಟ್]] ಮತ್ತು [[ಹಸಿರುಮರಳು]], ಅದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಹಜವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಪೊಟಾಷ್‌ನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದಾಗ ಈ ವಿಧಾನಗಳು [[ಕೊರತೆ|ಕೊರೆತಯನ್ನು]] ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[PH|pHನ್ನು]] ತಿದ್ದುಪಡಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ [[pH]] ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗಂಧಕವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕೃತಕ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಲ್ಫೇಟ್]], [[ಅಲ್ಯುಮಿನಂ ಸಲ್ಫೇಟ್]],[[ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್]], ಮತ್ತು ಕರಗುವಂತಹ [[ಬೊರಾನ್]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Gillman2008"/>{{Rp|43}} [[ದನ|ದನಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಬೆಳೆಗಳು]] ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮಿಶ್ರ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನಾಗಿ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬುಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಭರಿತ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬಿಳಿ ಕ್ಲೋವರ್]] ಅಥವಾ [[ಅಲ್ಫಾಲ್ಫ]] ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಸುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ದ್ವಿದಳಧಾನ್ಯದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮಣ್ಣು ಫಲವತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.{1/ ದನಗಳಿಲ್ಲದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ("ದನರಹಿತ")ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ [[ಗೊಬ್ಬರ]] ಹಾಗೂ ಅಡಗುಕಾಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಗೊಬ್ಬರ ಮುಂತಾದವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಡಗು ಕಾಳುಗಳು ಪರಿಮಿತವಾದ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಒದಗಿಸಿದರೂ ಅದು ಕಟಾವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮಿತಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ.<ref name="SoilFertility"/> ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಹಣ್ಣು]] ಹಾಗೂ [[ತರಕಾರಿ|ತರಕಾರಿಯನ್ನು]] ಬೆಳೆಯುವಂತಹವು, ರಕ್ಷಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತಹವು ಹೊರಗಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಲಂಭಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="SoilFertility"/> === [[ಕಳೆ]] ಹತೋಟಿ === ಪೌಷ್ಠಿಕತೆ ಒದಗಿಸಿದ ನಂತರ ಕಳೆಯನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="Gillman2008"/> ಕಳೆಯನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಯಿಂದ ಕಳೆ ಕೀಳುವುದು, ಒದ್ದೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು [[ಬೇರು|ಬೇರುಗಳ]] ಬಳಿ ಹೊದಿಸುವುದು, [[ಕಾರ್ನ್ ಗ್ಲುಟೆನ್ ಮೀಲ್]], ಸಹಜವಾದ ಪ್ರೀಮಿರ್‌ಗೆನ್ಸ್ ಹರ್‌ಬಿಸೈಡ್, ಬೆಂಕಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಲವಂಗದೆಣ್ಣೆ, [[ಬೊರಾಕ್ಸ್]], [[ಪೆಲರ್ ಗೋನಿಕ್ ಆಸಿಡ್]] ಸೋಲರೈ ಜೇಷನ್ (ಸುಮಾರು 4–6 ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ಹೊದಿಸುವುದು), ವೈನ್‌ಗಾರ್, ಮತ್ತಿತರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ [[ಭತ್ತ|ಭತ್ತದ]] ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿರುವ ನಿವಾರಣೆಗಳು.<ref name="Gillman2008">ಗಿಲ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಜೆ. (2008). ''ದಿ ಟ್ರೂತ್ ಎಬೌಟ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್'' . ಟಿಂಬರ್ ಪ್ರೆಸ್.</ref>{{Rp|45-65}} ಒಂದು ನಿವಾರಣೋಪಾಯವೆಂದರೆ [[ಬಾತುಕೋಳಿ]] ಹಾಗೂ [[ಮೀನು|ಮೀನುಗಳನ್ನು]] ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುವುದು. ಅವು ಕಳೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳನ್ನು ಸಹ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.<ref name="csmonitor.com">ಹೌ ಟು ಫೀಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್, ಲಾರೆಂಟ್ ಬೆಲ್ಸಿ ಅವರಿಂದ (ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2003 ಆವೃತ್ತಿ) ದಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮಾನಿಟರ್</ref> === ಇತರೆ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುವುದು === ಕಳೆಯು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಡ್ಡುವ ಇತರೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥೋಪಾಡ್ಸ್ (ಉದಾ. ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳು) ಮತ್ತು ನೆಮಟೋಡ್ಸ್. [[ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು|ಶಿಲೀಂದ್ರಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ|ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು]] ರೋಗವನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಕೀಟರೋಗಗಳನ್ನು ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು]] [[ಸಾವಯವ]] ಹಾಗೂ ಸಾವಯವವಲ್ಲದ ನಿರೋಧಕಗಳು ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ವಿವಾದಗ್ರಸ್ತ ವಿಷಯ. ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಗಿಡಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ಗಿಡ ತನ್ನ ಎಲೆಯ ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿಯಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಬೆಳವಣೆಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Gillman2008"/>{{Rp|67}} ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕಾದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಹಜವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವಂತಹ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡದ ಸುತ್ತಲೂ ಇಡಬೇಕು. ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಎಲೆಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಗಿಡಗಳು, ಅಡಗು ಗಿಡಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಬೇಕು.[[ಉಪಯುಕ್ತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು]] ಮತ್ತು [[ಉಪಯುಕ್ತ ಕೀಟಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕು. ಜತೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವಂತಹ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಟಿಮಾಡಬೇಕು, ಬಹುಮುಖ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ಬೋನುಗಳನ್ನು, ಅಂಟುಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು (ಇದು ಕೀಟಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಸಹ ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ) ಹಾಗೂ [[ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು]]. [[ಜೈವಿಕ ಕೀಟ ಹತೋಟಿ]] ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ರೋಗ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲು ಸಹಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಳಸಲು [[ಗಾಳಿಕೋಶ ತಿಗಣಿ]] [[ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕಣ್ಣಿರುವ ತಿಗಣಿಗಳು]] ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಲೇಡಿಬಗ್ಸ್]] (ಅವು ಹಾರಲು ಶಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ)-ಇವೆಲ್ಲವೂ ರೋಗಹರಡುವ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇದೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾರ್ಗ. [[ಲೇಸ್‌ವಿಂಗ್ಸ್]] ಸಹ ತಡೆಯಲು ಬಹುಮುಖ ಉಪಯೋಗಿಯಾದರೂ ಅವು ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ ಪ್ರಾಯಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಟಿಸ್ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಕಡಿಮೆ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. [[ಪ್ಯಾರಾಸಿಟಾಯಿಡ್]] ಕುಟುಕು ಹುಳು ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳು ಹೊರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಗಾಳಿಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಗಾಳಿಕೋಶ ಕೀಟಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="Gillman2008"/>{{Rp|66-90}} ಸಾವಯವಕ್ಕೆ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು|ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು]] [[ಹಸಿರು ಕೀಟನಾಶಕ]]ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಿನೋಸ್ಯಾಡ್ ಮತ್ತು ಬೇವು ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಆದರೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗೇನೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಸಾವಯವ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಕತಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷೇಮಕರ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಹಿತವಾದವುಗಳು..<ref name="Gillman2008"/>{{Rp|92}} ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಸಾವಯವ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದೆಂದರೆ [[Bt]](ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಟಾಕ್ಸಿನ್), [[ಪೈರಿಥ್ರಮ್]] ಮತ್ತು [[ರೋಟನೋನ್]]. ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವಂತೆ 10%ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸಾವಯವ ರೈತರು ಈ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಲ್ಲಿನ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಾರರ 5.3% ಮಾತ್ರ ರೋಟನೋನ್ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. 1.7% ಬೆಳೆಗಾರರು ಪೈರಿತ್ರೀಂ ([[ಲೋಟಾರ್ 2003:26]]). 2005 ರಲ್ಲಿ ವಿವಾದಗ್ರಸ್ತವೂ ಹೆಚ್ಚು ಟಾಕ್ಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಕೂಡಿದ ರೋಟನೋನ್ ಕೀಟನಾಶಕವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಾವಯವ ರೈತರಿಗಾಗಿ ತಾತ್ವಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ರಿವ್ಯೂ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್.<ref>[http://www.nysaes.cornell.edu/pp/resourceguide/mfs/11rotenone.php ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಳೆಗಳು – ರೊಟೆನೊನ್].</ref> ನಿಕೋಟಿನ್ ಸಲ್ಫೇಟ್‌ನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು;<ref>[http://www.colostate.edu/Dept/CoopExt/4DMG/VegFruit/organic.htm ಸಾವಯವ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಕೀಟನಾಶಕಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831110511/http://www.colostate.edu/Dept/CoopExt/4DMG/VegFruit/organic.htm |date=2009-08-31 }}.</ref> ಅದು ಬೇಗನೆ ಕುಸಿದುಹೋಗುವುದಾದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ, ಆಲ್ಡಿಕಾರ್ಬ್ ನಷ್ಟು ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Gillman2008"/>{{Rp|104}} ಹೆಚ್ಚು ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತಹ ಕೀಟನಾಶಕಗಳೆಂದರೆ [[ಬೇವು]], [[ಸ್ಪಿನೋಸಾಡ್]], ಸೋಪು, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ನಿಂಬೆಣ್ಣೆ, [[ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಸಿನ್]] (ಹೊರಡೂಡುವುದು), ''ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್ ಪೊಪಿಲ್ಲೆ'' , ''ಬ್ಯೂವಾರಿಯಾ ಬ್ಯಾಸಿನಾ'' ಮತ್ತು ಬೋರಿಕ್ ಆಸಿಡ್.<ref name="Gillman2008"/>{{Rp|110}} ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ರೋಗವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತ ಇರಬೇಕು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶುಚಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ರೋಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಾಗೂ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಹಾಕಬೇಕು. ಗಿಡಗಳಿಗೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು<ref name="Gillman2008"/>{{Rp|129}} ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಟೀಯನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕು ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal | doi = 10.1094/PHYTO.2004.94.11.1156 | title = Compost tea as a container medium drench for suppressing seedling damping-off caused by Pythium | year = 2004 | journal = Phytopathology | pages = 1156–1163 | volume = 94 | issue = 11 | author = Scheuerell SJ, Mahaffee WF | pmid = 18944450}}</ref> ಆದರೆ ಅವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲವೆಂಬ ವಿಷಯ ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.<ref>{{cite journal | url = http://www.woodsend.org/pdf-files/compost-tea-BD04R.pdf | title = Compost teas: Microbial hygiene and quality in relation to method of preparation | year = 2004 | journal = Biodynamics | pages = 36–45 | accessdate = 2009-04-15 | author = Brinton W et al. | archive-date = 2008-05-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080511212120/http://woodsend.org/pdf-files/compost-tea-BD04R.pdf | url-status = dead }}</ref> ಬಹುಮುಖ ಬೇಸಾಯ ರೋಗದ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗನಿರೋಧಕ ಬೇಸಾಯದ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್ ಸಬ್‌ಟಿಲೀಸ್, ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್ ಪಮಿಲಸ್,ಮತ್ತು ಟ್ರೈಕೋಡರ್ಮಾ ಹಾರಿಝನಮ್ ಇವು ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಅಂಟುವ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಸಾವಯವ ಶಿಲೀಂದ್ರ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು. [[ಬೊರ್ಡಿಯಕ್ಸ್ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ]] ತಾಮ್ರದ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ಸಾವಯವ ಶಿಲೀಂದ್ರ ನಿರೋಧಕವನ್ನಾಗಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. [[ಗಂಧಕ|ಗಂಧಕವು]] [[ಶಿಲೀಂಧ್ರ|ಶಿಲೀಂದ್ರಕ್ಕೆ]] ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕೀಟಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು ಸುಣ್ಣದ ಗಂಧಕ ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಪೊಟಾಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಂ ಬೈಕಾಬ್ರೋನೇಟ್ ಸಹ ಶಿಲೀಂದ್ರಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಗಿಡ ಉತ್ತೇಜಕಗಳು ಗಿಡಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ,<ref>[http://www.cropscience.org.au/icsc2004/poster/2/4/2/416_bishnoiur.htm ಟೊಮೇಟೊ ಮತ್ತು ಕೆನೋಲಾದಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿರೋಧಕತೆ ಮತ್ತು ಇಳುವರಿಯ ಪರಿಣಾಮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091004001050/http://www.cropscience.org.au/icsc2004/poster/2/4/2/416_bishnoiur.htm |date=2009-10-04 }}.</ref> ಅವುಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಾವಯವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಕೃತಕವಾದವುಗಳು. ಬೇರೆ ಕೃತ ಶಿಲೀಂದ್ರಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟೆಮಿಕ್ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Gillman2008"/>{{Rp|142-44}} == ಮಾನದಂಡ == {{main|Organic certification}} ಮಾನದಂಡಗಳು ಉತ್ಪನ್ನದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೆ ಸಾವಯವ [[ಕೃಷಿ|ಕೃಷಿಗೆ]] ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಮಾನದಂಡಗಳು ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಾಗಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾಗಿರಬಹುದು. 1970 ರಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಸಾವಯವದ ಉತ್ಪನ್ನಕಾರರಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದುವು. 1980 ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಸರಕಾರಗಳು ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಗೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. 1990 ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾನದಂಡ ಬಗೆಗೆ ಕಾನೂನು ರಚಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು 1991 ಇಯು-ಎಕೊ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್. ಇದನ್ನು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ (ಇಯು)ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು 12 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದಲ್ಲದೆ 1993 ಯುಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಈ ಇಯು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆನಂತರ ಜಪಾನ್ ದೇಶವು 2001 ರಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿತು. 2002 ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಗನಿಕ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್]] ರಚಿಸಿತು. (ಎನ್‌ಒಪಿ).<ref>ಯುಎಸ್‌ಡಿಎ [http://www.ams.usda.gov/nop/NOP/standards.html ಎನ್‌ಒಪಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು]. ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2008 ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ</ref> 2007 ರ ವೇಳೆಗೆ 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ಕುರಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರಸಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ, 2005ರಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ([[ಐಎಫ್‌ಒಎಎಂ 2007:11]]). 2005 ರಲ್ಲಿ ಐಎಫ್‌ಒಎಎಂ [[ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೀಡಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಏಜನ್ಸಿಗಳು ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಒಂದೊಂದು ಬೇಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನಾಗಲೀ ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವೇನಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಗುಂಪಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. [http://www.omri.org/ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಮೇಟೀರಿಯಲ್ಸ್ ರಿವ್ಯೂ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ]. === ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರ === ಸಾವಯವ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಸರಿಯಾದ [[ಥರ್ಮೋಫಿಲಿಕ್ ಕಾಂಪೋಸ್ಟಿಂಗ್]] ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಟೆರಿಲೈಜಿಂಗ್ ತಾಪಕ್ಕೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಬಿಡಲಾಗುವುದು. ಕಚ್ಚಾ ದನದಗೊಬ್ಬರ ಬಳಸಿದ್ದರೆ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಕೊಯ್ಲುಮಾಡಲು ೧೨೦ ದಿನಗಳು ಕಳೆದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆಯದಿರುವಾಗ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲು 90 ದಿನಗಳು ಕಳೆದಿರಬೇಕು.<ref>{{Cite web |url=http://ecfr.gpoaccess.gov/cgi/t/text/text-idx?c=ecfr;sid=11fd57b422b6314d866dc4b02f1a101d;rgn=div5;view=text;node=7:3.1.1.9.30;idno=7;cc=ecfr |title=ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಧಾಯಕಗಳು |access-date=2010-01-03 |archive-date=2007-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071211185453/http://ecfr.gpoaccess.gov/cgi/t/text/text-idx?c=ecfr;sid=11fd57b422b6314d866dc4b02f1a101d;rgn=div5;view=text;node=7:3.1.1.9.30;idno=7;cc=ecfr |url-status=dead }}</ref> == ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ [[ಆರ್ಥಿಕತೆ]] ಮಾನವ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕುರಿತು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ವೆಚ್ಚ]]ಗಳು, [[ಅವಕಾಶಗಳಿಗುಂಟಾಗುವ ವೆಚ್ಚ]]ಗಳು, [[ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪರಿಣಾಮ]]ಗಳು, [[ಅಸಂಬದ್ಧವಾದ ಮಾಹಿತಿ]] ಹಾಗೂ [[ಮಾನದಂಡದ ಆರ್ಥಿಕತೆ]]ಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪರಿಮಿತಿಯು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೃಷಿವಿಜ್ಞಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಬೇಸಾಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಗರಿಷ್ಠ ಉತ್ಪನ್ನ ಹಾಗೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ [[ನರವಂಶಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತಹ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಯೋಡೈವರ್ಸಿಟಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಚ ವಾತಾವರಣದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದು ಜನರಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆಯೆಂಬ ಅದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯೂರೋಪ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಂತಾದಂತಹ ಸರಕಾರಗಳು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ [[ಸಹಾಯಧನ]]ವನ್ನು ನೀಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ, ನೀರಿನ ಕಶ್ಮಲಗಳನ್ನು ಕೀಟನಾಶಕಗಳಂತಹ [[ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು]] ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಯಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತಹವುಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು, ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಜತೆಗೆ ಬಯೋಡೈವರ್ಸಿಟಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಧಾನವಾದದ್ದು. ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಬಂಡವಾಳದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಡಕೆಂದರೆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾರಾಟ.<ref>[211] ^ ಸ್ಟ್ರೋಕ್ಲಿಕ್, ಆರ‍್.; ಸಿಯೆರಾ, ಎಲ್. (2007). ಕನ್ವೆನ್ಷನಲ್, ಮಿಕ್ಸ್ಡ್‌, ಅಂಡ್ "ಡೀರಿಜಿಸ್ಟರ್ಡ್‌" ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌: ಎಂಟ್ರಿ ಬ್ಯಾರಿಯರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ರೀಸನ್ಸ್ ಫಾರ‍್ ಎಕ್ಸೈಟಿಂಗ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ‍್ ರೂರಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್.</ref> === ಉತ್ಪಾದಕರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಂಚಿಕೆ === ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾಗಿದೆ. 2001 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 20 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ([[2003:6]]) ಅದರ ಅಂದಾಜು ಕ್ರಮವಾಗಿ 6 ಮತ್ತು 8 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳು. ಆದರೆ, 2007 ರ ರೀತ್ಯಾ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] 39% ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ 11.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 97 ರಷ್ಟು ಭೂಭಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹರಡಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ [[ಸ್ಥಿರತೆಯಿಲ್ಲ]]ದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ ([[2007:35]]). ಇದರ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಮಾರಾಟ ಸುಮಾರು ಯು.ಎಸ್. ನ ಮಾರಾಟದ 5% ನಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ ([[2003:7]]). ಯೂರೋಪ್ ದೇಶಗಳು ಒಟ್ಟು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 23 ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (6.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್). ಇದರ ನಂತರ ಬರುವುದೆಂದರೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ಶೇಕಡಾ 19 ರಷ್ಟು (5.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್). ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 9.5 ರಷ್ಟು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಶೇಕಡಾ 7.2 ರಷ್ಟು. ಆಫ್ರಿಕಾ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 3 ಮಾತ್ರ ಪಡೆದಿದೆ. [[ರಾಷ್ಟದ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ]] ವನ್ನೂ ನೋಡಿ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಜತೆಗೆ ಅರ್ಜಂಟೈನಾ (3.1 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್), ಚೀನಾ (2.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್) ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕ (1.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದ ಬಹುಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವಯವ ಭೂಮಿಯೆಂದರೆ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು. ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತೆಯೆ ([[2007:42]]). ಇಟಲಿ, ಸ್ಟೆಯಿನ್, ಜರ್ಮನಿ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಉರುಗ್ವೆ ಮತ್ತು ಯು.ಕೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕ ಇವುಗಳ ನಂತರ ಸಾವಯವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ([[2007:26]]). === ಬೆಳವಣಿಗೆ === 2001 ರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಂದಾಜು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. 2002 ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದು 23 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಷ್ಟು ಏರಿ 2007 ರಲ್ಲಿ 46 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದು [[ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಮಾನಿಟರ್]] ನೀಡಿರುವ ವರದಿ (ವಿಲ್ಲರ್/ಕಿಲ್ಚರ್ 2009). ಈಚನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯೂರೊಪ್ ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಕ್ರಮವಾಗಿ 7.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು 7.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ನಷ್ಟು (2007 ರ ರೀತ್ಯಾ) ಬೆಳೆದಿದೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ (2007 2.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಾಢ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ವಿವಿಧ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲುಂಟಾಗಿದೆ. ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಕೃಷಿ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಸಾವಯವ ರೈತರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರೆ ಅಮೇರಿಕ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ.<ref>ಡಿಮಿಟ್ರಿ, ಸಿ.; ಒಬರ್‌ಹೋಲ್ಜರ್, ಎಲ್. (2006) [http://ers.usda.gov/AmberWaves/February06/Features/feature1.htm ಇಯು ಅಂಡ್ ಯುಎಸ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಫೇಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಅಂಡರ್ ಡಿಫರೆಂಟ್ ಪಾಲಿಸೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110110113625/http://www.ers.usda.gov/AmberWaves/February06/Features/feature1.htm |date=2011-01-10 }}</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ 2007 ರ ರೀತ್ಯಾ ಶೇಕಡಾ 4 ರಷ್ಟು ಯೂರೋಪಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಾವಯವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಅಮೇರಿಕದೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆ ನೋಡಿದಾಗ ಶೇಕಡಾ 0.6 ರಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ (ವಿಲ್ಲರ್/ಕಿಲ್ಚರ್ 2009). ಐಎಫ್‌ಒಎಎಮ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಕಟಣೆ '''ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್: ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ಟ್ರೆಂಡ್ 2009''' ರ ಪ್ರಕಾರ, ಅದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾವಯವ ಭೂಮಿ ಎಂದರೆ 12 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ನಷ್ಟಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ ನಿಲ್ಲುವುದೆಂದರೆ ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕ. 2007 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 32.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರಿನಷ್ಟಿತ್ತು. 1999 ರಲ್ಲಿ 11 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಸಾವಯವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಭೂಮಿಯಿತ್ತೆಂದು ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ (ವಿಲ್ಲರ್/ಕಿಲ್ಚರ್ 2009). ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಅಮೋಘವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ಯಮದ ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುವಂತಹ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲು ಅದು ಈಗ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಗತಿಯಾಗುವುದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಡುರಮ್ 183). ಡುರಮ್, ಲೆಸ್ಲಿ. ಗುಡ್ ಗ್ರೋಯಿಂಗ್. ಸಾಂತಾ ಕ್ರೂಜ್ : ಬೈಸನ್ ಬುಕ್ಸ್, 2005. === ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕತೆ === 2006 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಬದಲಾವಣೆಯಾದ ನಂತರ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕೊಯ್ಲು ಪೂರ್ವದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ (92%), ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕೊಯ್ಲು-ಪೂರ್ವ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಉಗ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನಿರತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ (132%). ಅಭಿವೃದ್ಧಿನಿರತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಹಾಗೂ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅಭಾವದ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಸಹಾಯಧನ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಹ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಕಾರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಸಂಶೋಧಕರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಸಾವಯವ ವಿಧಾನ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು (ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ) ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="globalyields">ಬಡ್‌ಗ್ಲೇ, ಸಿ. ''ಎಟ್ ಅಲ್.'. '' ''(2006) '' ''[http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&amp;aid=1091304 ಆಗ್ರ್ಯಾನಿಕ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫುಡ್ ಸಪ್ಲೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160803230217/http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=1091304 |date=2016-08-03 }},'' [http://groups.google.com/group/farmshed/attach/5c7ca9cbde31ac19/organic_ag_perfecto.pdf?part=4 ವಿವರಣೆ]</ref> ಈ ಅಧ್ಯಯನವು 1990 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ 205 ಬೆಳೆ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾವಯವ ಬೆಳೆಗಳು ರೂಢಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕಿಂತ 91% ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಇದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಹಿಲ್, ಜಿ. (1990). ದಿ ಕಂಪ್ಯಾರಿಟಿವ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವಿಟಿ ಆಫ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್. [[ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್, ಎಕೋಸಿಸ್ಟಮ್, ಅಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್]]. 30(1-2):1-26</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮೀಕ್ಷೆ 150 ಬೆಳೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ನಡೆಸಿರುವುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು 95-100% ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="OFRF Yields">[https://web.archive.org/web/20030322201644/http://www.ofrf.org/publications/news/IB10.pdf ದಿ ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಶನ್ ಬುಲೆಟಿನ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಶನ್] ಪ್ರವೇಶದಿನಾಂಕ=2005-12-18</ref> ಲಾಟರ್ ([[2003:10]]) ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 70-90% ಹೆಚ್ಚು ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುವಂತಹ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ 22 ವರ್ಷದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕಾರ್ನೆಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಕಾರನ್ ಮತ್ತು ಸೋಯಾಬೀನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟೇ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸರಾಸರಿ ಲೆಕ್ಕಾಹಾಕಿದಾಗ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ತೀರಾ ಬಳಸಿಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಚಾರ. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳುವರಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ಬರಗಾಲದ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಲ್ಯಾಂಗ್, ಎಸ್. (2005 [http://www.news.cornell.edu/stories/July05/organic.farm.vs.other.ssl.html ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯವು ಅದೇ ಕಾಳು ಮತ್ತು ಸೋಯಾಬೀನ್ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ, ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ] ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸುದ್ದಿ ಸೇವೆ. ಪ್ರವೇಶ ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2008</ref> ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ 1,804 ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ 1998 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹುರಿಕೇನ್ ಮಿಚ್ (ಬಿರುಗಾಳಿ) ಬಡಿದಾಗ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅಪಾಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾಗಿ ತಡೆಯಿತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. 20 ರಿಂದ 40% ಮೇಲ್ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನೂ ಸಹ ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇದು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಹಾಲ್ಟ್ -ಗಿಮೆನ್ಜ್, ಇ.(2000) [http://www.panna.org/legacy/gpc/gpc_200012.10.3.02.dv.html ಹರಿಕೇನ್ ಮಿಚ್ ರಿವೀಲ್ಸ್ ಬೆನಿಫಿಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಸ್ಟೈನಬಲ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100730052024/http://www.panna.org/legacy/gpc/gpc_200012.10.3.02.dv.html |date=2010-07-30 }}. ಪನ್ನಾ.</ref> ಇದಲ್ಲದೆ, 21 ವರ್ಷದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಿಸ್ ಅಧ್ಯಯನ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಇಳುವರಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿಗಿಂತ 20% ಕಡಿಮೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 50% ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ (ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ), 97% ಕಡಿಮೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು.<ref name="sciencesoilfertility">ಮೇಡರ್,ಪಿ.''et al.'' (2002). [http://www.mindfully.org/Farm/Organic-Farming-Fertility-Biodiversity31may02.htm ''ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070227170155/http://www.mindfully.org/Farm/Organic-Farming-Fertility-Biodiversity31may02.htm |date=2007-02-27 }}. [[ವಿಜ್ಞಾನ]] ವಿ296, , 1694-1697. ಪ್ರವೇಶ ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2008.</ref> ಅಮೇರಿಕದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸರ್ವೀಸ್ (ಎಆರ್‌ಎಸ್) ನಡೆಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತೀರ್ಮಾನ ಇದು: ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಉಳಿದುರುವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಇಳುವರಿ ಲಾಭವನ್ನು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಹೇಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>(2007)[http://www.ars.usda.gov/is/pr/2007/070710.htm ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ಬೀಟ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ-ಇದುವರೆಗೂ?]</ref> 18 ವರ್ಷಗಳ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಯವ ಕೃಷಿಯ ವಿಧಾನಗಳು ಸತ್ವಹೀನ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಚಾರದತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ. ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಶೀತಲ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಸತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಸಹ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ವಾದದಂತೆ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಆಮದುಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಲಾಭವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು "ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>ಕ್ರಿಚ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹೆಚ್ et al. (2007). ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಾವಯವದ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮಣ್ಣಿನ ಪೌಷ್ಠಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆಳೆ-ಜಾನುವಾರುಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳು ''ಬೆಳೆವಿಜ್ಞಾನದ ದಿನಚರಿ '' '''99''' :960-972. doi:10.2134/agronj2006.0061.</ref> ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯು ಕಡಿಮೆ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಾದರೂ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬೆಳೆ ನಾಶಪಡಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬೇಕಾಗುವ ವೆಚ್ಚದ ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾವಯವ ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕವೆಂಬುದು ಅದರ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಮನಗಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಖರ್ಚಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಲಾಭದಾಯಕವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು ([[ಲಾಟರ್ 2003:11]]). ವೆಲ್ಷ್ (1999) ಅವರ ವರದಿಯಂತೆ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಬರಡು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಗನಿಕ್ ಗ್ರೇನ್ ಅಂಡ್ ಸೋಯಾಬೀನ್ ಪ್ರೋಡೆಕ್ಷನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡ್‌ವೆಸ್ಟ್ರನ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್.[http://www.winrock.org/wallace/wallacecenter/documents/pspr13.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208183312/http://www.winrock.org/wallace/wallacecenter/documents/pspr13.pdf |date=2010-12-08 }}</ref> 2008 ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಎನ್‌ವಿರನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ (ಯುಎನ್‌ಇಪಿ) ಮತ್ತು ಯುಎನ್‌ಸಿಟಿಎಡಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆನ್ ಟ್ರೇಡ್ ಅಂಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗಕರವಾದದ್ದು ಅದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷದಾಯಕವಾದದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳುವಂತಹುದು ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.<ref name="UNEP2008">ಯುಎನ್‌ಇಪಿ-ಯುಎನ್‌ಸಿಟಿಎಡಿ. (2008). ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್‌ [http://www.unctad.org/en/docs/ditcted200715_en.pdf ಷ್ರೀ ಫುಲ್ -ಟೆಕ್ಸ್ಟ್].</ref> ಈ ವರದಿಯು 24 ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 114 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಸಾವಯವ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಳುವರಿ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸತ್ವ ಸುಧಾರಿಸಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬರಗಾಲವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>ಹೌಡನ್ ಡಿ. [http://www.independent.co.uk/news/world/africa/organic-farming-could-feed-africa-968641.html ಆಗ್ರನಿಕ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಕುಡ್ ಫೀಡ್ ಆಫ್ರಿಕಾ'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202151341/http://www.independent.co.uk/news/world/africa/organic-farming-could-feed-africa-968641.html |date=2008-12-02 }}. ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌.</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆಯಂತೆ ವಿಸ್‌ಕಾನ್‌ಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನ ಬೆಲೆಯ ಖರ್ಚುಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite journal | url = http://agron.scijournals.org/cgi/content/abstract/101/2/288 | title = Organic and Conventional Production Systems in the Wisconsin Integrated Cropping Systems Trial: II. | year = 2009 | journal = Agronomy Journal | pages = 288 | volume = 101 | issue = 2 | author = Chavas JP et al. | accessdate = 2009-04-07 | doi = 10.2134/agronj2008.0055x | archive-date = 2009-04-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090413042339/http://agron.scijournals.org/cgi/content/abstract/101/2/288 | url-status = dead }}</ref> === ಬೃಹತಾರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ === ಸಾವಯವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸೌಲಭ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ,<ref>ಮಾರಿಸನ್, ಜೇಮ್ಸ್. 2005 [https://web.archive.org/web/20070929131942/http://www.essex.ac.uk/BS/staff/pretty/Organic%20Jobs%20IJAS%20(Morison%20et%20al%20%202005).pdf ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್‌ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು]. [ ಕೃಷಿ ಸಮರ್ಥನೀಯತೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಚರಿ](3):24-43</ref> ಗ್ರಾಮೀಯ ಉದ್ಯೋಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ನಗರವಾಸಿಗರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. == ಪ್ರೇರಣೆಗಳು == ವ್ಯವಸಾಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಕೊರತೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ, ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ [[ಬಾಹ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು]] ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ವಿಧಾನಗಳು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಕಾರಣ, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಬಾಹ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="Marshall1991">{{cite journal | last = Marshall | first = G. | year = 1991 | journal = Review of Marketing and Agricultural Economics | volume = 59 | issue = 3 | pages = 283–296 | url = http://ageconsearch.umn.edu/bitstream/12390/1/59030283.pdf}}</ref> ವ್ಯವಸಾಯದ 2000 ದಲ್ಲಿನ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ 1996 ಸಾಲಿನ ಬಾಹ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳು 2343 ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೌಂಡುಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 208 ಪೌಂಡ್‌ಗಳು<ref name="Pretty2000">{{cite journal | last1 = Pretty et al. | year = 2000 | title = An assessment of the total external costs of UK agriculture | journal = Agricultural Systems | volume = 65 | issue = 2 | pages = 113–136 | doi = 10.1016/S0308-521X(00)00031-7 | url = http://www.essex.ac.uk/bs/staff/pretty/AgSyst%20pdf.pdf | first1 = J|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090205134009/http://www.essex.ac.uk/bs/staff/pretty/AgSyst%20pdf.pdf|archivedate=2009-02-05}}</ref> ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. 2005 ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿನ ಈ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 16 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳು (ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ $30 ರಿಂದ $96) ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ 714 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Tegtmeier2005">{{cite journal | last1 = Tegtmeier | first1 = E.M. | last2 = Duffy | first2 = M. | year = 2005 | title = External Costs of Agricultural Production in the United States | journal = The Earthscan Reader in Sustainable Agriculture | url = http://www.organicvalley.coop/fileadmin/pdf/ag_costs_IJAS2004.pdf | access-date = 2010-01-03 | archive-date = 2009-02-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090205134016/http://www.organicvalley.coop/fileadmin/pdf/ag_costs_IJAS2004.pdf | url-status = dead }}</ref> ಬಾಹ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಆಂತರಿಕಗೊಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎರಡೂ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ತಂತಮ್ಮ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಸಹಾಯಧನಗಳ ಕುರಿತು ನಮೂದಿಸಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಮಾಜದೆಡೆಗೆ ಕೃಷಿಯು ಹೇರುವ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ ಸಹಾಯಧನಗಳೂ ಸಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಎರಡೂ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿವೆ. 2000ದ ಅವಲೋಕನವು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ವಿಷಕಾರಿತ್ವಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಬೇರೂರಿದ್ದ ಊಹನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತಾದ 1992ರ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ 2004ರ ಅವಲೋಕನವು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. === [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು]] === [[ಚಿತ್ರ:Organic Apples Pateros WA cropped.jpg|thumb|300px|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪೆಟೋರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾವಯವ ಆಪಲ್‌ನ ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟದಲ್ಲಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಯು ಈ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯಗಳು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಬೇಸಾಯಕ್ಕಿಂತ ಕೆಲವು ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ಕೀಟನಾಶಕಗಳು [[ಪರಿಸರ]] ಅಥವಾ [[ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯ]] ಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಮುಖ್ಯವಾದ ಐದು ಕೀಟನಾಶಕಗಳೆಂದರೆ [[ಬಿಟಿ]] (ಬ್ಯಾಕ್ಟೀಯಾ ವಿಷಾಹಾರಿ), [[ಪೈರೆಥ್ರಮ್]], [[ರೋಟೆನೊನ್]]{{citation needed|date=February 2009}}, [[ತಾಮ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಗಂಧಕ]] <ref>{{cite web|last=Beckerman|first=Janna|title=Using Organic Fungicides|publisher=Planet Natural|url=http://www.planetnatural.com/site/xdpy/kb/organic-fungicides.html|accessdate=2009-02-05|archive-date=2007-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070614015347/http://www.planetnatural.com/site/xdpy/kb/organic-fungicides.html|url-status=dead}}</ref> ಆಗಿವೆ. ಈ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ 10% ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಜನರು ನಿಯತವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ; ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಾರರು 5.3% ರಷ್ಟು ರೊಟೆನನ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತು 1.7% ರಷ್ಟು ಪೈರೆಥ್ರಮ್ ([[ಲೋಟರ್ 2003:26]])ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ಜನೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.international.inra.fr/research/some_examples/pesticides_agriculture_and_the_environment ಕೀಟನಾಶಕ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721000941/http://www.international.inra.fr/research/some_examples/pesticides_agriculture_and_the_environment |date=2011-07-21 }}(12/12/2005) ಬರೆದಿರುವವರು: ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಪರಿಣಿತಿ ಘಟಕ, ಸಂಪರ್ಕಗಳ ವಿಭಾಗ/ ಘಟಕ : ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಪರಿಣಿತಿ ಘಟಕ / ರಚನೆಯ ದಿನಾಂಕ: 19/01/2006 / ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ : 18/02/2009</ref> ಕೆಲವು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯಗಳು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಜಿತಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ;<ref>{{cite web | last=Tamm | first=L. | coauthors=et al. | title=Assessment of the Socio-Economic Impact of Late Blight and State of the Art of Management in European Organic Potato Production Systems | url=http://www.orgprints.org/2936/ | accessdate=2009-02-05}}</ref> ಸಾವಯವ ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ [[ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ನೈಪುಣ್ಯ]]ಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೀಟನಾಶಕದ ಬಳಕೆಯ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕದ ಇಳಿಕೆಯು ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಯುಎಸ್‌ಡಿಎ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಗೋಪನೆ ಸೇವೆಯು ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಜಮೀನುಗಳ ನೀರಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು, ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ "ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೀಟನಾಶಕ ನೀತಿಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾದ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಭಾರದ ಹೆಚ್ಚಳದ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಸರ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಗತಿ ಇಲ್ಲದ ನಿರದರ್ಶನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಮೀನು, ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪುಜೀವಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ".<ref>{{cite web | title=Trends in the Potential for Environmental Risk from Pesticide Loss from Farm Fields | url=http://www.nrcs.usda.gov/technical/land/pubs/pesttrend.html | publisher=USDA Natural Resources Conservation Service | accessdate=2007-09-29 | archive-date=2007-07-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070712033848/http://www.nrcs.usda.gov/technical/land/pubs/pesttrend.html | url-status=dead }}</ref> ಕೀಟ ನಿರೋಧಕ [[ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು]] ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ [[ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಆಹಾರ]]ದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಕುರಿತು ಕಳವಳಗಳು, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ [[ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ ರೀತಿಯ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ]]ಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="csmonitor.com"/> === ಆಹಾರ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ === {{Main|Organic food}} ಸಂಶೋಧನೆಯು ಅನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸಾವಯವ ಆಹಾರವನ್ನು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಆಹಾರಕ್ಕಿಂತ<ref name="Magkos2003"/> ಆರೋಗ್ಯಕರ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="Magkos2003">{{cite journal | last = Magkos F | year = 2003 | title = Organic food: nutritious food or food for thought? A review of the evidence | journal = International journal of food sciences and nutrition | volume = 54 | issue = 5 | pages = 357–371 | doi = 10.1080/09637480120092071 | url = | pmid = 12907407 | author1 = Magkos | first2 = F | first3 = A }}</ref> ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿನ ಸಾವಯವ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿದಾಯಕ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾನವನ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Magkos2003"/> ಕೆಲವು ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಗಳು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="Magkos2003"/> ಸಾವಯವ ಆಹಾರದ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮುಕ್ತಾಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನವು ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರರಾಸಾಯನಿಕ ಉಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಈ ಉಳಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸ್ವೀಕರಿಸಬಲ್ಲ ದೈನಂದಿನ ಒಳಸೇರಿಸುವಿಕೆ]]ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮವು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.<ref name="Magkos2006">{{cite journal | author = Magkos F | year = 2006 | title = Organic Food: Buying More Safety or Just Peace of Mind? A Critical Review of the Literature | journal = Critical reviews in food science and nutrition | volume = 46 | issue = 1 | pages = 23–56 | doi = 10.1080/10408690490911846 | url = | pmid = 16403682 | first2 = F | first3 = A }}</ref> ಸಾವಯವ ಆಹಾರವು ಕಡಿಮೆ [[ನೈಟ್ರೇಟ್‌|ನೈಟ್ರೇಟ್‌ನ]] ಸಾಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನೈಟ್ರೇಟ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮವು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಆಹಾರಗಳೆರಡೂ [[ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾದ ಸಾವಯವ ಮಲಿನಕಾರಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೋಹಗಳ]] ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗಿಡ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಡೇಟಾ ನಿಯಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ರೋಗಕಾರಕಗಳಿಂದ ಅಪಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Magkos2006"/> ಸಾವಯವ ಆಹಾರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚಗಳು (45 ರಿಂದ 200% ವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ) ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ 5 ಬಾರಿಯ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಈ ಮೂಲಕ ಅದು ಸಾವಯವವೇ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿರಲಿ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.<ref name="Magkos2006"/> ಸಾವಯವ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆರ್ಗಾನೋಫಾಸ್ಪೆರಸ್ ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆದರು ಎಂದು ಎರಡು ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Organophosphorous Pesticide Exposure of Urban and Suburban Preschool Children with Organic and Conventional Diets | author = Curl, C. L. et al. | publisher = Environmental Health Perspectives, 111(3) | url = http://ehp.niehs.nih.gov/members/2003/5754/5754.pdf study | month = March | year = 2003 | accessdate = 2007-11-03 | archive-date = 2010-04-18 | archive-url = https://www.webcitation.org/5p4vtBRqY?url=http://ehp.niehs.nih.gov/members/2003/5754/5754.pdf | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | title = Organic Diets Significantly Lower Children's Exposure to Organophosphorus Pesticides | author = Lu, Chensheng et al. | publisher = Environmental Health Perspectives 114(2) | url = http://www.ehponline.org/members/2005/8418/8418.pdf |month=February | year=2006| accessdate = 2007-11-04 |format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060514030645/http://www.ehponline.org/members/2005/8418/8418.pdf|archivedate=2006-05-14}}</ref> ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿನ ಆರೋಗ್ಯ ''ಫಲಿತಾಂಶ'' ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅವರು ಹೀಗೆಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ "ಸಾವಯವ ಆಹಾರಾಭ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ನರದೌರ್ಬಲ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ". 2007 ದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ಹಾಲನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ [[ಇಸುಬು]] ಕಾಯಿಲೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಾವಯವ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಮಾಂಸಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಜನ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.<ref>ಕುಮೆಲಿಂಗ್ ಎಟ್ ಅಲ್., "ಸಾವಯವ ಆಹಾರಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಜೀವನಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಟೋಪಿಕ್ ರೋಗದ ತೊಂದರೆ", ''ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಟ್ರೀಷಿಯನ್'' (2007)</ref> ಇತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಕೃಷಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾವಯವ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸುಮಾರು 200 ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. [[ಫಿಬೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ಸುಮಾರು 200 ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಿದೆ. "ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಂತಗಳ ದ್ವಿತೀಯ ಗಿಡದ ಸಂಯೋಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ ಸಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲಕ ಹೊರಗೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಕೋನದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದಾದರೆ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಸಿಡ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಿನರಲ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾದಂತಹ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ಉಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[[ಫಿಬಲ್]] [http://www.fibl.org/english/news/press-releases/2006/1031-food-quality.php ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟತೆ: ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಾಭಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509063632/http://www.fibl.org/english/news/press-releases/2006/1031-food-quality.php |date=2008-05-09 }}</ref> ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ £12ಎಂ ಇಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ನಿಧಿಯಿಂದ 2007 ರಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ಆಹಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>[http://www.independent.co.uk/environment/green-living/organic-food-is-healthier-and-safer-fouryear-eu-investigation-shows-395483.html ]</ref> ಸಾವಯವ ರೀತಿ ಬೆಳೆದ ಉತ್ಪನ್ನವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲವಾದ [[ಫ್ಲ್ಯೆವನಾಯ್ಡ್‌ಗಳ]]ನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>[https://www.nytimes.com/2007/07/17/health/nutrition/17nutr.html?ei=5070&amp;en=603daa59326e0bf6&amp;ex=1190260800&amp;adxnnl=1&amp;adxnnlx=1191140034-/6y ಪೌಷ್ಠಿಕತೆ: ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನ ಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಲಾಭಾಂಶಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು]</ref> 2007 ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಬೆಳೆದ [[ಕಿವಿಫ್ರೂಟ್]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಕಿವಿಫ್ರೂಟ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>[http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/abstract/114202162/ABSTRACT?CRETRY=1&amp;SRETRY=0 ಸಂಯೋಜನೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಕಿವಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಕಟಾವಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [https://www.sciencedaily.com/releases/2007/03/070326095806.htm ವಿಜ್ಞಾನದಿನಚರಿಯ ಲೇಖನ]</ref> === ಉಡುಪು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ === {{Main|Organic clothing}} ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ [[ಸಾವಯವ ಉಡುಪು]] ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಆಗಿದೆ. ಸಾವಯವ ಉಡುಪಿನ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಹಕರು ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮೇಲೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಕಡಿಮೆ ಹಂತದ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಬಾಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹೇಳಲಾಗುವ [[ಬಹು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ]]ಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಂದ ಸಾವಯವ ಉಡುಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಒಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಕೀಟನಾಶಕ]]ಗಳ ಬಳಕೆಯ ಸುತ್ತ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಶ್ವದ 16% ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ಇಜೆಎಫ್. (2007). ಹತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮಾರಕ. ಕೀಟನಾಶಕ ಕ್ರಿಯೆ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಯುಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ನ್ಯಾಯಶೀಲ ಸ್ಥಾಪನೆ:ಲಂಡನ್, ಯುಕೆ.ಐಸ್‌ಬಿನ್ ಸಂಖ್ಯೆ.1-904523-10-2.</ref> === ತಳೀಯವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ಜೀವಿಗಳು === {{main|Genetically modified organism}} ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ತಳೀಯವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 1998, ರಂದು ಐಎಫ್ಒಎಎಮ್‌ನ 12ನೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು [[ಮಾರ್ ಡೆಲ್ ಪ್ಲೇಟಾ ಘೋಷಣೆ]]ಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು, ಇಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ತಳೀಯವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ ಜೀವಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಸುಮಾರು 60 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ 600 ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ಈ ಅಂಶದಿಂದ, ಜಿಎಂಒ ಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಿಂದ ವರ್ಗೀಯವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸುವಂತೆ ಆಯಿತು. ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜೀವಾಂತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ವಿರೋಧವು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ವ್ಯವಸಾಯ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಲೂಯೀಸ್ ಹೆರೇರಾ-ಎಸ್ಟ್ರೆಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಎರಿಯಲ್ ಅಲ್ವಾರೆಜ್-ಮೊರಾಲೆಸ್ ಅವರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಜೀವಾಂತರ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಥನೀಯ ವ್ಯವಸಾಯದಂತೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite journal |publisher=The EMBO journal |volume=2 |month=April |year=2001 |author=Luis Herrera-Estrella, Ariel Alvarez-Morales |title=Genetically modified crops: hope for developing countries? |url=http://www.nature.com/embor/journal/v2/n4/full/embor436.html |pages=256–258 |doi=10.1093/embo-reports/kve075 |journal=EMBO Reports |access-date=2010-01-03 |archive-date=2010-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308220505/http://www.nature.com/embor/journal/v2/n4/full/embor436.html |url-status=dead }}</ref> ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೆಲವು ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯಿಗಳು ತಳೀಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಬೀಜದ ಬಳಕೆಯ ನಿಷೇಧದ ಹಿಂದಿರುವ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸಾವಯವ ತತ್ವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ <ref>{{cite journal |publisher=Oxford University Press |month=April | year=2008 |author=Pamela Ronald, Raoul Admachak |title=Tomorrow's Table: Organic Farming, Genetics and the Future of Food. |url=http://www.amazon.com/Tomorrows-Table-Organic-Farming-Genetics/dp/0195301757 }}</ref> ಜಿಎಂಒಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತಳೀಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಬೇಸಾಯಗಳು ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ವಂಶಪಾರಂಪರಿಕ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಾಗವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾವಯವ ಆಹಾರ ಸರಬರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಚಿಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು]] ಲಭ್ಯವಿರುವ ಜಿಎಂಒಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಪರಿಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತಳೀಯ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಿಂದ ಒಡ್ಡಬಹುದಾದ ನೈಜವಾದ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. [[ಜಿಎಂ ಆಹಾರ ಚರ್ಚೆ]]ಯನ್ನು ನೋಡಿ. === [[ಮಣ್ಣು|ಮಣ್ಣಿನ]] ಸಂರಕ್ಷಣೆ === {{main|Soil conservation}} ''ಡರ್ಟ್: ದಿ ಎರೋಶನ್ ಆಫ್ ಸಿವಿಲೈಜೇಶನ್'' ನಲ್ಲಿ, ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೇವಿಡ್ ಮಾಂಟ್ಗೋಮೆರಿ ಅವರು ಮಣ್ಣಿನ [[ಸವೆತ]]ದಿಂದ ಬರಬಹುದಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕುರಿತು ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯವಸಾಯವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮೇಲ್ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾನಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>ಸಿಯಾಟಲ್ ಪಿಐ (2008). [http://www.seattlepi.com/national/348200_dirt22.html?source=mypi ಮೇಲ್ಮಣ್ಣು ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತಿದೆ: ಇದು ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.]</ref> [[ಉಳುಮೆ ಇಲ್ಲದ]] ಬೇಸಾಯವು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಸವೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಹಾದಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುಎಸ್‌ಡಿಎ ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಸೇವೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಮೆ ಇಲ್ಲದ ಉಳುಮೆಯೊಂದಿಗನ ಬೇಸಾಯಕ್ಕಿಂತ ಮೆನ್ಯೂರ್‌ನ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref name="organicsoil">{{ cite web | title=No Shortcuts in Checking Soil Health | publisher=USDA ARS | url=http://www.ars.usda.gov/is/AR/archive/jul07/soil0707.htm | accessdate=2007-10-02}}</ref><ref>ಲಾಸಲೆ, ಟಿಮ್ ಜೆ, ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಹಿಪ್ಪರ್‌ಲಿ. ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ:ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಕರಗುವಿಕೆ. 2008. ರೂಡಾಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್. 14 ಫೆಬ್ರವರಿ. 2009 <http://www.rodaleinstitute.org//_Research_Paper-07_30_08.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}>. ಮತ್ತು ಹಿಪ್ಪರ್ಲಿ, ಪಾಲ್, ಜೆಫ್ ಮೊಯಾರ್, ಮತ್ತು ಡೇವ್ ವಿಲ್ಸನ್. “ಸಾವಯವದ್ಲಲಿ ಇದುವರೆಗಲ್ಲದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿನ ” ಆಕ್ರೆಸ್ ಯುಎಸ್‌ಎ: ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕೋ-ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಸೆಪ್ಚಂಬರ್. 2008: 16-19. ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಪಾಲ್.ದಿ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಫುಡ್: ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್‌ನ ವಿಚಾರಣೆ.” ಆಕ್ರೆಸ್ ಯುಎಸ್‌ಎ ಯೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿ. ಆಕ್ರೆಸ್ ಯುಎಸ್‌ಎ : ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕೋ-ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್. 2008: 56-63.</ref> === ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾವಣೆ === ''ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಆನ್ಸರ್ ಟು ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್'' ನಲ್ಲಿ, — ಪೌಷ್ಠಿಕತೆಯ ಆವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯ, ಜೈವಿಕ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ — ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿಸುವ ಸಾಮಥ್ಯವನ್ನು ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯವು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಆಂಟೊನಿ ಮೆಲೇಕಾ ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮೆಲ್ಕಾ (2008). [http://www.organicguide.com/community/education/the-organic-answer-to-climate-change/ ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಾವಯವದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211111856/http://www.organicguide.com/community/education/the-organic-answer-to-climate-change/ |date=2008-12-11 }}.</ref> ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು 1981 ರಿಂದ ಹೋಲಿಸುತ್ತಿರುವ ರೋಡೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಇಂಧನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ]]ವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ನ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 33 ರಷ್ಟನ್ನು (ಲಾಸಲ್ಲೆ) ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಸ್ವಾಧೀನತೆಯು CO2 ಅನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ, ಈ ವಿಧಾನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರೋಡೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಯವ ಉಳುಮೆ ಮಾಡದೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ [[ಇಂಗಾಲ]] ಸ್ವಾಧೀನವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. (ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ) ವ್ಯವಸಾಯದಿಂದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯತ್ವಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯವು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಂತೆ ನೋಡುವುದು ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿವರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | author= New Zealand's Ministry of Agriculture and Forestry | title= A Review of the Environmental/Public Good Costs and Benefits of Organic Farming and an Assessment of How Far These Can be Incorporated into Marketable Benefits | work= | url= http://www.maf.govt.nz/mafnet/rural-nz/sustainable-resource-use/organic-production/organic-farming-in-nz/org10005.htm | accessdate= 2008-04-20 | archive-date= 2008-10-15 | archive-url= https://web.archive.org/web/20081015111550/http://www.maf.govt.nz/mafnet/rural-nz/sustainable-resource-use/organic-production/organic-farming-in-nz/org10005.htm | url-status= dead }}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜಾಗತಿಕ [[ವಾತಾವರಣ ಬದಲಾವಣೆ]]ಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. [[ರೋಡೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಇಂಗಾಲ ಡೇಟಾವು ಪುನರುಜ್ಜೀವಕ ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು CO2 ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಲಾಸಲೋ, ಟಿ. ಮತ್ತು ಪಿ. ಹಿಪ್ಪರ್‌ಲಿ(2008). [https://web.archive.org/web/20090116051040/http://www.rodaleinstitute.org/files/Rodale_Research_Paper-07_30_08.pdf ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ: ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಕರಗುವಿಕೆ]. ರೂಡಾಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್.</ref> === ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ === ಕೆರೆಗಳು, ನದಿಗಳು, ಮತ್ತು ನೆಲದಡಿಯ ನೀರು [[ಅಲ್ಗಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್]], [[ಯೂಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್]], ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಮುಂದೆ [[ಅಂತ್ಯ ವಲಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ]]. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, [[ನೈಟ್ರೇಟ್‌]]ಗಳು ಜಲಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯು "2050 ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಟ್ಟು" ಆಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.<ref name="Science 2001-04-13">{{cite web|title=Forecasting Agriculturally Driven Global Climate Change|journal=Science|date=2006-03-21 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/292/5515/281?ijkey=bbb4cf6e526430899ecae63af4bbd319d226922e&keytype2=tf_ipsecsha|accessdate=2007-09-30 }}</ref> ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಸಿದ ಜಮೀನುಗಳು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಗೊಬ್ಬರ ಬಳಸಿದ ಜಮೀನುಗಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ "ಹಾನಿಕಾರಕ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿ [ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ]": "ಸಾವಯವ ಜಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯು 4.4-5.6 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ" ಎಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್]] ನ ಸಂಶೋಧಕರು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="PNAS 2006-3-21">{{cite web|title=Reduced nitrate leaching and enhanced dentrifier activity and efficiency in organically fertilized soils|publisher=Proceedings of the National Academy of Sciences|date=2006-03-21|url=http://www.pnas.org/cgi/content/full/103/12/4522#B2|accessdate=2007-09-30}}</ref> ವ್ಯವಸಾಯದ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಡವಾದ ವಲಯವು ಉಂಟಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ: ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೆನ್ಯೂರ್‌ನ ಸಂಯೋಗದ ಹೊಡೆದೋಡಿಸುವಿಕೆ. ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವ್ಯವಸಾಯದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಮೇರಿಕದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ಯುಎಸ್‌ಜಿಎಸ್) ಯ ಅಧ್ಯಯನವು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೀನುಗಾರರು ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು ಕರಾವಳಿ ತೀರದಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ದೂರ ಸಾಗಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = A "Dead Zone" Grows in the Gulf of Mexico | author = Yoon, Carol Kaesuk | publisher = New York Times | url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B04E1DD1338F933A15752C0A96E958260&sec=&spon=&pagewanted=2 | date = January 20, 1998 | accessdate = 2007-11-04 }}</ref> 2000 ದ [[ಐಎಫ್‌ಒಎಎಮ್]] ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, [[ದನೂಬೆ ನದಿ]] ಗೆ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಕರಗುವುದರ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧಕರು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ನ ಕರಗುವಿಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅವರು ಕಂಡು ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೆಜಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ 1 ಯೂರೊವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ[[ಬಾಹ್ಯ ವೆಚ್ಚ]]ವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite book| title = Environmental impact and macro-economic feasibility of organic agriculture in the Danube River Basin | publisher = Proceedings of the 13th International IFOAM Conference, p. 160-163 | url = https://books.google.com/books?id=2hdlIfMhR8UC&pg=PA160&lpg=PA160&dq=znaor+kieft+%22environmental+impact+and+macro+economic+feasibility+of+organic+agriculture%22&source=web&ots=iUVpmgroc7&sig=zSNbPm2-Asz8LN2xZc3ADmCP00Q#PPA162,M1 | year = 2000 }}</ref> 2005 ರ ಅಧ್ಯಯನವು ವ್ಯವಸಾಯದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅಲ್ಗಾ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ನ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.<ref>{{cite web | title = Agricultural runoff fuels large phytoplankton blooms in vulnerable areas of the ocean | author = Beman, M. | publisher = ''Nature'' 25(2) | url = http://yaquivalley.stanford.edu/pdf/NATURE_3_10_05.pdf |month=March | year=2005| accessdate = 2007-11-04 |format=PDF}}</ref> === ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ === ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳು ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಸಾವಯವ ವಿಧಾನಗಳು ಸಮಗ್ರವಾದ ವ್ಯವಸಾಯ ಪರಿಸರದ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆಯೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Hole2005">{{cite journal | year = 2005 | title = Does organic farming benefit biodiversity? | journal = Biological Conservation | volume = 122 | issue = 1 | pages = 113–130 | doi = 10.1016/j.biocon.2004.07.018 | url = http://www.botanischergarten.ch/Organic/Hole-Organic-biodiversity-2004.pdf | author = Hole DG et al.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326135225/http://www.botanischergarten.ch/Organic/Hole-Organic-biodiversity-2004.pdf|archivedate=2009-03-26}}</ref> ಬೇಸಾಯ ರೂಢಿಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲ ಕೃಷಿಯೇತರ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಜೀವಿಗಳು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತತೆ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>ಹೋಲ್ et al. 2005</ref><ref name="Gabriel and Tscharntke 2006">ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ಸಚಾರ್ನ್‌ಕೆ 2006</ref> ಸಂಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸುತ್ತಾ, ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಬೇಸಾಯ ವಿಧಾನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 30% ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>ಬೆಂಗ್‌ಸನ್, ಆನ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್, ಮತ್ತು ವೇಬುಲ್ 2005</ref> ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಚಿಟ್ಟೆಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಕ್ರಿಮಿಗಳು, ಜೀರುಂಡೆಗಳು, ಎರೆಹುಳುಗಳು, ಜೇಡ, ಸಸ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತನಿವರ್ಗದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಬೀರಿದೆ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕಳೆಕುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಈ ಮೂಲಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="Gabriel and Tscharntke 2006"/> ಹಲವಾರು ಕಳೆ ಜೀವಿಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತಹ ಮತ್ತು ಕಳೆ ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಉಣಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref>ವೆನ್ ಎಲ್ಸೆನ್ 2000</ref> ಮೆನ್ಯೂರ್‌ನಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಹರಡಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಕಾರಣ ಮಣ್ಣಿನ ಅವಲಂಬಿತ ಜೀವಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದಿರುವ ಕಳೆಕುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಹೋಲ್ ಎಟ್ ಅಲ್. 2005</ref> ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯು, ಕೆಲವು ಸಾವಯವ ನೆಲಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ಅನುಭವಿಸಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಕೊರ್‌ಹಿಜ್ಜೆಯಂತಹ ಮಣ್ಣಿನ ಮೈಕ್ರೋಬ್ಸ್‌ನಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 21-ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ವಿವರಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Fließbach et al. 2006">Fließbach et al. 2006</ref> ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಹಂತವು ಮಾನವರಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಲೋಹಗಳಿಂದಾಗಿ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿನ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಈ ಮೂಲಕ ಮಾನವನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು (ಉದಾ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>ಪೆರಿಂಗ್ಸ್ ಎಟ್ ಅಲ್. 2006</ref> ಸಾವಯವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾ ಕಡಿಮೆ ಇಳುವರಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಿಂಗ್-ನೆಕಲ್ ಫೆಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ದನ್ ಬಾಬ್‌ವೈಟ್‌ನಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಟದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವ್ಯವಸಾಯ ನೆಲಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಮನರಂಜನೀಯ ಬೇಟೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದು ತಾರ್ಕಿಕ ಮತ್ತು ಮಿತವ್ಯಯ ಎಂದು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಜೈವಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಉಪಯುಕ್ತವೆಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಬಹು ರೀತಿಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ನುಸುಬಿನ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಗಿಡದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಯ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶವುಳ್ಳ ಮಣ್ಣನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದಕನು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಇಳುವರಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಕೃಷಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಮಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.<ref>ಇಂಗ್ರಾಮ್ 2007</ref> ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಾವಯವ ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇಳುವರಿಗೆ ಅದರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತ 21-ವರ್ಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಮೆನ್ಯೂರ್‌ನ ಹಾಕುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ನೆಲದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾ, ಮೆನ್ಯೂರ್‌ನ ಬದಲಾಗುವ ಹಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಮಣ್ಣನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ನೆಲದಲ್ಲಿನ ಇಳುವರಿಯು ಮೆನ್ಯೂರ್ ಹೊಂದಿದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಮೆನ್ಯೂರ್ ನೆಲದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಮೈಕ್ರೋಬ್‌ನ ಸಮುದಾಯವು ಆರೋಗ್ಯದಾಯಕ, ಹೆಚ್ಚು ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಮಣ್ಣಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Fließbach et al. 2006"/> == ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆ == ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯು ಕಷ್ಟಕರ ತೊಡಕುಗಳು ಎಂದು ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯಿಗಳು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವಯವ ಮಾರಾಟಗಳು ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಹರಿಸಿವೆ. ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನೇ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು [[ಭರವಸೆಯ ಸರಕು]] ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ, ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. WSL ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟೆಜಿಕ್ ರೀಟೈಲ್ ನಡೆಸಿದ 2008 ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 2006 ರಿಂದ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿಯು ಕುಸಿದಿದೆ, ಮತ್ತು 42% ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನಂಬಬೇಡಿ ಎಂಬ ಮತಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಹಾರ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಸಮೂಹದ ಪ್ರಕಾರ 69% ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, 2005 ರಲ್ಲಿ ಇದು 73% ಇತ್ತು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹಾರ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಸಮೂಹವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>ಸಿಎನ್‌ಎನ್. [http://money.cnn.com/2008/04/23/news/companies/organics_backlash/index.htm?postversion=2008042308 ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಸರ್ವೇಸ್ ಶೋ ಸ್ಲಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಇಂಟರೆಸ್ಟ್ ಇನ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಪ್ರಾಡೆಕ್ಟ್ಸ್,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122071219/http://money.cnn.com/2008/04/23/news/companies/organics_backlash/index.htm?postversion=2008042308 |date=2009-01-22 }}, [http://www.wslstrategicretail.com/productDetailAction.do?product_id=363 WSL ಸರ್ವೇ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100813041551/http://www.wslstrategicretail.com/productDetailAction.do?product_id=363 |date=2010-08-13 }}, [http://www.hartman-group.com/publications/reports/organic-marketplace/ ದಿ ಹಾರ್ಟ್‌ಮೆನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517044835/http://www.hartman-group.com/publications/reports/organic-marketplace/ |date=2008-05-17 }}.</ref> === ವಿತರಕರು === ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ, 75% ನಷ್ಟು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯು 2.5 [[ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ]] ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ 2% ನಷ್ಟು ಕೃಷಿಯು ಮಾರಾಟದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ([[ಲಾಟರ್ 2003:4]]). ಚಿಕ್ಕ ಕೃಷಿಯ ಗುಂಪುಗಳು ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ವ್ಯಾಲಿ, ಇನ್ಸ್.]] ನಂತಹ ಸಹಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದೆ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಕಾರ ವಿತರಣಕಾರರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪಿಲಿಫ್ ಹೆಚ್.ಹವಾರ್ಡ್ ರವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1982 ರಲ್ಲಿ 28 ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಕಾರ ವಿತರಣಕಾರರಿದ್ದರು ಆದರೆ 2007 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3 ಮಾತ್ರ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಘಟಿಸುವ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ತೋರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಹೋವರ್ಡ್, ಫಿಲ್. (2007) [http://www.msu.edu/%7Ehowardp/organicindustry.html ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101224082908/https://www.msu.edu/~howardp/organicindustry.html |date=2010-12-24 }}</ref> ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಸಹಕಾರತ್ವಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಅಂತೆಯೇ ಬೃಹತ್ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಇದೇ ತರಹದ [[ಜನರಲ್ ಮಿಲ್ಸ್]], [[ಹೈನ್]], [[ಕಾನ್ ಗ್ರಾ]], [[ಕೆಲ್ಲಾಗ್]], ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಇತರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮುದ್ರೆಗಳು. ಈ ಬಲವರ್ಧನೆಯು ಗ್ರಾಹಕರ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿನ ಕೀಳುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಈ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಚಂದದಾರರ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಕಾರ್ಪ್ ವಾಚ್. (2004). [http://www.corpwatch.org/article.php?id=11712 ಕ್ಲೌಡ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಹಾರಿಜನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091205054443/http://www.corpwatch.org//article.php?id=11712 |date=2009-12-05 }}</ref> === ರೈತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು === ಸಣ್ಣ ಸಾವಯವ ರೈತರ ಲಾಭದಾಯಕತೆಗಾಗಿ ಬೆಲೆಯ ಕಂತುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು, ಮತ್ತು ಹಲವು ರೈತರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೈತರು ,1994 ರಲ್ಲಿ 1,755 ರಿಂದ 2006 ರಲ್ಲಿ 4,385 ರಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.ams.usda.gov/AMSv1.0/ams.fetchTemplateData.do?template=TemplateS&amp;navID=WholesaleandFarmersMarkets&amp;leftNav=WholesaleandFarmersMarkets&amp;page=WFMFarmersMarketGrowth&amp;description=Farmers%20Market%20Growth&amp;acct=frmrdirmkt ಫಾರ್ಮರ್ಸ್' ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಗ್ರೋಥ್ 1994-2006]</ref> == ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವರ್ಧನೆ == ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯವು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title = ICapacity Building Study 3: Organic Agriculture and Food Security in East Africa | publisher = University of Essex | url = http://www.unep-unctad.org/cbtf/events/dsalaam2/Organic%20Agriculture%20and%20Food%20Security%20in%20East%20Africa%20FINAL%20May07.pdf | format = PDF | access-date = 2010-01-03 | archive-date = 2007-12-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071201140714/http://www.unep-unctad.org/cbtf/events/dsalaam2/Organic%20Agriculture%20and%20Food%20Security%20in%20East%20Africa%20FINAL%20May07.pdf | url-status = dead }}</ref> ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ, ಸಾವಯವ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದರಿಂದ, ಅಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ದಕ್ಷ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದಾಗಿ (ಉದಾ. ಸ್ಥಳೀಯ ಬೀಜ ವಿಧಗಳು, ಮೆನ್ಯೂರ್, ಇತ್ಯಾದಿ) ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚ ದಕ್ಷತೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಮಹತ್ತರವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಉತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತಮವಾದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನಯುಕ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕುರಿತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವರ್ಧನೆಯ ಅಂಶಗಳು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತರಬೇತಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೋರ್ಸುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜ್ಞಾನದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಂಚಿ ಹೋಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಸಾವಯವ ವಿಭಾಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ನಿರ್ಬಂಧವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, [[ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯ ಚಳುವಳಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು ಅಂತರಜಾಲ ತರಬೇತಿ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು, ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯದ ಕುರಿತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾದ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2007 ರಲ್ಲಿ, ತರಬೇತಿ ವೇದಿಕೆಯು 170 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಚಿತ ಕೈಪಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು 75 ತರಬೇತಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. == ವಿವಾದ == ಸಾವಯವ ವ್ಯವಸಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಬೇಸಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ವಿಮರ್ಶಕರ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ನೆಲವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ<ref>{{cite web | author= Andrew Leonard | title= Save the rain forest&nbsp;— boycott organic? | work= How The World Works | url= http://www.salon.com/tech/htww/2006/12/11/borlaug/ | accessdate= 2007-10-10 | archive-date= 2007-10-13 | archive-url= https://web.archive.org/web/20071013081136/http://salon.com/tech/htww/2006/12/11/borlaug/ | url-status= dead }}</ref> "[[ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ]]" ಸಂಸ್ಥಾಪಕ, ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ [[ನಾರ್ಮನ್ ಬೋರ್ಗಾಲ್]] ಅವರು ಮತ್ತು [[ಪ್ರೊ. ಎ. ಟ್ರೆವಾವಸ್]], ಅವರು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯವು 4 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web | author= Anthony Trewavas | title = Urban myths of organic farming | publisher = ''Nature'' 410: 409-410 | url = http://www.nature.com/nature/journal/v410/n6827/full/410409a0.html |month=March | year=2001}}</ref> ಟ್ರೆವಾಸ್ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ಪಿ. ಮೆಲ್ಚೆಟ್ ಅವರ ನಡುವಿನ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಸಾರಾಂಶಗೊಳಿಸಿ, ತೊಂದರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಕಳವಳಗೊಂಡು [http://www.waitrose.com/food/celebritiesandarticles/foodissues/0210056.aspx ಉನ್ನತ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100706231455/http://www.waitrose.com/food/celebritiesandarticles/foodissues/0210056.aspx |date=2010-07-06 }} ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಪ್ರದೇಶದಿಂದ-ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ, ಸಕ್ಕರೆ ಬೀಟ್ ಮತ್ತು ಬೀಜದ ಹುಲ್ಲು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಬೇಸಾಯಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.<ref>ದಿ ಬೈಕೆಲ್ ಕಮಿಟಿ.</ref> 2008 ರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾವಯವ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು <ref name="UNEP2008"/> ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರರಷ್ಟು ಬೆಳೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು; ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಸಾವಯವವಲ್ಲದ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಇಳುವರಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.<ref name="globalyields"/> ಆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಆವೆರಿ]] ಅವರಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಅವರ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವಾರು ಸಾವಯವವಲ್ಲದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾವಯವದಂತೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು, ತಪ್ಪಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಸಾವಯವ ಇಳುವರಿ, ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಸಾವಯವವಲ್ಲದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ನಡುವೆ ತಪ್ಪಾದ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಗದಗಳು ಅದೇ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವಯವ ಇಳುವರಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಲ್ಲದ ಮೂಲಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೂ ಹಾಗೂ ಅತಿಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೂ ಸಮವಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref>{{Cite journal | last = Avery | first = Alex | title = 'Organic abundance' report: fatally flawed&nbsp;— Commentary | journal = Renewable Agriculture and Food Systems | volume = 22 | issue = 4 | pages = 321–323 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | year = 2007 | url = http://journals.cambridge.org/action/displayJournal?jid=RAF}}</ref> [[ಎಫ್‌ಐಬಿಎಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]]ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಉರುಸ್ ನಿಗ್ಗಿ, ಅವರ ಪ್ರಕಾರ 'ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಫುಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋಸಡ್' ಅಥವಾ 'ದಿ ಹೈಪೊಕ್ರಿಸಿ ಆಫ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಫಾರ್ಮರ್ಸ್'<ref>{{cite web | author= Bob Goldberg | title= The Hypocrisy of Organic Farmers | work=AgBioWorld | url=http://www.agbioworld.org/biotech-info/articles/biotech-art/hypocrisy.html | accessdate=2007-10-10}}</ref> ನಂತಹ ಪತ್ರಿಕೆ ಲೇಖನಗಳ ಅಲೆಯು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಹಡ್ಸನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌]]ನ [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಆವೆರಿ]] ಅವರ ಪುಸ್ತಕ 'ದಿ ಟ್ರೂತ್ ಎಬೌಟ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್' ದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="bioaktuell.ch">{{cite web | title = Wer hat die laengste Biochionase | publisher = Bio-aktuell | url = http://www.bioaktuell.ch/fileadmin/documents/ba/zeitschrift/aktuelle_artikel/bioaktuell-2007-09-s8.pdf | format = PDF | access-date = 2010-01-03 | archive-date = 2011-07-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110706222504/http://www.bioaktuell.ch/fileadmin/documents/ba/zeitschrift/aktuelle_artikel/bioaktuell-2007-09-s8.pdf | url-status = dead }}</ref> 1998 ರಲ್ಲಿ, [[ಹಡ್ಸನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] ನ [[ಡೆನಿಸ್ ಆವೆರಿ]] ಅವರ ಪ್ರಕಾರ [[ಕಾಯಿಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರ]](ಸಿಡಿಸಿ) ವನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಾವಯವವಲ್ಲದ ಆಹಾರದ ಬದಲಾಗಿ ಸಾವಯವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ [[ಇ. ಕೊಲಿ]] ಸೋಂಕು ತಗುಲುವ ಅಪಾಯವು ಎಂಟರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿಡಿಸಿ ಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ, ಈ ಸಮರ್ಥನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="bioaktuell.ch"/><ref>{{cite web | title = Organic Produce Production and Food Safety | publisher = UC Davis Cooperative Extension | url = http://vric.ucdavis.edu/veginfo/foodsafety/organicproduce.html | access-date = 2010-01-03 | archive-date = 2008-05-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080509060936/http://vric.ucdavis.edu/veginfo/foodsafety/organicproduce.html | url-status = dead }}</ref> ''[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಆವೆರಿ ಅವರ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಟೀಕಿಸಿತ್ತು: "ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮಾರಾಟವು ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 1 ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ರೂಢಿಯಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯು ಚಿಂತಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉತ್ತಮ ಹಣಕಾಸು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣವು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ."<ref>{{cite web | author= Marian Burros | title= EATING WELL; Anti-Organic, And Flawed | url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9503EFD8103AF934A25751C0A96F958260 | accessdate=2007-12-14}}</ref> ==ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕ== *ಜಾಗತಿಕ ಸಾವಯವ ಸಮಾವೇಶ: ವಿಷಯ ಮಂಡನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನ;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/20/439122.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160921004906/http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/20/439122.html |date=2016-09-21 }} *ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಚಳವಳಿ ಒಕ್ಕೂಟ (ಐಫೋಮ್) ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಯೋಜಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಸಾವಯವ ಸಮಾವೇಶವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 2017ರ ನವೆಂಬರ್ 9ರಿಂದ 11ರವರೆಗೆ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಕರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ == * [[ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ]] * [[ಬಯೋಡೈನಾಮಿಕ್ ಕೃಷಿ]] * [[ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ]] * [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೃಷಿ]] * [[ಸಾವಯವ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಮೀನಿನ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * * [[ಸಾವಯವ ಪೋಷಾಕು]] * [[ಸಾವಯವ ಆಹಾರ]] * [[ಸಾವಯವ ಮುಂದುವರಿಕೆ]] * [[ಶಾಶ್ವತಕೃಷಿ]] * [[ಕಾಲೋಚಿತ ಆಹಾರ]] * [[ಪುಷ್ಟಿಕರ ಕೃಷಿ]] * [[ಅರಣ್ಯ ಕೃಷಿ]] * [[ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ಸಂಗ್ರಹ]] * [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಾವಯವ ಒಕ್ಕಲು ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ]] * [[ಡಬ್ಲ್ಯುಡಬ್ಲ್ಯುಒಒಎಫ್]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Refbegin}} * <cite id="refLotter2003">ಲೂಥಾರ್,ಡಿ.</cite><cite id="refLotter2003">2003) [http://donlotter.net/lotter_organicag.pdf ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180708123123/http://donlotter.net/lotter_organicag.pdf |date=2018-07-08 }}. </cite><cite id="refLotter2003">ಸಮರ್ಥನೀಯ ಕೃಷಿಯ ದಿನಚರಿ 21(4)'''' </cite> * ಕ್ಯೂಪೆರ್, ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಜಾಜ್ನರ್, ಲ್ಯಾನ್ಸ್. [http://attra.ncat.org/attra-pub/organiccrop.html "ಸಾವಯವ ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅವಲೋಕನ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051210034415/http://attra.ncat.org/attra-pub/organiccrop.html |date=2005-12-10 }}, ಅಟ್ರಾ - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಕೃಷಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆ : ಆಗಸ್ಟ್ 2004. * {{cite journal | author=Emsley, John | title=Going One Better Than Nature | journal=Nature | month=April | year=2001 | volume=410 | pages=633–634 | doi=10.1038/35070632}} * {{cite journal | author=Paull, John | url=http://orgprints.org/10138 | title=The Farm as Organism: The Foundational Idea of Organic Agriculture | journal=Journal of Bio-Dynamics Tasmania | year=2006 | volume=83 | pages=14–18 }} * {{cite book | author=Smil, Vaclav | title=Enriching the Earth: Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food | publisher=MIT Press | year=2001 | id= | isbn=026219449X}} * ವಾನ್ ಎಲ್ಸನ್, ಟಿ., (2000) ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಜಾತಿಯ ಕೆಲಸ. ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ 77: 101-109 * ಹೋಲ್, ಡಿ.ಜಿ., ಪರ್ಕಿನ್ಸ್, ಎ.ಜೆ.,ವಿಲ್ಸನ್, ಜೆ.ಡಿ.ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್, ಐ.ಹೆಚ್., ಮತ್ತು ಇವನ್ಸ್, ಎ.ಡಿ.(2005) ''ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ಪ್ರಯೋಜನ ಜೀವಿಯ ವೈವಿದ್ಯತೆಯಿದೆಯೇ?'' ಬಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ 122: 113-130. * ಗ್ಯಾಬ್‌ರಿಯಲ್, ಡಿ., ಮತ್ತು ಚಾರ್‌ಕ್ಟೆ, ಟಿ.(2007) ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಿಂದ ಕೀಟವು ಸಸ್ಯಗಳ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದ ಲಾಭಕತೆ. (2007) ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ 118: 43-48 * ಬೆಂಗ್ ಸ್ಟಾನ್, ಜೆ.,ಆನ್ ಸ್ಟ್ರಾಮ್, ಜೆ., ವಿಬುಲ್, ಎ.(2005 ಜೀವಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಹುಳ್ಯ:ಒಂದು ಮೆಟಾ -ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದ ದಿನಚರಿ 42: 261-269 * ಪೆರಿಂಗ್ಸ್ ಎಟ್ ಅಲ್. (2006)ಕೃಷಿ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆ :ಬಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಂಜವಾಳದ ಉಳಿತಾಯ.ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಯೋಲಜಿ20: 263-264 * ಬೀಚರ್ ಎನ್.ಎ. ಎಟ್ ಅಲ್. ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಸಾವಯವಯೇತರ ಒಚ್ಚಲು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಆಗ್ರೋಎಕಾಲಜಿ (2002). ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಯೋಲಜಿ 6: 1621-1630 * ಬ್ರೌನ್, ಆರ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ., 1999ಬಿ. ಮಿತಿ/ ಭೂಮಿಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಸಸ್ತನಿಗಳು. ಅನ್ವಯಿತ ಬಯೋಲಜಿಯ ಅಂಶಗಳು 54, 203–210. * ವಿಕ್ರಂಸಿಂಗ್,ಎಲ್.ಜಿ.,ಹ್ಯಾರೀಸ್, ಎಸ್.,ಜೋನ್ಸ್, ಜಿ.,ವಾಗನ್, ಎನ್., 2003 ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾವುಲಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಜೀವಿಗಳ ಸಿರಿವಂತಿಕೆ. ಅನ್ಲಯಿಕ ಎಕಾಲಜಿಯ 40, 984–993 ದಿನಚರಿ * ವೀಲರ್ ಎಸ್.ಎ (2008) ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ನೋಟಗಳ ಪ್ರಭಾವವೇನು? ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಗಳು 65:145-154 * ಇಂಗ್ರಾಮ್ ಎಮ್.(2007) ಬಯೋಲಜಿ ಮತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ: ವಿಜ್ಞಾನದ ‘‘ಸ್ವಾಭಾವಿಕದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ" ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯ. ಆನ್ನಲ್ಸ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ಸ್‌, 97:298-312 * ಫ್ಲಿಬಾಕ್ ಎ.,ಅಬ್ರೋಲ್ಸರ್ ಹೆಚ್.,ಗನ್ಸ್ಟ್ ಎಲ್., ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಡರ್ ಪಿ. (2006) ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸೂಚಿಸುವ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾವಯವ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಬಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ. ಕೃಷಿ,ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ 118: 273-284 * ವಿಲ್ಲರ್, ಹೆಲ್ಗಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಚರ್ (ಆವೃತ್ತಿಗಳು) (2009):ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ. ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು 2009. ಐಎಫ್‌ಒಎಎಮ್,ಬೋನ್; ಫಿಬೆಲ್, ಫ್ರಿಕ್; ಐಟಿಸಿ, ಜಿನೆವಾ. [http://www.organic-world.net ದಿ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೋಂಪೇಜ್] ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ {{Refend}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ನಾಳಿನ ಚರ್ಚೆ:ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ, ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಮುಂದಿನ ಕಾಲ. (2008). ''[http://www.amazon.com/Tomorrows-Table-Organic-Farming-Genetics/dp/0195301757 ]'' . ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟ್ ಪ್ರೆಸ್ * ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಲಹಾಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಬೇಸಾಯದ ವಿಧಾನಗಳ ಪಾತ್ರ. (1989). ''[http://www.nap.edu/catalog.php?record_id=1208 ಬದಲಿ ಕೃಷಿ]'' . ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಸ್ ಪ್ರೆಸ್ * 0/}- ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ತರಭೇತುಗಳಲ್ಲಿ ನಾವಿನ್ಯವುಂಟು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ವಲಸೆಗಾರ ಕೆಲಸಗಾರರು ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. * ಜೂಲಿ ಗೂತ್ಮಾನ್, ''ಭೂಸಂಬಂಧಿತ ಕನಸುಗಳು: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾವಯ ಬೇಸಾಯದ ಪಾರಾಡಾಕ್ಸ್'' , ಬರ್ಕ್‌ಲಿ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್: ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್, 2004, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 978-0-520-24094-೦ * ಅಲೆಕ್ಸ್ ಆವೆರಿ (2006)'''' ಸಾವಯವ ಆಹಾರದ ಬಗೆಗಿನ ಸತ್ಯತೆ ವಾಲ್ಯೂಮ್ 1, ಸಿರೀಸ್ 1)ಹೆಂಡರ್‌ಸನ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಎಲ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 0978895207 * ಲಾಂಪ್‌ಕಿನ್ ಮತ್ತು ಪಾಡಲ್. 1994). ''ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಪ್ರೇಕ್ಷೆ'' ಗಿಲ್ಡ್ ಫೋರ್ಡ್: [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]]. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 0-85198-911-ಎಕ್ಸ್ * {{cite book | last = Ableman | first = Michael | coauthors = | title = From the Good Earth: A Celebration of Growing Food Around the World | publisher = HNA Books | month = April | year = 1993 | location = | pages = | url = | doi = | id = | isbn = 0810925176}} * {{cite book | last = Ableman | first = Michael | coauthors = | title = On Good Land: The Autobiography of an Urban Farm | publisher = Chronicle Books | year = 1998 | location = San Francisco | pages = | url = | doi = | id = | isbn = 0811819213}} * ಒಇಸಿಡಿ. (2003). (0}ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ: ಸಮರ್ಥನೀಯ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು. ಸಿಎಬಿಐ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ. [https://books.google.com/books?id=-TSkC7m07zoC ಉಚಿತ ಪೂರ್ಣ-ಪಠ್ಯ]. == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು == {{commons|Organic farming|Organic farming}} * {{dmoz|Science/Agriculture/Sustainable_Agriculture/|Organic Farming}} * [http://www.orgprints.org/ ಸಾವಯವ ಇ-ಪ್ರಿಂಟ್ಸ್] ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕಾಗದಗಳು * [http://ec.europa.eu/agriculture/organic/home_en ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ - ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮೀಷನ್] * [http://attra.ncat.org/ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಕೃಷಿ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆ.] * [http://www.fao.org/organicag/ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081118205036/http://www.fao.org/organicag/ |date=2008-11-18 }} * [http://www.nal.usda.gov/afsic/pubs/ofp/ofp.shtml ಸಾವಯವ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಆಹಾರ:ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರವೇಶದ ಉಪಕರಣಗಳು.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070807082049/http://www.nal.usda.gov/afsic/pubs/ofp/ofp.shtml |date=2007-08-07 }} ಬದಲಿ ಬೇಸಾಯ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]. * [http://www.organic-systems.org/journal/index.html ಸಾವಯವ ಪದ್ಧತಿಯ ದಿನಚರಿ] ಸಾವಯವ ಪದ್ಧತಿಯ ದಿನಚರಿ * [http://www.organic-world.net ಆರ್ಗನಿಕ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೋಮ್ ಪೇಜ್ ] ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಮಾಹಿತಿ. * [http://www.organic-europe.net ಸಾವಯವ ಯುರೋಪ್ ಪೋಮ್ ಪೇಜ್] ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವರದಿಗಳು, ವಿಳಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್ನಲೆ ಮಾಹಿತಿ. * [http://www.fourthway.co.uk/posters/ ] ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು/0} ಉಗಾಂಡದಿಂದ ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಣಾ ಚೀಟಿಗಳು * ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿಯ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸಾವಯ ಕೃಷಿಯ ಮಾಹಿತಿ -ಅಮೇರಿಕಾದ ಭೂಸಮ್ಮತಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರು {{DEFAULTSORT:Organic Farming}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾವಯವ ಬೇಸಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾವಯವ ಆಹಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ]] ltlm4lfer7mm3rl29do2nbcs5rrj90x 0 22473 1376673 1343889 2026-07-12T05:10:50Z ThePositiveVibes 87814 ThePositiveVibes [[ಕ್ಯಾಪ್ಜೆಮಿನೈ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಕ್ಯಾಪ್‌ಜೆಮಿನಿ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: fixed title 1343889 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Cap Gemini S.A. | logo = | type = [[S.A. (corporation)|Société Anonyme]] | traded_as = {{Euronext|CAP}} | founder = [[Serge Kampf]] | area_served = Worldwide | key_people = [[Paul Hermelin]]<br>(Chairman & CEO) | industry = [[IT service management|IT services]], [[Information technology consulting|IT consulting]] | services = IT, [[business consulting]] and [[outsourcing]] services | revenue = {{increase}} [[Euro|€]]12.54 billion (2016)<ref name=6-K>{{cite web|url=http://markets.ft.com/research/Markets/Tearsheets/Financials?s=CAP:PAR|title=Cap Gemini SA, CAP:PAR financials - FT.com|publisher=Capgemini}}</ref> | operating_income = {{increase}} €1.14 billion (2016)<ref name=6-K/> | assets = {{increase}} €16.45 billion (2016)<ref name=6-K/> | num_employees = 190,000 (2016)<ref>{{cite web|url=http://www.capgemini.com/about/group/company-profile-key-figures|title=Company Profile & Key Figures|publisher=Capgemini|access-date=2017-03-08|archive-date=2017-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170302040433/https://www.capgemini.com/about/group/company-profile-key-figures|url-status=dead}}</ref> | intl = yes | foundation = 1967 | location_city = [[Paris]] | location_country = [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] | net_profit = {{decrease}} €0.92 billion (2016)<ref name=6-K/> | homepage = {{URL|http://www.capgemini.com/}}<br>{{URL|http://www.capgemini-consulting.com/}} }} '''ಕ್ಯಾಪ್‌ಜೆಮಿನೈ''' [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ [[ನಿಗಮ|ಕಂಪನಿ]], ೩೬ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೯೧,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]], ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು [[ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಲಹೆ]], [[ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ]] ಮತ್ತು [[ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳು|ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳ]] ಕಂಪನಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಅದು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ (ರೂ ಡ ಟೀಲ್ಸಿಟ್) ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ [[ಸರ್ಜ್ ಕಾಂಫ್]]‌ರಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ [[ಗ್ರನೋಬಲ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು<ref>{{cite web |url=http://www.cs.manchester.ac.uk/business/industrial/partner-companies/capgemini/ |title=Cap Gemini (School of Computer Science - The University of Manchester) |publisher=Cs.manchester.ac.uk |date=2010-07-06 |accessdate=2010-07-22 |archive-date=2009-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090907130714/http://www.cs.manchester.ac.uk/business/industrial/partner-companies/capgemini/ |url-status=dead }}</ref>. [[ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ|ಸಿಇಒ]] [[ಪೌಲ್ ಅರ್ಮಲೈನ್]] ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. # 1973 ರಲ್ಲಿ Sogeti ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ, ಸಿಎಪಿ ( ಸೆಂಟರ್ ಡಿ ಅನಾಲೈಸೆ ಎಟ್ ಡಿ programmation ) ಬಹುತೇಕ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ.<ref>{{Cite web |url=http://www.us.sogeti.com/who-we-are/history/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-03-08 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809141635/http://www.us.sogeti.com/who-we-are/history/ |url-status=dead }}</ref> # 1974 ರಲ್ಲಿ Sogeti ಜೆಮಿನಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="capgeminiclub.com">{{Cite web |url=http://www.capgeminiclub.com/images/40-year-book.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2017-03-08 |archive-date=2015-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203042210/http://capgeminiclub.com/images/40-year-book.pdf |url-status=dead }}</ref>. # 1975 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಜೆಮಿನಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಾಧೀನಗಳು ನೀಡಿದ, ಮತ್ತು ಹೆಸರು 'ಕ್ಯಾಪ್ ' ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಸಿಎಪಿ ಯುಕೆ ಒಂದು ವಿವಾದವು ಬಗೆಹರಿಯುವ ಕೆಳಗಿನ, Sogeti ಸಿಎಪಿ ಜೆಮಿನಿ Sogeti ಸ್ವತಃ ಮರುನಾಮಕರಣ. # 1981 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ Sogeti ಡೇಟಾವನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೆ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ 20 ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ 500 ಜನರನ್ನು ನೇಮಕ, ಮಿಲ್ವಾಕೀ ಆಧಾರಿತ DASD ಅನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಕೆಳಗಿನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ಸ್ವಾಧೀನ ನಂತರ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಆಪರೇಷನ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ DASD ಅನ್ನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>[http://www.trademarkia.com/company-cap-gemini-sogeti-sa-207121-page-1-2 Free Trademark Search | Protect Business Name | Incorporate Your Business | Trademarkia<!-- Bot generated title -->]</ref> # 1986 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ Sogeti ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಅಮೆರಿಕ ರಚಿಸಲು US-ಆಧಾರಿತ ಗುರಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಲಹಾ ವಿಭಾಗ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [9] # 1991 ರಲ್ಲಿ, ಜೆಮಿನಿ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಎರಡು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ( ಯುನೈಟೆಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಮತ್ತು MAC ಗುಂಪು ) ಏಕೀಕರಣ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. # 1995 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್ ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಮೆಯೆರ್ ( ಲೇಖಕ ) ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಾಲ ಸಂಶೋಧನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು [10] [11] #1996 ರಲ್ಲಿ, ಹೆಸರು ಒಂದು ಹೊಸ ಗುಂಪು ಲೋಗೋ ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಸರಳಗೊಳಿಸಿ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪುನಃ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. # 2000 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ & ಯಂಗ್ ಸಲಹಾ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ & ಯಂಗ್ ರೂಪಿಸಲು ಜೆಮಿನಿ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [12] # 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಘಟಕದ ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅದರ Sogeti ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪುನಃ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಕಂಪನಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. # 2003 ರಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯ Transiciel ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ( ನಂತರ 2006 ರಲ್ಲಿ Sogeti ಒಳಗೆ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ) Sogeti - Transiciel ಎರಡು ಪದ್ಧತಿಗಳು ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. [13] #ಏಪ್ರಿಲ್ 2004 ರಲ್ಲಿ, ಗುಂಪು Capgemini ( ಈಗಿನ ಹೆಸರು ) ಮರಳಿದೆ. [14] ಭಾರೀ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಾರಣ 2005, ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಅಸೆಂಚರ್ ಗೆ, ಪಾವತಿಸುವ ಮತ್ತು ಒದಗಿಸುವವರು ಎರಡೂ ಆಚರಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ತನ್ನ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಲಹಾ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾರಾಟ ಆದರೆ ಅದರ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಭ್ಯಾಸ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [15] #ಆಗಸ್ಟ್ 2006 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಚರ್ ಇಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [16] #ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಯೂನಿಲಿವರ್ ಭಾರತ ಹಂಚಿಕೆಗಳ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ( ಇಂಡಿಗೊ ), ಜಾಗತಿಕ ಯೂನಿಲಿವರ್ ಗುಂಪು ಹಣಕಾಸಿನ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್ಲೇ ಅನುಸರಣೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಒಂದು 51 % ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇಂಡಿಗೊ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಚೆನೈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 600 ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವನ್ನು. [17] #ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ನಗದು ( ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $ 29 ) ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ $ 1.2 ಬಿಲಿಯನ್ Kanbay ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿತು. ಸ್ವಾಧೀನ ನೌಕರರು ( ಸಮಯ ಕೇವಲ 4 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 26,000 + ಗೆ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ) 12,000 + ಗೆ Capgemini ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೆಚ್ಚಳ. 23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 ರಂದು ಪ್ರಸಕ್ತ ಭಾರತ ನೌಕರ ಬಲ 40,000 [18] ಸ್ವಾಧೀನ 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007 ರಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಆಗಿದೆ. #8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007 ರಂದು, Capgemini ಮತ್ತು ಅದರ ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ಒಂದು US-ಆಧಾರಿತ ಸಲಹಾ ಕಂಪನಿಗೆ, ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. [19] #2008 ಜುಲೈ 25 ರಂದು, Capgemini ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ನ Getronics PinkRoccade ವ್ಯವಹಾರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು ಸೇವೆಗಳು ಬಿ.ವಿ. [20] ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. ಸ್ವಾಧೀನ ನಗದು ಹಣ € 255 ಮಿಲಿಯನ್ ಷೇರುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ನಷ್ಟಿತ್ತು. #ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಟೆಸ್ಟ್ ತಜ್ಞ Vizuri ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. [21] #ನವೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸೋಫಿಯಾ ಪರಿಹಾರಗಳು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. [22] #ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನು ಪರಿಹಾರಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪರಿಣತಿ bolsters [23]. #ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini IBX ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. [24 ] #ಜೂನ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಪರಿಹಾರಗಳು, ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. [25] #ಜೂನ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini plaisir Informatique, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಡೇಟಾ ವಲಸೆ ವಿಶೇಷ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. [26] #ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಸಿಪಿಎಂ Braxis, ದೊಡ್ಡ ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಐಟಿ ಸಲಹೆಗಾರ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಿಸಿತು. [27] #ನವೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತ ಮೂಲದ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು ಕಂಪನಿ, Thesys ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ( " Thesys " ), ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅನುಷ್ಠಾನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ Temenos ಸರ್ಟಿಫೈಡ್ ಸೇವೆಗಳು ಸಂಗಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ ಘೋಷಿಸಿತು. [28] #ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು ಒದಗಿಸುವವರು ಸಿಎಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಜಿಎಂಬಿಹೆಚ್ ಪಡೆದಿದೆ. [29] ಐಟಿ ಹಿಂಭಾಗದ ಕಛೇರಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಚೆಷೈರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ Capgemini ಮತ್ತು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ. ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೇವೆಗಳು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಷೈರ್ ಕಾಂಸ್ಟಾಬುಲರಿ ಫಾರ್ £ 40 ಮಿಲಿಯನ್ ಉಳಿತಾಯ ರಚಿಸುತ್ತೇವೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. [30] #ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಿ ಹೈಡ್ರೊ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೀಟರ್ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು $ 63 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. [31] #ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಸ್ವಾಧೀನದ ಅದರ ಬಾ ಒಂದು £ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು ' ಕೋರ್ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು. ' [32] #ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಂಪನಿಗಳು, Artesys, ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯ ಅರ್ಪಣೆ ಪ್ರೊವೈಡರ್ ಮತ್ತು Avantias, ಉದ್ಯಮ ವಿಷಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [33] #ಜೂನ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini Prosodie, ಬಹು ಚಾನೆಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಆಯೋಜಕರು ಸ್ವಾಧೀನದ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿತು. [34] #ಜೂನ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini, ಚೀನಾ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಸಿಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಬಳಕೆಯ ಉದ್ಯಮ ತಜ್ಞ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ವಾಧೀನತೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. [35] #ಜುಲೈ 2011 ರಲ್ಲಿ, Capgemini ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಐಟಿ ಸೇವೆಗಳು AIVE ಗ್ರೂಪ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [36] Sogeti Capgemini ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳು ವಿಶೇಷ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಲಹಾ ಆಗಿದೆ. Sogeti 15 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20,000 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [44] Sogeti ಟೆಸ್ಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಹೆಸರು ' Sogeti ' ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 1967 ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಂಫ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ Capgemini ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್, ಮೂಲ ಹೆಸರು. ಹೆಸರು ಇದು, ಸುಮಾರು ಅನುವಾದ, " ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಂಪನಿ ಎಂದರೆ" " ಸೊಸೈಟೆ ಡೆ Gestion ಡೆಸ್ Entreprises ಎಟ್ ಡಿ Traitement ಡೆ ಎಲ್ ಮಾಹಿತಿ " ನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳು ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ Sogeti, ಕ್ಯಾಪ್ Programator, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ & ಯಂಗ್ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪ್ ಜೆಮಿನಿ ಗ್ರೂಪ್ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಐಟಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಮನ ಆರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ Sogeti ಎಂಬ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು Sogeti ಗುಂಪು 15 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20,000 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ : ಐಟಿ ಸಲಹಾ ಆಗಿದೆ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್, ಭಾರತ, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್, ನಾರ್ವೆ, ಸ್ಪೇನ್, ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವೀಡನ್, ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ [44] ಒಂದು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸೇವೆಗಳು, ತಂತ್ರಾಂಶ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೈ ಟೆಕ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ದೃಷ್ಟಿಸಿ ಐಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೇವೆಗಳ ಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಯ ಒದಗಿಸುವವರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] a10pz7xf07m3cveg9gm0zz01igxnqzn 0 24148 1376683 1369158 2026-07-12T10:47:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376683 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name = Harvard University |image_name = Harvard_Wreath_Logo_1.svg |caption = Harvard University [[Seal (device)|seal]] |motto = ''Veritas''<ref>Appearing as it does on the coat of arms itself, ''Veritas'' is not a motto in the usual [[heraldry|heraldic]] sense. Properly speaking, rather, the motto is ''Christo et Ecclesiae'' ("for Christ and the church") which appears in impressions of the university's [[seal (device)|seal]]; but this legend is otherwise not used today, while 'veritas' has widespread currency as a ''de facto'' university motto. [http://www.hcs.harvard.edu/~gsascf/shield.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100702181526/http://www.hcs.harvard.edu/~gsascf/shield.html |date=2010-07-02 }}</ref> |established = September 8, 1636 (OS)<br /> {{nowrap|September 18, 1636 (NS)}}<ref name=founding>An appropriation of £400 toward a "school or college" was voted on October 28, 1636 (OS), at a meeting which initially convened on September 8 and was adjourned to October 28. Some sources consider October 28, 1636 (OS) (November 7, 1636 NS) to be the date of founding. In 1936, Harvard's multi-day tercentenary celebration considered September 18 to be the 300-year anniversary of the founding. (The bicentennial was celebrated on September 8, 1836, apparently ignoring the calendar change; and the tercentenary celebration began by opening a package sealed by [[Josiah Quincy (1859–1919)|Josiah Quincy]] at the bicentennial). Sources: meeting dates, {{cite book|first=Josiah|last=Quincy|title=History of Harvard University|year=1860|publisher=Crosby, Nichols, Lee and Co.|location=117 Washington Street, Boston}}, [https://books.google.com/books?vid=OCLC11636583&id=KynqxH_4lGUC&pg=RA1-PA586&lpg=RA1-PA586 p. 586], "At a Court holden September 8th, 1636 and continued by adjournment to the 28th of the 8th month (October, 1636)... the Court agreed to give £400 towards a School or College, whereof £200 to be paid next year...." Tercentenary dates: {{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/printout/0,8816,756722,00.html|date=1936-09-28|accessdate=2006-09-08|publisher=Time Magazine|title=Cambridge Birthday|archiveurl=https://archive.today/20121205054221/http://www.time.com/time/magazine/printout/0,8816,756722,00.html|archivedate=2012-12-05|url-status=live}}: "Harvard claims birth on the day the Massachusetts Great and General Court convened to authorize its founding. This was Sept. 8, 1637 under the Julian calendar. Allowing for the ten-day advance of the Gregorian calendar, Tercentenary officials arrived at Sept. 18 as the date for the third and last big Day of the celebration;" "on Oct. 28, 1636 ... £400 for that 'school or college' [was voted by] the Great and General Court of the [[Massachusetts Bay Colony]]." Bicentennial date: {{cite web|url=http://www.news.harvard.edu/gazette/2003/10.02/02-history.html|publisher=Harvard University|title=Harvard Gazette: This Month in Harvard History|date=2003-09-02|accessdate=2006-09-15|author=Marvin Hightower}}, "Sept. 8, 1836 - Some 1,100 to 1,300 alumni flock to Harvard's Bicentennial, at which a professional choir premieres "Fair Harvard." ... guest speaker Josiah Quincy Jr., Class of 1821, makes a motion, unanimously adopted, 'that this assembly of the Alumni be adjourned to meet at this place on the 8th of September, 1936.'" Tercentary opening of Quincy's sealed package: ''The New York Times,'' September 9, 1936, p. 24, "Package Sealed in 1836 Opened at Harvard. It Held Letters Written at Bicentenary": "September 8th, 1936: As the first formal function in the celebration of Harvard's tercentenary, the Harvard Alumni Association witnessed the opening by President Conant of the 'mysterious' package sealed by President Josiah Quincy at the Harvard bicentennial in 1836."</ref> |mottoeng = Truth |type = [[Private university|Private]] |calendar = Semester |endowment = USD $25.62 [[1000000000 (number)|billion]]<ref>{{cite news | title = 10 of the largest endowments in N.E. | newspaper = [[Boston Globe]]| page = A1 | date = January 27, 2010 | url = http://www.boston.com/business/gallery/top10endowment?pg=11 | accessdate = January 29, 2010}}</ref> |Harvard Corporation Chairman = [[James R. Houghton]] |president = [[Drew Gilpin Faust]] |students = 21,125 |undergrad = 7,181 total<br />6,655 College<br />526 Extension |postgrad = 14,044 |staff = 2,497 non-medical<br />10,674 medical |faculty = 2,107<ref>{{cite book|last=Office of Institutional Research.|title=Harvard University Fact Book|year=2009|chapter=Faculty|url=http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/Provost_-_09_18-19facuni.pdf|access-date=2010-08-02|archive-date=2012-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120425050912/http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/Provost_-_09_18-19facuni.pdf|url-status=deviated|accessdate=2010-08-02|archivedate=2012-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425050912/http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/Provost_-_09_18-19facuni.pdf}} (“Unduplicated, Paid Instructional Faculty Count: 2,107.&#160; Unduplicated instructional faculty count is the most appropriate count for general reporting purposes.”)</ref> |city = [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] |state = [[Massachusetts]] |country = U.S. |campus = [[Urban area|Urban]]<br />{{convert|380|acre|km2}} |athletics =41 Varsity Teams<br />[[Ivy League|Ivy&nbsp;League]]<br />[[National Collegiate Athletic Association|NCAA]] [[Division I (NCAA)|Division I]]<br />'''Harvard Crimson''' |colors = [[Crimson]] {{color box|crimson}} |free_label = Newspaper |free = [[The Harvard Crimson]] |mascot = Crimson |website= [http://www.harvard.edu/ www.harvard.edu] |publictransit = [[Harvard (MBTA station)]] |logo = [[ಚಿತ್ರ:Harvard University Logo.PNG|248px|Harvard University logo]]}} ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ'''''' (ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ''ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫೆಲೋಸ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್'' ) ಎಂಬುದು '''ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್''' ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು [[ಐವಿ ಲೀಗ್]] ನ ಸದಸ್ಯ. ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ ವಸಾಹತು ಶಾಸನ ಸಭೆಯಿಂದ 1636ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೊದಲ [[ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್]] ಆಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಿರುವ [[ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ]] ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref>ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ರುಡಾಲ್ಫ್, ''ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಅಂಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ'' (1961) ಪುಟ. 3</ref> ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರಸಕ್ತ ಹತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/09_03OrgChtFac.pdf |title=ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೋವೊಸ್ಟ್ : ಫ್ಯಾಕಲ್ಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಅಲೈಡ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ಸ್ |access-date=2010-08-02 |archive-date=2010-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100611155105/http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/09_03OrgChtFac.pdf |url-status=deviated |archivedate=2010-06-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100611155105/http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/09_03OrgChtFac.pdf }}</ref> ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಿಂತ [[ಅತ್ಯಂತ ಹೇರಳ]]ವಾಗಿ [[ಹಣಕಾಸಿನ ದತ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ $26 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>ಆಂಡ್ರ್ಯೂ M. ರೊಸೆನ್ಫೀಲ್ಡ್, ಅಂಡರ್ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್ಸ್, ಪಾರ್ಟ್ I" ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ಮಾರ್ಚ್ 4, 2009; ''ಬಾಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್'' ಜನವರಿ 27. 2010</ref> ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಲವಾರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಸುಸಂಗತವಾಗಿ [[ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ]]ವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref> {{cite news |title=The world's top 100 universities listed |work=Guardian (UK) 2009 |url=https://www.theguardian.com/education/datablog/2009/oct/08/top-100-universities-world |accessdate=2009-10-08 | location=London | first=Polly | last=Curtis | date=October 8, 2009}}</ref><ref> {{cite web |title=World's Best Universities: Top 200 |work=USN 2009 |url=http://www.usnews.com/articles/education/worlds-best-universities/2009/10/20/worlds-best-universities-top-200.html |accessdate=2009-10-20 |accessdate=2010-04-03 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == {{main|History of Harvard University}} === ವಸಾಹತು === ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ್ನು [[ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ ಬೇ ಕಾಲೋನಿ]]ಯ ಗ್ರೇಟ್ ಹಾಗೂ ಜನರಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ 1636ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ನ್ಯೂ ಕಾಲೇಜ್" ಅಥವಾ "ದಿ ಕಾಲೇಜ್ ಅಟ್ ನ್ಯೂ ಟೌನೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ''[[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್]]'' ಎಂದು ಮಾರ್ಚ್ 13, 1639ರಲ್ಲಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ [[ಸೌತ್ವಾರ್ಕ್]], [[ಸರ್ರಿ]]ಯ ಒಬ್ಬ ಯುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ದೀಕ್ಷಿತಪಾದ್ರಿ]] [[ಜಾನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್]] ಹೆಸರನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಈತ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ(ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು), ಈತ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ [[£]]779 [[ಪೌಂಡ್ಸ್ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್]] ನ್ನು ಉಯಿಲು ಬರೆದ, ಇದು ಆತನ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>{{cite web | title = John Harvard Facts, Information. | url = http://www.encyclopedia.com/topic/John_Harvard.aspx | publisher = The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. 2008 | accessdate = 2009-07-17 | quote = He bequeathed £780 (half his estate) and his library of 320 volumes to the new established college at Cambridge, Mass., which was named in his honor.}}</ref> ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸನ್ನದು 1650ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಲೇಜು ಹಲವು ಪ್ಯೂರಿಟನ್ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿತು.<ref>[http://www.news.harvard.edu/guide/intro/index.html ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಗೈಡ್: ದಿ ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ]</ref> ಕಾಲೇಜು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ರಮವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು --ವಸಾಹತಿನ ಹಲವು ನಾಯಕರುಗಳು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು --ಆದರೆ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಪ್ಯುಅರಿಟನ್]] (ಶುದ್ಧ ಸುಧಾರಕ) ತತ್ತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗತವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲೇಜು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಹಲವರು ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದ್ದ ಕಾಂಗ್ರಿಗೇಷನಲ್(ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ) ಹಾಗೂ ಯೂನಿಟೇರಿಅನ್ (ಏಕಮೂರ್ತಿವಾದದ) ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತ ಪಾದ್ರಿಗಳಾದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20070726133429/http://www.hno.harvard.edu/guide/intro/index.html Harvard guide intro]</ref> ಇಸವಿ 1643ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು ಮೊದಲ ಕಿರುಹೊತ್ತಿಗೆಯು ಕಾಲೇಜಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು: "ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಿಗಬಹುದೆಂಬ ಭಯದೊಂದಿಗೆ,''ಕಲಿಕೆ'' ಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸುವುದು;<ref>ಲೂಯಿಸ್ B. ರೈಟ್, ''ದಿ ಕಲ್ಚರಲ್ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲೋನೀಸ್'' (2002) ಪುಟ. 116</ref> [[ಚಿತ್ರ:HarvardPaulRevere.jpg|thumb|left|ಪಾಲ್ ರೆವೆರೆ, 1767ರಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು]] ಪ್ರಮುಖ ಬಾಸ್ಟನ್ ದೈವಾಪಿತ [[ಇನ್ಕ್ರೀಸ್ ಮಥೆರ್]] 1685 ರಿಂದ 1701ರವರೆಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ದೀಕ್ಷಿತ ಪಾದ್ರಿ ಸಹ ಆಗಿರದ [[ಜಾನ್ ಲೆವೆರೆಟ್]] ಇಸವಿ 1708ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಇದು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ಯುಅರಿಟನಿಸಮ್(ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿನಿಷ್ಠೆ)ನಿಂದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದೆಡೆಗೆ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. === 19ನೇ ಶತಮಾನ === ==== ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ ==== ಇಸವಿ 1805ರಲ್ಲಿ [[ಯೂನಿಟೇರಿಅನ್ ಗಳು]] ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಒಡೆತನ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕತೆಯು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಇಸವಿ 1850ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ "ಯೂನಿಟೇರಿಯನ್ ವ್ಯಾಟಿಕನ್" ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. "ಪ್ರಗತಿಪರ"ರು (ಯೂನಿಟೇರಿಯನ್‌ಗಳು) [[ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಯುಕ್ತತಾವಾದಿ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಈ ಚಳವಳಿಯು ಬಾಸ್ಟನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಿನ್ ವರ್ಗದ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು ಬಹುವಿಧದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕುರಿತು ವಾದಿಸಲು ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪ್ರಗತಿಪರರ ಈ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಗೇಷನಲಿಸ್ಟ್(ಸ್ಥಳೀಯ ಸಭಾಪದ್ಧತಿ) ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗೂ ಗಣರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಿತಜನತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ನೋಡಲಾಯಿತು.<ref>ನೀಲ್ ಬ್ರೋಡಿ ಮಿಲ್ಲರ್: "'ಪ್ರಾಪರ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇನ್ಕ್ವೈರಿ': ದಿ ಫಸ್ಟ್ ಯೂನಿಟೆರಿಯನ್ ಕಾಂಟ್ರವರ್ಸಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಆಫ್ ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಕಲ್ಚರ್", ''ಅರ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಲಿಟರೇಚರ್'' 2008 43(1): 101-135 </ref> ಇಸವಿ 1846ರಲ್ಲಿ, [[ಲೂಯಿಸ್ ಅಗಸ್ಸಿಜ್]]‌ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಹಾಗೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನ ಆವರಣ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಅಗಸ್ಸಿಜ್ ಮಾರ್ಗವು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಆದರ್ಶವಾದದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು 'ಡಿವೈನ್ ನೇಚರ್ ನಲ್ಲಿನ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ' ಜೊತೆಗೆ 'ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳ' ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅಗಸ್ಸಿಜ್ ನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಎಡೆಗಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಅಂತರ್ಜ್ಞಾನದ ಅವಲೋಕನದಿಂದ ಕಲೆತಿತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿ 'ದೈವಿಕ ಯೋಜನೆ'ಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜೀವ-ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಅಗಸ್ಸಿಜ್ ತನ್ನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲರೂಪವೊಂದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಸ್ತುಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು. ಜ್ಞಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಈ ದ್ವಂದ್ವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ [[ಥಾಮಸ್ ರೀಡ್]] ಹಾಗೂ ದುಗಲ್ಡ್ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ರ [[ಕಾಮನ್ ಸೆನ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಸಂ]]ನ ಬೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ಲೇಟೊಗೆ ಸರಿಸಮನಾಗಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೇರುವ ಅಗಾಸಿಜ್ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಬಹುಶಃ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡ ಇತರ ಬರವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಈ ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಲ್ಫ್ ಕುಡ್ವರ್ತ್, ಜಾನ್ ನೋರ್ರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಭಾವಪ್ರಧಾನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ [[ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕಾಲೆರಿಡ್ಜ್‌]]ನ ಪ್ಲೇಟೊ ಕುರಿತ ಬರಹಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಪ್ಲೇಟೊನ ಹಾಗೂ ಅವನ ಪೂರ್ವ ಆಧುನೀಕತೆ ಹಾಗೂ ಭಾವಪ್ರಧಾನ ಶೈಲಿಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ತಾರ್ಕಿಕ ದೈವವಾದಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 'ಅಧಿಕೃತ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆ'ಯಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರೆಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>ಡೇವಿಡ್ K. ನಾರ್ಟೋನಿಸ್, "ಲೂಯಿಸ್ ಅಗಸ್ಸಿಜ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ಲಾಟೋನಿಸ್ಟ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಕ್ರಿಯೇಶನ್ ಅಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್, 1795-1846", ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಐಡಿಯಾಸ್'' 2005 66(3): 437-449, [http://www.jstor.org/stable/3654189 in JSTOR]</ref> [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ W. ಎಲಿಯಟ್]], ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1869-1909, ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಅನುಕೂಲಕರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ನಿವಾರಿಸಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಸ್ವ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಲೌಕಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಎಲಿಯಟ್ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಲೌಕಿಕಗೊಳಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ದಾರ್ಶನಿಕ ಯೂನಿಟೇರಿಯನ್ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾಗಿದ್ದರು. [[ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಎಲ್ಲೆರಿ ಚಾನ್ನಿಂಗ್]] ಹಾಗೂ [[ರಾಲ್ಫ್ ವಾಲ್ಡೋ ಎಮರ್ಸನ್]] ರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಈ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮಾನವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯೋಗ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಘನತೆಯ ಮೇಲೆ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಅವನ ಹಕ್ಕು, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಸ್ಥವಾಗಿರುವ ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತ್ತು.<ref>ಸ್ಟೀಫನ್ P. ಷೂಮೇಕರ್, "ದಿ ಥಿಯಾಲಜಿಕಲ್ ರೂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ W. ಎಲಿಯಟ್'ಸ್ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್", ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಯೂನಿಟೆರಿಯನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಲಿಸ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' 2006-2007 31: 30-45, </ref> === 20ನೇ ಶತಮಾನ === ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯು ಅಂಕುರಿಸಿದ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಬೆಳೆಯಿತು ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರುಗಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಹುಳ್ಯವು ಹೊಸ ಪದವಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡಿಕೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. [[ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್]] ನ್ನು 1879ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ನ ಸಹೋದರ ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ==== ಅರ್ಹತಾಶಾಹಿ ==== [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ರಯಂಟ್ ಕಾನಂಟ್]] (ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 1933–1953) ಸೃಜನಾತ್ಮಕತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನವನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಖಾತರಿ ನೀಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಅವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ಅರ್ಹತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಿಗೆ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶದ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಮನಗಂಡರು, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾನಂಟ್ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಯುವಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ, ನೇಮಕ ಮಾಡುವ, ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಇಸವಿ 1943ರಲ್ಲಿ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಭೂತ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಬೋಧಕವರ್ಗವನ್ನು ಕೋರಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬಂದ ''ವರದಿ'' ಯನ್ನು 1945ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ.<ref>ಅನಿತಾ ಫಾಯ್ ಕ್ರಾವಿಟ್ಜ್, "ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ 1945: ಆನ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಎಥ್ನೋಗ್ರಫಿ", Ph.D. ಡಿಸ್ಸರ್ಟೆಶನ್, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ, 1994, 367 ಪುಟಗಳು; AAT 9427558</ref> 1945-1960ರ ನಡುವಿನ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವೈವಿಧ್ಯದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಹಳೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಸೆಳೆಯದೇ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಿಸಲಾಯಿತು; ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪಂಥದವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗ್ರೋಗಳು, ಹಿಸ್ಪಾನಿಕರು ಅಥವಾ ಏಶಿಯನ್ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಕೊಡಲಾಯಿತು.<ref>ಮಾಲ್ಕ A. ಓಲ್ಡರ್. (1996). [http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=217911 ಪ್ರಿಪರೆಟರಿ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಅಡ್ಮಿಷನ್ಸ್ ಪ್ರೋಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090911160531/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=217911 |date=2009-09-11 }}. [[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]], ಜನವರಿ 24, 1996</ref> ==== ಮಹಿಳೆಯರು ==== ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದರು, ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸಮನಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪುರುಷರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಳೆದ 1977ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಪ್ರವೇಶಾತಿಗಳ ವಿಲೀನತೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿತು, ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದ್ದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿತು. ಕಾಲೇಜು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿ ನೀಡಿದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಪದವಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಇಸವಿ 1879ರಲ್ಲಿ "ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅನೆಕ್ಸ್ ಫಾರ್ ವಿಮೆನ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ [[ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್]],<ref>{{cite book |first=Sally |last=Schwager |chapter=Taking up the Challenge: The Origins of Radcliffe |title=Yards and Gates: Gender in Harvard and Radcliffe History |editor=Laurel Thatcher Ulrich (ed.) |location=New York |publisher=Palgrave Macmillan |year=2004 |isbn=1403960984 |pages87=115}}</ref> ಕಳೆದ 1999ರಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದೊಂದಿಗೆ ಲೀನವಾಗಿ, [[ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಸ್ಟಡಿ]] ಹೆಸರಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಯಿತು. ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುವ [[ದ್ರೆವ್ ಗಿಲ್ಪಿನ್ ಫೌಸ್ಟ್]] (1947- ), 2007ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾದರು. [[ಚಿತ್ರ:Harvard square harvard yard.JPG|thumb|ಹೊಲ್ಯೋಕೆ ಸೆಂಟರ್‌ನಿಂದ ಕಂಡುಬರುವ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಪ್ರಾಂಗಣ]] ==== ಉದಾರವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ==== ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಅದರ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಇತರ ಹಲವು ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಂತೆ,<ref>{{cite journal|first1=Mack D. |last1=Mariani |first2=Gordon J. |last2=Hewitt |title=Indoctrination U.? Faculty Ideology and Changes in Student Political Orientation |journal=PS: Political Science & Politics |volume=41 |issue=4 |pages=773–783 |year=2008 |doi=doi:10.1017/S1049096508081031}}</ref><ref>{{citation|title=Professor Is a Label That Leans to the Left |date=January 17, 2010 |last=Cohen |first=Patricia |newspaper=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2010/01/18/arts/18liberal.html?pagewanted=print}}</ref> ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ [[ಉದಾರವಾದಿ]]ಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕೇಂದ್ರದ ಎಡಕ್ಕೆ).<ref>{{cite journal|title=The Conservative Influence of the Federalist Society on the Harvard Law School Student Body |last=Hicks, Jr. |first= George W. |year=2006 |journal=Harvard Journal of Law & Public Policy |volume=29 |number=2 |url=http://www.law.harvard.edu/students/orgs/jlpp/Vol29_No2_Hicks.pdf}}</ref> ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಬರಹಗಾರ [[ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ F. ಬಕ್ಲೆಯ್, Jr.]], ತಾವು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬೋಧಕ ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಫೋನ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲ 2000 ಹೆಸರುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವುದಾಗಿ ಕುಹಕವಾಡುತ್ತಾರೆ,<ref>{{citation |title=William F. Buckley, Jr., 82, Godfather of Modern Conservatism |newspaper=New York Sun |last=Miller |first=Stephen |date=February 28, 2008 |url=http://www.nysun.com/obituaries/william-f-buckley-jr-82-godfather-of-modern/72002/?print=0367121721 |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2010 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 29, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429124642/http://www.nysun.com/obituaries/william-f-buckley-jr-82-godfather-of-modern/72002/?print=0367121721 |url-status=dead }}</ref> [[ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್]], 1970ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ್ನು "[[ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್]] ಆನ್ ದಿ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್]]" ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ,<ref>{{citation |last=Currie |first=Duncan |date=July 28, 2004 |title="Kremlin on the Charles" No More? |magazine=The Weekly Standard |url=http://www.weeklystandard.com/print/Content/Public/Articles/000/000/004/394emjiy.asp |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2010 |archive-date=ಜನವರಿ 8, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108061008/http://www.weeklystandard.com/print/Content/Public/Articles/000/000/004/394emjiy.asp |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ H.W. ಬುಶ್]] ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಉದಾರವಾದಿ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ [[1988ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1988/06/11/us/bush-traces-how-yale-differs-from-harvard.html |title=Bush Traces How Yale Differs From Harvard |newspaper=The New York Times |last=Dowd |first=Maureen |date=June 11, 1988}}</ref> ಬೋಧಕವರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದವರು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು [[ರಿಸರ್ವ್ ಆಫೀಸರ್ಸ್' ಟ್ರೇನಿಂಗ ಕಾರ್ಪ್ಸ್]] ನ (ROTC) ಯೋಜನೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ - ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಮೀಪವಿರುವ MITಯ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತಾಯಿತು.<ref>{{cite web |last=Flow |first=Christian B. |url=http://www.thecrimson.com/printerfriendly.aspx?ref=522609 |title=Will ROTC Return? &#124; The Harvard Crimson |publisher=Thecrimson.com |date=2008-03-18 |accessdate=2010-02-22 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ ವಿವರಿಸುವಂತೆ, "ತಿಳಿದ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿನಿಯರು, ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉಭಯಲಿಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ROTCಗೆ ಪ್ರವೇಶಾತಿಯನ್ನು ನೀಡದಿರುವ ಹಾಗೂ ಅವರನ್ನು ಸೇವೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಫೆಡರಲ್ ನೀತಿಯು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಾರತಮ್ಯ ಕುರಿತ ತನ್ನ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ." <ref>[http://webdocs.registrar.fas.harvard.edu/ugrad_handbook/current/ugrad_handbook_single.pdf ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100626092444/http://webdocs.registrar.fas.harvard.edu/ugrad_handbook/current/ugrad_handbook_single.pdf |date=2010-06-26 }}, ಪುಟ 59.</ref> ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಲಾರೆನ್ಸ್ ಸಮ್ಮರ್ಸ್]] 2006ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷಗಿರಿಗೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ರಾಜಿನಾಮೆಯನ್ನು, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಎರಡನೇ ಅವಿಶ್ವಾಸ ಮತ ಗೊತ್ತುವಳಿಗೆ ಒಂದು ವಾರ ಮುಂಚೆಯೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಡೆರೆಕ್ ಬೊಕ್]] ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. GSASನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪದವಿಪೂರ್ವ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸುವ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಕಲಾ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗಗಳ ಬೋಧಕವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರು, ಸಮ್ಮರ್ಸ್ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 15, 2005ರಲ್ಲಿ 218-185 ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ, 18 ಜನರ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ "ಲ್ಯಾಕ್ ಆಫ್ ಕಾನ್ಫಿಡೆನ್ಸ್" ಗೊತ್ತುವಳಿಗೆ ಈ ಮುಂಚೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದರು. 2005ನೇ ಗೊತ್ತುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ ನಂತರ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿತ್ತು.<ref>ಬೋಂಬಾರ್ಡಿಯೇರಿ, M. (2005). [http://www.boston.com/news/education/higher/articles/2005/01/17/summers_remarks_on_women_draw_fire?mode=PF ಸಮ್ಮರ್ಸ್' ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಆನ್ ವುಮನ್ ಡ್ರಾ ಫೈರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050310041309/http://www.boston.com/news/education/higher/articles/2005/01/17/summers_remarks_on_women_draw_fire?mode=PF |date=2005-03-10 }}. [[ದಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್]], ಜನವರಿ 17, 2005.</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಸಮ್ಮರ್ಸ್ ಈ ವಿಷಯದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಕರೆದರು: ದಿ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆನ್ ವಿಮೆನ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಹಾಗೂ ದಿ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆನ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್. ಅವರ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ $50 ದಶಲಕ್ಷ ಹಣದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಸಹ ಸಮ್ಮರ್ಸ್ ನೀಡಿದರು. [[ದ್ರೆವ್ ಗಿಲ್ಪಿನ್ ಫೌಸ್ಟ್]] ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ 28ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ. ಒಬ್ಬ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞೆ]], [[ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ]]ಯ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ಹಾಗೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಲಿಂಕನ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಗಿದ್ದ ಫೌಸ್ಟ್, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ.<ref name="crimson-pres">[http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516910 "ಫೌಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ಪೆಕ್ಟೆಡ್ ಟು ಬಿ ನೇಮ್ಡ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ದಿಸ್ ವೀಕ್ ಎಂಡ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903130427/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516910 |date=2009-09-03 }} ''[[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]]'' , 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007</ref><ref name="harvard-pres">[https://web.archive.org/web/20080430103231/http://www.news.harvard.edu/gazette/2007/02.15/99-president.html "ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ದ್ರೆವ್ ಫೌಸ್ಟ್ ರನ್ನು ತನ್ನ 28ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿತು,"] ''ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್'' , 11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007</ref> == ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Harvard University map (older, date unknown).jpg|thumb|upright|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆವರಣ (ಸುಮಾರು 1938)]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರುಗಳು, ಉಪನ್ಯಾಸಕರು, ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸರಿಸುಮಾರು 2,110 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೋಧಕವರ್ಗವು 2008-09ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದರು,<ref>{{cite book|last=Office of Institutional Research.|title=Harvard University Fact Book 2008-09|year=2009|url=http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/factbook.php|access-date=2010-08-02|archive-date=2010-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20100731011607/http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/factbook.php|url-status=deviated|accessdate=2010-08-02|archivedate=2010-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100731011607/http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/factbook.php}} ("ಬೋಧಕವರ್ಗ")</ref> ಜೊತೆಗೆ 6,715 [[ಪದವಿಪೂರ್ವ]] ಹಾಗೂ 12,424 [[ಪದವಿ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದರು.<ref>{{cite book|last=Harvard University.|title=Financial Report, Fiscal Year 2009|year=2009|url=http://vpf-web.harvard.edu/annualfinancial/pdfs/2009fullreport.pdf|access-date=2010-08-02|archive-date=2011-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110223182704/http://vpf-web.harvard.edu/annualfinancial/pdfs/2009fullreport.pdf|url-status=dead}} ಪುಟ. 20.</ref> ಶಾಲೆಯ ಸಮವಸ್ತ್ರವು ''[[ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]]'' (ಕಡುಗೆಂಪು) ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬಣ್ಣದ ಹೆಸರನ್ನು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡವು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಹಾಗೂ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ''[[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]]'' ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಈ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಘಟಕವು 1857ರಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.([[ಮಜೆಂಟ]](ಕೆನ್ನೇರಿಳೆ ಬಣ್ಣ)ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ), ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆನ್ನು ಉಳ್ಳ ಬಣ್ಣವನ್ನು 1858ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಎಲಿಯಟ್]], ಕಾಲೇಜಿನ ಯುವ ಪದವೀಧರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ 21ನೇ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು (1869–1909), ಇವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಬಂಡಾನಾವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಹಾರನೌಕಾಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕರು ಇವರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:John Harvard statue at Harvard University.jpg|thumb|left|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜಾನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಾತ್ಮಕ ಅಲಂಕರಣಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೇಲಿನ ಕಂಡುಬರುವ ವರ್ಣಾತ್ಮಕ ಹೂಮಾಲೆ.]] ಹಾರ್ವಡ್ [[ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ನೇಹಪರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳ ವಿಲೀನವನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭ ಅಂದರೆ 1900ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದ್ದಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು (ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು). ಇಂದು, ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹಲವು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್-MIT ಡಿವಿಷನ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]], ದಿ ಬೋರ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್-ಮಿತ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಹಾಗೂ ಡಿಬ್ನೆರ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎರಡೂ ಶಾಲೆಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಪದವಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವಿಲ್ಲದೆ [[ಪ್ರತಿ-ನೋಂದಣಿ]]ಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಪದವಿಗೂ ಸಹ ಮನ್ನಣೆ ದೊರಕುತ್ತಿತ್ತು. === ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === ==== ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ==== ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಎರಡು ಮಂಡಳಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಮೊದಲನೆಯದು 1650ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫೆಲೋಸ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್]] ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಓವರ್ ಸೀರ್ಸ್]] [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಇವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೌಕರರು ಹಾಗೂ ಬೋಧಕವರ್ಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 16,000 ಮಂದಿಯಿದ್ದಾರೆ.<ref> ಬರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್, ಜೂನ್ 24, 2009, ಪುಟ 11B, ""ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಟು ಕಟ್ 275 ಜಾಬ್ಸ್" ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್</ref> ==== ಬೋಧನಾಂಗಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳು ==== ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಇಂದು ಒಂಬತ್ತು ಬೋಧನಾಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ: [[ಚಿತ್ರ:harvard yard winter 2009j.JPG|thumb|ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಪ್ರಾಂಗಣ, ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಸತಿನಿಲಯ]] * [[ಕಲೆ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಬೋಧನಾಂಗ]] ಹಾಗೂ ಅದರ ಉಪ-ಬೋಧನಾಂಗ, ದಿ [[ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್]], ಜಂಟಿಯಾಗಿ: ** [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್]], ವಿಶ್ವದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿಭಾಗ (1636) ** ದಿ [[ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್]] (ಸ್ಥಾಪನೆ 1872) ** ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸಮ್ಮರ್ ಸ್ಕೂಲ್ (1871) ಹಾಗೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್ಟೆನ್ಶನ್ ಸ್ಕೂಲ್ (1910) ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಡಿವಿಷನ್ ಆಫ್ ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಎಜುಕೇಶನ್]] * [[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್]](1782) * [[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್]](1867). * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಡಿವಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್]] (1816) * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್]] (1817) * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬಿಸ್ನಿಸ್ ಸ್ಕೂಲ್]] (1908) * ದಿ [[ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈನ್]] (1914) * ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್]] (1920) * ದಿ [[ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್]] (1922) * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕೆನ್ನೆಡಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್]] (1936) ಕಳೆದ 1999ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ [[ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು]] [[ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ]] ಎಂದು ಪುನಸ್ಸಂಘಟಿಸಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಓವರ್ ಸೀಸ್]] ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಡಿವಿಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌‌ಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ 14ನೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು ([[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್]]).<ref name="creation of engineering school">[http://seas.harvard.edu/aboutus/deansoffice/ "ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090823015737/http://www.seas.harvard.edu/aboutus/deansoffice/ |date=2009-08-23 }}, ಫೆಬ್ರವರಿ 2007</ref><ref name="dean's letter">[https://web.archive.org/web/20080624190940/http://www.fas.harvard.edu/home/administration/knowles/letter_faculty.pdf "ಬೋಧಕವರ್ಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಪತ್ರ,"], ಏಪ್ರಿಲ್ 2007</ref> === ದತ್ತಿ === ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ತನ್ನ ದತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, 2008ರ ಜುಲೈನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಅವಧಿಗೆ 22% ನಷ್ಟವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. (ಸರಿಸುಮಾರು $8 ಶತಕೋಟಿ) ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಜೆಟ್ ಕಡಿತವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |work=Wall Street Journal|first=John|last=Hechinger|title=Harvard Hit by Loss as Crisis Spreads to Colleges|page=A1|date=2008-12-04}}</ref> ನಂತರದ ವರದಿಯು<ref name="vanity">[http://www.vanityfair.com/politics/features/2009/08/harvard200908?printable=true&amp;currentPage=all ನೀನಾ ಮುಂಕ್ ಆನ್ ಹಾರ್ಡ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಅಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್]</ref> ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಷ್ಟವು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿತ್ತೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತು, (ಫೋರ್ಬ್ಸ್<ref name="ForbesUndEnd">[http://www.forbes.com/2009/03/03/harvard-university-investment-opinions-contributors_endowment_print.html ಅಂಡರ್ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್ಸ್, ಭಾಗ I]</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಲ್ಲಿ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣವು $12 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟಾಗಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು) ಇದರಂತೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ತನ್ನ ದತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50% ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ತನ್ನ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತೆ ಸಮತೂಗಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗವಾದ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ, 2011ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ $1.2 ಶತಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಆಲ್ಸ್ಟನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು<ref name="vanity" />, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. == ಕ್ಯಾಂಪಸ್ == [[File:Harvard architects.png|thumb|upright| ಕಳೆದ 2005ರಂತೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೌಕದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲೇಜು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ದಿನಾಂಕ ಹಾಗೂ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ನಕ್ಷೆ. ಸಮೀಪದ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.]] ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನೆರೆಯ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್]] ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬಿಸ್ನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಹಾಗೂ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಲವು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಬಾಸ್ಟನ್ ನಗರದ ನೆರೆ ಪ್ರದೇಶ [[ಆಲ್ಸ್ಟನ್]] ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ನಿಂದ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನದಿ]]ಯ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್]], [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್]], ಹಾಗೂ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್]] [[ಬಾಸ್ಟನ್]] ನ [[ಲಾಂಗ್ ವುಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರದೇಶ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವತಃ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಾಂಗಣ]]ವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಸೆವೆರ್ ಹಾಲ್]] ಹಾಗೂ [[ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]], ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಚರ್ಚ್, ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ [[ಹೊಸವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಸತಿನಿಲಯ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಎರಡನೇ ವರ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷದ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹನ್ನೆರಡು [[ವಸತಿ ನಿಲಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಾಂಗಣದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಥವಾ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನದಿ]]ಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಉಳಿದ ಮೂರು ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳು ಪ್ರಾಂಗಣದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಅರ್ಧ ಮೈಲಿ ದೂರವಿರುವ ನೆರೆಯ [[ಕ್ವಾಡ್ರಾನ್ಗಲ್]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ವಾಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆ [[ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್]] ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸತಿ ನಿಲಯವು ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಹೌಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಗಳಿಗೆ(ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲಿನ ಭೋಜನಗೃಹದ ಪಾರುಪತ್ಯ ಮಾಡುವ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ) ಹಾಗೂ ನಿವಾಸಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಗೆ ಕೋಣೆಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಭೋಜನಶಾಲೆ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಹಾಗೂ ಇತರ ಹಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು [[ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ [[ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹಾರ್ಕ್ನೆಸ್ಸ್]] ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.exeter.edu/news_and_events/news_events_2086.aspx ಎಕ್ಸೆಟರ್ ಬುಲೆಟಿನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080626162608/http://www.exeter.edu./documents/Exeter_Bulletin/FA06_Men_Behind_the_Plan.pdf |date=2008-06-26 }} ನಲ್ಲಿ [http://www.exeter.edu./documents/Exeter_Bulletin/FA06_Men_Behind_the_Plan.pdf ಬಯೋಗ್ರಫಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080626162608/http://www.exeter.edu./documents/Exeter_Bulletin/FA06_Men_Behind_the_Plan.pdf |date=2008-06-26 }}</ref> [[File:harvard memorial church winter 2009.JPG|thumb|left|upright| ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಚರ್ಚ್ ]] ಹಿಂದಿನ ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆವರಣದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವಾದ ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಪ್ರಾಂಗಣವು, (ಇದೀಗ ಇದು ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನ ತವರಾಗಿದೆ) [[ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್]] ಹಾಗೂ [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕಾಮನ್]] ಗೆ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿದೆ. 2006 - 2008ರವರೆಗೂ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಆವರಣದೊಳಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಪರಾಧದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 48 ಬಲಾತ್ಕಾರ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು, 10 ದರೋಡೆಗಳು, 15 ತೀವ್ರತರವಾದ ಹಲ್ಲೆಗಳು, 750 ಕನ್ನಗಳ್ಳತನಗಳು, ಹಾಗೂ ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಕಳ್ಳತನದ 12 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.american-school-search.com/safety/harvard-university |title=Harvard University - Safety Report |publisher=American School Search |date= |accessdate=2010-06-30}}</ref> === ಉಪ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು === ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್/ಆಲ್‌ಸ್ಟನ್ ಹಾಗೂ ಲಾಂಗ್ ವುಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣಗಳಲ್ಲದೆ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬಾಸ್ಟನ್ ನ [[ಜಮೈಕಾ ಪ್ಲೈನ್]] ಪ್ರದೇಶದ [[ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ಆರ್ಬೋರೆಟಂ]]; [[ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್, D.C.]]ಯ [[ದುಂಬಾರ್ಟನ್ ಓಕ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಂಡ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್]] ; [[ಪೀಟರ್ಶಾಮ್, ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್]] ನ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್]]; ಹಾಗೂ ಇಟಲಿಯ [[ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಲ್ಲಾ ಐ ತಟ್ಟಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್<ref>{{cite web |url=http://www.itatti.it/ |title=Villa I Tatti: The Harvard University Center for Italian Renaissance Studies |publisher=Itatti.it |date= |accessdate=2010-06-30 |archive-date=2010-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100702154341/http://www.itatti.it/ |url-status=dead }}</ref> ಗಳ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಆಡಳಿತ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. === ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಪ್ರಮುಖ ವಿಸ್ತರಣೆ === ಕಳೆದ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆವರಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ [[ಆಲ್ಸ್ಟನ್]] ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ, ಇದು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ನಿಂದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನದಿಯವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.allston.harvard.edu/ |title=ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಲ್ಸ್ಟನ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಹೋಂ ಪೇಜ್ |access-date=2010-08-02 |archive-date=2010-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811135040/http://allston.harvard.edu/ |url-status=dead }}</ref> ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಇದೀಗ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಗಿಂತ ಸರಿಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ಶೇಕಡಾ ಅಧಿಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಲ್ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಆವರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಆಲ್ಸ್ಟನ್ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸೇತುವೆಗಳು, ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಅಥವಾ ಒಂದು [[ಟ್ರ್ಯಾಮ್]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನದಿ]]ಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕ್ರಮಿಸಲು ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗಾಗಿ[[ಸ್ಟಾರ್ರೊವ್ ಡ್ರೈವ್‌]]ನ ಒಂದು ಭಾಗದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಸೇರಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳ ಫಥಗಳು ಹಾಗೂ ಆಲ್ಸ್ಟನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌‍ನುದ್ದಕ್ಕೂ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಯೋಜಿಸಲಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಂತಹ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಚಾರದ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವುದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಉದ್ಯಾನವನದ ಪ್ರದೇಶ ಮುಂತಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಬಾಕಿಯಿರುವ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಇರುವ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದರೆ ಅದರ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಧ್ಯೇಯ ಹಾಗೂ ಬಲವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 500,000 ಚದರ ಅಡಿಯ (50,000 m²) ಎರಡು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ಆಲ್ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ, ಇದು ಹಲವಾರು ಅಂತರಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಟೆಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತೃತ [[ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ವಿಭಾಗ ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್, [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್]] ಹಾಗೂ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್]] ನ್ನು ಆಲ್ಸ್ಟನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪದವಿಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಪದವಿಯ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳನ್ನು ಆಲ್ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲೂ ಸಹ ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನೂ ಸಹ ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ದತ್ತಿ ನೀಡಿಕೆಯಲ್ಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಇಳಿತದಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. === ತಾಳಿಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ === ಕಳೆದ 2000ದಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್, ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ [[ಸಸ್ಟೈನೆಬಿಲಿಟಿ]] ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಜೊತೆಗೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು,<ref name="Harvard Green Campus Initiative">{{cite web | title =Office for Sustainability: History | publisher =Harvard University | url =http://www.green.harvard.edu/ofs/history | accessdate =2009-10-30 | archive-date =2009-10-30 | archive-url =https://web.archive.org/web/20091030183517/http://www.green.harvard.edu/ofs/history | url-status =dead }}</ref> ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಆಫೀಸ್ ಫಾರ್ ಸಸ್ಟೈನಬಿಲಿಟಿ (OFS) ಎಂದು ಸಾಂಸ್ಥೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Office for Sustainability">{{cite web | title =Office for Sustainability: Mission | publisher =Harvard University | url =http://www.green.harvard.edu/ofs/mission | accessdate =2009-10-30 | archive-date =2009-12-27 | archive-url =https://web.archive.org/web/20091227005232/http://www.green.harvard.edu/ofs/mission | url-status =deviated | archivedate =2009-12-27 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20091227005232/http://www.green.harvard.edu/ofs/mission }}</ref> 25 ಜನ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ನೌಕರರು, ಡಜನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ $12 ದಶಲಕ್ಷ ಸಾಲ ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ, OFS ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name=" America's Greenest Colleges">{{cite web | title =America's Greenest Colleges | publisher =Forbes Magazine | url =http://www.forbes.com/2008/05/02/college-harvard-uvm-biz-energy-cx_bw_0502greenu_slide_5.html?thisSpeed=15000 | accessdate =2008-05-21 | archiveurl =https://archive.today/20121209002655/http://www.forbes.com/2008/05/02/college-harvard-uvm-biz-energy-cx_bw_0502greenu_slide_5.html?thisSpeed=15000 | archivedate =2012-12-09 | url-status =live }}</ref> 26 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ "A-" ಗ್ರೇಡ್ ಪಡೆದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಒಂದೆನಿಸಿದೆ. ಇದು ಕಾಲೇಜ್ ಸಸ್ಟೈನಬಿಲಿಟಿ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ 2010ನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಸ್ಟೈನಬಲ್ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಗ್ರೇಡ್ ನೀಡಿದೆ.<ref name="Sustainable Endowments Institute Report Card">{{cite web | title =College Sustainability Report Card 2010 | publisher =Sustainable Endowments Institute | url =http://www.greenreportcard.org/report-card-2010/ | accessdate =2009-10-30 | archive-date =2009-10-23 | archive-url =https://web.archive.org/web/20091023064822/http://greenreportcard.org/report-card-2010 | url-status =dead }}</ref> == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ವರೂಪಗಳು == {{Infobox US university ranking | ARWU_W = 1 | ARWU_N =1 | ARWU_SCI =1 | ARWU_ENG = 38 | ARWU_LIFE =1 | ARWU_MED =1 | ARWU_SOC =1 | BW =3 | EC = 5 | FT =3 | GUR =6 | THES_W = 1 | THES_N =1 | USNWR_NU = 1 | USNWR_Bus = 1 | USNWR_Law = 2 | USNWR_Medr = 1 | USNWR_Medc = 15 | USNWR_Eng = 18 | USNWR_Ed = 6 | Wamo_NU =11 | WSJ =14 | Forbes =5 | Forbes_Bus =3 }} ಕಳೆದ 2009ರಲ್ಲಿ ''[[U.S. ನ್ಯೂಸ್ &amp; ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್]]'' ಶ್ರೇಣೀಕರಣವು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲೇ ಮೊದಲೆಂದು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದೆ.<ref>[[US ನ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್]]. (2006). [http://www.usnews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/t1natudoc_brief.php ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್: ಟಾಪ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ]</ref> 2009ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ,QS ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಾಂಕಿಂಗ್ಸ್ <ref>[http://www.topmba.com/fileadmin/pdfs/2007_Top_200_Compact.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090612061058/http://www.topmba.com/fileadmin/pdfs/2007_Top_200_Compact.pdf |date=2009-06-12 }}&nbsp; — ಏ 2008 ರಾಂಕಿಂಗ್ ಫ್ರೊಂ ದಿ ''[[THES - QS]]'' ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್.</ref>(ಇದು 2010ರಿಂದ [[QS ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರ‌್ಯಾಂಕಿಂಗ್ಸ್]] ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ)ಮತ್ತು [[ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ರ‌್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್]] ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅಗ್ರ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. [[THE - QS ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಾಂಕಿಂಗ್ಸ್]] ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವಿಕಶಾಸ್ತ್ರ, ಬಯೋಮೆಡಿಸಿನ್, ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು, ಹಾಗೂ ನಿಸರ್ಗ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು. [[ದಿ ಕಾರ್ನೆಜಿ ಫೌಂಡೆಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟೀಚಿಂಗ್]], ''[[ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' , ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಕ ಫೆಲೋಗಳ ಮೇಲಿನ ಅದರ ಅವಲಂಬನೆ ಕುರಿತು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಹಿಕ್ಕ್ಸ್, D. L. (2002). [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9803E5D71130F933A1575AC0A9649C8B63 ಶುಡ್ ಅವರ ಕಾಲೇಜಸ್ ಬಿ ರಾಂಕ್ಡ್?]. ಲೆಟರ್ ಟು [''[[ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' , ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2002.</ref><ref>ಮೆರ್ರೌ, J. (2004). [http://www.carnegiefoundation.org/perspectives/perspectives2004.June.htm ಗ್ರೇಡ್ ಇನಫ್ಲೇಶನ್: ಇಟ್'ಸ್ ನಾಟ್ ಜಸ್ಟ್ ಆನ್ ಇಶ್ಯೂ ಫಾರ್ ದಿ ಐವಿ ಲೀಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130623123609/http://www.carnegiefoundation.org/perspectives/perspectives2004.June.htm |date=2013-06-23 }}. ''ಕಾರ್ನೆಜಿ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್'' , [[ದಿ ಕಾರ್ನೆಜಿ ಫೌಂಡೆಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟೀಚಿಂಗ್]].</ref> ''ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ನ ಒಂದು ಲೇಖನವು, ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಐವಿ ಲೀಗ್ ನ ಕೆಲವು ಇತರ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿತು. ಇತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸಹ [[ಗ್ರೇಡ್ ಇನಫ್ಲೇಶನ್]] (ಗುಣಾಂಕದ ಹೆಚ್ಚಳ) ಮಾಡುತ್ತದೆಂಬ ಆಪಾದನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="ColumbiaSpectator">ರೋಸನೆ, O. (2006). [http://www.columbiaspectator.com/vnews/display.v/ART/2006/03/20/441e68d04bbff ಕಾಲೇಜ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಸ್ಟ್ರೆಟರ್ಸ್ ಟೆಕ್ ಆನ್ ಇನ್ಫ್ಲೇಟೆಡ್ ಗ್ರೇಡ್ ಅವರೇಜಸ್]{{dead link|date=April 2010}}. ''[[ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಟರ್]]'' , ಮಾರ್ಚ್ 20, 2006.</ref> ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ SATನ ಅಂಕಗಳ ಒಂದು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆಯು, GPAಗಳ ಏರಿಕೆಯು,ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೌಖಿಕ ಹಾಗೂ ಗಣಿತದ SAT ಅಂಕಗಳ ರೇಖೀಯ ವರ್ಧನೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. (1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪದ್ಧತಿ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ ನಂತರವೂ), ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಘಟಕ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪ್ರೇರಣೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವೂ ಸಹ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ಕೊಹ್ನ್, A. (2002). [http://www.alfiekohn.org/teaching/gi.htm ದಿ ಡೇಂಜರಸ್ ಮಿಥ್ ಆಫ್ ಗ್ರೇಡ್ ಇನಫ್ಲೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060409113947/http://www.alfiekohn.org/teaching/gi.htm |date=2006-04-09 }}. ''[[ದಿ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಆಫ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್]]'' , ನವೆಂಬರ್ 8, 2002.</ref> ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಆನರ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 2004ರಲ್ಲಿ 90%ನಿಂದ 2005ರಲ್ಲಿ 60%ಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಆನರ್ಸ್ ಗಳಾದ "ಜಾನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಕಾಲರ್" ಹಾಗೂ "ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಕಾಲರ್" ಇದೀಗ ಕೇವಲ ಶೇಕಡ 5ರಷ್ಟು ಅಗ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೆ ಶೇಕಡ 5ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಲೇಖಕನ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ. (2003). [http://www.harvardmagazine.com/on-line/0103128.html ಬ್ರೆವಿಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060326123427/http://www.harvardmagazine.com/on-line/0103128.html |date=2006-03-26 }}. [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್]], ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ 2003.</ref><ref>ಮಿಲ್ಜೊಫ್, R. M., ಪಲೆಯ್, A. R., &amp; ರೀಡ್, B. J. (2001). [https://web.archive.org/web/20050204131059/http://www.thecrimson.com/fmarchives/fm_03_01_2001/article4A.html Grade Inflation is Real]. ''ಫಿಫ್ಟೀನ್ ಮಿನಿಟ್ಸ್'' ಮಾರ್ಚ್ 1, 2001.</ref><ref>ಬೋಂಬಾರ್ಡಿಯೇರಿ, M. &amp; ಸ್ಚ್ವೆಯಿಟ್ಜರ್, S. (2006). "ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ, ಎಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನೋ ಮೋರ್ ಕನ್ಸರ್ನ್ ಫಾರ್ ಟಾಪ್ ಗ್ರೇಡ್ಸ್." ''[[ದಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್]]'' , ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 2006. ಪುಟ. B3 (ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಗ್ರೋಸ್ಸ್ ಕೋಟ್ಸ್, 23.7% A/25% A- ಅಂಕಿಗಳನ್ನು, "ಎಲ್ಲ-ಕಾಲದ ಅಧಿಕ" ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.").</ref><ref>[[ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್]]. (2004). [http://www.usatoday.com/news/education/2004-04-26-princeton-grades_x.htm ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ಬಿಕಮ್ಸ್ ಫಸ್ಟ್ ಟು ಫಾರ್ಮಲಿ ಕಾಂಬ್ಯಾಟ್ ಗ್ರೇಡ್ ಇನಫ್ಲೇಶನ್]. [[USA ಟುಡೇ]], ಏಪ್ರಿಲ್ 26, 2004.</ref> === ಬೋಧನಾವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆ === ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಪರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವಿವಿಧ ಶಾಲೆಗಳ ಬೋಧನಾವರ್ಗದವರಲ್ಲಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಫೆಲ್ಡ್ ಸ್ಟೇಯಿನ್]], [[ಹಾರ್ವೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ಫೀಲ್ಡ್]] [[ಗ್ರೇಡ್ ಮನ್ಕಿವ್]], ಬ್ಯಾರನೆಸ್ ಶಿರ್ಲೆಯ್ ವಿಲ್ಲಿಯಂಸ್, ಹಾಗೂ [[ಅಲನ್ ಡೆರ್ಶೋವಿಟ್ಸ್]] [[ಎಡಪಂಥೀಯ]]ರೀದ [[ಮೈಕಲ್ ವಾಲ್ಜರ್]] ಹಾಗೂ ಸ್ಟೀಫನ್ ಥರ್ನ್ ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಗತಿಪರರಾದ]] [[ರಾಬರ್ಟ್ ನೋಜಿಕ್]] ಹಿಂದೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬೋಧಕವರ್ಗಕ್ಕೆ ಘನತೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. 1964 ಹಾಗೂ 2009ರ ನಡುವೆ,ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಜೊತೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಬೋಧನಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಜತೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಒಟ್ಟು 38 ಬೋಧಕವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನೋಬಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ (ಶತಮಾನದ ಕಡೆಯ ಚತುರ್ಥ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 17 ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಪುರಸ್ಕೃತಗೊಂಡಿದೆ).<ref>{{cite book|last=Nobel Foundation|title=Nobel laureates and universities|year=2009|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/lists/universities.html}}</ref> ==== ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಗಳು ==== {{See also|#Library system and museums}} {{Expand list|date=August 2009}} ;ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು * [[ಬೋರ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ MIT ಅಂಡ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್]] * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಇನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ ರಿಸರ್ಚ್]] * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] * [[ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಕ್ವಾನ್ಟಿಟೇಟಿವ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್]]<ref>{{Cite web |url=http://iq.harvard.edu/ |title=ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಕ್ವಾನ್ಟಿಟೇಟಿವ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ {{!}} ಹೋಂ ಫಾರ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ |access-date=2010-08-02 |archive-date=2010-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100723164834/http://www.iq.harvard.edu/ |url-status=dead }}</ref> * [[ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್]] (ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ 14 ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು) * ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ ಫಾರ್ ನ್ಯಾನೋಮೆಡಿಸಿನ್ (ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ-ಬ್ರಿಘಾಂ ಹಾಗೂ ವಿಮೆನ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ನ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ) * [[ಸ್ಚೆಪೆನ್ಸ್ ಐ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] * [[W. E. B. ಡು ಬೋಯಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಂಡ್ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ರಿಸರ್ಚ್]] * [[ವೈಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಬಯೋಲಾಜಿಕಲಿ ಇನ್‌ಸ್ಪೈರಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ;ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅದರ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು * ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡಿಸೈನ್:<ref>{{cite web |url=http://www.gsd.harvard.edu/research/index.html |title=Research & Publications |publisher=Gsd.harvard.edu |date= |accessdate=2010-02-22 |archive-date=2010-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100311191247/http://www.gsd.harvard.edu/research/index.html |url-status=dead }}</ref> ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್, ಜಾಯಿಂಟ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ & ದಿ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ * ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್:<ref>{{cite web|url=http://www.law.harvard.edu/programs/ |title=Research Programs and Centers |publisher=Law.harvard.edu |date= |accessdate=2010-02-22}}</ref> ಬರ್ಕ್ಮನ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅಂಡ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಹೌಸ್ಟನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ರೇಸ್ ಅಂಡ್ ಜಸ್ಟಿಸ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್, ಜಾನ್ M. ಓಲಿನ್ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಲಾ, ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಬಿಸ್ನೆಸ್ * ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ: [[ಪ್ರೋಸೊಪಗ್ನೋಸಿಯ]] ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಅಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಅಂಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್ <ref>{{Cite web |url=http://faceblind.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-02 |archive-date=2011-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727235817/http://faceblind.com/ |url-status=deviated |archivedate=2011-07-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727235817/http://faceblind.com/ }}</ref> ;ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಡನೆ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು * [[ದಿ ಫಾರ್ಸಿತ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] === ಪ್ರವೇಶಾತಿಗಳು === ಬರುವ 2014ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು 6.9% ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡಿದೆ, ಇದು ಶಾಲೆಯ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.usnews.com/blogs/paper-trail/2009/03/31/top-colleges-see-record-low-acceptance-rates.html |title=Top Colleges See Record-Low Acceptance Rates - The Paper Trail |publisher=usnews.com |date= |accessdate=2010-02-22 |accessdate=2010-04-03}}</ref> ಬರುವ 2013ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಾನುಮತಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು 2008ರಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಧಿಕ ನೆರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರವೇಶಾತಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿತು. ಕಳೆದ 2011ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ 9%ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರವೇಶಾತಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು, ಆ ವರ್ಷದ ಫಲಿತಾಂಶವು 80% ಆಗಿತ್ತು. [[US ನ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್]] ನ "2009ರ ಅಮೆರಿಕದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾಲೇಜು"ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ #2 ನೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದೆ ([[ಯೇಲ್]], [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್]] ಹಾಗೂ [[MIT]]ಗೆ ಸಮನಾಗಿ, [[ಕಾಲ್ಟೆಕ್]] ಗೆ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ), ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.usnews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/t1natudoc_brief.php|title=America's Best Colleges 2007|accessdate=2007-03-20}}</ref> ''[[US ನ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್]]'' 2006ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಧಿಗೆ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬಿಸ್ನೆಸ್‌ಗೆ 14.3%, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ 4.5%, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ 12.5%, ಕಾನೂನು ಶಾಸ್ತ್ರ 11.3%, ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರ 14.6% , ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ 4.9% ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಶೇಕಡಾವಾರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>[[U.S.ನ್ಯೂಸ್ &amp; ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್]] (2006).</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ 2007ರಲ್ಲಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಡಿಮೆ-ವರಮಾನ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯತೆಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಾವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಎದುರಿಸುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿನ ಅನನುಕೂಲವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>[https://www.nytimes.com/2006/09/12/education/12harvard.html ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಎಂಡ್ಸ್ ಅರ್ಲಿ ಅಡ್ಮಿಶನ್], ''[[ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' , ಅಲನ್ ಫೈನ್ಡರ್ ಹಾಗೂ ಕರೆನ್ W. ಅರೆನ್ಸನ್ ರಿಂದ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12, 2006</ref> ಪದವಿಪೂರ್ವ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ [[ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ]]ನೀತಿಗಳು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಶಪಿರೋ, J. (1997). [http://www.digitas.harvard.edu/~perspy/old/issues/1997/nov/second.html ಏ ಸೆಕೆಂಡ್ ಲುಕ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100818005956/http://www.digitas.harvard.edu/~perspy/old/issues/1997/nov/second.html |date=2010-08-18 }}.</ref> ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಿನ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸೂತ್ರದಡಿಯಲ್ಲಿ, $60,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಊಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಾಜರಿಯಾಗುವ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. $60,000ದಿಂದ $80,000 ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸಾವಿರ ಡಾಲರ್ ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್, $120,000 ಹಾಗೂ $180,000 ನಡುವಿನ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ವರಮಾನದಲ್ಲಿ 10%ನಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಕಟಣೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.hno.harvard.edu/gazette/2007/12.13/99-finaid.html |title=ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅನೌನ್ಸಸ್ ಸ್ವೀಪಿಂಗ್ ಮಿಡಲ್-ಇನ್ಕಮ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ - ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗೆಜೆಟ್ |access-date=2010-08-02 |archive-date=2008-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080515202433/http://www.hno.harvard.edu/gazette/2007/12.13/99-finaid.html |url-status=dead }}</ref> === ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:widener library 2009.JPG|thumb|ಹ್ಯಾರಿ ಎಲ್ಕಿನ್ಸ್ ವೈಡೆನರ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ಯವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಾಂಗಣ]]ದ [[ವೈಡೆನರ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ 80 ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ 15 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="lib">[http://hul.harvard.edu/hgproject/faq.html FAQ ಆನ್ ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ -ಗೂಗಲ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ ಶಿಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081013131234/http://hul.harvard.edu/hgproject/faq.html |date=2008-10-13 }} ನೋಡಿ.</ref> [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]] ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತದ ದೊಡ್ಡ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೆನಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಎರಡನೇ ಅತಂತ್ಯ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಾಗಿದೆ ([[ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್]] ನಂತರ).<ref name="largestlibs">{{cite web|url=http://www.ala.org/ala/professionalresources/libfactsheets/alalibraryfactsheet22.cfm|title=The Nation's Largest Libraries: A Listing By Volumes Held|date=2009-05|accessdate=2009-08-19|publisher=American Library Association}}</ref> ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ತನ್ನ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೆಂದು" ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.hno.harvard.edu/guide/to_do/to_do6.html|title=Largest Academic Library in the World|accessdate=2006-09-16|publisher=President and Fellows of Harvard College|year=2005|archive-date=2008-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080704143820/http://www.hno.harvard.edu/guide/to_do/to_do6.html|url-status=deviated|archivedate=2008-07-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080704143820/http://www.hno.harvard.edu/guide/to_do/to_do6.html}}. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು "ಏಕೈಕ" ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಏನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಚರ್ಚೆಗಳಿವೆ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು "ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 34 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಸಂಪುಟಗಳ ಜೊತೆಗೆ, UC ಉದ್ದಕ್ಕೂ 100ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹವು ಮಾತ್ರ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ({{cite web|url=http://www.universityofcalifornia.edu/cultural/libraries.html|title=University of California: Cultural Resources > Libraries|date=2004-05-16|accessdate=2006-09-16|publisher=University of California|archive-date=2008-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20080123135235/http://www.universityofcalifornia.edu/cultural/libraries.html|url-status=deviated|archivedate=2008-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080123135235/http://www.universityofcalifornia.edu/cultural/libraries.html}}</ref> ಕಾಬೊಟ್ ಸೈನ್ಸ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, [[ಲಮೊಂಟ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]], ಹಾಗೂ ವೈಡೆನರ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಮೂರು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಪರೂಪವೆನಿಸುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು, [[ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು]] ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ;<ref name="specialcolls">ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ [http://lib.harvard.edu/archives/index.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626083214/http://lib.harvard.edu/archives/index.html |date=2007-06-26 }}.</ref> ಹೌಟನ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಅಮೆರಿಕ ಕುರಿತ ಆರ್ಥರ್ ಅಂಡ್ ಎಲಿಜಬಥ್ ಸ್ಕ್ಲೆಸಿಂಗರ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಹಾಗೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆರ್ಚಿವ್ಸ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಕ್ಷೆಗಳು, ಗೆಸೆಟಿಯರುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಸದು ಎರಡೂ ಇರುವ ಅಟ್ಲಾಸುಗಳು ಪುಸಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. [[ಪೂರ್ವ ಏಷಿಯಾ]]ದ ಭಾಷಾ ವಿಷಯಕಗಳ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವು ಪೂರ್ವ ಏಷಿಯಾದ ಹೊರಗಿನ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್-ಯೆಂಚಿಂಗ್]] ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:University Museum at Harvard 001.jpg|thumb|upright|ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (1971ರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ)]] [[ಚಿತ್ರ:Henry Moore sculpture, Harvard University.jpg|thumb|ಹೆನ್ರಿ ಮೂರೇ ಅವರ ಲಾರ್ಜ್ ಫೋರ್ ಪೀಸ್ ರಿಕ್ಲೈನಿಂಗ್ ಫಿಗರ್ ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಯು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಆಚೆಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ]] ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಲವಾರು ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: * '''[[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]]''' , ಇದರಲ್ಲಿ: ** '''ದಿ [[ಫಾಗ್ಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್]]''' , ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮಧ್ಯಯುಗದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಚಿತ್ರಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಟಾಲಿಯನ್ [[ಆರಂಭಿಕ ನವೋದಯದ]] ಕಲೆ, ಬ್ರಿಟಿಶ್ [[ಪ್ರಿ-ರಾಫಲೈಟ್]] ಕಲೆ, ಹಾಗೂ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ** '''ದಿ [[ಬೂಸ್ಚ್-ರೆಯಿಸಿಂಗರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]]''' , ಹಿಂದಿನ ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ** '''ದಿ [[ಆರ್ಥರ್ M. ಸಾಕ್ಲರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]]''' , ಇದರಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ, ಏಶಿಯನ್, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * '''ದಿ [[ಪೀಬಾಡಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಎತ್ನಾಲಜಿ]] ''' , ಪಶ್ಚಿಮ ಖಗೋಳಾರ್ಧದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ನಾಗರೀಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದೆ. * '''ದಿ [[ಸೆಮಿಟಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]]''' . * ದಿ '''[[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]]''' ಸಂಕೀರ್ಣ, ಇದರಲ್ಲಿ: ** '''ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹರ್ಬರಿಯ]]''' , ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಬ್ಲಾಸ್ಚ್‌ಕಾ]] [[ಗಾಜಿನ ಹೂವು]] ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ** '''ದಿ [[ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯಾರಿಟಿವ್ ಜುವಾಲಜಿ]]''' ** '''ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಿನೆರಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]]''' * [[ಲೇ ಕಾರ್ಬುಸಿಯೇರ್]] ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ '''ದಿ [[ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ವಿಷ್ಯುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್]]''' , ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಚಲನಚಿತ್ರ ದಾಖಲೆ ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಯುವಲ್ ಅಂಡ್ ಎನ್‌ವೈರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ವಿಭಾಗದ ತವರಾಗಿದೆ. == ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == ಕಳೆದ 2005ರಲ್ಲಿ, ''ದಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್'' ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತೃಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ 21-ಪುಟಗಳ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಂತರಿಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿತು. 2002ರ [[ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂ ಆನ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಂಗ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಶನ್]] (COFHE) ಅಗ್ರ 31 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇದು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref name="HeraldStudentLife">ಬೋಂಬಾರ್ಡಿಯೇರಿ, M. (2005). [http://www.boston.com/news/education/higher/articles/2005/03/29/student_life_at_harvard_lags_peer_schools_poll_finds/ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ ಲೈಫ್ ಅಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲ್ಯಾಗ್ಸ್ ಪೀರ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್, ಪೋಲ್ ಫೈಂಡ್ಸ್]. ''[[ದಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಗ್ಲೋಬ್]]'' , ಮಾರ್ಚ್ 29, 2005.</ref> ''ಗ್ಲೋಬ್'' COFHE ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೋಧಕವರ್ಗದೊಂದಿಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಬೋಧನೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸಲಹೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಕಾಲೇಜು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ, ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕುರಿತು ಕಡೆ ಪಕ್ಷ 1994ರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ದೂರಿದ್ದರು. ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್'' ನ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ವಿಭಾಗವು ಇದೆ ರೀತಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.<ref>ಆಡಮ್ಸ್, W. L., ಫೆಯಿನ್ಸ್ಟೆಯಿನ್, B., ಸ್ಚ್ನೆಯಿಡೆರ್, A. P., ಥಾಮ್ಪ್ಸನ್, A. H., &amp; ಹಾಗೂ ವಸ್ಸೇರ್ಸ್ಟೆಯಿನ್, S. A. (2003). [http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=350153 ದಿ ಕಲ್ಟ್ ಆಫ್ ಯೇಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501235516/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=350153 |date=2009-05-01 }}. [[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]], ನವೆಂಬರ್ 20, 2003.</ref><ref>ಫೆಯಿನ್ಸ್ಟೆಯಿನ್, B., ಸ್ಚ್ನೆಯಿದೆರ್, A. P., ಥಾಮ್ಪ್ಸನ್, A. H., &amp; ವಸ್ಸೇರ್ಸ್ಟೆಯಿನ್ , S. A. (2003). [http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=350154 ದಿ ಕಲ್ಟ್ ಆಫ್ ಯೇಲ್, ಪಾರ್ಟ್ II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090512225228/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=350154 |date=2009-05-12 }}. ''[[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]]'' , ನವೆಂಬರ್ 20, 2003.</ref> ಈ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ COFHE ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಬದ್ಧರಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಗ್ರೋಸ್ಸ್ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ''ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್'' ಹೇಳಿದೆ.<ref>Ho, M. W. &amp; ರೋಜರ್ಸ್, J. P. (2005). [http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=506758 ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ಲೆಸ್ ಸ್ಯಾಟಿಸ್ಫೈಡ್ ದಾನ್ ಪೀರ್ಸ್ ವಿಥ್ ಅಂಡರ್ ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೆಟ್ ಎಕ್ಸ್ಪೀರಿಯನ್ಸ್, ಸರ್ವೇ ಫೈಂಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903131839/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=506758 |date=2009-09-03 }}. ''[[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]]'' , ಮಾರ್ಚ್ 31, 2005.</ref> [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ]], ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗುಂಪುಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. * ''[[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]]'' ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜು ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 1873ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡು, ಇದು ತನ್ನ ಹಲವು ಸಂಪಾದಕರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು U.S. ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳಾದ [[ಜಾನ್ F. ಕೆನೆಡಿ]] ಹಾಗೂ [[ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ D. ರೂಸೆವೆಲ್ಟ್]]ಅವರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಡ್]](ಸ್ಥಾಪನೆ 1919) ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಡೆಸುವ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ವಾದ್ಯಮೇಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು [[ಸ್ಕ್ರಾಂಬಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್]]ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಂಡ್ ಎನ್ಸೆಂಬಲ್, ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸಮ್ಮರ್ ಪಾಪ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್, ಹಾಗೂ ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಜಾಜ್ಜ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಹ HUB ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದೆ. * ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ''[[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿವ್ಯೂ]]'' , [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]], ಹಾಗೂ ಅದರ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾಡೆಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]] ಸೇರಿವೆ. ''HIR'' 70ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ 35,000 ಓದುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗೂ ನೀತಿನಿರೂಪಕರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. HMUN ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ [[ಮಾಡೆಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್]] ನ ಅನುಕರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಶನ್ಸ್]] ನ ಅನುಕರಣೆಯಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತ್ತು. HNMUN ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಾಲೇಜು ಮಟ್ಟದ ಅನುಕರಣೆಯಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಿಂತ IRC ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * ದಿ ''[[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲ್ಯಾಂಪೂನ್]]'' ಒಂದು ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು 1876ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ''ದಿ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್'' ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದರ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರುಗಳಲ್ಲಿ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಬೆಂಚ್‌ಲಿ]], [[ಜಾನ್ ಅಪ್ ಡೈಕ್]], [[ಜಾರ್ಜ್ ಪ್ಲಿಂಪ್‌ಟನ್]], [[ಸ್ಟೀವ್ ಓ' ಡೋನ್ನೆಲ್]], [[ಕೋನನ್ ಓ'ಬ್ರಿಯೇನ್]], [[ಮಾರ್ಕ್ ಓ' ಡೋನ್ನೆಲ್]], ಹಾಗೂ [[ಆಂಡಿ ಬೋರೊವಿಟ್ಜ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ವಿರಳವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ನ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, [[ಪಂಚ್‌]]ನ ಮೂಲತಃ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಅದನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ''[[ಯೇಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್]]'' ಗಿಂತ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿದೆ. [[ಕೋನನ್ ಓ'ಬ್ರಿಯೇನ್]] ತಮ್ಮ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಧಿಯ ಕಡೆಯ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ''ಲ್ಯಾಂಪೂನ್'' ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ದಿ ''[[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಂಪೂನ್]]'' 1970ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಒಂದು ಉಪಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.) [[ಚಿತ್ರ:Harvard Lampoon building.jpg|right|thumb|upright|ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಾವಣಿ ಐಬಿಸ್ ಹಾಗೂ ಅದರ ನೇರಳೆ ಹಾಗೂ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲ್ಯಾಂಪೂನ್ "ಕೋಟೆ"]] * ದಿ ''[[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್]]'' (ಸ್ಥಾಪನೆ 1866) ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಸದಸ್ಯರುಗಳಲ್ಲಿ [[ಥಿಯೋಡೋರ್ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್]], [[T. S. ಎಲಿಯಟ್]], ಹಾಗೂ [[ಮೇರಿ ಜೋ ಸಾಲ್ಟರ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. * ದಿ ''[[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸೇಲಿಯಂಟ್]][http://www.harvardsalient.com/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140103234306/http://harvardsalient.com/ |date=2014-01-03 }}'' ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ವಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿದೆ, ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪಾದಕರುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ಚಿಂತಕರು ಹಾಗೂ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. * ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಗ್ಲೀ ಕ್ಲಬ್]] (ಸ್ಥಾಪನೆ 1858) ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಗಾಯಕ ಮೇಳವಾಗಿದೆ; [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಚಾಯಿರ್]] ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ-ಸಂಯೋಜಿತ ಗಾಯಕ ವೃಂದವಾಗಿದೆ; ಜೊತೆಗೆ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ - ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]] (ಸ್ಥಾಪನೆ 1808), [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್]] ಗಿಂತ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹಳೆಯದೆನಿಸಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಿಂಫನಿ ವಾದ್ಯಮೇಳವಾಗಿತ್ತು. ದಿ [[ಬಾಚ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಆಫ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]]ಚೇಂಬರ್ ಆಕ್ರೆಸ್ಟ್ರಾ ಆಗಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಾಗಿ,ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. * ದಿ [[ಹೇಸ್ಟಿ ಪುಡ್ಡಿಂಗ್ ಥಿಯೇಟರಿಕಲ್ಸ್]] (ಸ್ಥಾಪನೆ 1844) ರಂಗಭೂಮಿ ಸೊಸೈಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ [[ಅಣಕ]] [[ಸಂಗೀತ]]ಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲದೇ ವಾರ್ಷಿಕ "[[ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್]]" ಹಾಗೂ "[[ವುಮನ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್]]" ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿಂದಿನ ಸದಸ್ಯರುಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಲನ್ ಜೇ ಲರ್ನರ್]], [[ಜ್ಯಾಕ್ ಲೆಮ್ಮೊನ್]], ಹಾಗೂ [[ಜಾನ್ ಲಿಥ್ಗೌ]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. * [[WHRB]] (95.3 FM ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್), ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಪ್ರಥಮ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಸತಿನಿಲಯವಾದ ಪೆನ್ನಿಪ್ಯಾಕರ್ ಹಾಲ್‌ನ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. [[ಬಾಸ್ಟನ್]] [[ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಜಾಝ್, ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಕ್ ಹಾಗೂ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್, ಬ್ಲೂಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ವಾಚನಾವಧಿಯ "ಆರ್ಗೀಸ್‌" ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತರಚನೆಕಾರ, ಆರ್ಕೇಸ್ಟ್ರಾ, ವಾದ್ಯಮೇಳ ಅಥವಾ ಕಲಾವಿದನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೆಲಸವನ್ನು ಜಾಹೀರಾತಿನ ವಿರಾಮವಿಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರದ DJಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸೆಮೆಸ್ಟರ್ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. * ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್]] ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೆನೆಡಿಯ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆರಹಿತ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. * ದಿ [[ಫಿಲ್ಲಿಪ್ಸ್ ಬ್ರೂಕ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]](PBHA)<ref>http://www.pbha.org</ref> ಒಂದು [[501(c)(3)]] ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಜನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. PBHA 1600 ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರೇಟರ್ ಬಾಸ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 10,000 ಜನರಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರೆಂದರೆ [[ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಡೆಲಾನೋ ರೂಸೆವೆಲ್ಟ್]], [[ರೋಜರ್ ನ್ಯಾಶ್ ಬಾಲ್ಡವಿನ್]], [[ರಾಬರ್ಟ್ ಕೋಲ್ಸ್]], ಹಾಗೂ [[ಡೇವಿಡ್ ಸೌಟರ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಏಜೆನ್ಸೀಸ್]] <ref>{{Cite web |url=http://www.harvardstudentagencies.com/ |title="ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ ಏಜೆನ್ಸೀಸ್, Inc." |access-date=2010-08-02 |archive-date=2010-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101225171935/http://www.harvardstudentagencies.com/ |url-status=deviated |archivedate=2010-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101225171935/http://www.harvardstudentagencies.com/ }}</ref> ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ. ಇದು 2006ರಲ್ಲಿ $6 ದಶಲಕ್ಷ ವರಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.harvardstudentagencies.com/corporate/default.asp |title="ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ ಏಜೆನ್ಸೀಸ್, ಅಬೌಟ್ ಅಸ್" |access-date=2010-08-02 |archive-date=2010-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101225172806/http://www.harvardstudentagencies.com/corporate/default.asp |url-status=deviated |archivedate=2010-12-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101225172806/http://www.harvardstudentagencies.com/corporate/default.asp }}</ref> ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರೆಂದರೆ ಸ್ಟೇಪಲ್ಸ್, Inc.ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಥಾಮಸ್ ಸ್ಟೆಂಬರ್ಗ್ ಹಾಗೂ ಲಂಡನ್‌ನ ಡ್ಯೂಚೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯ [[ಮೈಕಲ್ ಕಾಹರ್ಸ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್]] ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅನುಕರಣೆಯ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ U.S. ಹಾಗೂ ವಿದೇಶದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅನುಭವವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೊಂದುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. * [[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಇಚುಸ್]] ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚಿಂತನೆಯ ಮೊದಲ ಕಾಲೇಜು ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಅಗಸ್ಟಿನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಇಂತಹ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://theaugustineproject.blogspot.com/ |title=The Augustine Project |publisher=Theaugustineproject.blogspot.com |date= |accessdate=2010-02-22 |archive-date=2011-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429192019/http://theaugustineproject.blogspot.com/ |url-status=deviated |archivedate=2011-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429192019/http://theaugustineproject.blogspot.com/ }}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ Fr. ರಿಚರ್ಡ್ ಜಾನ್ ನ್ಯೂಹೌಸ್, ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೆಯ್ ಹುಯೇರ್ವಾಸ್, ಗ್ಲೆನ್ ಸ್ಟಾಸ್ಸೇನ್, ಹಾಗೂ Fr. ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಕಾಲ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. * ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಚೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜು ಚೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಗಿದೆ, ಇದು 1874ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.hcs.harvard.edu/~hcc/old.html |title=The Harvard Chess Club |publisher=Hcs.harvard.edu |date=2001-10-03 |accessdate=2010-02-22 |archive-date=2010-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811075424/http://www.hcs.harvard.edu/~hcc/old.html |url-status=dead }}</ref> [[ಯೇಲ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ - ಯೇಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 1906ರಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.hcs.harvard.edu/~hcc/archive/hy98.html |title=Harvard-Yale 1998 |publisher=Hcs.harvard.edu |date=1998-11-21 |accessdate=2010-02-22 |archive-date=2012-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403031722/http://www.hcs.harvard.edu/~hcc/archive/hy98.html |url-status=dead }}</ref> ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಅಂತರ ಕಾಲೇಜು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೆಸ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್]] ಹಾಗೂ ಎರಡು ಬಾರಿ [[ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಚಾಂಪಿಯನ್]] [[ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ವೊಲ್ಫ್]]ಸೇರಿವೆ. * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್/MIT ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿ]] ಒಂದು [[ಸಹಕಾರಿ]] ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. * ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈರ್ಲೆಸ್ ಕ್ಲಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಹವ್ಯಾಸಿ ರೇಡಿಯೋ ಕ್ಲಬ್ ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು 1909ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಕರೆಯ ಸಂಕೇತವು W1AF ಆಗಿದೆ."ಪ್ರೊಫೆಸರ್ [[ಜಾರ್ಜ್ W. ಪಿಯೇರ್ಸ್]] ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ [[ನಿಕೋಲ ತೆಲ್ಸ]], [[ಥಾಮಸ್ A. ಎಡಿಸನ್]], [[ಗುಗ್ಲಿಯೇಲ್ಮೋ ಮಾರ್ಕೋನಿ]], ಗ್ರೀನ್ ಲೀಫ್ W. ಪಿಕಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ [[R. A. ಫೆಸ್ಸೇನ್ಡೆನ್]] ಇದರ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು."<ref>{{Cite web |url=http://www.hcs.harvard.edu/~w1af/hwc-history.html#early |title="ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈರ್ಲೆಸ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ : 80 ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ W1AF" |access-date=2010-08-02 |archive-date=2006-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060713035630/http://www.hcs.harvard.edu/~w1af/hwc-history.html#early |url-status=dead }}</ref> == ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು == {{See also|List of Harvard University people|Notable non-graduate alumni of Harvard}} [[ಚಿತ್ರ:Official portrait of Barack Obama.jpg|right|thumb|135px|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಇವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ನಿಂದ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 1991ರಲ್ಲಿ ಜೂರಿಸ್ ಡಾಕ್ಟರ್ (J.D.)ನ್ನು ಪಡೆದರು.]] ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡರುಗಳಾದ [[ಜಾನ್ ಹ್ಯಾನ್ಕಾಕ್]], [[ಜಾನ್ ಆಡಮ್ಸ್]], [[ಜಾನ್ ಕ್ವಿನ್ಸಿ ಆಡಮ್ಸ್]], [[ಥಿಯೋಡೋರ್ ರೂಸೆವೆಲ್ಟ್]], [[ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ರೂಸೆವೆಲ್ಟ್]], [[ಜಾನ್ F. ಕೆನೆಡಿ]], [[ಜಾರ್ಜ್ W. ಬುಷ್]], [[ಆಲ್ ಗೋರೆ]] ಹಾಗೂ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ]], ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ [[ಮ್ಯಾಕೆನ್ಜಿ ಕಿಂಗ್]], ಹಾಗೂ [[ಪಿಯೇರ್ರೆ ಟ್ರೂಡೆಯು]], ಕೆನಡಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡ [[ಮೈಕಲ್ ಇಗ್ನಾಟಿಯೆಫ್]], ವಸತಿ ಹಾಗೂ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ಶೌನ್ ಡೋನೋವ್ಯಾನ್]], ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಾಗೂ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ [[ಆಘ ಖಾನ್ IV]], ಲೋಕೋಪಕಾರಿ [[ಹಂಟಿಂಗ್ಟನ್ ಹಾರ್ಟ್ಫೋರ್ಡ್]], ಪೆರು ದೇಶದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಅಲೆಜಾನ್ಡ್ರೋ ಟೋಲೆಡೋ]], ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಅಲ್ವರೋ ಉರಿಬೆ]], ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಫೆಲಿಪೆ ಕಾಲ್ಡೆರಾನ್]],<ref name="Harvard Alum apparent new president of Mexico">{{cite news| title = Alum is Apparent Winner of Presidential Election in Mexico| url = http://www.hks.harvard.edu/news-events/news/articles/alum-is-apparent-winner-of-presidential-election-in-mexico| author = Doug Gavel| publisher = Harvard KSG| date = July 7, 2006| accessdate = July 25, 2009| archive-date = ಜುಲೈ 10, 2017| archive-url = https://web.archive.org/web/20170710044843/https://www.hks.harvard.edu/news-events/news/articles/alum-is-apparent-winner-of-presidential-election-in-mexico| url-status = dead}}</ref> UN ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಜನರಲ್ [[ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್]], ತತ್ತ್ವ ಚಿಂತಕ [[ಹೆನ್ರಿ ಡೇವಿಡ್ ತೋರು]] ಹಾಗೂ ಲೇಖಕರಾದ [[ರಾಲ್ಫ್ ವಾಲ್ಡೋ ಎಮರ್ಸನ್]] ಹಾಗೂ [[ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ S. ಬೋರೊಗ್ಸ್]], ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ [[ಹಾರ್ಲನ್ ಹಾನ್ಸನ್]], ಕವಿಗಳಾದ [[ವಾಲೇಸ್ ಸ್ಟೀವನ್ಸ್]], [[T.S. ಎಲಿಯಟ್]], ಹಾಗೂ [[E. E. ಕಮಿಂಗ್ಸ್]] ಸಂಯೋಜಕ [[ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ ಬರ್ನ್ಸ್ಟೇಯಿನ್]], ಚೆಲೋವಾದಕ [[ಯೋ ಯೋ ಮಾ]], ವಿಧೂಷಕ ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರೂಪಕ ಹಾಗೂ ಬರಹಗಾರ [[ಕಾನನ್ ಓ' ಬ್ರಿಯೇನ್]], ನಟರಾದ [[ಜ್ಯಾಕ್ ಲೆಮ್ಮೊನ್]], [[ನತಾಲಿ ಪೋರ್ಟ್ಮನ್]], [[ಮೀರಾ ಸೋರ್ವಿನೋ]], [[ತತ್ಯಾನ ಅಲಿ]], [[ಎಲಿಜಬಥ್ ಶು]], [[ರಶೀದ ಜೋನೆಸ್]] ಹಾಗೂ [[ಟಾಮಿ ಲೀ ಜೋನೆಸ್]], ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳಾದ [[ಡಾರ್ರೆನ್ ಆರೋನೋಫ್ಸ್ಕಿ]], [[ನೆಲ್ಸನ್ ಆನ್ಟೋನಿಯೋ ಡೆನಿಸ್]], [[ಮೀರಾ ನಾಯರ್]] ಹಾಗೂ [[ಟೆರೆನ್ಸ್ ಮಲಿಕ್]], ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ [[ಫಿಲಿಪ್ ಜಾನ್ಸನ್]], ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಟಾಂ ಮೊರೆಲ್ಲೋ]], ಗಾಯಕ [[ರಿವರ್ಸ್ ಕ್ಯೋಮೋ]], ಹಾಡುಗಾರ ರಿವರ್ಸ್ ಕ್ಯೂಮೊ,ಸಂಗೀತಗಾರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಹಾಗೂ ಸಂಯೋಜಕ [[ರಯಾನ್ ಲೆಸ್ಲಿ]], ಅನ್ಅಬಾಂಬರ್ [[ಟೆಡ್ ಕಾಜಿನ್‌ಸ್ಕಿ]], ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಯೋಜಕ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ [[ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟಾಲ್ಮ್ಯಾನ್]] ಹಾಗೂ ಪೌರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮುಖಂಡ [[W. E. B. ಡು ಬೋಯಿಸ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಕ್ತ ಬೋಧನಾವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿ [[E. O. ವಿಲ್ಸನ್]], ವಿಚಾರಣೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಪಿಂಕರ್]], ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ [[ಲೀಸ ರಾನ್ಡಲ್]] ಹಾಗೂ [[ರಾಯ್ ಗ್ಲೌಬರ್]], ಶೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ವಿದ್ವಾಂಸ [[ಸ್ಟೀಫನ್ ಗ್ರೀನ್ಬ್ಲಾಟ್]], ಲೇಖಕ [[ಲೂಯಿಸ್ ಮೇನಂಡ್]], ವಿಮರ್ಶಕಿ [[ಹೆಲೆನ್ ವೆಂಡ್ಲಾರ್]], ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ [[ನಿಯಲ್ ಫೆರ್ಗೂಸನ್]], ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ [[ಅಮಾರ್ತ್ಯ ಸೇನ್]], [[N. ಗ್ರೆಗರಿ ಮನ್ಕಿವ್]], [[ರಾಬರ್ಟ್ ಬರ್ರೋ]], [[ಸ್ಟೀಫನ್ A. ಮರ್ಗ್ಲಿನ್]], [[ಡಾನ್ M. ವಿಲ್ಸನ್ III]] ಹಾಗೂ [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಫೆಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೈನ್]], ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವ ಚಿಂತಕರಾದ [[ಹಾರ್ವೆ ಮಾನ್ಸ್ಫೀಲ್ಡ್]] ಹಾಗೂ [[ಮೈಕಲ್ ಸಾಂಡೆಲ್]], ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಪುಟ್ನಂ]], [[ಜೋಸೆಫ್ ನಯೇ]], [[ಸ್ಟಾನ್ಲೇಯ್ ಹೋಫ್ಮನ್]], ಹಾಗೂ ದಿವಂಗತ ರಿಚರ್ಡ್ E. ನ್ಯೂಸ್ಟಡ್ಟ್, ವಿದ್ವಾಂಸ/ಸಂಯೋಜಕರಾದ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಲೆವಿನ್]] ಹಾಗೂ [[ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ರಾಂಡ್ಸ್]]ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎಪ್ಪತ್ತೈದು [[ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪುರಸ್ಕೃತರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ 1974ರಿಂದೀಚೆಗೆ, 19 [[ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪುರಸ್ಕೃತರು ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ [[ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯ 15 ಮಂದಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬೋಧನಾವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಕ್ರೀಡಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Harvard stadium 2009h.JPG|thumb|left|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್ ಹಾಗೂ ಬಾಸ್ಟನ್ ಕ್ಯಾನನ್ ಗೆ ತವರಾಗಿದೆ.]] ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾದ ಒಂದು ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶದ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಸ್ಥಳವಾದ [[ಲಾವಿಯೇಟೆಸ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್]] ಹೊಂದಿದೆ. "MAC" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ದಿ ಮಾಲ್ಕಿನ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಸೆಂಟರ್,ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮನೋರಂಜನಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ವಾರ್ಸಿಟಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಉಪ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಐದು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡವು ಎರಡು ಕಾರ್ಡಿಯೋ ಕೋಣೆಗಳು, ಒಂದು ಒಲಂಪಿಕ್-ಗಾತ್ರದ ಈಜು ಕೊಳ, ಆಕ್ವಾಏರೋಬಿಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಈಜು ಕೊಳ, ದಿನದ ಎಲ್ಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಮಧ್ಯದಂತಸ್ತು, ಹಾಗೂ ಒಂದು ಒಳಾಂಗಣ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಕೊಠಡಿ, ಮೂರು ಭಾರ ಎತ್ತುವ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಕೊಠಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಆಡಲು ಮೂರು-ಕೋರ್ಟ್ ಜಿಮ್ ಮೈದಾನ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. MAC ವೈಯಕ್ತಿಕ ತರಬೇತುದಾರರ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. MAC ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಾಲಿಬಾಲ್, ಕತ್ತಿವರಸೆ, ಹಾಗೂ ಕುಸ್ತಿಗೆ ಆಶ್ರಯತಾಣವಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಯ ಹಲವಾರು ವಾರ್ಸಿಟಿ ಕೋಚ್‌ಗಳ ಕಚೇರಿಗಳು ಕೂಡ MACನಲ್ಲಿವೆ. [[ವೆಲ್ಡ್ ಬೋಟ್ ಹೌಸ್]] ಹಾಗೂ ನೆವೆಲ್ ಬೋಟ್ ಹೌಸ್ ಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಪುರುಷರ ಹುಟ್ಟು ದೋಣಿ ತಂಡಗಳಾಗಿವೆ. ಪುರುಷರ ತಂಡವು ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್, ಲೆಡ್ಯಾರ್ಡ್‌ನ ರೆಡ್ ಟಾಪ್ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್-ಯೇಲ್ ವಿಹಾರನೌಕಾ ಪಂದ್ಯ]]ಕ್ಕಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರವಾಗಿ ಕೂಡ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದಿ ಬ್ರೈಟ್ ಹಾಕಿ ಸೆಂಟರ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಾಕಿ ತಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಮುರ್ರ್ ಸೆಂಟರ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಸ್ಕ್ವಾಶ್ ಹಾಗೂ ಟೆನಿಸ್ ತಂಡ ಎರಡಕ್ಕೂ ತಾಣವಾಗಿರುವ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲ ದೈಹಿಕ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾಯುಬಲ ಹೆಚ್ಚಳದ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ 2006ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡಿವಿಷನ್ Iನ 41 ಅಂತರಕಾಲೇಜು [[ವಾರ್ಸಿಟಿ ಕ್ರೀಡಾತಂಡ]]ಗಳಿದ್ದವು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಯಾವುದೇ NCAA ಡಿವಿಷನ್ Iಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಐವಿ ಲೀಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಂತೆ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ [[ದೈಹಿಕ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ]]ವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref>[https://web.archive.org/web/20060902182731/http://www.hno.harvard.edu/guide/students/stu6.html The Harvard Guide: Financial Aid at Harvard]</ref> [[ಯೇಲ್]] ನೊಂದಿಗಿನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಕ್ರೀಡಾ ಪೈಪೋಟಿಯು ಅವರು ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರತಿ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲೂ ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ತುತ್ತತುದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದು1875ರಿಂದಲೂ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ''[[ದಿ ಗೇಂ]]'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡವು ಇಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಂಡವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಇದು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಕೆಳಗೆ ಇದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಂಡವೆನಿಸಿತ್ತು (ಇದು 1920ರಲ್ಲಿ [[ರೋಸ್ ಬೌಲ್]] ನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು), ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಯೇಲ್ ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಇಂದು ಆಡಲಾಗುವ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿವೆ. ಕಳೆದ 1903ರಲ್ಲಿ, [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ವು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಮೊದಲೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಶಾಶ್ವತ ಬಲವರ್ಧಿತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಶಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ವಿನ್ಯಾಸವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಾಲೇಜು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ. ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾವುಗಳು ಹಾಗೂ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು, ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನ ಪಿತಾಮಹ [[ವಾಲ್ಟರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್]] (ಯೇಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ), ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಮೈದಾನವನ್ನು ಅಗಲಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮೈದಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಲು ಸ್ಥಳವು ಇಕ್ಕಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಆ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಇತರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಶಿಬಿರವು ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ 1906ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪಾಸ್]] ನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಇದು ಬಹುಶಃ ಕ್ರೀಡೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ನಿಯಮ ಬದಲಾವಣೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.<ref>[http://www.newsdial.com/sports/football/football-history.html "ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್" NEWSdial.com]</ref><ref>ನೆಲ್ಸನ್, ಡೇವಿಡ್ M., ''ಅನಾಟಮಿ ಆಫ್ ಏ ಗೇಂ: ಫುಟ್ಬಾಲ್, ದಿ ರೂಲ್ಸ್, ಅಂಡ್ ದಿ ಮೆನ್ ಹೂ ಮೇಡ್ ದಿ ಗೇಮ್'' , 1994, ಪುಟಗಳು 127-128</ref> [[ಚಿತ್ರ:harvard crimsons v brown 2009.JPG|thumb|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ v ಬ್ರೌನ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2009]] ''ದಿ ಗೇಂ'' ಗಿಂತಲೂ 23 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್-ಯೇಲ್ ವಿಹಾರನೌಕಾಪಂದ್ಯ]]ವು ಎರಡೂ ಶಾಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಕ್ರೀಡಾ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ನ ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ತಂಡವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ [[ಹುಟ್ಟುದೋಣಿ]] ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಂಡವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಇತರ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ತಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಐಸ್ ಹಾಕಿ]] ([[ಕಾರ್ನೆಲ್]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರತರವಾದ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ), [[ಸ್ಕ್ವಾಶ್]], ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪುರಷರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಭಾಗದ [[ಕತ್ತಿವರಸೆ]]ಯಲ್ಲಿ NCAA ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ 2003ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಟರ್ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಸೈಲಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಸಹ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಪುರುಷರ ಐಸ್ ಹಾಕಿ ತಂಡವು ಯಾವುದೇ ತಂಡ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಮೊದಲ NCAA ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಅನ್ನು 1989ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ NCAA ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಐವಿ ಲೀಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಯ ಮಹಿಳಾ ಲಕ್ರಾಸ್ (ಹಾಕಿ ಆಟದಂತಹ ಚೆಂಡಾಟ) ತಂಡವು 1990ರಲ್ಲಿ NCAA ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಂಡರ್‌ಗ್ರಾಜ್ಯುಯೇಟ್ ಟೆಲಿವಿಶನ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್-ಯೇಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನಡೆದ ಪೆಪ್ ರ‌್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಅಧಿಕೃತ ದೈಹಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ವೆಬ್ಸೈಟ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ದೈಹಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. === ಹಾಡು === ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಲವಾರು ಫೈಟ್ ಸಾಂಗ್‌ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ನುಡಿಸುವ "[[ಟೆನ್ ಥೌಸಂಡ್ ಮೆನ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್]]" ಹಾಗೂ "[[ಹಾರ್ವರ್ಡಿಯಾನ]]" ಹಾಡುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. [[ಫೇರ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್]] ವಾಸ್ತವವಾಗಿ [[ಶಾಲೆಯ ಹಾಡಾಗಿದ್ದರೆ]], "ಟೆನ್ ಥೌಸಂಡ್ ಮೆನ್" ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಚೆಗೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ದಿ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಡ್]] ಈ ಫೈಟ್ ಸಾಂಗ್ ಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಹಾಗೂ ಹಾಕಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇತರರು ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರದ ಮೂಲಕ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. == ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ == ಅಮೆರಿಕದ [[ಗಣ್ಯ]] ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ನಾಟಕಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. "ಜಾನ್ ಫಿಲ್ಲಿಪ್ಸ್" ರ ([[ಜಾನ್ P. ಮಾರ್ಕ್ವಾಂಡ್ Jr.]]) "[[ದಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಹ್ಯಾಪಿಯೆಸ್ಟ್ ಡೇ]]" ವಿಶ್ವ ಸಮರ IIರ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ (ಹಾಗೂ ಯೇಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ) [[ಎರಿಚ್ ಸೇಗಲ್]] 1970ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ''[[ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ]]'' ಯು, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರಿ-ಲಾ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರ ([[ರಯಾನ್ ಓ' ನೀಲ್]]) ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬ ಬುದ್ದಿವಂತ ರಾಡ್ಕ್ಲಿಫ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ([[ಅಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಗ್ರವ್]]) ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿ ಹಾಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎರಡೂ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ತುಂಬಿದೆ.<ref>ರೋಜರ್ಸ್, M. F. (1991). ''ನಾವೆಲ್ಸ್, ನಾವೆಲಿಸ್ಟ್ಸ್, ಅಂಡ್ ರೀಡರ್ಸ್: ಟುವರ್ಡ್ ಏ ಫೆನಾಮೆನಲಾಜಿಕಲ್ ಸೋಷಿಯಾಲಜಿ ಆಫ್ ಲಿಟರೇಚರ್ '' . SUNY ಪ್ರೆಸ್, ISBN 0-7914-0603-2.</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ''ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್ ಕೀ ಸೊಸೈಟಿ, ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸಂಘಟನೆ ಸೀಟಿ ಹಾಕುವುದು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಣಕು ದೂಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಎರಿಚ್ ಸೇಗಲ್ ರ ಇತರ ಕೃತಿಗಳಾದ ''[[ದಿ ಕ್ಲಾಸ್]]'' (1985) ಹಾಗೂ ''[[ಡಾಕ್ಟರ್ಸ್]]'' (1988) ನಲ್ಲೂ ಸಹ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹಲವು U.S. ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ''[[ಸ್ಟೀಲಿಂಗ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್]]'' , ''[[ಲೀಗಲಿ ಬ್ಲಾಂಡ್]]'' , ''[[ಗಿಲ್ಮೋರ್ ಗರ್ಲ್ಸ್]]'' , ''[[ಕ್ವೀರ್ ಆಸ್ ಫೋಕ್]]'' , ''[[ದಿ ಫರ್ಮ್]]'' , ''[[ದಿ ಪೇಪರ್ ಚೇಸ್]]'' , ''[[ಗುಡ್ ವಿಲ್ ಹಂಟಿಂಗ್]]'' , ''[[ವಿಥ್ ಹಾನರ್ಸ್]]'' , ''[[ಹೌ ಹೈ]]'' , ''[[ಶುಗರ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಪೈಸ್]]'' , ''[[ಸೋಲ್ ಮ್ಯಾನ್]]'' , ''[[21 (2008ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)]]'' , ''[[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್]]'' ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕಳೆದ 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ''[[ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ]]'' ಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ, 2007ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ''[[ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಡಿಬೇಟರ್ಸ್]]'' ವರೆಗೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳು ಅದೇ ಮಾದರಿಯ ನಗರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆ [[ಟೊರೊಂಟೊ]], ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[UCLA]], [[ವೀಟನ್]] ಹಾಗೂ [[ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಾಟರ್ ಸ್ಟೇಟ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ಹೊರಾಂಗಣ ಹಾಗೂ ವೈಮಾನಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ಬುರ್ರ್, T. (2005)</ref> ''ವಿಥ್ ಹಾನರ್ಸ್'' ನ ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೇಶನ್ ದೃಶ್ಯವನ್ನು [[ಅರ್ಬಾನ-ಚಂಪೈನ್‌ನ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಇಲ್ಲಿನಾಯಿಸ್]] ನ ಫೋಯೆಲ್ಲಿಂಗರ್ ಆಡಿಟೋರಿಯಂನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮೇಲೆ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ. [[ಡಾನ್ ಬ್ರೌನ್]] ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ''[[ದಿ ಡಾ ವಿಂಚಿ ಕೋಡ್]]'' ಹಾಗೂ ''[[ಏಂಜಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡೆಮಾನ್ಸ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ರಾಬರ್ಟ್ ಲಾಂಗ್ಡನ್‌ನನ್ನು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ "ಸಂಕೇತಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, (ಆದಾಗ್ಯೂ "ಸಂಕೇತಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂಬುದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಭಾಗವಲ್ಲ).<ref>ಜಮ್ಪೆಲ್, C. E. (2004). [http://www.thecrimson.harvard.edu/article.aspx?ref=357405 ರಫ್ಲಿಂಗ್ ರಿಲೀಜಿಯಸ್ ಫೆದರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090223232154/http://www.thecrimson.harvard.edu/article.aspx?ref=357405 |date=2009-02-23 }}. [[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]], ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 2004.</ref> [[ಪಮೇಲ ಥಾಮಸ್-ಗ್ರಹಾಮ್]] ರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸರಣಿಯ (''ಬ್ಲೂ ಬ್ಲಡ್'' , ''ಆರೆಂಜ್ ಕ್ರಷ್ಡ್'' , ಹಾಗೂ ''ಏ ಡಾರ್ಕರ್ ಶೇಡ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್'' ) ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಒಬ್ಬ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಫಾಲ್ಕ್‌ನರ್]] ರ ''[[ದಿ ಸೌಂಡ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫರಿ]]'' ಹಾಗೂ [[ಎಲಿಜಬತ್ ವುರ್ಟ್ಜೆಲ್]] ರ ''[[ಪ್ರೊಜಾಕ್ ನೇಷನ್]]'' ಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. [[ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್]] ರ ಮಾಜಿ-[[CIA]] ಏಜೆಂಟ್ [[ವೈಮಾನ್ ಫೋರ್ಡ್]] ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಫೋರ್ಡ್ ''[[ಟೈರನ್ನೋಸಾರ್ ಕಾನ್ಯೋನ್]]'' ಹಾಗೂ ''[[ಬ್ಲಾಸ್ಫೇಮಿ]]'' ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾನೆ. [[ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಆಟ್ವುಡ್]] ರ [[ಭವಿಷ್ಯದ್ದರ್ಶನ ನಂತರದ]] ಕಾದಂಬರಿ ''[[ದಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಡ್'ಸ್ ಟೇಲ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಘಟನೆಗಳು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಕನ ಸ್ಥಳದ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ]] ಸರಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಸೆಸಿಲಿಯ ಟಾನ್]] ರ ಪ್ರೇಮ ಕಥಾನಕ ಸರಣಿ ಹಾಗೂ ಜತೆಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು''ದಿ ಸಿರೆನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸ್ವೊರ್ಡ್'' ಹಾಗೂ ''ದಿ ಟವರ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಟಿಯರ್ಸ್'' ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಹಾರ್ವಡ್‌ನೊಳಗೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡ "ವೆರಿಟಸ್" ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕೊರಿಯನ್ ಜನಪ್ರಿಯ TV ಸರಣಿ ''[[ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ ಇನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್]]'' ಸಹ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಹೊಂದಿದೆ<ref>ಕ್ಯಟಲಾನೋ, N. M. (2004). [http://www.thecrimson.com/printerfriendly.aspx?ref=505050 ಹಾರ್ವರ್ಡ್ TV ಶೋ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಇನ್ ಕೊರಿಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903121302/http://www.thecrimson.com/printerfriendly.aspx?ref=505050 |date=2009-09-03 }}. [[ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್ಸನ್]], ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 2004.</ref> ಇದನ್ನು [[ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸದರನ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಪದವೀಧರರಲ್ಲಿ ''[[ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸಿಟಿ]]'' ಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಧಾರಿ[[ಮಿರಾಂಡ ಹೊಬ್ಬೆಸ್]]; ''ಗಿಲ್ಲಿಗನ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ '''ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಿಸ್ಟೋಕ್ರಾಟ್ ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಹೋವೆಲ್, III, ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಜಿಮ್ ಬೇಕಸ್]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ;''' '' ''[[M*A*S*H]]'''ನ ಸ್ವಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಬಾಸ್ಟನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಿನ್, [[ಡೇವಿಡ್ ಆಗ್ಡೆನ್ ಸ್ಟಿಯೆರ್ಸ್]] ನಿರ್ವಹಿಸಿದ [[ಮೇಜರ್]] [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಎಮರ್ಸನ್ ವಿನ್ಚೆಸ್ಟರ್ III]](ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಎರಡರ ಪದವೀಧರ)ಪಾತ್ರ; ''' '' '''[[ಚೀರ್ಸ್]]'' ಹಾಗೂ '' [[ಫ್ರೇಸಿಯರ್]]'' ನ Dr. [[ಫ್ರೇಸಿಯರ್ ಕ್ರೇನ್]]; ಹಾಗೂ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾನೂನು ಪದವೀಧರರುಗಳಾದ ''[[ಮ್ಯಾಟ್ಲಾಕ್]]'' ನ [[ಬೆನ್ ಮ್ಯಾಟ್ಲಾಕ್]] ಹಾಗೂ [[ನಾಮಸೂಚಕ ಸರಣಿಯ]] [[ಆಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಬೀಲ್]].'' '' '' ''' '''[[ಐವರಿ ಟವರ್]] ಎಂಬುದು ''ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಿದ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಂಡರ್‌ಗ್ರಾಜ್ಯುಯೇಟ್ ಟೆಲಿವಿಶನ್]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.ivorytowersoap.com/ |title=ದಿ ಐವರಿ ಟವರ್ |access-date=2010-08-02 |archive-date=2011-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511233618/http://www.ivorytowersoap.com/ |url-status=deviated |archivedate=2011-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511233618/http://www.ivorytowersoap.com/ }}</ref>.'' ''' ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 2008ರ ದೂರದರ್ಶನದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸರಣಿ ''[[ಫ್ರಿಂಜ್]]'' ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ [[ಗಾಸಿಪ್ ಗರ್ಲ್]] ನ ಎರಡನೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಅದರ ಹಲವಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಹೊವೆ ಅವರ 2009ರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿ [[ದಿ ಫಿಸಿಕ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಡೆಲಿವರೆನ್ಸ್ ಡಾನೆ]] ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರುಗಳಾದ[[ರಾಮ್ ದಾಸ್ಸ್]] ಎಂದು ನಂತರ ಹೆಸರಾದ Dr. ರಿಚರ್ಡ್ ಆಲ್ಪರ್ಟ್ ಹಾಗೂ Dr. [[ತಿಮೋತಿ ಲೇಯರಿ]] ಅವರುಗಳನ್ನು ಮೇ 1963ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು [[ಭ್ರಾಂತಿಜನಕ]] ಕ್ರಿಯಾವಾದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರುಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕಾರಣನೀಡುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ [[ಸಿಲಸೈಬಿನ್]] (ಭ್ರಾಂತಿಜನಕ ಆಲ್ಕಲೈಡ್) ನ ಹಂಚಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite journal|last=Russin|first=J. S.|coauthors=Weill, A. T.|date=1963, May 28|title=The Crimson takes Leary, Alpert to task. (Editorial)|journal=Harvard Crimson|url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=495775}}(“ಆತ [ಆಲ್ಪರ್ಟ್] ಹಾಗೂ ಆತನ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್, ತಿಮೋಥಿ F. ಲೆಯರಿ, ಮಾದಕದ್ರವ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ತನಿಖೆದಾರರಾಗಿದ್ದರೋ ಅಷ್ಟೇ ಮಾದಕದ್ರವ್ಯದ ಅನುಭವದ ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿದ್ದರು. &nbsp; ಅವರ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಹೇರಿದ್ದ ಒಂದು ಕರಾರನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದರು; ಅದೆಂದರೆ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯದ ಪ್ರಯೋಗಳಿಗೆ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂಬ ಕರಾರನ್ನು ಮುರಿದಿದ್ದರು.”)</ref> ಮರಿಯಾ ಕ್ಯಾರೆ ತನ್ನ 2009ರ ಗೀತೆ "ಅಪ್ ಔಟ್ ಮೈ ಫೇಸ್" ನಲ್ಲಿ: "ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ 2010ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಸಹ ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾಳೆ.<ref>ಕಾರೆಯ್, M. (2009). ಅಪ್ ಔಟ್ ಮೈ ಫೇಸ್. ''ಮೆಮೈರ್ಸ್ ಆಫ್ ಆನ್ ಇಮ್ಪೆರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಆಂಗಲ್'' [CD]. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್: ಐಲ್ಯಾಂಡ್. ("ನಾವು ಎರಡು ಲೇಗೋ ಬ್ಲಾಕ್ ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, 2010ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಸಹ ನಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.") &nbsp; Cited in {{cite journal|last=Mansfield|first=B.|date=2009, September 24|title=Review: 'Angel,' while imperfect, flies high nonetheless|journal=USA TODAY|url=http://www.usatoday.com/life/music/reviews/2009-09-24-memoirs-of-imperfect-angel_N.htm | work=USA Today}}</ref> ಇಸವಿ 1948ರ ದ್ರ ಸೇಯುಸ್ಸ್ ಬುಕ್ [[ತಿಡ್ವಿಕ್ ದಿ ಬಿಗ್-ಹಾರ್ಟೆಡ್ ಮೂಸ್]] "ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕ್ಲಬ್ ವಾಲ್" ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=November 2009}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ == * ಅಬೆಲ್ಮ್ಯಾನ್, ವಾಲ್ಟರ್ H., ಸಂಪಾದಕರು. ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್-MIT ಡಿವಿಷನ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ: ದಿ ಫಾರ್ಸ್ಟ್ 25 ಇಯರ್ಸ್, 1970-1995 (2004). 346 ಪುಟಗಳು. * ಬೀಚರ್, ಹೆನ್ರಿ K. ಹಾಗೂ ಆಲ್ಟ್ ಸ್ಚುಲೇ, ಮಾರ್ಕ್ D. ''ಮೆಡಿಸಿನ್ ಅಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್: ದಿ ಫಾರ್ಸ್ಟ್ 300 ಇಯರ್ಸ್'' (1977). 569 ಪುಟಗಳು. * ಬೆನ್ಟಿನ್ಕ್-ಸ್ಮಿತ್, ವಿಲ್ಲಿಯಮ್, ಸಂಪಾದಕರು. ''ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬುಕ್: ಸೆಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ತ್ರೀ ಸೆಂಚುರೀಸ್'' (2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ 1982). 499 ಪುಟಗಳು. * ಬೆಥೆಲ್, ಜಾನ್ T.; ಹಂಟ್, ರಿಚರ್ಡ್ M.; ಹಾಗೂ ಶೆನ್ಟನ್, ರಾಬರ್ಟ್. ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್ A ಟು Z'' (2004). 396 ಪುಟಗಳು. [http://www.amazon.com/dp/0674012887 ಎಕ್ಸ್ರಪ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಬೆಥೆಲ್, ಜಾನ್ T. ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಬ್ಸರ್ವ್ಡ್: ಆನ್ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೆಟೆಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್ ದಿ ಟ್ವೇನ್ಟೀಯಥ್ ಸೆಂಚುರಿ'' , ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1998, ISBN 0-674-37733-8 * ಬಂಟಿಂಗ್, ಬೈನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್. ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್: ಆನ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' (1985). 350 ಪುಟಗಳು. * ಕಾರ್ಪೆಂಟರ್, ಕೆನ್ನೆತ್ E. ''ದಿ ಫಸ್ಟ್ 350 ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಲೈಬ್ರರಿ: ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಆಫ್ ಆನ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಶನ್'' (1986). 216 ಪುಟಗಳು. * ಕುನೋ, ಜೇಮ್ಸ್ et al. ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ಸ್: 100 ಇಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಲೆಕ್ಟಿಂಗ್'' (1996). 364 ಪುಟಗಳು. * ಎಲ್ಲಿಯಟ್, ಕ್ಲಾರ್ಕ್ A. ಹಾಗೂ ರಾಸಿಟೆರ್, ಮಾರ್ಗರೆಟ್ W., ಸಂಪಾದಕರುಗಳು. ''ಸೈನ್ಸ್ ಅಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ: ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಪೆರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟೀವ್ಸ್'' (1992). 380 ಪುಟಗಳು. * ಹಾಲ್, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್. ''ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್: ಏ ಹಿಸ್ಟರಿ'' (1986). 257 ಪುಟಗಳು. * ಹಯ್, ಇದಾ. ''ಸೈನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಪ್ಲೆಸ್ಹರ್ ಗ್ರೌಂಡ್: ಏ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್ ಆರ್ಬೋರೆಟಂ'' (1995). 349 ಪುಟಗಳು. * ಹೊಯೇರ್ರ್, ಜಾನ್, ''ವೀ ಕಾಂಟ್ ಈಟ್ ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್: ದಿ ವುಮನ್ ಹೂ ಆರ್ಗನೈಸ್ಡ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್;'' [[ಟೆಂಪಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್]], 1997, ISBN 1-56639-535-6 * ಹೊವೆಲ್ಲ್ಸ್, ಡೊರೋಥಿ ಎಲಿಯ. ''ಏ ಸೆಂಚುರಿ ಟು ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್: ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಕಾಲೇಜ್, 1879-1979'' (1978). 152 ಪುಟಗಳು. * ಕೆಲ್ಲರ್, ಮಾರ್ಟನ್, ಹಾಗೂ ಫಿಲ್ಲಿಸ್ ಕೆಲ್ಲರ್. ''ಮೇಕಿಂಗ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಾಡ್ರನ್: ದಿ ರೈಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ'' (2001), ಮೇಜರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಕವರ್ಸ್ 1933 ಟು 2002 [http://www.questia.com/read/106186126?title=Making%20Harvard%20Modern%3a%20%20The%20Rise%20of%20America%27s%20University ಆನ್ಲೈನ್ ಆವೃತ್ತಿ ] * [[ಲೆವಿಸ್, ಹ್ಯಾರಿ R.]] ''ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ವಿಥೌಟ್ ಏ ಸೋಲ್: ಹೌ ಏ ಗ್ರೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಫಾರ್ಗಾಟ್ ಎಜುಕೇಶನ್'' (2006) ISBN 1-58648-393-5 * ಮೋರಿಸನ್, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಎಲಿಯಟ್. ''ತ್ರೀ ಸೆಂಚುರೀಸ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್, 1636-1936'' (1986) 512 ಪುಟಗಳು; [https://books.google.com/books?id=ZUUf7ssp1u4C&amp;dq=intitle:harvard+inauthor:morison&amp;lr=&amp;as_drrb_is=q&amp;as_minm_is=0&amp;as_miny_is=&amp;as_maxm_is=0&amp;as_maxy_is=&amp;as_brr=0 ಎಕ್ಸರ್ಪ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್] * ಪೋವೆಲ್, ಆಥರ್ G. ''ದಿ ಅನ್ಸರ್ಟನ್ ಪ್ರೊಫೆಶನಲ್: ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸರ್ಚ್ ಫಾರ್ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ'' (1980). 341 ಪುಟಗಳು. * ರೆಯಿಡ್, ರಾಬರ್ಟ್. ''ಇಯರ್ ಒನ್: ಆನ್ ಇಂಟಿಮೇಟ್ ಲುಕ್ ಇನ್ಸೈಡ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬಿಸ್ನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ '' (1994). 331 ಪುಟಗಳು. * ರೊಸೋವ್ಸ್ಕಿ, ನಿಟ್ಜ. ''ದಿ ಜ್ಯೂಯಿಶ್ ಎಕ್ಸ್ಪೀರಿಯನ್ಸ್ ಅಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್'' (1986). 108 ಪುಟಗಳು. * ಸೇಲಿಗ್ಮನ್, ಜೋಯೆಲ್. ''ದಿ ಹೈ ಸಿಟಡೆಲ್: ದಿ ಇನ್ಫ್ಲೂಯೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್'' (1978). 262 ಪುಟಗಳು. * ಸೋಲ್ಲೋರ್ಸ್, ವೆರ್ನೆರ್; ಟಿಟ್ಕಾಂಬ್, ಕಾಲ್ಡ್ ವೆಲ್; ಹಾಗೂ ಅಂಡರ್ವುಡ್, ಥಾಮಸ್ A., ಸಂಪಾದಕರುಗಳು. ''ಬ್ಲಾಕ್ಕ್ಸ್ ಅಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್: ಏ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ಪೀರಿಯನ್ಸ್ ಅಟ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್'' (1993). 548 ಪುಟಗಳು. * <span id="Trumpbour">ಟ್ರಂಪ್ಬೌರ್, ಜಾನ್, ಸಂಪಾದಕ.</span>, ''ಹೌ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ರೂಲ್ಸ್.'' ''ರೀಸನ್ ಇನ್ ದಿ ಸರ್ವೀಸ್ ಆಫ್ ಎಂಪೈರ್'' , ಬಾಸ್ಟನ್: ಸೌತ್ ಎಂಡ್ ಪ್ರೆಸ್, 1989, ISBN 0-89608-283-0 * ಉಲ್ರಿಚ್, ಲೌರೆಲ್ ಥ್ಯಾಚರ್, ಸಂಪಾದಕ. ''ಯಾರ್ಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಗೇಟ್ಸ್: ಜೆಂಡರ್ ಇನ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' (2004). 337 ಪುಟಗಳು. * ವಿನ್ಸರ್, ಮೇರಿ P. ''ರೀಡಿಂಗ್ ದಿ ಶೇಪ್ ಆಫ್ ನೇಚರ್: ಕಂಪ್ಯಾರಿಟಿವ್ ಸೂಆಲಜಿ ಅಟ್ ದಿ ಅಗಸ್ಸಿಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ'' (1991). 324 ಪುಟಗಳು. * ರೈಟ್, ಕಾನಾರ್ಡ್ ಎಡಿಕ್. ''ರೆವೆಲ್ಯೂಶನರಿ ಜನರೇಶನ್: ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮೆನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಕಾನ್ಸಿಕ್ವೆನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆನ್ಡೆನ್ಸ್'' (2005). 298 ಪುಟಗಳು. {{refend}} == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮವಸ್ತ್ರ]] * [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪೋಲಿಸ್ ಇಲಾಖೆ]] * [[ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ 1920]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons|Harvard University}} * {{official|http://www.harvard.edu/}} {{Coord|42|22|28|N|71|07|01|W|region:US_type:edu|display=title}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] [[ವರ್ಗ:ಐವಿ ಲೀಗ್]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಲೇಜಸ್]] [[ವರ್ಗ:ವಸಾಹತಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1630ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜಸ್ ಅಂಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮೆಂಬರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:1636ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಸಾಚ್ಯೂಸೆಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] 2ckjm5mvesgpqp48d405fqsu3z1n70y 0 24209 1376641 1372651 2026-07-11T19:18:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376641 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- Basic info ----------------> |name = Wellington |native_name = Te Whanga-nui-a-Tara |native_name_lang= mi |nickname = Harbour City |settlement_type = [[Urban areas of New Zealand|main urban area]] |total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> |motto = <!-- images and maps -----------> |image_skyline = Wellington_panorama_cropped.jpg |image_size = 300px |image_caption = Panorama of central Wellington |image_map = Location_of_Wellington.png |map_caption = Wellington urban area within New Zealand |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = <!-- Location ------------------> |coordinates_region = NZ |subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] |subdivision_name = [[New Zealand]] |subdivision_type1 = [[Regions of New Zealand|Region]] |subdivision_name1 = [[Wellington Region|Wellington]] |subdivision_type2 = [[Territorial authorities of New Zealand|Territorial authorities]] |subdivision_name2 = [[Wellington City]]<br />[[Lower Hutt|Lower Hutt City]]<br />[[Upper Hutt|Upper Hutt City]]<br />[[Porirua|Porirua City]] <!-- Area ---------------------> |area_footnotes =<ref>{{cite web |url=http://www.wellington.govt.nz/aboutwgtn/glance/index.html. |title=About Wellington - Facts & Figures |accessdate=2008-08-05 |work= |publisher=Wellington City Council |date= }}</ref> |area_urban_km2 = 444 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_metro_km2 = 1390 |area_blank1_sq_mi = <!-- Elevation --------------------------> |elevation_footnotes = <!--for references: use tags--> |elevation_m = |elevation_ft = |elevation_max_m = |elevation_max_ft = |elevation_min_m = 0 |elevation_min_ft = 0 <!-- Population -----------------------> |population_as_of = {{NZ population data|||y}} |population_footnotes = <ref>{{cite web |url=http://www.wellington.govt.nz/plans/annualplan/0708/pdfs/03snapshot.pdf |title=Wellington City Council Annual Plan 2007-2008 |accessdate=2008-08-05 |work= |publisher= |date= |archive-date=2013-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130209140342/http://wellington.govt.nz/plans/annualplan/0708/pdfs/03snapshot.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="NZ_population_data"/> |population_note = |population_urban = {{formatnum:{{NZ population data||y}}|R}} |population_density_urban_km2 = auto <!-- General information ---------------> |timezone = [[Time in New Zealand|NZST]] |utc_offset = +12 |timezone_DST = NZDT |utc_offset_DST = +13 |coor_type = |latd=41 |latm=17 |lats=20 |latNS=S |longd=174|longm=46 |longs=38 |longEW=E <!-- Area/postal codes & others --------> |blank_name =Local [[iwi]] |blank_info =[[Ngāti Poneke]], [[Ngāti Tama]], [[Te Āti Awa]] |postal_code_type = Postcode(s) |postal_code = 6000 group, and 5000 and 5300 series |area_code = 04 |website = http://www.wellingtonnz.com/ |footnotes = }} [[ಚಿತ್ರ:Cable Car.JPG|thumb|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು &amp; ಕೇಬಲ್ ಕಾರ್ - ಕೆಲ್ಬರ್ನ್ ನಿಂದ ಕಂಡುಬರುವ ದೃಶ್ಯ]] '''ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್''' [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌]] ನ [[ರಾಜಧಾನಿ|ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ]] ಹಾಗು ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶ.ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಹಾಗು ರಿಮುಟಾಕ ರೇಂಜ್ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತದೆ. ನಗರವು {{NZ population data||y}}ರಷ್ಟು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ೩,೭೦೦ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶ|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ]] ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ - ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಜೊತೆಗೆ ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಹಾಗು ವೈರರಪ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು ನಡುವಿನ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ, ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಧ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿದೆ; ಪೊರಿರುವಾ ಬಂದರಿನ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗಿರುವ ಪೊರಿರುವಾ ನಗರ, ಇಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಓರಿ ಹಾಗು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ; [[ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರ]] ಹಾಗು [[ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರಗಳು]] ಈಶಾನ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉಪನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಹಟ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿ]] ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ. ಕಳೆದ ೨೦೦೯ರ ಮರ್ಸರ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಸರ್ವೇ ತನ್ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಗೆ ವಿಶ್ವದ ೧೨ನೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.mercer.com/referencecontent.htm?idContent=1128060#Top50_qol |title=Mercer's 2009 Quality of Living survey highlights |publisher=www.mercer.com |date=28 April 2009 |accessdate=26 December 2009 }}</ref> == ನಗರದ ಹೆಸರು == ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಾಗು [[ವಾಟರ್ ಲೂ ಕದನ|ವಾಟರ್ ಲೂ ಕದನದ]] ಜಯಶಾಲಿ ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಸೊಮರ್ಸೆಟ್]] ನ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ]] [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಡ್ಯೂಕ್ ಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. [[ಮಓರಿ|ಮಓರಿಯಲ್ಲಿ]], ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಮೂರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. '''ತೆ ವ್ಹಾಂಗ-ನುಇ-ಅ-ತಾರಾ''' ಎಂಬುದು [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರನ್ನು]] ಸೂಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ "ತಾರಾದ ಮಹತ್ವದ ಬಂದರು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="name1">{{cite web|url=http://www.teara.govt.nz/NewZealanders/MaoriNewZealanders/TeAtiAwaWellington/mi|title=Te Āti Awa ki Te Whanganui-a-Tara|publisher=[[Te Ara Encyclopedia of New Zealand]]|language=[[Māori]]|access-date=2010-08-06|archive-date=2008-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20081223022121/http://www.teara.govt.nz/NewZealanders/MaoriNewZealanders/TeAtiAwaWellington/mi|url-status=dead}}, ಕಾಗುಣಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯವು {{cite web|url=http://www.tetaurawhiri.govt.nz/english/pub_e/conventions2.shtml|title=Māori Language Commission|access-date=2010-08-06|archive-date=2012-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120716231930/http://www.tetaurawhiri.govt.nz/english/pub_e/conventions2.shtml|url-status=dead}}ನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ</ref> '''ಪೋನೇಕೆ''' ಎಂಬುದು ''ಪೋರ್ಟ್ ನಿಕ್'' ನ ಲಿಪ್ಯಂತರಣ, ಇದು ''ಪೋರ್ಟ್ ನಿಕೋಲ್ಸನ್'' ನ ಹೃಸ್ವ ರೂಪವಾಗಿದೆ ([[ಮರೆ]], ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಮುದಾಯ ಹಾಗು ಅದರ [[ಕಪ ಹಾಕ]] ಕೃತಕ-ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಹೆಸರಾದ '''ಎನ್ ಗಾಟಿ ಪೊನೇಕೆ''' ಎಂಬುದಾಗಿದೆ).<ref>{{cite web|url=http://www.doc.govt.nz/templates/placeprofilesummary.aspx?id=35015|title=Poneke|publisher=[[New Zealand Department of Conservation]]}}</ref> '''ತೆ ಉಪೋಕೋ-ಓ-ಇಕ-ಅ-ಮೌಇ''', ''ದಿ ಹೆಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಶ್ ಆಫ್ ಮೌಇ'' ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ತೆ ಉಪೋಕೋ-ಓ-ತೆ-ಇಕ''' ಎಂದು ಹೃಸ್ವಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಇದು ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಇದು ದೇವಮಾನವ ''ಮೌಇ'' ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಪುರಾಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. == ಮಹತ್ವ == ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ [[ರಾಜಕೀಯ]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, [[ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ]] ಭವನ, ಎಲ್ಲ [[ಸರ್ಕಾರಿ]] [[ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗು ಇಲಾಖೆಗಳು]] ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದೇಶಿ [[ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯೋಗಗಳು]] ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವು ಕಲಾ ಪರಿಸರ, ಕೆಫೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗು ರಾತ್ರಿಜೀವನಕ್ಕೆ, ಇತರ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಹಲವು ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಗರವು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಿನೆಮಾ ಉದ್ಯಮದ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ [[ಆಕ್ಲಂಡ್]] ನ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="Statistics New Zealand">{{cite web | publisher = Statistics New Zealand | year = 2008 | url = http://search.stats.govt.nz/nav/ct2/industrysectors_filmtelevision/ct1/industrysectors/0 | title = Screen Industry Survey: 2007/08 -- (spreadsheet -- see pages 5, 8) | accessdate = 2009-08-01 | archive-date = 2009-08-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090808034612/http://search.stats.govt.nz/nav/ct2/industrysectors_filmtelevision/ct1/industrysectors/0 | url-status = dead }}</ref> [[ತೆ ಪಾಪಾ ಟೊಂಗರೆವ]](ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ), [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]], [[ರಾಯಲ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಬ್ಯಾಲೆ]], [[ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ &amp; ಸೀ]] ಹಾಗು ದ್ವಿವಾರ್ಷಿಕ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಎಲ್ಲವೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ೧೨ನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ [[ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟ|ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತ್ತು, ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮರ್ಸರ್ ನಡೆಸಿದ [[ಒಂದು 2007ರ ಅಧ್ಯಯನ|ಒಂದು 2007ರ ಅಧ್ಯಯನದ]] ಪ್ರಕಾರ,<ref name="mercer.com">{{cite web|url= http://www.mercer.com/referencecontent.htm?idContent=1173105 |title= Quality of Living global city rankings 2009 – Mercer survey|accessdate=2009-07-27}}</ref> ಈ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ೨೦೦೭ರಿಂದಲೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.mercer.com/referencecontent.jhtml?idContent=1128060|title=Mercer 2007 World-wide quality of living survey}}</ref> ಏಶಿಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[ಆಕ್ಲಂಡ್]] ಹಾಗು [[ಸಿಡ್ನಿ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ]] ನಂತರ ಮೂರನೇ (೨೦೦೯)ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref name="mercer.com"/> ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಜೀವನವೆಚ್ಚವು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ೯೩ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ (ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ) ನಗರವು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ೧೩೯ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು(ಅಗ್ಗ). ಬಹುಶಃ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಇಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಣಕಾಸಿನ ಏರಿಳಿತ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.<ref>{{cite web |url= http://www.mercer.co.nz/homepage.htm?siteLanguage=100 |title= Worldwide Cost of Living survey 2009 – City ranking released – Mercer survey |accessdate= 2009-07-27 |archive-date= 2009-06-08 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090608042117/http://www.mercer.co.nz/homepage.htm?siteLanguage=100 |url-status= dead }}</ref> ಕಳೆದ ೨೦೦೯ರ ಒಂದು ಲೇಖನದ ಪ್ರಕಾರ "ವಿದೇಶಿಗರು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ನೀರಿನಂತೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಗರವು ವಾಸಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಅಗ್ಗದ ನಗರವೆನಿಸಿದೆ". ಹಣಕಾಸಿನ ಏರಿಳಿತದಿಂದಾಗಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉದ್ಯಮ ನಡೆಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಲೇಖನ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ "ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನಗರಗಳು ವಿದೇಶಿಗರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗು ನೌಕರರನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿತು.<ref>{{cite news | publisher = The Dominion Post | date = 2009-08-07 | author = Kelly Burns | url = http://www.stuff.co.nz/dominion-post/business/2573142/You-get-more-for-your-money-in-Wellington | title = You get more for your money in Wellington | accessdate = 2009-08-01 }}</ref> == ವಸಾಹತು == {{See also|New Zealand Company}} ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುಮಾರು ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಕುಪೆ]](ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರ ಸಸ್ಯಾಭರಣ) ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಶೋಧಿಸಿದನೆಂದು ಚರಿತ್ರೆಯು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. [[File:The Old Shebang, Cuba Street, Wellington, ca 1883.jpg|thumb| ಕ್ಯೂಬಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ "ದಿ ಓಲ್ಡ್ ಶೆಬಂಗ್" ಸುಮಾರು 1883]] [[ಯೂರೋಪಿನ]] ವಸಾಹತು ನೆಲೆಯು, ''ಟಾರಿ'' ಎಂಬ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ೨೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೩೯ರಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಕಂಪನಿ|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಕಂಪನಿಯ]] ಉನ್ನತ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇವರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೫೦ ಜನ ವಲಸಿಗರು ''ಆರೋರಾ'' ದಲ್ಲಿ ೨೨ ಜನವರಿ ೧೮೪೦ರಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ವಲಸಿಗರು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು [[ಪೆಟೋನೆ|ಪೆಟೋನೆಯಲ್ಲಿ]] ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು. (ಇದನ್ನು ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಬ್ರಿಟಾನಿಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು). ಇದು [[ಹಟ್ಟ್ ನದಿ|ಹಟ್ಟ್ ನದಿಯ]] ಮುಖಭಾಗದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಜೌಗಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಸಂಭವವಿದ್ದದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂಬುದನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. [[ಚಿತ್ರ:NZParliamentbuildings.JPG|thumb|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಸರ್ಕಾರ "ಬೀಹೈವ್" ಹಾಗು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು.]]ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[1848]]<ref>{{cite web |url=http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/NaturalHazardsAndDisasters/HistoricEarthquakes/2/en |title=The 1848 Marlborough earthquake - Te Ara Encyclopedia of New Zealand |publisher=Teara.govt.nz |date=2005-03-30 |accessdate=2009-02-06 |archive-date=2009-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090614222309/http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/NaturalHazardsAndDisasters/HistoricEarthquakes/2/en |url-status=dead }}</ref> ಸಂಭವಿಸಿದ [[ಭೂಕಂಪ|ಭೂಕಂಪಗಳ]] ಒಂದು ಸರಣಿ ಹಾಗು [[1855|1855ರಲ್ಲಿ]] ಸಂಭವಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಭೀಕರ ಭೂಕಂಪದಿಂದ ಭಾರಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಇಸವಿ [[1855ರ ವೈರರಪ ಭೂಕಂಪ|1855ರ ವೈರರಪ ಭೂಕಂಪವು]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಉತ್ತರ ಹಾಗು ಪೂರ್ವದ [[ಗಡಿ ರೇಖೆ|ಗಡಿ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ]] ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದು ಬಹುಶಃ [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಇತಿಹಾಸ|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ]] ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಭೂಕಂಪವೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ,<ref>{{cite web |url=http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/NaturalHazardsAndDisasters/HistoricEarthquakes/3/en |title=The 1855 Wairarapa earthquake - Te Ara Encyclopedia of New Zealand |publisher=Teara.govt.nz |date=2007-09-21 |accessdate=2009-02-06 |archive-date=2009-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090221195734/http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/NaturalHazardsAndDisasters/HistoricEarthquakes/3/en |url-status=dead }}</ref> ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ [[ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕ|ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ]] ಕಡೇಪಕ್ಷ ೮.೨ ಇದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಮೀಟರ್ ಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕ ಲಂಬರೇಖೆಯ ಅಲುಗಾಟವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಬಂದರಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶದಾಚೆಗೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿತು. ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ತರುವಾಯ [[ಪುನರ್ವಶ]] ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಅಲ್ಲದೆ ಈಗ ಇದು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ [[ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪ್ರದೇಶ|ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪ್ರದೇಶದ]] ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಕ್ವೇ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಸ್ತೆಯು ಬಂದರಿನಿಂದ ೧೦೦ ರಿಂದ ೨೦೦ ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು (೩೨೫ ರಿಂದ ೬೫೦ ಅಡಿ) ಉದ್ದ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಕ್ವೇ ರಸ್ತೆಯ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಫಲಕವು [[1840|1840ರಲ್ಲಿ]] ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ರೇಖೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಿದ ಭಾಗ ಹಾಗು [[ಉದ್ಧೃತ ಸ್ಥಿತಿ|ಉದ್ಧೃತ ಸ್ಥಿತಿಯ]] ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕ ಭೂಕಂಪಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರದೇಶ ಇದಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಹಲವಾರು ಇತರ ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ನೂರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸಣ್ಣ ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನಿವಾಸಿಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಬಹುಮಹಡಿ]] ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಹಲವಾರು [[ಭೂಕಂಪ|ಭೂಕಂಪಗಳನ್ನು]] ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಸವಿ ೧೮೫೫ರ ಭೂಕಂಪದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಬಹುತೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು. ಕಳೆದ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ-ನವೀಕರಿಸಲಾದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸಮೀಪದ,<ref>{{NZHPT|37|Government Buildings|2009-02-06}}</ref> [[ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಖಗೋಳಾರ್ಧ|ದಕ್ಷಿಣ ಖಗೋಳಾರ್ಧದ]] ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ [[ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ|ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ]]. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಕಲ್ಲು ಹಾಗು [[ರಾಚನಿಕ ಸ್ಟೀಲ್]] ಅನ್ನು ತರುವಾಯ [[ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ]] ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ [[ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟು]] ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ [[ಕಟ್ಟಡ ನಿಯಂತ್ರಣ|ಕಟ್ಟಡ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ]] ನಿವಾಸಿಗಳು ಬದುಕುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿದೆ. == ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ == [[ಚಿತ್ರ:SCONZ.jpg|thumb|ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ ಹಿಂದಿನ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಭವಿಷ್ಯದ ನೆಲೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:New Zealand-Wellington-Old Government Buildings-Panorama.png|thumb|360° ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ.]] ಇಸವಿ [[1865|1865ರಲ್ಲಿ]], ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಇದು [[1841|1841ರಲ್ಲಿ]] [[ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಹಾಬ್ಸನ್]] ರಾಜಧಾನಿಯೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸದ [[ಆಕ್ಲಂಡ್]] ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ, ೭ ಜುಲೈ ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಮೊದಲ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ಕೆಲ ಸಮಯದವರೆಗೂ ನಗರ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ನವೆಂಬರ್ ೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಡೋಮೆಟ್ಟ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ (ಆಕ್ಲಂಡ್ ನಲ್ಲಿ) ಒಂದು ಠರಾವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಅದರಂತೆ "...[[ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಸ್ಥಾನ|ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು]] ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ನ ಯಾವುದೇ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವು ಒದಗಿಬಂದಿದೆ." ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳು ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸಾಹತು ನೆಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾಳಜಿಯು ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಿಯೋಗಿಗಳು(ತಮ್ಮ ತಟಸ್ಥ ಸ್ಥಾನಮಾನದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರು) ತನ್ನದೇ ಆದ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗು ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ೨೬ ಜುಲೈ ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಸಭೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪,೯೦೦ರಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>ಫಿಲ್ಲಿಪ್ ಟೆಂಪಲ್: ''ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಎಸ್ಟರ್ ಡೇ''</ref> ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾದ [[ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನ]], [[ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್]] ಅವರ [[ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ]], [[ಬೇಸಿನ್ ರಿಸರ್ವ್]] ಗೆ ಎದುರಾಗಿ ನ್ಯೂಟೌನ್ ನಲ್ಲಿದೆ. == ಭೂವಿವರಣೆ == [[File:Wellington Urban Area.png|thumb| ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು) ನಾಲ್ಕು ನಗರಾಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಈ ಮಾರ್ಗವು ಉತ್ತರ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ. ಮೋಡ ಮುಸುಕಿಲ್ಲದ ದಿನ ಹಿಮಾವೃತ [[ಕೈಕೌರ ಶ್ರೇಣಿಗಳು]] ಜಲಸಂಧಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ [[ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್]] ನ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೀಚಸ್ ಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾಗಕ್ಕೆ [[ರಿಮುಟಕ ಶ್ರೇಣಿ|ರಿಮುಟಕ ಶ್ರೇಣಿಯು]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅನ್ನು [[ವೈರರಪ|ವೈರರಪದ]] ವಿಶಾಲ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ವೈರರಪದ [[ವೈನ್ ಪ್ರದೇಶ|ವೈನ್ ಪ್ರದೇಶವು]] ರಾಷ್ಟ್ರ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ೪೧° ೧೭'S ನ [[ಅಕ್ಷಾಂಶ|ಅಕ್ಷಾಂಶವನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ|ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರವಾಗಿದೆ]].<ref>{{cite book |title= [[Guinness World Records]] 2009|last= |first= |authorlink= |coauthors= |year= 2008 |publisher= Guinness World Records Ltd|location= London, United Kingdom|isbn= 9781904994367 |page= 277 |pages= |url= }}</ref> ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ [[ಅತ್ಯಂತ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ]] ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಸಹ ಆಗಿದೆ (ಅದೆಂದರೆ ಇತರ ಯಾವುದೇ ರಾಜಧಾನಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ). ಇದು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಇತರ ವಸಾಹತು ನೆಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ನಿಬಿಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಬಂದರು ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳದ ಲಭ್ಯತೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಹಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯೂ ಉಂಟಾಗಿದೆ. [[ರೋರಿಂಗ್ ಫಾರ್ಟೀಸ್]] ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣ ಹಾಗು [[ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್]] ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಗೆ ಅದು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ [[ಕಿವಿಸ್]] ಗೆ ನಗರವು "ವಿಂಡಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್" ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಹಲವು ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ನಗರ ಜೀವನವು ಅದರ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬಿಸ್ನೆಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ (CBD)ನಿಂದ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ೬೨,೦೦೦ ಜನ CBDಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೇವಲ ೪,೦೦೦ದಷ್ಟು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನ [[ಆಕ್ಲಂಡ್]] ನ CBDಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಆಕ್ಲಂಡ್ ನಗರವು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಗಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗು ರಾತ್ರಿಜೀವನದ ತಾಣಗಳು [[ಕೋರ್ಟೆನಿ ಪ್ಲೇಸ್]] ಹಾಗು [[CBD|CBDಯ]] ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಟೆ ಆರೋ]] ಉಪನಗರದ [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು]] ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಅತ್ಯಂತದ ದೊಡ್ಡ ಮನರಂಜನಾ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಸರಾಸರಿ ವರಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಂದು ನಡುವಣ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದೆ<ref>{{cite web|url=http://www2.careers.govt.nz/life_wellington.html|title=Living in Wellington|publisher=Career Services|date=1 May 2007|access-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-date=19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081219095222/http://www2.careers.govt.nz/life_wellington.html|url-status=dead}}</ref> ಜೊತೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.wellington.govt.nz/aboutwgtn/glance/census/occupation.html|title=Wellington Facts & Figures - Census Summaries - 2006 - Occupation & Qualifications|publisher=[[Statistics New Zealand]]|access-date=2010-08-06|archive-date=2013-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130210015112/http://wellington.govt.nz/aboutwgtn/glance/census/occupation.html|url-status=dead}}</ref> ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಸದೃಶ [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರಿನಿಂದ]] ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಉಪನಗರಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ವಸಾಹತಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗೃಹಗಳಿಂದ ಹಸಿರಾದ ಪರ್ವತಪಾರ್ಶ್ವವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಿವೆ. [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರಿನ]] ಅಂಗವಾದ ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಬಂದರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ CBD ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಒಂದು [[ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗಡಿ|ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಸಿದೆ, ಇದು ನೇರವಾದ ತನ್ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಮಿಯು ಕಡಿದಾಗಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಇದರರ್ಥ ಹಲವು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಉಪನಗರಗಳು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೊದೆಗಾಡುಗಳ ಹಾಗು ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಂದು ಜಾಲವೇ ಇದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ಹಾಗು ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರು ಇದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶವು {{convert|500|km2|sqmi|-1}}ರಷ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಹಾಗು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಮಿರಮಾರ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ|ಮಿರಮಾರ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವಿದೆ]], ಇದು ನಗರದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು [[ರೊಂಗೊತೈ|ರೊಂಗೊತೈನಲ್ಲಿ]] ತಗ್ಗಿನ ಭೂಸಂಧಿಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ]] ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಕಿರಿದಾದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗವು ಮಿರಮಾರ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಬಾರೆಟ್ ರೀಫ್]] ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತೆಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಡಗುಗಳು ನೌಕಾಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ ಅಂತರ-ದ್ವೀಪ ದೋಣಿಯಾದ [[ವಹಿನೆ]] [[1968|1968ರಲ್ಲಿ]] ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು).<ref>{{cite web|url= http://christchurchcitylibraries.com/kids/nzdisasters/wahine.asp|title=New Zealand Disasters - Wahine Shipwreck |publisher=Christchurch City Libraries |date= 1968-04-10|accessdate=2009-07-28}}</ref> ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗುಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಹಾಗು [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನ|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನವಿದೆ]]. ಇವೆರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ [[ಹಗ್ಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ]], [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಕೇಬಲ್ ಕಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು ಮೂರು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: [[ಮತಿಯು/ಸೋಮೆಸ್ ದ್ವೀಪ]], [[ಮಕರೋ/ವಾರ್ಡ್ ದ್ವೀಪ]] ಹಾಗು [[ಮೊಕೊಪುನ ದ್ವೀಪ]]. ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ದದಾಗಿದ್ದು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ದ್ವೀಪವೆಂದರೆ ಮತಿಯು/ಸೋಮೆಸ್ ದ್ವೀಪ. ಇದನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ಹಾಗು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಂಪರ್ಕ ನಿಷೇಧ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೊದಲ ಹಾಗು [[ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದು [[ಸ್ಥಳ ನಿರ್ಬಂಧ|ಸ್ಥಳ ನಿರ್ಬಂಧವಾಗಿ]] ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಈಗ ಒಂದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ದ್ವೀಪವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಕರಾವಳಿಯ ಆಚೆಗಿರುವ [[ಕಪಿಟಿ ದ್ವೀಪ|ಕಪಿಟಿ ದ್ವೀಪದಂತೆ]] [[ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ]] ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ [http://www.eastbywest.co.nz/ ಡೊಮಿನಿಯನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಫೇರಿ] ಯ ಮೂಲಕ ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ. === ಹವಾಮಾನ === ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೨೦೨೫ ಗಂಟೆಗಳು (ಅಥವಾ ಸುಮಾರು ೧೬೯ ದಿನಗಳು) ಸೂರ್ಯ ಬೆಳಕು ಬೀಳುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web| url = http://www.niwascience.co.nz/edu/resources/climate/sunshine/| title = Mean Monthly Sunshine (hours) | publisher = [[National Institute of Water and Atmospheric Research]]}}</ref> ಸಮಶೀತೋಷ್ಣದ ಸಾಮುದ್ರಕ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ನಗರ ಹೊಂದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ತಾಪಮಾನವು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ೨೫&nbsp;°Cಗೂ ಅಧಿಕವಿರುತ್ತದೆ (೭೭&nbsp;°F), ಅಥವಾ ಮಾಗಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ೪&nbsp;°Cಗೂ(೩೯&nbsp;°F) ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವೆಂದರೆ ೩೧.೧&nbsp;°C (೮೮&nbsp;°F), ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ -೧.೯&nbsp;°C (೨೮&nbsp;°F). ಆದಾಗ್ಯೂ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬೀಸುವ ಮಾರುತವು ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ, ಇದು ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ತಂಪನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕ ಮಳೆಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಪರೀತವಾದ ಗಾಳಿಯು ಬೀಸುತ್ತದೆ; ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ೧೨೪೯mmನಷ್ಟಿದ್ದು, ಜೂನ್ ಹಾಗು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳು ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು [[ಹಟ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿ|ಹಟ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಮೇ ಹಾಗು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ನಡುವೆ [[ಹಿಮಗಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಿತಿ|ಹಿಮಗಡ್ಡೆ ಕಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಿತಿಯು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಹಿಮ|ಹಿಮವು]] ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಿಮವು ಜುಲೈ ೧೭, ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಸುರಿದಿದ್ದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://www.travelblog.org/Oceania/New-Zealand/North-Island/Wellington-Region/Porirua/blog-286178.html| title = TravelBlog -- A Year at Pauatahanui Inlet| author = Tannis McCartney| publisher = TravelBlog.org|accessdate=2009-07-27}}</ref> == ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ == [[ಚಿತ್ರ:Wellington-27-05-08.jpg|thumb|left|ಬಂದರಿನ ಇರುಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ]]ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಹುವಿಧದ ಒಂದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ - ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮರದ ಕುಟೀರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಥಾರ್ನ್ಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ]] [[ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ಫೀಲ್ಡ್ ರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ]], ಕೆಲವು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ [[ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ]] ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಳೆಯ [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫ್ರೀ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್]] ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, [[ಸಿಟಿ ಗ್ಯಾಲರಿ]], ಹಾಗು [[ಹಿಂದಿನ ಅಂಚೆ ಹಾಗು ತಂತಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ]], ಇದೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ CBDಯಲ್ಲಿರುವ ನವ್ಯೋತ್ತರ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಕ್ರಾಕೃತಿ ಹಾಗು ರೋಮಾಂಚಕ ಬಣ್ಣಗಳು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ಮೌಂಟ್ ಕುಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಹಿಂದಿನ [[ಜಾರ್ಜಿಯನ್]] [[ಕಲೋನಿಯಲ್ ಕಾಟೇಜ್]].<ref>{{cite web |url=http://www.colonialcottagemuseum.co.nz/home.html |title=Colonial Cottage |publisher=Colonialcottagemuseum.co.nz |date= |accessdate=2009-02-06 |archive-date=2009-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090220110926/http://www.colonialcottagemuseum.co.nz/home.html |url-status=dead }}</ref> ನಗರದ ಅತ್ಯಂತದ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ವಿಲ್ಲಿಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ೧೧೬ ಮೀಟರು ಎತ್ತರದ [[ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಸೆಂಟರ್]] ಕಟ್ಟಡ,<ref name="skyscrapercityarchive"> [http://skyscrapercity.com/archive/index.php/t-121304.html ಸ್ಕೈಸ್ಕ್ರೇಪರ್ ಸಿಟಿ ಆರ್ಚಿವ್](ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೨, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನಗೊಂಡಿದೆ)</ref> [[ವಿನ್ಯಾಸದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತತೆ|ವಿನ್ಯಾಸದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತತೆಯನ್ನು]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ೧೦೩ ಮೀಟರು ಎತ್ತರವಿರುವ [[BNZ ಟವರ್]].<ref>{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=stateinsurancetower-wellington-newzealand |title=Emporis.com |publisher=Emporis.com |date=2006-11-11 |accessdate=2009-02-06}}</ref> [[ಕರೋರಿ|ಕರೋರಿಯಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ [[ಫುಟುನ ಚ್ಯಾಪಲ್]], ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಮೊದಲ ದ್ವಿಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:The Bucket Fountain, Wellington.jpg|thumb|left|ದಿ ಬಕೆಟ್ ಕಾರಂಜಿ, ಕ್ಯೂಬಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ [[ಗೋಥಿಕ್ ರಿವೈವಲ್ ವಿನ್ಯಾಸ|ಗೋಥಿಕ್ ರಿವೈವಲ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ]] [[ಓಲ್ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್]] ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಸಾಹತಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹಾಗು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ [[ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ಆಫ್ ದಿ ಏಂಜಲ್ಸ್]] ಸಹ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. [[ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ &amp; ಸೀ]] ಕಟ್ಟಡ, [[ಬಾಂಡ್ ಸ್ಟೋರ್]] ಎರಡನೇ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಹಾಗು ವೆ[[ಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಬೋರ್ಡ್ ವ್ಹಾರ್ಫ್ ಆಫೀಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್]] ಹಿಂದಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪುನರ್ವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದಂತಹ ಹಲವಾರು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿದೆ, [[St. ಜೇಮ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್]], [[ಆಪೆರಾ ಹೌಸ್]] ಹಾಗು [[ಎಂಬಸಿ ಥಿಯೇಟರ್]]. [[ಸಿವಿಕ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್]] [[ಟೌನ್ ಹಾಲ್]] ಹಾಗು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಕಚೇರಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ, [[ಮೈಕಲ್ ಫೌಲರ್ ಸೆಂಟರ್]], [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ]], ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ E (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ನ ಆಗರವಾಗಿದೆ), [[ಸಿಟಿ-ಟು-ಸೀ ಬ್ರಿಡ್ಜ್]], ಹಾಗು [[ಸಿಟಿ ಗ್ಯಾಲರಿ]]. ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. [[ಮೋಲೆಸ್ವರ್ತ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ನಲ್ಲಿರುವ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌]], ಹಾಗು [[ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಕ್ವೇ]] ನಲ್ಲಿರುವ ತೆ ಪುನಿ ಕೊಕಿರಿ ಕಟ್ಟಡ ಎರಡೂ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಕ್ವೇ ಹಾಗು ಮೋಲೆಸ್ವರ್ತ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ-ಶಂಕ್ವಾಕೃತಿಯ [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳ]] ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ವಿಂಗ್ ನ್ನು, ೬೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ದಿ ಬೀಹೈವ್]] ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಹೈವ್ ನಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಎದುರು ಭಾಗಕ್ಕೆ [[ದಕ್ಷಿಣ ಖಗೋಳಾರ್ಧ|ದಕ್ಷಿಣ ಖಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ]] ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮರದ ಕಟ್ಟಡವಿದೆ,<ref>{{cite web|url=http://www.doc.govt.nz/conservation/historic/by-region/wellington/poneke-area/government-buildings/ |title=Department of Conservation |publisher=Doc.govt.nz |date=2006-08-29 |accessdate=2009-02-06}}</ref> [[ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ]] ಒಂದು ಭಾಗವು [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ನ ಕಾನೂನು ಬೋಧನಾ ವಿಭಾಗದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೋಸ್ಟಲ್ ಇಕಾಲಜಿ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ]] ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಆಕರ್ಷಕ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣವು ೨೦೦೯ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. [[ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ತೆ ಪಾಪಾ ಟೊಂಗರೆವ]] ಜಲಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿರುಚಿಗಳು ಹಾಗು ಶೈಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ಸ್ಮರಣೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಶಿಸಿಹೋಗಿವೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿ ಹಾಗು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಎಲಿಜಾ ವುಡ್]], [[ಜೇ ಲೆನೋ]] ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಾನು [[ಕ್ಯೂಬಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ನಲ್ಲಿರುವ ಬಕೆಟ್ ಫೌಂಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜಿಸಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ.<ref>{{cite web |url=http://tbhl.theonering.net/tbhlnews/news-archive-12-2003.html |title=The Bastards have Landed: The Peter Jackson Fanclub |publisher=Tbhl.theonering.net |date= |accessdate=2009-02-06 |archive-date=2008-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081223080702/http://tbhl.theonering.net/tbhlnews/news-archive-12-2003.html |url-status=dead }}</ref> ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಹೊಸ ಚಲನಶೀಲ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು,ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಜೆಫೈರೋಮೀಟರ್]].<ref>{{cite web|url= http://texture.co.nz/blogs/reviews/archive/2008/09/23/kinetic-sculpture-by-tony-nicholls-enjoy-public-art-gallery.aspx|title= Kinetic Sculpture by Tony Nicholls - Enjoy Public Art Gallery|accessdate= 2009-07-28|publisher= Texture - Wellington, New Zealand|date= 2008-09-23|archive-date= 2008-09-30|archive-url= https://web.archive.org/web/20080930100920/http://texture.co.nz/blogs/reviews/archive/2008/09/23/kinetic-sculpture-by-tony-nicholls-enjoy-public-art-gallery.aspx|url-status= dead}}</ref> ಈ ೨೬-ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಗೋಪುರವನ್ನು ಚಳವಳಿಯ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಫಿಲ್ ಪ್ರೈಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು "ಎತ್ತರ, ಉನ್ನತವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸರಳ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಎವಾನ್ಸ್ ಬೇ ಮರಿನಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಓಡು ದೋಣಿಗಳ ಧ್ವಜಸ್ತಂಭಗಳು ತೂಗಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ" ಜೊತೆಗೆ "ಒಂದು ನೌಕಾ ಮಾಪನದ ಸೂಚಿಫಲಕದಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಮಾದರಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಮುದ್ರದ ಅಥವಾ ಮಾರುತದ ಅಥವಾ ಹಡಗಿನ ವೇಗವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ."<ref>{{cite web |url= http://www.sculpture.org.nz/engine/SID/10018/AID/1105.htm |title= Zephyrometer - The second of the Meridian Energy wind sculptures |accessdate= 2009-07-28 |author= Phil Price (kinetic sculptor) |publisher= Wellington Sculpture Trust |year= 2003 |archive-date= 2014-08-01 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140801063533/http://www.sculpture.org.nz/engine/SID/10018/AID/1105.htm |url-status= dead }}</ref> == ವಸತಿ ಹಾಗು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ == [[ಚಿತ್ರ:N2 Oriental Bay.jpg|thumb|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳು (2005)]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ೨೦೦೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ)ವ್ಯವಹಾರನಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು ಜೊತೆಗೆ ೨೦೦೭ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇಸವಿ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು "ಸದೃಢ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|author= Anne Gibson|title= Robust market sprouts apartments|publisher = The New Zealand Herald|date = 2005-08-03|accessdate= 2009-07-29|url = http://www.nzherald.co.nz/business/news/article.cfm?c_id=3&objectid=10338845}}</ref> ನಂತರ ೨೦೦೮ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯.೩%ರಷ್ಟು ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ದರ-ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ವತ್ತು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ೨೦%ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯಿತು.<ref>{{cite news|author= Andrea Milner|title= Post properties get biggest pounding|publisher = The New Zealand Herald|date = 2009-06-21|accessdate= 2009-07-29|url = http://www.nzherald.co.nz/wellington-region/news/article.cfm?l_id=153&objectid=10579767}}</ref> "ಕಳೆದ ೨೦೦೪ರಿಂದ ೨೦೦೭ರ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದವರೆಗೂ, ಬಾಡಿಗೆಯಿಂದ ಬಂದ ವರಮಾನವು ಕ್ರಮೇಣ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಮನೆಯ ಮೌಲ್ಯವು ಬಾಡಿಗೆಗಿಂತ ಅಧಿಕಗೊಂಡಾಗ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಕ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲೋ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾದವು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದು ತಿರುವುಮುರುವುಗೊಂಡು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆಯಿಂದ ಬಂದ ವರಮಾನವು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು," ಎಂದು ಮೇ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನ ಇಬ್ಬರು ವರದಿಗಾರರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Andrea Milner and Jonathan Milne">{{cite news|author= Andrea Milner and Jonathan Milne |title= Real Estate: Rental buys looking good|publisher = The New Zealand Herald|date = |accessdate= 2009-07-29|url = http://www.nzherald.co.nz/property/news/article.cfm?c_id=8&objectid=10571367}}</ref> ಕಳೆದ ೨೦೦೯ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮನೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯಿತು, ಬಡ್ಡಿಯ ದರಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ಜೊತೆಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಲು ಖರೀದಿಸಲಾದಂತಹ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಬಂಡವಾಳವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಲ್ಯಾಂಬ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಈ ಇಬ್ಬರು ವರದಿಗಾರರು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="Andrea Milner and Jonathan Milne"/> ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ಮಾದರಿ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನಿವಾಸಿಯು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯನಾಗಿದ್ದು ೨೪ ರಿಂದ ೩೫ ವಯಸ್ಸಿನವನಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಜೊತೆಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು ಅವನ ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದ ತಲಾದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನ (೭೩%) ಉದ್ಯೋಗದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು, ೧೩%ರಷ್ಟು ಜನರು ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದರೆ, ೬%ರಷ್ಟು ಜನರು ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ೨%ನಷ್ಟು (ಆದಾಗ್ಯೂ ೩೧%ನಷ್ಟು ಜನರು ಸ್ವಂತ ಸೈಕಲ್ ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದರು) ಜನರು ಸೈಕಲ್ ಮೇಲೆ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು (೭೩%) ನಗರದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನರು (೮೮%) ತಮ್ಮ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ; ೩೯%ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ; ೩೨%ನಷ್ಟು ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ೧೫%ನಷ್ಟು ಜನರ ಗುಂಪುಗಳು ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ "ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು". ಬಹುತೇಕರು (೫೬%) ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ೪೨%ನಷ್ಟು ಜನರು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು. (ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ, ೧೬%ನಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ರತಿ ವಾರಕ್ಕೆ $೩೫೧ ರಿಂದ $೪೫೦ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು, ೧೩%ನಷ್ಟು ಜನರು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ೧೫%ನಷ್ಟು ಜನರು ಅಧಿಕ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು-ಕೇವಲ ೩%ನಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ರತಿ ವಾರ $೬೫೧ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು). ಮುಂದುವರಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ: "ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಜನರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖವೆಂದರೆ, ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಾಗು ನಗರ ಜೀವನ (ಶೇಖಡಾ ೨೩), ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ (ಶೇಖಡಾ ೨೦), ಅಂಗಡಿಗಳು ಹಾಗು ಕೆಫೆಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ (ಶೇಖಡಾ ೧೧) ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ ಎಂಬ ಕಾರಣ (ಶೇಖಡಾ ೧೧)ಇತ್ಯಾದಿ... ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಶಬ್ದಮಾಲಿನ್ಯ ಹಾಗು ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶಬ್ದಗಳು ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದಡುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. (ಶೇಖಡಾ ೨೭), ಇದರ ನಂತರ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಾಂಗಣ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಕೊರತೆ (ಶೇಖಡಾ ೧೭), ತೀರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಗಳು (ಶೇಖಡಾ ೯) ಹಾಗು ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನ ಗಾತ್ರ ಹಾಗು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಕೊರತೆ (ಶೇಖಡಾ ೯)."<ref>{{cite news|author= |title= It's a great life downtown... except for the noise|publisher = The New Zealand Herald|date = 2009-04-14|accessdate= 2009-07-29|url = http://www.nzherald.co.nz/wellington-city-council/news/article.cfm?o_id=240&objectid=10566448}}</ref> ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಮೂರನೇ ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು (೬೭%) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿರುತ್ತವೆ(೨೫%); ಬಹುಜನರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಸಂಸಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ೨೦೦೬ರ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. (ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ).<ref>{{NZ Quickstats|1000009|Wellington Region}}</ref> == ಇಂಧನ == ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂಧನದ ಅಗತ್ಯವು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಈ ನಿಟ್ಟಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ಮೂಲವೆಂದರೆ ಗಾಳಿ. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಡ್ ೬೬ ಆವಿಚಕ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೪೦MW ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://tvnz.co.nz/view/page/411415/642358|title=Makara Wind Farm}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಡ್, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೆಲವು ಮೈಲಿಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜ್ ಹಿಲ್ ಹಾಗು [[ಟೆರವ್ಹಿಟಿ ಕೇಂದ್ರ|ಟೆರವ್ಹಿಟಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸಮೀಪದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಡ್, ಮಿಲ್ ಕ್ರೀಕ್ ನಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ - ಇದು ನೆರೆಯ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ; ಒಹರಿಯು ವ್ಯಾಲಿ (ಜಾನ್ಸನ್ ವಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗ) ಹಾಗು ಪೋರಿರುವದ ಹಿಂಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಡ್ ಯೋಜನೆಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಾತ್ರವು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ - ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪರಿಸರದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, $೪೪೦ ದಶಲಕ್ಷ ಗಾಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜಿಗಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿರುವ ವಾಹಕ ತಂತಿಗಳ ಬಲೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ೧೧೧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಆವಿಚಕ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ೨೦೦೯ರ ಅಂತಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೬೨ ಆವಿಚಕ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಸೇರಿತ್ತು. (ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ೪೦ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಬ್ಲೇಡುಗಳಿದ್ದವು) ಇದು ೭೦,೦೦೦ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ತ ತಯಾರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite news|author= |title= Wind farm begins to power national grid|publisher = The New Zealand Herald|date = 2009-04-30|accessdate= 2009-07-29|url = http://www.nzherald.co.nz/electricity/news/article.cfm?c_id=187&objectid=10569481}}</ref> ರಭಸದ ಗಾಳಿಗೆ ಈಡಾದ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಗಾಳಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕೆಡವುತ್ತವೆ; ಮೇ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಬೀಸಿದ ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದ ೨೫೦೦ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾದರು.<ref>{{cite news| publisher = The New Zealand Herald| date = 2009-05-15|url = http://www.nzherald.co.nz/wellington-region/news/article.cfm?l_id=153&objectid=10572504|title = High winds cause power outages in Wellington|accessdate = 2009-07-29}}</ref> ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸುಧಾರಿಸಿದರೂ ಕೆಲವೊಂದು ಬಾರಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮಿಂಚುಗಳು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|author= |title= Lightning blamed for Wellington blackout, gales on way|publisher = The New Zealand Herald|date = 2007-03-14|accessdate= 2009-07-29|url = http://www.nzherald.co.nz/waikanae/news/article.cfm?l_id=522&objectid=10428709}}</ref> ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪವರ್ ಗ್ರಿಡ್ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಪವರ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್]] ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ,<ref>{{cite news|author= |title= Transpower apologizes for costly Auckland power black-out|publisher= The New Zealand Herald|date= 2009-02-12|accessdate= 2009-07-29|url= http://www.nzherald.co.nz/wellington/news/article.cfm?l_id=325&objectid=10556467|archive-date= 2012-01-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20120105080142/http://www.nzherald.co.nz/wellington/news/article.cfm?l_id=325&objectid=10556467|url-status= dead}}</ref> ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲವನ್ನು [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ಸಂಸ್ಥೆ ಚೆಯುಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಜಾಲವನ್ನು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಮಾಡಿತು. (ಈ ಮಾರಾಟವು ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿ ಮಾಡಿತು).<ref>{{cite news|author= Paula Olivier|title= Govt won't pull plug on capital's power sale|publisher= The New Zealand Herald|date= 2008-04-29|accessdate= 2009-07-29|url= http://www.nzherald.co.nz/politics/news/article.cfm?c_id=280&objectid=10506788|archive-date= 2012-01-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20120105002254/http://www.nzherald.co.nz/politics/news/article.cfm?c_id=280&objectid=10506788|url-status= dead}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್, ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ಹಾಗು ಪೋರಿರುವಾದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. === ಜನಸಂಖ್ಯೆ === ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು {{formatnum:{{#expr: {{formatnum:{{NZ population data|Porirua City|y}}|R}} + {{formatnum:{{NZ population data|Upper Hutt City|y}}|R}} + {{formatnum:{{NZ population data|Lower Hutt City|y}}|R}} + {{formatnum:{{NZ population data|Wellington City|y}}|R}} }}}} {{NZ population data|||y|y|(|),}}ರಷ್ಟಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವು ೯೯%ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರ್ವತಮಯವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಿರುವುದು ಅಥವಾ ಉದ್ಯಾನವನದ ಪ್ರದೇಶವು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಇದೆ. ಕಳೆದ ೨೦೦೬ ರ ಜನಗಣತಿಯು ಪ್ರದೇಶ, ಲಿಂಗ, ಹಾಗು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಕಿಅಂಶ ನೀಡಿತು. [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರವು]], ನಾಲ್ಕು ನಗರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧೭೯,೪೬೬ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು [[ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರ]], [[ಪೋರಿರುವ]], ಹಾಗು ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರಗಳು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌]] ಅಂಕಿಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ.<ref name="stats.govt.nz">{{cite web|title = Regional Summary Tables - 2006 Census of Population and Dwellings - Regional Summary Tables by territorial authority (spreadsheet)|publisher = Statistics New Zealand|date = |accessdate = 2009-07-30|url = http://www.stats.govt.nz/Census/2006-census-data/2006-census-reports/regional-summary-tables.aspx|archive-date = 2009-09-03|archive-url = https://web.archive.org/web/20090903055341/http://www.stats.govt.nz/census/2006-census-data/2006-census-reports/regional-summary-tables.aspx|url-status = dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:WellingtonRegionPopulationDensity.png|thumb|ಜನಗಣತಿಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ (2008)]] {|class="wikitable" border="1" |- '''ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗು ಲಿಂಗಾನುಸಾರವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ (2006 ಜನಗಣತಿ)''' !ಪ್ರದೇಶ||'''ಒಟ್ಟಾರೆ''' ||ಪುರುಷ||ಮಹಿಳೆ |- |ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ||'''೧೭೯ ೪೬೬''' || ೮೬ ೯೩೨||೯೨ ೫೩೨ |- |ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರ||''' ೯೭ ೭೦೧''' || ೪೭ ೭೦೩|| ೪೯ ೯೯೮ |- |ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರ||''' ೩೮ ೪೧೫''' || ೧೯ ೦೮೮|| ೧೯ ೩೧೭ |- |ಪೋರಿರುವ ನಗರ||''' ೪೮ ೫೪೬''' || ೨೩ ೬೩೪|| ೨೪ ೯೧೨ |- |'''ಒಟ್ಟಾರೆ ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳು''' ||'''೩೬೪ ೧೨೮''' ||'''೧೭೭ ೩೬೯''' ||'''೧೮೬ ೭೫೯''' |- |} ಆಧಾರ:ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ (೨೦೦೬ ಜನಗಣತಿ)<ref name="stats.govt.nz"/> === ವಯಸ್ಸು ಆಧಾರಿತ ವರ್ಗೀಕರಣ === ನಾಲ್ಕು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. (ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಕೋಷ್ಟಕ ನೋಡಿ). ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ನೆರೆಯ ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ವೃದ್ಧರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭%ರಷ್ಟು ಜನರು ೮೦ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. '''ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶ - ಪ್ರದೇಶಾನುಸಾರವಾಗಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವರ್ಗೀಕರಣ ''' {| class="wikitable" border="1" |- | ೨೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಕೆಳಗಿನವರು | ೨೦–೩೯ | ೪೦–೫೯ | ೬೦–೭೯ | | ೮೦ ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು |- | ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರ | ೨೫% | ೩೭% | ೨೬% | ೧೦% | ೨% |- | ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರ | ೩೦% | ೨೭% | ೨೭% | ೧೨% | ೩% |- | ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರ | ೩೦% | ೨೫% | ೨೮% | ೧೪% | ೩% |- | ಪೋರಿರುವ ನಗರ | ೩೪% | | ೨೭% | ೨೬% | ೧೦% | ೧% |- | ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳು | ೨೮% | ೩೨% | ೨೭% | ೧೧% | ೨% |- | ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ | ೨೯% | ೨೭% | ೨೭% | ೧೪% | ೩% |} ಆಧಾರ:ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ (೨೦೦೬ ಜನಗಣತಿ)<ref>{{cite web|title = Tables About Wellington Region - Age Group and Sex|publisher = Statistics New Zealand|date = |accessdate = 2009-07-30|url = http://www.stats.govt.nz/Census/2006CensusHomePage/Tables/AboutAPlace/SnapShot.aspx?type=region&tab=Agesex&id=1000009|archive-date = 2012-09-23|archive-url = https://web.archive.org/web/20120923060145/http://www.stats.govt.nz/Census/2006CensusHomePage/Tables/AboutAPlace/SnapShot.aspx?type=region&tab=Agesex&id=1000009|url-status = dead}}</ref> == ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ == === ಚಲನಚಿತ್ರ === ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಪೀಟರ್ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್]], [[ರಿಚರ್ಡ್ ಟೈಲರ್]] ಹಾಗು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವೃತ್ತಿಪರರು [[ಮಿರಮಾರ್]] ನ ಪೂರ್ವದ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವಖ್ಯಾತಿಯ [[ಚಲನಚಿತ್ರ-ನಿರ್ಮಾಣ]] ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಡೆಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು '[[ವೆಲ್ಲಿವುಡ್]]' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ [[ವೇಟ ವರ್ಕ್ ಶಾಪ್]], [[ವೇಟ ಡಿಜಿಟಲ್]], ಕ್ಯಾಂಪರ್ ಡೌನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್, ಪಾರ್ಕ್ ರೋಡ್ ಪೋಸ್ಟ್, ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸ್ಟೋನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="tws0910xx">{{cite news | author = Rebecca Lewis | title = High-flyer Peter Jackson's jet set upgrade | publisher = The New Zealand Herald | date = April 12, 2009 | url = http://www.nzherald.co.nz/entertainment/news/article.cfm?c_id=1501119&objectid=10566283 | accessdate = 2009-09-09 }}</ref>. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಿ [[ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ಸ್ ಟ್ರಿಲಜಿ]], [[ಕಿಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ಹಾಗು [[ಅವತಾರ್]]. ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: "ಇದು ರಭಸದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ತಾಣವಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬರುವವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಟ್ಟದ ನೀರು ಹಾಗು ಕೊಲ್ಲಿಯು ಪ್ರದೇಶವು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಸ್ವತಃ ನಗರವು ಬಹಳ ಸಣ್ಣದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಸಮೀಪವಿರುವ ಮರೀನ್ ಕೌಂಟಿ ಹಾಗು ಬೇ ಏರಿಯ ಹವಾಮಾನ ಹಾಗು ಕೆಲವು ವಿನ್ಯಾಸಗಳು. ಇದು ಹವಾಯಿ ಹಾಗು ಈ ಸ್ಥಳದ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ."<ref>{{cite web | publisher = American Way | year = 2009 | url = http://www.americanwaymag.com/wellington-new-zealand-peter-jackson-adrien-brody-1 | title = Yo, Adrien! | author = Mark Seal | accessdate = 2009-08-01 | archive-date = 2009-09-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090905013949/http://www.americanwaymag.com/wellington-new-zealand-peter-jackson-adrien-brody-1 | url-status = dead }}</ref> ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳಾದ [[ಜೇನ್ ಕ್ಯಾಂಪಿಯನ್]] ಹಾಗು [[ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ವಾರ್ಡ್]] ವಿಶ್ವದ ಸಿನೆಮಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಕಿವಿ ಚಿತ್ರ-ನಿರ್ಮಾಪಕರುಗಳಾದ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಸರ್ಕಿಯೇಸ್]], [[ತೈಕ ವೈತಿತಿ]], [[ಕೋಸ್ಟ ಬೋಟೆಸ್]] ಹಾಗು ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಬುಶ್-ಡುಮೆಕ್,<ref>{{cite web | publisher = Bushcraft | year = 2009 | url = http://www.bushcraft.co.nz/ | title = Bushcraft official website | accessdate = 2009-08-01 | archive-date = 2009-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090416124200/http://www.bushcraft.co.nz/ | url-status = dead }}</ref> ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್-ಆಧಾರಿತ ವಂಶಾವಳಿ ಹಾಗು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ತಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಲು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.filmwellington.com/about-film-wellington/|title=FilmWellington New Zealand|accessdate=2009-07-28|archive-date=2009-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20091017143348/http://www.filmwellington.com/about-film-wellington/|url-status=dead}}</ref> ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [http://www.deluxe.co.nz/ ದಿ ಎಂಬಸಿ], [http://www.paramount.co.nz/ ಪ್ಯಾರಮೌಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100729010058/http://paramount.co.nz/ |date=2010-07-29 }}, [http://www.empirecinema.co.nz/ ದಿ ಎಂಪೈರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100722144507/http://www.empirecinema.co.nz/ |date=2010-07-22 }}, [http://www.penthousecinema.co.nz/ ಪೆಂಟ್ ಹೌಸ್] ಹಾಗು [http://www.lighthousepetone.co.nz/ ಲೈಟ್ ಹೌಸ್], ಇದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ''ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ'' ದ ಹದಿನೈದು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವವು ಜುಲೈ ೧೬ ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.nzff.co.nz/|title=New Zealand 10 International Film Festival|accessdate=2010-02-11|archive-date=2010-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100602001418/http://nzff.co.nz/|url-status=dead}}</ref> === ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಹಾಗು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Te papa museum.jpg|thumb|ತೆ ಪಾಪಾ ("ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳ"), ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ.]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[ತೆ ಪಾಪಾ]] (ದಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್), [[ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ &amp; ಸೀ]], [[ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಬರ್ತ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]], [[ಕೊಲೋನಿಯಲ್ ಕಾಟೇಜ್]], [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಕೇಬಲ್ ಕಾರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, [[ಓಲ್ಡ್ ಸೈಂಟ್ ಪಾಲ್'ಸ್]], ಹಾಗು [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಗೆ]] ತವರಾಗಿದೆ. === ಆಹಾರ === ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ [[ಕೆಫೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಕೆಫೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು]] ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಕೆಫೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.careers.govt.nz/default.aspx?id0=19906&id1=wellington|title=Living and working in Wellington|access-date=2010-08-06|archive-date=2007-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20071016120718/http://careers.govt.nz/default.aspx?id0=19906&id1=wellington|url-status=dead}}</ref> ಹೋಟೆಲುಗಳು ಮದ್ಯವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು BYO (ಬ್ರಿಂಗ್ ಯುವರ್ ಓನ್/ಖುದ್ದು ತರುವುದು) ಪರವಾನಗಿ ಇರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಮದ್ಯಪಾನದ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ (ಮದ್ಯವಿಲ್ಲ); ತಮ್ಮ ವೈನ್ ಗಳನ್ನು ತಾವೇ ತರಲು ಹಲವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.wellington.nz.com/restaurant-pub.aspx|title=Wellington Restaurants and Pubs|publisher=nz.com (New Zealand on the Web)|accessdate=2009-07-28|archive-date=2009-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090605011450/http://www.wellington.nz.com/restaurant-pub.aspx|url-status=dead}}</ref> ಹೋಟೆಲುಗಳು ಯುರೋಪ್, ಏಷಿಯ ಹಾಗು ಪಾಲಿನೇಶಿಯಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವು ವಿವಿಧ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ. "ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಶೈಲಿಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ, ಕುರಿಮಾಂಸ, ಹಂದಿಮಾಂಸ ಹಾಗು ಸರ್ವೇನ (ಜಿಂಕೆಮಾಂಸ), ಸ್ಯಾಮನ್, ಸಣ್ಣ ಮುಳ್ಳುನಳ್ಳಿ (ಸಮುದ್ರನಳ್ಳಿ ಮಾಂಸ), ಬ್ಲಫ್ ಆಯಸ್ಟರ್ಸ್, ಪೌಅ (ತಿನ್ನಲು ಬರುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಮೃದ್ವಂಗಿ) ಹಾಗು ಟುವಟುವ (ಎರಡೂ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಚಿಪ್ಪು ಮೀನುಗಳ ಜಾತಿ); ಕುಮರ (ಸಿಹಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ); ಕಿವಿಹಣ್ಣು ಹಾಗು ಟಮರಿಲ್ಲೋ; ಹಾಗು ಪಾವ್ಲೊವ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿಹಿತಿನಿಸು," ಎಂದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url= http://www.newzealand.com/travel/media/features/food-&-wine/food-wine_nzcuisine_backgrounder.cfm |title= New Zealand Cuisine - Cuisine Influences |publisher= Media Resources - Tourism New Zealand's site for media and broadcast professionals |accessdate=2009-07-28}}</ref> === ಉತ್ಸವಗಳು === ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಉತ್ಸವಗಳು ಹಾಗು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳ ತವರೆನಿಸಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತಹ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಉತ್ಸವ, ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಜಾಜ್ಜ್ ಉತ್ಸವ, ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ E ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವಗಳಾದ [[ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ವೇರಬಲ್ ಆರ್ಟ್]], [[ಕ್ಯೂಬಾ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾರ್ನಿವಲ್]], ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಫ್ರಿಂಜ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]] (ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲೂ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಸಮ್ಮರ್ ಸಿಟಿ, ದಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫೋಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (ವೈನುಯಿಯೋಮಟನಲ್ಲಿ), ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಫೋರ್ಡಬಲ್ ಆರ್ಟ್ ಶೋ, ದಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸೇವೆನ್ಸ್ ವೀಕೆಂಡ್ ಅಂಡ್ ಪೆರೇಡ್, [[ಔಟ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್]], [[ವೊಡಫೋನ್ ಹೋಂಗ್ರೋನ್]], ದಿ [[ಕೌಚ್ ಸೂಪ್]] ಥಿಯೇಟರ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಹಾಗು ಅಸಂಖ್ಯಾತ [[ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ|ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳು]] ಜರುಗುತ್ತವೆ. === ಸಂಗೀತ === ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಗೀತವು ಹಲವು ವಾದ್ಯ ತಂಡವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ದಿ ವಾರ್ರಟಹ್ಸ್]], [[ದಿ ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್]], [[ಶಿಹಾದ್]], [[ಫ್ಲೈ ಮೈ ಪ್ರೆಟೀಸ್]], [[ರಿಯಾನ್ ಶೀಹನ್]], [[ಫ್ಯಾಟ್ ಫ್ರೆಡ್ಡಿ'ಸ್ ಡ್ರಾಪ್]], [[ದಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಸೀಡ್ಸ್]], ಫರ್ ಪ್ಯಾಟ್ರೋಲ್, [[ಫ್ಲೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಕನ್ಕಾರ್ಡ್ಸ್]], ಕಾನ್ನನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಮೋಕಸಿನ್ಸ್, [[ರಾಂಬಸ್]] ಹಾಗು [[ಮಾಡ್ಯೂಲ್]]. ದಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ [[ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ಅನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ [[ಮಸ್ಸೇಯ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಹಾಗು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಲಲಿತಕಲೆ ಹಾಗು ಸಂಗೀತ ಮೀಮಾಂಸೆ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]], [[ನೆವಿನೆ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್]] ಹಾಗು [[ಚೇಂಬರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಂತರಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ-ಖ್ಯಾತಿಯ ಪುರುಷರ [[ಏ ಕಾಪ್ಪೆಲ್ಲ]] ಗಾಯಕ ಮೇಳವಾದ [[ವೋಕಲ್ FX]] ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. === ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕಲೆಗಳು === ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ]], [http://www.citygallery.org.nz ಸಿಟಿ ಗ್ಯಾಲರಿ], ದಿ [[ರಾಯಲ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಬ್ಯಾಲೆ]], [[St ಜೇಮ್ಸ್' ಥಿಯೇಟರ್]], [[ಡೌನ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಥಿಯೇಟರ್]], [[ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್]], ಸಿರ್ಕಾ ಥಿಯೇಟರ್, ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಓರಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಟಾಕಿ ರುವ, ಸಿವಿಕ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ Eನ ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಹಾಗು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾ ಉತ್ಸವ; ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಸಹ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇಂಪ್ರೋವೈಸ್ಡ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಹಾಗು [[ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿ|ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿಯನ್ನು]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ತಂಡಗಳಿಗೆ ತವರೆನಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಶನ್ ಟ್ರೂಪ್]] (WIT), ದಿ ಇಂಪ್ರೋವೈಸರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಯೂತ್ ಗ್ರೂಪ್, ಜೋ ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಷನಲ್ ಕವಿ [[ಬಿಲ್ ಮ್ಯಾನ್ ಹೈರ್]], ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮಾಡ್ರನ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ, [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] ನ [[ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಬರವಣಿಗೆ]] ವಿಷಯಕ್ರಮವನ್ನು ಒಂದು ಹೊಸತಾದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. [[ತೆ ವ್ಹಾಯೆಯ]], ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ-ಮಟ್ಟದ ನೃತ್ಯ ಹಾಗು ನಾಟಕ ಶಾಲೆ, ಹಾಗು ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ದಿ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಕನೆಕ್ಷನ್, ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. === ಹಾಸ್ಯ === ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಒಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಹಾಸ್ಯ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ತವರೆನಿಸಿದ ಫ್ರಿಂಜ್ ಬಾರ್ ನ ಹುಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ನೆರವು ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರತಿ ವಾರದ ನಾಲ್ಕು ರಾತ್ರಿಗಳು ಹಾಸ್ಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಡುವ ಹಾಸ್ಯ, ಇಂಪ್ರೋವೈಸೆಶನಲ್ ಹಾಸ್ಯ ಹಾಗು ಕಿರುನಾಟಕಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಎಲ್ ಜಾಗ್ವರ್ ಫಿಯೆಸ್ಟ ಡೆ ವೆರೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ, ಗಾಯನ, ಅಣಕ, ಹಾಗು ಹಾಸ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.thefringebar.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2014-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218094629/http://thefringebar.org/ |url-status=dead }}</ref>. ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಬಾತ್ ಹೌಸ್ ಹಾಗು ಕಟಿಪೋ ಕೆಫೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಸ್ಯಗಾರರು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿಂದ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿರುತ್ತಾರೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಗಿನೆಟ್ಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಡೋನಾಲ್ಡ್]]("[[ಲಿನ್ನ್ ಆಫ್ ಟಾವ]]"), [[ರೆಬನ್ ಕನ್]], [[ದೈ ಹೆನ್ವುಡ್]], [[ಬೆನ್ ಹರ್ಲೇ]], [[ಸ್ಟೀವ್ ರಿಗ್ಲೆಯ್]] ಹಾಗು [[ಫ್ಲೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾನ್ಕಾರ್ಡ್ಸ್]] ನ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟ ಹಾಗು ವಿಡಂಬನಕಾರ [[ಜಾನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕೆ]] ("[[ಫ್ರೆಡ್ ಡಗ್ಗ್]]") ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈತ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ]] ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ. ಕಿರುನಾಟಕ ತಂಡಗಳಾದ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ದಿ 5th ವಾಲ್<ref>{{Cite web |url=http://www.bt5w.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-06 |archive-date=2013-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131209161409/http://www.bt5w.com/ |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಇರುವ ತಂಡವಾದ ಲಿಟಲ್ ಮಸ್ಟಾಷ್ <ref>http://www.littlemoustache.com/about_us/</ref> ಎರಡೂ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಹೊರಗೂ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ನಿರಂತರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಂಪ್ರೋವೈಸ್ಡ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಹಾಗು [[ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿ|ಇಂಪ್ರೋವೈಸೇಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿಯನ್ನು]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ತಂಡಗಳಿಗೂ ಸಹ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇಂಪ್ರೋವೈಸೆಷನ್ ಟ್ರೂಪ್]](WIT), ದಿ ಇಂಪ್ರೋವೈಸರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಯೂತ್ ಗ್ರೂಪ್, ಜೋ ಇಂಪ್ರೋವ್. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]] ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. NZ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಮಿಡಿ ಫೆಸ್ಟ್ ೨೦೧೦, ೨೫೦ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ iPhone ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಮಹತ್ತರ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಫಿಶ್ ಹೆಡ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ http://www.fishhead.co.nz/, Issue ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೦, ಪುಟ.೧೪</ref> === ಕಲೆ === [[ಚಿತ್ರ:Art Ferns & Civic Square.JPG|thumb|ಆರ್ಟ್ ಫರ್ನ್ಸ್ &amp; ಸಿವಿಕ್ ಸ್ವೇರ್.]] ಇಸವಿ ೧೯೩೬ ರಿಂದ ೧೯೯೨ರವರೆಗೂ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿತ್ತು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು [[ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ತೆ ಪಾಪ ತೊಂಗರೆವ|ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ತೆ ಪಾಪ ತೊಂಗರೆವದ]] ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್]] ಅಂಡ್ [[ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಗೂ ಸಹ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ. ನಗರದ ಹೊಸ [[ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರ]] [[ಟೊಯಿ ಪೊನೇಕೆ]], ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಯೋಜನೆಗಳು, ಸಹೋದ್ಯಮಗಳು, ಹಾಗು ಹಲವು-ಕಲಾ ವಿಭಾಗಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಜೋಡಣೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಕಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗು ಸೇವಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಎರಿಕ್ ವಾಘನ್ ಹೊಲೋವಕ್ಜ್ ಹಾಗು ಅಬೆಲ್ ಸ್ಮಿತ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಂಡವು ತನ್ನ ಸೌಲಭ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಹೊಸ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದವು ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಒಪನಿಂಗ್ ನೋಟ್ಸ್]], [[ಡ್ರೈವ್ ಬೈ ಆರ್ಟ್]], ಮಕ್ಕಳ ವಾರ್ಷಿಕ [[ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಪ್ಲಾಷ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]], ಹಾಗು ಹೊಸ [[ಖ್ಯಾತ ಕಲಾ]] ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ನಗರವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ [[ವೈಟ್ ಫಂಗಸ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್]] ಗೆ ಸಹ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ. == ಕ್ರೀಡೆ == [[ಚಿತ್ರ:Westpac Trust stadium viewed from Wadestown.jpg|thumb|ವೆಸ್ಟ್ಪಾಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ: * ದಿ [[ಹರಿಕೇನ್ಸ್]] - [[ಸೂಪರ್ 14]] ಲೋಯರ್ ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ರಗ್ಬಿ ತಂದ, ಮೂಲತಃ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ * [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಲಯನ್ಸ್]] - [[ITM ಕಪ್]] ರಗ್ಬಿ ತಂಡ * [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫಿನಿಕ್ಸ್ FC]] - [[ಫುಟ್ಬಾಲ್(ಸಾಕರ್)]] ಕ್ಲಬ್ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲೇಶಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲೇಶಿಯನ್]] [[A-ಲೀಗ್]] ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಟವಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಿಪರ ತಂಡವಾಗಿದೆ. * [[ಟೀಮ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] - ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಅರೆ-ವೃತ್ತಿಪರ ತಂಡವಾದ [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ನ ಸದಸ್ಯ ತಂಡವಾಗಿದೆ. * [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಲ್ಸ್]] - [[ನೆಟ್ ಬಾಲ್]] ನ ಸದಸ್ಯ ತಂಡವಾದ ಇದು ಲೋಯರ್ ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ್ನು [[ANZ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಮೂಲತಃ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. * [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಫೈರ್ ಬರ್ಡ್ಸ್]] ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬ್ಲೇಜ್ - ಪುರುಷರ ಹಾಗು ಮಹಿಳೆಯರ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ತಂಡಗಳು * [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸೈಂಟ್ಸ್]] - [[ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್]] ತಂಡ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಕ್ರೀಡಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಈ ಕೆಳ ಕಂಡಂತೆ ಇವೆ: * ದಿ [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸೆವೆನ್ಸ್]] - [[IRB]] [[ಸೆವೆನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸೀರಿಸ್]] ನ ಸರಣಿ, ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ [[ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ|ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ]] ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಈ [[ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್]] ಸರಣಿಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ $೬.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಆದಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. * ಕಳೆದ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ವರ್ಲ್ಡ್ [[ಮೌಂಟನ್ ರನ್ನಿಂಗ್]]. * ಇಸವಿ ೧೯೮೫ ಹಾಗು ೧೯೯೬ರ ನಡುವೆ [[ಪ್ರವಾಸಿ ಕಾರುಗಳಿಗಾಗೇ]] ನಡೆದ [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ 500]] [[ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ರೇಸ್]] * [[ಮ್ಯಾಕ್ ಎವೆಡಿ ಶೀಲ್ಡ್]] - ರೊಂಗೊತೈ ಕಾಲೇಜು, St ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್'ಸ್ ಕಾಲೇಜು (ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್), St ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್'ಸ್ ಕಾಲೇಜು (ಪಟ್ಟಣ), ಹಾಗು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಕೂಟ == ಶಿಕ್ಷಣ == ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಕಾಲೇಜು ಹಾಗು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Uniwersytetwiktorii.jpg|thumb|left|ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕೆಲ್ಬರ್ನ್, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ (2006)]] [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] (ತೆ ವ್ಹಾರೆ ವನಂಗ ಓ ತೆ ಉಪೋಕೋ ಓ ತೆ ಇಕ ಅ ಮೌಇ) ನಗರದಾದ್ಯಂತ ನಾಲ್ಕು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ವ್ಯಾಸಂಗಾವಧಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾದರಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ (ವ್ಯಾಸಂಗದ ಅವಧಿಯು ಮಾರ್ಚ್, ಜುಲೈ, ಹಾಗು ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ).<ref>{{cite web|author= |title= Victoria University of Wellington - website|publisher = Victoria University of Wellington|date = |accessdate= 2009-07-29|url= http://www.victoria.ac.nz/home/about/}}</ref> ಕಳೆದ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೧,೩೮೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು; ಇವರಲ್ಲಿ ೧೬,೬೦೯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ, ೫೬%ನಷ್ಟು ಹುಡುಗಿಯರು ಹಾಗು ೪೪%ನಷ್ಟು ಹುಡುಗರಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಘಟಕವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮೂಲದ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ೧,೭೧೩ ಮಓರಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ೧,೦೨೪ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ೨,೭೬೫ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು. ೫,೭೫೧ ಜನರಿಗೆ ಪದವಿ, ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಹಾಗು ಸರ್ಟಿಫಿಕೆಟ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧,೯೩೦ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ನೌಕರರಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|author= |title= Victoria in the year 2008|publisher= Victoria University of Wellington|date= |accessdate= 2009-07-29|url= http://www.victoria.ac.nz/home/about/snapshot.aspx|archive-date= 2009-08-15|archive-url= https://web.archive.org/web/20090815064257/http://www.victoria.ac.nz/home/about/snapshot.aspx|url-status= dead}}</ref> [[ಮಸ್ಸೇಯ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಮಸ್ಸೇಯ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು]], ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ (ಸಮೂಹ)ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು "ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕ್ಯಾಂಪಸ್" ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಾರ, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹಾಗು ತಾಂತ್ರಿಕ, ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗು ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಹಾಗು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕಲೆ ವ್ಯಾಸಂಗ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸ ಶಾಲೆಯನ್ನು ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ನಿದ್ರೆ, ಮಓರಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಣ್ಣ & ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಉದ್ಯಮ, ದುರ್ಘಟನೆಗಳು, ಹಾಗು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ.<ref name="Massey University">{{cite web|author= |title= Wellington Campus - the Creative Campus|publisher = Massey University|date = |accessdate= 2009-07-29|url = http://wellington.massey.ac.nz/}}</ref> ಇದು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದಿ [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ನ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="Massey University"/> [[ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಓಟಗೋ]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಅಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ನ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಒಂದು ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ಸಹ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, [[ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್ ಇನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಅನ್ನು ನೋಡಿ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾಲೇಜು ಸೇರಲು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ತಯಾರಿ ಹಾಗು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ [[ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೀಜನ್]] ನೋಡಿ. == ಸಾರಿಗೆ == {{See also|Public transport in Wellington|List of bus routes in Wellington}} ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೇಟ್ ಹೈವೇ 1]] ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ [[ಸ್ಟೇಟ್ ಹೈವೇ 2]] ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದ [[ನ್ಗುರಾಂಗ ಇಂಟರ್ ಚೇಂಜ್]] ನಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ SH ೧ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನ ಇತರ ನಗರಗಳಂತೆ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ರಸ್ತೆಯು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ - ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಾಗು ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ನಡುವೆ, SH ೧ ಸೆಂಟೆನ್ನಿಯಲ್ ಹೈವೇ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಕಿರಿದಾದ ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು, ಜೊತೆಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹಾಗು ವೈರರಪ ನಡುವೆ, SH ೨ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ [[ರಿಮುಟಕ ರೇಂಜಸ್]] ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಇದೂ ಸಹ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲೂ ಸಹ ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಎರಡು ಅಲ್ಪ-ದೂರದ ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ, ಎರಡೂ SH ೧ನ ಭಾಗವೆನಿಸಿವೆ: [[ಜಾನ್ಸನ್ ವಿಲ್ಲೆ-ಪೋರಿರುವ ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗ]] ಹಾಗು [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅರ್ಬನ್ ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗ]], ಇದು ನ್ಗುರಾಂಗ ಗೋರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮೋಟಾರು ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಪೋರಿರುವ ನಗರದ ಜೊತೆಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. [[File:Commuters-wellington.ashx.jpeg|thumb|280px|right|ಕಳೆದ 2006ರಲ್ಲಿದ್ದ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಗಾಢವಾದ ಕೆಂಪು ಗೆರೆಗಳು ವಾಹನ ನಿಬಿಡತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧಾರ: ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌.<ref>[116]</ref>]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೆಟ್ ಲಿಂಕ್ ನ ಗುರುತಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿವಿಧ ನಿರ್ವಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಸ್ಸುಗಳು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು "ಗೋಲ್ಡನ್ ಮೈಲ್" ನಿಂದ [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ]] [[ಕೋರ್ಟ್ನಯ್ ಪ್ಲೇಸ್]] ನವರೆಗೂ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಬಸ್ಸುಗಳು [[ಡೀಸಲ್]] ಇಂಧನದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಒಂಬತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು [[ಟ್ರಾಲಿ ಬಸ್ ಗಳನ್ನು]] ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ - ಒಶಿಯಾನಿಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:EM 1367 leading a southbound 4 car set as the morning sun breaks through the clouds, near Epuni - 17 May 2003.jpg|thumb|left|ಎರಡು ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೋದ EM ದರ್ಜೆಯ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲು ಹಲವು ಯೂನಿಟ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಹಟ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬೆಳಗಿನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದು. ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಏಕೈಕ ನಗರ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್.]] ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[ನಾರ್ತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇನ್ ಟ್ರಂಕ್ ರೈಲ್ವೆ]] (NIMT) ಹಾಗು [[ವೈರರಪ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ|ವೈರರಪ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ]] ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಕೇಂದ್ರ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ]] ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಎರಡು ದೂರ-ಪ್ರಯಾಣ ಹೋಗುವ ರೈಲುಗಳು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ: [[ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕನೆಕ್ಷನ್]], [[ಪಾಮರ್ಸ್ಟನ್ ನಾರ್ತ್]] ನಿಂದ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹಾಗು [[ದಿ ಓವರ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್]] [[ಆಕ್ಲೆಂಡ್]] ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವವರಿಗೆ. ಕಳೆದ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಓವರ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ರೈಲ್ವೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದು ಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರವು ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಒಬ್ಬ ರೈಲ್ವೆ ವಕ್ತಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ "ನಾವು ಅದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ".<ref>{{cite news|author = |title = |publisher = The New Zealand Herald|year = 2005|accessdate = 2009-07-29|url = http://www.nzherald.co.nz/rail-transport/news/article.cfm?c_id=428&objectid=10393040|archive-date = 2012-06-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20120625133956/http://www.nzherald.co.nz/rail-transport/news/article.cfm?c_id=428&objectid=10393040|url-status = dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ರೈಲ್ವೆ ನಿರ್ವಾಹಕರು ತಾವು ಅದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದಾದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು (ಶುಕ್ರವಾರಗಳು, ಶನಿವಾರಗಳು, ಹಾಗು ಭಾನುವಾರಗಳು ಅತಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ಒತ್ತಡದ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಹಾಗು ಈಸ್ಟರ್ ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ).<ref>{{cite news| title=Overlander announcement| url=http://www.scoop.co.nz/stories/BU0609/S00483.htm| publisher=[[Scoop (news website)|Scoop]]| date=2006-09-28| accessdate=2006-09-28 }}</ref><ref>{{cite news| title=Overlander's final fate revealed today?| url=http://www.newstalkzb.co.nz/newsdetail1.asp?storyID=104470| publisher=[[Newstalk ZB]]| date=2006-09-27| accessdate=2006-09-28| archive-date=2007-09-29| archive-url=https://web.archive.org/web/20070929110720/http://www.newstalkzb.co.nz/newsdetail1.asp?storyID=104470| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news| title=Overlander train service continues| url=http://www.newstalkzb.co.nz/newsdetail1.asp?storyID=104572| publisher=[[Newstalk ZB]]| date=2006-09-28| accessdate=2006-09-28| archive-date=2007-09-27| archive-url=https://web.archive.org/web/20070927035649/http://www.newstalkzb.co.nz/newsdetail1.asp?storyID=104572| url-status=dead}}</ref> ನಾಲ್ಕು [[ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ]] [[ಉಪನಗರ|ಉಪನಗರಗಳ]] ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ನಗರದಿಂದಾಚೆ ಇರುವ ಇತರ ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತವೆ - [[ಜಾನ್ಸನ್ ವಿಲ್ಲೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ]] ನಾರ್ತ್, ಉತ್ತರ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರದ ಉಪನಗರದಿಂದ ಹೊರತು, ಜಾನ್ಸನ್ ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿಲುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ; [[ಪರಪರುಮು ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ|ಪರಪರುಮು ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವು]] NIMTಯಿಂದ ಪೋರಿರುವ ಹಾಗು ಕಪಿಟಿ ಕೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪರಪರಮುಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ; ಪೆಟೋನೆ ಮೂಲಕ ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ [[ಮೆಲ್ಲಿಂಗ್ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ]], ಹಾಗು [[ಹಟ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಲೈನ್]] ವೈರರಪ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಟರ್ ಲೋ ಹಾಗು ತೈತ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಡೀಸಲ್ ನಿಂದ-ಸಾಗುವ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, [[ವೈರರಪ ಕನೆಕ್ಷನ್]], ದಿನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ವೈರರಪದ ಮಾಸ್ಟರ್ಟನ್ ಗೆ{{convert|8.8|km|adj=on}} ಉದ್ದದ [[ರಿಮುಟಕ ಟನಲ್]] ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ [[ಕುಕ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್]] ನಿಂದ [[ಸೌತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್]] ನ [[ಪಿಕ್ಟನ್]] ಗೆ [[ದೋಣಿಮಾರ್ಗ|ದೋಣಿಮಾರ್ಗದ]] ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಂತಿಮ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ-ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಇಂಟರ್ಐಲ್ಯಾಂಡರ್]] ಹಾಗು ಖಾಸಗಿ [[ಬ್ಲೂಬ್ರಿಡ್ಜ್]] ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ದೋಣಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವನ್ನು ಈಸ್ಟ್ ಬೌರ್ನೆ, ಸೀಟೌನ್ ಹಾಗು ಪೆಟೋನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು]] ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಮಾನಗಳು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಹಾಗು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಗೆ ತಮ್ಮ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಇತರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಸಣ್ಣ () [[ಓಡುಪಥ|ಓಡುಪಥಗಳು]] ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಏರೋ ಕ್ಲಬ್]] ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ವಾಯುಯಾನ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="tws122">{{cite web | author = | title = About Us | publisher = Wellington Aero Club | date = 2009-08-28 | url = http://www.flywellington.co.nz/?page_id=3 | accessdate = 2009-08-28 }}</ref><ref name="tws119">{{cite news | author = ROSALEEN MACBRAYNE | title = Body discovery stuns cousin | publisher = The New Zealand Herald | date = July 11, 2000 | url = http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=143681 | accessdate = 2009-08-27 }}</ref> == ಗ್ಯಾಲರಿ == [[ಚಿತ್ರ:Wellington 2.jpg|thumb|800px|centre|ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬಂದರು ಹಾಗು ಕೃತಕ ಕೊಳದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Wellington City Night.jpg|thumb|800px|centre|ಮೌಂಟ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ರಾತ್ರಿಯ ದೃಶ್ಯ]] [[ಚಿತ್ರ:WellingtonPano.jpg|thumb|800px|centre|ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮೇಲಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿರುವ ಕೆಲ್ಬರ್ನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Wellington panorama.jpg|thumb|800px|centre|ಮೌಂಟ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Wel-har-pan.jpg|thumb|800px|centre|ಮೌಂಟ್ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ]] == ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು == == ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು == ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ: * ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಗರದ ಸಹೋದರ ನಗರಗಳು * ಪೋರಿರುವ ಸಹೋದರ ನಗರಗಳು * ಲೋಯರ್ ಹಟ್ಟ್ ಸಹೋದರ ನಗರಗಳು * ಅಪ್ಪರ್ ಹಟ್ಟ್ ಸಹೋದರ ನಗರಗಳು * == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons|Wellington}} * [http://www.gw.govt.nz ಗ್ರೇಟರ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೀಜನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ] * [http://www.wellingtonnz.com ಅಫಿಷಿಯಲ್ NZ ಟೂರಿಸಂ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಫಾರ್ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ] * [http://www.wellington.govt.nz ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ] * ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಇನ್ ತೆ ಆರಾ ದಿ * {{wikivoyage|Wellington}} {{Coord|41|17|20|S|174|46|38|E|type:city(370000)_region:NZ-WGN|display=title}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್]] [[ವರ್ಗ:ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಪ್ರದೇಶ]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಓಶಿಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ನಲ್ಲಿರುವ ಜನನಿಬಿಡ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೮೪೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಧಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್]] ehslvlpvopds5y8lwfexczkp8jhfb8i 0 25950 1376655 1366276 2026-07-12T01:39:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376655 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} {{refimprove|date=September 2008}} {{for|the scientific journal|Oceanography (journal)}} [[ಚಿತ್ರ:Thermohaline Circulation 2.png|thumb|300px|right|ಥರ್ಮೋಹಾಲಿನ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲೇಷನ್]] '''ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ''' ವು (ಗ್ರೀಕ್ ಶಬ್ದಗಳಾದ "ಸಮುದ್ರ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ''ωκεανός'' ಮತ್ತು "ಬರೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ''γράφω'' ಗ್ರೀಕ್ ಶಬ್ದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ), '''ಸಮುದ್ರವಿಜ್ಞಾನ''' ಅಥವಾ '''ಕಡಲಿನ ವಿಜ್ಞಾನ''' ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಮಹಾಸಾಗರ|ಸಮುದ್ರ]]ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ [[ಭೂಶಾಸ್ತ್ರ|ಭೂವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಡಲಿನ ಜೀವಸಮೂಹ ಮತ್ತು [[ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು]]; ಸಮುದ್ರ ಪ್ರವಾಹಗಳು, ತರಂಗಗಳು, ಮತ್ತು ಭೂಭೌತ ದ್ರವ ಬಲವಿಜ್ಞಾನಗಳು; ಪ್ಲೇಟ್ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸ್ತರಗಳ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ; ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಹೊರಹರಿವುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಸೀಮೆಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನವಾದ ವಿಷಯಗಳು ಬಹುವಿಧದ ಬೋಧನಾ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದ್ರದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಇದರೊಳಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ: [[ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ|ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ]], [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಭೂರಚನಶಾಸ್ತ್ರ|ಭೂವಿಜ್ಞಾನ]], ಪವನವಿಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] ಹಾಗೆಯೇ [[ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Gulf stream map.gif|thumb|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ಲಿನ್‌ರಿಂದ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ನ ನಕ್ಷೆ, 1769-1770. ಎನ್‌ಒ‌ಎ‌ಎ ಫೋಟೋ ಲೈಬ್ರರಿಯ ಕರ್ಟೆಸಿ.]] ಮಾನವರು ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೂ-ಮುಂಚಿನ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಮುದ್ರದ ತರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಡಲ ಅಲೆಗಳ ಅವಲೋಕನಗಳು [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಬೋ ಇವರುಗಳಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಮುದ್ರಗಳ ಮುಂಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಶೋಧನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭೂಪಟಶಾಸ್ತ್ರ (ನಕ್ಷಾರೇಖನ)ಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇದರ ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರನು ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ದೋಣಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಗೆರಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಆಳಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಜೌನ್ ಪೊನ್ಸ್ ದೆ ಲಿಯೋನ್‌ರು ೧೫೧೩ ರಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಅನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಮತ್ತು ನಾವಿಕರಿಗೆ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ಲಿನ್‌]]ರು ಇದರ ಮೊದಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ಲಿನ್ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‍ನ ಕಾರಣವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಟಿಮೊಥಿ ಫೋಲ್ಜರ್ ಇವರುಗಳು ೧೭೬೯-೧೭೭೦ ರಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ನ ಮೊದಲ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದರು.<ref name="NOAA_Franklin">[http://oceanexplorer.noaa.gov/library/readings/gulf/gulf.html 1785: ಬೆಂಜಮಿನ್ ಪ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ಲಿನ್‌ರ ’ಸಂಡ್ರಿ ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಷನ್ಸ್’]</ref><ref>ವಿಕಿನ್‌ಸನ್, ಜೆರ್ರಿ. [http://www.keyshistory.org/gulfstream.html ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ] ಜನವರಿ ೦೧, ೨೦೦೮.</ref> ಲೂಯಿಸ್ ಅಂಟೊನಿನ್ ದೆ ಬೌಗೇನ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಇವರು ೧೭೬೬ ಮತ್ತು ೧೭೬೯ರ ನಡುವೆ ಜಲಸಂಚಾರ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಕುಕ್ ೧೭೬೮ ರಿಂದ ೧೭೭೯ ರವರೆಗೆ ಜಲಸಂಚಾರ ಮಾಡಿದರು, ಅವರುಗಳು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಶೊಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು, ಸಮುದ್ರಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಕೂಡ ವರದಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ಜೇಮ್ಸ್ ರೆನ್ನೆಲ್‌ರು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಸರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ರೊಸ್ ಇವರು ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ಸೌಂಡಿಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್|ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌]]ರು ೧೮೩೧-೬ ರಲ್ಲಿನ ಎಚ್‌ಎಮ್‌ಎಸ್ ''ಬೀಗಲ್‌'' ನ ಎರಡನೆಯ ಚಲಸಂಚಾರದ ಒಂದು ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಹಾಯಿಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಡಲುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೆ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ರಾಬರ್ಟ್ ಫಿಟ್ಜ್‌ರಾಯ್ ಇವರು ''ಬೀಗಲ್‌'' ನ ಮೂರು ಜಲಸಂಚಾರಗಳ ನಾಲ್ಕು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ೧೮೪೧–೧೮೪೨ ರಲ್ಲಿಎಡ್‌ವರ್ಡ್ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಏಜಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೂಳೆತ್ತುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು, ಅದು ಸಮುದ್ರದ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಾವೆಯ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ಮೊದಲ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ (೧೮೪೨–೧೮೬೧) ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಫೌಂಟೇನ್ ಮೌರಿ ಇವರು ಸಮುದ್ರ ಪವನವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮುದ್ರಯಾನ, ಮತ್ತು ಮಾರುತಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟರು. ಅವರ ''ಸಮುದ್ರದ ಭೌತಿಕ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ'', ೧೮೫೫ ಇದು ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವಾಗಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಸಮುದ್ರಯಾನದ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಕ್ಕೆ ಮೌರಿ ಅವರಿಗೆ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿದವು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವಿಂಗಡನೆ ಮಾಡಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸಸ್ ಎಲ್. ''ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಫೊಂಟೈನ್ ಮೌರಿ, ಸಮುದ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿ.'' (೧೯೬೯) ಐಎಸ್‍ಬಿಎನ್ ೦-೮೧೩೫-೦೪೩೩-೩.</ref> ಭೂಖಂಡದ ಶೆಲ್ವ್‌ಗಳ ಆಚೆಗಿನ ಆಳವಾದ ಇಳಿಜಾರು ೧೮೪೯ ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೮೫೮ ರಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕೇಬಲ್‌ನ ಹಾಕುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ನೀರ ಅಡಿಯ "ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮಸ್ಥಿತಿ" ಸಮುದ್ರ-ಮಧ್ಯದ ಇಳಿಮೇಡಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿಸಿತು. ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಾಜಗಳು ಹೊಸ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಸಸ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಮೃಗೋದ್ಯಾನಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಒಂದು ಒಳಹರಿವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ೧೮೭೧ ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್‌ನ ರಾಯಲ್ ಸಮಾಜದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಜಗತ್ತಿನ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಮುದ್ರಯಾನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವೈವಿಲ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಸರ್ ಜಾನ್ ಮುರ್ರೆ ಇವರುಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಸಮುದ್ರಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು (೧೮೭೨–೧೮೭೬). ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ೫೦ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ೪೪೧೭ ಹೊಸ ಜೀವಿಗಳ ಜಾತಿಗಳು ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇತರ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿ]]ನ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಸಹ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದ್ರಯಾನಕ್ಕೆ ಜನರನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟವು (ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಲು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಡಿದಂತೆ). ಮೊದಲ ಉದ್ದೇಶವು ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಡಗು (ನೌಕೆ) "ಅಲ್ಬೇಟರ್ಸ್" ಇದು ೧೮೮೨ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸರ್ ಜಾನ್ ಮುರ್ರೇ ಮತ್ತು ಜೋಹಾನ್ ಎಚ್‌ಜಾರ್ಟ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು-ತಿಂಗಳ ೧೯೧೦ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರಯಾನವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಮುದ್ರಶಾಶ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಮೃಗೋದ್ಯಾನಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅದು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ೧೯೧೨ರ ಪುಸ್ತಕ ''ದ ಡೆಪ್ತ್ಸ್ ಆಫ್ ದ ಓಷಿಯನ್‌ (ಸಮುದ್ರದ ಆಳಗಳು)'' ಪ್ರಕಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಯವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಸಮುದ್ರಶಾಶ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟವು. [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಇವುಗಳು ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ, ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿನ ವೂಡ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ, ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನದ ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕೋಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಲಾಮೊಂಟ್-ಡೊಹೆರ್ಟಿ ಭೂವೀಕ್ಷಣಾಲಯ, ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಕೂಲ್ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಬ್ರಿಟೇನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿತ್ತು: ಸೌತಾಂಪ್ಟೋನ್‍ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಂದ್ರ, ಅದು ಸಮುದ್ರಶಾಶ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ, ಸಿಎಸ್‌ಐಆರ್‌ಒ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಿಎಮ್‌ಎಆರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೨೧ ರಲ್ಲಿ [[ಮೊನಾಕೊ|ಮೊನಾಕೋ]]ದಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲರಾಶಿ ವಿವರಣ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ಐಎಚ್‌ಬಿ) ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Ocean currents 1911.jpg|thumb|225px|right|ಸಮುದ್ರ ಪ್ರವಾಹಗಳು (1911)]] ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರಿಡ್ಟ್‌ಜಾಫ್ ನ್ಯಾನ್‌ಸೆನ್ ಇವರು ತಮ್ಮ ಹಡಗು "ಫ್ರಾಮ್" ಅನ್ನು ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಅವರು ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೆಯೇ ಪವನವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಖಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರಾದರು. ಸಮುದ್ರಶಾಶ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಮುದ್ರದ ಆಳದ ಮೊದಲ ಧ್ವನಿತರಂಗಗಳ ಮಾಪನವು ೧೯೧೪ ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೨೫ ಮತ್ತು ೧೯೨೭ ರ ನಡುವೆ "ಉಲ್ಕಾಪ್ರಕಾಶ" ಸಮುದ್ರಯಾನವು ಮಧ್ಯ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಇಳಿಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ ಒಂದು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಸೌಂಡರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ೭೦,೦೦೦ ಸಮುದ್ರದ ಆಳದ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವು. ಮಧ್ಯ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಇಳಿಮೇಡಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹರಿಯುವ ಗ್ರೇಟ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ರಿಫ್ಟ್ ಇದು ಮೌರಿಸ್ ಎವಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸ್ ಹೀಜೆನ್ ಇವರುಗಳಿಂದ ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೆಯೇ ಆರ್ಕಟಿಕ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್‌ನ ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಮುದ್ರ ಸ್ತರಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಹ್ಯಾಮಂಡ್ ಹೆಸ್‌ರಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ಯೋಜನೆಯು ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದ ರಂಧ್ರಗಳು ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಕೊರ್ಲಿಸ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಬೆಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಇವರುಗಳಿಂದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ "ಅಲ್ವಿನ್"‍ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಗಸ್ಟೀ ಪಿಕಾರ್ಡ್ ಆಳನಾವೆ (ಕಡಲಾಳದ ಶೋಧನೆಗೆ ಬಳಸುವ ಮಾನವಚಾಲಿತ ವಾಹನ)ಯನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದನು ಮತ್ತು "ಟ್ರಿಯಸ್ಟ್" ಅನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಆಳವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡನು. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ನೌಕೆ ನೌಟಿಲಸ್ ಇದು ಹಿಮದ ಕೆಳಗಡೆ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಕಡೆಗೆ ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಎಲ್‌ಐಪಿ (ತೇಲುವ ಸಾಧನದ ಪ್ರದೇಶ), ಒಂದು ಫೂಟ್ ಹಡಗಿನ ಕೂವೆ ತೇಲುವೆಯ ಮೊದಲ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ನಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಂತರ, ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ, ಯು.ಎಸ್. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ''ಸಮುದ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿ'' ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಎನ್‌ಒಎ‌ಎ ಇದು ಯುಎಸ್‌ಎ ಯಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹುವಿಧದ ಬೋಧನಶಾಖೆಯ ಸಂಶೋಧನಾಕಾರರ ಸಲುವಾಗಿ ''ಸಮುದ್ರ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್'' ಹಣಸಹಾಯಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿತು.<ref>[http://www.seagrant.noaa.gov/ ಎನ್‌ಒಎ‌ಎ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಕಛೇರಿ (ಎನ್‌ಎಸ್‌ಜಿಒ).]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.factbites.com/topics/Sea-Grant-Colleges |title=ವಿಷಯ: ಸಮುದ್ರ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳು. |access-date=2010-10-27 |archive-date=2011-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110805002701/http://www.factbites.com/topics/Sea-Grant-Colleges |url-status=dead }}</ref> ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ನಂತರದಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಊಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ವಾತಾವರಣದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತೇಲುವೆಯ ವ್ಯೂಹವು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇl ನಿನೊ ಘಟನೆಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕವು ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಚಲನಾ ಪ್ರಯೋಗ (ಡಬ್ಲುಒಸಿಇ)ವನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಅದು ೨೦೦೨ ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಜಿಯೋಸ್ಯಾಟ್ ಸಮುದ್ರಸ್ತರಗಳ ನಕ್ಷೀಕರಣದ ಮಾಹಿತಿಯು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ದೊರಕಿತು. ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವೆರ್ಡ್ರಪ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೆಮ್ಮಿಂಗ್ ಇವರುಗಳು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾದ "ದ ಓಷಿಯನ್‌" ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. "ದ ಸೀ" (ಭೌತಿಕ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮುದ್ರ ನೀರು ಮತ್ತು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೂರು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ) ಎಮ್.ಎನ್. ಹಿಲ್‌ರಿಂದ ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಇದು ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೆಯೇ "ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ"ವು ರೋಡ್ಸ್ ಫೈರ್‌ಬ್ರಿಜ್‌ರಿಂದ ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. == ವಾತಾವರಣದ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ == ಸಮುದ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಜಾಗತಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಸಂಭಾವ್ಯ [[ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ|ಜಾಗತಿಕ ವಾರ್ಮಿಂಗ್]], ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಜೈವಿಕಮಂಡಲದ ವಿಷಯಗಳ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಜೈವಿಕಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅವಕ್ಷೇಪನ ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಖದ ಹರಿವಿನ (ಮತ್ತು ಸೌರಮಂಡಲದ ಬಿಸಿಲೂಡಿಕೆ) ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮಾರುತಗಳ ಒತ್ತಡವು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಚಾಲಕವಾಗಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಸಮುದ್ರವು ವಾತಾವರಣದ [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್|ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌]]ಗೆ ಒಂದು ತೊಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. {{quote|Our planet is invested with two great oceans; one visible, the other invisible; one underfoot, the other overhead; one entirely envelopes it, the other covers about two thirds of its surface.|[[Matthew F. Maury]]|''The [[Physical Geography]] of the Seas and Its [[Meteorology]]'' (1855)}} == ಶಾಖೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Antarctic frontal-system hg.png|thumb|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಖಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಫ್ರಂಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು.]] ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: * '''ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ''', ಅಥವಾ '''ಕಡಲಿನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ''', ಇದು ಸಮುದ್ರದ ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ; * '''ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ''', ಅಥವಾ '''ಕಡಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಶಾಸ್ತ್ರ''', ಇದು ಸಮುದ್ರದ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ|ರಾಸಾಯನಿಕಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ; * '''ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ''', ಅಥವಾ '''ಕಡಲಿನ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ''', ಇದು ಪ್ಲೇಟ್ ಭೂರಚನಾಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಮುದ್ರ ಸ್ತರದ [[ಭೂರಚನಶಾಸ್ತ್ರ|ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ; * '''ಭೌತಿಕ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ''', ಅಥವಾ '''ಕಡಲಿನ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ''', ಇದು ಉಷ್ಣಾಂಶ-ಲವಣದ ವಿನ್ಯಾಸ, ಮಿಶ್ರಣ, ತರಂಗಗಳು, ಆಂತರಿಕ ತರಂಗಗಳು, ಮೇಲ್ಮೈ ಅಲೆಗಳು, ಆಂತರಿಕ ಅಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಮುದ್ರದ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿರುವುದು ಧ್ವನಿಯ ನಡುವಳಿಕೆ (ಧ್ವನಿತರಂಗಗಳ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ), ಬೆಳಕು (ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ) ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಹಲವಾರು ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮೊದಲಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತಮ್ಮ ಅಂತರ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಖೀಯ ಜ್ಞಾನ, ಕೌಶಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಶಾಖೆಗಳು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ.<ref>[http://www.sciamdigital.com/index.cfm?fa=Products.ViewIssuePreview&amp;ARTICLEID_CHAR=8E5BF2D2-2B35-221B-6CC622E027B244CC ಆಳದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮ]; ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬; ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್; ಪೀಟರ್ ಡಿ. ವಾರ್ಡ್ ಇವರಿಂದ; ೮ ಪುಟ(ಗಳು)</ref> ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯು '''ಸಮುದ್ರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌''' ನಲ್ಲಿ, ಎಣ್ಣೆಯ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ, ಹಡಗುಗಳು, ನೌಕಾನೆಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಇತರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>ಟಾಮ್ ಗ್ಯಾರಿಸನ್. "ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ: ಸಮುದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆಹ್ವಾನ" ೫ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ. ಥಾಮ್ಸನ್, ೨೦೦೫. ಪುಟ ೪.</ref> ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಗತಕಾಲದ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತದ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ದೊರಕುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ. {{clear}} == ಸಂಬಂಧಿತ ಬೋಧನಾಶಾಖೆಗಳು == {{seealso|List of oceanographic institutions and programs}} * ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ * ಜೈವಿಕ ಭೂಗೋಳ * ಕಡಲಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆ * ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ * ಭೂಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ * ಹಿಮನದಿವಿಜ್ಞಾನ * ಜಲರಾಶಿ (ವಿವರಣ) ಶಾಸ್ತ್ರ * ಜಲಶಾಸ್ತ್ರ * ಸರೋವರ ವಿಜ್ಞಾನ * ಪವನವಿಜ್ಞಾನ * ಸಮುದ್ರ ಬಲವಿಜ್ಞಾನ * ಭೌತಿಕ ಭೂಗೋಳಶಾಶ್ತ್ರ == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನಾವಿಕ * ಅನಾಕ್ಸಿಯದ ಘಟನೆ (ಆಮ್ಲಜನಕ ಕೊರತೆಯ ಘಟನೆ) – ಅನಾಕ್ಸಿಯದ ಸಮುದ್ರ ನೀರು * ಅರ್ಗೋ (ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ) * ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕಾದ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪವನವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ (ಎಒಎಮ್‌ಎಲ್) (ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ) * ಆಳಮಾಪನ ನಕ್ಷೆ * ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನದ ಪೂರ್ವಾನುಮಾನ * ಪ್ಲೀಟ್ ನ್ಯುಮರಿಕಲ್ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಕೆಂದ್ರ (ಯುಎಸ್‌ಎ) * ವಿಕೃತ ತರಂಗ * ಸಮುದ್ರಾಂತರದ ಸ್ಥಳದ ಸ್ವರೂಪದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಯಾದಿ * ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರಾಕ್ತನಶಾಸ್ತ್ರ * ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರವಾಹದ ಶಕ್ತಿ * ಸಮುದ್ರದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ * ಸಮುದ್ರ ವಸಾಹತುಗಾರಿಕೆ * ಓಷಿಯನ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ * ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ – [[ಮೊನಾಕೊ|ಮೊನಾಕೋ]] * ೨೦೦೦ದ ಸಮುದ್ರ ಶಾಸನ * ಮಾಲಿನ್ಯ * ಸಮುದ್ರ – ಜಗತ್ತಿನ ಸಮುದ್ರಗಳ ಯಾದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ * ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ * ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದ ಏರುವಿಕೆ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == {{refbegin|2}} * ಹ್ಯಾಂಬ್ಲಿನ್, ಜಾಕೋಬ್ ಡಾರ್ವಿನ್ (೨೦೦೫) [http://books.google.co.nz/books?id=6jrUK226eRgC&amp;dq=Hamblin+%22Oceanographers+and+the+Cold+War%22&amp;pg=PP1&amp;ots=0Us_ku7jpm&amp;sig=bck0Mb9eT9Ih-RmDrRIs_nWzzg0&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=1&amp;ct=result ''ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಶಿತಲ ಯುದ್ಧ: ಸಮುದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು '' ]. ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೯೭೮-೦೨೯೫೯೮೪೮೨೭ * ಸ್ಟೀಲ್, ಜೆ.ಕೆ. ತುರೆಕಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಸ್. ತ್ರೋಪ್. (೨೦೦೧). ''ಸಮುದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ'' ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಗೋ: ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಕ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. (೬ vols.) ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೧೨-೨೨೭೪೩೦-X. * ಸ್ವೀರ್ಡ್ರುಪ್, ಕೈತ್ ಎ., ಡ್ಯುಕ್ಸ್ಬರಿ, ಅಲಿನ್ ಸಿ., ಡ್ಯುಕ್ಸ್ಬರಿ, ಅಲಿಸನ್ ಬಿ.(೨೦೦೬). ''ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲತತ್ವಗಳು'',ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೂ-ಹಿಲ್, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦೦೭೨೮೨೬೭೮೯. {{refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://podaac.jpl.nasa.gov/ ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಎ/ ಜೆಪಿಎಲ್ ಭೌತಿಕ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಂಗಡಿತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೆಂದ್ರ (ಪಿಒ.ಡಿಎ‌ಎಸಿ)] ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ಎ/ ಜೆಪಿಎಲ್ ಪಿಒ.ಡಿಎ‌ಎಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಕೆಂದ್ರವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಭೌತಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. * ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕ್ಯಡೆಮಿಯಿಂದ [http://dels.nas.edu/oceans ಸಮುದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಸರಣಿಗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091007163402/http://dels.nas.edu/oceans/ |date=2009-10-07 }}ಳು. * [http://www.whoi.edu ವೂಡ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ (ಡಬ್ಲುಎಚ್‌ಒಐ)] - ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ಖಾಸಗಿ, ಲಾಭ ಅನುದ್ದೇಶಿತ ಸಮುದ್ರ ಸಂಶೋಧನೆ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ. * [http://sio.ucsd.edu ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607114348/http://sio.ucsd.edu/ |date=2013-06-07 }} * [http://www.vims.edu ಸಮುದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನದ ವರ್ಜಿನಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101029021739/http://www.vims.edu/ |date=2010-10-29 }} - ಕರಾವಳಿ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಅಳಿವೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ * [http://www.bodc.ac.uk/ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ದಾಖಲೆ ಕೇಂದ್ರ] - ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಒಂದು ಮೂಲ * [http://www.noc.soton.ac.uk ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇಂದ್ರ, ಸೌತಾಂಪ್ಟೋನ್] * [http://www.pol.ac.uk ಪ್ರೌಡ್‌ಮನ್ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ] * [http://insciences.org/articles.php?tag=Marine%20Science ಸಮುದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಲೇಖನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101123230102/http://insciences.org/articles.php?tag=Marine%20Science |date=2010-11-23 }} - ಇನ್‌ಸೈನ್ಸಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ * [http://www.cefas.co.uk ವಾತಾವರಣ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ & ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೆಂದ್ರ] * [http://www.explore.noaa.gov ಸಮುದ್ರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಎನ್‌ಒಎ‌ಎ ಯ ಕಛೇರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180830120838/http://explore.noaa.gov/ |date=2018-08-30 }} * [http://www.brightfuturespress.com/Item179/Virtual_Apprentice_Oceanographer.aspx ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತರ ಕರಿಯರ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305101759/http://www.brightfuturespress.com/Item179/Virtual_Apprentice_Oceanographer.aspx |date=2016-03-05 }} * [http://dapper.pmel.noaa.gov/dchart/ ಎನ್‌ಒಎ‌ಎ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಮಾಹಿತಿ ನಾವಿಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071225143109/http://dapper.pmel.noaa.gov/dchart/ |date=2007-12-25 }} - ಸಮುದ್ರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿರಿ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ * [http://www.smithsonianeducation.org/educators/lesson_plans/contrast/cover.html ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುವುದು] - ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಟ್‌ನ ಸ್ಮಿತ್‌ಸೋನಿಯನ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ * [http://www.vega.org.uk/video/programme/10 ಫ್ರೀವ್ಯೂ ವೀಡಿಯೋ ’ಆಳ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಗಡೆ ಸಮುದ್ರಯಾನ’ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಯೋಜನೆ] - ವೆಗಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದ ಬಿಬಿಸಿ/ಒಯು * [http://www.nemo-ocean.eu ಎನ್‌ಇಎಮ್‌ಒ: ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಮೊಡೆಲಿಂಗ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್] * [http://marine.artuz.com/ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಬಯೋಲೊಜಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನುಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110208175933/http://marine.artuz.com/ |date=2011-02-08 }} ತುರ್ಕೀಷ್ ಸಮುದ್ರಗಳು * [http://marinebio.org/Oceans/Conservation/Moyle/ch8.asp ಸಮುದ್ರದ ಅಲಯನ್ಸ್: ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206065301/http://marinebio.org/Oceans/Conservation/Moyle/ch8.asp |date=2010-02-06 }} * [http://www.pewoceanscience.org/mission/mission.php ಪ್ಯೂ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಓಷಿಯನ್‌ ಸೈನ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060930152221/http://www.pewoceanscience.org/mission/mission.php |date=2006-09-30 }} - ಜಗತ್ತಿನ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು. * ಹರ್ಡ್‌ಮನ್, ವಿಲಿಯಮ್ ಎ. - [http://repositories.cdlib.org/sio/lib/4/ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲಸ] - ಸಮುದ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ * [http://www.intute.ac.uk/sciences/timeline_Oceanography.html ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಟೈಮ್‍ಲೈನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100124161402/http://www.intute.ac.uk/sciences/timeline_Oceanography.html |date=2010-01-24 }} * [http://oceanmotion.org/ ಸಮುದ್ರದ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರವಾಹಗಳು ] ([[ನಾಸಾ]]) {{Earth science}} {{Environmental science}} {{physical oceanography|expanded=other}} {{Physical geography topics}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅಂತರ್‌ಬೋಧನಾಶಾಖೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಜಲಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತಿಕ ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಎರವಲು ಪದಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ]] 2jegjx9u9swqfibysu8qy6ati8gncuz 0 27446 1376677 1373841 2026-07-12T08:33:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376677 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | company_name = Samsung Group | company_logo = File:Samsung wordmark.svg | company_type = [[Public company|Public]] ([[Korean language|Korean]]: 삼성그룹) | motto = Imagine the Possibilities | foundation = 1938 | founder = [[Lee Byung-chull]] | location = [[Samsung Town]], [[Seoul]], [[South Korea]] | key_people = [[Lee Kun-hee]]<small> ([[Chairman]] and [[Chief executive officer|CEO]])</small><br />[[Lee Soo-bin]]<small> (President, [[Chief executive officer|CEO]] of [[Samsung Life Insurance]])</small><ref name="lee-kun-hee-resigns">{{Cite news|url=http://ap.google.com/article/ALeqM5gmnWKlfgTsbW4n6D9OKnynHdXnhwD906SF9O0|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080429210900/http://ap.google.com/article/ALeqM5gmnWKlfgTsbW4n6D9OKnynHdXnhwD906SF9O0|archivedate=2008-04-29|title=Samsung chairman resigns over scandal|author=Kelly Olsen|publisher=Associated Press via [[Google News]]|accessdate=2008-04-22|date=2008-04-22}}</ref> | area_served = Worldwide | industry = [[Conglomerate (company)|Conglomerate]] | products = {{Collapsible list|[[Electronics]]<br />[[Shipbuilding|Shipbuilder]]<br />[[Finance|Financial]]<br />[[Chemical substance|Chemical]]<br />[[Retailing|Retail]]<br />[[Entertainment]]<br />[[Flash memory]]<br />[[Aviation]]<br />[[Optical storage]]<br />[[Mobile phone]]s<br />[[Smartphone]]s<br />[[Hard disk drive]]s}} | num_employees = ೨೭೬,೦೦೦ <small>(೨೦೦೯)</small><ref name="report" /> <!-- DO NOT change this without providing a reliable source to back up your claim as per [[WP:RS]] --> | subsid = [[Samsung Electronics]]<br />[[Samsung Life Insurance]]<br />[[Samsung Heavy Industries]]<br />[[Samsung C&T Corporation|Samsung C&T]] etc. | revenue = <!--Only domestic (non-consolidated in Korea)-->US$ ೧೭೩.೪ billion <small>(೨೦೦೮)</small><ref name="report" /><!--*Consolidated revenue(Overseas division include): ?--> | operating_income = | net_income = US$ ೧೦.೭ billion <small>(೨೦೦೮)</small><ref name="report" /> | assets = US$ ೨೫೨.೫ billion <small>(೨೦೦೮)</small><ref name="report" /> | equity = US$ ೯೦.೫ billion <small>(೨೦೦೮)</small><ref name="report" /> | homepage = [http://www.samsung.com/ Samsung.com] }} {{Contains Korean text}} '''ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌''' ([[ಕೊರಿಯಾದ ಭಾಷೆ|ಕೊರಿಯನ್]]: 삼성그룹) ಒಂದು ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]]ದ [[ಸೌಲ್|ಸಿಯೋಲ್]]‌ನ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚೇಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಆದಾಯದಿಂದ<ref>ಆದಾಯದ ಆಧಾರದಿಂದ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ</ref> ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವು US $೧೭೩.೪ ಶತಕೋಟಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="report">{{cite web|url=http://www.samsung.com/us/aboutsamsung/corporateprofile/ourperformance/samsungprofile.html |title=Samsung Profile 2009 |publisher=Samsung.com |date=2008-12-31 |accessdate=2010-11-11}}</ref> ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಹಲವಾರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ [[ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯವಹಾರ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ''ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌'' ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ;<ref>{{cite web|url=http://www.ft.com/cms/s/2/c48d477a-0c3b-11df-8b81-00144feabdc0.html |title=/ Technology - Samsung beats HP to pole position |publisher=Ft.com |date= |accessdate=2010-09-04}}</ref><ref name="economist">[http://www.economist.com/businessfinance/displayStory.cfm?story_id=13788472 Economist.com] ಸಕ್ಸೆಶನ್ ಅಟ್ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ – ಕ್ರೋವ್ನಿಂಗ್ ಸಕ್ಸೆಸ್</ref> ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಹೆವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗು-ನಿರ್ಮಾಣ-ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ;<ref>{{cite web|last=Park |first=Kyunghee |url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aO0FeeTB6_0Y |title=July 29 (Bloomberg) – Samsung Heavy Shares Gain on Shell’s Platform Orders (Update1) |publisher=Bloomberg |date=2009-07-28 |accessdate=2010-11-11}}</ref> U.S.ನ ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣ ಪತ್ರಿಕೆ ''ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್-ರೆಕಾರ್ಡ್'' ನಡೆಸಿದ ೨೨೫ ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ೨೦೦೯ರ ಶ್ರೇಣೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ೩೫ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ C&amp;T ೭೨ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು.<ref>{{cite web|url=http://enr.construction.com/toplists/InternationalContractors/001-100.asp |title=The Top 225 International Contractors2010 |publisher=Enr.construction.com |date=2010-08-25 |accessdate=2010-11-11}}</ref> ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಲೈಫ್ ಇನ್ಶುರೆನ್ಸ್ ''ಫಾರ್ಚೂನ್'' ಗ್ಲೋಬಲ್ ೫೦೦ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ನ ೨೦೦೯ರ ಶ್ರೇಣೀಕರಣದಲ್ಲಿ ೧೪ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2009/industries/183/index.html |title=Global 500 2009: Industry: - FORTUNE on CNNMoney.com |publisher=Money.cnn.com |date=2009-07-20 |accessdate=2010-09-04 |archive-date=2010-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100831010459/http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2009/industries/183/index.html |url-status=dead }}</ref> ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಎವರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಮೊದಲ ವಿಷಯೋದ್ಯಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಯಾಂಗಿನ್ ಫಾರ್ಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಎಪ್ಕಾಟ್, ಡಿಸ್ನಿ MGM ಮತ್ತು ಡಿಸ್ನಿಸ್ ಆನಿಮಲ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಐದನೇ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಷಯೋದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.forbes.com/2002/03/21/0321feat_6.html|title=The World's Best Amusement Parks|publisher=Forbes.com|date=2002-03-21|accessdate=2010-09-11|archive-date=2012-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120329211256/http://www.forbes.com/2002/03/21/0321feat_6.html|url-status=dead}}</ref> ಚೈಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನ<ref>{{cite web|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/snapshot/snapshot.asp?ticker=030000:KS|title=CHEIL WORLDWIDE INC(030000:Korea SE)|publisher=businessweek.com|date=2010-09-15 |accessdate=2010-09-16}}</ref> ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ "ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ೫೦ ಏಜೆನ್ಸಿ ಕಂಪನಿ"ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧೯ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. <ref>{{cite web|url=http://adage.com/agencyfamilytrees2010/|title=AGENCY FAMILY TREES 2010 |publisher=Advertising Age |date=2010-04-26 |accessdate=2010-09-16}}</ref> ಶಿಲ್ಲಾ ಹೋಟೆಲ್ ಸಹ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಒಂದು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರ-ನಿಯತಕಾಲಿಕ ''ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್'' ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ವಾರ್ಷಿಕ ಓದುಗರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ "೨೦೦೯ರ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪ್ರಮುಖ ೧೦೦ ಹೋಟೆಲ್"‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೫೮ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.iimagazine.com/Research/133/546/0/0/0/The_Worlds_Best_Hotels/Top_100_Hotels.html|title= 2009 World's Best Hotels|publisher=Institutional Investor|date=2010-03-01 |accessdate=2010-09-11}}</ref> ಬೆಸ್ಟ್ ಓವರಾಲ್ ಜೆನರಲಿಸ್ಟ್ ಸೇಲ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್‌ನ ೨೦೦೭ರ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತದ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ೨೨ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿತು. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟೀಸ್ (ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್) ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ "೨೦೦೭ ಆಲ್-ಏಷ್ಯಾ ಬೆಸ್ಟ್ ಓವರಾಲ್ ಜೆನರಲಿಸ್ಟ್ ಸೇಲ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ಸ್"‌ನಲ್ಲಿ ೧೪ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.institutionalinvestor.com/Article.aspx?ArticleID=1389311|title=2007 All-Asia Best Overall Generalist Sales Force Rankings|publisher=Institutional Investor|date=2007-06-01|accessdate=2010-09-16|archive-date=2011-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20110503223816/http://www.institutionalinvestor.com/Article.aspx?ArticleID=1389311|url-status=deviated|archivedate=2011-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110503223816/http://www.institutionalinvestor.com/Article.aspx?ArticleID=1389311}}</ref> ಗಾರ್ಟ್ನರ್‌ನ “ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಷೇರ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್: ಟಾಪ್ ೧೦ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಪ್ರೊವೈಡರ್ಸ್ ರೆವೆನ್ಯೂ, ಗ್ರೋತ್ ಆಂಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಷೇರ್, ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್ ಆಂಡ್ ರೀಜನಲ್ ೨೦೦೯”ಅನ್ನು ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ SDS ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ IBM ಮೊದಲನೇ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸೆಂಚರ್ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Press/deloitte_vol2_article3.pdf|title=Deloitte Vol. 2 Article. 3|publisher=deloitte.com|accessdate=2011-01-20|archive-date=2011-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110428235159/http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Press/deloitte_vol2_article3.pdf|url-status=deviated|archivedate=2011-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110428235159/http://www.deloitte.com/assets/Dcom-Global/Local%20Assets/Documents/Press/deloitte_vol2_article3.pdf}}</ref> ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಒಟ್ಟು ರಫ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ೨೦%ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref name="exports">{{cite web |url=http://www.samsung.co.kr/samsung/history.do |title=역사관 - 삼성그룹 사이트 |publisher=Samsung.co.kr |date= |accessdate=2010-09-04 |archive-date=2010-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123142513/http://samsung.co.kr/samsung/history.do |url-status=deviated |archivedate=2010-01-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100123142513/http://samsung.co.kr/samsung/history.do }}</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಏಕೈಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವಾಗಿದೆ; ಅದರ ಆದಾಯವು ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು GDPಯಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದ್ದರೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ೩೫ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು, [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನ]]ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web |url=http://www.chosun.com/economy/news/200602/200602130520.html |title=[초 국가기업&#93; <上> 삼성 매출>싱가포르 GDP… 국가를 가르친다 – 조선닷컴 |publisher=Chosun.com |date= |accessdate=2010-11-11 |archive-date=2010-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101128123326/http://www.chosun.com/economy/news/200602/200602130520.html |url-status=deviated |archivedate=2010-11-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101128123326/http://www.chosun.com/economy/news/200602/200602130520.html }}</ref> ಈ ಕಂಪನಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ರಾಜಕೀಯ, ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಮಿರಾಕಲ್ ಆನ್ ದಿ ಹ್ಯಾನ್ ರಿವರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌‌ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅನುಕರಣೀಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ{{Citation needed|date=September 2010}}. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮೂಹವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:삼성상회.jpg|thumb|left|1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೇಗುವಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಸ್ಯಾಂಘೋಯ್ ಕಟ್ಟಡ]] ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಉಯ್ರಿಯಾಂಗ್ ಕೌಂಟಿಯ ಭಾರಿ ಜಮೀನಿರುವ ಕುಟುಂಬದ ಲೀ ಬ್ಯಂಗ್-ಚಲ್ (೧೯೧೦–೧೯೮೭) ಹತ್ತಿರದ ದೇಗು ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದು ''ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಸ್ಯಾಂಘೋಯ್'' ಅನ್ನು (삼성상회) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಸ್ಯು-ಡಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ (ಈಗಿನ ಇಂಗ್ಯೊ-ಡಾಂಗ್) ನಲ್ವತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಕಿರಾಣಿ ಸಾಮಾನುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ನೂಡಲ್‌ಗಳನ್ನೂ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಂಪನಿಯು ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಿತು ಹಾಗೂ ಲೀ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಸಿಯೋಲ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಆದರೆ [[ಕೊರಿಯನ್ ಯುದ್ಧ|ಕೊರಿಯನ್ ಕದನ]]ವು ಆರಂಭವಾದಾಗ ಅವರು ಸಿಯೋಲ್ಅನ್ನು ಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಬೂಸಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಚೈಲ್ ಜೆದಾಂಗ್'' ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಕ್ಕರೆ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಲೀ ''ಚೈಲ್ ಮೋಜಿಕ್'' ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ದೇಗುವಿನ ಚಿಮ್ಸಾನ್-ಡಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉಣ್ಣೆಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಈ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಲೀ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ಅನ್ನು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ವಿಮೆ, ಖಜಾನೆ-ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಂತಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಲೀ ಕೈಗಾರೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವ್ಯವಹಾರ ಕೌಶಲವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ದೇಶೀಯ ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು, ಅವುಗಳನ್ನು ಪೈಪೋಟಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ, ಹಣಕಾಸಿನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ನಂತರ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ಅನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಪೈಪೋಟಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿದೇಶ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು{{Citation needed|date=September 2010}}. ೧೯೬೦ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಅನೇಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಡಿವೈಸಸ್ ಕಂಪನಿ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊ-ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಕಾರ್ನಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಆಂಡ್ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಹಾಗೂ ಇದು ಸುವನ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ದೂರದರ್ಶನ ಸೆಟ್ಟು ಇದರ ಮೊದಲ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಂಪನಿಯು ಗುಮಿಯಲ್ಲಿ ''ಹ್ಯಾಂಗುಕ್ ಜಿಯೋಂಜ ಟಾಂಗ್ಸಿನ್'' ಅನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದರ ಆರಂಭಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೆಂದರೆ ಸ್ವಿಚ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು. ಇದರ ತಯಾರಿಕೆಯು ದೂರವಾಣಿ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು ಹಾಗೂ ಇದು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ನ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಅವು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ೮೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿವೆ.<ref>{{ko icon}} http://www.gumisamsung.com/jsp/gp/GPHistory03.jsp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306092824/http://www.gumisamsung.com/jsp/gp/GPHistory03.jsp |date=2016-03-06 }}</ref> ಈ ಕಂಪನಿಯು ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿತು. [[ಚಿತ್ರ:TimeWarnerCenter.JPG|thumb|right|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಟೈಮ್ ವಾರ್ನರ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ ಒಳಗಡೆ ಇರುವ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಲೋಗೋದ ಒಂದು ನೋಟ.]] ೧೯೮೦ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೂಡಿತು. ಇದರ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮದ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು. ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಇದು ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನ ಜೋಡಣೆ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು; ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲೊಂದು ಸ್ಥಾವರ; ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾವರ; ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೌಕರ್ಯ; ಮತ್ತು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಆಸ್ಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $೫.೬ ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೂಡಿತು, ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏಕೈಕ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆಯು ಆಸ್ಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು $೯ ಶತಕೋಟಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.austinchamber.com/TheChamber/AboutTheChamber/NewsReleases/2010/SASpressrelease.pdf|title=Samsung Austin Semiconductor Begins $3.6B Expansion for Advanced Logic Chips|publisher=Austinchamber.com|date=2010-06-09|accessdate=2010-09-13}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಭಾಗವು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪೆಟ್ರೊನಾಸ್ ಟವರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು, ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೈಪೈ ೧೦೧ಅನ್ನು ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಬುರ್ಜ್ ಖಲೀಫವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/BUSINESS/10/19/korea.dubai.tower/index.html|title=Dubai skyscraper symbol of S. Korea's global heights|publisher=CNN|date= October 19, 2009|accessdate=2009-10-19}}</ref> ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಲೀ ಕುನ್-ಹೀ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಹತ್ತು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು, ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸಣ್ಣದು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಉದ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು: ಆ ಉದ್ಯಮಗಳೆಂದರೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಸಂಗ್‌ಕ್ಯುಂಕ್ವಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪುನಃಪಡೆಯಿತು. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊರಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ೧೯೯೭ರ ಏಷ್ಯಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗದೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಮೋಟಾರ್ ರೆನಾಲ್ಟ್‌ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ೨೦೧೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೆನಾಲ್ಟ್ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ೮೦.೧ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ರೆನಾಲ್ಟ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತು ೧೯.೯ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ನಿಂದ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ೧೯೮೦ರಿಂದ ೧೯೯೦ರವರೆಗೆ ವಿಮಾನದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. ಆ ಕಂಪನಿಯು ನಂತರ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯಾ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ (KAI) ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್, ಡೈವೂ ಹೆವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಹೈಯುಂದೈ ಸ್ಪೇಸ್ ಆಂಡ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಂಪನಿ ಮೊದಲಾದ ಮೂರು ದೇಶೀಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಿಭಾಗಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಈಗಲೂ ವಿಮಾನದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. {{Citation needed|date=November 2010}} ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮೆಮರಿ-ಚಿಪ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದಕವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಇದು ಇಂಟೆಲ್ನ ನಂತರ ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚಿಪ್ ತಯಾರಕವಾಗಿದೆ (ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್ ಟಾಪ್ ೨೦ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಶೇರ್ ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಯಿಯರ್ ಬೈ ಯಿಯರ್ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿ).<ref>{{cite web|last=Cho |first=Kevin |url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601080&sid=a0wNfW_5OZ5s&refer=asia |title=Samsung Says Hopes of Recovery Are ‘Premature’ as Profit Falls |publisher=Bloomberg |date=2009-04-24 |accessdate=2010-09-04}}</ref> ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಅದು ಅದರ ಮೊದಲ [[ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೆ (ಎಲ್‌ಸಿಡಿ)|ದ್ರವ-ಸ್ಫಟಿಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ]] ಪರದೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಪ್ರಪಂಚದ ದ್ರವ-ಸ್ಫಟಿಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಫಲಕಗಳ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತಯಾರಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ TFT-LCDಗಳ ಮೇಲೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡದ ಸೋನಿಯು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ಅನ್ನು ಸಂಧಿಸಿ ‌ಸಹಕರಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿತು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಸೋನಿಯ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮದ ಫಲವಾಗಿ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ LCD ಫಲಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ S-LCDಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. S-LCDಅನ್ನು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ (೫೦% ಪ್ಲಸ್ ೧ ಷೇರು) ಮತ್ತು ಸೋನಿ (೫೦% ಮೈನಸ್ ೧ ಷೇರು) ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಕರ್ಯಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಟ್ಯಾಂಗ್‌ಜಂಗ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ೨೦೦೪ ಮತ್ತು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು ಹಾಗೂ ಇದು ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ೧೯ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.interbrand.com/best_global_brands_intro.aspx?langid=1000 |title=Global Branding Consultancy |publisher=Interbrand |date= |accessdate=2010-09-04 |archive-date=2010-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626094208/http://www.interbrand.com/best_global_brands_intro.aspx?langid=1000 |url-status=dead }}</ref> [[Nokia|ನೋಕಿಯಾ]]ದ ನಂತರ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸೆಲ್-ಫೋನ್‌ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಷೇರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://joongangdaily.joins.com/article/view.asp?aid=2908852 |title=INSIDE JoongAng Daily |publisher=Joongangdaily.joins.com |date=2009-08-17 |accessdate=2010-09-04 }}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:Pan-samsung2-error corrections.png|thumb|left|400px]] CJ, ಹ್ಯಾನ್ಸಲ್, ಶಿನ್ಸೆಗೆ ಗ್ರೂಪ್ ಮೊದಲಾದವು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.koreaherald.com/business/Detail.jsp?newsMLId=20100122000028|title=Samsung to celebrate 100th anniversary of late founder|publisher=koreaherald.com|date=2010-03-29|accessdate=2011-01-21|archive-date=2011-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429191227/http://www.koreaherald.com/business/Detail.jsp?newsMLId=20100122000028|url-status=deviated|archivedate=2011-04-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429191227/http://www.koreaherald.com/business/Detail.jsp?newsMLId=20100122000028}}</ref> ಶಿನ್ಸೆಗೆಯು (ರಿಯಾಯಿತಿ ಅಂಗಡಿ, ವಿವಿಧ ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆ) ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು, ನಂತರ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದು CJ ಗ್ರೂಪ್ (ಆಹಾರ/ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತು/ಮನರಂಜನೆ/ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನ ತಂತ್ರ) ಮತ್ತು ಹ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಗ್ರೂಪ್ (ಪೇಪರ್/ಟೆಲಿಕಾಂ) ಒಂದಿಗೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೊಸ-ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಶಿನ್ಸೆಗೆ ಸೆಂಟಮ್‌ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್ ಈಗ [[ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ|ಗಿನ್ನಿಸ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿವಿಧ-ಸರಕಿನ-ಮಳಿಗೆಯಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://community.guinnessworldrecords.com/_Largest-Department-Store/blog/411871/7691.html|title=Largest Department Store|publisher=community.guinnessworldrecords.com|date=2009-06-29|accessdate=201-01-21|archive-date=2011-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110923040357/http://community.guinnessworldrecords.com/_Largest-Department-Store/blog/411871/7691.html|url-status=deviated|archivedate=2011-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110923040357/http://community.guinnessworldrecords.com/_Largest-Department-Store/blog/411871/7691.html}}</ref> ಇಂದಿನ ಈ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಸಮೂಹಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮೂಹಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ.<ref name="ja1"/> ಹ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯು ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದನು - "ವ್ಯಾಪಾರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳುವ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದವರು ಮಾತ್ರ ಅಸಂಬದ್ಧವಾದುದನ್ನು ನಂಬಬಹುದು", ಅವನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ "ಹ್ಯಾನ್ಸಲ್ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವಾಗ ಅದು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾವತಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಮತ್ತು ಷೇರು-ಹೊಂದುವ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿತು." ಹ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮೂಲದವನೊಬ್ಬ ಹೀಗೆಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದನು - "ಹ್ಯಾನ್ಸಲ್, ಶಿನ್ಸೆಗೆ ಮತ್ತು CJ ಮೊದಲಾದವು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಂದಿನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ." ಶಿನ್ಸೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ದೇಶಕನು ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ - "ಶಿನ್ಸೆಗೆಯು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್ ಒಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪಾವತಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ‌."<ref name="ja1">[http://joongangdaily.joins.com/article/view.asp?aid=1877426 ಹ್ಯಾನ್ಸಲ್, ಶಿನ್ಸೆಗೆ ಡಿನೈ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ ವಿದ್ ಸೇಹಾನ್] ಮೇ ೨೪, ೨೦೦೦. ಜೂಂಗಾಂಗ್‌ಡೈಲಿ</ref> == ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ == {{prose|section|date=October 2010}} === ಗ್ರೂಪ್‌ನ ವಿಭಾಗಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Samsung road-rail excavator.jpg|thumb|260px|right|2009ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮುರೇಮ್‌ನ ವೇಲಿ ಹೈರಿಲೈನನ್ ಓಯ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ SE170 ರೋಡ್-ರೈಲ್ ಅಗೆಯುವ ಯಂತ್ರ]] * ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮಗಳು * ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು * ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆ * ಯಂತ್ರ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳ ಉದ್ಯಮಗಳು * ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ * ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ * ಬಟ್ಟೆಬರೆ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು * ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು * ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ * ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಸೇವೆಗಳು === ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಹಕರು === * ರಾಯಲ್ ಡಚ್ ಶೆಲ್ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಹೆವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಮುಂದಿನ ೧೫ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು US$೫೦ ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ದ್ರವೀಕರಿಸಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು (LNG) ರಾಯಲ್ ಡಚ್ ಶೆಲ್‌ಗೆ ಒದಗಿಸಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಪೂರೈಕೆದಾರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.forbes.com/lists/2009/37/asia-fab-50-09_Samsung-Heavy-Industries_KQZL.html|title=Samsung Heavy Industries |publisher=www.forbes.com|date=2009-09-23 |accessdate=2010-09-13}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.hellenicshippingnews.com/index.php?option=com_content&task=view&id=58404&Itemid=70|title=Samsung Heavy Signs Deal with Shell to Build LNG Facilities|publisher=www.hellenicshippingnews.com|date=2009-07-31|accessdate=2010-09-13|archive-date=2016-05-17|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160517235201/http://www.hellenicshippingnews.com/index.php?option=com_content&task=view&id=58404&Itemid=70|url-status=dead}}</ref> * ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌, ಕೊರಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪ್ ಮತ್ತು ಹೈಯುಂದೈ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೈಜಿಕ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸುಮಾರು ೪೦ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.france24.com/en/20091227-south-korea-wins-40-billion-dollar-united-arab-emirates-nuclear-power-deal|title=Seoul wins 40-billion-dollar UAE nuclear power deal |publisher=www.france24.com|date=2009-12-28 |accessdate=2010-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091231010129/http://www.france24.com/en/20091227-south-korea-wins-40-billion-dollar-united-arab-emirates-nuclear-power-deal|archivedate=2009-12-31}}</ref> * ಕೆನಡಾದ ಒಂಟಾರಿಯೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸರ್ಕಾರ ಕೆನಡಾದ ಒಂಟಾರಿಯೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿತು, ಇದು ೨,೫೦೦MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೌರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ $೬.೬bn ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪವರ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಪ್ಪಂದದಡಿಯಲ್ಲಿ ೨,೦೦೦MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗಾಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮತ್ತು ೫೦೦MWನಷ್ಟು ಸೌರ ಶಕ್ತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕಾ ಪೂರೈಕೆಯ ಸರಪಣಿಯನ್ನೂ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.premier.gov.on.ca/news/event.php?ItemID=10655|title=Korean Companies Anchor Ontario's Green Economy - January 21, 2010|publisher=www.premier.gov.on.ca|date=2010-01-21|accessdate=2010-09-13|archive-date=2011-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110515083623/http://www.premier.gov.on.ca/news/event.php?ItemID=10655|url-status=deviated|archivedate=2011-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515083623/http://www.premier.gov.on.ca/news/event.php?ItemID=10655}}</ref> {| class="wikitable" |- ! colspan="7"| ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಹಕರು (Q1 2010)<ref>{{cite web|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/tech/2010/09/133_67730.html |title=Sony, Apple, Dell are Samsung's big buyers|publisher=www.koreatimes.co.kr|date=2010-06-16|accessdate=2010-10-26}}</ref> |- ! ಶ್ರೇಣಿ/ಕಂಪನಿ ! ಭಾಗಗಳ ವಿವರಣೆ ! ಖರೀದಿ (ಏಕಮಾನ: ಟ್ರಿಲಿಯನ್ (ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ KRW) ! ಒಟ್ಟು ಮಾರಾಟದ ಶೇಕಡಾವಾರು |- | ೧ ಸೋನಿ | DRAM, NAND ಫ್ಲ್ಯಾಶ್, LCD ಫಲಕ, ಇತ್ಯಾದಿ | ೧.೨೮ | ೩.೭ |- | ೨ ಆಪಲ್ ಇಂಕ್ | AP(ಮೊಬೈಲ್ ಪ್ರಾಸೆಸರ್),DRAM, NAND ಫ್ಲ್ಯಾಶ್, ಇತ್ಯಾದಿ | ೦.೯ | ೨.೬ |- | ೩ ಡೆಲ್ | DRAM, ಚಪ್ಪಟೆ ಫಲಕಗಳು, ಲೀಥಿಯಂ-ಅಯಾನು ಬ್ಯಾಟರಿ, ಇತ್ಯಾದಿ | ೦.೮೭ | ೨.೫ |- | ೪ HP | DRAM, ಚಪ್ಪಟೆ-ಫಲಕಗಳು, ಲೀಥಿಯಂ-ಅಯಾನು ಬ್ಯಾಟರಿ, ಇತ್ಯಾದಿ | ೦.೭೬ | ೨.೨ |- | ೫ ವೆರಿಜಾನ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ಸ್ | ಕೈಸೆಟ್ಟುಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ | ೦.೫ | ೧.೩ |- | ೬ AT&amp;T | ಕೈಸೆಟ್ಟುಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ | ೦.೫ | ೧.೩ |} == ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ == ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಒಂದು ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು $೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ "ಕೊಡುಗೆ"ಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.dt.co.kr/contents.html?article_no=2006121302011232655001|title=기업의 사회공헌] 삼성그룹, 함께 가는 `창조 경영`… 봉사도 1등|publisher=www.dt.co.kr|accessdate=2010-09-19|archive-date=2011-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20110430230500/http://www.dt.co.kr/contents.html?article_no=2006121302011232655001|url-status=dead}}</ref> ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ (ಕೊರಿಯನ್: 삼성의료원) ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಸಿಯೋಲ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ (ಕೊರಿಯನ್: 삼성서울병원), Kangbook ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ (ಕೊರಿಯನ್: 강북삼성병원), ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಚ್ಯಾಂಗ್ವನ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ (ಕೊರಿಯನ್: 삼성창원병원), ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೆಂಟರ್ (ಕೊರಿಯನ್:삼성암센터) ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ (ಕೊರಿಯನ್: 삼성생명과학연구소) ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೆಂಟರ್ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಕೊರಿಯಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://kansascity.bizjournals.com/kansascity/stories/2009/10/26/daily2.html|title=AECOM Technology buys Ellerbe Becket|publisher=kansascity.bizjournals.com|accessdate=2010-09-19|first=Rob|last=Roberts|date=2009-10-26}}</ref> ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಫಿಜರ್ ಹೆಪಟೊಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಕಾರ್ಸಿನೋಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಜೀನ್‌ಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಜಂಟಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.pfizer.be/pfizer.be/PrintVersion.aspx?Posting=%7B612B1417-EE70-4C51-AD0A-6819653DFBD6%7D|title=Pfizer And Samsung Medical Center(SMC) Collaborate On Liver Cancer|publisher=www.pfizer.be|accessdate=2010-09-19}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> SMC ಸಂಪೂರ್ಣ AAHRPPಅನ್ನು (ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಅಕ್ರಿಡಿಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್ಸ್) ಪಡೆದ ಮೊದಲ US-ಅಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.aahrpp.org/www.aspx?PageID=200|title=AAHRPP accredits the first international center|publisher=www.aahrpp.org|accessdate=2010-09-19|archive-date=2006-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20061009143220/http://www.aahrpp.org/www.aspx?PageID=200|url-status=deviated|archivedate=2006-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061009143220/http://www.aahrpp.org/www.aspx?PageID=200}}</ref> == ವ್ಯತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಲೋಗೋ ಇತಿಹಾಸ == [[ಕೊರಿಯಾದ ಭಾಷೆ|ಕೊರಿಯನ್]] ಹಾಂಜ ಪದ ''ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌'' ‌ನ ({{linktext|三|星}}) ಅರ್ಥ "ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. "ಮೂರು" ಪದವು "ದೊಡ್ಡದು, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ" ಎಂಬರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; "ನಕ್ಷತ್ರಗಳು" ಅಂದರೆ ಅನಂತತೆ.(ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕರ ಪ್ರಕಾರ).<ref>{{cite web|url=http://www.koreadaily.com/news/read.asp?page=1&branch=NEWS&source=&category=economy.business&art_id=1042338|title=한국 10대 그룹 이름과 로고의 의미|publisher=www.koreadaily.com|date=2006-07-10|accessdate=2010-09-19|archive-date=2011-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429185914/http://www.koreadaily.com/news/read.asp?page=1&branch=NEWS&source=&category=economy.business&art_id=1042338|url-status=dead}}</ref> {{gallery |lines=3 |File:Past(1938) samsung logo.PNG|The Samsung Byeolpyo noodles logo, used from late 1938 until replaced in 1950s. |File:Past(1969-79) samsung logo.PNG|The Samsung Group logo, used from late 1969 until replaced in 1979 |File:Past samsung.PNG|The Samsung Group logo("three stars"), used from late 1980 until replaced in 1992 |File:Samsung-old.gif|The Samsung Electronics logo, used from late 1980 until replaced in 1992 |File:Samsung old logo before year 2015.svg|Samsung's current logo used since 1993.<ref>{{cite web|url=http://www.corporatebrandmatrix.com/cases.asp?ca_id=55&case=Samsung%201993|title=Case: Samsung 1993|access-date=2011-01-27|archive-date=2012-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20120521172630/http://www.corporatebrandmatrix.com/cases.asp?ca_id=55&case=Samsung%201993|url-status=deviated|archivedate=2012-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120521172630/http://www.corporatebrandmatrix.com/cases.asp?ca_id=55&case=Samsung%201993}}</ref> }} == ವಿವಾದ == ೧೯೯೯ರಿಂದ ೨೦೦೨ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಮಾರುವ DRAM ಚಿಪ್‌ಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೈನಿಕ್ಸ್ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್, ಇನ್ಫೈನಿಯಾನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್, ಎಲ್ಪಿಡ ಮೆಮರಿ (ಹಿಟಾಚಿ ಮತ್ತು NEC) ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರಾನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಒಳಸಂಚು ನಡೆಸಿತು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು $೩೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿತು, ಇದು US ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧ-ವಿರೋಧಿ ದಂಡವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.usdoj.gov/atr/public/press_releases/2005/212002.htm|title=Samsung Agrees to Plead Guilty and to Pay $300 Million Criminal Fine for Role in Price Fixing Conspiracy|publisher=U.S. Department of Justice|accessdate=2009-05-24|archive-date=2009-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20090601032834/http://www.usdoj.gov/atr/public/press_releases/2005/212002.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |title=Samsung fixed chip prices. Korean manufacturer to pay $300 million fine for its role in scam |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2005/10/14/BUGH3F85PU1.DTL |publisher=San Francisco Chronicle |date=2005-10-14 |accessdate=2009-05-24 |first=Benjamin |last=Pimentel |archive-date=2011-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429201339/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2005%2F10%2F14%2FBUGH3F85PU1.DTL |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news|title=Price-Fixing Costs Samsung $300M|url=http://www.internetnews.com/bus-news/article.php/3556156|publisher=InternetNews.com|date=2005-10-13|accessdate=2009-05-24|archive-date=2007-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20071114233939/http://www.internetnews.com/bus-news/article.php/3556156|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|title=3 to Plead Guilty in Samsung Price-Fixing Case|url=https://www.nytimes.com/2006/03/23/technology/23chip.html|publisher=New York Times|date=2006-03-23|accessdate=2009-05-24 | first=Laurie J. | last=Flynn}}</ref> ೨೦೧೦ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ EU ವಿರೋಧಿ ಕಾವಲು ಸಮಿತಿಯು ೮ ಇತರ ಮೆಮರಿ ಚಿಪ್ ತಯಾರಕರೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ನ ವಿರುದ್ಧ ೧೪೫.೭೩ ದಶಲಕ್ಷ ಯೂರೊ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-05/16940621-eu-fines-samsung-elec-others-for-chip-price-fixing-020.htm |title=EU fines Samsung Elec, others for chip price-fixing |publisher=Finanznachrichten.de |date=2010-05-19 |accessdate=2010-11-11}}</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{South Korean economy}} * ಕೊರಿಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಕೊರಿಯಾ-ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಸಿಯೋಚೊ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ನಗರ * ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕಸ್ಥಿತಿ * ಹೊ-ಆಮ್ ಪ್ರೈಜ್ == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Samsung}} * [http://www.samsung.com/ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ಲೋಬಲ್] * [http://www.samsung.com/us ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ U.S. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [http://www.samsungmobile.com/ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಮೊಬೈಲ್] * [http://www.samsungapps.com/ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200516033921/http://samsungapps.com/ |date=2020-05-16 }} * [http://www.samsungthales.com/ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್] {{Samsung Group}} {{Hard disk drive manufacturers}} {{KFA sponsors}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಚೇಬಾಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೊರಿಯಾದ ಹಿಡುವಳಿ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1938ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] [[da:Samsung Electronics]] l49i7fu7beaj92utlpr5mmzm64jz5ft 0 29899 1376675 1367699 2026-07-12T06:00:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376675 wikitext text/x-wiki '''ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ''' ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಬಂಧಿತ ಆಸನಗಳ ಹರಿವಿನ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವ್ಯಾಯಾಮವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Surya Namaskara Salute to the Sun |url=https://www.yogaindailylife.org/system/en/level-3/surya-namaskara |website=Yoga in Daily Life |access-date=26 September 2022}}</ref><ref>{{cite book |last=Singh |first=Kritika |title=Sun Salutation: Full step by step explanation |url=https://www.suryanamaskar.org/ |publisher=Surya Namaskar Organization |access-date=31 January 2024 |archive-date=21 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211221054827/https://www.suryanamaskar.org/ |url-status=dead }}</ref> ಆಸನದ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಮೊದಲು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಯೋಗ]] ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref >{{cite book |last=Mitchell |first=Carol |title=Yoga on the Ball |url=https://books.google.com/books?id=b8Xgqsbp_6oC&pg=PA48 |year=2003 |publisher=Inner Traditions |isbn=978-0-89281-999-7 |page=48}}</ref><ref>{{cite journal |last=MacMullen |first=Jane |title=Ashtanga Yoga |url=https://books.google.com/books?id=cfUDAAAAMBAJ&pg=PA68 |volume=September/October |year=1988 |journal=[[Yoga Journal]] |pages=68–70}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[:en:wrestlers|ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳಲ್ಲಿ]] ಮೂಲ ಅನುಕ್ರಮವು ನಿಂತಿರುವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ [[:en:Downward|ಕೆಳಮುಖ]] ಮತ್ತು [[:en:Upward Dog|ಮೇಲ್ಮುಖ ನಾಯಿ]] ಭಂಗಿಯಾಗಿ ತದನಂತರ ನಿಂತಿರುವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಾಗಿದೆ. ೧೨ ಆಸನಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಹಿಂದೂ [[ಸೌರ]] ದೇವತೆಯಾದ [[ಸೂರ್ಯ|ಸೂರ್ಯನಿಗೆ]] ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಾನಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ವಿಭಿನ್ನ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[File:Yoga Teacher Training in India (cropped).jpg|thumb|upright=2.5|[[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಗೋವಾ|ಗೋವಾದಲ್ಲಿ]] ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರ ವರ್ಗವು ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಹಂತಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.]] ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[:en:Aundh|ಔಂಧ್‌ನ]] ರಾಜ [[:en:Bhawanrao Shriniwasrao Pant Pratinidhi|ಭವನರಾವ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಪಂತ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ]] ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ|ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ]], [[:en:Krishnamacharya|ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯರು]] ತಮ್ಮ ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite book |author=Dalal, Roshen |title=Hinduism: An Alphabetical Guide |url=https://books.google.com/books?id=DH0vmD8ghdMC&pg=PA343 |year=2010 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-341421-6 |page=343}}</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಸೂರ್ಯ ದೇವರು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಮೂಲವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. [[:en:Pattabhi Jois|ಪಟ್ಟಾಭಿ ಜೋಯಿಸ್]] ಮತ್ತು [[:en:B. K. S. Iyengar|ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯರು ಕಲಿಸಿದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಪಡೆದ ಆಸನಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸಿದರು. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮೂಲ== [[File:Pant_Pratinidhi_1928_Surya_Namaskar_Sequence.jpg|thumb|left|upright=1.75|[[:en:Bhawanrao Shriniwasrao Pant Pratinidhi |ಭವನರಾವ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಪಂತ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ]] ಅವರು ತಮ್ಮ ೧೯೨೮ ರ ಪುಸ್ತಕ "ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಅಂಶಗಳ ಮಾರ್ಗ: ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು" ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಎರಡು ಪುಟಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು, ಪುಸ್ತಕದ ಪಠ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.]] ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಂಸ್ಕೃತ "ಸೂರ್ಯ" ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ "ಶುಭಾಶಯ" ಅಥವಾ "ವಂದನೆ" ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref>{{cite book |last=Suman |first=Krishan Kumar |title=Yoga for Health and Relaxation |url=https://books.google.com/books?id=ijWWEl5ktccC&pg=PA83 |year=2006 |publisher=Lotus |isbn=978-81-8382-049-3 |pages=83–84}}</ref> <ref>{{cite book |last=Sinha |first=S. C. |title=Dictionary of Philosophy|url=https://books.google.com/books?id=-zzRvh1fRzEC&pg=PA18 |date=1 June 1996 |publisher=Anmol Publications |isbn=978-81-7041-293-9 |page=18}}</ref> ಸೂರ್ಯ ದೇವರು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ [[ಆತ್ಮ]] ಮತ್ತು ಮೂಲವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರ ನಮಸ್ಕಾರವು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಚಂದ್ರ ಅವರಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಮೂಲವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂತ [[:en:Samarth Ramdas|ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರನ್ನು]] ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|title=Hindu Vishva |year=1980 |volume=15 |page=27 |url=https://books.google.com/books?id=fR41AAAAIAAJ |quote=Sri [[Samarth Ramdas|Samarath Ramdas]] Swami took Surya Namaskar exercises with the [[Mantra]]s as part of his [[Sadhana]].}}</ref> ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[:en:Aundh|ಔಂಧ್‌ನ]] ರಾಜ [[:en:Bhawanrao Shriniwasrao Pant Pratinidhi|ಭವನರಾವ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಪಂತ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ]] ಅವರು ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ೧೯೨೮ ರ ಪುಸ್ತಕವಾದ ''ದಿ ಟೆನ್-ಪಾಯಿಂಟ್ ವೇ ಟು ಹೆಲ್ತ್: ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ'' ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite book |last=Pratinidhi |first=Pant |author-link=Bhawanrao Shriniwasrao Pant Pratinidhi |title=The Ten-Point Way to Health {{!}} Surya Namaskars |year=1928 |publisher=[[J. M. Dent and Sons]] |url=https://pdfslide.net/documents/surya-namaskara-1928-the-ten-point-way-to-health-by-shrimant-balasahib-rajah-of-aundh.html |pages=113–115 and whole book |quote=The ten positions of a Namaskar are repeated here and may be detached without damaging the book. The pages are perforated for easy removal. |access-date=2024-07-12 |archive-date=2023-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123075747/https://pdfslide.net/documents/surya-namaskara-1928-the-ten-point-way-to-health-by-shrimant-balasahib-rajah-of-aundh.html |url-status=dead }}</ref> ಪಂತ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಅವರು ಇದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಮರಾಠಿ]] ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಸರಳವಾದ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರಗಳಾದ [[:en:Aditya Hridayam|ಆದಿತ್ಯ ಹೃದಯಂ]], ಇದನ್ನು [[ರಾಮಾಯಣ|ರಾಮಾಯಣದ]] "ಯುದ್ಧ ಕಾಂಡ" ಕ್ಯಾಂಟೊ ೧೦೭ ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಅನುಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web|author=Murugan, Chillayah |website=The Milli Gazette-Indian Muslim Newspaper |title=Surya Namaskara — Puranic origins of Valmiki Ramayana in the Mumbai Court order on Surya Namaskar for Interfaith discrimination and curtailment of fundamental rights |date=13 October 2016 |url=http://www.milligazette.com/news/14834-mumbai-order-on-surya-namaskar-interfaith-discrimination-and-curtailment-of-fundamental-rights |access-date=13 Oct 2016}}</ref><ref>[http://sanskrit.safire.com/pdf/ADITYA_TRANS.PDF sanskrit.safire.com, Aditya Hrudayam with English translation]</ref> ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ [[:en:Joseph Alter|ಜೋಸೆಫ್ ಆಲ್ಟರ್‌ರವರ]] ಪ್ರಕಾರ, ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ [[:en:Haṭha yoga|ಹಠ ಯೋಗ]] ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>[http://www.sacred-texts.com/hin/rama/ry502.htm Translation of Ramayana by Griffith]</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಯೋಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅದರ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಆಸನಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಯೋಗದ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ [[:en:Yogendra|ಯೋಗೇಂದ್ರ]], ಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಅಪ್ರಬುದ್ಧರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. [[File:Vishnu-devananda's_Soorya_Namaskar_positions_5_to_8.jpg|thumb|upright=1.35|[[:en:Elliott Goldberg|ಎಲಿಯಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ಬರ್ಗ್]] ೧೯೬೦ ರ [[:en:Vishnudevananda|ವಿಷ್ಣುದೇವಾನಂದರ]] ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು (೫ ರಿಂದ ೮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ) "ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಉಪಯುಕ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಗುರು [[ಶಿವಾನಂದ]] ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು.{{sfn|Goldberg|2016|pp=329–331}}]] ಯೋಗದ [[:en:scholar-practitioner Norman Sjoman|ವಿದ್ವಾಂಸ ಹಾಗೂ ಅಭ್ಯಾಸಗಾರರಾದ ನಾರ್ಮನ್ ಸ್ಜೋಮನ್]] ಅವರು ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ, "ಆಧುನಿಕ ಯೋಗದ ಪಿತಾಮಹ"<ref>{{cite web |last1=Mohan |first1=A. G. |author1-link=A. G. Mohan |last2=Mohan |first2=Ganesh |title=Memories of a Master |publisher=[[Yoga Journal]] |date=29 November 2009 |url=http://www.yogajournal.com/wisdom/2590}}</ref><ref>{{cite web |last=Anderson |first=Diane |title=The YJ Interview: Partners in Peace |website=[[Yoga Journal]] |date=9 August 2010 |url=http://www.yogajournal.com/wisdom/2605}}</ref> ೧೮೯೬ ರ ವ್ಯಾಯಾಮ ದೀಪಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ದಂಡಾಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು "ಬಹಳ ಹಳೆಯ" [[:en:Indian wrestlers|ಭಾರತೀಯ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ]] [[ವ್ಯಾಯಾಮ|ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು]] ಅನುಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿದರು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite book |last1=Bharadwaj |first1=S. |title=Vyayama Dipika {{!}} Elements of Gymnastic Exercises, Indian System |date=1896 |publisher=Caxton Press |location=Bangalore |pages=Chapter 2}}</ref> ವಿವಿಧ ದಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಆಸನಗಳು [[:en:Tadasana|ತಾಡಾಸನ]], [[:en:Padahastasana|ಪಾದಹಸ್ತಾಸನ]], [[:en:Caturanga Dandasana|ಚತುರಂಗ ದಂಡಾಸನ]] ಮತ್ತು [[:en: Bhujangasana|ಭುಜಂಗಾಸನಗಳನ್ನು]] ಹೋಲುತ್ತವೆ. [[:en:Krishnamacharya|ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ]] ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, [[ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ|ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ]] ಅವರ ಯೋಗಶಾಲೆಯ ಪಕ್ಕದ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ತರಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite book |last=Donahaye |first=Guy |title=Guruji: A Portrait of Sri K Pattabhi Jois Through The Eyes of His Students |year=2010 |publisher=D&M Publishers | location=USA |isbn=978-0-86547-749-0 }}</ref> ಯೋಗ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ [[:en:Mark Singleton|ಮಾರ್ಕ್ ಸಿಂಗಲ್ಟನ್]] ಹೇಳುವಂತೆ, "ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯರು ಸೂರ್ಯನಮಸ್ಕಾರದ ಹರಿವಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೈಸೂರು ಯೋಗ ಶೈಲಿಯ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿಸಿದ್ದರು" ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ [[:en:K. Pattabhi Jois|ಕೆ.ಪಟ್ಟಾಭಿ ಜೋಯಿಸ್]] ಮತ್ತು [[:en:B. K. S. Iyenga|ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್.ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] ಇವರಿಬ್ಬರೂ ರಚಿಸಿದ ಆಧುನಿಕ [[:en:Ashtanga Vinyasa Yoga|ಅಷ್ಟಾಂಗ ವಿನ್ಯಾಸ ಯೋಗ]] ಮತ್ತು [[:en:Iyengar Yoga|ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಯೋಗವನ್ನು]] ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಆಸನಗಳ ನಡುವೆ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹರಿಯುವ ವಿನ್ಯಾಸ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಯೋಗ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು. ಆಧುನಿಕ ಯೋಗದ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ [[:en:Elliott Goldberg|ಎಲಿಯಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ಬರ್ಗ್‌ರವರ]] ಪ್ರಕಾರ, [[:en: Vishnudevananda|ವಿಷ್ಣುದೇವಾನಂದರ]] ೧೯೬೦ ರ ಪುಸ್ತಕವಾದ [[:en:The Complete Illustrated Book of Yoga|''ದಿ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಇಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಯೋಗವು'']] ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಉಪಯುಕ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಅವರ ಗುರು [[:en:Sivananda|ಶಿವಾನಂದರು]] ಮೂಲತಃ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ್ದರು. ಗೋಲ್ಡ್ ಬರ್ಗ್‌ರವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ವಿಷ್ಣುದೇವಾನಂದರು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಈ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು "ಹಲವಾರು ರೋಗಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲ, ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ವ್ಯಾಯಾಮ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ವಿವರಣೆ== [[File:Surya Namaskar.jpg|thumb|ಭಾರತದ [[:en:Katni|ಕಟ್ನಿ]] ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ.]] ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ಯೋಗಾಸನಗಳ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಜಿಗಿಯುವ ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಚಲನೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಮೂಲ ಅನುಕ್ರಮವೆಂದರೆ [[:en:Tadasana|ತಾಡಾಸನ]], [[:en:Urdhva Hastasana,|ಊರ್ಧ್ವ ಹಸ್ತಾಸನ]], [[:en:Uttanasana|ಉತ್ತನಾಸನ]] (ಇದು ತಲೆಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಆಸನವಾಗಿದೆ), [[:en:Adho Mukha Svanasana|ಅಧೋ ಮುಖ ಶ್ವಾನಾಸನ]] (ಕೆಳಮುಖ ಆಸನ), [[:en:Urdhva Mukha Svanasana|ಊರ್ಧ್ವ ಮುಖ ಶ್ವಾನಾಸನ]] (ಮೇಲ್ಮುಖ ಆಸನ), [[:en:Chaturanga Dandasana|ಚತುರಂಗ ದಂಡಾಸನ]] ನಂತರ, ತಾಡಾಸನಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇತರ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. [[:en:Ashtanga Vinyasa Yoga|ಅಷ್ಟಾಂಗ ವಿನ್ಯಾಸ ಯೋಗದಲ್ಲಿ]], ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಅನುಕ್ರಮಗಳಿವೆ. ಎ ಪ್ರಕಾರದ ಆಸನಗಳೆಂದರೆ: ''ಪ್ರಾಣಾಯಾಸನ'', [[:en:Urdhva Hastasana|''ಊರ್ಧ್ವ ಹಸ್ತಾಸನ'']], ''ಉತ್ತಾನಾಸನ'', [[:en:Phalakasana|''ಫಲಕಾಸನ'']] (ಎತ್ತರದ ಹಲಗೆ), ''ಚತುರಂಗ ದಂಡಾಸನ'', ''ಉರ್ಧ್ವ ಮುಖ ಸ್ವನಾಸನ'', ''ಅಧೋ ಮುಖ ಸ್ವನಾಸನ'' ಮತ್ತು ''ಉತ್ತಮಾಸನ''. ಬಿ ಪ್ರಕಾರದ ಆಸನಗಳ ಅನುಕ್ರಮವು (ಇಟಾಲಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು) ''ಪ್ರಾಣಾಯಾಸನ'', [[:en: Utkatasana|''ಉತ್ಕಟಾಸನ'']], ''ಉತ್ತಾಸನ'', [[:en:Ardha Uttanasana|''ಅರ್ಧ ಉತ್ತಾನಾಸನ'']], ''ಫಲಕಾಸನ'', ''ಚತುರಂಗ ದಂಡಾಸನ'', ''ಊರ್ಧ್ವ ಮುಖ ಶ್ವಾನಾಸನ'', ''ಅಧೋ ಮುಖ ಶ್ವಾನಾಸನ'', ಒಂದನೇ [[:en:Virabhadrasana|ವೀರಭದ್ರಾಸನ]], ಫಲಾಕಾಸನದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ ವೀರಭದ್ರಾಸನದೊಂದಿಗೆ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ, ತದನಂತರ ಫಲಕಾಸನವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |last1=Hughes |first1=Aimee |title=Sun Salutation A Versus Sun Salutation B: The Difference You Should Know |url=https://www.yogapedia.com/sun-salutation-a-versus-sun-salutation-b-the-difference-you-should-know/2/11269 |website=Yogapedia}}</ref> ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಚಕ್ರವೆಂದರೆ: {| |- | <!----> || [[File:1Pranamasana.JPG|75px]]<br />೧: ಪ್ರಾಣಾಯಾಸನ || [[File:2Urdva Hastasana.JPG|75px]]<br />೨: ಹಸ್ತ ಉತ್ತನಾಸನ || [[File:3Uttanasana.JPG|85px]]<br />೩. ಉತ್ತನಾಸನ || <!----> |- | [[File:1Pranamasana.JPG|75px]]<br />೧೨: ೧ ಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ || <!----> || <!----> || <!----> || [[File:4godhapitham (l‘iguane).JPG|100px]]<br />೪. ಆಂಜನೇಯಾಸನ |- | [[File:2Urdva Hastasana.JPG|75px]]<br />೧೧. ಹಸ್ತ ಉತ್ತನಾಸನ || <!----> || || <!----> || [[File:5adho mukha shvanasana.JPG|100px]]<br>೫. ಅಧೋ ಮುಖ ಸ್ವನಾಸನ |- | [[File:3Uttanasana.JPG|75px]]<br />೧೦. ಉತ್ತಮಾಸನ || <!----> || <!----> || <!----> || [[File:6Ashtanga Namaskara.JPG|100px]]<br />೬. ಅಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ |- | <!----> || [[File:4godhapitham (l‘iguane).JPG|100px]]<br />೯. ಆಂಜನೇಯಾಸನ,<br />ವಿರುದ್ಧ ಪಾದ || [[File:5adho mukha shvanasana.JPG|100px]]<br />೮. ಅಧೋ ಮುಖಾ<br />ಸ್ವನಾಸನ || [[File:7urdhva mukha shvanasana.JPG|100px]]<br />೭.ಊರ್ಧ್ವ ಮುಖ ಶ್ವಾನಾಸನ<!--or use Bhujangasana--> || <!----> |} ==ಮಂತ್ರಗಳು== ಕೆಲವು ಯೋಗ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅನುಕ್ರಮದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವು [[ಮಂತ್ರ|ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. [[:en:Sivananda Yoga|ಶಿವಾನಂದ ಯೋಗ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯ ದೇವರ ಹನ್ನೆರಡು ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ:<ref>{{cite web |title=Surya Namaskara |url=http://sivanandaonline.org/public_html/?cmd=displaysection&section_id=1233 |website=[[Divine Life Society]] |access-date=19 July 2019 |date=2011}}</ref> {| class="wikitable" |- ! ಮೆಟ್ಟಿಲು<br/> ([[ಆಸನ]]) !! [[ಮಂತ್ರ]]<br/>(ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದವು) !! ಅನುವಾದ:<br/>[[ಓಂ]], ಇಂಥವನಿಗೆ ಶುಭಾಶಯಗಳು ... |- | [[:en:Tadasana|ತಾಡಾಸನ]] || ॐ मित्राय नमः ಓಂ ಮಿತ್ರಾಯ ನಮಃ || ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾಣುವವನು. |- | [[:en:Urdhva Hastasana|ಊರ್ಧ್ವ ಹಸ್ತಾಸನ]] || ॐ रवये नमः ಓಂ ರಾಮಾಯ ನಮಃ || ಎಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವನು. |- | [[:en:Padahastasana|ಪಾದಹಸ್ತಾಸನ]] || ॐ सूर्याय नमः ಓಂ ಸೂರ್ಯಾಯ ನಮಃ || ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವವನು. |- | [[:en:Ashwa Sanchalanasana|ಅಶ್ವ ಸಂಚಲನಾಸನ]] || ॐ भानवे नमः ಓಂ ಭಾನವೇ ನಮಃ || ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಡುವವನು. |- | [[:en:Parvatasana|ಪರ್ವತಾಸನ]] || ॐ खगाय नमः ಓಂ ಖಗಾಯ ನಮಃ || ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವವನು. |- | [[:en:Ashtanga Namaskara|ಅಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ]] || ॐ पूष्णे नमः ಓಂ ಪೂಷ್ಣೇ ನಮಃ || ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುವವನು. |- | [[:en:Bhujangasana|ಭುಜಂಗಾಸನ]] || ॐ हिरण्यगर्भाय नमः ಓಂ ಹಿರಣ್ಯ ಗರ್ಭಾಯ ನಮಃ || ಚಿನ್ನದ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವವನು. |- | [[:en:Parvatasana|ಪರ್ವತಾಸನ]] || ॐ मरीचये नमः ಓಂ ಮಾರಿಕಾಯೇ ನಮಃ || ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವವನು. |- | [[:en:Ashwa Sanchalanasana|ಅಶ್ವ ಸಂಚಲನಾಸನ]] || ॐ आदित्याय नमः ಓಂ ಆದಿತ್ಯಾಯ ನಮಃ || [[ಅದಿತಿ]] ದೇವಿಯ ಮಗ. |- | [[:en:Padahastasana|ಪಾದಹಸ್ತಾಸನ]] || ॐ सवित्रे नमः ಓಂ ಸವಿತ್ರೇ ನಮಃ|| ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುವವನು. |- | [[:en:Urdhva Hastasana|ಊರ್ಧ್ವ ಹಸ್ತಾಸನ]] || ॐ अर्काय नमः ಓಂ ಅರ್ಕಾಯ ನಮಃ || ಪೂಜೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದವನು. |- | [[:en:Tadasana|ತಾಡಾಸನ]] || ॐ भास्कराय नमः ಓಂ ಭಾಸ್ಕರಾಯ ನಮಃ || ಹೊಳಪಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವನು. |} ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಹಂತಗಳನ್ನು ಬೀಜ ("ಬೀಜ" ಧ್ವನಿ) ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಐದು ಚಕ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೇಹದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳು) ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |last1=Hardowar |first1=Radha |title=Surya Namaskar |url=http://shrisuryanarayanmandir.org/wp-content/uploads/2018/06/SURYA-NAMASKAR.pdf |publisher=Shri Surya Narayan Mandir |date=June 2018}}</ref> {| class="wikitable" |- !ಮೆಟ್ಟಿಲು ([[ಆಸನ]]) !! [[ಬೀಜ]] ಮಂತ್ರ<ref>{{cite web |last1=Omar |first1=Shazia |title=Sonic salutations to the sun |url=https://www.thedailystar.net/lifestyle/kundalini-rising/sonic-salutations-the-sun-1335877 |publisher=Daily Star |date=27 December 2016}}</ref><ref>{{cite book |last1=Woodroffe |first1=Sir John |author-link1=John Woodroffe |title=ŚAKTI AND ŚĀKTA ESSAYS AND ADDRESSES ON THE ŚĀKTA TANTRAŚĀSTRA |date=2009 |orig-year=1919 |publisher=Celephaïs Press |page=456 |edition=3rd |url=https://epdf.pub/sakti-and-sakta.html |quote=ŚAKTI AS MANTRA intoned in the proper way, according to both sound (Varṇ a) and rhythm (Svara). For these reasons, a Mantra when translated ceases to be such, and becomes a mere word or sentence. By Mantra, the sought-for (Sādhya) Devatb appears, and by Siddhi therein it had vision of the three worlds. As the Mantra is in fact Devatā, by practice thereof this is known. Not merely do the rhythmical vibrations of its sounds regulate the unsteady vibrations of the sheaths of the worshipper, but therefrom the image of the Devatā, appears. As the Bṛ had-Gandharva Tantra says (Ch. V):— Śrinu devi pravakṣ yāmi bījānām deva-rūpatām Mantroccāranamātrena deva-rūpam prajāyate.}}</ref> !! [[ಚಕ್ರ]] !! ಉಸಿರಾಟ |- | [[:en:Tadasana|ತಾಡಾಸನ]] || ॐ ह्रां ಓಂ ಹ್ರಾಂ || [[:en:Anahata|ಅನಾಹತ]] (ಹೃದಯ) || [[:en:Exhalation|ನಿಶ್ವಾಸ]] |- | [[:en:Urdhva Hastasana|ಊರ್ಧ್ವ ಹಸ್ತಾಸನ]] || ॐ ह्रीं ಓಂ ಹ್ರೀಂ || [[:en:Vishuddhi|ವಿಶುದ್ಧಿ]] (ಗಂಟಲು) || [[:en:Inhalation|ಉಚ್ವಾಸ]] |- | [[:en:Padahastasana|ಪಾದಹಸ್ತಾಸನ]] || ॐ ह्रूं ಓಂ ಹೃಂ || [[:en:Swadhisthana|ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ]] (ಸಕ್ರಮ್) || ನಿಶ್ವಾಸ |- | [[:en:Ashwa Sanchalanasana|ಅಶ್ವ ಸಂಚಲನಾಸನ]] || ॐ ह्रैं ಓಂ ಹ್ರೈಂ || [[:en:Ajna|ಅಜ್ನಾ]] (ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು) || ಉಚ್ವಾಸ |- | [[:en:Parvatasana|ಪರ್ವತಾಸನ]] || ॐ ह्रौं ಓಂ ಹ್ರೌಂ || [[:en:Vishuddhi|ವಿಶುದ್ಧಿ]] (ಗಂಟಲು) || ನಿಶ್ವಾಸ |- | [[:en:Ashtanga Namaskara|ಅಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ]] || ॐ ह्रः ಓಂ ಹರಃ || [[ಮಣಿಪುರ]] (ಸೌರ ಪ್ಲೆಕ್ಸಸ್) || ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸು |- | [[:en:Bhujangasana|ಭುಜಂಗಾಸನ]] || ॐ ह्रां ಓಂ ಹ್ರಾಂ || [[:en:Swadhisthana|ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ]] (ಸಕ್ರಮ್) || ಉಚ್ವಾಸ |} ==ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು== ===ಇತರ ಆಸನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು=== ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಈ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಾಡಾಸನ, ಉರ್ಧ್ವ ಹಸ್ತಾಸನ, ಉತ್ತಾನಾಸನ, ಅಧೋ ಮುಖ ಸ್ವನಾಸನ, [[:en:Lolasana|ಲೋಲಾಸನ]], [[:en:Janusirsasana|ಜನುಶೀರ್ಷಾಸನ]] (ಒಂದು ಬದಿ, ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿ) ಮತ್ತು ಅಧೋ ಮುಖ ಸ್ವನಾಸನದಿಂದ ತಡಾಸನಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಹಿಮ್ಮುಖಗೊಳಿಸಲು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಈ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಹುದಾದ ಇತರ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ [[:en:Navasana|ನವಾಸನ]] (ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ನಾವಾಸನ), [[:en:Paschimottanasana|ಪಶ್ಚಿಮೋತ್ಥಾನಾಸನ]] ಮತ್ತು [[:en:Marichyasana I|ಒಂದನೇ ಮಾರಿಚ್ಯಾಸನ]] ಸೇರಿವೆ. ===ಚಂದ್ರ ನಮಸ್ಕಾರ=== ಚಂದ್ರ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂಬ ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |last1=Ferretti |first1=Andrea |last2=Rea |first2=Shiva |author2-link=Shiva Rea |title=Soothing Moon Shine: Chandra Namaskar |url=https://www.yogajournal.com/practice/moon-shine |website=[[Yoga Journal]] |date=1 March 2012}}</ref> ಈ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಾಡಾಸನ, ಉರ್ಧ್ವ ಹಸ್ತಾಸನ, [[:en:Anjaneyasana|ಆಂಜನೇಯಾಸನ]] (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರನ ಭಂಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಮೊಣಕಾಲೂರಿದ ಲುಂಗಿ, ಅಧೋ ಮುಖ ಸ್ವನಾಸನ, [[:en:Bitilasana|ಬಿಟಿಲಾಸನ]], [[:en:Balasana|ಬಾಲಾಸನ]] (ತೊಡೆಗಳು, ದೇಹ ಮತ್ತು ತೋಳುಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಮೊಣಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಾಲಾಸನ)<ref>{{cite web |last=Mirsky |first=Karina |title=A Meditative Moon Salutation |url=https://yogainternational.com/article/view/a-meditative-moon-salutation |website=Yoga International |access-date=23 July 2019}}</ref> ತಲೆಯ ಹಿಂದೆ [[:en:Anjali Mudra|ಅಂಜಲಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ]] ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಉರ್ಧ್ವ ಮುಖ ಸ್ವನಾಸನ, ಉತ್ತಾಸನ, ಉತ್ಥಾನಾಸನ, ಉತ್ತಾಸನ, ಅಧೋ ಮುಖ ಸ್ವನಾಸನ, ಮತ್ತು ತಾಡಾಸನ. ವಿವಿಧ ಆಸನಗಳೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಚಂದ್ರ ನಮಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |last1=Venkatesan |first1=Supriya |title=Moon Salutations |url=https://www.yogauonline.com/yoga-practice-tips-and-inspiration/moon-salutations-cultivating-lunar-nectar-and-tapping-your-softer |publisher=Yoga U |access-date=23 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Tomlinson |first=Kirsty |title=Moon Salutation sequence |url=https://www.ekhartyoga.com/articles/practice/moon-salutation-sequence |website=Ekhart Yoga |access-date=23 July 2019}}</ref> ==ವ್ಯಾಯಾಮ== ವ್ಯಾಯಾಮದ ಶಕ್ತಿಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು [[:en:metabolic equivalent of task |ಚಯಾಪಚಯ ಸಮಾನ ಕಾರ್ಯದ]] (ಎಂಇಟಿ) ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ೩ ಎಂಇಟಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯವನ್ನು ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೩ ರಿಂದ ೬ ಎಂಇಟಿಗಳು ಮಧ್ಯಮವಾಗಿವೆ. ೬ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |last1=Larson-Meyer |first1=D. Enette |title=A Systematic Review of the Energy Cost and Metabolic Intensity of Yoga |journal=Medicine & Science in Sports & Exercise |volume=48 |issue=8 |year=2016 |pages=1558–1569 |issn=0195-9131 |doi=10.1249/MSS.0000000000000922|pmid=27433961 }} The review examined 17 studies, of which 10 measured the energy cost of yoga sessions.</ref> [[:en: American College of Sports Medicine|ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್]] ಮತ್ತು [[:en:American Heart Association|ಅಮೇರಿಕನ್ ಹಾರ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್]] ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ದೈನಂದಿನ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಕಡೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ೧೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಮಧ್ಯಮ ಎಂಇಟಿ ಮಟ್ಟದ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |author=Haskell, William L. |title=Physical Activity and Public Health |journal=Circulation |volume=116 |issue=9 |year=2007 |pages=1081–1093 |issn=0009-7322 |doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.107.185649 |pmid=17671237 |display-authors=etal|doi-access=free }}</ref> ೧೮ ರಿಂದ ೬೫ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ, ವಾರದಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನ ೩೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮಧ್ಯಮ ವ್ಯಾಯಾಮ ಅಥವಾ ವಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನ ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ತೀವ್ರವಾದ [[ಏರೋಬಿಕ್ ವ್ಯಾಯಾಮ|ಏರೋಬಿಕ್ ವ್ಯಾಯಾಮದ]] ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಶಕ್ತಿಯ ವೆಚ್ಚವು ಅದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ೨.೯ ರಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ ೭.೪ ಎಂಇಟಿಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೇಣಿಯ ಉನ್ನತ ತುದಿಗೆ ಭಂಗಿಗಳ ನಡುವೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಜಿಗಿತಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿರುವ ವೈದ್ಯರು ಈ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಒಂದು ಆಹ್ಲಾದಕರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ==ಸ್ನಾಯು ಬಳಕೆ== ೨೦೧೪ ರ ಅಧ್ಯಯನವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಸನಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡ ಸ್ನಾಯು ಗುಂಪುಗಳು ಆರಂಭಿಕರಿಂದ ಬೋಧಕರವರೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವವರ ಕೌಶಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. [[:en:Ashtanga Vinyasa Yoga|ಅಷ್ಟಾಂಗ ವಿನ್ಯಾಸ ಯೋಗದ]] ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಅನುಕ್ರಮಗಳಾದ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಯಲ್ಲಿನ ಹನ್ನೊಂದು ಆಸನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕರು, ಸುಧಾರಿತ ಸಾಧಕರು ಮತ್ತು ಬೋಧಕರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಸ್ನಾಯುಗಳ ೧೪ ಗುಂಪುಗಳ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ನಾಯುಗಳ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{cite journal |last1=Ni |first1=Meng |last2=Mooney |first2=Kiersten |last3=Balachandran |first3=Anoop |last4=Richards |first4=Luca |last5=Harriell |first5=Kysha |last6=Signorile |first6=Joseph F. |title=Muscle utilization patterns vary by skill levels of the practitioners across specific yoga poses (asanas) |journal=Complementary Therapies in Medicine |volume=22 |issue=4 |year=2014 |pages=662–669 |issn=0965-2299 |doi=10.1016/j.ctim.2014.06.006|pmid=25146071 }}</ref><ref>{{cite web |last1=Bullock |first1=B. Grace |title=Which Muscles Are You Using in Your Yoga Practice? A New Study Provides the Answers |url=https://www.yogauonline.com/yoga-anatomy/which-muscles-are-you-using-your-yoga-practice-new-study-provides-answers |website=Yoga U |access-date=22 July 2019 |date=2016}}</ref> [[ಸಂಶೋಧನೆ|ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ]], ಆರಂಭಿಕರು ಬೋಧಕರಿಗಿಂತ [[:en:pectoral muscles |ಪೆಕ್ಟೋರಲ್ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು]] ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿದರೆ, ಬೋಧಕರು ಇತರ ಅಭ್ಯಾಸಗಾರರಿಗಿಂತ [[:en:deltoid muscles |ಡೆಲ್ಟೊಯ್ಡ್ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು]] ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, [[:en: vastus medialis|ವಾಸ್ಟಸ್ ಮೆಡಿಯಾಲಿಸ್]] (ಇದು ಮೊಣಕಾಲನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ) ಇದನ್ನು ಯೋಗ ತರಬೇತುದಾರರಾದ ಗ್ರೇಸ್ ಬುಲಕ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಸನಾಭ್ಯಾಸವು ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳು ತೊಡಗಿರುವ ಮಾದರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯಾಯಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. [[File:Surya Namaskar sculpture at IGIA T3 (cropped).jpg|thumb|upright=1.5|[[ದೆಹಲಿ|ದೆಹಲಿಯ]] [[:en:Indira Gandhi Airport|ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ]] ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಒಂದು ರೂಪದ ೧೨ ಆಸನಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳು (ನಿಖಿಲ್ ಭಂಡಾರಿಯವರು ಕೆತ್ತಿದ ಚಿತ್ರಗಳು).<ref>{{cite news |work=Indian Express |date=4 September 2010 |url=http://www.indianexpress.com/news/destination-delhi/677151 |title=Destination Delhi}}</ref>]] ==ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ== [[:en:Ashtanga Vinyasa Yoga|ಅಷ್ಟಾಂಗ ವಿನ್ಯಾಸ ಯೋಗದ]] ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ [[:en:K. Pattabhi Jois|ಕೆ. ಪಟ್ಟಾಭಿ ಜೋಯಿಸ್]] ಅವರು "ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಯೋಗವಿಲ್ಲ, ಇದು ಸೂರ್ಯ ದೇವರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ನಮಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |title=Surya Namaskar in the words of Sri K. Pattabhi Jois |url=https://empowerpeace.typepad.com/empowerpeace/2010/07/surya-namaskar-in-the-words-of-sri-k-pattabhi-jois.html |website=Discover the Purpose |access-date=20 July 2019 |archive-date=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211221054826/https://empowerpeace.typepad.com/empowerpeace/2010/07/surya-namaskar-in-the-words-of-sri-k-pattabhi-jois.html |url-status=dead }}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, [[ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌|ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ನ]] ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಬೋಧಕರ ತಂಡವು [[:en:Mount Elbrus|ಮೌಂಟ್ ಎಲ್ಬ್ರಸ್]] ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ೧೮,೬೦೦ ಅಡಿ (೫,೭೦೦ ಮೀ.) ನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Suryanamaskar and Yoga Atop of Mountain Summit (18600 Feet) |website=World Records India |url=http://www.worldrecordsindia.com/2019/10/suryanamaskar-and-yoga-atop-of-mountain-summit-18600-feet |date=3 October 2019 |archive-date=3 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003185629/http://www.worldrecordsindia.com/2019/10/suryanamaskar-and-yoga-atop-of-mountain-summit-18600-feet/ |url-status=live}}</ref> ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[:en:Sun worship in Hinduism|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಆರಾಧನೆ]] * [[:en:Burpee (exercise)|ಬರ್ಪಿ (ವ್ಯಾಯಾಮ)]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ===ಮೂಲಗಳು=== * {{cite book |last=Alter |first=Joseph S. |author-link=Joseph S. Alter | title=Gandhi's Body: Sex, Diet, and the Politics of Nationalism | publisher=University of Pennsylvania Press | year= 2000 | isbn=978-0-812-23556-2 }} * {{cite book | last=Alter | first=Joseph | author-link=Joseph Alter | title=Yoga in modern India : the body between science and philosophy | publisher=Princeton University Press | year=2004 | isbn=978-0-691-11874-1 | oclc=53483558 |author-mask={{long dash}}| title-link=Yoga in Modern India }} * {{cite book | last=Goldberg | first=Elliott |author-link=Elliott Goldberg | title=The Path of Modern Yoga : the history of an embodied spiritual practice | publisher=Inner Traditions | year=2016 | isbn=978-1-62055-567-5 | oclc=926062252 }} * {{cite book |last=Mehta |first=Silva; Mehta, Mira; Mehta, Shyam |date=1990 |title=Yoga: The Iyengar Way |publisher=Dorling Kindersley |isbn=978-0863184208 |title-link=Yoga: The Iyengar Way }} * {{cite book | editor-last=Mujumdar | editor-first=Dattatraya Chintaman | title=Encyclopedia of Indian Physical Culture: A Comprehensive Survey of the Physical Education in India, Profusely Illustrating Various Activities of Physical Culture, Games, Exercises, Etc., as Handed Over to Us from Our Fore-fathers and Practised in India | publisher=Good Companions | year=1950 }} * {{cite book | last1=Ramaswami | first1=Srivatsa | author-link=Srivatsa Ramaswami | title=The Complete Book of Vinyasa Yoga | publisher=Da Capo Press | year=2005 | isbn=978-1-56924-402-9 | url=https://archive.org/details/completebookofvi00rama }} * {{cite book |last=Singleton |first=Mark |author-link=Mark Singleton (yoga scholar) |title=Yoga Body: The Origins of Modern Posture Practice |year=2010 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-974598-2 |pages=180–181, 205–206 }} * {{cite book | last=Sjoman | first=Norman E. | author-link=Norman Sjoman | title=The Yoga Tradition of the Mysore Palace | publisher=Abhinav Publications | year=1999 | edition=2nd | orig-year=1996 | isbn=81-7017-389-2 | title-link=The Yoga Tradition of the Mysore Palace }} * {{cite book | author=Vishnudevananda |author-link=Swami Vishnudevananda | title=The Complete Illustrated Book of Yoga | publisher=Three Rivers Press/Random House | location=New York | year=1988 |orig-year=1960 | isbn=0-517-88431-3 | oclc=32442598 |title-link=The Complete Illustrated Book of Yoga }} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿ== *[http://postagestamps.gov.in/NewsPage.aspx?uid=107 Dep't of Posts, Gov't of India releases stamps on Surya Namaskara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171225203003/http://postagestamps.gov.in/NewsPage.aspx?uid=107 |date=2017-12-25 }} on [[International Yoga Day]] 2016. {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] qij9x4krklwidjl2724n3fv3zejydyh 0 33387 1376638 1363863 2026-07-11T17:36:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376638 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ | image = Virat Kohli in PMO New Delhi.jpg | family = ಪ್ರೇಮ್ ಕೊಹ್ಲಿ(ತಂದೆ)<br> ಸರೋಜ್ ಕೋಹ್ಲಿ (ತಾಯಿ)<br> ಅನುಷ್ಕಾ ಶರ್ಮಾ (ಪತ್ನಿ) | caption = | fullname = ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ | birth_date = {{Birth date and age|೧೯೮೮|೧೧|೫|df=yes}} | birth_place = [[ನವ ದೆಹಲಿ]], [[ಭಾರತ]] | nickname = ಚೀಕು<ref>{{cite web|title=Kohli will take Indian cricket places|url=http://www.rediff.com/cricket/column/virat-kohli-will-take-indian-cricket-places-pradeep-sangwan-column-india-aus-tour/20150105.htm|publisher=Rediff|accessdate=24 December 2015}}</ref><br>ಕಿಂಗ್ ಕೊಹ್ಲಿ<ref>{{Cite web|url=https://cricket.one/cricket-news/why-is-virat-kohli-called-king-kohli/65d5bd1b45fbc0408b9e29b6|title=Why Is Virat Kohli Called King Kohli?|publisher=One Cricket|access-date=21 February 2024|archive-date=10 ಮೇ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240510071951/https://cricket.one/cricket-news/why-is-virat-kohli-called-king-kohli/65d5bd1b45fbc0408b9e29b6|url-status=dead}}</ref> | heightft = | batting = ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ | bowling = ಶೈಲಿ ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ | role = [[:en:Batting (cricket)|ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್]], ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ | heightinch = ೯'' | international = true | country = ಭಾರತ | testcap = ೨೬೯ | testdebutagainst = ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ | testdebutdate = ೨೦ ಜೂನ್ | testdebutyear = ೨೦೧೧ | lasttestagainst = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ | lasttestdate = ೪ ಜನವರಿ | lasttestyear = ೨೦೨೪ | odicap = ೧೭೫ | odidebutagainst = ಶ್ರೀಲಂಕಾ | odidebutdate = ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ | odidebutyear = ೨೦೦೮ | lastodiagainst = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ | lastodidate = ೧೯ ನವೆಂಬರ್ | lastodiyear = ೨೦೨೩ | odishirt = ೧೮ | T20Icap = ೩೧ | T20Idebutagainst = ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ | T20Idebutdate = ೧೨ ಜೂನ್ | T20Idebutyear = ೨೦೧೦ | lastT20Iagainst = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ | lastT20Idate = ೨೯ ಜೂನ್ | lastT20Iyear = ೨೦೨೪ | club1 = [[ದೆಹಲಿ]] | year1 = ೨೦೦೬ರಿಂದ | year2 = ೨೦೦೮ರಿಂದ | club2 = [[ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು]] | clubnumber2 = ೧೮ | columns = ೪ | column1 = [[ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಟೆಸ್ಟ್]] | column2 = [[ಒಂದು ದಿನದ ಅಂ.ರಾ. ಪಂದ್ಯಾಟ|ಒಡಿಐ]] | column3 = [[ಅಂ.ರಾ. ಟಿ೨೦|ಟಿ೨೦I]] | column4 = [[ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್|FC]] | matches1 = ೫೪ | matches2 = ೨೦೮ | matches3 = ೪೮ | matches4 = ೮೫ | runs1 = ೪,೪೫೧ | runs2 = ೯,೫೮೮ | runs3 = ೧,೭೦೯ | runs4 = ೬೪೫೮ | bat avg1 = ೫೧.೭೫ | bat avg2 = ೫೩.೧೦ | bat avg3 = ೫೩.೪೦ | bat avg4 = ೫೧.೬೬ | 100s/50s1 = ೧೬/೧೪ | 100s/50s2 = ೪೦/೪೬ | 100s/50s3 = ೫/೧೬ | 100s/50s4 = ೨೨/೨೨ | top score1 = ೨೩೫ | top score2 = ೧೮೩ | top score3 = ೯೦* | top score4 = ೨೧೧ | deliveries1 = ೧೫೦ | deliveries2 = ೬೧೧ | deliveries3 = ೧೪೬ | deliveries4 = ೬೧೮ | wickets1 = ೦ | wickets2 = ೪ | wickets3 = ೪ | wickets4 = ೩ | bowl avg1 = – | bowl avg2 = ೧೫೯.೦೦ | bowl avg3 = ೪೯.೫೦ | bowl avg4 = ೧೦೮.೦೦ | fivefor1 = 0 | fivefor2 = 0 | fivefor3 = 0 | fivefor4 = 0 | tenfor1 = 0 | tenfor2 = 0 | tenfor3 = 0 | tenfor4 = 0 | best bowling1 = n/a | best bowling2 = ೧/೧೫ | best bowling3 = ೧/೧೩ | best bowling4 = ೧/೧೯ | catches/stumpings1 = ೫೧/– | catches/stumpings2 = ೮೬/– | catches/stumpings3 = ೨೪/– | catches/stumpings4 = ೮೧/– | source = http://www.espncricinfo.com/india/content/player/253802.html ESPNcricinfo | date = ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ | year = ೨೦೧೭ | website = [https://viratkohli.foundation ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ ಫೌಂಡೇಶನ್] | medaltemplates = <!-- ತಂಡದ ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ --> {{MedalSport|ಪುರುಷರ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]]}} {{MedalCountry|{{cr|IND}}}} {{MedalCompetition|ಐಸಿಸಿ ಟಿ೨೦ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್}} {{Medal|RU|೨೦೧೪ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|}} {{Medal|W|೨೦೨೪ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ಎ|}} {{MedalCompetition|ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ }} {{Medal|W|೨೦೧೨ [[ಭಾರತ]]-[[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]-[[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]|}} {{Medal|RU|೩೦೨೩ ಭಾರತ|}} {{MedalCompetition|ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ}} {{Medal|W|೨೦೧೩ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್|}} {{Medal|RU|೨೦೧೭ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್|}} {{MedalCompetition|ಐಸಿಸಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್}} {{Medal|RU|೨೦೧೯-೨೦೨೧|}} {{Medal|RU|೨೦೨೧-೨೦೨೩|}} {{MedalCompetition|ಐಸಿಸಿ ಅಂಡರ್-೧೯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್}} {{Medal|W|೨೦೦೮ [[ಮಲೇಶಿಯ]]|}} {{MedalCompetition|ಎಸಿಸಿ ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್}} {{Medal|W|೨೦೧೦ ಶ್ರೀಲಂಕಾ|}} {{Medal|W|೩೦೧೬ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|}} {{Medal|W|೨೦೨೩ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]-ಶ್ರೀಲಂಕಾ|}} | module = {{Infobox person | embed=yes | signature = Virat Kohli Signature.svg | signature_size = 100px | signature_alt = }} }} '''ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ''' (ಜನನ: [[ನವೆಂಬರ್ ೫]], [[೧೯೮೮]] [[ದೆಹಲಿ| ಡೆಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ]]) [[ಭಾರತ]] [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ತಂಡದ ಆಟಗಾರ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕ. ಇವರು ಮಧ್ಯಮ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮಾನ್. ಇವರು ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗದ ಬೌಲಿಂಗ್ ಕೂಡ ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ಕೊಹ್ಲಿ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ೧೯ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗಿರುವವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೆದ್ದರು.[[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]ನಲ್ಲಿ [[ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು]] ಅಂದ್ರೆ ಇವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಆಟಗಾರರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತ೦ಡದ ಪರವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೫,೧೯೮೮ರಂದು [[ ದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ್ ಮತ್ತು ಸರೋಜ್ ಕೊಹ್ಲಿ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಕೊಹ್ಲಿಗೆ ವಿಕಾಸ್ ಎಂಬ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ಭಾವನಾ ಎಂಬ ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಾರೆ. ವಿರಾಟ್ ತಂದೆ ಪ್ರೇಮ್ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮, ೨೦೦೬ ರ೦ದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. ೨೧ ಡಿಸೆ೦ಬರ್ ೨೦೧೭ ರ೦ದು ನಟಿ [[ಅನುಷ್ಕಾ ಶರ್ಮಾ]]ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ವಿಚಾರಗಳ ಸೂಚಿ: # ಯಾವಾಗಲೂ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದು. # ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಯೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತೇನೆ. # ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆ ಇದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ, ನೀವು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ==ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶತಕಗಳು== {| class="wikitable" style="margin:auto;" width:"100%" ;ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕಗಳು !colspan=10|ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕಗಳು |- ! style="width:25px;"|# !! style="width:50px;"|ರನ್‍ಗಳು !! style="width:50px;"|ಬಾಲ್‍ಗಳು !! style="width:25px;"|೪ !! style="width:25px;"|೬ !! style="width:110px;"|ವಿರುದ್ಧ !! style="width:200px;"|ಊರು/ದೇಶ !! style="width:200px;"|ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ !! style="width:50px;"|ವರ್ಷ !! style="width:200px;"|ಫಲಿತಾಂಶ |- | '''೧''' || ೧೧೬ || ೨೧೩ || ೧೧ || ೧ || {{cr|AUS}} || [[ಅಡಿಲೇಡ್]], ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ || [[ಅಡಿಲೇಡ್ ಓವಲ್]] || ೨೦೧೨ || ೨೯೮ ರನ್‍ಗಳಿಂದ ಸೋಲು |} ;ಏಕದಿನ ಶತಕಗಳು {| class="wikitable" style="margin:auto;" width:"100%" |- !colspan=10|ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ ಏಕದಿನ ಶತಕಗಳು |- ! style="width:25px;"|# !! style="width:50px;"|ರನ್‍ಗಳು !! style="width:50px;"|ಬಾಲ್‍ಗಳು !! style="width:25px;"|೪ !! style="width:25px;"|೬ !! style="width:110px;"|ವಿರುದ್ಧ !! style="width:200px;"|ಊರು/ದೇಶ !! style="width:200px;"|ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ !! style="width:50px;"|ವರ್ಷ !! style="width:200px;"|ಫಲಿತಾಂಶ |- | '''೧''' || ೧೦೭ || ೧೧೪ || ೧೧ || ೧ || {{cr|SRI}} || [[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]], ಭಾರತ || [[ಈಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್]] || ೨೦೦೯ || ೭ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |- | '''೨''' || ೧೦೨* || ೯೫ || ೧೧ || ೦ || {{cr|BAN}} || [[ಮೀರ್‌ಪುರ್]], ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ || ಶೇರ್-ಏ-ಬಾಂಗ್ಲಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ || ೨೦೧೦ || ೬ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |- | '''೩''' || ೧೧೮ || ೧೨೧ || ೧೧ || ೧ || {{cr|AUS}} || [[ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ]], ಭಾರತ || ಎಸಿಎ-ವಿಡಿಸಿಎ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ || ೨೦೧೦ || ೫ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |- |'''೪'''|| ೧೦೫ || ೧೦೪ || ೧೦ || ೦ || {{cr|NZL}} || [[ಗುವಾಹಾಟಿ]], ಭಾರತ || [[ನೆಹರು ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, ಗುವಾಹಾಟಿ]] || ೨೦೧೦ || ೪೦ ರನ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |- |'''೫'''|| ೧೦೦* || ೮೩ || ೮ || ೨ || {{cr|BAN}} || [[ಮೀರ್‌ಪುರ್]], ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ || ಶೇರ್-ಏ-ಬಾಂಗ್ಲಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ || ೨೦೧೧ || ೮೭ ರನ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |- |''೬'''|| ೧೦೭ || ೯೩ || ೯ || ೧ || {{cr|ENG}} || [[ಕಾರ್ಡಿಫ್]], ವೇಲ್ಸ್ || ಎಸ್‍ಡಬ್ಲ್ಯೂಏಎಲ್‍ಇಸಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ || ೨೦೧೧ || ೬ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳಿಂದ ಸೋಲು |- |'''೭'''|| ೧೧೨* || ೯೮ || ೧೬ || ೦ || {{cr|ENG}} || [[ದೆಹಲಿ]], ಭಾರತ || [[ಫಿರೋಜ಼್ ಶಾ ಕೋಟ್ಲಾ ಗ್ರೌಂಡ್]] || ೨೦೧೧ || ೮ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |- |'''೮'''|| 117 || 123 || 14 || 0 || {{cr|WIN}} || [[ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣ]], ಭಾರತ || ಎಸಿಎ-ವಿಡಿಸಿಎ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ || ೨೦೧೧ || ೫ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |- |'''೯'''|| 133* || 86 || 16 || 2 || {{cr|SRI}} || [[ಹೋಬಾರ್ಟ್]], ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ || [[ಬೆಲ್ಲೆರೀವ್ ಓವಲ್]] || ೨೦೧೨ || ೭ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |- |'''೧೦'''|| 108 || 120 || 7 || 0 || {{cr|SRI}} || [[ಮೀರ್‌ಪುರ್]], ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ || ಶೇರ್-ಏ-ಬಾಂಗ್ಲಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ || ೨೦೧೨ || ೫೦ ರನ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |- |'''೧೧'''|| 183 || 148 || 22 || 1 || {{cr|PAK}} || [[ಮೀರ್‌ಪುರ್]], ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ || ಶೇರ್-ಏ-ಬಾಂಗ್ಲಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ || ೨೦೧೨ || ೬ ವಿಕೆಟ್‍ಗಳಿಂದ ಗೆಲುವು |} ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== [[File:Virat Kohli Arjuna Award.jpg|thumb|ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಅವರಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊಹ್ಲಿ]] [[File:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Virat Kohli, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 30, 2017.jpg|thumb|ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರಿಂದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊಹ್ಲಿ]] [[File:The President, Shri Ram Nath Kovind presenting the Rajiv Gandhi Khel Ratna Award, 2018 to Shri Virat Kohli for Cricket, in a glittering ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on September 25, 2018.JPG|thumb|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ [[ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್]] ಅವರಿಂದ ಮೇಜರ್ ಧ್ಯಾನ್‌ಚಂದ್ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊಹ್ಲಿ]] [[File:The Captain of the Indian Cricket Team, Virat Kohli calls on the Prime Minister, Shri Narendra Modi, in New Delhi on December 20, 2017.jpg|thumb|೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ನವದೆಹಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಕೊಹ್ಲಿ]] === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಗಳು === * ೨೦೨೩ – [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾ ಗೌರವ.<ref>{{Cite web |date=2013-04-30 |title=Virat Kohli nominated for Arjuna Award |url=https://indianexpress.com/article/news-archive/print/virat-kohli-nominated-for-arjuna-award/ |access-date= |website=[[The Indian Express]] |language=en}}</ref> * ೨೦೧೭ – [[File:Padma Shri Ribbon.svg|50x50px]] [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]], ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref name="PS1">{{cite news |date=31 March 2017 |title=Virat Kohli receives Padma Shri Award at Rashtrapati Bhavan |work=[[The Indian Express]] |url=http://indianexpress.com/article/sports/cricket/virat-kohli-receives-padma-shri-award-at-rashtrapati-bhavan-4592835/ |url-status=live |access-date=1 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170830053451/http://indianexpress.com/article/sports/cricket/virat-kohli-receives-padma-shri-award-at-rashtrapati-bhavan-4592835/ |archive-date=30 August 2017}}</ref> * ೨೦೧೮ – [[ಮೇಜರ್ ಧ್ಯಾನ್‌ಚಂದ್ ಖೇಲ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]], ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾ ಗೌರವ.<ref name="Indian Express 2018-09-25">{{Cite web |date=25 September 2018 |title=Virat Kohli, Mirabai Chanu conferred with Rajiv Gandhi Khel Ratna Award |url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/rajiv-gandhi-khel-ratna-arjuna-dronacharya-award-virat-kohli-mirabai-chanu-5373660/ |url-access=subscription |access-date=26 October 2021 |website=[[The Indian Express]] |language=en}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೮೮ ಜನನ]] <references /> q6bqnx016xuxvogmj1uao3c7cu1n1g7 0 35157 1376685 1369563 2026-07-12T11:54:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376685 wikitext text/x-wiki {{ಚುಟುಕು}} {{Infobox Book | name = ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ | title_orig = | translator = | image = [[File:Hrudaya samputa.jpg|200px|cover]] | image_caption = | author = [[ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] | illustrator = | cover_artist = | country = [[ಭಾರತ]] | language = ಕನ್ನಡ | series = | subject = ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಾಡುಗಳು | genre = ಸಂಗ್ರಹ | publisher = [[ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] | pub_date = ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೫ | english_pub_date = | pages = ೯೬೦ | isbn = | oclc = | preceded_by = | followed_by = }} ಈ ಸಂಪುಟ [[ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಅವರ ಒಂದು ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆಯ ಕೆಲಸ. ಈ ಕೃತಿಗೆ ೧೯೮೫ ರ ‘ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪುರಸ್ಕಾರ’, ೧೯೯೨ರ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೪ ರ ಶಾಶ್ವತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲ್ಪವಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಲಭಿಸಿದೆ. ಹೃದಯ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ, ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಓದಿ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಹಿರಿಯ ಚೇತನಗಳ ಬರಹವಿದೆ. ವಾಗೀಶ್ವರಿಯವರು ಎರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಬರೆದಿರುವ ಮುನ್ನುಡಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರೊ.ಎಂ.ವಿ.ಸೀಯವರ ನಲ್ನುಡಿಯಿದೆ. ಗೊರೂರು ಅವರ ಮುನ್ನುಡಿಮಾಲೆಯಿದೆ. ಜೀ.ಶಂ.ಪ ಅವರ ಅನುಭವ ಬರಹವಿದೆ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರ ಮುನ್ನುಡಿಯಿದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಆರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ ಭಾಗವು ಅಕ್ಕರಾಸ್ಥೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು. ಹಸೆಗೆ ಕರೆಯುವುದು, ಆರತಿ ಎತ್ತುವುದು, ತೊಟ್ಟಿಲು ಶಾಸ್ತ್ರ, ಚೌಲ, ಉಪನಯನ, ಮದುವೆ, ಉರುಟಣೆ, ಬೀಗರ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಆಶೀರ್ವಾದದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಬ್ಬದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಮೂರನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ರತಕಥೆ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಪಾರಾಯಣದ ಸ್ತೋತ್ರದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಐದನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಥನ ಗೀತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆರನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದವರು, ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟವರು ಮುಂತಾದ ಮಾಹಿತಿಯಿದೆ. ಅಪರೂಪದ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ರಾಗ-ತಾಳಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == ಹೃದಯ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ * ೧೯೮೫ ರ ‘ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪುರಸ್ಕಾರ’ * ೧೯೯೨ರ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೧೯೯೪ ರ ಶಾಶ್ವತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲ್ಪವಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://chiyabgs.typepad.com/yakshaprashne/2009/07/%E0%B2%B9%E0%B3%83%E0%B2%A6%E0%B2%AF-%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F---%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%A6-%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81-%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%A4%E0%B3%80%E0%B2%AF-%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%A3%E0%B3%8D%E0%B2%A3%E0%B3%81%E0%B2%AE%E0%B2%97.html ಡಾ. ನಾ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಅವರ ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಓದಬಹುದು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305100654/http://chiyabgs.typepad.com/yakshaprashne/2009/07/%E0%B2%B9%E0%B3%83%E0%B2%A6%E0%B2%AF-%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F---%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%A6-%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81-%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%A4%E0%B3%80%E0%B2%AF-%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%A3%E0%B3%8D%E0%B2%A3%E0%B3%81%E0%B2%AE%E0%B2%97.html |date=2016-03-05 }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು]] itjnnuw34x8v03tvftn5kfnp1l2sbpo 0 35158 1376651 1365563 2026-07-11T23:30:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376651 wikitext text/x-wiki {{ಚುಟುಕು}} [[ಚಿತ್ರ:Hrudaya samputa.jpg|thumbnail|right|ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಪುಟ]] ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ೧೯೨೬ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ವೆಂಕಟೇಶಯ್ಯ. ತಾಯಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಮ್ಮ. ಹುಟ್ಟಿದೂರು ಸಕಲೇಶಪುರ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ಕೊಣನೂರು ಸುಬ್ಬಮ್ಮನವರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ. ಹಾಡುಗಳು ವಾಗೀಶ್ವರಿಯವರನ್ನು ಅಪಾರವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ಅಜ್ಜಿ ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಅಸಂಖ್ಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ೧೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಛು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ [[ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ]] ಎನ್ನುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಡುಗಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಪುಟ, ಒಂದು ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆಯ ಕೆಲಸ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆಸ್ಕತಿ ಇರುವವರಿಗಾಗಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿಯವರು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿರುವರು. ಇದೂ ಸಹ ನಾವು ಮೆಚ್ಚಬಹುದಾದಂತಹ ಕೆಲಸ. ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಗೀಶ್ವರಿಯವರು ಉತ್ತಮ ಮಾತುಗಾರರು. ಒಳ್ಳೆಯ ಲೇಖಕರೂ ಹೌದು. ವಿದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಕಥನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == [[ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ|ಹೃದಯ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ]] * ೧೯೮೫ ರ ‘ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪುರಸ್ಕಾರ’ * ೧೯೯೨ರ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೧೯೯೪ ರ ಶಾಶ್ವತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲ್ಪವಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ==ಕೃತಿಗಳು== *ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ *ಕರ್ನಾಟಕ ಹಬ್ಬಗಳು *ಸುಲಭ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವಾಹ *ಕೊಣನೂರು ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿ *ಚಿತೆಯಿಂದ ಚಿಂತೆಗೆ *ಸಿರಿ ಸಿಂಗಾರದ ಸಿಂಗಾಪುರ *ಅಪೂರ್ವ ಕಥಾಸಂಗಮ ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://chiyabgs.typepad.com/yakshaprashne/2009/07/%E0%B2%B9%E0%B3%83%E0%B2%A6%E0%B2%AF-%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F---%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%A6-%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81-%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%A4%E0%B3%80%E0%B2%AF-%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%A3%E0%B3%8D%E0%B2%A3%E0%B3%81%E0%B2%AE%E0%B2%97.html ಡಾ. ನಾ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಅವರ ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸಂಪುಟ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಓದಬಹುದು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305100654/http://chiyabgs.typepad.com/yakshaprashne/2009/07/%E0%B2%B9%E0%B3%83%E0%B2%A6%E0%B2%AF-%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F---%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%AF%E0%B2%A6-%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%81%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%81-%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%A4%E0%B3%80%E0%B2%AF-%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%A3%E0%B3%8D%E0%B2%A3%E0%B3%81%E0%B2%AE%E0%B2%97.html |date=2016-03-05 }} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] oe0o8rwrpyj2aqnur0wfeykii0og4ty 0 48822 1376627 1366833 2026-07-11T13:25:42Z ~2026-39095-58 100469 1376627 wikitext text/x-wiki {{Cleanup|reason=ಈ ಲೇಖನದ ಬಹುಭಾಗವು [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಲೇಖನದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚೊಕ್ಕಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ |date=ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬}} ಯಾವುದೇ [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ಲಿಖಿತ ಅಥವಾ ವಾಚಿಕರೂಪವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯವೆನ್ನಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. ಚಂದ್ರಚಕೋರಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಚಂದ್ರಚಕೋರಿ ಚಲುವಿನ ಸೌಂದರ್ಯದ ಚಂದ್ರಚಕೋರಿ ಹಾಲುಗೆನ್ನೆಯ ಚಲುವೆ.. ಚಂದ್ರಚಕೋರಿ ಬೆಳದಿಂಗಳ ಬಾಳೆ ಚಂದ್ರಚಕೋರಿ.. ಪ್ರೀತಿಯ ಅರಮನೆಗೆ ಅಂಬಾರಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲಿ ಚಲುವಿನ ಸುಂದರಿ ದಂತದಗೊಂಬೆ ಇವಳು ಬಂದಳು ಚಂದ್ರಚಕೋರಿ. ಮನಮೋಹಕ ರಮಣಿ ಮನ್ಮಥನ ಮಂದಾಕಿನಿ ಅರಮನೆ ಹಾಲುಗೆನ್ನೇ ಸುಂದರ ಮಹಾರಾಣಿ ಬಂದೇ... ಮಧುರ ಗಳಿಗೆ... ಸಂಭ್ರಮ ಗಳಿಗೆ... ಚಂದನ... ಚಂದನ ಗೊಂಬೆ ಹಣೆಗೆ,ಕೆನ್ನೆ ಗೆ,ಸೇಬು ಗಲ್ಲಕೆ.. ಸಿಹಿ ಚುಂಬನ ಸಿಹಿ ಚುಂಬನ ✍️ವೀರೇಶ್ ವಿ ಖೈರವಾಡಗಿ ಎಂಥಚಂದೈತಿ ನಿನ್ನರೂಪ ಕಣ್ಗೆ ನನ್ನ ಕಣ್ಗೆ ನನ್ನ ಕಣ್ಗೆ... ಆ ಮುಗ್ಲಾನ ಸೂರ್ಯಂಗು ಬಂದೆ ನೀ ಮನಸ್ಗೆ ನೀ ಮನಸ್ಗೆ... ಚಲ್ವೇ ನಿನ್ನ ಕೆನ್ನೆ ಕೆಂಪ್ಗೆ.. ನಿನ್ನ ತೆಲ್ಗೆ ತಂದು ಮುಡ್ಸಲೇ ಸಂಪ್ಗೆ... ನನ್ನ ರೂಪ ಹೆಂಗೈತಿ ಹೊಸಿ ಹೇಳ್ ಮಲ್ಲಿಗೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಸುವೆ.. ಚಲ್ವೇ ತೆಪ್ಪಗೇll ಪಲ್ಲವಿ ll ಖಡಕ್ ಖಡಕ್ ಮಾತು ಇಷ್ಟನೇ.. ಹೆ ಸುಂದ್ರಿ... ಹೆ.. ಸುಂದ್ರಿ... ಹಸಿರ ಸೀರೆ ಹುಟ್ಟು. ನವಿಲೇ.. ಕುಣಿದು ಬಂದೆ.. ಅಂದದ ಒಲವೇ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಮೂಡಿದು ನಿಂತೇ ಚಲ್ವೇ ಪೇಟೆ ಯಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದೆ ಚಂದ್ರಿ ಊರಗೆಲ್ಲ ಚಂದದ ಚಲ್ವಿ ನೀ ಸುಂದ್ರಿ ll 1 ll ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಬೆಳಕು ಕಣ್ಣಿನ ಹೊಳಪು ರೇಷ್ಮಾ ಬಿಳುಪು ಶೃಂಗಾರ ಶೃಂಗಾರ ಸಿಂಧೂರ.. ಹಣೆಯಲಿ ನೇಸರ ಬಂಗಾರ ವಡವೆ ಮುದ್ದಿನ ಚಲುವೆ ಬಂಗಾರ ವಡವೆ ಮುದ್ದಿನ ಚಲುವೆ ✍️ವೀರೇಶ್ ವಿ ಖೈರವಾಡಗಿ ಯಾವ ಊರಿನ ಚಂದದ ಚಲುವೆಯೋ ಮಾತಾಡೋ ಮುದ್ದು ಗಿಣಿಯೋ ಎನೂ ಚಂದವೋ ಎನೂ ಅಂದವೋ ಕೆನ್ನೆಯೊಂದು ಕೆಂಪು ಕಸ್ತೂರಿಯೋ ಕಣ್ಣುಗಳೇಲ್ಲ ಅರಳಿದ ಕೆಂದಾವರೇಯೋ ಮನದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಪರಿಮಳಿವಳು ಹಲ್ಲುಗಳು ದಾಳಿಂಬೆ ನೋಡಲು ದಂತದಗೊಂಬೆ ಮುತ್ತಿನರಾಶಿಯಲಿ ಮುದ್ದಾದ ಗೊಂಬೆ ಚಲುವಿಗೆ ಹೊಲಿಸಲಾಗದ ಗೊಂಬೆ ಚಂದಕ್ಕೆ ಚಂದ ಚಲುವಾದ ಗೊಂಬೆ ನಗುವಿನಲಿ ನರ್ತಿಸುವ ಚಲುವೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗದ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಚಲುವೆ ನನ್ನಾಣೆ ನಿನ್ನ ನಂಬಿದೆ ನನ್ನೊಲವೇ ಬಾಡಿಹೋಗದ ಚಂದುಳ್ಳ ಚಲುವೆ ನಕ್ಷತ್ರದ ಗುಂಪಲ್ಲಿ ಮಿನುಗೋ ಹೂವೇ ✍️ವೀರೇಶ್ ವಿ ಖೈರವಾಡಗಿ == ಕಾದಂಬರಿ == == ಶಿರೋಲೇಖ == == ಕಥೆ == === ಸಣ್ಣಕಥೆ === ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. === ನೀಳ್ಗಥೆ === ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಆದಾರಿತವಾದ ಉದ್ದವಾದ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಥೆ. == ನಾಟಕ ==ಸ್ಮಶಾನ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ == ಹಾಸ್ಯ == ಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. [[ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯದ ಪರಿಧಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. == ಪ್ರಬಂಧಗಳು== *[[ಲಘು ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], [[ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]], [[ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] [[ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳು]] *[[ನಿರೂಪಣಾ ಪ್ರಬಂಧ]] (ನ್ಯರೇಟಿವ್ ಎಸ್ಸೇಸ್) [[ಪ್ರಬಂಧ ರಚನೆ]] - ಪ್ರಬಂಧಗಳ ವಿಧಗಳು, ಅವುಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು. == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು == *ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳು *ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು ==ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ== ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಿವಿಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸುವ ಲಾಲಿ ಹಾಡುಗಳಿಂದಲೇ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅನಂತರ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬರಬಹುದು. ಹಾಡುವ ಹಾಗೂ ಕಥೆ ಹೇಳುವವರ ಹಾವ ಭಾವಗಳನ್ನು ನೋಡಿಯೂ ಮಗು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾನವನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬುನಾದಿ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಎಂಬುದು ಇವರ ಮೂಲ ಆಶಯ[[ಜಾನಪದ]]ವಾಗಿರುವುದು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಹೇಗೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದುದು, ಉಪಯುಕ್ತವಾದುದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಎರಡನೆಯ ಮಾತಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯರೂ ಇದನ್ನು ಸವಿಯಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ಇವರ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣ.<ref>https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%95%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A1%E0%B2%A6%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B2%E0%B2%BF_%E0%B2%AE%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%B3_%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%AF&action=edit&section=5</ref> == ಇತಿಹಾಸ == [edit] ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಲಿವು, ತಿಳಿವು ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಡಬೇಕು. ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕುಟುಂಬ, ಪರಿಸರ ಈ ನಾಲ್ಕರ ಪ್ರಭಾವವ ಅದರಲ್ಲಿ ಬರಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಿಕ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಬೇಕು ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಅಬಿಪ್ರಾಯಗಳು ಈ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕುರಿತು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡಬೇಕು, ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು, ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು, ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕುವ ವಿವೇಕವನ್ನು ಹೊಳೆಯಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಅದು ಸಾರ್ಥಕವಾದೀತು.ಕಾವ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಮಕ್ಕಳ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ದೇಶದ ಪೆಕಾಟ್ ಎನ್ನುವಾತ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ‘ಸಾಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್ ನರ್ಸರಿ’ ೧೭೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಬಾಲ ಗೀತೆಗಳು ಎನ್ನುವ ಮೊದಲ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದವರು ಜಿ.ಮ್ಯಾಕ್ ಅವರು (ಈ ಕೃತಿ ಅಲಭ್ಯ). ಕೆರೋಡಿ ಸುಬ್ಬರಾಯರು, ಎಸ್.ಜಿ.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಹಳೆಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಇವು ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಂದೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪಠ್ಯ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಕವಿತೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಷನರಿಗಳದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಪಾತ್ರ. ಮೊದಮೊದಲಿಗೆ ದೇವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಆದರ್ಶಗಳ ಬೋಧನೆ ಇಂಥವು, ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಬರಬರುತ್ತ ಸರಳವಾದ, ಸೊಗಸಾದ ರಚನೆಗಳು ಬಂದಿರುವುದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮುದ್ರಣಾಲಯಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಯೇ ನಡೆಯಿತು. ಜಯರಾಯಾಚಾರ್ಯರ ಅನುಕರಣ ಗೀತಗಳು, ಸೋಸಲೆ ಅಯ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪದ್ಯಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂಥವರು ಅನೇಕರು ಮಕ್ಕಳ ಕಾವ್ಯದ ಬೆಳೆಗಾಗಿ ನೆಲವನ್ನು ಹದ ಮಾಡಿದರು. ವಸ್ತು, ಭಾಷೆ, ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆಯುತ್ತ ಹೋದವು. ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯ, ಹೊಯಿಸಳ, [[ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ]] ಇವರು ಮೂವರನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದ ರತ್ನತ್ರಯರು ಎನ್ನಬಹುದು. [[ಕುವೆಂಪು]], ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ, ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ, ರಾಘವ, ಎಲ್.ಗುಂಡಪ್ಪ, ಮೇವುಂಡಿ ಮಲ್ಲಾರಿ, ಸಿದ್ದಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕ, ತೋನ್ಸೆ ಮಂಗೇಶ ರಾವ್, ಸಿ.ಫ.ಕಟ್ಟೀಮನಿ ಮೊದಲಾದವರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಖುಷಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಒಂದು ಚುಟುಕ ಹೀಗಿದೆ: ಗಡಗಡ ಓಡಿತು ರೈಲು! ನಿಮಿಷಕೆ ಸಾವಿರ ಮೈಲು! ಸಾವಿರ ಮೈಲನ್ನು! ಮೀರುತ ಹೋಗಲು! ಆಗದು ರೈಲಿನ ಕೈಲು! ಅವರ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಚೋಟಾರಿ ಮೋಟಾರಿ ಚುಟುಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕುಣಿಸಿ, ತಣಿಸಬಲ್ಲ ಪದ್ಯಗಳಿವೆ. ಇಂಥ ಹಿರಿಯರೆಲ್ಲ ಬಿತ್ತಿದ ನೆಲಕ್ಕೆ ನೀರೆರೆದು ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿದವರು ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಕವಿಗಳು. ಶಂ.ಗು.ಬಿರಾದಾರ, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈ, ಸಿಸು ಸಂಗಮೇಶ, ಬಿ.ಎ.ಸನದಿ, ರಸಿಕ ಪುತ್ತಿಗೆ, ಶಶಿಕುಮಾರ, ಪಳಕಳ ಸೀತಾರಾಮ ಭಟ್ಟ, ಮುಂಡಾಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಶೆಟ್ಟಿ, ಈಶ್ವರ ಕಮ್ಮಾರ, ಚನ್ನವೀರ ಕಣವಿ, ಕಂಚ್ಯಾಣಿ ಶರಣಪ್ಪ, [[ಎಂ.ವಿ.ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ]], ನೀ.ರೇ ಹಿರೇಮಠ ಮೊದಲಾದವರು ಈ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ತಲೆಯೆತ್ತಿದ ಸಸಿಗೆ ಆಧಾರ ನೀಡಿ ಅದನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಹಲವಾರು ಕವಿಗಳು. ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ಎನ್.ಎಸ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟ, ಟಿ.ಎಸ್.ನಾಗರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎನ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಉಡುಪ, ಸಿ.ಎಂ.ಗೋವಿಂದ ರೆಡ್ಡಿ, ಸುಮತೀಂದ್ರ ನಾಡಿಗ, ಆರ್.ಕೆ.ಶಾನಭೋಗ, ಬಿ.ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಪ್ಪ ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಮುಪ್ಪಿನ ಷಡಕ್ಷರಿಯ (ಸು.೧೫೦೦) ತಿರುಕನ ಕನಸು, ಹಳೆಯದಾದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವ ಅರ್ಥಪುರ್ಣವ ಆದ ಗೋವಿನ ಹಾಡು, ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಬೊಮ್ಮನ ಹಳ್ಳಿಯ ಕಿಂದರಿ ಜೋಗಿ, ಎನ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಉಡುಪರ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ನಿದ್ದೆ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಟ್ಟದ ಕಥನ ಕವನಗಳು. ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶ ಮೂರ್ತಿಯವರ ಘಟ್ಟದ ಯೋಗಿ ಕೂಡ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. == ಪದ್ಯ == [edit] ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿಯ ಕಿಂದರಿ ಜೋಗಿಯ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು: ಇಲಿಗಳು! ಇಲಿಗಳು! ಇಲಿಗಳ ಹಿಂಡು! ಬಳಬಳ ಬಂದುವು ಇಲಿಗಳ ದಂಡು! ಅನ್ನದ ಮಡಕೆಯನಗಲಿದುವು! ಟೋಪಿಯ ಗೂಡನು ತ್ಯಜಿಸಿದುವು! ಬಂದುವು ಅಂಗಿಯ ಜೇಬನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲಿನ ಚೀಲವ ಬಿಟ್ಟು, ಹಾರುತ ಬಂದುವು, ಓಡುತ ಬಂದುವು, ನೆಗೆಯುತ ಬಂದುವು, ಕುಣಿಯುತ ಬಂದುವು, ಜೋಗಿಯು ಬಾರಿಸೆ ಕಿಂದರಿಯ! ಈ ಕವಿತೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ರೌನಿಂಗ್ನ ದಿ ಪೈಡ್ ಪೈಪರ್ ಆಫ್ ಹ್ಯಾಮೆಲಿನ್ ಎನ್ನುವ ಕವನದ ಭಾವಾನುವಾದವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಚಿರಕಾಲ ಉಳಿದು ಅನುರಣಿಸುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕವಿತೆಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಬಹಳ ಕಡಮೆಯಾಗಿವೆ ಎನ್ನದೆ ವಿದಿsಯಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳ ರಚನೆಗಳು ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಕೆ.ಚಿದಾನಂದರ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದ್ಯಗಳು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕವಿತೆಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುವ ಸರಳ ಸುಂದರ ಕೊಡುಗೆ. ಕವಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆಯ ಕವಿತೆಗಳು ಒಂದೆಡೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಕೆಲವು ಸಂಪುಟಗಳು ಬಂದಿವೆ: ಪಂಜೆಯವರ ಪದ್ಯಗಳು, ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಕಂದನ ಕಾವ್ಯ ಮಾಲೆ, ಟಿ.ಎಸ್.ನಾಗರಾಜಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಮಕ್ಕಳ ಕವಿತೆಗಳು, ಕಂಚ್ಯಾಣಿ ಶರಣಪ್ಪ ಅವರ ಆಯ್ದ ನೂರೊಂದು ಕವಿತೆಗಳು, ಎಂ.ಡಿ.ಗೋಗೇರಿ ಅವರ ಪುಟ್ಟನ ಪರಿಸರ. ಕತೆ: ಪಂಚತಂತ್ರ, ಕಥಾ ಸರಿತ್ಸಾಗರ, ಹಿತೋಪದೇಶ, ಇಂಥ ಕತೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಪಂಚತಂತ್ರದ ಕತೆಗಾರಿಕೆ, ಚಮತ್ಕಾರ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ವ್ಯವಹಾರ, ಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕತೆಗಳ ಮಾದರಿಯೇ ಸರಿ. ಕತೆ ಎಂದರೆ ಸಾಕು ಮಕ್ಕಳ ಕಿವಿ ನೆಟ್ಟಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕತೆ ಹೇಳಲು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಪೀಡಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಹಿರಿಯರು ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸುವ, ಅವರ ಕಲ್ಪನಾ ಲೋಕದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುವ ಕತೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯ (ಇಲಿಗಳ ತಕ್ಕಥೈ, ಗುಡುಗುಡು ಗುಮ್ಮಟ ದೇವರು, ಸೀಗಡಿ ಯಾಕೆ ಒಣಗಲಿಲ್ಲ), ಹೊಯಿಸಳ (ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆ, ಪಠಾಕ್ಷಿ, ಪುಟ್ಟರಸು, ಪೋರಿ), ದೇವುಡು (ಬುದ್ಧಿಯ ಕತೆಗಳು, ಮಂಗಪ್ಪಾಜಿಯ ಪುರಾಣ), ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ (ಗಜರಾಜ), ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ, ಟಿ.ಎಂ.ಆರ್.ಸ್ವಾಮಿ, ಮೇವುಂಡಿ ಮಲ್ಲಾರಿ, ಎಂ.ಎಸ್.ಪುಟ್ಟಣ್ಣ (ನೀತಿ ಚಿಂತಾಮಣಿ), ಸುಬೋಧ ರಾಮರಾಯರು, ಆನವಟ್ಟಿ ರಾಮರಾಯರು (ಬಾಲಕರ ನೀತಿ ಕಥಾವಳಿ) ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾದ, ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಕತೆಗಳು, ಸಾಹಸದ ಕತೆಗಳು, ಪುರಾಣ ಕತೆಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕತೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ ಕತೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕತೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸದಾ ರಂಜಿಸಿವೆ. ಅವರಿಗೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿವೆ, ಕಲಿಸಿವೆ. ನಾ.ಡಿಸೋಜ, ಸಿಸು ಸಂಗಮೇಶ (ನರಿಯ ಫಜೀತಿ), ರಸಿಕ ಪುತ್ತಿಗೆ (ಸುಕ್ಕಿನುಂಡೆ ಸುಬ್ಬ), ಟಿ.ಎಸ್.ನಾಗರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ (ಕರಡಿ ರಸಾಯನ) ಮತ್ತೂರು ಸುಬ್ಬಣ್ಣ (ಅಂಶು ಮತ್ತು ರಾಬೋಟ್), ಕೃ.ನಾರಾಯಣರಾವ್ (ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಕತೆ), ಎಂ.ಜಿ.ಗೋವಿಂದರಾಜು (ಆಕಾಶದ ಅಂಚು), ರಾಜಶೇಖರ ಭೂಸನೂರಮಠ (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕತೆಗಳು) ಮೊದಲಾದವರು ಈಚಿನ ಕತೆಗಾರರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕತೆಗಳ ರಚನೆಗೊಂಡಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಮಕ್ಕಳ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಅವರ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಂಡು ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಕತೆಗಳು ಕೆಲವೇ. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಮಕಾಲೀನ ಬರೆಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗ ಕಡಿಮೆ. ಬಹುಶಃ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುವಷ್ಟು ಒತ್ತಡ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೊರತೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಬದುಕಿನ, ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಪಂಚದ ರೀತಿ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಶಿಶು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸ್ಪಂದಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎನ್.ಎಸ್.ರಘುನಾಥ್ ಅಬಿsಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಕಾಲೀನತೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ (ಕಂಪ್ಯುಟರ್ ಯುಗ) ಕತೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಬರಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಕತೆ ಸಂಪಟಗಳು ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ, ಭಾಷೆಗಳ ಕತೆಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಸಿಸು ಸಂಗಮೇಶರ ಆಯ್ದ ಕತೆಗಳು, ಟಿ.ಎಸ್.ನಾಗರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಕರಡಿ ರಸಾಯನ (ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕತೆಗಳು) ಈ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ಕತೆಗಳ, ಕವಿತೆಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತರುವಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದುಡಿದಿವೆ. ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರೈ.ಲಿ., ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್, ಟಿ.ನಾರಾಯಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಪ್ರಕಾಶನ, ಬಿಜಾಪುರದ ಭಾರತಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ತಿಪಟೂರಿನ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಿತ್ತಬೈಲಿನ ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾಲೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಡಿಯ ಬುಕ್ಹೌಸ್ (ಅಮರ ಚಿತ್ರ ಕಥಾ ಮಾಲಿಕೆ), ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಮಂದಿರ, ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ, ಮೈಸೂರಿನ ಕಾವ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಕಾಶನ ಇತ್ಯಾದಿ ನೂರಾರು ಪ್ರಕಾಶಕರ ಸೇವೆ ಸ್ಮರಣೀಯವಾದುದು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವ ಕನ್ನಡದ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮಕ್ಕಳ ಕತೆ, ಕವನಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕಾಲು ಶತಮಾನದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕತೆ ಹಾಗೂ ಕವಿತೆಗಳ ಒಂದೊಂದು ಸಂಪುಟವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎನ್.ಎಸ್.ರಘುನಾಥ್ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನದ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂಬ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೊರತಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ೧೦೧ ಕವಿತೆಗಳು, ೧೦೪ ಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ೧೯ ನಾಟಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. == ನಾಟಕ == [edit] ಅಭಿನಯ, ಸಂಭಾಷಣೆ, ಹಾಡು, ವಿಶೇಷ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸ, ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಮಿಶ್ರಕಲೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾದ ನಾಟಕ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಕಲೆ. ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಿಸುವ ಹಾಗೆಯೇ ಓದಿಯೂ ಆನಂದಿಸಬಹುದು. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿ ಬರೆದವರೆಂದರೆ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ (ಪೃಥ್ವೀರಾಜ ಜಯಚಂದ್ರ, ಹುಲಿ ಶಿಕಾರಿ, ೧೯೨೫), ಕುವೆಂಪು (ಮೋಡಣ್ಣನ ತಮ್ಮ, ೧೯೨೬), ಎಂ.ಎನ್.ಕಾಮತ್, ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯ, ಎಂ.ಎಸ್.ಪುಟ್ಟಣ್ಣ, ಹೊಯಿಸಳ (ಮಕ್ಕಳ ಮಂಟಪ, ಚಂದ್ರಹಾಸ), ಚಿ.ಸದಾಶಿವಯ್ಯ, ಬೆಂ.ಶ್ರೀ.ಪಾಂಡುರಂಗರಾಯ (ಸುಳ್ಳಿನ ಸೋಲು ೧೯೪೦), ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ (ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಾಡು, ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಿಶಾಚಿ), ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ (ಬೆಳೆಯುವ ಪೈರು, ಧ್ವಜ ವಂದನೆ) ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ನಾಟಕಗಳ ರಚನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ವಿವಿಧತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ನಾಟಕಗಳೂ ಬಂದುವು. ಕೀರ್ತಿನಾಥ ಕುರ್ತಕೋಟಿಯವರ ಆ ಮನಿ ಮಕ್ಕಳ ಲೋಕವನ್ನು ಅದರ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣೆದಿರು ತೆರೆದಿಡುವುದು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಮೋಡಣ್ಣನ ತಮ್ಮ ಗೀತರೂಪಕವಾಗಿದ್ದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಬಲ್ಲುದು. ಆರ್ಯ ಅವರ ಮಳೆ ಬಂತು, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರರ ಆಲೀಬಾಬಾ ಮತ್ತು ನಲವತ್ತು ಮಂದಿಕಳ್ಳರು, ಪುಷ್ಪರಾಣಿ ಎನ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟರಾಮ್ ಅವರ ಹಿಮಾನಿ ಮತ್ತು ಏಳು ಜನ ಕಳ್ಳರು, ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಪಾಷ ಅವರ ನಕ್ಕಳಾ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಜಾನಪದ ಸತ್ವವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮೇವುಂಡಿ ಮಲ್ಲಾರಿ ಅವರ ಮಯೂರ ವರ್ಮ, ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಶಿವಾಜಿ, ಎಂ.ವಿ.ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಕರುಣೆಯ ಕುಡಿ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅವರ ಬೈಲಂಗಡಿಯ ರಾಣಿ, ರಘುಸುತ ಅವರ ಹೊಸ ಬೆಳಕು ಮುಂತಾದವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳಾಗಿದ್ದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಸಪ್ರಿಯತೆ, ಆದರ್ಶಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಒಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕರ ಬಗೆಗಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ತಣಿಸಬಲ್ಲವು. ಹೆಗ್ಗೋಡಿನ ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ ಹೊರತಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕಗಳು (ಬಿ.ವಿ.ಕಾರಂತರ ಪಂಜರ ಶಾಲೆ, ಕಂಬಾರರ ಕಿಟ್ಟೀ ಕಥೆ, ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರ ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅವರ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಚಳಿಯಾದರೆ, ನೀಲಿ ಕುದುರೆ) ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು ರಂಗ ಪ್ರಯೋಗಗಳಾಗಿಯೂ ಅಪಾರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವೈದೇಹಿ ಅವರ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮೇಲು ಮಟ್ಟದವು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಪಾರವಾಗಿ ರಂಜಿಸಬಲ್ಲವು ಕೂಡ. ಅದ್ಭುತ ರಮ್ಯತೆಯನ್ನು, ಪೌರಾಣಿಕ ಕತೆಗಳನ್ನು, ವಿಜ್ಞಾನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ನಾಟಕಗಳೂ ಇವೆ. ಸೂ.ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಅವರ ನಕ್ಕಿತು ನಕ್ಷತ್ರ - ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಹೊಸ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನಾಟಕವಾಗಿದೆ. ಈಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಆರ್.ಕೆ.ಶಾನಭೋಗರ ಅಪುರ್ವ ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿಯ ಅತ್ತೆ, ಬಿಳಿಗೆರೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಮಳೆ ಹುಚ್ಚ ಮತ್ತು ನವಿಲೂರಿನ ಕತೆ, ಗ.ಸು.ಭಟ್ಟ ಅವರ ನಲಿಯಿತು ನವಿಲು ಆಕರ್ಷಕ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಲವಲವಿಕೆಯ ನಾಟಕಗಳಾಗಿವೆ. ನಾಟಕಗಳ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಇರುವುದು ರಂಗಾಬಿನಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ. ಹೀಗೆ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಗ್ಗೋಡಿನ ನೀನಾಸಂ, ತಿಪಟೂರಿನ ಅಬಿನಯ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಿಂಬ, [[ಮೈಸೂರಿನ]] ರಂಗಾಯಣ, ತಮರಿಯ ಕಿನ್ನರ ಮೇಳ ಮುಂತಾದ ತಂಡಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ದುಡಿಯುತ್ತಿವೆ. == ಕಾದಂಬರಿ == [edit] ಕನ್ನಡದ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆ ಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದು ಕತೆಗಳೇ. ಅನಂತರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತಿತರ ವಿಷಯಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕೃತಿಗಳು ಬಹಳವಾಗಿವೆ. ಕಾವ್ಯದ್ದು ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಇರಬಹುದು. ನಾಟಕಗಳೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಂತೂ ಮತ್ತೂ ಕಡಿಮೆ. ಕಾದಂಬರಿ ಬಹು ಕಾಲದ ಓದುವ ಸಹನೆಯನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆದ ಮಕ್ಕಳು (ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡವರು) ಮಾತ್ರ ಓದಬಲ್ಲರೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಐದರಿಂದ ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯೋಮಾನದವರು, ಒಂಬತ್ತರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು, ಹದಿಮೂರರಿಂದ ಹದಿನೈದರವರೆಗಿನವರು ಎಂದು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಯಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ವಭಾವ, ಸಾಮಥರ್ಯ್‌, ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಆಗಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಬಿಪ್ರಾಯ. ಕಾದಂಬರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ ಪ್ರಧಾನ ವಸ್ತುವಿನ ರಚನೆಗಳು ಮೇಲುಗೈ ಸಾದಿsಸಿವೆ. ರಸಿಕ ಪುತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಕೆಂಪು ಕಾರು, ಎಂ.ಪಿ.ಮನೋಹರ ಚಂದ್ರನ್ ಅವರ ಪುಪ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪಾಪು, ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಅಮಾನುಷರು, ಅಗ್ನಿಮುಖಿ, ಸುಮತೀಂದ್ರ ನಾಡಿಗರ ಸಾಹಸ, ಬಿ.ಎಲ್.ವೇಣು ಅವರ ಗುಹೆ ಸೇರಿದವರು, ಟಿ.ಕೆ.ರಾಮರಾವ್ ಅವರ ದಿಬ್ಬದ ಮನೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಹುಡುಗ ಹುಡುಗಿಯರ ಮನಸ್ಸಿನ ಕುತೂಹಲ ತಣಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ತುದಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ರೋಮಾಂಚನ ಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವುಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ. ಆನಂದ ಪಾಟೀಲರ ಬೆಳದಿಂಗಳು, ಎನ್.ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ಹಾರೋ ಹನುಮ - ಈ ಕೃತಿಗಳು ಅದ್ಭುತ ರಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದುಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆರ್.ವಿ.ಭಂಡಾರಿ ಅವರ ಬಿರುಗಾಳಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾದಂಬರಿ. ಜಂಬುನಾಥ ಕಂಚ್ಯಾಣಿ ಅವರ ಮಿಡಿದ ಕರುಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರಂಜನೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ಗೀತಾ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರ ನೇಜಿ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಕೂಡ ಬಹಳ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿ. ರಾಜಶೇಖರ ಭೂಸನೂರಮಠ ಅವರು ರಾಕ್ಷಸ ದ್ವೀಪ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್ ಮುಂತಾದ ಮನಸೂರೆಗೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದು ಮಕ್ಕಳ ಕೈಗೆ ಇತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಪಾಪಚ್ಚಿ (ನಾ.ಕಾಸ್ತೂರಿ), ಪಿನೋಕಿಯೋ (ಅನು: ಎನ್.ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್), ಭೂಗರ್ಭ ಯಾತ್ರೆ, ಬನದ ಮಕ್ಕಳು, (ಎಂ.ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ), ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳು (ಅನು: ವಾಸುದೇವ ರಾವ್) ಮುಂತಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಹಲವು ಅನುವಾದಿತ ಕೃತಿಗಳೂ ಬಂದಿವೆ. ಕೆ.ನಟರಾಜ್ ಅವರ ಚಂದ್ರಲೋಕಕೆ ಹೋಗೋಣು ಬಾರಾ, ಪುಟಾಣಿ ಕಂಡ ಪರಮಾಣು ಲೋಕ, ಆರ್.ಕೆ.ಶಾನಭೋಗ ಅವರ ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕಾ - ಇವು ಉತ್ತಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಮಕ್ಕಳ ಕಾದಂಬರಿಕ್ಷೇತ್ರ ಸಾದಿsಸಬೇಕಾದದ್ದು ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೂ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ, ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನಡೆದಿದೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಟಣೆಗೇ ಮೀಸಲಾದ ಮಕ್ಕಳ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಕೂಡ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಬಿsವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮಿಸಿವೆ, ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ; ‘ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ’ ಕನ್ನಡದ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಮಕ್ಕಳ ಪತ್ರಿಕೆ (೧೯೨೬). ಅಶ್ವತ್ಥ ನಾರಾಯಣರಾಯ ಎಂಬವರು ಇದನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು. ಅನಂತರ ಇದನ್ನು ದ.ಕೃ.ಭಾರದ್ವಾಜ, ದೇವುಡು ಅವರು ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಮನ್ನಡೆಸಿದರು. ದೇವುಡು ಅವರು ಅನಂತರ ನಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸಿದರು. ಬಾಲವನ (ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ), ಬಾಲಚಂದ್ರ (ಉಳ್ಳಾಲ ಮಂಗೇಶರಾಯ), ಕಂದಮಾಸಿಕ (ಆರ್.ಎಸ್.ಮೈಲಾರಯ್ಯ ಮತ್ತು ಡಿ.ಆರ್.ನಾಥ್), ತುತ್ತೂರಿ (ರಾ.ಮೋ.ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ), ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ (ಪದ್ಮನಾಭ ನಾಯಕ), ಮಕ್ಕಳ ಪತ್ರಿಕೆ (ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ), ಕನ್ನಡ ಕಂದ (ಮೇವುಂಡಿ ಮಲ್ಲಾರಿ), ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಕ್ಕಳ ಕೂಟ ಮಕ್ಕಳ ಬಾವುಟ (ಮೈಸೂರಿನ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಬುಕ್ ಕೌಲ್) ಬಾಲ ಭಾರತಿ (ಸಿಸು ಸಂಗಮೇಶ), ಮಕ್ಕಳ ಮನೆ (ಈಶ್ವರ ಕಮ್ಮಾರ) ಇವೆಲ್ಲ ಕೆಲ ಕಾಲ ನಡೆದು ನಿಂತು ಹೋದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪಚ್ಚಿ, ಸಂತೃಪ್ತಿ, ಪುಟಾಣಿ, ಚಂಪಕ - ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ಕೇರಳದ ಮಂಗಳ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಬಾಲ ಮಂಗಳ ಎಂಬ ಪಾಕ್ಷಿಕವನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಣಿಪಾಲದ ಮಣಿಪಾಲ್ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌ ತುಂತುರು ಎಂಬ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮದರಾಸಿನಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದಮಾಮ ಮತ್ತು ಬಾಲಮಿತ್ರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಕೆಲಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದೀಗ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿವೆ. ಬೊಂಬೆ ಮನೆ ಇಂಥದೇ ಮತ್ತೊಂದು ಪತ್ರಿಕೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಷತ್ತು ಬಾಲ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಸಿಕವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂಗಳ ಎಂಬ ಒಂದು ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು, ಮಾಹಿತಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರಗಳು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೋತ್ಥಾನ ಪರಿಷತ್ತು ‘ಭಾರತ ಭಾರತಿ’ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೫೧೦ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಐಬಿಎಚ್ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಪರಂಪರೆ ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳಿಗೂ ಬರವಿಲ್ಲ. ಐ.ಬಿ.ಎಚ್.ನ. ಅಮರ ಚಿತ್ರಕಥಾಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಪುಣ್ಯ ಪುರುಷರ ಕಥೆಗಳು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಲೋಕ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಪನಾ ರಮ್ಯತೆಯನ್ನು (ಫ್ಯಾಂಟಸಿ) ಗರಿಗೆದರಿಸುವಲೋಕ. ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಕಥಾಮಾಲಿಕೆಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಫ್ಯಾಂಟಮ್, ಮಾಡಸ್ಟಿಬ್ಲೇಸ್, ಮೋಗ್ಲಿ, ಮಾಂಡ್ರೇಕ್ ಮೊದಲಾದ ಕಥಾಮಾಲಿಕೆಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಂಜಿಸಿವೆ. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿಶ್ವಕೋಶ ಮಾದರಿಯ ಪರಾಮರ್ಶನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದೆ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಬಾಲ ಪ್ರಪಂಚ (ಮೂರು ಸಂಪುಟ),ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಪಂಚ (ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟ) ಮೊದಲ ಗಟ್ಟಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ನಿರಂಜನರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಜ್ಞಾನ ಗಂಗೋತ್ರಿ (ಏಳು ಸಂಪುಟ) ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲುಗಲ್ಲೆನ್ನಬಹುದು. ಹಂಪಿಯ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಿರಿಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕಿರಿಯರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾಶನದವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಜ್ಞಾನ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೋಶ (ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟ) ಮಕ್ಕಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅದ್ವೀತೀಯ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಪ್ರಕಾಶನದ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿವರಣಕೋಶ ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾಗದದ ಬಳಕೆಯ, ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಖಚಿತಜ್ಞಾನದ ಈ ಬಗೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕನ್ನಡದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಮೊದಲ ಮಾದರಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇಂಥ ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದ, ಕಣ್ಮನಗಳನ್ನು ತಣಿಸಬಲ್ಲ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಕ ವಿಶ್ವಕೋಶಗಳ ಅಗತ್ಯ ಕನ್ನಡದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕುರಿತಂತೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕವಾದ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳೂ ಬಂದಿವೆ. ನಿರುಪಮಾ ಅವರ ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೇಕು, ಟಿ.ಎಸ್.ನಾಗರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಏಕೆ ಬೇಕು? ಸಿಸು ಸಂಗಮೇಶ ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಾನು ಕಂಡಂತೆ ಅಂಥವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿಷಯ ವೈವಿಧ್ಯ, ರಚನೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ ಈ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. == ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ == ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == [[ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ]] ==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] === ಉಲ್ಲೇಖ : [[ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]] === {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] tbi3j5wul7dpttglr4i8p9h0dv12vj1 0 113733 1376676 1367757 2026-07-12T06:10:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376676 wikitext text/x-wiki [[File:Bangaloreuniversity.jpg|thumb|right|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು,ಬೆಂಗಳೂರು]] ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು [[ಬೆಂಗಳೂರು]] (೧೮೫೮) ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಲೇಜು ಮೂಲತಃ [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ |ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ಕಾಲೇಜುಗಳಾದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಸಿಸಿ) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ರೆವರೆಂಡ್ ಜೆ. ಗ್ಯಾರೆಟ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು, ಆನಂತರ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://www.university.youth4work.com/cc_central-college-bangalore |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-03-26 |archive-date=2019-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321172805/https://www.university.youth4work.com/cc_central-college-bangalore |url-status=dead }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಗಿನ ರಾಜ್ಯ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವು ಬಂಗಲರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಗ್ರಾಂಟ್ಸ್ ಕಮಿಷನ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ಮೂಲಕ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎಂದು ೧೦ ಜುಲೈ ೧೯೬೪ ರಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ೧೯೭೩ ರವರೆಗೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಸರ್ [[ಸಿ. ವಿ. ರಾಮನ್]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು ಮೂಲದ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಗೆದ್ದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಿಟಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ ಉಪಕುಲಪತಿ, ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್, ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್, ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ (ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ), ಹಣಕಾಸು (ಪರೀಕ್ಷೆ ಭಾಗ), ಯುಜಿಸಿ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಕಾಲೇಜ್, ಡೈರೆಕ್ಟರೇಟ್ ಆಫ್ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆನ್ಸ್ ಕೋರ್ಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ದೂರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ, ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಕಾಲೇಜ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳು, ಕಲೆ ಜ್ಞಾನ ಜ್ಯೋತಿ ಆಡಿಟೋರಿಯಂನೊಂದಿಗೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಾಲೇಜು ಕೂಡ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಾಲೇಜು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಹಲವು ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ==ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು== ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಲ್. ರಾಮ ರಾವ್, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಮತ್ತು ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾದ್ಯಪಕರು. *ಇ ಪಿ ಮೆಟ್ಕಾಲ್ಫೆ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು *ಪಿ. ಸಿ. ಮಹಲಾನೊಬಿಸ್ *ಸಿ. ಎನ್. ಎಸ್. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ *ಜಾನ್ ಗುತ್ರೀ ಟೈಟ್ *ಎಮ್.ಜೆ ತಿರುಮಾಲಚಾರ್ ==ಗಮನಾರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು== #ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ #ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರಿ #ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್. ರಾವ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ]] 5zi8tv4frr0qckbg1inw5pyvgicl81k 0 126058 1376644 1364745 2026-07-11T20:48:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376644 wikitext text/x-wiki = ಶಾಂತಾರಾಮ ನಾಯಕ ಹಿಚಕಡ = == ಶಾಂತಾರಾಮ ನಾಯಕ ಹಿಚಕಡ == [https://www.bookbrahma.com/author/shantarama-nayaka-hichakada ಶಾಂತಾರಾಮ ನಾಯಕ ಹಿಚಕಡ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250928225358/https://www.bookbrahma.com/author/shantarama-nayaka-hichakada |date=2025-09-28 }}ರವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಶಾಂತಾರಾಮ ನಾರಾಯಣ ನಾಯಕ. === ಜನನ === ಶಾಂತಾರಾಮ ನಾರಾಯಣ ನಾಯಕರವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಯೋಧರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ೧೯೩೯ [[ಮಾರ್ಚ್]] ೨೩ರಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಅಂಕೋಲಾ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಿಚಕಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ==== ಶಿಕ್ಷಣ ==== ಇವರು ಹಿಂದಿ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷಾ ವಿಶಾರದಾ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ಬಿ.ಎಡ್ ಕೂಡಾ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ===== ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ ===== ಕೆನರಾ ವೆಲ್‌ಫೇರ್ ಟ್ರಸ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪಿ . ಎಮ್ . ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲಿ ಸಹಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ 1961ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಶೆಟಗೇರಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಸಾರಕ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ, ಮುಖ್ಯಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ 1997ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. {{Ref improve}} ====== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ====== ಜಿಲ್ಲಾ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ , ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ , ಡಾ ॥ ಸೈಯ್ಯದ್ ಝಮೀರುಲ್ಲಾ ಫರೀಫ್ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ , ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ . ( ಹೊಯ್ಸಳ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಸವಿಗನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕಾ ಬಳಗ ಮೈಸೂರು ) ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ , ಸುಸ್ತು ಮಾಸ್ತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ , ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ 2019ರ ಶ್ರೀ ಆರ್ . ಎನ್ . ನಾಯಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಇವರಿಗೆ ದೊರಕಿವೆ. == ಲೇಖಕರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು == === ಕವನ ಸಂಗ್ರಹಗಳು === ಕಾಡಹೆಣ್ಣು, ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡಿ, ಅನುಭವ, ಆತಂಕ, ಅನುರಾಗ, ನಿನಾದ, ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ಒಡಲಗೀತ ಇವರ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹಗಳು. === ಚರಿತ್ರೆ === ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆತವರ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಹೊರಳುನೋಟ ಇವರು ಬರೆದ ಚರಿತ್ರೆಗಳು. ===ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ=== ಮಾನಧನ ಎಂ . ಎಚ್ . ನಾಯಕ, ಶಿಕ್ಷಕ ಕವಿ ವಿ . ವೆ , ತೊರ್ಕೆ, ಕರುಣಾಳು ಸ , ಪ . ಗಾಂವಕರ, ಕರಬಂಧಿ ಡಿಕ್ಟೇಟರ್ ಬಾಸಗೋಡ ರಾಮ ನಾಯಕ, ಚುಟುಕು ಬ್ರಹ್ಮ ದಿನಕರ ದೇಸಾಯಿ ಮತ್ತು ಗೊನೇಹಳ್ಳಿಯ ಬೆಳಕು ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು. ===ಪ್ರಬಂಧ=== ಇವರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳೆಂದರೆ ನಾಡವರು ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ, ಹಂಬಲ, ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ಒಡನಾಟ. ===ಕಥೆ=== [https://rv-mane.blogspot.com/2017/08/blog-post_41.html ಮಂಡಕ್ಕಿ ತಿಂದ ಗಂಗೆ] ಇವರು ಬರೆದ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. {{ಉಲ್ಲೇಖ}}{ref} ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭೇಟಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.{/ref} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} f8u03r89wsf5urthhrzzqx8s7vquzm8 0 128868 1376643 1364673 2026-07-11T20:35:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376643 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | headercolor = | name = | image = Sharath gayakwad.jpg | image_size = <!--Only for images narrower than 220 pixels.--> | caption = | birth_name = | fullname = ಶರತ್ ಎಂ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ | nickname = | nationality = ಭಾರತೀಯ | residence = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1991|05|10}} | birth_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಭಾರತ | alma_mater = [[:en:Jain University|ಜೈನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]] | death_date = | death_place = | height = <!-- {{convert|}} (yyyy) --> | weight = <!-- {{convert|}} (yyyy) --> | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | country = ಭಾರತ | sport = [[:en:Swimming (sport)|ಈಜು (ಕ್ರೀಡೆ)]] | event = | collegeteam = | universityteam = | club = | team = | turnedpro = | partner = | former_partner = | coach = | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = | highestranking = ೧೩ | pb = | medaltemplates = | show-medals = | updated = ೧ ಜುಲೈ ೨೦೧೨ }} '''ಶರತ್ ಎಂ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್''' ಇವರು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಭಾರತೀಯ [[ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ|ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್]] ಈಜುಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೪ ರ, [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ]], ಇವರು ಯಾವುದೇ ಬಹು-ಶಿಸ್ತಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯನಾಗಿದ್ದು, [[ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ]] ಅವರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಇವರು ೩೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ೪೦ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[:en:2010 Asian Para Games|ಒಂದು ೨೦೧೦ ರ ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ಕಂಚಿನ ಪದಕ|ಕಂಚಿನ ಪದಕವಾಗಿದೆ]]. ಇವರು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಈಜುಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ [[:en:2012 Summer Paralympics|೨೦೧೨ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಶರತ್‌ರವರು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ವಿರೂಪಗೊಂಡ ಎಡಗೈಯೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ''ಲಿಟ್ಲ್ ಫ್ಲವರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಈಜು ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಅವರ ಪೋಷಕರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಯಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name=sportskeeda>{{cite news|last=Kumar|first=Nandini|title=Disability is not a challenge for Sharath|url=http://www.sportskeeda.com/2012/03/05/disability-is-not-a-challenge-for-sharath/|accessdate=29 June 2012|newspaper=Sportskeeda|date=5 March 2012}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತರಗತಿಯ ಉಳಿದವರೊಂದಿಗೆ ಈಜು ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ನಂತರ, ಅವರು ಅಂಗವಿಕಲರಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ [[ಈಜು]] ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ತರಬೇತುದಾರರಾದ ''ಜಾನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್'' ಅವರು ಶಾಲೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈಜುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶರತ್‌‌ರವರಿಗೆ ೭ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು.<ref name=tehelka2012>{{cite news|last=Jha|first=Nishita|title=This Is Ability|url=http://tehelka.com/story_main52.asp?filename=hub020612This.asp|accessdate=29 June 2012|newspaper=Tehelka|date=2 June 2012|archive-date=22 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023620/http://tehelka.com/story_main52.asp?filename=hub020612This.asp|url-status=dead}}</ref> ಶರತ್ ಅವರು ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಈಜುಗಾರ ಎಂದು ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶರತ್ ಅವರ ವಿರೂಪತೆಯ ಕಾರಣ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ [[:en:Sri Bhagawan Mahaveer Jain College|ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ್ ಜೈನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ]] ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು..<ref name=hindu2011>{{cite news|last=Ashok|first=Kalyan|title=Sailing over rough waters|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/metroplus/article1102716.ece|accessdate=29 June 2012|newspaper=The Hindu|date=19 January 2011}}</ref> ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ರಿಯಾಯತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಾಯಿತು. == ಈಜು ವೃತ್ತಿ== ===೨೦೦೮=== ಶರತ್‌ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್‌ರವರು ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಈಜು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೦೮ ರ [[:en:IWAS World Games|ಐಡ್ಬ್ಲ್ಯೂಎ‌ಎಸ್ ವಿಶ್ವ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ]] ನಾಲ್ಕು [[ಚಿನ್ನ]], ಎರಡು [[ಬೆಳ್ಳಿ]] ಮತ್ತು ಎರಡು [[ಕಂಚು]] ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ===೨೦೧೦=== ಅವರು ೨೦೧೦ ರ [[:en:Asian Para Games|ಏಷ್ಯನ್ ಪ್ಯಾರಾ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದ]] ಗುವಾಂಗ್‌ಝೌನಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಮೀ.ನ ಬ್ರೆಸ್ಟ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ನಲ್ಲಿ ೧:೨೦.೯೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ೨೦೧೨ ರ, [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆಯಲಿರುವ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಲು ಶರತ್‌‌ರವರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೦೦ ಮೀ ಬ್ರೆಸ್ಟ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ನಂ. ೧೩ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>https://www.parentcircle.com/interview-with-paralympian-swimmer-sharath-m-gayakwad-about-extraordinary-journey/article</ref> ===೨೦೧೨=== ಅವರು ಲಂಡನ್ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್, ೨೦೧೨ ರ ಅರ್ಹತಾ ಸಮಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಈಜುಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] [[ಬರ್ಲಿನ್|ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ೨೦೧೧ ರ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಾಯ್ಚ ಮೀಸ್ಟರ್‌ಶಾಫ್ಟನ್ (ಐಡಿಎಮ್) ಈಜು ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ 1 ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು 2 ಕಂಚಿನ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಶರತ್ ಅವರು ಎರಡು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ: ''೫೦ ಮೀ. ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ, ೫೦ ಮೀ. ಬ್ರೆಸ್ಟ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್.'' <ref>{{cite web |url=http://www.gosportsfoundation.in/index.php?option=com_content&view=article&id=18&Itemid=34 |title=GoSports Foundation {{!}} Our Athletes |website=www.gosportsfoundation.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110916235948/http://www.gosportsfoundation.in/index.php?option=com_content&view=article&id=18&Itemid=34 |archive-date=2011-09-16}}</ref> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, [[:en:GoSports Foundation|ಗೋಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್]] [[ಲಂಡನ್]] ೨೦೧೨ ರ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಶರತ್ ಅವರನ್ನು ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಶಿಬಿರವು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ]] [[ಪರ್ತ್, ಪಶ್ಚಿಮದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಪರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ]] ''ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ'' ನಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web | url=http://www.news.uwa.edu.au/201207264846/features/swimming-twirling-and-whacking-our-way-gold | title=Swimming, twirling and whacking our way to gold | date=26 July 2012 | publisher=The University of Western Australia | accessdate=4 December 2018 | archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181205103611/http://www.news.uwa.edu.au/201207264846/features/swimming-twirling-and-whacking-our-way-gold | url-status=dead }}</ref> ಮುಖ್ಯ ತರಬೇತುದಾರರಾದ ''ಮೆಲ್ ಟಂಡ್ಟ್ರಮ್'' ಚಿನ್ನದ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಈಜು ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಉನ್ನತ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದ ಶರತ್‌ರವರು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://meltantrum.com.au/ |title=Mel Tantrum Coaching &#124; Mel Tantrum is Head Coach at the University of Western Australia |accessdate=2014-07-24 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140728103124/http://meltantrum.com.au/ |archivedate=2014-07-28 }}</ref> ===೧೦೧೪=== [[:en:Incheon|ಇಂಚಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ಗೆ ಮುನ್ನ [[ಭುಜ|ಭುಜದ]] ಗಾಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಶರತ್‌ರವರು ೬ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |url=https://leadcampus.org/rolemodels/sharath-gayakwad |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-05-16 |archive-date=2024-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240516064845/https://leadcampus.org/rolemodels/sharath-gayakwad |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪದಕವಾಗಿದೆ. ೧೯೮೬ ರ [[:en:Seoul Asian Games|ಸಿಯೋಲ್ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]][http://sports.ndtv.com/swimming/news/232092-swimmer-sharath-gayakwad-breaks-pt-usha-s-record-at-asian-para-games] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304044723/http://sports.ndtv.com/swimming/news/232092-swimmer-sharath-gayakwad-breaks-pt-usha-s-record-at-asian-para-games |date=2016-03-04 }} ೫ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ [[ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ|ಪಿ.ಟಿ. ಉಷಾ]] ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಶರತ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್‌ರವರು ೨೦೦ ಮೀಟರ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೆಡ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ (ಎಸ್‌ಎಮ್‌೮), ಪುರುಷರ ೧೦೦ ಮೀ. ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ (ಎಸ್‌೮) ನಲ್ಲಿ ಕಂಚು, ಪುರುಷರ ೧೦೦ ಮೀ. ಬ್ರೆಸ್ಟ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್ (ಎಸ್‌ಬಿ೮) ನಲ್ಲಿ ಕಂಚು, ಪುರುಷರ ೧೦೦ ಬ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್ (ಎಸ್೮) ನಲ್ಲಿ ಕಂಚು (ಎಸ್೮) ಮತ್ತು ೫೦ ಮೀ. ಅವರ ೬ ನೇ ಪದಕ ಪುರುಷರ ೪x೧೦೦ ಮೆಡ್ಲೆ ರಿಲೇಯಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವಾಗಿತ್ತು.<ref>https://newhorizoncollegeofengineering.in/sharath-gayakwad/</ref> == ಕೋಚಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿ == ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಶರತ್ ಅವರು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಈಜುಗಳಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ, ಅವರು ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಈಜು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿಂದ ಅನೇಕ [[ರಾಜ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರ]] ಮಟ್ಟದ ಈಜುಗಾರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಈಜು ''ಕ್ಲಬ್ ಝೀ ಸ್ವಿಮ್'' ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.nishantratnakar.com/portfolio/conversation-with-sharath-gaekwad/</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] rtiacyt2b8nxi78whckzy2p1706j5m9 0 144579 1376684 1375871 2026-07-12T11:33:00Z Gpkp 42164 1376684 wikitext text/x-wiki ಸಂಕಷ್ಟ '''ಚತುರ್ಥಿ''' ಇದನ್ನು '''ಸಂಕಟಹರ ಚತುರ್ಥಿ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು [[ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು|ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ]] ಪ್ರತಿ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ [[ಗಣೇಶ|ಗಣೇಶನಿಗೆ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನವು [[ಪಕ್ಷ|ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ]] ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದಂದು ಬರುತ್ತದೆ..<ref>{{Cite web |url=http://sankashti.com/about-sankashti-chaturthi-angaraki-chaturthi/19/ |title=About Sankashti Chaturthi & Angaraki Chaturthi |access-date=2022-08-14 |archive-date=2016-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160409140643/http://sankashti.com/about-sankashti-chaturthi-angaraki-chaturthi/19/ |url-status=dead }}</ref> ಈ ಚತುರ್ಥಿ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಅಂಗಾರಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಚತುರ್ಥಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newsgram.com/sankashti-chaturthi-celebrated-in-hinduism-to-honor-lord-ganesha/|title=Sankashti Chaturthi: Here is Why it is celebrated in Hinduism to honor Lord Ganesha!|date=13 June 2017|website=NewsGram|access-date=14 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022003354/https://www.newsgram.com/sankashti-chaturthi-celebrated-in-hinduism-to-honor-lord-ganesha|url-status=dead}}</ref> ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕಷ್ಟ ಚತುರ್ಥಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಚತುರ್ಥಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೭೦೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿಷೇಕ ಮಹರ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಐಶ್ವರ್ಯನನ್ನು ಬೋಧಿಸುವಾಗ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಸಂಘರ್ಷದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. [[File:Shri Panchamukhi Ganapathi Temple (9), Kengeri, Bangalore.jpg|thumb|right|250px|ಗಣಪತಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನ]] == ವಿವರಗಳು == ಈ ದಿನ ಭಕ್ತರು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಚಂದ್ರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಂಗಳಕರ ದೃಷ್ಟಿಯ ನಂತರ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಾರೆ. [http://www.sankashtichaturthi.com ಅಂಗಾರಕ ಚತುರ್ಥಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220517132942/http://sankashtichaturthi.com/ }} ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರಕ ಎಂದರೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಉರಿಗಳಂತೆ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಇದು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೆ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಗಣೇಶನು ಎಲ್ಲಾ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪರಮ ಪ್ರಭು. ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನ ಮೊದಲು ಗಣಪತಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಕೋರಲು ಗಣಪತಿ ಅಥರ್ವಶೀರ್ಷವನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶ ದೇವರ ದೇವರು ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ ಚತುರ್ಥಿಯನ್ನು ಸಂಕಟಹರ ಚೌತಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಗಣೇಶನನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ''ಪೀಠ'' (ಆಸನ) ದಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ [http://www.sankashtichaturthi.com ಸಂಕಷ್ಟ ಚತುರ್ಥಿಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220517132942/http://sankashtichaturthi.com/}} ದಿನದಂದು 'ಸಂಕಷ್ಟ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ' ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ''ವ್ರತಕ್ಕೂ'' ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಉಪವಾಸದ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಮತ್ತು ''ವ್ರತ ಕಥಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಥೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಅರ್ಪಣೆಯು ೧೩''ವ್ರತ ಕಥಾಗಳನ್ನು'' ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮತ್ತು ೧೩ ನೇ ಕಥೆಯು ''ಅಧಿಕಕ್ಕೆ'' (ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ ೩ ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಿಂಗಳು ಇರುತ್ತದೆ). ಈ ವ್ರತದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯೆಂದರೆ ಆ ಮಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬೇಕು. ಸಂಕಷ್ಟ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ - ೧೩ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಠಗಳು {| class="wikitable" !ತಿಂಗಳು ! ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಗಣೇಶನ ಹೆಸರು ! ಪೀಠದ ಹೆಸರು |- | ಚೈತ್ರ | ವಿಕಟ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ವಿನಾಯಕ ಪೀಠ |- | ವೈಶಾಖ | ಚಣಕ್ರರಾಜ ಏಕದಂತ ಗಣಪತಿ | ಶ್ರೀಚಕ್ರ ಪೀಠ |- | ಜೇಷ್ಠ | ಕೃಷ್ಣ ಪಿಂಗಲ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ಶ್ರೀ ಶಕ್ತಿ ಗಣಪತಿ ಪೀಠ |- | ಆಷಾಢ | ಗಜಾನನ ಗಣಪತಿ | ವಿಷ್ಣು ಪೀಠ |- | ಶ್ರವಣ | ಹೇರಂಬ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ಗಣಪತಿ ಪೀಠ |- | ಭಾದ್ರಪದ | ವಿಘ್ನರಾಜ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಪೀಠ |- | ಆಶ್ವಯುಜ | ವಕ್ರತುಂಡ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಪೀಠ |- | ಕಾರ್ತಿಕಾ | ಗಣದೀಪ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ಶಿವ ಪೀಠ |- | ಮಾರ್ಗಶಿರ | ಅಕುರಾತ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ದುರ್ಗಾ ಪೀಠ |- | ಪುಷ್ಯ | ಲಂಬೋದರ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ಸೌರ ಪೀಠ |- | ಮಾಘ | ದ್ವಿಜಪ್ರಿಯ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ಸಾಮಾನ್ಯ ದೇವ ಪೀಠ |- | ಫಾಲ್ಗುಣ | ಬಾಲಚಂದ್ರ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ಆಗಮ ಪೀಠ |- | ಅಧಿಕ ( ಅಂತರ ತಿಂಗಳು ) | ವಿಭುವನ ಪಾಲಕ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ | ದೂರ್ವ ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರ ಪೀಠ |} ಈ ದಿನದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. [[ವಿಷ್ಣು]], [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]], [[ಶಿವ]] ಮತ್ತು [[ಪಾರ್ವತಿ|ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು]] ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳಿಗಿಂತ ತನ್ನ ಮಗ ಗಣೇಶನನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು [[ಶಿವ]] ಘೋಷಿಸಿದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಗಣೇಶನನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅದೃಷ್ಟದ ದೇವರು ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಸದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. == ದಂತಕಥೆ ==   ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥೆಗಳು ಗಣೇಶನನ್ನು ಶಿವನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ವತಿಯು ತನ್ನ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ ಅರಿಶಿನದ ಲೇಪನದಿಂದ ಗಣೇಶನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಆಕೃತಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದಳು. ಅವಳು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾವಲು ಕಾಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದಳು. ಶಿವನು ಹಿಂತಿರುಗಿದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ತಿಳಿಯದ ಗಣೇಶ ಶಿವನ ಹಾದಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದನು. ಶಿವನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಹುಡುಗನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಮಗ ಸತ್ತದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ಪಾರ್ವತಿ ತನ್ನ ಮಗ ಸತ್ತದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಬೇಸರಗೊಂಡಳು. ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ಶಿವನು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಬದುಕಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು. ಶಿವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಪ್ರಾಣಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಕೇಳಿದನು. ಗಣೇಶನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಲು ಆನೆ ಮರಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಶಿವನು ಹುಡುಗನನ್ನು "ಗಣೇಶ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು ( ''ಗಣ-ಈಶ'' : ಗಣಗಳ ಅಧಿಪತಿ) ಆದ್ದರಿಂದ ಗಣೇಶನನ್ನು ಆನೆಯ ತಲೆಯ ದೇವರಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.sacred-texts.com/hin/hmvp/hmvp35.htm|title=Hindu Mythology, Vedic and Puranic: Chapter VIII. Sons of Siva and Pārvati}}</ref> == ದಿನಾಂಕ == [[ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು|ಹಿಂದೂ ಚಂದ್ರನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] ತಿಂಗಳ ಪೌರ್ಣಮಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ (ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ) ನಂತರ ಪ್ರತಿ ೪ ನೇ ದಿನದಂದು ಸಂಕಷ್ಟ ಚತುರ್ಥಿ ಬರುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಜಮ್ಮುವಿನಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು|ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ]] [[ಮಾಘ ಮಾಸ|ಮಾಘ]] ಮಾಸದ [[ಪಕ್ಷ|ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ]] ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದಂದು ಈ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ [[ಗಣೇಶ|ಗಣೇಶನ]] ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ರಾತ್ರಿ [[ಚಂದ್ರ (ದೇವತೆ)|ಚಂದ್ರನಿಗೆ]] ''ಅರ್ಘ್ಯ'' ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಉಪವಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ''ಬುಗ್ಗ'' (ತಿಲ್ ಬೆಲ್ಲ ಮಿಶ್ರಣ) ಮತ್ತು ಮೂಲಂಗಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ps61AAAAIAAJ&q=%E0%A4%AD%E0%A5%81%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%BE+|title=Ḍuggara dā sāṃskr̥taka itihāsa|date=1985|publisher=Je. eṇḍa Ke. Akaiḍamī ôpha Ārṭa, Kalcara, eṇḍa Laiṅgvejiza|language=hi}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=vgo9AAAAMAAJ&q=%E0%A4%AD%E0%A5%81%E0%A4%97%E0%A5%8D%E0%A4%97%E0%A4%BE+|title=Ḍuggara kī saṃskr̥ti|last=Nirmohī|first=Śiva|date=1988|publisher=Narendra Pabliśiṅga Hāusa|language=hi}}</ref> [[File:Food offerings to Hindu God Lord Ganesha during sankashta chaturthi vrata.jpg|thumb|food offerings to Hindu God Lord Ganesha during sankashta chaturthi vrata, performed on 4'th day after full moon day every month]] [[File:Modaka, sweet dish offering to Hindu God Lord Ganesha.jpg|thumb|modaka, sweet dish offering to Hindu God Lord Ganesha]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Infobox holiday with missing field]] [[ವರ್ಗ:Infobox holiday (other)]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 32v1104m8ijybdlylo2hpzfb4khgiak 0 147594 1376680 1376155 2026-07-12T08:46:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376680 wikitext text/x-wiki {|style="margin: 0 auto;" [[ಚಿತ್ರ:Waymo_Chrysler_Pacifica_in_Los_Altos,_2017.jpg|thumb| ವೇಮೊ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Roborace_NYC_ePrix.jpg|thumb| ೨೦೧೭ ರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಇಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರೋಬೋರೇಸ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ರೇಸಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.]] |} '''ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರು''' ಇದನ್ನು '''ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾರು''', '''ಚಾಲಕ-ರಹಿತ ಕಾರು''', ಅಥವಾ '''ರೋಬೋಟಿಕ್ ಕಾರು''' ( '''ರೋಬೋ-ಕಾರ್''') ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. <ref name=":5">{{Cite journal|last=Taeihagh|first=Araz|last2=Lim|first2=Hazel Si Min|date=2 January 2019|title=Governing autonomous vehicles: emerging responses for safety, liability, privacy, cybersecurity, and industry risks|journal=Transport Reviews|volume=39|issue=1|pages=103–128|doi=10.1080/01441647.2018.1494640|issn=0144-1647|arxiv=1807.05720}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-autos-selfdriving-uber/self-driving-uber-car-kills-arizona-woman-crossing-street-idUSKBN1GV296|title=Self-driving Uber car kills Arizona woman crossing street|last=Maki|first=Sydney|date=19 March 2018|work=[[Reuters]]|access-date=14 April 2019|last2=Sage|first2=Alexandria}}</ref> <ref name="thrun2010toward">{{Cite journal|last=Thrun|first=Sebastian|year=2010|title=Toward Robotic Cars|journal=Communications of the ACM|volume=53|issue=4|pages=99–106|doi=10.1145/1721654.1721679}}</ref> ಇದು ವಾಹನ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ [[ಮೋಟಾರು ವಾಹನ|ಕಾರ್]] ಆಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ನೆಲದ [[ವಾಹನ]] ತನ್ನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ (ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್)|ಮಾನವ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ]] ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಥರ್ಮೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು, [[ರೇಡಾರ್]], ಲಿಡಾರ್, [[ಸೋನಾರ್]], [[ಜಿಪಿಎಸ್]], ಓಡೋಮೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಜಡತ್ವ ಮಾಪನ ಘಟಕಗಳಂತಹ ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳು ವಿವಿಧ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. <ref name=":5" /> <ref name="Platoon">{{Cite journal|last=Hu|first=Junyan|last2=et|first2=al|title=Cooperative control of heterogeneous connected vehicle platoons: An adaptive leader-following approach|journal=IEEE Robotics and Automation Letters|year=2020|volume=5|issue=2|pages=977–984|doi=10.1109/LRA.2020.2966412}}</ref> ಸುಧಾರಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಂಚರಣೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು [[ಇಂದ್ರಿಯ|ಸಂವೇದನಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು]] ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ . <ref name="tro">Hu, J.; Bhowmick, P.; Jang, I.; Arvin, F.; Lanzon, A., "[https://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?tp=&arnumber=9423979 A Decentralized Cluster Formation Containment Framework for Multirobot Systems]" IEEE Transactions on Robotics, 2021.</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.motortrend.com/features/auto_news/2012/1301_the_beginning_of_the_end_of_driving/|title=The Beginning of the End of Driving|last=Lassa|first=Todd|date=January 2013|work=[[Motor Trend]]|access-date=1 September 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.smart-systems-integration.org/public/documents/publications/EPoSS%20Roadmap_Smart%20Systems%20for%20Automated%20Driving_2015_V1.pdf|title=European Roadmap Smart Systems for Automated Driving|year=2015|website=[[European Technology Platform on Smart Systems Integration|EPoSS]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150212024339/http://www.smart-systems-integration.org/public/documents/publications/EPoSS%20Roadmap_Smart%20Systems%20for%20Automated%20Driving_2015_V1.pdf|archive-date=12 February 2015|access-date=24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022|archivedate=12 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150212024339/http://www.smart-systems-integration.org/public/documents/publications/EPoSS%20Roadmap_Smart%20Systems%20for%20Automated%20Driving_2015_V1.pdf|url-status=deviated}}</ref> <ref name=":7">{{Cite journal|last=Lim|first=THazel Si Min|last2=Taeihagh|first2=Araz|year=2019|title=Algorithmic Decision-Making in AVs: Understanding Ethical and Technical Concerns for Smart Cities|journal=Sustainability|volume=11|issue=20|page=5791|doi=10.3390/su11205791|bibcode=2019arXiv191013122L|arxiv=1910.13122}}</ref> [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ|ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು]] ಆಧರಿಸಿದ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಾಹನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಚಾಲನಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂವೇದನಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಬಳಸಬಹುದು. <ref name="MBK">{{Cite journal|last=Matzliach B., Ben-Gal I., and Kagan E. (2022)|title=Detection of Static and Mobile Targets by an Autonomous Agent with Deep Q-Learning Abilities|journal=Entropy|year=2022|volume=24|issue=8|page=1168|url=http://www.eng.tau.ac.il/~bengal/DeepQ_MBK_2023.pdf|publisher=Entropy, 2022, 24, 1168|doi=10.3390/e24081168|pmid=36010832|pmc=9407070|bibcode=2022Entrp..24.1168M|access-date=2022-12-24|archive-date=2023-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20230103060328/http://www.eng.tau.ac.il/~bengal/DeepQ_MBK_2023.pdf|url-status=dead}}</ref> ಭವಿಷ್ಯದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಅವು ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಉದ್ಯಮ, ಆರೋಗ್ಯ, ಕಲ್ಯಾಣ, ನಗರ ಯೋಜನೆ, ಸಂಚಾರ, ವಿಮೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ವಾಹನ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಸಂಪರ್ಕಿತ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಚಲನಶೀಲತೆಯಂತಹ ಇತರ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳು ಕನೆಕ್ಟೆಡ್, ಅಟಾನಮಸ್, ಶೇರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ (ಕೇಸ್) ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಎಂಬ ಭವಿಷ್ಯದ ಚಲನಶೀಲತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite journal|last=Hamid|first=Umar Zakir Abdul|title=Autonomous, Connected, Electric and Shared Vehicles: Disrupting the Automotive and Mobility Sectors|date=2022|url=https://www.sae.org/publications/books/content/r-517/|accessdate=11 November 2022}}</ref> ಎಸ್‍ಎಇ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಎಸ್‍ಎಇ ಜೆ೩೦೧೬, ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ <ref>[https://www.caranddriver.com/features/path-to-autonomy-self-driving-car-levels-0-to-5-explained-feature Path to Autonomy: Self-Driving Car Levels 0 to 5 Explained] – Car and Driver, October 2017</ref> ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="SAE-J3016">{{Cite web|url=https://www.sae.org/standards/content/j3016_202104/|title=Taxonomy and Definitions for Terms Related to Driving Automation Systems for On-Road Motor Vehicles (SAE J3016)|last=SAE International|date=30 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220101755/https://www.sae.org/standards/content/j3016_202104/|archive-date=20 December 2021|access-date=25 December 2021}}</ref> ಎಸ್‍ಎಇ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ '''ಹಂತ ೦''' ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡಿಲ್ಲ; '''ಹಂತ ೧''' - ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆನ್ / ಹಂಚಿದ ನಿಯಂತ್ರಣ; '''ಹಂತ ೨''' - ಕೈಗಳನ್ನು ಆಫ್; '''ಹಂತ ೩-''' ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಫ್; '''ಹಂತ ೪''' - ಮನಸ್ಸು ಆಫ್, ಮತ್ತು '''ಹಂತ ೫''' - ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ವೀಲ್ ಐಚ್ಛಿಕ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹಂತ 3 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಾಹನಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಅರಿಜೋನಾದ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವೇಮೊ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಚಾಲಕ ರಹಿತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ರೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾದರು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಹೋಂಡಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಲೆವೆಲ್ ೩ ಕಾರನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೊದಲ ತಯಾರಕರಾದರು. ಟೊಯೋಟಾ ಟೋಕಿಯೊ ೨೦೨೦ ಒಲಂಪಿಕ್ ವಿಲೇಜ್ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಟ್ಟದ ೪ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿತರಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ನ್ಯೂರೊ ಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಮರ್ಸಿಡಿಸ್-ಬೆನ್ಝ್ ಅವರು ಕಾನೂನು ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಹಂತ ೩ರ ಕಾರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಎರಡನೇ ತಯಾರಕರಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಚಾಲಕ-ಕಡಿಮೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸವಾರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಎರಡನೇ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾದರು. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ರೋಬೋಟ್ಯಾಕ್ಸಿಸ್‌ನ ಎರಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಶೆನ್‌ಜೆನ್‌ನ ಪಿಂಗ್‌ಶಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೈನೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಟೋಎಕ್ಸ್ <ref>{{Cite news|url=https://asia.nikkei.com/Business/Automobiles/Reporter-s-notebook-a-ride-in-a-driverless-AutoX-robotaxi|title=Reporter's notebook: a ride in a driverless AutoX robotaxi|date=23 March 2021|access-date=21 June 2021}}</ref> ಮತ್ತು ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಬೀಜಿಂಗ್‌ನ ಶೌಗಾಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಬೈದು|ಬೈದು ಬೈದು]] ೨೦೨೨ ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://techwireasia.com/2021/05/baidu-rolls-out-chinas-first-paid-driverless-taxi-service/|title=Baidu rolls out China's first paid, driverless taxi service|date=5 May 2021|work=Fleet News|access-date=21 June 2021}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಕನಿಷ್ಠ ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://news.google.com/newspapers?id=unBQAAAAIBAJ&pg=7304,3766749|title='Phantom Auto' will tour city|date=8 December 1926|access-date=23 July 2013}}{{Dead link|date=October 2022|bot=InternetArchiveBot}}</ref> ಇದರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಮೊದಲ ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರನ್ನು ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ ಟ್ಸುಕುಬಾ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಬೀದಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ವಾಹನದಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಮತ್ತು ಅನಲಾಗ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಿಂದ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಹನವು ರೈಲಿನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಗಂಟೆಗೆ ೩೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.computerhistory.org/atchm/where-to-a-history-of-autonomous-vehicles/|title=Where to? A History of Autonomous Vehicles|last=Weber|first=Marc|date=8 May 2014|website=Computer History Museum|access-date=26 July 2018}}</ref> ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಗ್ಗುರುತು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ನವ್ಲಾಬ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.cs.cmu.edu/afs/cs/project/alv/www/index.html|title=Carnegie Mellon|website=Navlab: The Carnegie Mellon University Navigation Laboratory|publisher=The Robotics Institute|access-date=20 December 2014}}</ref> ಮತ್ತು ಎಎಲ್‍ವಿ<ref>{{Cite book|url=http://dl.acm.org/citation.cfm?id=325197|title=Proceedings of the 1986 ACM fourteenth annual conference on Computer science – CSC '86|last=Kanade|first=Takeo|date=February 1986|work=CSC '86 Proceedings of the 1986 ACM Fourteenth Annual Conference on Computer Science|isbn=9780897911771|series=Csc '86|pages=71–80|chapter=Autonomous land vehicle project at CMU|doi=10.1145/324634.325197}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Wallace|first=Richard|year=1985|title=First results in robot road-following|url=http://www.ijcai.org/Past%20Proceedings/IJCAI-85-VOL2/PDF/086.pdf|journal=JCAI'85 Proceedings of the 9th International Joint Conference on Artificial Intelligence|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140806093746/http://ijcai.org/Past%20Proceedings/IJCAI-85-VOL2/PDF/086.pdf|archivedate=6 August 2014}}</ref> ಯೋಜನೆಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ (ಡಿಎಆರ್‌‍ಪಿಎ) ನಿಂದ ೧೯೮೦ ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. [[ಮರ್ಸಿಡಿಸ್-ಬೆನ್ಜ್]] ಮತ್ತು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಬುಂಡೆಸ್‌ವೆಹ್ರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮ್ಯೂನಿಚ್‌ನ ಯುರೆಕಾ ಪ್ರಮೀತಿಯಸ್ ಯೋಜನೆ . <ref name="idsia">{{Cite web|url=http://www.idsia.ch/~juergen/robotcars.html|title=Prof. Schmidhuber's highlights of robot car history|last=Schmidhuber|first=Jürgen|year=2009|access-date=15 July 2011}}</ref> ೧೯೮೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎಎಲ್‌ವಿ ಎರಡು-ಲೇನ್ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗೆ ೩೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೯ ಮೀಟರ್ / ಗಂಟೆ) ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ವೇಗವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಅಡೆತಡೆ ತಪ್ಪಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೭ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್-ರೋಡ್ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ <ref>{{Cite journal|last=Turk|first=M.A.|last2=Morgenthaler|first2=D.G.|last3=Gremban|first3=K.D.|last4=Marra|first4=M.|date=May 1988|title=VITS-a vision system for automated land vehicle navigation|journal=IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence|volume=10|issue=3|pages=342–361|doi=10.1109/34.3899|issn=0162-8828}}</ref> ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ನವ್‌ಲ್ಯಾಬ್ ೫ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಕರಾವಳಿಯ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು. ೨,೮೪೯ ಮೈ (೪,೫೮೫ ಕಿಮೀ) ರಲ್ಲಿ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]], ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ೨,೭೯೭ ಮೈ (೪,೫೦೧ ಕಿಮೀ) ನಡುವೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ (೯೮.೨%), ೬೩.೮ ಎಂಪಿಎಚ್ (೧೦೨.೭ ಕಿಮೀ/ಗಂ) ರ ಸರಾಸರಿ ವೇಗದೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು .<ref>{{Cite web|url=https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2015/july/look-ma-no-hands.html|title=Look, Ma, No Hands-CMU News – Carnegie Mellon University|last=University|first=Carnegie Mellon|website=cmu.edu|access-date=2 March 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cs.cmu.edu/~tjochem/nhaa/navlab5_details.html|title=Navlab 5 Details|website=cs.cmu.edu|access-date=2 March 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.roboticstrends.com/article/back_to_the_future_autonomous_driving_in_1995|title=Back to the Future: Autonomous Driving in 1995 – Robotics Trends|last=Crowe|first=Steve|date=3 April 2015|website=roboticstrends.com|access-date=2 March 2017|archive-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171229081126/http://www.roboticstrends.com/article/back_to_the_future_autonomous_driving_in_1995|url-status=deviated|archivedate=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171229081126/http://www.roboticstrends.com/article/back_to_the_future_autonomous_driving_in_1995}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cs.cmu.edu/afs/cs/usr/tjochem/www/nhaa/Journal.html|title=NHAA Journal|website=cs.cmu.edu|access-date=5 March 2017}}</ref> ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಡಿಎಆರ್‌ಪಿಎ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಮೂಲಕ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಡಿಎಆರ್‌ಪಿಎ, ಯುಎಸ್‌ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವೇದಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. <ref>{{Cite book|url=http://www.nap.edu/catalog/10592|title=Technology Development for Army Unmanned Ground Vehicles|last=Council|first=National Research|date=2002|isbn=9780309086202|doi=10.17226/10592}}</ref> ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ. <ref name="idsia" /> <ref name="BoschAutomatedDriving">{{Cite web|url=https://spectrum.ieee.org/automaton/robotics/industrial-robots/video-friday-875243152|title=Video Friday: Bosch and Cars, ROVs and Whales, and Kuka Arms and Chainsaws|last=Ackerman|first=Evan|date=25 January 2013|website=IEEE Spectrum|access-date=26 February 2013}}</ref> <ref name="CarMakerOne">{{Cite web|url=http://www.audiusa.com/us/brand/en/tools/news/pool/2010/07/new_look__reaffirmed.html|title=Audi of America / news / Pool / Reaffirmed Mission for Autonomous Audi TTS Pikes Peak|publisher=AudiUSA.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120710202052/http://www.audiusa.com/us/brand/en/tools/news/pool/2010/07/new_look__reaffirmed.html|archive-date=10 July 2012|access-date=28 April 2012}}</ref> <ref name="CarMakerTwo">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-19829906|title=Nissan car drives and parks itself at Ceatec|date=4 October 2012|access-date=4 January 2013|publisher=BBC News}}</ref> <ref name="ToyotaBot">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-20910769|title=Toyota sneak previews self-drive car ahead of tech show|date=4 January 2013|access-date=4 January 2013|publisher=BBC News}}</ref> <ref name="Vislab_electric_autonomous_car">{{Cite web|url=http://mnn.com/green-tech/transportation/stories/8000-mile-driverless-test-drive-begins|title=Vislab, University of Parma, Italy – 8000 miles driverless test begins|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114073738/http://www.mnn.com/green-tech/transportation/stories/8000-mile-driverless-test-drive-begins|archive-date=14 November 2013|access-date=27 October 2013|archivedate=14 ನವೆಂಬರ್ 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131114073738/http://www.mnn.com/green-tech/transportation/stories/8000-mile-driverless-test-drive-begins|url-status=deviated}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://manonthemove.com/2010/07/21/vislab-intercontinental-autonomous-challenge-inaugural-ceremony-milan-italy/|title=VisLab Intercontinental Autonomous Challenge: Inaugural Ceremony – Milan, Italy|archive-url=https://web.archive.org/web/20210224011835/http://manonthemove.com/2010/07/21/vislab-intercontinental-autonomous-challenge-inaugural-ceremony-milan-italy/|archive-date=24 February 2021|access-date=27 October 2013|archivedate=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210224011835/http://manonthemove.com/2010/07/21/vislab-intercontinental-autonomous-challenge-inaugural-ceremony-milan-italy/|url-status=deviated}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.npr.org/sections/alltechconsidered/2016/06/29/471599187/a-24-year-old-designed-a-self-driving-minibus-maker-built-it-in-weeks|title=A 24-Year-Old Designed A Self-Driving Minibus; Maker Built It in Weeks|last=Selyukh|first=Alina|date=29 June 2016|access-date=21 July 2016|publisher=NPR}}</ref> ಯುಎಸ್‌ $೬೫೦ ಅನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಮಿಲಿಯನ್, ಇದು ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ವಾಹನಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು ಆದರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ದೇಶನ ಅಥವಾ ಧನಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.smithsonianmag.com/history/the-national-automated-highway-system-that-almost-was-63027245/|title=The National Automated Highway System That Almost Was|last=Novak|first=Matt|work=Smithsonian|access-date=8 June 2018}}</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಡಿಎಆರ್‌ಪಿಎ ಯಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆದ ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ನವ್ಲಾಬ್ ೪,೫೮೪ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೮೪೮ ಮೈ) ಓಡಿಸಿತು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಾದ್ಯಂತ, ೪,೫೦೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨,೭೯೭ ಮೈ) ಅಥವಾ ೯೮% ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿ. <ref>{{Cite news|url=https://www.roboticsbusinessreview.com/slideshow/back_to_the_future_autonomous_driving_in_1995/|title=Back to the Future: Autonomous Driving in 1995 – Robotics Business Review|date=3 April 2015|work=Robotics Business Review|access-date=8 June 2018|archive-date=12 ಜೂನ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612140201/https://www.roboticsbusinessreview.com/slideshow/back_to_the_future_autonomous_driving_in_1995/|url-status=deviated|archivedate=12 ಜೂನ್ 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140201/https://www.roboticsbusinessreview.com/slideshow/back_to_the_future_autonomous_driving_in_1995/}}</ref>ನವ್‌‍ಲ್ಯಾಬ್‌ ನ ದಾಖಲೆಯ ಸಾಧನೆಯು ೨೦೧೫ ರವರೆಗೆ ಎರಡು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದಾಗಿತ್ತು. ಡೆಲ್ಫಿ ೧೫ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ೫.೪೭೨ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ (೩,೪೦೦ ಮೈ) ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ೯೯% ಸೆಲ್ಫ್-ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಡೆಲ್ಫಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಆಡಿ ಅನ್ನು ಪೈಲಟ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ [[ನೆವಾಡಾ]], ಫ್ಲೋರಿಡಾ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, [[ವರ್ಜೀನಿಯ|ವರ್ಜೀನಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಮಿಚಿಗನ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದವು. <ref>{{Cite news|url=http://www.richmond.com/news/article_b1168b67-3b2b-5274-8914-8a3304f2e417.html|title=Self-driving cars to be tested on Virginia highways|last=Ramsey|first=John|date=1 June 2015|work=[[Richmond Times-Dispatch]]|access-date=4 June 2015}}</ref> ೨೦೧೬ ರಿಂದ ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಾರ್ಟ್ರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕೌಟ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನೆಗಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್ ನವೀನ ತಂತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿತು. <ref>{{Cite book|title=European Roadmaps, Programs, and Projects for Innovation in Connected and Automated Road Transport. In: G. Meyer, S. Beiker, Road Vehicle Automation 5. Springer 2018|last=Meyer|first=Gereon|date=2018|doi=10.1007/978-3-319-94896-6_3}}</ref> ಇದಲ್ಲದೆ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ (ಎಸ್‍ತಿಆರ್‌ಐಎ) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ <ref>{{Cite book|url=https://trimis.ec.europa.eu/sites/default/files/roadmaps/stria_roadmap_2019-connected_and_automated_transport.pdf|title=STRIA Roadmap Connected and Automated Transport: Road, Rail and Waterborne|last=European Commission|date=2019|access-date=2022-12-24|archive-date=2022-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221016163601/https://trimis.ec.europa.eu/sites/default/files/roadmaps/stria_roadmap_2019-connected_and_automated_transport.pdf|url-status=deviated|accessdate=2022-12-24|archivedate=2022-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221016163601/https://trimis.ec.europa.eu/sites/default/files/roadmaps/stria_roadmap_2019-connected_and_automated_transport.pdf}}</ref> ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಚಾಲಕನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಚಾಲಕ ಇಲ್ಲದೆ ಚಾಲಕ-ರಹಿತ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ವೇಮನ್‌ ಘೋಷಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2017/11/7/16615290/waymo-self-driving-safety-driver-chandler-autonomous|title=Waymo is first to put fully self-driving cars on US roads without a safety driver|last=Hawkins|first=Andrew J.|date=7 November 2017|website=The Verge|access-date=7 November 2017}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಿ ಇದ್ದನು. <ref>{{Cite web|url=https://waymo.com/apply/faq/|title=Early rider program – FAQ – Early Rider Program – Waymo|website=Waymo|access-date=30 November 2018}}</ref> ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರ ವರದಿಯು $೮೦ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಆ ಹಂತದವರೆಗೆ ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಶತಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು "ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಊಹಿಸಲು ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ." <ref>{{Cite web|url=https://www.brookings.edu/research/gauging-investment-in-self-driving-cars/|title=Gauging investment in self-driving cars|date=16 October 2017|access-date=21 June 2021}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ವೇಮೊ ತನ್ನ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಾಹನಗಳು ೧೦,೦೦೦,೦೦೦ ಮೈಲುಗಳು (೧೬,೦೦೦,೦೦೦ ಕಿಮೀ) ) ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦,೦೦೦ ಮೈಲುಗಳು (೧,೬೦೦,೦೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://waymo.com/ontheroad/|title=On the Road – Waymo|website=Waymo|archive-url=https://web.archive.org/web/20180323062918/https://waymo.com/ontheroad/|archive-date=23 March 2018|access-date=27 July 2018|archivedate=23 ಮಾರ್ಚ್ 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180323062918/https://waymo.com/ontheroad/|url-status=deviated}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್, ಅರಿಜೋನಾದ ಯುಎಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ವೇಮೊ. <ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/local/trafficandcommuting/waymo-launches-nations-first-commercial-self-driving-taxi-service-in-arizona/2018/12/04/8a8cd58a-f7ba-11e8-8c9a-860ce2a8148f_story.html|title=Waymo launches nation's first commercial self-driving taxi service in Arizona|work=The Washington Post|access-date=6 December 2018}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ವೇಮೊ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಯೋ-ಬೇಲಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಡ್ರೈವರ್-ಲೆಸ್ ರೈಡ್ ಹೈಲಿಂಗ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-01-21/waymo-self-driving-taxis-are-coming-to-more-u-s-cities|title=Waymo's Self-Driving Future Looks Real Now That the Hype Is Fading|date=21 January 2021|work=Bloomberg.com|access-date=5 March 2021}}</ref> <ref name=":11">{{Cite web|url=https://spectrum.ieee.org/cars-that-think/transportation/self-driving/full-autonomy-waymo-driver|title=What Full Autonomy Means for the Waymo Driver|last=Ackerman|first=Evan|date=4 March 2021|website=IEEE Spectrum: Technology, Engineering, and Science News|access-date=8 March 2021}}</ref> ರಿಮೋಟ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ತಂಡದಿಂದ ಕಾರುಗಳನ್ನು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ರಿಮೋಟ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2020/10/8/21507814/waymo-driverless-cars-allow-more-customers-phoenix|title=Waymo will allow more people to ride in its fully driverless vehicles in Phoenix|last=Hawkins|first=Andrew J.|date=8 October 2020|website=The Verge|access-date=5 March 2021}}</ref> <ref name=":11" /> ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಯತ್ತ ರೇಸಿಂಗ್ ಸರಣಿಯ ರೋಬೋರೇಸ್‌ನ ಮುಂದೆ, ರೋಬೋಕಾರ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾರು ಎಂಬ [[ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ|ಗಿನ್ನೆಸ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ವಾಹನಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಳ್ಳುವಲ್ಲಿ, ರೋಬೋಕಾರ್ ೨೮೨.೪೨ ಕಿಮೀ/ಗಂ (೧೭೫.೪೯ ಮೀ/ಗಂ) - ಯುಕೆ ಯ ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ವಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯುಕೆ ಟೈಮಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಿಂದ ಸರಾಸರಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/2019/10/robocar-watch-the-worlds-fastest-autonomous-car-reach-its-record-breaking-282-k|title=Robocar: Watch the world's fastest autonomous car reach its record-breaking 282 km/h|date=17 October 2019|website=Guinness World Records|access-date=30 June 2020}}</ref> ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಖರೀದಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳು ( ಎಸ್‌ಎಇ ಮಟ್ಟ ೩+ ) ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ವಾಹನವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುಎಸ್‌ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವಧಿ. ಸುಧಾರಿತ ಚಾಲಕ ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದಾಗಲೂ ಸಹ ಯುಎಸ್‌‍ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಹನಕ್ಕೂ ಚಾಲಕನು ಚಾಲನಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಸುಧಾರಿತ ಚಾಲಕ ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ. ನೀವು ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ಕಾರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ನೀವು ಸುಧಾರಿತ ಚಾಲಕ ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಹೋಂಡಾ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಲೆಜೆಂಡ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಇಎಕ್ಸ್ ಸೆಡಾನ್‌ಗಳ ಸೀಮಿತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಹಂತ ೩ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಲೀಸ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಜಪಾನೀಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ಸ್ವಾಯತ್ತ "ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಪೈಲಟ್" ಚಾಲನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಚಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. <ref name="Honda-Legend">{{Cite web|url=https://global.honda/newsroom/news/2021/4210304eng-legend.html|title=Honda to Begin Sales of Legend with New Honda SENSING Elite|date=4 March 2021|website=[[Honda]]|access-date=6 March 2021}}</ref> <ref name="mainichi">{{Cite news|url=https://mainichi.jp/english/articles/20210304/p2g/00m/0bu/109000c|title=Honda to start selling world's 1st level-3 autonomous car for $103K on Fri.|date=4 March 2021|access-date=6 March 2021|agency=[[Kyodo News]]|archive-date=5 ಮಾರ್ಚ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305144526/https://mainichi.jp/english/articles/20210304/p2g/00m/0bu/109000c|url-status=deviated|archivedate=5 ಮಾರ್ಚ್ 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305144526/https://mainichi.jp/english/articles/20210304/p2g/00m/0bu/109000c}}</ref> <ref name="mlit_2020-11-11">{{Cite web|url=https://www.mlit.go.jp/report/press/jidosha08_hh_003888.html|title=世界初！ 自動運転車（レベル３）の型式指定を行いました|date=11 November 2020|website=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism|MLIT, Japan]]|language=ja|trans-title=The world's first! approval of level-3 type designation for certification|access-date=6 March 2021}}</ref> <ref name="car_and_driver_2021-03">{{Cite web|url=https://www.caranddriver.com/news/a35729591/honda-legend-level-3-autonomy-leases-japan/|title=Honda Legend Sedan with Level 3 Autonomy Available for Lease in Japan|last=Beresford|first=Colin|date=4 March 2021|website=Car and Driver|access-date=6 March 2021}}</ref> == ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು == ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ಕಾರು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಸಂಗತತೆಗಳು ಇವೆ. ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿವೆ. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಎಸ್‌ಎಇ ಜೆ೩೦೧೬ ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ "ಕೆಲವು ದೇಶೀಯ ಬಳಕೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಆಟೊಮೇಷನ್ (ಮಟ್ಟ ೫) ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇತರ ಬಳಕೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಹಂತದ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಆಟೊಮೇಷನ್‌ಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನವು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಯಾವುದೇ ಎಡಿಎಸ್‌ [ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್] ಮಟ್ಟ ೩ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು (ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಎಡಿಎಸ್‌‍ ಹೊಂದಿದ ಯಾವುದೇ ವಾಹನಕ್ಕೆ)." === ಪರಿಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಗಣನೆಗಳು === ಆಧುನಿಕ ವಾಹನಗಳು ಕಾರನ್ನು ಅದರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು, ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್‌ನಂತಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಚಾಲಕ ಸಹಾಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಮಾನವ ಚಾಲಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳು ಮಾನವ ಡ್ರೈವರ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಫಾರ್ಚೂನ್ ಪ್ರಕಾರ ಆಟೋನೋಡ್ರೈವ್, ಪೈಲಟ್ ಅಸಿಸ್ಟ್, ಫುಲ್-ಸೆಲ್ಫ್ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಡ್ರೈವ್‌ಪೈಲಟ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ಹೊಸ ವಾಹನಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹೆಸರುಗಳು ಚಾಲಕನನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಚಾಲಕನು ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದಾಗ ಯಾವುದೇ ಡ್ರೈವರ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.<ref name=":15">{{Cite web|url=https://fortune.com/2020/11/08/tesla-full-self-driving-autonomous-vehicle-safety/|title=What's in a name? For Tesla's Full Self Driving, it may be danger|last=Morris|first=David|date=8 November 2020|website=Fortune|access-date=8 March 2021}}</ref> [[ಬಿಬಿಸಿ]] ಯ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಗೊಂದಲವು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/business-44159581|title=Who is to blame for 'self-driving car' deaths?|last=Leggett|first=Theo|date=22 May 2018|publisher=BBC News}}</ref> ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಎಎ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಚಾಲನಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಎಲ್‌ಕೆಎಸ್‌ ನಂತಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಹೆಸರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳು ಎಂದು ಇನ್ನೂ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಮಾದಾರರ ಸಂಘವು ಆಧುನಿಕ ಕಾರುಗಳ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಸ್ವಾಯತ್ತ'' ಪದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾರು ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ವಾಹನ ಚಾಲಕರು 'ಸ್ವಾಯತ್ತ' ಮತ್ತು 'ಆಟೋಪೈಲಟ್' ಎಂದರೆ ವಾಹನವು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಾಲಕನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಸ್ವತಃ ಚಾಲನೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದರ್ಥ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾರನ್ನು ಓಡಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಇನ್ನೂ ಬೀಟಾ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಾರು ತಯಾರಕರು ವಾಹನಗಳು ಕೆಲವು ಚಾಲನಾ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ ''ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನೆ'' ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದರೂ ಟೆಸ್ಲಾ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2021/03/23/business/teslas-autopilot-safety-investigations.html|title=Tesla's Autopilot Technology Faces Fresh Scrutiny|last=Boudette|first=Neal E.|date=23 March 2021|work=The New York Times|access-date=15 June 2021|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/03/23/business/teslas-autopilot-safety-investigations.html|archive-date=28 December 2021}}</ref> ಇದು ಚಾಲಕರು ಅತಿಯಾದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಂಚಲ ಚಾಲನೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರೇಟ್-ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ ಕಾರು ಮಾತ್ರ. <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-44439523|title=Insurers warning on 'autonomous' cars|last=Cellan-Jones|first=Rory|date=12 June 2018|publisher=BBC News}}</ref> ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ವಾಯುಯಾನ ವಲಯವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಅನುಭವದಿಂದಾಗಿ, ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುಯಾನ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ಸುರಕ್ಷತೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿವೆ. <ref>{{Cite journal|last=Umar Zakir Abdul|first=Hamid|title=Adopting Aviation Safety Knowledge into the Discussions of Safe Implementation of Connected and Autonomous Road Vehicles|journal=SAE Technical Papers (SAE WCX Digital Summit)|date=2021|issue=2021–01–0074|url=https://www.researchgate.net/publication/350669647|display-authors=etal|accessdate=12 April 2021}}</ref> ಎಸ್‌ಎಮ್‌ಎಮ್‌ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ "ಎರಡು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿವೆ - ವಾಹನವು ಚಾಲಕನಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತುಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಚಾಲಕವನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ." <ref>SMMT publishes guiding principles for marketing automated vehicles, SMMT, 22 novembre 2021</ref> === ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ === ''ಸ್ವಾಯತ್ತ'' ಎಂದರೆ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ. <ref name="antsaklis1991introduction">{{Cite journal|last=Antsaklis|first=Panos J.|last2=Passino|first2=Kevin M.|last3=Wang|first3=S.J.|year=1991|title=An Introduction to Autonomous Control Systems|url=http://neuron-ai.tuke.sk/hudecm/PDF_PAPERS/Intro-Aut-Control.pdf|journal=IEEE Control Systems Magazine|volume=11|issue=4|pages=5–13|doi=10.1109/37.88585|accessdate=21 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170516202116/http://neuron-ai.tuke.sk/hudecm/PDF_PAPERS/Intro-Aut-Control.pdf|archivedate=16 May 2017}}</ref> ವಾಹನ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್‌ಗಳಂತಹ ಕೃತಕ ಸಹಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಅವಲಂಬನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ''ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿವೆ'' (ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ). ಸ್ವಾಯತ್ತ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಸಿಸ್ಟಮ್ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="antsaklis1991introduction" /> [[ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಾಲ|ಸಂವಹನ ಜಾಲಗಳನ್ನು]] ತಕ್ಷಣದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ( ಘರ್ಷಣೆ ತಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿ (ದಟ್ಟಣೆ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ) ಅಳವಡಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಾಹನದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ೨೦೧೭ ರಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದವು. ಅದು ಇತರ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಸುತ್ತುವರಿದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯುರೋ ಎನ್‌ಸಿಎಪಿಯು "ಸ್ವಾಯತ್ತ ತುರ್ತು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್" ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ: "ಅಪಘಾತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅಥವಾ ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಿಸ್ಟಮ್ ಚಾಲಕರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ". ಇದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಚಾಲಕ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯುರೋಪ್‌‍ನಲ್ಲಿ ''ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ'' ಮತ್ತು ''ಸ್ವಾಯತ್ತ'' ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ನ ೨೦೧೯/೨೧೪೪ ನಿಯಂತ್ರಣ (ಇಯು) ಮತ್ತು ೨೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಟೈಪ್-ಅನುಮೋದನೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ "ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ" ಮತ್ತು "ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ" ಅವುಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="Regulation_eU_2019_2144">Regulation (EU) 2019/2144</ref> * "ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ" ಎಂದರೆ ನಿರಂತರ ಚಾಲಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೋಟಾರು ವಾಹನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಚಾಲಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಇನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. <ref name="Regulation_eU_2019_2144" /> * "ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ" ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಾಲಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ. <ref name="Regulation_eU_2019_2144" /> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪದವು ಹಲವಾರು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಈ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ " ''ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ'' ಲೇನ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹನ್ನೆರಡು ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೂರೈಸಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಥಟ್ಚಮ್ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ' ''ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ'' ಚಾಲನೆ' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬದಲಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು 'ಸಹಾಯದ ಚಾಲನೆ' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ." <ref>{{Cite web|url=https://www.visordown.com/news/industry/abi-and-thatcham-warn-against-automated-driving-plans|title=The ABI and Thatcham warn against automated driving plans|last=HancocksMon|first=Simon|last2=Oct 2020|first2=26|website=Visordown}}</ref> "ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ" ಪದದ ಮೊದಲ ಸಂಭವವು ಯುನೆಸ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎರಡನೆಯ ಸಂಭವವು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನು "ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ" ದ ಅರ್ಥವನ್ನು "ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ" ಎಂಬ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ''ವಿಮೆ ಮಾಡಿದ ವಾಹನ'' . <ref>Automated and Electric Vehicles Act 2018</ref> === ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಿರುದ್ಧ ಸಹಕಾರಿ === ವಾಹನದೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಚಾಲಕ ರಹಿತ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು, ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ರಿಮೋಟ್ ಡ್ರೈವರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಎಸ್‌‍ಎಇ ಜೆ೩೦೧೬ರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವು ಸಂವಹನ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. == ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು == === ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ಕಾರು === ''ಪಿಸಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್'' ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ಕಾರನ್ನು "ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಾರು" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.pcmag.com/encyclopedia/term/65738/self-driving-car|title=self-driving car Definition from PC Magazine Encyclopedia|website=PC Magazine}}</ref> ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಕನ್ಸರ್ನ್ಡ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳು "ಕಾರುಗಳು ಅಥವಾ ಟ್ರಕ್‌ಗಳು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಹನವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಾನವ ಚಾಲಕರು ಎಂದಿಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾಯತ್ತ ಅಥವಾ 'ಚಾಲಕ-ಕಡಿಮೆ' ಕಾರುಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳು ವಾಹನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಓಡಿಸಲು ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ." <ref>{{Cite web|url=https://www.ucsusa.org/clean-vehicles/how-self-driving-cars-work|title=Self-Driving Cars Explained|website=Union of Concerned Scientists}}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಟೋಮೇಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವೆಹಿಕಲ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ೨೦೧೮ ಕಾನೂನು ವಾಹನವನ್ನು "ಸ್ವತಃ ಚಾಲನೆ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಹನವು "ಒಂದು ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ." <ref>{{Cite web|url=https://www.penningtonslaw.com/news-publications/latest-news/2018/automated-and-electric-vehicles-act-2018-becomes-law|title=Automated and Electric Vehicles Act 2018 becomes law|website=penningtonslaw.com|access-date=24 March 2021}}</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು "ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ವಾಹನಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ವಾಹನಗಳಾಗಿವೆ" ಎಂದು ಊಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.gov.uk/guidance/self-driving-vehicles-listed-for-use-in-great-britain|title=Self-driving vehicles listed for use in Great Britain|date=20 April 2022|publisher=GOV.UK|access-date=19 July 2022}}</ref> === ಎಸ್‌‍ಎಇ ವರ್ಗೀಕರಣ === [[ಚಿತ್ರ:Tesla_Autopilot_Engaged_in_Model_X.jpg|thumb| ಟೆಸ್ಲಾ ಆಟೋಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಎಸ್‍ ೨ನೇ ಹಂತದ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.tesla.com/support/autopilot|title=Support – Autopilot|date=13 February 2019|website=[[Tesla, Inc.|Tesla]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410153216/https://www.tesla.com/support/autopilot|archive-date=10 April 2019|access-date=6 September 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.caranddriver.com/news/a35785277/tesla-fsd-california-self-driving/|title=Tesla Tells California DMV that FSD Is Not Capable of Autonomous Driving|last=Roberto Baldwin|date=9 March 2021|website=[[Car and Driver]]}}</ref>]] ಆರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ - ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೈಪಿಡಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳವರೆಗೆ - ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಸ್‌‍ಎಇ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನಿಂದ ಜೆ೩೦೧೬, ''ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿ ಮತ್ತು ಆನ್-ರೋಡ್ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನ ಆಟೋಮೇಟೆಡ್ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು'' ; ವಿವರಗಳನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="SAE-J3016"/> ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ವಾಹನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಾಲಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಗಮನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇವುಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂಚಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಆಡಳಿತ (ಎನ್‍ಎಚ್‍ಟಿಎಸ್‌‍ಎ) ತನ್ನ ಮೂಲ ಔಪಚಾರಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಎಸ್‌‍ಎಇ ತನ್ನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಜೆ೩೦೧೬_೨೦೧೬೦೯, <ref>SAE International</ref> ಎನ್‌ಎಚ್‌‍ಟಿಎಸ್‌ಎ ಎಸ್‌ಎಇ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.nhtsa.gov/sites/nhtsa.gov/files/federal_automated_vehicles_policy.pdf|title=Federal Automated Vehicles Policy|date=September 2016|website=[[National Highway Traffic Safety Administration|NHTSA]], U.S.|page=9|access-date=1 December 2021|archive-date=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201121752/https://www.nhtsa.gov/sites/nhtsa.gov/files/federal_automated_vehicles_policy.pdf|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಇ ವರ್ಗೀಕರಣವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.jsae.or.jp/08std/data/DrivingAutomation/jaso_tp18004-18.pdf|title=JASO TP 18004: 自動車用運転自動化システムのレベル分類及び定義|date=1 February 2018|website=[[Japanese Automotive Standards Organization|JASO]], Japan|trans-title=JASO TP 18004: Taxonomy and Definitions for Terms Related to Driving Automation Systems|access-date=1 December 2021|archive-date=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201121753/https://www.jsae.or.jp/08std/data/DrivingAutomation/jaso_tp18004-18.pdf|url-status=deviated|archivedate=1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211201121753/https://www.jsae.or.jp/08std/data/DrivingAutomation/jaso_tp18004-18.pdf}}</ref> === ಚಾಲನಾ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ಮಟ್ಟಗಳು === ಎಸ್‌ಎಇ ಯ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, "ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಮೋಡ್" ಎಂದರೆ "ವಿಶಿಷ್ಟ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಚಾಲನಾ ಕಾರ್ಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಚಾಲನಾ ಸನ್ನಿವೇಶ. (ಉದಾ, ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ವಿಲೀನ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದ ಪ್ರಯಾಣ, ಕಡಿಮೆ ವೇಗದ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್, ಕ್ಲೋಸ್ಡ್-ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ. )" <ref name=":5"/> <ref name="SAE_definitions">{{Cite web|url=https://cdn.oemoffhighway.com/files/base/acbm/ooh/document/2016/03/automated_driving.pdf|title=Automated Driving – Levels of Driving Automation are Defined in New SAE International Standard J3016|year=2014|website=[[SAE International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180701034327/https://cdn.oemoffhighway.com/files/base/acbm/ooh/document/2016/03/automated_driving.pdf|archive-date=1 July 2018}}</ref> * ಹಂತ ೦: ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ನಿರಂತರ ವಾಹನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಹಂತ ೧ ("ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆನ್"): ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಾಹನದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಚಾಲಕನು ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಸೆಟ್ ವೇಗವನ್ನು (ಕ್ರೂಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್) ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಎಂಜಿನ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಎಂಜಿನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು (ಅಡಾಪ್ಟಿವ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಅಥವಾ ಎಸಿಸಿ); ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸಹಾಯ, ಅಲ್ಲಿ ವೇಗ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಾಲಕ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು. ಲೇನ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ಅಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ (ಎಲ್‌‍ಕೆಎ) ಭಾಗ II ಹಂತ ೧ರ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆಟೋಪೈಲಟ್ ರಿವ್ಯೂ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ತುರ್ತು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಚಾಲಕನನ್ನು ಅಪಘಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಹ ೧ನೇ ಹಂತದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಂತ ೨ ("ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆಫ್"): ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಾಹನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ವೇಗವರ್ಧಕ, ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀರಿಂಗ್. ಚಾಲಕನು ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು. "ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆಫ್" ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ - ಎಸ್‌ಎಇ ೨ರ ಚಾಲನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈ ಮತ್ತು ಚಕ್ರದ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಚಾಲಕನು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾಲಕನು ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ನತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಾಲಕನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಂದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಕ್ಷರಶಃ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹಂತ ೨.೫ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅರ್ಧ ಹಂತಗಳಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಅಡಾಪ್ಟಿವ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್. ಇದು ಲೇನ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ಅಸಿಸ್ಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಾಲಕನು ವಾಹನವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಡಿಲಾಕ್ ಸಿಟಿ೬ ರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಅಥವಾ ಫೋರ್ಡ್‌ನ F-150 ಬ್ಲೂಕ್ರೂಸ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಂತ ೩ ("ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಫ್"): ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಚಾಲಕ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬಹುದು, ಉದಾ. ಚಾಲಕ ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶ ಅಥವಾ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ತುರ್ತು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್‌ನಂತಹ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಕರೆ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ವಾಹನವು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾಲಕನು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸೀಮಿತ ಸಮಯದೊಳಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ವಾಹನದಿಂದ ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ ತಯಾರಕರಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಟ್ಟದ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಸಹ-ಚಾಲಕ ಅಥವಾ ಸಹ-ಪೈಲಟ್ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಅದು ಚಾಲಕನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸರದಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಚಾಲಕ (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಲೇನ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಾರು). ಹಂತ ೪ ("ಮೈಂಡ್ ಆಫ್"): ಹಂತ ೩ ರಂತೆಯೇ, ಆದರೆ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಚಾಲಕರ ಗಮನವು ಎಂದಿಗೂ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉದಾ. ಚಾಲಕ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಹೋಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಚಾಲಕನ ಸೀಟನ್ನು ಬಿಡಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನೆಯು ಸೀಮಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಜಿಯೋಫೆನ್ಸ್ಡ್) ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಹೊರಗೆ ವಾಹನವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಉದಾ. ಚಾಲಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ರೋಬೋಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಅಥವಾ ರೊಬೊಟಿಕ್ ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯಾಲೆಟ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಹಂತ ೫ ("ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ವೀಲ್ ಐಚ್ಛಿಕ"): ಯಾವುದೇ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ, ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ, ಎಲ್ಲಾ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ರೋಬೋಟಿಕ್ ವಾಹನವು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಔಪಚಾರಿಕ ಎಸ್‌ಎಇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಎಸ್‌ಎಇ ಮಟ್ಟ ೨ ರಿಂದ ಎಸ್‌ಎಇ ಮಟ್ಟ ೩ಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಚಾಲಕನು ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಎಸ್‌ಎಇ ೩ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾನವ ಚಾಲಕನು ಇನ್ನೂ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಎಸ್‌ಎಇ ೪ ರಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಚಾಲಕ ಯಾವಾಗಲೂ ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಇ ೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. {| class="wikitable mw-collapsible" |+ಎಸ್‌‍ಎಇ (ಜೆ೩೦೧೬) ಆಟೋಮೇಷನ್ ಮಟ್ಟಗಳು <ref name="SAE_definitions"/> !ಎಸ್‌‍ಎಇ ಮಟ್ಟ ! ಹೆಸರು ! colspan="2" | ನಿರೂಪಣೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ! ಮರಣದಂಡನೆ<br /><br /><br /><br /> ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಮತ್ತು<br /><br /><br />ವೇಗವರ್ಧನೆ<br /><br /><br /><br /> ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ! ಚಾಲನಾ ಪರಿಸರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ! ಡೈನಾಮಿಕ್ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಟಾಸ್ಕ್‌ನ ಫಾಲ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ! ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಚಾಲನಾ ವಿಧಾನಗಳು) |- | colspan="8" | '''''ಮಾನವ ಚಾಲಕ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಪರಿಸರವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.''''' |- | ೦ | ಆಟೋಮೇಷನ್ ಇಲ್ಲ | colspan="2" | "ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ" ಸಹ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳ ಮಾನವ ಚಾಲಕರಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ | ಮಾನವ ಚಾಲಕ | rowspan="3" | ಮಾನವ ಚಾಲಕ | rowspan="3" | ಮಾನವ ಚಾಲಕ | ಎನ್ / ಎ |- | ೧ | ಚಾಲಕ ಸಹಾಯ | ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಮೋಡ್-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಡ್ರೈವರ್ ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ''ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಅಥವಾ ವೇಗವರ್ಧನೆ/ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ'' | rowspan="2" | ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಚಾಲಕನು ಡೈನಾಮಿಕ್ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ | ಮಾನವ ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ | rowspan="2" | ಕೆಲವು ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಮೋಡ್‌ಗಳು |- | ೨ | ಭಾಗಶಃ ಆಟೊಮೇಷನ್ | ''ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೇಗವರ್ಧನೆ/ಕಡಿಮೆ ಎರಡರ'' ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಾಲಕ ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಮೋಡ್-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ | ವ್ಯವಸ್ಥೆ |- | colspan="8" | '''''ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಚಾಲನಾ ಪರಿಸರವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ''''' |- | ೩ | ಷರತ್ತುಬದ್ಧ ಆಟೊಮೇಷನ್ | rowspan="3" | ಡೈನಾಮಿಕ್ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಟಾಸ್ಕ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಿಂದ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಮೋಡ್-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ | ''ಮಾನವ ಚಾಲಕನು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವ ವಿನಂತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾನೆ'' ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ | rowspan="3" | ವ್ಯವಸ್ಥೆ | rowspan="3" | ವ್ಯವಸ್ಥೆ | ಮಾನವ ಚಾಲಕ | ಕೆಲವು ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಮೋಡ್‌ಗಳು |- | ೪ | ಹೈ ಆಟೊಮೇಷನ್ | ''ಮಾನವ ಚಾಲಕನು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವ ವಿನಂತಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿದ್ದರೂ ಸಹ'' ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕಾರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಎಳೆಯಬಹುದು | rowspan="2" | ವ್ಯವಸ್ಥೆ | ಅನೇಕ ಚಾಲನಾ ವಿಧಾನಗಳು |- | ೫ | ಪೂರ್ಣ ಆಟೊಮೇಷನ್ | ಮಾನವ ಚಾಲಕರಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದ ''ಎಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ'' | ಎಲ್ಲಾ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಮೋಡ್‌ಗಳು |} === ಎಸ್‌ಎಇ ಯ ಟೀಕೆ === ಎಸ್‌ಎಇ ಆಟೊಮೇಷನ್ ಮಟ್ಟಗಳು ಅವುಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿವೆ. ಮಟ್ಟಗಳ ರಚನೆಯು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ರೇಖಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡವು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲದಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Stayton|first=E.|last2=Stilgoe|first2=J.|date=September 2020|title=It's Time to Rethink Levels of Automation for Self-Driving Vehicles [Opinion]|journal=IEEE Technology and Society Magazine|volume=39|issue=3|pages=13–19|doi=10.1109/MTS.2020.3012315|issn=1937-416X}}</ref> ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ <ref>{{Cite web|url=https://www.lboro.ac.uk/news-events/news/2020/july/preparing-motorways-for-autonomous-vehicles/|title=Preparing the UK's motorways for self-driving vehicles: New £1m research project announced in partnership with Highways England|website=Loughborough University|access-date=13 April 2021|archive-date=13 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413164144/https://www.lboro.ac.uk/news-events/news/2020/july/preparing-motorways-for-autonomous-vehicles/|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆದಾರರ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಎಸ್‌ಎಇ ಮಟ್ಟಗಳು ಸಹ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite journal|last=Cavoli|first=Clemence|last2=Phillips|first2=Brian|year=2017|others=Tom Cohen|title=Social and behavioural questions associated with Automated Vehicles A Literature Review.|url=https://www.ucl.ac.uk/transport/sites/transport/files/social-and-behavioural-literature-review.pdf|journal=UCL Transport Institute}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Parkin|first=John|last2=Clark|first2=Benjamin|last3=Clayton|first3=William|last4=Ricci|first4=Miriam|last5=Parkhurst|first5=Graham|date=27 October 2017|title=Autonomous vehicle interactions in the urban street environment: a research agenda|journal=Proceedings of the Institution of Civil Engineers – Municipal Engineer|volume=171|issue=1|pages=15–25|doi=10.1680/jmuen.16.00062|issn=0965-0903}}</ref> == ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ == === ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು === ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ಕಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಚರ್ಚೆಗಳ ಮಂಡಳಿಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಕಾರ್ ಸಂಚರಣೆ, ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ, ಪರಿಸರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರು ನಿಯಂತ್ರಣ. <ref name="Zhao_2018">{{Cite journal|last=Zhao|first=Jianfeng|last2=Liang|first2=Bodong|last3=Chen|first3=Qiuxia|date=2 January 2018|title=The key technology toward the self-driving car|journal=International Journal of Intelligent Unmanned Systems|volume=6|issue=1|pages=2–20|doi=10.1108/IJIUS-08-2017-0008|issn=2049-6427}}</ref>೨೦೨೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ನಾವು ಯೋಚಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. <ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2019/12/9/21000085/waymo-fully-driverless-car-self-driving-ride-hail-service-phoenix-arizona|title=Waymo's driverless car: ghost-riding in the back seat of a robot|last=Andrew J. Hawkins|date=9 December 2019|website=[[The Verge]]|access-date=11 April 2022}}</ref> <ref name="2020_tech_report"/> ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://esource.dbs.ie/handle/10788/4340|title=Deep Learning in Games to Improve Autonomous Driving|last=Rafael Borghi|date=10 January 2022|website=[[Dublin Business School]]|access-date=11 September 2022}}</ref> === ಹೈಬ್ರಿಡ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ === ಹೈಬ್ರಿಡ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಎನ್ನುವುದು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್‌ಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸ್ಥಳ ಡೇಟಾ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು [[ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ|ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಏಕಕಾಲಿಕ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. '''ಸಂವೇದನೆ'''ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂವೇದಕಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="2020_tech_report"/> ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂವೇದಕಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಡಾರ್ (ಲೈಟ್ ಡಿಟೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ರೇಂಜಿಂಗ್), ಸ್ಟಿರಿಯೊ ದೃಷ್ಟಿ, [[ಜಿಪಿಎಸ್|ಜಿಪಿಎಸ್‌]] ಮತ್ತು ಐಎಮ್‌‍ಯು ಸೇರಿವೆ. <ref name="IEEE2">{{Cite journal|title=An Introduction to Inertial and Visual Sensing|first=Peter|last=Corke|first2=Jorge|last2=Lobo|first3=Jorge|last3=Dias|date=1 June 2007|volume=26|issue=6|journal=The International Journal of Robotics Research|doi=10.1177/0278364907079279|pages=519–535}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಯೆಸಿಯನ್ ಏಕಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಳೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ (ಎಸ್‍ಎಲ್‍ಎಎಮ್‌) ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಬಹು ಸಂವೇದಕಗಳಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳ ಅಂದಾಜುಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆ ನವೀಕರಣಗಳಿಗೆ ಆಫ್-ಲೈನ್ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="IEEE1">{{Cite journal|journal=IEEE Robotics & Automation Magazine|title=Simultaneous localization and mapping|volume=13|issue=2|pages=99–110|date=5 June 2006|issn=1070-9932|doi=10.1109/mra.2006.1638022|last=Durrant-Whyte|first=H.|last2=Bailey|first2=T.}}</ref> ವೇಮೊ ಇತರ ಚಲಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ (ಡಿಎಟಿಎಮ್‌ಓ) ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಎಎಮ್‌‍ ನ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಕಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿಗಳಂತಹ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸರಳವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ರಸ್ತೆಬದಿಯ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಲೊಕೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (ಆರ್‌ಟಿಎಲ್‌ಎಸ್‌‍) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. '''ನಕ್ಷೆಗಳು'''ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವರ್ಗದ ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಮ್ಯಾಪ್‌ಗಳು (ಎಚ್‍ಡಿ ನಕ್ಷೆಗಳು) ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಎರಡು ಆರ್ಡರ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. <ref name="2020_tech_report">{{Cite web|url=https://www.wevolver.com/article/2020.autonomous.vehicle.technology.report|title=2020 Autonomous Vehicle Technology Report|date=20 February 2020|website=Wevolver|access-date=11 April 2022}}</ref> ಮೇ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, [[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] (ಎಮ್‍ಐಟಿ) ಯ ಸಂಶೋಧಕರು ತಾವು ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡದ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2018/5/13/17340494/mit-self-driving-car-unmapped-country-rural-road|title=MIT built a self-driving car that can navigate unmapped country roads|last=Hawkins|first=Andrew J.|date=13 May 2018|website=The Verge|access-date=14 May 2018}}</ref> ತಮ್ಮ ಗಣಕ ಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ (ಸಿಎಸ್‍ಅಐಎಲ್‍) ಸಂಶೋಧಕರು ಮ್ಯಾಪ್ಲೈಟ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ೩ಡಿ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸದೆ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಇಲ್ಲದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಾಹನದ ಜಿಪಿಎಸ್‌‍ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. [[ಒಪನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮ್ಯಾಪ್|ಓಪನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಮ್ಯಾಪ್‌ನಂತಹ]] "ವಿರಳವಾದ ಸ್ಥಳಶಾಸ್ತ್ರದ ನಕ್ಷೆ" (ಅಂದರೆ ರಸ್ತೆಗಳ ೨ಡಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ) ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಸಂವೇದಕಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://news.mit.edu/2018/self-driving-cars-for-country-roads-mit-csail-0507|title=Self-driving cars for country roads: Today's automated vehicles require hand-labeled 3-D maps, but CSAIL's MapLite system enables navigation with just GPS and sensors.|last=Connor-Simons|first=Adam|last2=Gordon|first2=Rachel|date=7 May 2018|access-date=14 May 2018}}</ref> '''ಸಂವೇದಕ ಸಮ್ಮಿಲನ'''ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂವೇದಕ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇದು ಪರಿಸರದ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾದ, ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ನೋಟವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಕಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಂವೇದಕಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://medium.com/udacity/how-self-driving-cars-work-f77c49dca47e|title=How Self-Driving Cars Work|date=14 December 2017|access-date=18 April 2018}}</ref> ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಾಲಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು, ಲಿಡಾರ್ ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಡಾರ್ ಸಂವೇದಕಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಿರತೆಯು ಒಂದು ದೋಷಯುಕ್ತ ಸಂವೇದಕದಿಂದಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Yeong|first=De Jong|last2=Velasco-Hernandez|first2=Gustavo|last3=Barry|first3=John|last4=Walsh|first4=Joseph|date=2021|title=Sensor and Sensor Fusion Technology in Autonomous Vehicles: A Review|journal=Sensors|language=en|volume=21|issue=6|pages=2140|doi=10.3390/s21062140|pmid=33803889|pmc=8003231|bibcode=2021Senso..21.2140Y|issn=1424-8220}}</ref> '''ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ'''ಮೂಲದಿಂದ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಮಾನ್ಯವಾದ ಕಾನ್ಫಿಗರೇಶನ್‌ಗಳ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆಯು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ . ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಭವಿಸುವ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳು ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ವೊರೊನೊಯ್ ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ಆಕ್ಯುಪೆನ್ಸಿ ಗ್ರಿಡ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಾಹನದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www.electronicsforu.com/market-verticals/automotive/design-considerations-autonomous-vehicles|title=Design Considerations For Autonomous Vehicles|last=Deepshikha Shukla|date=16 August 2019|access-date=18 April 2018}}</ref> ಚಾಲನಾ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ವಾಹನವು ಲೇನ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮುಕ್ತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಹನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಓಡಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಸರಳವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆಯು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ. ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಎರಡು ತಂತ್ರಗಳು ಗ್ರಾಫ್-ಆಧಾರಿತ ಹುಡುಕಾಟ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ-ಆಧಾರಿತ ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್ ತಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಗ್ರಾಫ್-ಆಧಾರಿತ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ವಾಹನ/ಅಡೆತಡೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಾದುಹೋಗುವುದು ಎಂಬಂತಹ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವಿಭಿನ್ನ-ಆಧಾರಿತ ಆಪ್ಟಿಮೈಸೇಶನ್ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ವಾಹನದ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/318805881|title=Computing possible driving corridors for automated vehicles|last=Althoff|first=Matthias|last2=Sontges|first2=Sebastian|date=June 2017}}</ref> === ತಂತಿಯಿಂದ ಚಾಲನೆ === ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಂತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಚಾಲನೆ ಎನ್ನುವುದು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲಾದ ವಾಹನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. === ಚಾಲಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ === ಚಾಲಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಚಾಲಕನ ಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಚಾಲಕನಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ವಾಹನ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಎಸ್‌‍ಎಇ ೨ನೇ ಹಂತದ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದಂತೆ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ಚಾಲಕನ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಹಂತ ೩ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡೆವಲಪರ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.sbdautomotive.com/en/news-insight-driver-monitoring|title=Why driver monitoring will be critical to next-generation autonomous vehicles|last=Alain Dunoyer|date=27 January 2022|website=SBD Automotive|access-date=13 May 2022|archive-date=31 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531134243/https://www.sbdautomotive.com/en/news-insight-driver-monitoring|url-status=dead}}</ref> === ವಾಹನ ಸಂವಹನ === ವಾಹನ ಸಂವಹನವು ರಸ್ತೆಬದಿಯ ಸಂವಹನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ವಾಹನಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ವಾಹನ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಬದಿಯ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪೀರ್-ಟು-ಪೀರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ನೋಡ್‌ಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಪರಸ್ಪರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂಪರ್ಕವು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳು ಸ್ವಾಯತ್ತವಲ್ಲದ ದಟ್ಟಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.smartcitiesworld.net/opinions/opinions/driving-autonomous-vehicles-forward-with-intelligent-infrastructure|title=Driving autonomous vehicles forward with intelligent infrastructure|last=Mike Beevor|date=11 April 2019|website=Smart Cities World|access-date=27 April 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.nhtsa.gov/DOT/NHTSA/NVS/Crash%20Avoidance/Technical%20Publications/2010/811381.pdf|title=Frequency of Target Crashes for IntelliDrive Safety Systems|date=October 2010|website=[[US National Highway Traffic Safety Administration|NHTSA]]|access-date=27 April 2022|archive-date=5 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210405114215/https://www.nhtsa.gov/DOT/NHTSA/NVS/Crash%20Avoidance/Technical%20Publications/2010/811381.pdf|url-status=deviated|archivedate=5 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210405114215/https://www.nhtsa.gov/DOT/NHTSA/NVS/Crash%20Avoidance/Technical%20Publications/2010/811381.pdf}}</ref> ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಕ್ಲೌಡ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಯಾರಕರ ಬಳಸಿದ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. <ref name="2020_tech_report"/> === ಮರು-ಪ್ರೋಗ್ರಾಮೆಬಲ್ === ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳು ವಾಹನವನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಂದರೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ರಿಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ನವೀಕರಣಗಳು ಮಾಲೀಕರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು (ಉದಾ. ಕುರುಡರ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ತಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಾಹನವು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕುರುಡು ವ್ಯಕ್ತಿ). ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳ ಈ ಮರು-ಪ್ರೋಗ್ರಾಮೆಬಲ್ ಭಾಗದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ನವೀಕರಣಗಳು ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ [[ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ|ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆಯ]] ಮೂಲಕ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳು ಕೆಲವು ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು (ಉದಾ. ಹೊಸ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ನಕ್ಷೆಗಳು ಅಥವಾ ಹೊಸ ಛೇದಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ) ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಈ ರಿಪ್ರೊಗ್ರಾಮೆಬಲ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುಎನ್‍ಇಸಿಇ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="unece156">{{Cite web|url=https://unece.org/transport/documents/2021/03/standards/un-regulation-no-156-software-update-and-software-update|title=UN Regulation No. 156 – Software update and software update management system|date=4 March 2021|website=[[United Nations Economic Commission for Europe|UNECE]]|access-date=20 March 2022}}</ref> === ಮಾಡ್ಯುಲಾರಿಟಿ === ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಹಲವಾರು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ಲೇಯರ್ಡ್ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಮೂಲಕ ಮುಂದೆ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದು. ಲೇಯರ್ಡ್ ಮಾಡ್ಯುಲರ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ನಾಲ್ಕು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಸಾಧನಗಳು, ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೌತಿಕ ವಾಹನಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಡಿಲವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಪದರಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಬಹುದು. # ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೊದಲ ಪದರವು ಸಾಧನದ ಪದರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪದರವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ತಾರ್ಕಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಯಂತ್ರಗಳು. ಭೌತಿಕ ಯಂತ್ರವು ನಿಜವಾದ ವಾಹನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಾಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರೊಸ್ಸೆರಿ). ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಭೌತಿಕ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಾರ್ಕಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಇತರ ಪದರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. # ಸಾಧನದ ಪದರದ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಲೇಯರ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಪದರವು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಭೌತಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಸರಣ. ಭೌತಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಪದರವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳ ರಾಡಾರ್‌ಗಳು, ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮುಂದೆ, ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಪದರವು ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಇತರ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಲೇಯರ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಸಂವಹನ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. # ಸೇವಾ ಪದರವು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಚಾಲನಾ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ, ರಸ್ತೆಗಳು ಅಥವಾ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು, ರಚಿಸುವುದು, ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನ (ಮತ್ತು ಅದರ ಮಾಲೀಕರು) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. # ಮಾದರಿಯ ಅಂತಿಮ ಪದರವು ವಿಷಯಗಳ ಪದರವಾಗಿದೆ. ಈ ಪದರವು ಧ್ವನಿಗಳು, ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳು ತಮ್ಮ ಚಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ, ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ವಿಷಯಗಳ ಪದರವು ವಿಷಯದ ಮೂಲ, ಮಾಲೀಕತ್ವ, ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ, ಎನ್‌ಕೋಡಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳು, ವಿಷಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು, ಜಿಯೋ-ಟೈಮ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಟಾಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಡೈರೆಕ್ಟರಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. === ಏಕರೂಪೀಕರಣ === ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು, ಅವುಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾ. ರಾಡಾರ್, ಜಿಪಿಎಸ್‌‍, ಚಲನೆಯ ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ದೃಷ್ಟಿ). ಏಕರೂಪೀಕರಣವು ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ ಅವುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರವಾನಿಸಬಹುದು, ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, [[ಐಎಸ್ಓ|ಐಎಸ್‌ಓ]] /ಟಿಸಿ ೨೨ ವಾಹನದ ಸಾರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.iso.org/committee/46706.html|title=ISO/TC 22: Road vehicles|website=[[International Organization for Standardization|ISO]]|access-date=11 May 2022}}</ref> ಮತ್ತು [[ಐಎಸ್ಓ|ಐಎಸ್‌ಓ]] /ಟಿಸಿ ೨೦೪ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೇಲ್ಮೈ ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.iso.org/committee/54706.html|title=ISO/TC 204: Intelligent transport systems|website=[[International Organization for Standardization|ISO]]|access-date=11 May 2022|archive-date=12 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220512102331/https://www.iso.org/committee/54706.html|url-status=dead}}</ref>ಎಡಿ/ಎಡಿಎಎಸ್‌‍ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಸಂಪರ್ಕ, ಮಾನವ ಸಂವಹನ, ವಾಹನದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ನಿರ್ವಹಣೆ/ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಡೈನಾಮಿಕ್ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನೀಕರಣ, ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಡೊಮೇನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.connectedautomateddriving.eu/standards/standards-collection/|title=Standards Collection|website=connected automated driving.eu|access-date=23 November 2021|archive-date=22 ನವೆಂಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122234007/https://www.connectedautomateddriving.eu/standards/standards-collection/|url-status=deviated|archivedate=22 ನವೆಂಬರ್ 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211122234007/https://www.connectedautomateddriving.eu/standards/standards-collection/}}</ref> === ಗಣಿತ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮಾದರಿ === ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಮೊಬೈಲ್ಯೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಗಣಿತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದನ್ನು "ಜವಾಬ್ದಾರಿ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆ (ಆರ್‌ಎಸ್‌‍ಎಸ್‌)" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite arXiv|title=On a Formal Model of Safe and Scalable Self-driving Cars}}</ref> ಇದು ಐಇಇಇ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ "ಐಇಇಇ ಪಿ೨೮೪೬: ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನ ನಿರ್ಧಾರ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಗಣನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾದರಿ" ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://sagroups.ieee.org/2846/|title=WG: VT/ITS/AV Decision Making|website=[[IEEE Standards Association]]|access-date=18 July 2022|archive-date=18 ಜುಲೈ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220718061845/https://sagroups.ieee.org/2846/|url-status=dead}}</ref> ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ (ಎನ್‌‍ಐಐ, ಜಪಾನ್) ಸಂಶೋಧನಾ ಗುಂಪು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ತರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲು "ಗೋಲ್-ಅವೇರ್ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌" ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite journal|first=Ichiro|last=Hasuo|first2=Clovis|last2=Eberhart|first3=James|last3=Haydon|first4=Jérémy|last4=Dubut|first5=Brandon|last5=Bohrer|first6=Tsutomu|last6=Kobayashi|first7=Sasinee|last7=Pruekprasert|first8=Xiao-Yi|last8=Zhang|first9=Erik|last9=Andre Pallas|date=5 July 2022|title=Goal-Aware RSS for Complex Scenarios Via Program Logic|url=https://ieeexplore.ieee.org/document/9815834|journal=IEEE Transactions on Intelligent Vehicles|language=en|pages=1–33|doi=10.1109/TIV.2022.3169762|arxiv=2207.02387}}</ref> == ಸವಾಲುಗಳು == === ಅಡೆತಡೆಗಳು === ವಿವರಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿದ ವಾಹನ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿವಾದಗಳಂತಹ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸವಾಲುಗಳಿಂದ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. <ref name="auto">{{Cite book|title=Being digital|last=Negroponte|first=Nicholas|date=1 January 2000|publisher=Vintage Books|isbn=978-0679762904|oclc=68020226}}</ref> <ref name="auto1">{{Cite web|url=http://www.technewsworld.com/story/83102.html|title=Feds Put AI in the Driver's Seat|last=Adhikari|first=Richard|date=11 February 2016|website=Technewsworld|access-date=12 February 2016}}</ref> ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಾಹನಗಳ ಸ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಲ್ಲದವುಗಳಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಮಯ, <ref>{{Cite web|url=https://www.zdnet.com/article/nhtsa-chief-takes-conservative-view-on-autonomous-vehicles/|title=NHTSA chief takes conservative view on autonomous vehicles: "If you had perfect, connected autonomous vehicles on the road tomorrow, it would still take 20 to 30 years to turn over the fleet."|last=Nichols|first=Greg|date=13 February 2016|publisher=ZDNet|access-date=17 February 2016}}</ref> ಹೀಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧ, <ref name="auto2">{{Cite web|url=http://www.prnewswire.com/news-releases/new-allstate-survey-shows-americans-think-they-are-great-drivers---habits-tell-a-different-story-126563103.html|title=New Allstate Survey Shows Americans Think They Are Great Drivers – Habits Tell a Different Story|date=2 August 2011|access-date=7 September 2013}}</ref> ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ, <ref name="auto3">{{Cite news|url=https://www.npr.org/2015/07/31/427990392/remembering-when-driverless-elevators-drew-skepticism|title=Remembering When Driverless Elevators Drew Skepticism|last=Henn|first=Steve|date=31 July 2015|work=NPR.org|access-date=14 August 2016|publisher=[[NPR]]}}</ref> ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ. <ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/quora/2013/09/24/will-regulators-allow-self-driving-cars-in-a-few-years/|title=Will Regulators Allow Self-Driving Cars in a Few Years?|date=24 September 2013|work=Forbes|access-date=5 January 2014}}</ref> ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸೈಬರ್‌ಟಾಕ್‌ಗಳು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಚಾಲನೆಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು. <ref>{{Cite journal|last=Alsulami|first=Abdulaziz A.|last2=Abu Al-Haija|first2=Qasem|last3=Alqahtani|first3=Ali|last4=Alsini|first4=Raed|date=15 July 2022|title=Symmetrical Simulation Scheme for Anomaly Detection in Autonomous Vehicles Based on LSTM Model|journal=Symmetry|language=en|volume=14|issue=7|pages=1450|doi=10.3390/sym14071450|bibcode=2022Symm...14.1450A|issn=2073-8994}}</ref> ಇತರ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವೈಪರೀತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಡಿ-ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಚಾಲಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, <ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2013/11/18/5120270/reliance-on-autopilot-is-now-the-biggest-threat-to-flight-safety|title=Reliance on autopilot is now the biggest threat to flight safety, study says|last=Newton|first=Casey|date=18 November 2013|website=The Verge|access-date=19 November 2013}}</ref> ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನಿವಾರ್ಯ ಅಪಘಾತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ಹಾನಿಕಾರಕ ಕ್ರಮಗಳ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ನೈತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು (' ಟ್ರಾಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ') <ref>{{Cite journal|title=Forced-choice decision-making in modified trolley dilemma situations: a virtual reality and eye tracking study|journal=Frontiers in Behavioral Neuroscience|volume=8|page=426|first=Alexander|last=Skulmowski|first2=Andreas|last2=Bunge|date=16 December 2014|first3=Kai|last3=Kaspar|first4=Gordon|last4=Pipa|doi=10.3389/fnbeh.2014.00426|pmid=25565997|pmc=4267265}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರನ್ನು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ, ದೊಡ್ಡ ಡೇಟಾ ಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪೋಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರವೇಶದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ಥಳ, ಸಂಘ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳನುಗ್ಗುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಣ್ಗಾವಲು ಸಾಧ್ಯತೆ ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು ನಮೂನೆ-ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ AI, ಮತ್ತು ಪೋಲೀಸ್, ಇತರ ಚಾಲಕರು ಅಥವಾ ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಂದ ಮೌಖಿಕ ಶಬ್ದಗಳು, ಸನ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ಸೂಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. <ref name="technologyreview">{{Cite news|url=http://www.technologyreview.com/news/530276/hidden-obstacles-for-googles-self-driving-cars/|title=Hidden Obstacles for Google's Self-Driving Cars|last=Gomes|first=Lee|date=28 August 2014|work=MIT Technology Review|access-date=22 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150316001705/http://www.technologyreview.com/news/530276/hidden-obstacles-for-googles-self-driving-cars/|archive-date=16 March 2015|archivedate=16 ಮಾರ್ಚ್ 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150316001705/http://www.technologyreview.com/news/530276/hidden-obstacles-for-googles-self-driving-cars/|url-status=deviated}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Autonomous_Delivery_Vehicle_Pileup.jpg|thumb| ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಿತರಣಾ ವಾಹನಗಳು ಒಂದನ್ನೊಂದು ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿವೆ]] ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು: * ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿರುವ ನಗರದೊಳಗಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಇನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. <ref>{{Citation|last=SingularityU The Netherlands|title=Carlo van de Weijer on real intelligence|date=1 September 2016|url=https://www.youtube.com/watch?v=I6sWZMR9OZM&t=32s|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190405092754/https://www.youtube.com/watch?v=I6sWZMR9OZM&t=32s|archivedate=5 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019|access-date=21 November 2016|url-status=bot: unknown}}</ref> * ಕಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ಕಾರಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಿಯಾಗಬಹುದು. <ref>{{Cite news|url=http://business.financialpost.com/2013/09/03/hackers-find-ways-to-hijack-car-computers-and-take-control/?__lsa=5b32-d392|title=Hackers find ways to hijack car computers and take control|date=3 September 2013|work=Financial Post|access-date=7 September 2013|archive-date=9 ನವೆಂಬರ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141109160623/http://business.financialpost.com/2013/09/03/hackers-find-ways-to-hijack-car-computers-and-take-control/?__lsa=5b32-d392|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://spectrum.ieee.org/tech-talk/transportation/advanced-cars/a-connected-car-is-a-hackable-car|title=A Cloud-Connected Car Is a Hackable Car, Worries Microsoft|last=Ross|first=Philip E.|date=11 April 2014|website=IEEE Spectrum|access-date=23 April 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.v3.co.uk/v3-uk/analysis/2394924/driverless-cars-face-cyber-security-skills-and-safety-challenges|title=Driverless cars face cyber security, skills and safety challenges|last=Moore-Colyer|first=Roland|date=12 February 2015|website=v3.co.uk|access-date=24 April 2015}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Petit|first=J.|last2=Shladover|first2=S.E.|date=1 April 2015|title=Potential Cyberattacks on Automated Vehicles|journal=IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems|volume=16|issue=2|pages=546–556|doi=10.1109/TITS.2014.2342271|issn=1524-9050}}</ref> <ref name="autosens">{{Cite web|url=http://auto-sens.com/the-challenges-facing-autonomous-vehicles/|title=Challenges facing Autonomous Vehicle Development|last=Tussy|first=Ron|date=29 April 2016|publisher=AutoSens|access-date=5 May 2016}}</ref> * ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ (ಹಿಮದಂತಹ) ಕಾರಿನ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳ ಒಳಗಾಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಜಾಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. <ref name="technologyreview"/> * ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಿಬೌ, [[ಜಿಂಕೆ]] ಮತ್ತು ಎಲ್ಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ [[ಕಾಂಗರೂ|ಕಾಂಗರೂಗಳೊಂದಿಗೆ]] ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು [[ವೋಲ್ವೋ]] ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2017/jul/01/volvo-admits-its-self-driving-cars-are-confused-by-kangaroos|title=Volvo admits its self-driving cars are confused by kangaroos|last=Zhou|first=Naaman|date=1 July 2017|work=[[Guardian Australia|The Guardian]]|access-date=1 July 2017}}</ref> * ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾರುಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಮ್ಯಾಪ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು. ಈ ನಕ್ಷೆಗಳು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಸಮಂಜಸವಾದ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. * ಕಾರಿನ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಬಯಸಿದ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್‌ಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ. <ref name="tampabay">{{Cite news|url=http://www.tampabay.com/news/business/autos/automakers-say-self-driving-cars-are-on-the-horizon/2171386|title=Automakers say self-driving cars are on the horizon|last=Garvin|first=Glenn|date=21 March 2014|work=Miami Herald|access-date=22 March 2014}}</ref> * ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಫೀಲ್ಡ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮೆಬಿಲಿಟಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಘಟಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. <ref name="autosens" /> * ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. <ref name="badger">{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/wonkblog/wp/2015/01/15/5-confounding-questions-that-hold-the-key-to-the-future-of-driverless-cars/|title=5 confounding questions that hold the key to the future of driverless cars|last=Badger|first=Emily|date=15 January 2015|work=The Washington Post|access-date=22 January 2015}}</ref> * ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಡ್ರೈವಿಂಗ್‌ನ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ ಸವಾಲು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಏಜೆಂಟ್-ಆಧಾರಿತ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕಾದಂಬರಿ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್-ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳ ಅಗತ್ಯತೆ. <ref>{{Cite journal|last=Hallerbach|first=S.|last2=Xia|first2=Y.|last3=Eberle|first3=U.|last4=Koester|first4=F.|title=Simulation-Based Identification of Critical Scenarios for Cooperative and Automated Vehicles|journal=SAE International Journal of Connected and Automated Vehicles|year=2018|volume=1|issue=2|pages=93–106|publisher=SAE International|doi=10.4271/2018-01-1066|url=https://www.researchgate.net/publication/324194968}}</ref> === ಕಾಳಜಿಗಳು === '''ನಿಯಂತ್ರಣ'''೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಲು ಭವಿಷ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದರು. <ref name="law journal">{{Cite journal|last=Brodsky|first=Jessica|title=Autonomous Vehicle Regulation: How an Uncertain Legal Landscape May Hit the Brakes on Self-Driving Cars|journal=Berkeley Technology Law Journal|year=2016|volume=31|issue=Annual Review 2016|pages=851–878|url=http://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.journals/berktech31&div=28&g_sent=1&casa_token=&collection=journals#|accessdate=29 November 2017}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುಎನ್‌‍ಇಸಿಇ ಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿ.೨೯ ಜಿಆರ್‌ವಿಎ ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತೆ, ಹಂತ ೩ ಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಸುಗಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಹಂತ ೩ ರಂತೆ ಅನುಮೋದಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ. '''ಮೋಸಗೊಳಿಸುವ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್'''ಟೆಸ್ಲಾ ಅವರ "ಫುಲ್ ಸೆಲ್ಫ್-ಡ್ರೈವಿಂಗ್ (ಎಫ್‌‍ಎಸ್‌‍ಡಿ)" ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ೨ ನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ, <ref>{{Cite web|url=https://www.consumerreports.org/advertising-claims/call-to-investigate-tesla-marketing-claims-autopilot-fsd-a1181594362/|title=Senators Call for Investigation of Tesla's Marketing Claims of Its Autopilot and 'Full Self-Driving' Features|last=Keith Barry|website=[[Consumer Reports]]|access-date=13 April 2020}}</ref> <ref name="Tesla_FSD_202108">{{Cite web|url=https://www.thedrive.com/tech/39647/tesla-admits-current-full-self-driving-beta-will-always-be-a-level-2-system-emails|title=Tesla Admits Current 'Full Self-Driving Beta' Will Always Be a Level 2 System: Emails|last=Stumpf|first=Rob|date=8 March 2021|website=The Drive|access-date=29 August 2021}}</ref> ಸೆನೆಟರ್‌ಗಳು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಫೆಡರಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಮಿಷನ್ (ಎಫ್‌‍ಟಿಸಿ) ಗೆ ತನಿಖೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮರ್ಸಿಡಿಸ್-ಬೆನ್ಜ್ ಜಪಾನ್ ಕೋ.,ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಅನ್ನು ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಅವರ ಕರಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿವರಣೆಗಳಿಗೆ ವಾಸ್ತವಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಿತು. <ref name="NHK_Mercedes_2021">{{Cite news|url=https://www3.nhk.or.jp/news/html/20211210/k10013383761000.html|title=メルセデス・ベンツ日本に措置命令 事実と異なる記載 消費者庁|date=10 December 2021|work=[[NHK]], Japan|access-date=13 April 2022|language=ja|trans-title=Administrative order to Mercedes-Benz Japan Co., Ltd. for the descriptions that are different from the fact – The Consumer Affairs Agency}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ "ಆಟೋಪೈಲಟ್" ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಟೆಸ್ಲಾ ಕಾರ್‌ನಿಂದ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಪಘಾತದ ನಂತರ, "ಡ್ರೈವ್ ಪೈಲಟ್" ನೊಂದಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾಹೀರಾತು ಇ-ಕ್ಲಾಸ್ ಮಾದರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮರ್ಸಿಡಿಸ್-ಬೆನ್ಜ್ ಕೂಡ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಮಾಡಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www-thetruthaboutcars-com.translate.goog/2016/07/mercedes-benz-slammed-misleading-ad-ad-seems-go-missing/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ja&_x_tr_hl=ja&_x_tr_pto=op,sc|title=Mercedes-Benz Slammed Over Misleading Commercial|last=Steph Willems|date=28 July 2016|work=The Truth About Cars|access-date=15 April 2022}}</ref> ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮರ್ಸಿಡಿಸ್- ಬೆಂಜ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನ "ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರ್" ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www-thedrive-com.translate.goog/news/4632/mercedes-benz-to-stop-running-self-driving-car-ads?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ja&_x_tr_hl=ja&_x_tr_pto=op,sc|title=Mercedes-Benz to Stop Running "Self-Driving Car" Ads|last=Aaron Brown|date=29 July 2016|work=The Drive|access-date=15 April 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www-reuters-com.translate.goog/article/us-mercedes-marketing-idUSKCN1081VV?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ja&_x_tr_hl=ja&_x_tr_pto=op,sc|title=Mercedes rejects claims about 'misleading' self-driving car ads|date=25 April 2016|access-date=15 April 2022|agency=[[Reuters]]|archive-date=31 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531204702/https://www-reuters-com.translate.goog/article/us-mercedes-marketing-idUSKCN1081VV?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ja&_x_tr_hl=ja&_x_tr_pto=op,sc|url-status=deviated|archivedate=31 ಮೇ 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220531204702/https://www-reuters-com.translate.goog/article/us-mercedes-marketing-idUSKCN1081VV?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ja&_x_tr_hl=ja&_x_tr_pto=op,sc}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮೋಟಾರ್ ವೆಹಿಕಲ್ಸ್ (ಡಿಎಮ್‌ವಿ) ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸುವ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿತು. <ref name="cbt_2022">{{Cite news|url=https://www.cbtnews.com/california-dmw-accuses-tesla-of-deceptive-marketing-for-its-self-driving-tech/|title=California DMV accuses Tesla of deceptive marketing for its self-driving tech|date=9 August 2022|work=CBT Automotive Network|access-date=22 November 2022}}</ref> '''ಉದ್ಯೋಗ''' ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪೂಲ್ ಬೇಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web|url=https://thenextweb.com/contributors/2018/01/20/limited-talent-pool-standing-way-driverless-cars/|title=Limited talent pool is standing in the way of driverless cars|last=Silver|first=David|date=20 January 2018|website=[[The Next Web]]}}</ref> ಅಂತೆಯೇ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಪೂರೈಕೆದಾರರಂತಹ ಮೂರನೇ-ಪಕ್ಷದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಕಲಿಸಿದ ಸಮುದಾಯ-ಚಾಲಿತ ಯೋಜನೆಗಳಾದ ಡಿಐವಿ ರೋಬೋಕಾರ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.diyrobocars.com/2017/12/22/diy-robocars-first-year-in-review/|title=DIY Robocars first year in review}}</ref> ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮುಲಾ ಪೈ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಟ್ಟದ ಪಠ್ಯೇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಫಾರ್ಮುಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಚಾಲಕ-ಕಡಿಮೆ <ref>{{Cite web|url=https://spectrum.ieee.org/cars-that-think/transportation/self-driving/the-tech-that-won-the-first-formula-student-driverless-race|title=The Tech That Won the First Formula Student Driverless Race|last=Laursen|first=Lucas|date=28 August 2017|website=[[IEEE Spectrum]]}}</ref> ಪದವಿ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ನೇಮಕಾತಿ ಪೂಲ್ ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಕೋಡ್, <ref>{{Cite web|url=https://github.com/udacity/self-driving-car|title=udacity/self-driving-car|date=31 December 2018|website=GitHub}}</ref> ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳು <ref>{{Cite web|url=http://bdd-data.berkeley.edu/|title=Berkeley Deep Drive|website=bdd-data.berkeley.edu}}{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಸರಿಗಳು <ref>{{Cite web|url=https://levelfivejobs.com/glossary/|title=Glossary – Level Five Jobs|date=27 July 2018|website=levelfivejobs.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20180803163555/https://levelfivejobs.com/glossary/|archive-date=3 August 2018|access-date=3 August 2018|archivedate=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180803163555/https://levelfivejobs.com/glossary/|url-status=deviated}}</ref> ನಂತಹ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಮವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. '''ದೇಶದ ಭದ್ರತೆ'''೨೦೨೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ, ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ಕಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಳಜಿಯು ಬಳಕೆದಾರರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಡೇಟಾದ ಸಂಗ್ರಹವು, ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ, ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಗುರಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.csis.org/analysis/national-security-implications-leadership-autonomous-vehicles|title=National Security Implications of Leadership in Autonomous Vehicles|last=James Andrew Lewis|date=28 June 2021|website=[[Center for Strategic and International Studies|CSIS]]|access-date=12 April 2022}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಮಾಜಿ ಆಪಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಅನ್ನು [[ಫ಼ೆಡರಲ್ ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ಼್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್|ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್]] (ಎಫ್‌ಬಿಐ) ಸ್ಯಾನ್ ಜೋಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಎಸ್‌ಜೆಸಿ) ಚೀನಾಕ್ಕೆ ವಿಮಾನ ಹತ್ತಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಪಲ್‌ನ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕದ್ದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು. . <ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/morning-mix/wp/2018/07/11/ex-apple-engineer-arrested-on-his-way-to-china-charged-with-stealing-companys-autonomous-car-secrets/|title=Ex-Apple engineer arrested on his way to China, charged with stealing company's autonomous car secrets|last=Allyson Chiu|date=11 July 2018|work=[[The Washington Post]]|access-date=18 April 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.cnbc.com/2022/08/22/former-apple-employee-xiaolang-zhang-pleads-guilty-.html|title=Former Apple engineer accused of stealing automotive trade secrets pleads guilty|last=Kif Leswing|date=22 August 2022|access-date=23 August 2022|publisher=[[CNBC]]}}</ref> ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಆಪಲ್ ಉದ್ಯೋಗಿ ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ಕಾರ್ ಯೋಜನೆಯ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಕದಿಯುವ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2019/1/30/18203718/apple-self-driving-trade-secrets-china-titan|title=A second Apple employee was charged with stealing self-driving car project secrets|last=Sean O'Kane|date=30 January 2019|work=[[The Verge]]|access-date=18 April 2022}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ (ಡಿಓಜೆ) ಚೀನೀ ಭದ್ರತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕದಿಯಲು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಡೇಟಾವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ದಾಳಿಯನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.justice.gov/opa/pr/four-chinese-nationals-working-ministry-state-security-charged-global-computer-intrusion|title=Four Chinese Nationals Working with the Ministry of State Security Charged with Global Computer Intrusion Campaign Targeting Intellectual Property and Confidential Business Information, Including Infectious Disease Research|date=19 July 2021|website=[[United States Department of Justice|DOJ, US]]|access-date=14 June 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2021/07/19/us/politics/chinese-hackers-justice-dept.html|title=The Justice Dept. accuses Chinese security officials of a hacking attack seeking data on viruses like Ebola.|last=Katie Benner|date=19 July 2021|work=[[The New York Times]]|access-date=14 June 2022}}</ref> ಚೀನಾ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ "ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಡೇಟಾ ಭದ್ರತೆ (ಟ್ರಯಲ್) ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು" ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="CN_ADS_2021">{{Cite web|url=https://www.kwm.com/cn/en/insights/latest-thinking/china-issues-new-rules-on-data-security-in-auto-industry.html|title=China MIIT formulating new rules on data security|last=Mark Schaub|last2=Atticus Zhao|date=24 August 2021|website=[[King & Wood Mallesons]]|access-date=23 April 2022|last3=Mark Fu}}</ref> ಲೀಪ್‌ಫ್ರಾಗ್ಗಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಇದು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.csis.org/analysis/ai-and-avs-implications-us-china-competition|title=Transcript: AI and AVs: Implications in U.S.-China Competition|date=27 April 2022|website=[[Center for Strategic and International Studies|CSIS]]|access-date=24 May 2022}}</ref> ಅಲ್ಲದೆ, ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ವಿ೨ಎಕ್ಸ್‌‍ (ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ವೆಹಿಕಲ್-ಟು-ಎವೆರಿಥಿಂಗ್) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ೫ಜಿ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.zdnet.com/article/guide-to-autonomous-vehicles-what-business-leaders-need-to-know/|title=What is V2X communication? Creating connectivity for the autonomous car era|last=Charles McLellan|date=4 November 2019|publisher=[[ZDNet]]|access-date=8 May 2022}}</ref> ನವೆಂಬರ್‌ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಮದು ಮಾಡಿದ ಚೀನೀ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಟ್ರೋಜನ್ ಹಾರ್ಸ್ ಆಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿದೆ. <ref name="Wired_2022">{{Cite news|url=https://www.wired.co.uk/article/autonomous-vehicles-china-us-national-security|title=Autonomous Vehicles Join the List of US National Security Threats|date=21 November 2022|work=[[Wired (magazine)|Wired]]|access-date=22 November 2022}}</ref> === ಮಾನವ ಅಂಶಗಳು === '''ಚಲಿಸುವ ಅಡೆತಡೆಗಳು''' ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಪಾದಚಾರಿಗಳು, ಬೈಸಿಕಲ್ ಸವಾರರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಚಾಲನಾ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳಾಗಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಮಾಡಬೇಕು. <ref name=":7"/> ಮಾನವ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸವಾಲು ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಾಲಕ ಇಲ್ಲ. ಡ್ರೈವ್ ಎಐ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವಾಹನದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಎಲ್‍ಇಡಿ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. "ಈಗ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ದಾಟಬೇಡ" ಮತ್ತು "ನೀವು ದಾಟಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುವಿರಿ" ಎಂಬಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/mach/science/what-s-big-orange-covered-leds-start-s-new-approach-ncna897151|title=What's big, orange and covered in LEDs? This start-up's new approach to self-driving cars|publisher=NBC News}}</ref> '''ಹಸ್ತಾಂತರ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ಪರಿಹಾರ''' ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಎರಡು ಮಾನವ ಅಂಶಗಳ ಸವಾಲುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನೆಯಿಂದ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಚಾಲನೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು ಒಂದು. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾನವ ಅಂಶಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಜನರು ನಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಚಾಲಕನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಚಾಲಕನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www-robsonforensic-com.translate.goog/articles/autonomous-vehicle-human-factors-expert?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ja&_x_tr_hl=ja&_x_tr_pto=op,sc|title=Human Factors behind Autonomous Vehicles|date=25 April 2018|website=Robson Forensic|access-date=17 April 2022}}</ref> ಎರಡನೆಯ ಸವಾಲನ್ನು ಅಪಾಯ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸುರಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಬದಲು, ಜನರು ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ಆಟೊಪೈಲಟ್‌ನ ಬಳಕೆದಾರರು ರಸ್ತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿರಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯ ಸಲಹೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾದಚಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ಸವಾರರು ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದು. '''ನಂಬಿಕೆ''' ಜನರು ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಬೇಕು. <ref>{{Cite journal|date=1 January 2015|title=Trust in Automation – Before and After the Experience of Take-over Scenarios in a Highly Automated Vehicle|journal=Procedia Manufacturing|volume=3|pages=3025–3032|doi=10.1016/j.promfg.2015.07.847|issn=2351-9789|last=Gold|first=Christian|last2=Körber|first2=Moritz|last3=Hohenberger|first3=Christoph|last4=Lechner|first4=David|last5=Bengler|first5=Klaus}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://gmauthority.com/blog/2017/08/survey-data-suggests-self-driving-cars-could-be-slow-to-gain-consumer-trust/|title=Survey Data Suggests Self-Driving Cars Could Be Slow To Gain Consumer Trust|work=GM Authority|access-date=3 September 2018}}</ref> ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ಎಲಿವೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ನಿಲುಗಡೆ ಬಟನ್‌ನಂತಹ ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.npr.org/2015/07/31/427990392/remembering-when-driverless-elevators-drew-skepticism|title=Remembering When Driverless Elevators Drew Skepticism|work=NPR.org}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.npr.org/sections/money/2015/07/29/427467598/episode-642-the-big-red-button|title=Episode 642: The Big Red Button|work=NPR.org}}</ref> ಮಾನವ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ನಡುವೆ ಮೂರು ವಿಧದ ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ. <ref name=":13">{{Cite journal|date=1 February 2020|title=Shared autonomous vehicle services: A comprehensive review|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0968090X19303493|journal=Transportation Research Part C: Emerging Technologies|volume=111|pages=255–293|doi=10.1016/j.trc.2019.12.008|issn=0968-090X|last=Narayanan|first=Santhanakrishnan|last2=Chaniotakis|first2=Emmanouil|last3=Antoniou|first3=Constantinos}}</ref> ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ನಡುವಿನ ಇತ್ಯರ್ಥದ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. <ref name=":13" /> ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. <ref name=":13" /> ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಘಟನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಲಿತ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. <ref name=":13" /> === ನೈತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು === '''ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ತಾರ್ಕಿಕತೆ''' ಅಪಘಾತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರೆ ಯಾರನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. <ref name=":2">{{Cite journal|last=Alexander Hevelke|last2=Julian Nida-Rümelin|title=Responsibility for Crashes of Autonomous Vehicles: An Ethical Analysis|journal=Sci Eng Ethics|year=2015|volume=21|issue=3|pages=619–630|doi=10.1007/s11948-014-9565-5|pmid=25027859|pmc=4430591}}</ref> ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರ ಪರವಾನಗಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ (ಇಯುಎಲ್‍ಎ ಗಳು) ಸಹಿ ಮಾಡಲು ವಿನಂತಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾವುದೇ ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Pattinson|first=Jo-Ann|last2=Chen|first2=Haibo|last3=Basu|first3=Subhajit|date=2018|title=Legal issues in automated vehicles: critically considering the potential role of consent and interactive digital interfaces|url=https://www.nature.com/articles/s41599-020-00644-2|journal=Humanities and Social Sciences Communications|volume=7}}</ref> ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ವಿಮೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಅದು ಅಪಘಾತದ ಬಲಿಪಶುಗಳು ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":2" /> ವಾಹನಗಳ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಮಾಡಿದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತುಎವಿ ಯ ಘಟಕಗಳ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಫಲ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಬಹುದಾದ ಇತರ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪಕ್ಷಗಳು. <ref>{{Cite journal|last=Gary E. Marchant|last2=Rachel A. Lindor|title=The Coming Collision Between Autonomous Vehicles and the Liability System|url=https://digitalcommons.law.scu.edu/lawreview/vol52/iss4/6/|journal=Santa Clara Law Review|date=17 December 2012|volume=52|issue=4|page=1321}}</ref> '''ಟ್ರಾಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಪರಿಣಾಮಗಳು''' ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ವಾಹನದ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಅಥವಾ ಕಾರು ತಯಾರಕರು ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ನೈತಿಕ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೈತಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಯೋಗದ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ, ಟ್ರಾಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ : ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಎವಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಗೋಡೆಗೆ ದೂಡುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಕಾರು ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. <ref>{{Cite journal|last=Himmelreich|first=Johannes|date=17 May 2018|title=Never Mind the Trolley: The Ethics of Autonomous Vehicles in Mundane Situations|journal=Ethical Theory and Moral Practice|volume=21|issue=3|pages=669–684|doi=10.1007/s10677-018-9896-4|issn=1386-2820}}</ref> ಸಂಶೋಧಕರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ವರ್ತನೆಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಎರಡು ನೈತಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಡಿಯಾಂಟಾಲಜಿ ಮತ್ತು [[ಉಪಯುಕ್ತತಾವಾದ|ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನ್]] . <ref name=":7"/> <ref name=":3">{{Cite book|url={{google books |plainurl=y |id=TxmfDAAAQBAJ}}|title=Road vehicle automation|last=Meyer|first=G.|last2=Beiker|first2=S|publisher=Springer International Publishing|year=2014|pages=93–102}}</ref> ಡಿಯೊಂಟೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರು ಯಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಲಿಖಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಯುಟಿಲಿಟೇರಿಯನಿಸಂ, ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರ್ಯಾಶ್‌ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳು ಬಹು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref name=":7" /> <ref name=":3" /> ಇತ್ತೀಚಿಗೆ, ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೈತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು ಅಂದರೆ, ಉಪಯುಕ್ತತಾವಾದ, ಡಿಯೋಂಟಾಲಜಿ, ಸಾಪೇಕ್ಷತಾವಾದ, ನಿರಂಕುಶವಾದ (ಮಾನಿಸಂ) ಮತ್ತು ಬಹುತ್ವವಾದ, ಅನಿವಾರ್ಯ ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ತನಿಖೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Karnouskos|first=Stamatis|year=2020|title=Self-Driving Car Acceptance and the Role of Ethics|journal=IEEE Transactions on Engineering Management|volume=67|issue=2|pages=252–265|doi=10.1109/TEM.2018.2877307|issn=0018-9391}}</ref> ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನರು ಅಗಾಧವಾಗಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ವಿಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಮಾಡಲು ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಾಲನಾ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref name="Jean-François Bonnefon 1510">{{Cite journal|last=Jean-François Bonnefon|last2=Azim Shariff|last3=Iyad Rahwan|title=The Social Dilemma of Autonomous Vehicles|journal=Science|year=2016|volume=352|issue=6293|pages=1573–6|doi=10.1126/science.aaf2654|pmid=27339987|bibcode=2016Sci...352.1573B|arxiv=1510.03346}}</ref> ಇತರರು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಪ್ರಚಾರದ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕೆಂದು ಜನರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸ್ವತಃ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಾಹನದೊಳಗಿನ ಜನರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. <ref name="Jean-François Bonnefon 1510" /> ಇದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಗಳನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಉಪಯುಕ್ತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. <ref name="Jean-François Bonnefon 1510" /> ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಜನರು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಅದರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. <ref name="Jean-François Bonnefon 1510" /> ಬೋನೆಫೋನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು. ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನ ನೈತಿಕ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್‌ಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. <ref name="Jean-François Bonnefon 1510"/> ಏಕೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಉಪಯುಕ್ತ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಜನರು ಸ್ವಯಂ-ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಅದು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. <ref name="Jean-François Bonnefon 1510" /> ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾರುಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವುದು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಹಲವಾರು ಜೀವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Jean-François Bonnefon 1510" /> '''ಗೌಪ್ಯತೆ''' ಗೌಪ್ಯತೆ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ (ನೋಡಿ [[ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ|ಡೇಟಾ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] ). ಈ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಧ್ವನಿ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್, ವೀಡಿಯೊ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್, ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳು, ನಡವಳಿಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳು, ಮಾಹಿತಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. <ref name=":8">{{Cite journal|last=Lim|first=Hazel Si Min|last2=Taeihagh|first2=Araz|year=2018|title=Autonomous Vehicles for Smart and Sustainable Cities: An In-Depth Exploration of Privacy and Cybersecurity Implications|journal=Energies|volume=11|issue=5|page=1062|doi=10.3390/en11051062|bibcode=2018arXiv180410367L|arxiv=1804.10367}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2016/03/self-driving-cars-and-the-looming-privacy-apocalypse/474600/|title=How Self-Driving Cars Will Threaten Privacy|last=Lafrance|first=Adrienne|date=21 March 2016|access-date=4 November 2016}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Jack|first=Boeglin|date=1 January 2015|title=The Costs of Self-Driving Cars: Reconciling Freedom and Privacy with Tort Liability in Autonomous Vehicle Regulation|url=http://digitalcommons.law.yale.edu/yjolt/vol17/iss1/4|journal=Yale Journal of Law and Technology|volume=17|issue=1}}</ref> ಈ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಕಣ್ಗಾವಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇತರ ಡೇಟಾ ಸೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ. <ref name=":8" /> == ಪರೀಕ್ಷೆ == === ವಿಧಾನಗಳು === ವಿವಿಧ ಹಂತದ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ವಾಹನಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=http://www.mtc.umich.edu/|title=Mcity testing center|date=8 December 2016|website=University of Michigan|access-date=13 February 2017|archive-date=16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170216092805/http://www.mtc.umich.edu/|url-status=dead}}</ref> ಅಥವಾ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಅಥವಾ ಪರವಾನಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.dmv.ca.gov/portal/dmv/detail/vr/autonomous/testing|title=Adopted Regulations for Testing of Autonomous Vehicles by Manufacturers|date=18 June 2016|website=DMV|access-date=13 February 2017}}</ref> ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸೆಟ್‌ಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಸಬಹುದು. ತತ್ವಗಳು), <ref>{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/publications/automated-vehicle-technologies-testing-code-of-practice|title=The Pathway to Driverless Cars: A Code of Practice for testing|date=19 July 2015|access-date=8 April 2017}}</ref> ಅಥವಾ ವರ್ಚುವಲ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www.cyberbotics.com/doc/automobile/index|title=Automobile simulation example|date=18 June 2018|website=Cyberbotics|access-date=18 June 2018}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Toolchain for simulation-based development and testing of Automated Driving|last=Hallerbach|first=Sven|last2=Xia|first2=Yiqun|last3=Eberle|first3=Ulrich|last4=Koester|first4=Frank|date=3 April 2018|work=SAE World Congress 2018|series=SAE Technical Paper Series|volume=1|pages=93–106|chapter=Simulation-based Identification of Critical Scenarios for Cooperative and Automated Vehicles|doi=10.4271/2018-01-1066|access-date=22 December 2018|chapter-url=https://www.researchgate.net/publication/324194968|issue=2}}</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಿದಾಗ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳು ತಮ್ಮ ಸರಿಯಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ "ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು" ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಂದರೆ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ವಾಹನವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು; ಕಾರ್ಡಿಯನ್ ಕ್ಯೂಬ್ ಕಂಪನಿಯ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಎನ್‍ವೈಎಸ್‌ ಡಿಎಮ್‍ವಿ ಯೊಂದಿಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳಿಂದ ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://dmv.ny.gov/dmv/apply-autonomous-vehicle-technology-demonstration-testing-permit|title=Apply for an Autonomous Vehicle Technology Demonstration / Testing Permit|date=9 May 2017}}</ref> === ೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Waymo_self-driving_car_front_view.gk.jpg|thumb| ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮೌಂಟೇನ್ ವ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡುವ ವೇಮೊ ನ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರಿನ ಮೂಲಮಾದರಿ]] ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರು ತಯಾರಕರು ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಮೋಡ್‌ನಿಂದ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.dmv.ca.gov/portal/vehicle-industry-services/autonomous-vehicles/disengagement-reports/|title=Disengagement Reports|website=[[California Department of Motor Vehicles|California DMV]]|access-date=24 April 2022|archive-date=2 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220502042007/https://www.dmv.ca.gov/portal/vehicle-industry-services/autonomous-vehicles/disengagement-reports/|url-status=dead}}</ref> ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ "ವಿಚ್ಛೇದನೆ" ಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವು ಎಷ್ಟು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. <ref name="Templeton_2021">{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/bradtempleton/2021/02/09/california-robocar-disengagement-reports-reveal-about-tesla-autox-apple-others/?sh=170c8ff27fab|title=California Robocar Disengagement Reports Reveal Tidbits About Tesla, AutoX, Apple, Others|last=[[Brad Templeton]]|date=9 February 2021|work=[[Forbes]]|access-date=24 April 2022}}</ref> ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ವೇಮೊ ೩೫೨,೫೪೫ ಮೈಲಿ (೫೬೭,೩೬೬ ಕಿಮೀ) ಕ್ಕಿಂತ ೬೩ ವಿಘಟನೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸರಾಸರಿ ದೂರ ೫,೫೯೬ ಮೈಲಿ (೯,೦೦೬ ಕಿಮೀ) ನಿಲುಗಡೆಗಳ ನಡುವೆ, ಅಂತಹ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು. ವೇಮೊ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಟ್ಟು ದೂರವನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದೆ. ಅವರ ೨೦೧೭ ರ ದರವು ಪ್ರತಿ ೧,೦೦೦ ಮೈಲಿ (೧,೬೦೦ ಕಿಮೀ) ಕ್ಕೆ ೦.೧೮ ವಿಂಗಡಣೆಗಳು ಪ್ರತಿ ೧,೦೦೦ ಮೈಲಿ (೧,೬೦೦ ಕಿಮೀ) ಕ್ಕೆ ೦.೨ ಡಿಸ್‌ಎಂಗೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ೦.೮ ರಲ್ಲಿ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ. ಮಾರ್ಚ್ 2017 ರಲ್ಲಿ, ಊಬರ್‌‍ ಕೇವಲ ೦.೬೭ ಮೈಲಿ (೧.೦೮ ಕಿಮೀ) ರ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ಪ್ರತಿ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೧೭ ರ ಅಂತಿಮ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರೂಸ್ (ಈಗ [[ಜನರಲ್ ಮೋಟರ್ಸ್|ಜಿಎಮ್‌‍]] ಮಾಲೀಕತ್ವ) ಸರಾಸರಿ ೫,೨೨೪ ಮೈಲಿ (೮,೪೦೭ ಕಿಮೀ) ಒಟ್ಟು ೬೨,೬೮೯ ಮೈಲಿ (೧೦೦,೮೮೮ ಕಿಮೀ) ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಿಲುಗಡೆ ಹೊಂದಿತ್ತು . <ref name=":6">{{Cite news|url=https://www.nextbigfuture.com/2018/03/uber-self-driving-system-was-still-400-times-worse-waymo-in-2018-on-key-distance-intervention-metric.html|title=Uber' self-driving system was still 400 times worse [than] Waymo in 2018 on key distance intervention metric|last=Wang|first=Brian|date=25 March 2018|work=NextBigFuture.com|access-date=25 March 2018}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಡ್ರೈವರ್-ಲೆಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಕಾರ್, "ರೋಬೋಕಾರ್", ಅದರ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ೧.೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=http://www.euronews.com/2018/07/16/first-self-driving-race-car-completes-1-8-kilometre-track|title=First self-driving race car completes 1.8-kilometre track|date=16 July 2018|work=euronews|access-date=17 July 2018}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ದೂರದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಸ್ವಾಯತ್ತವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿತು ! rowspan="2" |ಕಾರು ತಯಾರಕ ! colspan="2" |ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ೨೦೧೬<ref name=":6"/> ! colspan="2" |ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ೨೦೧೮<ref>{{Cite web|url=https://infographic.statista.com/normal/chartoftheday_17144_test_miles_and_reportable_miles_per_disengagement_n.jpg|title=The Self-Driving Car Companies Going The Distance|last=California Department of Motor Vehicles|website=Statista|archive-url=https://web.archive.org/web/20190225203749/https://infographic.statista.com/normal/chartoftheday_17144_test_miles_and_reportable_miles_per_disengagement_n.jpg|archive-date=25 February 2019|access-date=21 December 2019|archivedate=25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190225203749/https://infographic.statista.com/normal/chartoftheday_17144_test_miles_and_reportable_miles_per_disengagement_n.jpg|url-status=deviated}}</ref> ! colspan="2" |ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ೨೦೧೯<ref>{{Cite web|url=https://venturebeat.com/2020/02/26/california-dmv-releases-latest-batch-of-autonomous-vehicle-disengagement-reports/|title=California DMV releases autonomous vehicle disengagement reports for 2019|date=26 February 2020|website=VentureBeat|access-date=30 November 2020|archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102041429/https://venturebeat.com/2020/02/26/california-dmv-releases-latest-batch-of-autonomous-vehicle-disengagement-reports/|url-status=dead}}</ref> |- ! data-sort-type="number" |ನಡುವಿನ ಅಂತರ<br /><br />ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳು ! data-sort-type="number" |ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ದೂರ ! data-sort-type="number" |ನಡುವಿನ ಅಂತರ<br /><br />ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳು ! data-sort-type="number" |ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ದೂರ ! data-sort-type="number" |ನಡುವಿನ ಅಂತರ<br /><br />ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳು ! data-sort-type="number" |ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ದೂರ |- |ವೇಮೊ |೫,೧೨೮ ಮೈಲಿ (೮,೨೫೩ ಕಿಮೀ) |೬೩೫,೮೬೮ ಮೈಲಿ (೧,೦೨೩,೩೩೦ ಕಿಮೀ) |೧೧,೧೫೪ ಮೈಲಿ (೧೭,೯೫೧ ಕಿಮೀ) |೧,೨೭೧,೫೮೭ ಮೈಲಿ (೨,೦೪೬,೪೨೧ ಕಿಮೀ) |೧೧,೦೧೭ ಮೈಲಿ (೧೭,೭೩೦ ಕಿಮೀ) |೧,೪೫೦,೦೦೩೦ ಮೈಲಿ (೨೦೩೦ ಕಿಮೀ) |- |ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯೂ |೬೩೮ ಮೈಲಿ (೧,೦೨೭ ಕಿಮೀ) |೬೩೮ ಮೈಲಿ (೧,೦೨೭ ಕಿಮೀ) | | | | |- |ನಿಸ್ಸಾನ್ | ೨೬೩ ಮೈಲಿಗಳು (೪೨೩ ಕಿಮೀ) |೬,೦೫೬ ಮೈಲಿಗಳು (೯,೭೪೬ ಕಿಮೀ) |೨೧೦ ಮೈಲಿಗಳು (೩೪೦ ಕಿಮೀ) |೫,೪೭೩ ಮೈಲಿಗಳು (೮,೮೦೮ ಕಿಮೀ) | | |- |ಫೋರ್ಡ್ |೧೯೭ ಮೈಲಿ (೩೧೭ ಕಿಮೀ) |೫೯೦ ಮೈಲಿ (೯೫೦ ಕಿಮೀ) | | | | |- |ಜನರಲ್ ಮೋಟರ್ಸ್ |೫೫ ಮೈಲಿ (೮೯ ಕಿಮೀ) |೮,೧೫೬ ಮೈಲಿ (೧೩,೧೨೬ ಕಿಮೀ) |೫,೨೦೫ ಮೈಲಿ (೮,೩೭೭ ಕಿಮೀ) |೪೪೭,೬೨೧ ಮೈಲಿ (೭೨೦,೩೭೬ ಕಿಮೀ) |೧೨,೨೨೧ ಮೈಲಿ (೧೯,೬೬೮ ಕಿಮೀ) |೮೩೧,೦೪೦ ಮೈಲಿ (೧,೩೩೭,೪೩೦ ಕಿಮೀ) |- |ಆಪ್ಟಿವ್ |೧೫ ಮೈಲಿ (೨೪ ಕಿಮೀ) |೨,೬೫೮ ಮೈಲಿ (೪,೨೭೮ ಕಿಮೀ) | | | | |- |ಟೆಸ್ಲಾ |೩ ಮೈಲಿ (೪.೮ ಕಿಮೀ) |೫೫೦ ಮೈಲಿ (೮೯೦ ಕಿಮೀ) | | | | |- |ಮರ್ಸಿಡಿಸ್-ಬೆನ್ಜ್ |೨ ಮೈಲಿ (೩.೨ ಕಿಮೀ) |೬೭೩ ಮೈಲಿ (೧,೦೮೩ ಕಿಮೀ) |೧.೫ ಮೈಲಿ (೨.೪ ಕಿಮೀ) |೧,೭೪೯ ಮೈಲಿ (೨,೮೧೫ ಕಿಮೀ) | | |- |ಬಾಷ್ |೭ ಮೈಲಿ (೧೧ ಕಿಮೀ) |೯೮೩ ಮೈಲಿ (೧,೫೮೨ ಕಿಮೀ) | | | | |- |- |ಝೂಕ್ಸ್ | | |೧,೯೨೩ ಮೈಲಿ (೩,೦೯೫ ಕಿಮೀ) |೩೦,೭೬೪ ಮೈಲಿ (೪೯,೫೧೦ ಕಿಮೀ) |೧,೫೯೫ ಮೈಲಿ (೨,೫೬೭ ಕಿಮೀ) |೬೭,೦೧೫ ಮೈಲಿ (೧೦೭,೮೫೦ ಕಿಮೀ) |- |ನ್ಯೂರೊ | | |೧,೦೨೮ ಮೈಲಿ (೧,೬೫೪ ಕಿಮೀ) |೨೪,೬೮೦ ಮೈಲಿ (೩೯,೭೨೦ ಕಿಮೀ) |೨,೦೨೨ ಮೈಲಿ (೩,೨೫೪ ಕಿಮೀ) |೬೮,೭೬೨ ಮೈಲಿ (೧೧೦,೬೬೨ ಕಿಮೀ) |- |ಪೋನಿ ಎ.ಐ | | |೧,೦೨೨ ಮೈಲಿ (೧,೬೪೫ ಕಿಮೀ) |೧೬,೩೫೬ ಮೈಲಿ (೨೬,೩೨೨ ಕಿಮೀ) |೬,೪೭೬ ಮೈಲಿ (೧೦,೪೨೨ ಕಿಮೀ) |೧೭೪,೮೪೫ ಮೈಲಿ (೨೮೧,೩೮೬ ಕಿಮೀ) |- |ಬೈದು (ಎ ಪೊಲೊಂಗ್) | | |೨೦೬ ಮೈಲಿ (೩೩೨ ಕಿಮೀ) |೧೮,೦೯೩ ಮೈಲಿ (೨೯,೧೧೮ ಕಿಮೀ) |೧೮,೦೫೦ ಮೈಲಿ (೨೯,೦೫೦ ಕಿಮೀ) |೧೦೮,೩೦೦ ಮೈಲಿ (೧೭೪,೩೦೦ ಕಿಮೀ) |- |ಅರೋರಾ | | |೧೦೦ ಮೈಲಿ (೧೬೦ ಕಿಮೀ) |೩೨,೮೫೮ ಮೈಲಿ (೫೨,೮೮೦ ಕಿಮೀ) |೨೮೦ ಮೈಲಿ (೪೫೦ ಕಿಮೀ) |೩೯,೭೨೯ ಮೈಲಿ (೬೩,೯೩೮ ಕಿಮೀ) |- |ಆ್ಯಪಲ್ | | |೧.೧ ಮೈಲಿ (೧.೮ ಕಿಮೀ) |೭೯,೭೪೫ ಮೈಲಿ (೧೨೮,೩೩೭ ಕಿಮೀ) |೧೧೮ ಮೈಲಿ (೧೯೦ ಕಿಮೀ) |೭,೫೪೪ ಮೈಲಿ (೧೨,೧೪೧ ಕಿಮೀ) |- |ಉಬರ್ ಕಂಪನಿ | | |೦.೪ ಮೈಲಿ (೦.೬೪ ಕಿಮೀ) |೨೬,೮೯೯ ಮೈಲಿ (೪೩,೨೯೦ ಕಿಮೀ) | |೦ ಮೈಲಿ (೦ ಕಿಮೀ) |} === ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ === '''ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳು''' ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ , "ವಿಚ್ಛೇದನೆಗಳು" ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿವೆ. ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೆಂದರೆ, ವರದಿ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದುವ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. <ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2022/02/10/fewer-autonomous-vehicle-companies-in-california-drive-millions-more-miles-in-testing/|title=Despite a drop in how many companies are testing autonomous driving on California roads, miles driven are way up|last=Rebecca Bellan|date=10 February 2022|work=[[TechCrunch]]|access-date=25 April 2022}}</ref> <ref name="Templeton_2021"/> '''ಅನುಸರಣೆ'''ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಡಬ್ಲ್ಯೂಪಿ೨೯ ಜಿಆರ್‌ವಿಎ "ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಡ್ರೈವಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ (ಎನ್‌ಎಟಿಎಮ್‌‌‍)" ಕುರಿತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://unece.org/transport/documents/2021/04/working-documents/grva-new-assessmenttest-method-automated-driving-natm|title=(GRVA) New Assessment/Test Method for Automated Driving (NATM) – Master Document|date=13 April 2021|website=[[United Nations Economic Commission for Europe|UNECE]]|access-date=23 April 2022}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನೆಯ ಯುರೋಪ್‌ನ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಎಲ್‌೩ಪೈಲೆಟ್‌, ಐಟಿಎಸ್‌‌ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೨೦೨೧ ರೊಂದಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಯ [[ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್|ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಎಸ್‌‍ಎಇ ಮಟ್ಟ ೩ ಮತ್ತು ೪ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.connectedautomateddriving.eu/blog/l3pilot-joint-european-effort-boosts-automated-driving/|title=L3Pilot: Joint European effort boosts automated driving|date=15 October 2021|website=Connected Automated Driving|access-date=9 November 2021}}</ref> <ref name="ITSWC2021">{{Cite web|url=https://l3pilot.eu/detail/news/from-the-final-event-week-on-motorways|title=From the Final Event Week: On Motorways|date=13 October 2021|website=L3Pilot|access-date=27 April 2022|archive-date=27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220427221346/https://l3pilot.eu/detail/news/from-the-final-event-week-on-motorways|url-status=deviated|archivedate=27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220427221346/https://l3pilot.eu/detail/news/from-the-final-event-week-on-motorways}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್‌೩ಪೈಲೆಟ್‌ ಯೋಜನೆಯ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://l3pilot.eu/detail/news/l3pilot-final-project-results-published|title=L3Pilot Final Project Results published|date=28 February 2022|website=L3Pilot|access-date=27 April 2022|archive-date=22 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522015155/https://l3pilot.eu/detail/news/l3pilot-final-project-results-published|url-status=deviated|archivedate=22 ಮೇ 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220522015155/https://l3pilot.eu/detail/news/l3pilot-final-project-results-published}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, "ಸನ್ನಿವೇಶ ಆಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಚೌಕಟ್ಟು" ಕುರಿತು ಐಎಸ್‍ಓ ೩೪೫೦೨ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="ISO_34502">{{Cite web|url=https://www.iso.org/standard/78951.html|title=ISO 34502:2022 Road vehicles — Test scenarios for automated driving systems — Scenario based safety evaluation framework|date=November 2022|website=[[International Organization for Standardization|ISO]]|access-date=17 November 2022}}</ref> '''ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯೀಕರಣ'''ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಬಿಪ್ರೊಜಿ "ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ವ್ಯಾಲಿಡೇಶನ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ (ಡಿವಿಪಿ)" ನ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಆಫೀಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಜಪಾನೀಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆ "ಎಸ್‌ಐಪಿ-ಅಡಸ್" ನ ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪಯೋಜನೆಯ ಅದೇ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ನ ಓಪನ್ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ( ಓಎಸ್‌ಐ) ನೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ . <ref>{{Cite web|url=https://www8.cao.go.jp/cstp/stmain/20220906divp.html|title=SIP自動運転の成果を活用した安全性評価用シミュレーションソフトの製品化～戦略的イノベーション創造プログラム（SIP）研究成果を社会実装へ～|date=6 September 2022|website=[[Cabinet Office (Japan)|Cabinet Office, Japan]]|trans-title=Commercial product of the achievement of SIP-adus: Driving Intelligence Validation Platform|access-date=10 September 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://divp.net/|title=DIVP|website=DVIP|access-date=10 September 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://en.sip-adus.go.jp/wp/wp-content/uploads/presentation_material2021.pdf|title=Development of 'Driving Intelligence Validation Platform' for ADS safety assurance|last=Seigo Kuzumaki|website=SIP-adus|access-date=12 September 2022}}</ref> '''ವಿಷಯಗಳು''' ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮೋಟಾರ್ ವೆಹಿಕಲ್ಸ್ (ಡಿಎಮ್‍ವಿ) ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮ ರಂದು ಫ್ರೀಮಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಘರ್ಷಣೆಯ ನಂತರ ಅದರ ಚಾಲಕರಹಿತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪೋನಿ ಎಐ ಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ವಾಹನವು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಾಹನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಈ ಘಟನೆಯು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2021/12/14/pony-ai-suspension-driverless-pilot-california/|title=California suspends Pony.ai driverless test permit after crash|last=Rita Liao|date=14 December 2021|work=[[TechCrunch]]|access-date=23 April 2022}}</ref> ಮೇ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಡಿಎಮ್‌‍ವಿ ತನ್ನ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪರವಾನಗಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಚಾಲಕರ ಚಾಲನಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪೋನಿ.ಎಐ ನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2022/05/24/pony-ai-loses-permit-to-test-autonomous-vehicles-with-driver-in-california/|title=Pony.ai loses permit to test autonomous vehicles with driver in California|last=Rebecca Bellan|date=25 May 2022|work=[[TechCrunch]]|access-date=30 May 2022}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರೂಸ್‌ನ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಾಹನವು ತುರ್ತು ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ರಸ್ತೆಮಾರ್ಗ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.iotworldtoday.com/2022/05/29/gms-cruise-autonomous-car-blocks-fire-truck-on-emergency-call/|title=GM's Cruise Autonomous Car Blocks Fire Truck on Emergency Call|last=Graham Hope|date=29 May 2022|work=IoT World Today|access-date=30 May 2022|archive-date=29 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220529194251/https://www.iotworldtoday.com/2022/05/29/gms-cruise-autonomous-car-blocks-fire-truck-on-emergency-call/|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಟೊಯೋಟಾ ತನ್ನ ಜಿಆರ್ ಯಾರಿಸ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಕಾರ್ ಅನ್ನು ಎಐ ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವೃತ್ತಿಪರ ಯಾರ್ಲಿ ಚಾಲಕರ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಕುರಿತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://japannews.yomiuri.co.jp/business/companies/20221117-71380/|title=Toyota pushes AI to drive like pros|last=|date=17 November 2021|work=[[Yomiuri Shinbun]]|access-date=20 November 2022}}</ref> ಟೊಯೋಟಾ ೨೦೧೭ ರ ಋತುವಿನಿಂದ ಎಫ್‌‌ಐಎ ವರ್ಲ್ಡ್ ರ್ಯಾಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್|ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ]] ಸಹಯೋಗದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://global.toyota/en/detail/13770530|title=Microsoft and Toyota Join Forces in FIA World Rally Championship|date=20 September 2016|website=[[Toyota]]l|access-date=20 November 2022}}</ref> == ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು == === ಸ್ವಾಯತ್ತ ಟ್ರಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ್‌ಗಳು === ಒಟ್ಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಸ್ಕಿ ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್‌ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಟ್ರಕ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿವೆ. ಟ್ರಕ್‌ಗಳ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣವು ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಈ ಭಾರೀ ವಾಹನಗಳ ಸುಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಆದರೆ ಪ್ಲಟೂನಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಉಳಿತಾಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ. ಒಕಾಡೊದಂತಹ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಿರಾಣಿಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-56771536|title=Ocado in self-driving vans push with £10m stake in Oxbotica|date=16 April 2021|access-date=14 May 2022|publisher=BBC News|language=en-GB}}</ref> ಮ್ಯಾಕ್ರೋ (ನಗರ ವಿತರಣೆ) ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ( ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿ ವಿತರಣೆ ) ಸರಕುಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ <ref>{{Cite journal|title=Scope of Using Autonomous Trucks and Lorries for Parcel Deliveries in Urban Settings|first=Evelyne|last=Kassai|journal=Logistics|publisher=mdpi|date=17 June 2020|volume=4|issue=3|page=17|doi=10.3390/logistics4030017}}</ref> ಸಣ್ಣ ವಾಹನ ಗಾತ್ರಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. === ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು === ಚೀನಾ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಹೆನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಝೆಂಗ್ಝೌ ಮತ್ತು ಕೈಫೆಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ಅನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-10-05/the-world-s-first-driverless-bus-takes-to-the-road-in-china|title=China Rolls Out the 'World's First Driverless Bus|last=Metcalfe|first=John|date=5 October 2015|work=Bloomberg.com|access-date=25 July 2020|publisher=Bloomberg CityLab}}</ref> [[ಬೈದು]] ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಿನಿಬಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಸೀಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ೧೪ ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಾಹನ. ೧೦೦ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ೨೦೧೮ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸೇವೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://newatlas.com/baidu-king-long-apolong/55310/|title=China's first Level 4 self-driving shuttle enters volume production|date=4 July 2018|website=newatlas.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.globenewswire.com/news-release/2018/07/04/1533217/0/en/Baidu-Joins-Forces-with-Softbank-s-SB-Drive-King-Long-to-Bring-Apollo-Powered-Autonomous-Buses-to-Japan.html|title=Baidu Joins Forces with Softbank's SB Drive, King Long to Bring Apollo-Powered Autonomous Buses to Japan|last=LLC|first=Baidu USA|date=4 July 2018|website=GlobeNewswire News Room}}</ref> ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಯುಕೆ ನಗರಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ <ref>{{Cite web|url=http://cordis.europa.eu/result/brief/rcn/10263_en.html|title=Driverless cars take to the road|publisher=E.U.CORDIS Research Program CitynetMobil|access-date=27 October 2013|archive-date=3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203105328/http://cordis.europa.eu/result/brief/rcn/10263_en.html|url-status=deviated|archivedate=3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203105328/http://cordis.europa.eu/result/brief/rcn/10263_en.html}}</ref> <ref name="Detroit News">{{Cite news|url=http://www.detroitnews.com/article/20131227/POLITICS02/312270067/1148/rss25|title=Snyder OKs self-driving vehicles on Michigan's roads|date=27 December 2013|work=Detroit News|access-date=1 January 2014|archive-date=2 ಜನವರಿ 2014|archive-url=https://archive.today/20140102041034/http://www.detroitnews.com/article/20131227/POLITICS02/312270067/1148/rss25|url-status=deviated|archivedate=2 ಜನವರಿ 2014|archiveurl=https://archive.today/20140102041034/http://www.detroitnews.com/article/20131227/POLITICS02/312270067/1148/rss25}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-28551069|title=UK to allow driverless cars on public roads in January|date=30 July 2014|access-date=4 March 2015|publisher=BBC News}}</ref> ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇನ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿವೆ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಯುಕೆ ಮಿಲ್ಟನ್ ಕೇನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲುಟ್ಜ್ ಪಾತ್‌ಫೈಂಡರ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪಾಡ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/businessclub/technology/11403306/This-is-the-Lutz-pod-the-UKs-first-driverless-car.html|title=This is the Lutz pod, the UK's first driverless car|last=Burn-Callander|first=Rebecca|date=11 February 2015|website=The Daily Telegraph|archive-url=https://web.archive.org/web/20150211183424/http://www.telegraph.co.uk/finance/businessclub/technology/11403306/This-is-the-Lutz-pod-the-UKs-first-driverless-car.html|archive-date=11 February 2015|access-date=11 February 2015}}</ref> ೨೦೧೫ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ಪಿಎಸ್‌‍ಎ ಪಿಯುಗಿಯೊ-ಸಿಟ್ರೊಯೆನ್ ಅನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ೨೦೧೬ <ref>{{Cite web|url=http://www.psa-peugeot-citroen.com/en/featured-content/autonomous-car|title=Autonomous vehicle: the automated driving car of the future|website=PSA PEUGEOT CITROËN|archive-url=https://web.archive.org/web/20150926164601/http://www.psa-peugeot-citroen.com/en/featured-content/autonomous-car|archive-date=26 September 2015|access-date=2 October 2015}}</ref> ವೇಳೆಗೆ ಬೋರ್ಡೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಂತಹ ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಂಪನಿಗಳಾದ ಥೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಲಿಯೊ (ಆಡಿ ಮತ್ತು ಮರ್ಸಿಡಿಸ್ ಪ್ರೀಮಿಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲ ಸ್ವಯಂ-ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಒದಗಿಸುವವರು) ನಡುವಿನ ಮೈತ್ರಿಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಟೌರಂಗಾ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ಟ್‌ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.stuff.co.nz/technology/88790124/first-new-zealand-autonomous-vehicle-demonstration-kicks-off-at-christchurch-airport|title=First New Zealand autonomous vehicle demonstration kicks off at Christchurch Airport|last=Hayward|first=Michael|date=26 January 2017|website=Stuff|access-date=23 March 2017}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/bay-of-plenty-times/news/article.cfm?c_id=1503343&objectid=11748639|title=Self-driving car to take on Tauranga traffic this week|date=15 November 2016|work=[[Bay of Plenty Times]]|access-date=23 March 2017|archive-date=24 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170324092816/http://www.nzherald.co.nz/bay-of-plenty-times/news/article.cfm?c_id=1503343&objectid=11748639|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.stuff.co.nz/motoring/news/86555735/nzs-first-selfdrive-vehicle-demonstration-begins|title=NZ's first self-drive vehicle demonstration begins|date=17 November 2016|website=Stuff|access-date=23 March 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.radionz.co.nz/news/national/307435/driverless-buses-'it-is-going-to-be-big'|title=Driverless buses: 'It is going to be big'|last=Frykberg|first=Eric|date=28 June 2016|publisher=[[Radio New Zealand]]|access-date=23 March 2017}}</ref> == ಘಟನೆಗಳು == === ಟೆಸ್ಲಾ ಆಟೋಪೈಲಟ್ === ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂತೆ, ಟೆಸ್ಲಾ ಅವರ ಸುಧಾರಿತ ಚಾಲಕ-ಸಹಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಎಡಿಎಎಸ್‌‌‌‍) ಆಟೋಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಹಂತ ೨ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2021/10/25/ntsb-chair-elon-musk-change-tesla-autopilot/|title=NTSB chair calls on Elon Musk to change design of Tesla Autopilot|last=Kirsten Korosec|date=26 October 2021|work=[[TechCrunch]]|access-date=12 November 2021}}</ref> ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ ರಂದು ಚೀನಾದ ಹುಬೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಟೋಪೈಲಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾದ ಐದು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸಂಭವಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://datasetsearch.research.google.com/search?query=tesla%20deaths&docid=QYBSmRGFh9iXZv8xAAAAAA==|title=Tesla Fatalities Dataset|access-date=17 October 2020}}</ref> ಚೀನಾದ ೧೬೩.ಕೋಮ್‌‌ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು "ಟೆಸ್ಲಾ ಅವರ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನೆಯಿಂದ (ಸಿಸ್ಟಮ್) ಚೀನಾದ ಮೊದಲ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸಾವು" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾ ವಾಹನವು ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾರು ಸ್ವಯಂಪೈಲಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ೧೬೩.ಕೋಮ್‌‍ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕಾರಿನ ಸಮಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲತೆ ಮತ್ತು ಚಾಲಕನ ಉತ್ತಮ ಚಾಲನಾ ದಾಖಲೆಯಂತಹ ಇತರ ಅಂಶಗಳು, ಕಾರು ಆಟೋಪೈಲಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. <ref name="china-fatality">{{Cite news|url=https://qz.com/783009/the-scary-similarities-between-teslas-tsla-deadly-autopilot-crashes|title=There are some scary similarities between Tesla's deadly crashes linked to Autopilot|last=Horwitz|first=Josh|date=20 September 2016|work=Quartz|access-date=19 March 2018|last2=Timmons|first2=Heather}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://c.m.163.com/news/a/C0UBU2I0002580S6.html|title=China's first accidental death due to Tesla's automatic driving: not hitting the front bumper|date=14 September 2016|website=[[Media of China|China State Media]]|language=zh|access-date=18 March 2018}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಚಾಲಕನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಲಾ ನಡುವಿನ ನಂತರದ ಸಿವಿಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾರು ಆಟೋಪೈಲಟ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾ ನಿರಾಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆ ಸತ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಬಲಿಪಶುವಿನ ತಂದೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://jalopnik.com/two-years-on-a-father-is-still-fighting-tesla-over-aut-1823189786|title=Two Years On, A Father Is Still Fighting Tesla Over Autopilot And His Son's Fatal Crash|last=Felton|first=Ryan|date=27 February 2018|website=jalopnik.com|access-date=18 March 2018}}</ref> ೭ ಮೇ ೨೦೧೬ ರಂದು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ವಿಲ್ಲಿಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ ಮಾಡೆಲ್ ಎಸ್ [[ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಾರು]] ಆಟೋಪೈಲಟ್ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ ವಾಹನವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ೧೮ ಚಕ್ರಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್-ಟ್ರೇಲರ್‌ಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ೨೮ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ ರಂದು ಯುಎಸ್‌‌ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈವೇ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (ಎನ್‌ಎಚ್‌ಟಿಎಸ್‌ಎ) ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಹೈವೇ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಪಘಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಎನ್‌‍ಎಚ್‌‍ಟಿಎಸ್‌‍ಎ ಪ್ರಕಾರ, ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಟ್ರೈಲರ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರವೇಶ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಛೇದಕದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ ಮುಂದೆ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕಾರು ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಟ್ರಕ್‌ನ ಟ್ರೇಲರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋದ ನಂತರ ಕಾರು ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2016/jun/30/tesla-autopilot-death-self-driving-car-elon-musk|title=Tesla driver dies in first fatal crash while using autopilot mode|last=Yadron|first=Danny|date=1 July 2016|work=[[The Guardian]]|access-date=1 July 2016|last2=Tynan|first2=Dan|location=San Francisco}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/07/01/business/self-driving-tesla-fatal-crash-investigation.html|title=Self-Driving Tesla Involved in Fatal Crash|last=Vlasic|first=Bill|date=30 June 2016|work=[[The New York Times]]|access-date=1 July 2016|last2=Boudette|first2=Neal E.}}</ref> ಎನ್‌‍ಎಚ್‌‍ಟಿಎಸ್‌‍ಎ ಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಅಪಘಾತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಅಂದಾಜು ೨೫,೦೦೦ ಮಾಡೆಲ್ ಎಸ್‌ ಕಾರುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www-odi.nhtsa.dot.gov/acms/cs/jaxrs/download/doc/UCM530776/INOA-PE16007-7080.PDF|title=ODI Resume – Investigation: PE 16-007|last=Office of Defects Investigations, NHTSA|date=28 June 2016|publisher=[[National Highway Traffic Safety Administration]] (NHTSA)|access-date=2 July 2016|archive-date=6 ಜುಲೈ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160706022332/http://www-odi.nhtsa.dot.gov/acms/cs/jaxrs/download/doc/UCM530776/INOA-PE16007-7080.PDF|url-status=deviated|archivedate=6 ಜುಲೈ 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160706022332/http://www-odi.nhtsa.dot.gov/acms/cs/jaxrs/download/doc/UCM530776/INOA-PE16007-7080.PDF}}</ref>೮ ಜುಲೈ ೨೦೧೬ ರಂದು, ಎನ್‌‍ಎಚ್‌‍ಟಿಎಸ್‌‍ಎ ಟೆಸ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ತನ್ನ ಆಟೋಪೈಲಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿತು. ಏಜೆನ್ಸಿಯು ತನ್ನ ಪರಿಚಯದ ನಂತರ ಆಟೋಪೈಲಟ್‌ಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನವೀಕರಣಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ಅವರ ನವೀಕರಣಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite news|url=http://www.autonews.com/article/20160712/OEM06/160719970/nhtsa-seeks-answers-on-fatal-tesla-autopilot-crash|title=NHTSA seeks answers on fatal Tesla Autopilot crash|last=Shepardson|first=David|date=12 July 2016|work=[[Automotive News]]|access-date=13 July 2016}}</ref> ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರ, "ಆಟೋಪೈಲಟ್ ಅಥವಾ ಡ್ರೈವರ್ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್-ಟ್ರೇಲರ್‌ನ ಬಿಳಿ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಬೆಳಗಿದ ಆಕಾಶದ ವಿರುದ್ಧ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರೇಕ್ ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ." "ಟ್ರೇಲರ್‌ನ ಕೆಳಭಾಗವು ಮಾಡೆಲ್ ಎಸ್‌‌ ನ ವಿಂಡ್‌ಶೀಲ್ಡ್‌ನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರೊಂದಿಗೆ" ಟ್ರೇಲರ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ವೇಗವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಕಾರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಇದು ೧೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೈಲುಗಳು (೨೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಟೆಸ್ಲಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಸ್ವಯಂಪೈಲಟ್ ಸಾವು ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಆಟೋಪೈಲಟ್ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮೂಲಕ, ಟೆಸ್ಲಾವು ೨೦೧೬ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಬೈ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಆಟೊಪೈಲಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ದೋಷದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ೯೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೈಲುಗಳು (೧೫೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಯುಎಸ್‌‌ ನಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ. <ref name="AutopilotCrash01">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2016/jun/30/tesla-autopilot-death-self-driving-car-elon-musk|title=Tesla driver dies in first fatal crash while using autopilot mode|last=Yadron|first=Danny|date=1 July 2016|work=[[The Guardian]]|access-date=1 July 2016|last2=Tynan|first2=Dan|location=San Francisco}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFYadronTynan2016">Yadron, Danny; Tynan, Dan (1 July 2016). [https://www.theguardian.com/technology/2016/jun/30/tesla-autopilot-death-self-driving-car-elon-musk "Tesla driver dies in first fatal crash while using autopilot mode"]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್|The Guardian]]''. San Francisco<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 July</span> 2016</span>.</cite></ref> <ref name="AutopilotCrash02">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/07/01/business/self-driving-tesla-fatal-crash-investigation.html|title=Self-Driving Tesla Involved in Fatal Crash|last=Vlasic|first=Bill|date=30 June 2016|work=[[The New York Times]]|access-date=1 July 2016|last2=Boudette|first2=Neal E.}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFVlasicBoudette2016">Vlasic, Bill; Boudette, Neal E. (30 June 2016). [https://www.nytimes.com/2016/07/01/business/self-driving-tesla-fatal-crash-investigation.html "Self-Driving Tesla Involved in Fatal Crash"]. ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|The New York Times]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 July</span> 2016</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite press release|title=A Tragic Loss|date=30 June 2016|publisher=[[Tesla Motors]]|url=https://www.teslamotors.com/blog/tragic-loss|quote=This is the first known fatality in just over 130 million miles where Autopilot was activated. Among all vehicles in the US, there is a fatality every 94&nbsp;million miles. Worldwide, there is a fatality approximately every 60&nbsp;million miles.|accessdate=1 July 2016}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಪಘಾತಗಳ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಾದಚಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೋಟಾರ್‌‌ ಸೈಕಲ್‌‍ ಚಾಲಕರು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/samabuelsamid/2016/07/05/adding-some-statistical-perspective-to-tesla-autopilot-safety-claims|title=Adding Some Statistical Perspective To Tesla Autopilot Safety Claims|last=Abuelsamid|first=Sam|website=[[Forbes]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www-fars.nhtsa.dot.gov/Main/index.aspx|title=FARS Encyclopedia|last=Administration|first=National Highway Traffic Safety}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್‌‍ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಂಡಳಿ (ಎನ್‌‍ಟಿಎಸ್‌‍ಬಿ) ಆಟೋಪೈಲಟ್ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಪಘಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಎನ್‌‍ಟಿಎಸ್‌‍ಬಿ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಕೇವಲ ನೀತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏಜೆನ್ಸಿಯ ವಕ್ತಾರರು "ಆ ಘಟನೆಯಿಂದ ನಾವು ಏನನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ನೋಡುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡವು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ನಾವು ಅದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು." <ref>{{Cite news|url=http://www.autonews.com/article/20160708/OEM11/307089859/ntsb-to-scrutinize-driver-automation-with-probe-of-tesla-crash|title=NTSB to scrutinize driver automation with probe of Tesla crash|last=Levin|first=Alan|date=8 July 2016|work=[[Automotive News]]|access-date=11 July 2016|last2=Plungis|first2=Jeff}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಎನ್‌‍ಟಿಎಸ್‌‍ಬಿ ಟೆಸ್ಲಾ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಟೆಸ್ಲಾ ಕಾರುಗಳಿಗೆ, ಆಟೋಪೈಲಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ ಕ್ರ್ಯಾಶ್ ದರವು ೪೦ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತನಿಖೆಯು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2017/1/19/14323990/tesla-autopilot-fatal-accident-nhtsa-investigation-ends|title=Fatal Tesla Autopilot accident investigation ends with no recall ordered|date=19 January 2016|website=[[The Verge]]|access-date=19 January 2017}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಎನ್‌‍ಟಿಎಸ್‌‍ಬಿ ಚೇರ್ ಕಂಪನಿಯ ಸಿಇಓ ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಚಾಲಕರಿಂದ ದುರುಪಯೋಗವಾಗದಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಆಟೋಪೈಲಟ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಟೆಸ್ಲಾಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿತು. <ref name="NTSB_2021">{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2021/10/25/ntsb-chair-elon-musk-change-tesla-autopilot/|title=NTSB chair calls on Elon Musk to change design of Tesla Autopilot|last=Kirsten Korosec|date=26 October 2021|work=[[TechCrunch]]|access-date=12 November 2021}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKirsten_Korosec2021">Kirsten Korosec (26 October 2021). [https://techcrunch.com/2021/10/25/ntsb-chair-elon-musk-change-tesla-autopilot/ "NTSB chair calls on Elon Musk to change design of Tesla Autopilot"]. ''[[ಟೆಕ್ಕ್ರಂಚ್|TechCrunch]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 November</span> 2021</span>.</cite></ref> === ವೇಮೊ === [[ಚಿತ್ರ:Google_driverless_car_at_intersection.gk.jpg|thumb| ಗೂಗಲ್‌‍ ನ ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರು]] ವೇಮೊ ಗೂಗಲ್‌‌ ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರು ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳು ೩೦೦,೦೦೦ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ-ಚಾಲನಾ ಮೈಲುಗಳನ್ನು (೫೦೦,೦೦೦ ಕಿಮೀ) ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿವೆ ಎಂದು ಗೂಗಲ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಪಘಾತ-ಮುಕ್ತ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ಕಾರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ ಏಕ ಚಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://googleblog.blogspot.hu/2012/08/the-self-driving-car-logs-more-miles-on.html Self-driving Car Logs More Miles], googleblog</ref> ಮೇ ೨೦೧೪ ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ವೀಲ್, ಗ್ಯಾಸ್ ಪೆಡಲ್ ಅಥವಾ ಬ್ರೇಕ್ ಪೆಡಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಹೊಸ ಮೂಲಮಾದರಿಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ , ಗೂಗಲ್ ತಮ್ಮ ಫ್ಲೀಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧,೫೦೦,೦೦೦ ಮೈಲಿ (೨,೪೦೦,೦೦೦ ಕಿಮೀ) ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದೆ . <ref>{{Cite web|url=https://static.googleusercontent.com/media/www.google.com/lt//selfdrivingcar/files/reports/report-0316.pdf|title=Google Self-Driving Car Project, Monthly Report, March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917091525/https://static.googleusercontent.com/media/www.google.com/lt//selfdrivingcar/files/reports/report-0316.pdf|archive-date=17 September 2016|access-date=23 March 2016|archivedate=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160917091525/https://static.googleusercontent.com/media/www.google.com/lt//selfdrivingcar/files/reports/report-0316.pdf|url-status=deviated}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್‌‍ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ತನ್ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವೇಮೊ ಎಂಬ ಹೊಸ ಕಂಪನಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಗೂಗಲ್‌ ಮತ್ತು ವೇಮೊ ಎರಡೂ ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಮೂಲ ಕಂಪನಿಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://waymo.com/|title=Waymo|website=Waymo}}</ref> ೨೦೧೬ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್‌‍ನ ಅಪಘಾತ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಾರುಗಳು ೧೪ ಘರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇತರ ಚಾಲಕರು ೧೩ ಬಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕಾರಿನ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/innovations/wp/2016/02/29/for-the-first-time-googles-self-driving-car-takes-some-blame-for-a-crash/|title=For the first time, Google's self-driving car takes some blame for a crash|date=29 February 2016|work=The Washington Post}}</ref> ಜೂನ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಆ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ ೧೨ ವಾಹನಗಳು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದವು ಎಂದು ಬ್ರಿನ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಸ್ಟಾಪ್ ಚಿಹ್ನೆ ಅಥವಾ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಲೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಹಿಂಬದಿಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳು, ಎರಡರಲ್ಲಿ ವಾಹನವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚಾಲಕನು ಬದಿಗೆ ಸ್ವೈಪ್ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಚಾಲಕನು ಸ್ಟಾಪ್ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೂಲಕ ಉರುಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಗೂಗಲ್‌‍ ಉದ್ಯೋಗಿ ಕಾರನ್ನು ಹಸ್ತಚಾಲಿತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. <ref>{{Cite news|url=https://www.latimes.com/business/la-fi-google-cars-20150603-story.html|title=Google founder defends accident records of self-driving cars|date=3 June 2015|work=[[Los Angeles Times]]|access-date=1 July 2016|agency=[[Associated Press]]}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಗೂಗಲ್‌ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾಹನವನ್ನು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಲೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕ್ ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಿನಿಂದ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು. <ref>{{Cite web|url=http://www.govtech.com/transportation/Google-Autonomous-Car-Experiences-Another-Crash.html|title=Google Autonomous Car Experiences Another Crash|last=Mathur|first=Vishal|date=17 July 2015|access-date=18 July 2015}}</ref> ೧೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೬ ರಂದು ಗೂಗಲ್‌‌ ವಾಹನವು ಮರಳು ಚೀಲಗಳು ತನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಡೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಸ್‌ಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಿದೆ. "ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೆಲವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಕಾರು ಚಲಿಸದಿದ್ದರೆ, ಘರ್ಷಣೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಗೂಗಲ್ ಹೇಳಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-google-self-driving-car-bus-collision-20160229-story.html|title=Passenger bus teaches Google robot car a lesson|date=29 February 2016|work=Los Angeles Times}}</ref> ಗೂಗಲ್ ಕ್ರ್ಯಾಶ್ ಅನ್ನು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಭವ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದೆ. ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಾಯಗಳು ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ. <ref name="WashingtonPost">{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/innovations/wp/2016/02/29/for-the-first-time-googles-self-driving-car-takes-some-blame-for-a-crash/|title=For the first time, Google's self-driving car takes some blame for a crash|date=29 February 2016|work=The Washington Post}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.washingtonpost.com/news/innovations/wp/2016/02/29/for-the-first-time-googles-self-driving-car-takes-some-blame-for-a-crash/ "For the first time, Google's self-driving car takes some blame for a crash"]. ''The Washington Post''. 29 February 2016.</cite></ref> === ಉಬರ್‌ನ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಗುಂಪು (ಎಟಿಜಿ) === ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ರಾಜ್ಯದ ಅರಿಜೋನಾದಲ್ಲಿ ಉಬರ್‌ನ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ನಂತರ ಎಲೈನ್ ಹೆರ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್ ನಿಧನರಾದರು. ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಚಾಲಕ ಇದ್ದ. ಹರ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್ ಒಂದು ಛೇದಕದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ರಸ್ತೆಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/video-shows-final-seconds-before-fatal-uber-self-driving-car-crash-1521673182|title=Video Shows Moments Before Uber Robot Car Rammed into Pedestrian|last=Bensinger|first=Greg|date=22 March 2018|work=[[The Wall Street Journal]]|access-date=25 March 2018|last2=Higgins|first2=Tim}}</ref> ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನದಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಘಟನೆಯು ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರು ಉದ್ಯಮದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://news.vice.com/en_us/article/kzxq3y/self-driving-uber-killed-a-pedestrian-as-human-safety-driver-watched|title=Self-driving Uber killed a pedestrian as human safety driver watched|last=Lubben|first=Alex|date=19 March 2018|publisher=[[Vice News]]|access-date=18 November 2021|archive-date=19 ಮೇ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190519235813/https://news.vice.com/en_us/article/kzxq3y/self-driving-uber-killed-a-pedestrian-as-human-safety-driver-watched|url-status=dead}}</ref> ಮಾನವ ಚಾಲಕನು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಅಪಘಾತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದೆಂದು ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-03-22/video-said-to-show-failure-of-uber-s-tech-in-fatal-arizona-crash|title=Human Driver Could Have Avoided Fatal Uber Crash, Experts Say|date=22 March 2018|work=Bloomberg.com}}</ref> ಅರಿಝೋನಾ ಗವರ್ನರ್ ಡೌಗ್ ಡ್ಯೂಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ "ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ವೈಫಲ್ಯ" ವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಂಪನಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.abc15.com/news/region-phoenix-metro/central-phoenix/governor-ducey-suspends-uber-from-autonomous-vehicle-testing|title=Governor Ducey suspends Uber from automated vehicle testing|date=27 March 2018|access-date=27 March 2018|publisher=[[KNXV-TV]]|agency=Associated Press}}</ref> ಉಬರ್ ನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ನೀಡುವವರೆಗೆ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.sfchronicle.com/business/article/Uber-pulls-out-of-all-self-driving-car-testing-in-12785490.php|title=Uber puts the brakes on testing robot cars in California after Arizona fatality|last=Said|first=Carolyn|date=27 March 2018|work=San Francisco Chronicle|access-date=8 April 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-51393808|title=Uber self-driving cars allowed back on California roads|date=5 February 2020|access-date=24 October 2022|publisher=BBC News|language=en-GB}}</ref> ಮೇ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.ntsb.gov/investigations/AccidentReports/Reports/HWY18MH010-prelim.pdf|title=Preliminary Report Released for Crash Involving Pedestrian, Uber Technologies, Inc., Test Vehicle|date=24 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180607193425/https://www.ntsb.gov/investigations/AccidentReports/Reports/HWY18MH010-prelim.pdf|archive-date=7 June 2018}}</ref> ೧೮ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯು ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣದ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಚಾಲಕ ತನ್ನ ಫೋನ್‌ನಿಂದ ವಿಚಲಿತಳಾಗಿ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉಬರ್ ಎಟಿಜಿಯ "ಅಸಮರ್ಪಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ" ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವರದಿಯು ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮೆಥಾಂಫೆಟಮೈನ್ ಅನ್ನು "ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/6d0c5544-0afb-11ea-bb52-34c8d9dc6d84|title=Uber back-up driver faulted in fatal autonomous car crash|date=19 November 2019|work=Financial Times|access-date=24 October 2022}}</ref> ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಮೊದಲು ಫೆಡರಲ್ ನಿಯಂತ್ರಕರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮಂಡಳಿಯು ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.ntsb.gov/news/press-releases/Pages/NR20191119c.aspx|title='Inadequate Safety Culture' Contributed to Uber Automated Test Vehicle Crash – NTSB Calls for Federal Review Process for Automated Vehicle Testing on Public Roads|website=ntsb.gov|access-date=24 October 2022}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಕಪ್ ಡ್ರೈವರ್ ರಾಫೆಲ್ ವಾಸ್ಕ್ವೆಜ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನರಹತ್ಯೆಯ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆಕೆಯ ಫೋನ್ ಹುಲು ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರವಾದ ''ಧ್ವನಿಯನ್ನು'' ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡುವಾಗ ಅವಳು ಹಲವಾರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳವರೆಗೆ ರಸ್ತೆಯತ್ತ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಕಾಯಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಊಬರ್‌‌ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಯುಎಸ್‌ಎ ನಲ್ಲಿ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ. ಸುರಕ್ಷತಾ ಚಾಲಕ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರನೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ಅಪಘಾತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿದ್ದಳು (ಮಟ್ಟ ೩ ರಂತೆ). ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೧ ಕ್ಕೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-54175359|title=Uber's self-driving operator charged over fatal crash|date=16 September 2020|publisher=BBC News}}</ref> === ನವ್ಯಾ ಆರ್ಮಾ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ === ೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ ನವ್ಯ ಅರ್ಮಾ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ಬಸ್ ಟ್ರಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಯಿತು. ಟ್ರಕ್ ಅಪಘಾತದ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಸ್‌ಗೆ ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಸ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅದರ ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಿನುಗುವುದು ಅಥವಾ ಹಾರ್ನ್ ಅನ್ನು ಧ್ವನಿಸುವಂತಹ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಚಾಲನಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಂತೆ, "ನೌಕೆಯು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ನೌಕೆಯು ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿತು." <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2017/nov/09/self-driving-bus-crashes-two-hours-after-las-vegas-launch-truck-autonomous-vehicle|title=Self-driving bus involved in crash less than two hours after Las Vegas launch|last=Gibbs|first=Samuel|date=9 November 2017|work=[[The Guardian]]|access-date=9 November 2017}}</ref> === ಎನ್‌ಐಓ ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೈಲಟ್ === ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಅವರ ಎನ್‌ಐಓ ಇಎಸ್‌‍೮ ನಿರ್ಮಾಣ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ನಂತರ ೩೧ ವರ್ಷದ ಚೀನೀ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.newsdirectory3.com/believing-too-much-in-the-words-automatic-driving-the-ceo-of-a-chinese-startup-company-crashed-into-a-construction-vehicle-in-self-driving-mode-and-died-t%E5%AE%A2%E9%82%A6/|title=Believing too much in the words 'automatic driving', the CEO of a Chinese startup company crashed into a construction vehicle in self-driving mode and died {{!}} T客邦|date=20 August 2021|website=News Directory 3|language=en-US|access-date=17 February 2022|archive-date=17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220217170750/https://www.newsdirectory3.com/believing-too-much-in-the-words-automatic-driving-the-ceo-of-a-chinese-startup-company-crashed-into-a-construction-vehicle-in-self-driving-mode-and-died-t%E5%AE%A2%E9%82%A6/|url-status=dead}}</ref> ಎನ್‌ಐಓನ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಇನ್ನೂ ಬೀಟಾದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಿರ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web|url=https://investorplace.com/2021/08/nio-stock-10-things-to-know-about-the-fatal-crash-dragging-down-nio-today/|title=NIO Stock: 10 Things to Know About the Fatal Crash Dragging Down Nio Today|last=Rearick|first=Brenden|last2=Aug 16|first2=InvestorPlace Assistant News Writer|date=16 August 2021|website=InvestorPlace|language=en-US|access-date=17 February 2022|last3=2021|last4=EST|first4=12:56&nbsp;pm}}</ref> ವಾಹನದ ಕೈಪಿಡಿಯು ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವಾಗ ಚಾಲಕನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಮೃತರ ಕುಟುಂಬದ ವಕೀಲರು ವಾಹನಕ್ಕೆ ಎನ್‌ಐಓನ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ನಕಲಿ ಡೇಟಾಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.autoevolution.com/news/nio-s-autopilot-nop-faces-intense-scrutiny-with-first-fatal-crash-in-china-167486.html|title=Nio's Autopilot, NOP, Faces Intense Scrutiny With First Fatal Crash in China|last=Ruffo|first=Gustavo Henrique|date=17 August 2021|website=autoevolution|language=en|access-date=17 February 2022}}</ref> === ಟೊಯೋಟಾ ಇ-ಪ್ಯಾಲೆಟ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ === ೨೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಒಲಂಪಿಕ್ ಮತ್ತು [[2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್|ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಟೋಕಿಯೊ ೨೦೨೦]] ರಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ಗಳ ಹಳ್ಳಿಯೊಳಗೆ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ವಾಹನವಾದ ಟೊಯೋಟಾ ಇ-ಪ್ಯಾಲೆಟ್, ಪಾದಚಾರಿ ದಾಟುವಿಕೆಯನ್ನು ದಾಟಲು ದೃಷ್ಟಿಹೀನ ಪಾದಚಾರಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಿದೆ. <ref name="toyota_2021-08-27">{{Cite news|url=https://global.toyota/en/newsroom/corporate/35952477.html|title=Statement Regarding a Collision between a Pedestrian and a Toyota e-Palette Vehicle at the Tokyo 2020 Olympic and Paralympic Athletes' Village|date=27 August 2021|work=[[Toyota]]Times|access-date=17 November 2021}}</ref> ಅಪಘಾತದ ನಂತರ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ೩೧ ರಂದು ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite news|url=https://english.kyodonews.net/news/2021/08/f57b83f9f778-breaking-news-toyota-self-driving-buses-in-paralympic-village-to-restart-tues.html|title=Toyota self-driving buses in Paralympic village to restart on Aug. 31|date=30 August 2021|access-date=17 November 2021|agency=[[Kyodo News]]}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು == ೨೦೧೧ ರ ಆಕ್ಸೆಂಚರ್‌ನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೨,೦೦೬ ಯುಎಸ್‌‍ ಮತ್ತು ಯುಕೆ ೪೯% ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗ್ರಾಹಕರು "ಚಾಲಕರಹಿತ ಕಾರ್" ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಾಮದಾಯಕ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://newsroom.accenture.com/article_display.cfm?article_id=5146|title=Consumers in US and UK Frustrated with Intelligent Devices That Frequently Crash or Freeze, New Accenture Survey Finds|date=10 October 2011|publisher=Accenture|access-date=30 June 2013}}</ref> ೨೦೧೨ ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜೆಡಿ ಪವರ್ ಮತ್ತು ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್‌ನ ೧೭,೪೦೦ ವಾಹನ ಮಾಲೀಕರ ೩೭% ರಷ್ಟು ಜನರು "ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾರನ್ನು" ಖರೀದಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಯುಎಸ್‌ $೩,೦೦೦ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಆ ಅಂಕಿ ಅಂಶವು ೨೦% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://reviews.cnet.com/8301-13746_7-57422698-48/many-car-buyers-show-interest-in-autonomous-car-tech/|title=Many car buyers show interest in autonomous car tech|last=Yvkoff|first=Liane|date=27 April 2012|publisher=CNET|access-date=30 June 2013}}</ref> ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಸಂಶೋಧಕ ಪಲ್ಸ್ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಜರ್ಮನ್ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳ ೨೦೧೨ ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ೨೨% ಈ ಕಾರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೧೦% ನಿರ್ಧರಿಸದವರಾಗಿದ್ದರು, ೪೪% ಸಂಶಯಾಸ್ಪದರು ಮತ್ತು ೨೪% ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.motorvision.de/service-ratgeber/selbstfahrende-autos-deutschland-22-prozent-deutschen-grosse-akzeptanz-roboterfahrzeuge-39281.html|title=Große Akzeptanz für selbstfahrende Autos in Deutschland|date=9 October 2012|publisher=motorvision.de|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160515125001/http://www.motorvision.de/service-ratgeber/selbstfahrende-autos-deutschland-22-prozent-deutschen-grosse-akzeptanz-roboterfahrzeuge-39281.html|archive-date=15 May 2016|access-date=6 September 2013|archivedate=15 ಮೇ 2016|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20160515125001/http://www.motorvision.de/service-ratgeber/selbstfahrende-autos-deutschland-22-prozent-deutschen-grosse-akzeptanz-roboterfahrzeuge-39281.html|url-status=deviated}}</ref> ೨೦೧೩ ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಸಿಸ್ಕೊ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನ ೧೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೧,೫೦೦ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ೫೭% ಗ್ರಾಹಕರು " ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನವ ಚಾಲಕನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಒಪ್ಪಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.autosphere.ca/collisionmanagement/2013/05/22/autonomous-cars-found-trustworthy-in-global-study/|title=Autonomous Cars Found Trustworthy in Global Study|date=22 May 2013|publisher=autosphere.ca|access-date=6 September 2013|archive-date=29 ಜುಲೈ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140729095102/http://www.autosphere.ca/collisionmanagement/2013/05/22/autonomous-cars-found-trustworthy-in-global-study/|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಇನ್ಸೂರೆನ್ಸ್‌‍.ಕೋಮ್‌‍ನಿಂದ ನಡೆದ ಯುಎಸ್‌‍ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದಿರುವ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಚಾಲಕರು ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಕಾರು ವಿಮೆಯು ಅಗ್ಗವಾಗಿದ್ದರೆ ೮೬% ಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ೩೧.೭% ಜನರು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅವರು ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.insurance.com/about-us/news-and-events/2014/07/autonomous-cars-bring-em-on-drivers-say-in-insurance.com-survey.html|title=Autonomous cars: Bring 'em on, drivers say in Insurance.com survey|date=28 July 2014|website=Insurance.com|access-date=29 July 2014}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೫ ರ ಉನ್ನತ ಸ್ವಯಂ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ೪೬% ಜನರು ಟೆಸ್ಲಾ ಅಥವಾ ಡೈಮ್ಲರ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನದೊಂದಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮೊದಲಿಗರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ (೩೮% ರಷ್ಟು) ಡೈಮ್ಲರ್ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಇನ್ - ಬೇಡಿಕೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನ. <ref>{{Cite web|url=http://www.partcatalog.com/blog/autonomous-vehicle-predictions/|title=Autonomous Vehicle Predictions: Auto Experts Offer Insights on the Future of Self-Driving Cars|date=16 March 2015|website=PartCatalog.com|access-date=18 March 2015|archive-date=8 ನವೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108113445/https://www.partcatalog.com/blog/autonomous-vehicle-predictions/|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಫ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಚಾಲನೆಯ ಕುರಿತು ೧೦೯ ದೇಶಗಳ ೫,೦೦೦ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿತು. ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕರು, ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ, ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದದಾಯಕ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಮೋಡ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ೨೨% ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕರು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್/ದುರುಪಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರು (ಕಡಿಮೆ ಅಪಘಾತದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ತಮ್ಮ ವಾಹನ ರವಾನೆ ಡೇಟಾದೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name=":4">{{Cite journal|last=Kyriakidis|first=M.|last2=Happee|first2=R.|last3=De Winter|first3=J. C. F.|year=2015|title=Public opinion on automated driving: Results of an international questionnaire among 5,000 respondents|journal=Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour|volume=32|pages=127–140|doi=10.1016/j.trf.2015.04.014|url=https://repository.tudelft.nl/islandora/object/uuid%3Aa779b2bc-dcca-4f8c-b8e0-8209791a3146/datastream/OBJ/download|access-date=2022-12-24|archive-date=2022-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20221224061917/https://repository.tudelft.nl/islandora/object/uuid:a779b2bc-dcca-4f8c-b8e0-8209791a3146/datastream/OBJ/download|url-status=dead}}</ref> ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು, ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಲೀಕರಲ್ಲಿ ೩೭% "ಖಂಡಿತವಾಗಿ" ಅಥವಾ "ಬಹುಶಃ" ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. <ref name=":4" /> ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ೧,೬೦೩ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ಅವರು ಜರ್ಮನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಯಸ್ಸು, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪುರುಷರು ಕಡಿಮೆ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಆತಂಕದ ಕಡೆಗೆ ಲಿಂಗ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವೆ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Hohenberger|first=C.|last2=Spörrle|first2=M.|last3=Welpe|first3=I. M.|year=2016|title=How and why do men and women differ in their willingness to use automated cars? The influence of emotions across different age groups|journal=Transportation Research Part A: Policy and Practice|volume=94|pages=374–385|doi=10.1016/j.tra.2016.09.022}}</ref> ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ೧,೫೮೪ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. "೬೬ ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾರುಗಳು ಬಹುಶಃ ಸರಾಸರಿ ಮಾನವ ಚಾಲಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜನರು ಇನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಕೇವಲ ೧೩% ಸಂದರ್ಶಕರು ಈ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2016/12/22/autonomous-cars-seen-as-smarter-than-human-drivers/|title=Autonomous cars seen as smarter than human drivers|last=Hall-Geisler|first=Kristen|date=22 December 2016|work=[[TechCrunch]]|access-date=26 December 2016}}</ref> ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ಯೂ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ ೧-೧೫ ಮೇ ವರೆಗೆ ೪,೧೩೫ ಯುಎಸ್ ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿತು. ಅನೇಕ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉದ್ಯೋಗ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ರೋಬೋಟ್‌‍ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ . <ref>{{Cite web|url=http://www.pewinternet.org/2017/10/04/automation-in-everyday-life/|title=Automation in Everyday Life|last=Smith|first=Aaron|last2=Anderson|first2=Monica|date=4 October 2017}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ೫೪ ಮತ್ತು ೧೮೭ ಯುಎಸ್ ವಯಸ್ಕರ ಎರಡು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ, ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾದರಿ (ಎವಿಎಎಮ್‌‍) ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕರು ವಿಭಿನ್ನ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ಹಂತಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರು ಕಡಿಮೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಭಾಗಶಃ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ (ಮಟ್ಟವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ) ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗಿಂತ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಾಲಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ (ಕೈಗಳು, ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳ ಬಳಕೆ) ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Hewitt|first=Charlie|last2=Politis|first2=Ioannis|last3=Amanatidis|first3=Theocharis|last4=Sarkar|first4=Advait|title=Assessing public perception of self-driving cars: the autonomous vehicle acceptance model|journal=Proceedings of the 24th International Conference on Intelligent User Interfaces|year=2019|pages=518–527|doi=10.1145/3301275.3302268|publisher=ACM Press}}</ref> == ನಿಯಂತ್ರಣ == ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ಕಾರುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಬಹು ಉಪವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಕಾರಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. == ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಉಡಾವಣೆ == ಹಸ್ತಚಾಲಿತವಾಗಿ ಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳು (ಎಸ್‌ಎಇ ಮಟ್ಟ ೦) ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳ (ಎಸ್‌‍ಎಇ ಮಟ್ಟ ೫) ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಹಂತದ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಾಹನಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ, ವಾಹನಗಳು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಅರೆ-ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ಅನೇಕ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಚಾಲಕನನ್ನು ವಾಹನದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite journal|last=Hancock|first=P. A.|last2=Nourbakhsh|first2=Illah|last3=Stewart|first3=Jack|date=16 April 2019|title=On the future of transportation in an era of automated and autonomous vehicles|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=116|issue=16|pages=7684–7691|doi=10.1073/pnas.1805770115|issn=0027-8424|pmc=6475395|pmid=30642956|bibcode=2019PNAS..116.7684H}}</ref> === ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹಂತ ೨ === ಟೆಸ್ಲಾ ವಾಹನಗಳು ಯಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ ತನ್ನ "ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನೆ" ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ " ಬೀಟಾ " ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಕರ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.motortrend.com/news/tesla-full-self-driving-beta-capability-testing/|title=Tesla Puts "Beta" Version of Full Self-Driving Capability in Hands of Select Few|last=Stoklosa|first=Alexander|date=22 October 2020|website=Motor Trend|access-date=25 October 2020}}</ref> ಆದಾಗಿಯೂ ಈ "ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನೆ" ಹಂತ ೨ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ. <ref name="Tesla_FSD_202108" /> === ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹಂತ ೩ === ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, [[ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯೂ]] ೨೦೨೧ <ref>{{Cite web|url=https://www.motor1.com/news/147074/bmw-fully-autonomous-car-2021/|title=BMW Details Plan For Fully Automated Driving By 2021|last=Angel Sergeev|date=31 March 2017|website=Motor1.com}}</ref> ಅವುಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಗರ ಮೋಟಾರುಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ೭ ಸಿರೀಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕಾರ್ ಆಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ, ೨೦೨೨ ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ೩ ನೇ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮುಂದಿನ ತಯಾರಕರಾಗಲು [[ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯೂ]] ಇನ್ನೂ ೭ ಸರಣಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/wheels/features/bmw-7-series-level-3-autonomy/|title=BMW 7 Series To Reach Level 3 Autonomy Next Year|last=Michael Taylor|date=4 November 2021|work=[[Forbes]] Wheels|access-date=22 November 2021|last2=Carly Schaffner}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bmwblog.com/2021/11/05/2022-bmw-7-series-will-get-level-3-autonomous-driving-next-year/|title=2022 BMW 7 Series Will Get Level 3 Autonomous Driving Next Year|last=Nico DeMattia|date=5 November 2021|work=[[ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯೂ|BMW]]BLOG|access-date=22 November 2021}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ೩ ನೇ ಹಂತದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪೈಲಟ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಿಂದ ಸ್ಟೆಲಾಂಟಿಸ್ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದೆ. ಸ್ಟೆಲ್ಲಂಟಿಸ್‌ನ ಹೈವೇ ಚಾಲಕರು ಹಂತ ೩ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ಮಾಸೆರೋಟಿ ಘಿಬ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫಿಯೆಟ್ ೫೦೦ಎಕ್ಸ್‌‌ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.tu-auto.com/stellantis-shows-off-its-level-3-technology/|title=Stellantis Shows Off its Level 3 Technology|last=Paul Myles|date=17 September 2021|work=[[Informa]]|access-date=29 November 2021}}</ref> ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ತನ್ನ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ಹಂತ ೩ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊರತರಲಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://europe.autonews.com/automakers/stellantis-will-roll-out-level-3-self-driving-2024|title=Stellantis will roll out Level 3 self-driving in 2024|last=Nick Gibbs|date=9 December 2021|work=Automotive News|access-date=25 April 2022}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಪೋಲೆಸ್ಟಾರ್, ವೋಲ್ವೋ ಕಾರ್ಸ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್, ಪೋಲೆಸ್ಟಾರ್ ೩ ಎಸ್‌ಯುವಿ, ವೋಲ್ವೋ ಎಕ್ಸ್‌ಸಿ ೯೦ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಂತ ೩ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಚಾಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಲುಮಿನಾರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎನ್‌ವಿಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೆನ್‌ಸ್ಯಾಕ್ಟ್‌ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.autoweek.com/news/green-cars/a38737805/polestar-3-level-3-autonomous-ride-pilot/|title=Polestar 3 with Level 3 Autonomous Tech on the Way|last=Jay Ramey|date=11 January 2022|work=Autoweek|access-date=31 May 2022|archive-date=31 ಮೇ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531180633/https://www.autoweek.com/news/green-cars/a38737805/polestar-3-level-3-autonomous-ride-pilot/|url-status=dead}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹುಂಡೈ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿಯು ಕೊರಿಯನ್ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ೩ ನೇ ಹಂತದ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ಜೆನೆಸಿಸ್ ಜಿ೯೦ ಅನ್ನು ಹಾಕಲು ಸಂಪರ್ಕಿತ ಕಾರುಗಳ ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://pulsenews.co.kr/view.php?year=2022&no=147214|title=Korean firms enhance car cybersecurity before Level 3 autonomous car releases|last=Seo Jin-woo|date=16 February 2022|work=Pulse by [[Maeil Business Newspaper]]|access-date=22 April 2022|last2=Jung You-jung|last3=Lee Ha-yeon}}</ref> ೨೦೨೩ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಮರ್ಸಿಡಿಸ್-ಬೆನ್ಜ್|ಮರ್ಸಿಡಿಸ್- ಬೆಂನ್ಜ್‌‌‌]] ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೩ ನೇ ಹಂತದ ಡ್ರೈವ್ ಪೈಲಟ್‌ಗಾಗಿ ೨೦೨೩ ರ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://electrek.co/2022/07/22/mercedes-drive-pilot-review/|title=Mercedes DRIVE PILOT: Level 3 luxury, coming soon to US|date=22 July 2022}}</ref> === ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹಂತ ೪ === ಜುಲೈ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಟೊಯೋಟಾ ಹಂತ ೪ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಲೆಕ್ಸಸ್ ಎಲ್‌ಎಸ್‌‍ (ಐದನೇ ತಲೆಮಾರಿನ) ಆಧಾರಿತ ಟಿಆರ್‌ಐ-ಪಿ೪ ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸವಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref>{{Cite press release|url=https://global.toyota/en/newsroom/corporate/30344967.html|date=24 October 2019|title=Toyota to Offer Rides in SAE Level-4 Automated Vehicles on Public Roads in Japan Next Summer|publisher=[[Toyota]]|accessdate=17 March 2022}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಟೊಯೋಟಾ ಟೋಕಿಯೊ ೨೦೨೦ ಒಲಂಪಿಕ್ ವಿಲೇಜ್ ಸುತ್ತಲೂ ಇ-ಪ್ಯಾಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಂತ ೪ರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. <ref name="bloomberg_2021-08">{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/newsletters/2021-08-02/toyota-seizes-olympic-glory-by-shuttling-athletes-autonomously|title=Hyperdrive Daily: The Driverless Shuttle Helping Toyota Win Gold|last=River Davis|date=2 August 2021|work=[[Bloomberg News]]|access-date=7 November 2021}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, [[ಮರ್ಸಿಡಿಸ್-ಬೆನ್ಜ್|ಮರ್ಸಿಡಿಸ್- ಬೆಂನ್ಜ್‌‌]] ತನ್ನ ಹೊಸ ಎಸ್‌‌- ಕ್ಲಾಸ್‌ಗಾಗಿ ''ಇಂಟೆಲಿಜೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಪೈಲಟ್'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ೪ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯಾಲೆಟ್ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ (ಎವಿಪಿ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಅನುಮೋದನೆಯ ಮೇಲೆ ಷರತ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://media.mercedes-benz.com/article/92eb97a3-3477-4ca1-acf1-32ee0e07d646|title=Automotive luxury experienced in a completely new way – The main points of the new Mercedes-Benz S-Class at a glance|date=2 September 2020|website=Mercedes me media|language=en|access-date=21 May 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://iot-automotive.news/bosch-stuttgart-airport-set-to-welcome-fully-automated-and-driverless-parking/|title=BOSCH – STUTTGART AIRPORT SET TO WELCOME FULLY AUTOMATED AND DRIVERLESS PARKING|website=IoT Automotive News|access-date=21 May 2022}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರೂಸ್ ಎವಿ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕ್ರೂಸ್ ಮತ್ತು [[ಜನರಲ್ ಮೋಟರ್ಸ್|ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್]] ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂತ ೪ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಸೇವಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಹೋಂಡಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref>{{Cite press release|url=https://global.honda/newsroom/news/2021/c210908eng.html|date=8 September 2021|title=Honda to Start Testing Program in September Toward Launch of Autonomous Vehicle Mobility Service Business in Japan|publisher=[[Honda]]|accessdate=16 March 2022}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆನ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆಂಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಹೋಂಡಾ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಲೆಜೆಂಡ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಇಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂತ ೪ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://carbuzz.com/news/honda-is-beating-tesla-in-driverless-car-race|title=Honda Is Beating Tesla in Driverless Car Race|last=Martin Bigg|date=12 October 2021|work=CarBuzz|access-date=10 November 2021}}</ref> ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಂಡಾ ಅವರು ಟೋಚಿಗಿ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೪ ನೇ ಹಂತದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ೨೦೨೨ <ref>{{Cite news|url=https://carbuzz.com/news/honda-is-beating-tesla-in-driverless-car-race|title=Honda testing Level 4 autonomous driving technology|date=30 October 2021|work=[[NHK]] World|access-date=24 November 2021}}</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಹೋಂಡಾ ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೂಸ್ ಸ್ವಯಂ-ಚಾಲನಾ ವಾಹನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಅನುಮತಿಗಾಗಿ ಎನ್‌ರಚ್‌‌ಟಿಎಸ್‌‍ಎಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಕ್ರೂಸ್ ಮೂಲ ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಚಕ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ರೇಕ್ ಪೆಡಲ್‌ಗಳಂತಹ ಮಾನವ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಲ್ಲ. ಕಾರನ್ನು ಜಿಎಮ್‌‍ ಮತ್ತು ಕ್ರೂಸ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಾದ ಹೋಂಡಾದೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ೨೦೨೨ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಎಮ್‌‍ ನ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಝೀರೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/business/autos-transportation/gm-seeks-us-approval-deploy-self-driving-vehicle-2022-02-18/|title=GM seeks U.S approval to deploy self-driving vehicles|last=David Shepardson|date=19 February 2021|work=[[Reuters]]|access-date=18 April 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://arstechnica.com/cars/2022/02/gm-seeks-us-approval-to-put-driverless-cruise-origin-into-commercial-service/|title=GM seeks US approval to deploy self-driving car without a steering wheel|last=Jon Brodkin|date=22 February 2021|work=[[Ars Technica]]|access-date=18 April 2022}}</ref> ೨೦೨೨ರ ಅರ್ಜಿ ಬಾಕಿ ಇದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/business/autos-transportation/senate-democrats-urge-us-transport-chief-develop-autonomous-vehicle-rules-2022-04-27/|title=U.S. Senate Democrats urge Buttigieg to develop autonomous vehicle rules|last=David Shepardson|date=26 April 2022|work=[[Reuters]]|access-date=29 April 2022}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರೂಸ್ ಮೂಲವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ೨೦೨೨ ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ಹೊರತರಲು ಹೋಂಡಾ ತನ್ನ ಹಂತ ೪ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಸೇವಾ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿತು. <ref>{{Cite press release|url=https://global.honda/newsroom/news/2022/c220421eng.html?from=newsrelease_area|title=Honda Signs Memorandum of Understanding with Teito Motor Transportation and kokusai motorcars as Part of Aim to Launch Autonomous Vehicle Mobility Service in Central Tokyo|publisher=[[Honda]]|accessdate=21 April 2022}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಟೋಕಿಯೊಗಾಗಿ ಕ್ರೂಸ್ ಮೂಲದ ಜಪಾನ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲಮಾದರಿಯು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.honda.co.jp/topics/2022/ct_2022-09-29.html|title=自動運転車両「クルーズ・オリジン」の試作車が完成、米国でテストを開始|date=29 September 2022|website=[[Honda]]|language=JA|trans-title=Prototype of self-driving car "Cruise Origin" completed, started testing in the United States|access-date=25 November 2022}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 7mvur0h5iwptmm4zdy9c1owazrkejmz 0 149045 1376642 1376616 2026-07-11T20:05:43Z Askprasanna 100464 1376642 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Kabzaa | image = Kabzaa 2023 film.jpg | caption = ಥಿಯೇಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೋಸ್ಟರ್ | director = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | writer = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | producer = {{Plainlist| *ಆರ್. ಚಂದ್ರು * ಅಲಂಕಾರ್ ಪಾಂಡಿಯನ್ }} | starring = {{Plainlist| *[[ಉಪೇಂದ್ರ]] *[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] *[[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] *[[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] }} | cinematography = ಎ.ಜೆ.ಶೆಟ್ಟಿ | editing = ಮಹೇಶ್ ಎಸ್. ರೆಡ್ಡಿ | music = [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] | studio = [[Anand Pandit Motion Pictures]]<br />ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್<br />[[Invenio Origin]] | distributor = ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ (ಆರ್. ಚಂದ್ರು) (ಕನ್ನಡ) {{!}} ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ (ಹಿಂದಿ) {{!}} ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ (ತಮಿಳು) {{!}} ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್/ ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ (ತೆಲುಗು) {{!}} ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ (ಮಲಯಾಳಂ) | released = 17 ಮಾರ್ಚ್ 2023 | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ | budget = {{INR}}.120 ಕೋಟಿ / ನೂರಾ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು <ref>{{Cite web |date=2023-01-30 |title=Kabzaa EXCLUSIVE: Upendra's Kabzaa is made in a whopping budget of 120 Crores, confirms Anand Pandit |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |access-date=2023-02-28 |website=PINKVILLA |language=en |archive-date=2023-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228144531/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |url-status=dead }}</ref> | gross = {{INR}}<nowiki>.185 ಕೋಟಿ/ ನೂರಾ ನಲವತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು}}</nowiki><ref name="Annie Jha">{{Cite news|title=Kabzaa Day 12 Box Office Collection Worldwide|url=https://www.bollymoviereviewz.com/2023/03/kabzaa-day-4-box-office-collection-worldwide.html|publisher=bollymoviereviewz|first=Aanchal|last=Annie Jha|date=29 March 2023|access-date=7 July 2026}}</ref> }} '''ಕಬ್ಜಾ''' 2023 ರ ಪ್ಯಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2022-09-19 |title=Kabzaa teaser sparks huge expectations |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/Sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಕರುನಾಡ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡಾ. [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ಅಭಿನಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]], [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]], ಸುಧಾ, ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ, ನವಾಬ್ ಶಾ, ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್, ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ, ಕೋಟಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್, ಮತ್ತು ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html|title=Kabzaa teaser sparks huge expectations|website=[[Cinema Express]]|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿರುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ  ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯನ್ನು 1942 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಥಾನಾಯಕನ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ .<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/kabzaa-teaser-upendra-kichcha-sudeepa-promise-a-large-scale-pan-indian-film-8157324/|title=Kabzaa teaser: Upendra, Kiccha Sudeepa promise a large scale pan-Indian film|date=2022-09-17|website=The Indian Express|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರ [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms 48 ನೇ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಶುಭದಿನದಂದು ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ]<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-11 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು]. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದು<ref>{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಒಂದು ಧಾಖಲೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms 50-55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು] ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ ಗಳಿಸಿತು. ಚಿತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್<ref>{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು [https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ] ₹80 ಕೋಟಿ (US$15 ಮಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-11 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == [https://kannada.filmibeat.com/reviews/kabzaa-review-in-kannada-upendra-sudeep-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-review-and-rating-066434.html ಕಥಾವಸ್ತು] == '''ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭ:''' 1945ರಲ್ಲಿ [[:en:British_Raj|ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,]] ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಜ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಾದ ಅಮರೇಶ್ವರನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ತುಳಸಿ ದೇವಿ (ಸುಧಾ) ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Shivarajkumar joins hands with Upendra and Sudeep for Kabzaa |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/shivarajkumar-joins-hands-with-upendra-and-sudeep-for-kabzaa-8477905/ |access-date=2026-07-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> '''ನಾಯಕನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ:''' ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳುತ್ತವೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ([[ಉಪೇಂದ್ರ]]) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಹೋದರ ಸಂಕೇಶ್ವರ (ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್), ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರುವ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕನಸನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಯಸಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿ ([[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]]) ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ಅಮರಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜನಾದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ (ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ) ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-03-06 |title='Kabzaa' trailer impresses 'The Family Man' actor Manoj Bajpayee |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-trailer-impresses-the-family-man-actor-manoj-bajpayee/articleshow/98448593.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> '''ಅಮರಾಪುರದ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್ ಮತ್ತು ದುರಂತ:''' ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರವು ಖಲೀದ್ (ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್), ಬಘೀರ (ನವಾಬ್ ಶಾ) ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್ (ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್) ಎಂಬ ಮೂವರು ರೌಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಹಾಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ (ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್), ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಖಲೀದ್ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ (ತಾಹಾ ಶಾ) ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹಾವಳಿ ಎಬ್ಬಿಸುವಾಗ, ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋದ ಸಂಕೇಶ್ವರ, ಸರ್ತಾಜ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಖಲೀದ್, ಸೇಡಿಗಾಗಿ ಸಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಂದು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. '''ಸೇಡಿನ ಕಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ:''' ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಡುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ತನಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಬಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಖಲೀದ್ 'ಬಲಿ' (ದಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ) ಎಂಬ ಕುಖ್ಯಾತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಜೈಲಿನೊಳಗೇ ಬಲಿಯನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಖಲೀದ್‌ನನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೇ ಸರಿಯಾದ ದಾಳ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅವನನ್ನು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಖಲೀದ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೂ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಖಲೀದ್‌ನ ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಪರಾಧ ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಖಲೀದ್‌ನ ಕನಸನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಘೀರರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ಅವರ ಇಡೀ ಅಪರಾಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ಭೂಗತ ಲೋಕವೇ ನಡುಗುವಂತಹ ಭಯಾನಕ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ (ಡಾನ್) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: Kabzaa: An underworld saga captivates with its twists and turns {{!}} Kabzaa Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kabzaa/movie-review/98726349.cms |access-date=2026-07-11 |website=The Times of India |language=en}}</ref> '''ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್:''' ಇದೇ ವೇಳೆ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ತಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧುಮತಿ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. 1973ರ ವೇಳೆಗೆ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮಧುಮತಿ, ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನ, ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಧುಮತಿ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಕಾದಿರುತ್ತದೆ. ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, "ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಖಲೀದ್, ಬಘೀರ ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್‌ನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ನಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಆಘಾತಕಾರಿ ನಿಜವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಧುಮತಿಯನ್ನು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ([[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]]) ತನ್ನ ಇಡೀ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.[https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms] ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, 'ಸಿದ್ಧಾಂತ' ([[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]]) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಿಗೂಢ ಭೂಗತ ದೊರೆ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಇಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು, ಶೂಟ್ ಮಾಡಲು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಥೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಮುಗಿದು, ಮುಂದಿನ 'ಕಬ್ಜಾ-2' ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸುಳಿವು ಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಮಾಜಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್-ಬದಲಾದ-ದರೋಡೆಕೋರ * ‌ಎಸ್‌ಪಿ ಭಾರ್ಗವ್ ಭಕ್ಷಿ ಆಗಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]] * ಸಿದ್ದಾಂತ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. * ಯಂಗ್ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಚಿರು * ಮಧುಮತಿ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] * ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್, ಮಧುಮತಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರಂನ ರಾಜ. * ವೈಕಿಂಗ್ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ದರೋಡೆಕೋರ, ಬಂಗೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಶಾ. * ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಖಲೀದ್ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. * ಯುವ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಜ್ಞಾನ * ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್ ಮಲಿಕ್ ಆಗಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದರೋಡೆಕೋರ * ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ * ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜನಾಗಿ ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ * ತುಳಸಿ ದೇವಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಕೇಶ್ವರನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸುಧಾ * ಡಿಎಸ್ಪಿ ವಿಕ್ರಂ ಆಗಿ ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಹದ್ದೂರ್ ನೇಮಿಸಿದ ಪೋಲೀಸ್. * ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್ ಖಲೀದ್ ಆಗಿ, ಅಮರಾಪುರಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರಕ್ತಪಿಪಾಸು ದರೋಡೆಕೋರ * ಮಸೂದ್, ಖಲೀದ್ ಸಹೋದರನಾಗಿ ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್ * ಖಲೀದ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಬಾಲಿಯಾಗಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ. * ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಡೀಲರ್ ಆಗಿ * ಸಿಎಂ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಾಳಿ. * ಎಸ್‌ಐ ಆಗಿ [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] * ಖಲೀದ್‌ನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ ಆಗಿ ತಾಹಾ ಶಾ * ಜೈಲರ್ ಆಗಿ [[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]] * ಅನೂಪ್ ರೇವಣ್ಣ ಫಯಾಜ್, ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಖಲೀದ್ ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಜಾಗೃತ ಡಾನ್. * ವರದರಾಜ್ ಮುದಲಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ ಸುರೇಶ್ * ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಎಸ್ಪಿ * ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮ * "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಳಿ ಚಳಿ" ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿ ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್ == ಸಂಗೀತ == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಕಬ್ಜಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನಮಾಮಿ ನಮಾಮಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-02-27 |title='Kabzaa' audio launch: Upendra promises to reunite with Shivarajkumar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-audio-launch-upendra-promises-to-reunite-with-shivarajkumar/articleshow/98274643.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಲಿ ಚಲಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೂರನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-03-17 |title=Kabzaa is a 1945 period drama with a global connect, says R Chandru |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-a-1945-period-drama-with-a-global-connect-says-r-chandru/articleshow/98718448.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭರ್ಜರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-06 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ<ref name=":1">{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-06 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ತೆರೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 'ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 1,600 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿದರೆ, 'ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್' ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು. ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸುಧಾಕರ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ 'ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Kabzaa overseas rights face great demand |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315083347/https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=The New Indian Express}}</ref>' ಮತ್ತು 'ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್' ಬ್ಯಾನರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇನ್ನು, ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. ಮಲಯಾಳಂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಎಲ್‌ಜಿಎಫ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್' ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> 'ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್' <ref>{{Cite web |last=Manorama |first=Malayala |date=2023-03-15 |title=പാൻ ഇന്ത്യൻ ചിത്രം 'കബ്സ'യ്ക്ക് കേരളത്തിൽ വൻ റിലീസ് |url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/03/15/kabzaa-wide-release-kerala.html |access-date=2023-03-15 |website=www.malayalamanoramaonline.com |language=ml}}</ref>ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಿತು.<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದರಲ್ಲೇ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆರಂಭವಾದ ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗೆ (Advance Booking) ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿ ಓಪನಿಂಗ್ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=India |first=The Hans |date=2023-03-14 |title=Pan-India film Kabzaa Runtime |url=https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315082235/https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=www.thehansindia.com}}</ref> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> 'ಕಬ್ಜಾ' ಸಿನಿಮಾ, ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಆರಂಭವನ್ನೇ (Opening) ಪಡೆಯಿತು<ref name=":4">{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-06 |website=Cinema Express |language=en}}</ref>. ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು, ಈ ಸಿನಿಮಾ<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Box Office Collection: ಕಬ್ಜ ಸಿನಿಮಾ ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಟ್ರು ಆರ್‌. ಚಂದ್ರು |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230325023301/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-date=2023-03-25 |access-date=2026-07-06 |website=News18 Kannada |language=en-IE}}</ref> ಮೊದಲ ದಿನವೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ₹50 ರಿಂದ ₹55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ<ref name=":2">{{Cite web |title=Kabzaa Collection: ಉಪೇಂದ್ರ, ಶ್ರೀಯಾ ಶರಣ್ 'ಕಬ್ಜ' ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms |access-date=2026-07-06 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ 'ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಬ್' ಸೇರಿತು.<ref name=":3">{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-06 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ (Satellite) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ' ವಾಹಿನಿಯು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ (OTT) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ₹80 ಕೋಟಿ<ref name="OTT price">{{Cite web |date=2023-03-16 |title=Kabzaa's OTT Rights Sold to Digital Streaming Platform for a Massive Sum |url=https://www.thehansindia.com/cinema/kabzaas-ott-rights-sold-to-digital-streaming-platform-for-a-massive-sum-788155 |access-date=2023-04-05 |website=The Hans India}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=Kabzaa OTT Rights Sold To THIS Digital Streaming Platform For A Jaw-Dropping Amount: Reports |url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kabzaa-ott-rights-sold-to-this-digital-streaming-platform-for-a-jawdropping-amount-reports-10069141 |access-date=2023-04-05 |website=Jagran.com}}</ref>ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2023 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಟಿಟಿ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news |date=10 April 2023 |title=Kabzaa OTT release date: Check details here |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/kabzaa-ott-release-date-check-details-here/articleshow/99041796.cms |access-date=10 April 2023 |website=The Economic Times}}</ref> == ಕಬ್ಜಾ ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆ: ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ == ಬಹುಭಾಷಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸ್ಟಾರ್ ನಟರ ದಂಡನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ತೆರೆಮೇಲೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. 'ಕಬ್ಜಾ' ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಾಸ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಬ್ಬದಂತಿರುವ ಭವ್ಯ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವ. ==== '''ಕಥಾಹಂದರ''' ==== ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ 1940ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, 1970ರ ದಶಕದ ಭೂಗತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನ ಮಗನಾಗಿರುವ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ (Indian Air Force) ಪೈಲಟ್ ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ (ಉಪೇಂದ್ರ), ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸೇಡಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರದ ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ತನ್ನ 'ಕಬ್ಜಾ' (ವಶ)ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಡಾನ್ ಆಗಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾಸಾರಾಂಶ. ==== '''ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು (ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳ)''' ==== * ಚಿತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೇ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಅಭಿನಯ. ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ದಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್, ಡೈಲಾಗ್ ಡೆಲಿವರಿ ಹಾಗೂ ಮಾಸ್ ಲುಕ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಸದೌತಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಅದ್ದೂರಿ ಮೇಕಿಂಗ್. ಎ.ಜೆ. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಲುಕ್ ನೀಡಿದ್ದು, 1970ರ ದಶಕದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫ್ರೇಮ್‌ ಕೂಡ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. * ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಿಜಿಎಂ ಚಿತ್ರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. * ಮಲ್ಟಿಸ್ಟಾರರ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ 'ಕಬ್ಜಾ'ದಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಅವರು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಚ್ಚರಿಯ ಎಂಟ್ರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==== '''ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು (Verdict)''' ==== ಕಬ್ಜಾ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 4,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಳಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಮಾದರಿಯ ಡಾರ್ಕ್-ಶೇಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ, ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಮಾಸ್ ಅವತಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್. ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ, ಭರ್ಜರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ , ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಭರ್ಜರಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿನಯ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಸುಳಿವು ನೀಡುವ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭವ್ಯ ಮಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನೆಮಾಟಿಕ್ ಅನುಭವವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|11364772}} {{Interwikineeded}} * https://www.rchandrustudios.com/ [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] 608se6cp63myze2aj7vlk2kk0wf5k2z 1376645 1376642 2026-07-11T20:51:39Z Askprasanna 100464 1376645 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Kabzaa | image = Kabzaa 2023 film.jpg | caption = ಥಿಯೇಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೋಸ್ಟರ್ | director = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | writer = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | producer = {{Plainlist| *ಆರ್. ಚಂದ್ರು *ಆರ್.ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್ }} | starring = {{Plainlist| *[[ಉಪೇಂದ್ರ]] *[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] *[[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] *[[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] }} | cinematography = ಎ.ಜೆ.ಶೆಟ್ಟಿ | editing = ಮಹೇಶ್ ಎಸ್. ರೆಡ್ಡಿ | music = [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] | studio = [[Anand Pandit Motion Pictures]]<br />ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್<br />[[Invenio Origin]] | distributor = ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ (ಆರ್. ಚಂದ್ರು) (ಕನ್ನಡ) {{!}} ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ (ಹಿಂದಿ) {{!}} ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ (ತಮಿಳು) {{!}} ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್/ ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ (ತೆಲುಗು) {{!}} ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ (ಮಲಯಾಳಂ) | released = 17 ಮಾರ್ಚ್ 2023 | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ | budget = {{INR}}.120 ಕೋಟಿ / ನೂರಾ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು <ref>{{Cite web |date=2023-01-30 |title=Kabzaa EXCLUSIVE: Upendra's Kabzaa is made in a whopping budget of 120 Crores, confirms Anand Pandit |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |access-date=2023-02-28 |website=PINKVILLA |language=en |archive-date=2023-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228144531/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |url-status=dead }}</ref> | gross = {{INR}}<nowiki>.185 ಕೋಟಿ/ ನೂರಾ ನಲವತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು}}</nowiki><ref name="Annie Jha">{{Cite news|title=Kabzaa Day 12 Box Office Collection Worldwide|url=https://www.bollymoviereviewz.com/2023/03/kabzaa-day-4-box-office-collection-worldwide.html|publisher=bollymoviereviewz|first=Aanchal|last=Annie Jha|date=29 March 2023|access-date=7 July 2026}}</ref> }} '''ಕಬ್ಜಾ''' 2023 ರ ಪ್ಯಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2022-09-19 |title=Kabzaa teaser sparks huge expectations |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/Sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಕರುನಾಡ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡಾ. [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ಅಭಿನಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]], [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]], ಸುಧಾ, ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ, ನವಾಬ್ ಶಾ, ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್, ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ, ಕೋಟಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್, ಮತ್ತು ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html|title=Kabzaa teaser sparks huge expectations|website=[[Cinema Express]]|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿರುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ  ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯನ್ನು 1942 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಥಾನಾಯಕನ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ .<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/kabzaa-teaser-upendra-kichcha-sudeepa-promise-a-large-scale-pan-indian-film-8157324/|title=Kabzaa teaser: Upendra, Kiccha Sudeepa promise a large scale pan-Indian film|date=2022-09-17|website=The Indian Express|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರ [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms 48 ನೇ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಶುಭದಿನದಂದು ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ]<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-11 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು]. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದು<ref>{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಒಂದು ಧಾಖಲೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms 50-55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು] ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ ಗಳಿಸಿತು. ಚಿತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್<ref>{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು [https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ] ₹80 ಕೋಟಿ (US$15 ಮಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-11 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == [https://kannada.filmibeat.com/reviews/kabzaa-review-in-kannada-upendra-sudeep-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-review-and-rating-066434.html ಕಥಾವಸ್ತು] == '''ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭ:''' 1945ರಲ್ಲಿ [[:en:British_Raj|ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,]] ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಜ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಾದ ಅಮರೇಶ್ವರನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ತುಳಸಿ ದೇವಿ (ಸುಧಾ) ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Shivarajkumar joins hands with Upendra and Sudeep for Kabzaa |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/shivarajkumar-joins-hands-with-upendra-and-sudeep-for-kabzaa-8477905/ |access-date=2026-07-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> '''ನಾಯಕನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ:''' ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳುತ್ತವೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ([[ಉಪೇಂದ್ರ]]) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಹೋದರ ಸಂಕೇಶ್ವರ (ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್), ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರುವ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕನಸನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಯಸಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿ ([[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]]) ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ಅಮರಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜನಾದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ (ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ) ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-03-06 |title='Kabzaa' trailer impresses 'The Family Man' actor Manoj Bajpayee |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-trailer-impresses-the-family-man-actor-manoj-bajpayee/articleshow/98448593.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> '''ಅಮರಾಪುರದ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್ ಮತ್ತು ದುರಂತ:''' ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರವು ಖಲೀದ್ (ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್), ಬಘೀರ (ನವಾಬ್ ಶಾ) ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್ (ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್) ಎಂಬ ಮೂವರು ರೌಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಹಾಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ (ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್), ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಖಲೀದ್ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ (ತಾಹಾ ಶಾ) ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹಾವಳಿ ಎಬ್ಬಿಸುವಾಗ, ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋದ ಸಂಕೇಶ್ವರ, ಸರ್ತಾಜ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಖಲೀದ್, ಸೇಡಿಗಾಗಿ ಸಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಂದು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. '''ಸೇಡಿನ ಕಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ:''' ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಡುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ತನಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಬಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಖಲೀದ್ 'ಬಲಿ' (ದಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ) ಎಂಬ ಕುಖ್ಯಾತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಜೈಲಿನೊಳಗೇ ಬಲಿಯನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಖಲೀದ್‌ನನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೇ ಸರಿಯಾದ ದಾಳ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅವನನ್ನು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಖಲೀದ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೂ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಖಲೀದ್‌ನ ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಪರಾಧ ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಖಲೀದ್‌ನ ಕನಸನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಘೀರರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ಅವರ ಇಡೀ ಅಪರಾಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ಭೂಗತ ಲೋಕವೇ ನಡುಗುವಂತಹ ಭಯಾನಕ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ (ಡಾನ್) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: Kabzaa: An underworld saga captivates with its twists and turns {{!}} Kabzaa Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kabzaa/movie-review/98726349.cms |access-date=2026-07-11 |website=The Times of India |language=en}}</ref> '''ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್:''' ಇದೇ ವೇಳೆ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ತಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧುಮತಿ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. 1973ರ ವೇಳೆಗೆ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮಧುಮತಿ, ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನ, ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಧುಮತಿ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಕಾದಿರುತ್ತದೆ. ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, "ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಖಲೀದ್, ಬಘೀರ ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್‌ನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ನಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಆಘಾತಕಾರಿ ನಿಜವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಧುಮತಿಯನ್ನು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ([[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]]) ತನ್ನ ಇಡೀ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.[https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms] ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, 'ಸಿದ್ಧಾಂತ' ([[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]]) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಿಗೂಢ ಭೂಗತ ದೊರೆ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಇಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು, ಶೂಟ್ ಮಾಡಲು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಥೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಮುಗಿದು, ಮುಂದಿನ 'ಕಬ್ಜಾ-2' ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸುಳಿವು ಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಮಾಜಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್-ಬದಲಾದ-ದರೋಡೆಕೋರ * ‌ಎಸ್‌ಪಿ ಭಾರ್ಗವ್ ಭಕ್ಷಿ ಆಗಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]] * ಸಿದ್ದಾಂತ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. * ಯಂಗ್ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಚಿರು * ಮಧುಮತಿ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] * ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್, ಮಧುಮತಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರಂನ ರಾಜ. * ವೈಕಿಂಗ್ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ದರೋಡೆಕೋರ, ಬಂಗೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಶಾ. * ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಖಲೀದ್ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. * ಯುವ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಜ್ಞಾನ * ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್ ಮಲಿಕ್ ಆಗಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದರೋಡೆಕೋರ * ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ * ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜನಾಗಿ ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ * ತುಳಸಿ ದೇವಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಕೇಶ್ವರನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸುಧಾ * ಡಿಎಸ್ಪಿ ವಿಕ್ರಂ ಆಗಿ ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಹದ್ದೂರ್ ನೇಮಿಸಿದ ಪೋಲೀಸ್. * ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್ ಖಲೀದ್ ಆಗಿ, ಅಮರಾಪುರಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರಕ್ತಪಿಪಾಸು ದರೋಡೆಕೋರ * ಮಸೂದ್, ಖಲೀದ್ ಸಹೋದರನಾಗಿ ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್ * ಖಲೀದ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಬಾಲಿಯಾಗಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ. * ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಡೀಲರ್ ಆಗಿ * ಸಿಎಂ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಾಳಿ. * ಎಸ್‌ಐ ಆಗಿ [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] * ಖಲೀದ್‌ನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ ಆಗಿ ತಾಹಾ ಶಾ * ಜೈಲರ್ ಆಗಿ [[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]] * ಅನೂಪ್ ರೇವಣ್ಣ ಫಯಾಜ್, ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಖಲೀದ್ ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಜಾಗೃತ ಡಾನ್. * ವರದರಾಜ್ ಮುದಲಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ ಸುರೇಶ್ * ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಎಸ್ಪಿ * ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮ * "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಳಿ ಚಳಿ" ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿ ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್ == ಸಂಗೀತ == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಕಬ್ಜಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನಮಾಮಿ ನಮಾಮಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-02-27 |title='Kabzaa' audio launch: Upendra promises to reunite with Shivarajkumar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-audio-launch-upendra-promises-to-reunite-with-shivarajkumar/articleshow/98274643.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಲಿ ಚಲಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೂರನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-03-17 |title=Kabzaa is a 1945 period drama with a global connect, says R Chandru |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-a-1945-period-drama-with-a-global-connect-says-r-chandru/articleshow/98718448.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭರ್ಜರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-06 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ<ref name=":1">{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-06 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ತೆರೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 'ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 1,600 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿದರೆ, 'ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್' ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು. ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸುಧಾಕರ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ 'ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Kabzaa overseas rights face great demand |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315083347/https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=The New Indian Express}}</ref>' ಮತ್ತು 'ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್' ಬ್ಯಾನರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇನ್ನು, ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. ಮಲಯಾಳಂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಎಲ್‌ಜಿಎಫ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್' ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> 'ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್' <ref>{{Cite web |last=Manorama |first=Malayala |date=2023-03-15 |title=പാൻ ഇന്ത്യൻ ചിത്രം 'കബ്സ'യ്ക്ക് കേരളത്തിൽ വൻ റിലീസ് |url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/03/15/kabzaa-wide-release-kerala.html |access-date=2023-03-15 |website=www.malayalamanoramaonline.com |language=ml}}</ref>ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಿತು.<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದರಲ್ಲೇ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆರಂಭವಾದ ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗೆ (Advance Booking) ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿ ಓಪನಿಂಗ್ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=India |first=The Hans |date=2023-03-14 |title=Pan-India film Kabzaa Runtime |url=https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315082235/https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=www.thehansindia.com}}</ref> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> 'ಕಬ್ಜಾ' ಸಿನಿಮಾ, ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಆರಂಭವನ್ನೇ (Opening) ಪಡೆಯಿತು<ref name=":4">{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-06 |website=Cinema Express |language=en}}</ref>. ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು, ಈ ಸಿನಿಮಾ<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Box Office Collection: ಕಬ್ಜ ಸಿನಿಮಾ ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಟ್ರು ಆರ್‌. ಚಂದ್ರು |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230325023301/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-date=2023-03-25 |access-date=2026-07-06 |website=News18 Kannada |language=en-IE}}</ref> ಮೊದಲ ದಿನವೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ₹50 ರಿಂದ ₹55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ<ref name=":2">{{Cite web |title=Kabzaa Collection: ಉಪೇಂದ್ರ, ಶ್ರೀಯಾ ಶರಣ್ 'ಕಬ್ಜ' ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms |access-date=2026-07-06 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ 'ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಬ್' ಸೇರಿತು.<ref name=":3">{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-06 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ (Satellite) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ' ವಾಹಿನಿಯು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ (OTT) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ₹80 ಕೋಟಿ<ref name="OTT price">{{Cite web |date=2023-03-16 |title=Kabzaa's OTT Rights Sold to Digital Streaming Platform for a Massive Sum |url=https://www.thehansindia.com/cinema/kabzaas-ott-rights-sold-to-digital-streaming-platform-for-a-massive-sum-788155 |access-date=2023-04-05 |website=The Hans India}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=Kabzaa OTT Rights Sold To THIS Digital Streaming Platform For A Jaw-Dropping Amount: Reports |url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kabzaa-ott-rights-sold-to-this-digital-streaming-platform-for-a-jawdropping-amount-reports-10069141 |access-date=2023-04-05 |website=Jagran.com}}</ref>ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2023 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಟಿಟಿ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news |date=10 April 2023 |title=Kabzaa OTT release date: Check details here |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/kabzaa-ott-release-date-check-details-here/articleshow/99041796.cms |access-date=10 April 2023 |website=The Economic Times}}</ref> == ಕಬ್ಜಾ ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆ: ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ == ಬಹುಭಾಷಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸ್ಟಾರ್ ನಟರ ದಂಡನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ತೆರೆಮೇಲೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. 'ಕಬ್ಜಾ' ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಾಸ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಬ್ಬದಂತಿರುವ ಭವ್ಯ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವ. ==== '''ಕಥಾಹಂದರ''' ==== ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ 1940ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, 1970ರ ದಶಕದ ಭೂಗತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನ ಮಗನಾಗಿರುವ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ (Indian Air Force) ಪೈಲಟ್ ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ (ಉಪೇಂದ್ರ), ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸೇಡಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರದ ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ತನ್ನ 'ಕಬ್ಜಾ' (ವಶ)ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಡಾನ್ ಆಗಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾಸಾರಾಂಶ. ==== '''ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು (ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳ)''' ==== * ಚಿತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೇ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಅಭಿನಯ. ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ದಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್, ಡೈಲಾಗ್ ಡೆಲಿವರಿ ಹಾಗೂ ಮಾಸ್ ಲುಕ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಸದೌತಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಅದ್ದೂರಿ ಮೇಕಿಂಗ್. ಎ.ಜೆ. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಲುಕ್ ನೀಡಿದ್ದು, 1970ರ ದಶಕದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫ್ರೇಮ್‌ ಕೂಡ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. * ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಿಜಿಎಂ ಚಿತ್ರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. * ಮಲ್ಟಿಸ್ಟಾರರ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ 'ಕಬ್ಜಾ'ದಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಅವರು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಚ್ಚರಿಯ ಎಂಟ್ರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==== '''ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು (Verdict)''' ==== ಕಬ್ಜಾ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 4,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಳಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಮಾದರಿಯ ಡಾರ್ಕ್-ಶೇಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ, ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಮಾಸ್ ಅವತಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್. ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ, ಭರ್ಜರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ , ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಭರ್ಜರಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿನಯ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಸುಳಿವು ನೀಡುವ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭವ್ಯ ಮಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನೆಮಾಟಿಕ್ ಅನುಭವವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|11364772}} {{Interwikineeded}} * https://www.rchandrustudios.com/ [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] bkr2wclguc4xi7qjs7g6k9vw8j50bhz 1376646 1376645 2026-07-11T21:20:14Z Askprasanna 100464 1376646 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Kabzaa | image = Kabzaa Kannada.jpg | caption = ಥಿಯೇಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೋಸ್ಟರ್ | director = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | writer = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | producer = {{Plainlist| *ಆರ್. ಚಂದ್ರು *ಆರ್.ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್ }} | starring = {{Plainlist| *[[ಉಪೇಂದ್ರ]] *[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] *[[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] *[[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] }} | cinematography = ಎ.ಜೆ.ಶೆಟ್ಟಿ | editing = ಮಹೇಶ್ ಎಸ್. ರೆಡ್ಡಿ | music = [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] | studio = [[Anand Pandit Motion Pictures]]<br />ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್<br />[[Invenio Origin]] | distributor = ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ (ಆರ್. ಚಂದ್ರು) (ಕನ್ನಡ) {{!}} ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ (ಹಿಂದಿ) {{!}} ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ (ತಮಿಳು) {{!}} ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್/ ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ (ತೆಲುಗು) {{!}} ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ (ಮಲಯಾಳಂ) | released = 17 ಮಾರ್ಚ್ 2023 | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ | budget = {{INR}}.120 ಕೋಟಿ / ನೂರಾ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು <ref>{{Cite web |date=2023-01-30 |title=Kabzaa EXCLUSIVE: Upendra's Kabzaa is made in a whopping budget of 120 Crores, confirms Anand Pandit |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |access-date=2023-02-28 |website=PINKVILLA |language=en |archive-date=2023-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228144531/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |url-status=dead }}</ref> | gross = {{INR}}<nowiki>.185 ಕೋಟಿ/ ನೂರಾ ನಲವತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು}}</nowiki><ref name="Annie Jha">{{Cite news|title=Kabzaa Day 12 Box Office Collection Worldwide|url=https://www.bollymoviereviewz.com/2023/03/kabzaa-day-4-box-office-collection-worldwide.html|publisher=bollymoviereviewz|first=Aanchal|last=Annie Jha|date=29 March 2023|access-date=7 July 2026}}</ref> }} '''ಕಬ್ಜಾ''' 2023 ರ ಪ್ಯಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2022-09-19 |title=Kabzaa teaser sparks huge expectations |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/Sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಕರುನಾಡ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡಾ. [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ಅಭಿನಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]], [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]], ಸುಧಾ, ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ, ನವಾಬ್ ಶಾ, ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್, ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ, ಕೋಟಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್, ಮತ್ತು ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html|title=Kabzaa teaser sparks huge expectations|website=[[Cinema Express]]|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿರುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ  ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯನ್ನು 1942 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಥಾನಾಯಕನ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ .<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/kabzaa-teaser-upendra-kichcha-sudeepa-promise-a-large-scale-pan-indian-film-8157324/|title=Kabzaa teaser: Upendra, Kiccha Sudeepa promise a large scale pan-Indian film|date=2022-09-17|website=The Indian Express|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರ [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms 48 ನೇ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಶುಭದಿನದಂದು ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ]<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-11 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು]. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದು<ref>{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಒಂದು ಧಾಖಲೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms 50-55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು] ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ ಗಳಿಸಿತು. ಚಿತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್<ref>{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು [https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ] ₹80 ಕೋಟಿ (US$15 ಮಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-11 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == [https://kannada.filmibeat.com/reviews/kabzaa-review-in-kannada-upendra-sudeep-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-review-and-rating-066434.html ಕಥಾವಸ್ತು] == '''ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭ:''' 1945ರಲ್ಲಿ [[:en:British_Raj|ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,]] ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಜ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಾದ ಅಮರೇಶ್ವರನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ತುಳಸಿ ದೇವಿ (ಸುಧಾ) ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Shivarajkumar joins hands with Upendra and Sudeep for Kabzaa |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/shivarajkumar-joins-hands-with-upendra-and-sudeep-for-kabzaa-8477905/ |access-date=2026-07-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> '''ನಾಯಕನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ:''' ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳುತ್ತವೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ([[ಉಪೇಂದ್ರ]]) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಹೋದರ ಸಂಕೇಶ್ವರ (ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್), ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರುವ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕನಸನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಯಸಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿ ([[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]]) ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ಅಮರಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜನಾದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ (ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ) ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-03-06 |title='Kabzaa' trailer impresses 'The Family Man' actor Manoj Bajpayee |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-trailer-impresses-the-family-man-actor-manoj-bajpayee/articleshow/98448593.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> '''ಅಮರಾಪುರದ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್ ಮತ್ತು ದುರಂತ:''' ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರವು ಖಲೀದ್ (ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್), ಬಘೀರ (ನವಾಬ್ ಶಾ) ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್ (ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್) ಎಂಬ ಮೂವರು ರೌಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಹಾಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ (ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್), ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಖಲೀದ್ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ (ತಾಹಾ ಶಾ) ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹಾವಳಿ ಎಬ್ಬಿಸುವಾಗ, ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋದ ಸಂಕೇಶ್ವರ, ಸರ್ತಾಜ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಖಲೀದ್, ಸೇಡಿಗಾಗಿ ಸಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಂದು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. '''ಸೇಡಿನ ಕಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ:''' ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಡುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ತನಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಬಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಖಲೀದ್ 'ಬಲಿ' (ದಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ) ಎಂಬ ಕುಖ್ಯಾತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಜೈಲಿನೊಳಗೇ ಬಲಿಯನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಖಲೀದ್‌ನನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೇ ಸರಿಯಾದ ದಾಳ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅವನನ್ನು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಖಲೀದ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೂ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಖಲೀದ್‌ನ ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಪರಾಧ ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಖಲೀದ್‌ನ ಕನಸನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಘೀರರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ಅವರ ಇಡೀ ಅಪರಾಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ಭೂಗತ ಲೋಕವೇ ನಡುಗುವಂತಹ ಭಯಾನಕ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ (ಡಾನ್) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: Kabzaa: An underworld saga captivates with its twists and turns {{!}} Kabzaa Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kabzaa/movie-review/98726349.cms |access-date=2026-07-11 |website=The Times of India |language=en}}</ref> '''ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್:''' ಇದೇ ವೇಳೆ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ತಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧುಮತಿ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. 1973ರ ವೇಳೆಗೆ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮಧುಮತಿ, ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನ, ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಧುಮತಿ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಕಾದಿರುತ್ತದೆ. ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, "ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಖಲೀದ್, ಬಘೀರ ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್‌ನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ನಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಆಘಾತಕಾರಿ ನಿಜವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಧುಮತಿಯನ್ನು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ([[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]]) ತನ್ನ ಇಡೀ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.[https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms] ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, 'ಸಿದ್ಧಾಂತ' ([[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]]) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಿಗೂಢ ಭೂಗತ ದೊರೆ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಇಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು, ಶೂಟ್ ಮಾಡಲು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಥೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಮುಗಿದು, ಮುಂದಿನ 'ಕಬ್ಜಾ-2' ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸುಳಿವು ಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಮಾಜಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್-ಬದಲಾದ-ದರೋಡೆಕೋರ * ‌ಎಸ್‌ಪಿ ಭಾರ್ಗವ್ ಭಕ್ಷಿ ಆಗಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]] * ಸಿದ್ದಾಂತ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. * ಯಂಗ್ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಚಿರು * ಮಧುಮತಿ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] * ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್, ಮಧುಮತಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರಂನ ರಾಜ. * ವೈಕಿಂಗ್ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ದರೋಡೆಕೋರ, ಬಂಗೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಶಾ. * ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಖಲೀದ್ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. * ಯುವ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಜ್ಞಾನ * ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್ ಮಲಿಕ್ ಆಗಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದರೋಡೆಕೋರ * ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ * ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜನಾಗಿ ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ * ತುಳಸಿ ದೇವಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಕೇಶ್ವರನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸುಧಾ * ಡಿಎಸ್ಪಿ ವಿಕ್ರಂ ಆಗಿ ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಹದ್ದೂರ್ ನೇಮಿಸಿದ ಪೋಲೀಸ್. * ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್ ಖಲೀದ್ ಆಗಿ, ಅಮರಾಪುರಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರಕ್ತಪಿಪಾಸು ದರೋಡೆಕೋರ * ಮಸೂದ್, ಖಲೀದ್ ಸಹೋದರನಾಗಿ ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್ * ಖಲೀದ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಬಾಲಿಯಾಗಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ. * ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಡೀಲರ್ ಆಗಿ * ಸಿಎಂ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಾಳಿ. * ಎಸ್‌ಐ ಆಗಿ [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] * ಖಲೀದ್‌ನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ ಆಗಿ ತಾಹಾ ಶಾ * ಜೈಲರ್ ಆಗಿ [[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]] * ಅನೂಪ್ ರೇವಣ್ಣ ಫಯಾಜ್, ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಖಲೀದ್ ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಜಾಗೃತ ಡಾನ್. * ವರದರಾಜ್ ಮುದಲಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ ಸುರೇಶ್ * ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಎಸ್ಪಿ * ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮ * "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಳಿ ಚಳಿ" ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿ ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್ == ಸಂಗೀತ == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಕಬ್ಜಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನಮಾಮಿ ನಮಾಮಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-02-27 |title='Kabzaa' audio launch: Upendra promises to reunite with Shivarajkumar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-audio-launch-upendra-promises-to-reunite-with-shivarajkumar/articleshow/98274643.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಲಿ ಚಲಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೂರನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-03-17 |title=Kabzaa is a 1945 period drama with a global connect, says R Chandru |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-a-1945-period-drama-with-a-global-connect-says-r-chandru/articleshow/98718448.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭರ್ಜರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-06 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ<ref name=":1">{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-06 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ತೆರೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 'ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 1,600 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿದರೆ, 'ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್' ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು. ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸುಧಾಕರ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ 'ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Kabzaa overseas rights face great demand |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315083347/https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=The New Indian Express}}</ref>' ಮತ್ತು 'ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್' ಬ್ಯಾನರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇನ್ನು, ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. ಮಲಯಾಳಂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಎಲ್‌ಜಿಎಫ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್' ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> 'ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್' <ref>{{Cite web |last=Manorama |first=Malayala |date=2023-03-15 |title=പാൻ ഇന്ത്യൻ ചിത്രം 'കബ്സ'യ്ക്ക് കേരളത്തിൽ വൻ റിലീസ് |url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/03/15/kabzaa-wide-release-kerala.html |access-date=2023-03-15 |website=www.malayalamanoramaonline.com |language=ml}}</ref>ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಿತು.<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದರಲ್ಲೇ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆರಂಭವಾದ ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗೆ (Advance Booking) ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿ ಓಪನಿಂಗ್ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=India |first=The Hans |date=2023-03-14 |title=Pan-India film Kabzaa Runtime |url=https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315082235/https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=www.thehansindia.com}}</ref> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> 'ಕಬ್ಜಾ' ಸಿನಿಮಾ, ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಆರಂಭವನ್ನೇ (Opening) ಪಡೆಯಿತು<ref name=":4">{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-06 |website=Cinema Express |language=en}}</ref>. ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು, ಈ ಸಿನಿಮಾ<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Box Office Collection: ಕಬ್ಜ ಸಿನಿಮಾ ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಟ್ರು ಆರ್‌. ಚಂದ್ರು |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230325023301/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-date=2023-03-25 |access-date=2026-07-06 |website=News18 Kannada |language=en-IE}}</ref> ಮೊದಲ ದಿನವೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ₹50 ರಿಂದ ₹55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ<ref name=":2">{{Cite web |title=Kabzaa Collection: ಉಪೇಂದ್ರ, ಶ್ರೀಯಾ ಶರಣ್ 'ಕಬ್ಜ' ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms |access-date=2026-07-06 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ 'ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಬ್' ಸೇರಿತು.<ref name=":3">{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-06 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ (Satellite) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ' ವಾಹಿನಿಯು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ (OTT) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ₹80 ಕೋಟಿ<ref name="OTT price">{{Cite web |date=2023-03-16 |title=Kabzaa's OTT Rights Sold to Digital Streaming Platform for a Massive Sum |url=https://www.thehansindia.com/cinema/kabzaas-ott-rights-sold-to-digital-streaming-platform-for-a-massive-sum-788155 |access-date=2023-04-05 |website=The Hans India}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=Kabzaa OTT Rights Sold To THIS Digital Streaming Platform For A Jaw-Dropping Amount: Reports |url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kabzaa-ott-rights-sold-to-this-digital-streaming-platform-for-a-jawdropping-amount-reports-10069141 |access-date=2023-04-05 |website=Jagran.com}}</ref>ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2023 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಟಿಟಿ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news |date=10 April 2023 |title=Kabzaa OTT release date: Check details here |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/kabzaa-ott-release-date-check-details-here/articleshow/99041796.cms |access-date=10 April 2023 |website=The Economic Times}}</ref> == ಕಬ್ಜಾ ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆ: ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ == ಬಹುಭಾಷಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸ್ಟಾರ್ ನಟರ ದಂಡನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ತೆರೆಮೇಲೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. 'ಕಬ್ಜಾ' ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಾಸ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಬ್ಬದಂತಿರುವ ಭವ್ಯ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವ. ==== '''ಕಥಾಹಂದರ''' ==== ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ 1940ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, 1970ರ ದಶಕದ ಭೂಗತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನ ಮಗನಾಗಿರುವ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ (Indian Air Force) ಪೈಲಟ್ ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ (ಉಪೇಂದ್ರ), ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸೇಡಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರದ ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ತನ್ನ 'ಕಬ್ಜಾ' (ವಶ)ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಡಾನ್ ಆಗಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾಸಾರಾಂಶ. ==== '''ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು (ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳ)''' ==== * ಚಿತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೇ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಅಭಿನಯ. ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ದಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್, ಡೈಲಾಗ್ ಡೆಲಿವರಿ ಹಾಗೂ ಮಾಸ್ ಲುಕ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಸದೌತಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಅದ್ದೂರಿ ಮೇಕಿಂಗ್. ಎ.ಜೆ. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಲುಕ್ ನೀಡಿದ್ದು, 1970ರ ದಶಕದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫ್ರೇಮ್‌ ಕೂಡ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. * ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಿಜಿಎಂ ಚಿತ್ರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. * ಮಲ್ಟಿಸ್ಟಾರರ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ 'ಕಬ್ಜಾ'ದಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಅವರು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಚ್ಚರಿಯ ಎಂಟ್ರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==== '''ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು (Verdict)''' ==== ಕಬ್ಜಾ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 4,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಳಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಮಾದರಿಯ ಡಾರ್ಕ್-ಶೇಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ, ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಮಾಸ್ ಅವತಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್. ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ, ಭರ್ಜರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ , ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಭರ್ಜರಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿನಯ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಸುಳಿವು ನೀಡುವ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭವ್ಯ ಮಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನೆಮಾಟಿಕ್ ಅನುಭವವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|11364772}} {{Interwikineeded}} * https://www.rchandrustudios.com/ [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] 5kmuf2kbw1wwpplt5h0aw7pavz3j8dx 1376653 1376646 2026-07-12T01:21:14Z Askprasanna 100464 1376653 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Kabzaa | image = Kabzaa 2023 film.jpg | caption = ಥಿಯೇಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೋಸ್ಟರ್ | director = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | writer = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | producer = {{Plainlist| *ಆರ್. ಚಂದ್ರು *ಆರ್.ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್ }} | starring = {{Plainlist| *[[ಉಪೇಂದ್ರ]] *[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] *[[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] *[[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] }} | cinematography = ಎ.ಜೆ.ಶೆಟ್ಟಿ | editing = ಮಹೇಶ್ ಎಸ್. ರೆಡ್ಡಿ | music = [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] | studio = [[Anand Pandit Motion Pictures]]<br />ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್<br />[[Invenio Origin]] | distributor = ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ (ಆರ್. ಚಂದ್ರು) (ಕನ್ನಡ) {{!}} ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ (ಹಿಂದಿ) {{!}} ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ (ತಮಿಳು) {{!}} ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್/ ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ (ತೆಲುಗು) {{!}} ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ (ಮಲಯಾಳಂ) | released = 17 ಮಾರ್ಚ್ 2023 | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ | budget = {{INR}}.120 ಕೋಟಿ / ನೂರಾ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು <ref>{{Cite web |date=2023-01-30 |title=Kabzaa EXCLUSIVE: Upendra's Kabzaa is made in a whopping budget of 120 Crores, confirms Anand Pandit |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |access-date=2023-02-28 |website=PINKVILLA |language=en |archive-date=2023-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228144531/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |url-status=dead }}</ref> | gross = {{INR}}<nowiki>.185 ಕೋಟಿ/ ನೂರಾ ನಲವತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು}}</nowiki><ref name="Annie Jha">{{Cite news|title=Kabzaa Day 12 Box Office Collection Worldwide|url=https://www.bollymoviereviewz.com/2023/03/kabzaa-day-4-box-office-collection-worldwide.html|publisher=bollymoviereviewz|first=Aanchal|last=Annie Jha|date=29 March 2023|access-date=7 July 2026}}</ref> }} '''ಕಬ್ಜಾ''' 2023 ರ ಪ್ಯಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2022-09-19 |title=Kabzaa teaser sparks huge expectations |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/Sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಕರುನಾಡ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡಾ. [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ಅಭಿನಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]], [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]], ಸುಧಾ, ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ, ನವಾಬ್ ಶಾ, ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್, ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ, ಕೋಟಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್, ಮತ್ತು ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html|title=Kabzaa teaser sparks huge expectations|website=[[Cinema Express]]|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿರುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ  ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯನ್ನು 1942 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಥಾನಾಯಕನ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ .<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/kabzaa-teaser-upendra-kichcha-sudeepa-promise-a-large-scale-pan-indian-film-8157324/|title=Kabzaa teaser: Upendra, Kiccha Sudeepa promise a large scale pan-Indian film|date=2022-09-17|website=The Indian Express|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರ [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms 48 ನೇ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಶುಭದಿನದಂದು ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ]<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-11 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು]. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದು<ref>{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಒಂದು ಧಾಖಲೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms 50-55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು] ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ ಗಳಿಸಿತು. ಚಿತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್<ref>{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು [https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ] ₹80 ಕೋಟಿ (US$15 ಮಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-11 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == [https://kannada.filmibeat.com/reviews/kabzaa-review-in-kannada-upendra-sudeep-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-review-and-rating-066434.html ಕಥಾವಸ್ತು] == '''ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭ:''' 1945ರಲ್ಲಿ [[:en:British_Raj|ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,]] ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಜ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಾದ ಅಮರೇಶ್ವರನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ತುಳಸಿ ದೇವಿ (ಸುಧಾ) ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Shivarajkumar joins hands with Upendra and Sudeep for Kabzaa |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/shivarajkumar-joins-hands-with-upendra-and-sudeep-for-kabzaa-8477905/ |access-date=2026-07-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> '''ನಾಯಕನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ:''' ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳುತ್ತವೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ([[ಉಪೇಂದ್ರ]]) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಹೋದರ ಸಂಕೇಶ್ವರ (ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್), ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರುವ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕನಸನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಯಸಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿ ([[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]]) ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ಅಮರಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜನಾದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ (ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ) ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-03-06 |title='Kabzaa' trailer impresses 'The Family Man' actor Manoj Bajpayee |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-trailer-impresses-the-family-man-actor-manoj-bajpayee/articleshow/98448593.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> '''ಅಮರಾಪುರದ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್ ಮತ್ತು ದುರಂತ:''' ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರವು ಖಲೀದ್ (ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್), ಬಘೀರ (ನವಾಬ್ ಶಾ) ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್ (ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್) ಎಂಬ ಮೂವರು ರೌಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಹಾಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ (ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್), ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಖಲೀದ್ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ (ತಾಹಾ ಶಾ) ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹಾವಳಿ ಎಬ್ಬಿಸುವಾಗ, ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋದ ಸಂಕೇಶ್ವರ, ಸರ್ತಾಜ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಖಲೀದ್, ಸೇಡಿಗಾಗಿ ಸಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಂದು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. '''ಸೇಡಿನ ಕಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ:''' ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಡುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ತನಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಬಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಖಲೀದ್ 'ಬಲಿ' (ದಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ) ಎಂಬ ಕುಖ್ಯಾತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಜೈಲಿನೊಳಗೇ ಬಲಿಯನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಖಲೀದ್‌ನನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೇ ಸರಿಯಾದ ದಾಳ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅವನನ್ನು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಖಲೀದ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೂ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಖಲೀದ್‌ನ ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಪರಾಧ ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಖಲೀದ್‌ನ ಕನಸನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಘೀರರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ಅವರ ಇಡೀ ಅಪರಾಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ಭೂಗತ ಲೋಕವೇ ನಡುಗುವಂತಹ ಭಯಾನಕ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ (ಡಾನ್) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: Kabzaa: An underworld saga captivates with its twists and turns {{!}} Kabzaa Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kabzaa/movie-review/98726349.cms |access-date=2026-07-11 |website=The Times of India |language=en}}</ref> '''ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್:''' ಇದೇ ವೇಳೆ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ತಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧುಮತಿ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. 1973ರ ವೇಳೆಗೆ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮಧುಮತಿ, ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನ, ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಧುಮತಿ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಕಾದಿರುತ್ತದೆ. ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, "ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಖಲೀದ್, ಬಘೀರ ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್‌ನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ನಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಆಘಾತಕಾರಿ ನಿಜವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಧುಮತಿಯನ್ನು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ([[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]]) ತನ್ನ ಇಡೀ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.[https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms] ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, 'ಸಿದ್ಧಾಂತ' ([[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]]) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಿಗೂಢ ಭೂಗತ ದೊರೆ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಇಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು, ಶೂಟ್ ಮಾಡಲು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಥೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಮುಗಿದು, ಮುಂದಿನ 'ಕಬ್ಜಾ-2' ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸುಳಿವು ಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಮಾಜಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್-ಬದಲಾದ-ದರೋಡೆಕೋರ * ‌ಎಸ್‌ಪಿ ಭಾರ್ಗವ್ ಭಕ್ಷಿ ಆಗಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]] * ಸಿದ್ದಾಂತ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. * ಯಂಗ್ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಚಿರು * ಮಧುಮತಿ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] * ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್, ಮಧುಮತಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರಂನ ರಾಜ. * ವೈಕಿಂಗ್ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ದರೋಡೆಕೋರ, ಬಂಗೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಶಾ. * ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಖಲೀದ್ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. * ಯುವ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಜ್ಞಾನ * ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್ ಮಲಿಕ್ ಆಗಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದರೋಡೆಕೋರ * ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ * ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜನಾಗಿ ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ * ತುಳಸಿ ದೇವಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಕೇಶ್ವರನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸುಧಾ * ಡಿಎಸ್ಪಿ ವಿಕ್ರಂ ಆಗಿ ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಹದ್ದೂರ್ ನೇಮಿಸಿದ ಪೋಲೀಸ್. * ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್ ಖಲೀದ್ ಆಗಿ, ಅಮರಾಪುರಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರಕ್ತಪಿಪಾಸು ದರೋಡೆಕೋರ * ಮಸೂದ್, ಖಲೀದ್ ಸಹೋದರನಾಗಿ ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್ * ಖಲೀದ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಬಾಲಿಯಾಗಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ. * ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಡೀಲರ್ ಆಗಿ * ಸಿಎಂ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಾಳಿ. * ಎಸ್‌ಐ ಆಗಿ [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] * ಖಲೀದ್‌ನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ ಆಗಿ ತಾಹಾ ಶಾ * ಜೈಲರ್ ಆಗಿ [[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]] * ಅನೂಪ್ ರೇವಣ್ಣ ಫಯಾಜ್, ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಖಲೀದ್ ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಜಾಗೃತ ಡಾನ್. * ವರದರಾಜ್ ಮುದಲಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ ಸುರೇಶ್ * ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಎಸ್ಪಿ * ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮ * "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಳಿ ಚಳಿ" ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿ ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್ == ಸಂಗೀತ == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಕಬ್ಜಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನಮಾಮಿ ನಮಾಮಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-02-27 |title='Kabzaa' audio launch: Upendra promises to reunite with Shivarajkumar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-audio-launch-upendra-promises-to-reunite-with-shivarajkumar/articleshow/98274643.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಲಿ ಚಲಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೂರನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-03-17 |title=Kabzaa is a 1945 period drama with a global connect, says R Chandru |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-a-1945-period-drama-with-a-global-connect-says-r-chandru/articleshow/98718448.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭರ್ಜರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-06 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ<ref name=":1">{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-06 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ತೆರೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 'ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 1,600 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿದರೆ, 'ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್' ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು. ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸುಧಾಕರ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ 'ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Kabzaa overseas rights face great demand |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315083347/https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=The New Indian Express}}</ref>' ಮತ್ತು 'ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್' ಬ್ಯಾನರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇನ್ನು, ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. ಮಲಯಾಳಂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಎಲ್‌ಜಿಎಫ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್' ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> 'ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್' <ref>{{Cite web |last=Manorama |first=Malayala |date=2023-03-15 |title=പാൻ ഇന്ത്യൻ ചിത്രം 'കബ്സ'യ്ക്ക് കേരളത്തിൽ വൻ റിലീസ് |url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/03/15/kabzaa-wide-release-kerala.html |access-date=2023-03-15 |website=www.malayalamanoramaonline.com |language=ml}}</ref>ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಿತು.<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದರಲ್ಲೇ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆರಂಭವಾದ ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗೆ (Advance Booking) ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿ ಓಪನಿಂಗ್ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=India |first=The Hans |date=2023-03-14 |title=Pan-India film Kabzaa Runtime |url=https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315082235/https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=www.thehansindia.com}}</ref> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> 'ಕಬ್ಜಾ' ಸಿನಿಮಾ, ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಆರಂಭವನ್ನೇ (Opening) ಪಡೆಯಿತು<ref name=":4">{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-06 |website=Cinema Express |language=en}}</ref>. ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು, ಈ ಸಿನಿಮಾ<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Box Office Collection: ಕಬ್ಜ ಸಿನಿಮಾ ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಟ್ರು ಆರ್‌. ಚಂದ್ರು |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230325023301/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-date=2023-03-25 |access-date=2026-07-06 |website=News18 Kannada |language=en-IE}}</ref> ಮೊದಲ ದಿನವೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ₹50 ರಿಂದ ₹55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ<ref name=":2">{{Cite web |title=Kabzaa Collection: ಉಪೇಂದ್ರ, ಶ್ರೀಯಾ ಶರಣ್ 'ಕಬ್ಜ' ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms |access-date=2026-07-06 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ 'ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಬ್' ಸೇರಿತು.<ref name=":3">{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-06 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ (Satellite) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ' ವಾಹಿನಿಯು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ (OTT) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ₹80 ಕೋಟಿ<ref name="OTT price">{{Cite web |date=2023-03-16 |title=Kabzaa's OTT Rights Sold to Digital Streaming Platform for a Massive Sum |url=https://www.thehansindia.com/cinema/kabzaas-ott-rights-sold-to-digital-streaming-platform-for-a-massive-sum-788155 |access-date=2023-04-05 |website=The Hans India}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=Kabzaa OTT Rights Sold To THIS Digital Streaming Platform For A Jaw-Dropping Amount: Reports |url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kabzaa-ott-rights-sold-to-this-digital-streaming-platform-for-a-jawdropping-amount-reports-10069141 |access-date=2023-04-05 |website=Jagran.com}}</ref>ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2023 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಟಿಟಿ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news |date=10 April 2023 |title=Kabzaa OTT release date: Check details here |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/kabzaa-ott-release-date-check-details-here/articleshow/99041796.cms |access-date=10 April 2023 |website=The Economic Times}}</ref> == ಕಬ್ಜಾ ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆ: ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ == ಬಹುಭಾಷಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸ್ಟಾರ್ ನಟರ ದಂಡನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ತೆರೆಮೇಲೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. 'ಕಬ್ಜಾ' ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಾಸ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಬ್ಬದಂತಿರುವ ಭವ್ಯ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವ. ==== '''ಕಥಾಹಂದರ''' ==== ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ 1940ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, 1970ರ ದಶಕದ ಭೂಗತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನ ಮಗನಾಗಿರುವ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ (Indian Air Force) ಪೈಲಟ್ ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ (ಉಪೇಂದ್ರ), ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸೇಡಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರದ ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ತನ್ನ 'ಕಬ್ಜಾ' (ವಶ)ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಡಾನ್ ಆಗಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾಸಾರಾಂಶ. ==== '''ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು (ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳ)''' ==== * ಚಿತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೇ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಅಭಿನಯ. ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ದಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್, ಡೈಲಾಗ್ ಡೆಲಿವರಿ ಹಾಗೂ ಮಾಸ್ ಲುಕ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಸದೌತಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಅದ್ದೂರಿ ಮೇಕಿಂಗ್. ಎ.ಜೆ. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಲುಕ್ ನೀಡಿದ್ದು, 1970ರ ದಶಕದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫ್ರೇಮ್‌ ಕೂಡ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. * ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಿಜಿಎಂ ಚಿತ್ರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. * ಮಲ್ಟಿಸ್ಟಾರರ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ 'ಕಬ್ಜಾ'ದಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಅವರು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಚ್ಚರಿಯ ಎಂಟ್ರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==== '''ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು (Verdict)''' ==== ಕಬ್ಜಾ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 4,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಳಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಮಾದರಿಯ ಡಾರ್ಕ್-ಶೇಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ, ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಮಾಸ್ ಅವತಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್. ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ, ಭರ್ಜರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ , ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಭರ್ಜರಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿನಯ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಸುಳಿವು ನೀಡುವ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭವ್ಯ ಮಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನೆಮಾಟಿಕ್ ಅನುಭವವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|11364772}} {{Interwikineeded}} * https://www.rchandrustudios.com/ [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] bkr2wclguc4xi7qjs7g6k9vw8j50bhz 1376654 1376653 2026-07-12T01:29:54Z Askprasanna 100464 1376654 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Kabzaa | image = Kabzaa 2023 film.jpg | caption = ಥಿಯೇಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೋಸ್ಟರ್ | director = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | writer = [[ಆರ್.ಚಂದ್ರು]] | producer = {{Plainlist| *ಆರ್. ಚಂದ್ರು *ಆರ್.ಸಿ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್ }} | starring = {{Plainlist| *[[ಉಪೇಂದ್ರ]] *[[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] *[[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್]] *[[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] }} | cinematography = ಎ.ಜೆ.ಶೆಟ್ಟಿ | editing = ಮಹೇಶ್ ಎಸ್. ರೆಡ್ಡಿ | music = [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] | studio = [[Anand Pandit Motion Pictures]]<br />ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್<br />[[Invenio Origin]] | distributor = ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ (ಆರ್. ಚಂದ್ರು) (ಕನ್ನಡ) {{!}} ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ (ಹಿಂದಿ) {{!}} ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ (ತಮಿಳು) {{!}} ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್/ ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ (ತೆಲುಗು) {{!}} ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ (ಮಲಯಾಳಂ) | released = 17 ಮಾರ್ಚ್ 2023 | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ | budget = {{INR}}.120 ಕೋಟಿ / ನೂರಾ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು <ref>{{Cite web |date=2023-01-30 |title=Kabzaa EXCLUSIVE: Upendra's Kabzaa is made in a whopping budget of 120 Crores, confirms Anand Pandit |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |access-date=2023-02-28 |website=PINKVILLA |language=en |archive-date=2023-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228144531/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kabzaa-exclusive-trailer-of-upendra-and-kichcha-sudeepa-film-to-release-on-this-date-confirms-anand-pandit-1207610 |url-status=dead }}</ref> | gross = {{INR}}<nowiki>.185 ಕೋಟಿ/ ನೂರಾ ನಲವತ್ತು ಕೋಟಿಗಳು}}</nowiki><ref name="Annie Jha">{{Cite news|title=Kabzaa Day 12 Box Office Collection Worldwide|url=https://www.bollymoviereviewz.com/2023/03/kabzaa-day-4-box-office-collection-worldwide.html|publisher=bollymoviereviewz|first=Aanchal|last=Annie Jha|date=29 March 2023|access-date=7 July 2026}}</ref> }} '''ಕಬ್ಜಾ''' 2023 ರ ಪ್ಯಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಡಾ. ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2022-09-19 |title=Kabzaa teaser sparks huge expectations |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/Sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಕರುನಾಡ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡಾ. [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]], ಅಭಿನಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]], [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]], ಸುಧಾ, ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ, ನವಾಬ್ ಶಾ, ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್, ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ, ಕೋಟಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್, ಮತ್ತು ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ ಮುಂತಾದವರು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2022/sep/19/kabzaa-teaser-sparks-huge-expectations-34802.html|title=Kabzaa teaser sparks huge expectations|website=[[Cinema Express]]|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿರುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ  ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯನ್ನು 1942 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಥಾನಾಯಕನ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ .<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/kabzaa-teaser-upendra-kichcha-sudeepa-promise-a-large-scale-pan-indian-film-8157324/|title=Kabzaa teaser: Upendra, Kiccha Sudeepa promise a large scale pan-Indian film|date=2022-09-17|website=The Indian Express|language=en|access-date=2022-09-30}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್|ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರ [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms 48 ನೇ ಜನ್ಮ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಶುಭದಿನದಂದು ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ]<ref>{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-11 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/actor-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-release-on-2023-march-17-puneeth-birthday/articleshow/97269367.cms ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು]. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದು<ref>{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಒಂದು ಧಾಖಲೆ. ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಬ್ಜಾ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ದಿನದಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು [https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms 50-55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು] ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ ಗಳಿಸಿತು. ಚಿತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್<ref>{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-11 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು [https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ] ₹80 ಕೋಟಿ (US$15 ಮಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-11 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == [https://kannada.filmibeat.com/reviews/kabzaa-review-in-kannada-upendra-sudeep-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-review-and-rating-066434.html ಕಥಾವಸ್ತು] == '''ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭ:''' 1945ರಲ್ಲಿ [[:en:British_Raj|ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ,]] ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಜ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಾದ ಅಮರೇಶ್ವರನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬರ್ಬರವಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ತುಳಸಿ ದೇವಿ (ಸುಧಾ) ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=2023-03-03 |title=Shivarajkumar joins hands with Upendra and Sudeep for Kabzaa |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/shivarajkumar-joins-hands-with-upendra-and-sudeep-for-kabzaa-8477905/ |access-date=2026-07-11 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> '''ನಾಯಕನ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ:''' ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳುತ್ತವೆ. 1971ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ([[ಉಪೇಂದ್ರ]]) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಹೋದರ ಸಂಕೇಶ್ವರ (ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್), ತನ್ನ ತಮ್ಮನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರುವ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕನಸನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಜೆಯ ಮೇಲೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಅಮರಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಯಸಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿ ([[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]]) ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ಅಮರಾಪುರ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜನಾದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ (ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ) ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-03-06 |title='Kabzaa' trailer impresses 'The Family Man' actor Manoj Bajpayee |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-trailer-impresses-the-family-man-actor-manoj-bajpayee/articleshow/98448593.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> '''ಅಮರಾಪುರದ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್ ಮತ್ತು ದುರಂತ:''' ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರವು ಖಲೀದ್ (ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್), ಬಘೀರ (ನವಾಬ್ ಶಾ) ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್ (ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್) ಎಂಬ ಮೂವರು ರೌಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್‌ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಹಾಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ (ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್), ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಖಲೀದ್ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ (ತಾಹಾ ಶಾ) ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಅಮರಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹಾವಳಿ ಎಬ್ಬಿಸುವಾಗ, ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹೋದ ಸಂಕೇಶ್ವರ, ಸರ್ತಾಜ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಖಲೀದ್, ಸೇಡಿಗಾಗಿ ಸಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಂದು ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಘಟನೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿಯನ್ನು ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತದೆ. '''ಸೇಡಿನ ಕಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ:''' ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಡುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ತನಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಬಂದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಖಲೀದ್ 'ಬಲಿ' (ದಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ) ಎಂಬ ಕುಖ್ಯಾತ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಜೈಲಿನೊಳಗೇ ಬಲಿಯನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಖಲೀದ್‌ನನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೇ ಸರಿಯಾದ ದಾಳ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅವನನ್ನು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ಖಲೀದ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರೂ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಖಲೀದ್‌ನ ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅಣ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಪರಾಧ ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಖಲೀದ್‌ನ ಕನಸನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಿಗೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಮಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಘೀರರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ಅವರ ಇಡೀ ಅಪರಾಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ಭೂಗತ ಲೋಕವೇ ನಡುಗುವಂತಹ ಭಯಾನಕ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ (ಡಾನ್) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: Kabzaa: An underworld saga captivates with its twists and turns {{!}} Kabzaa Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/kabzaa/movie-review/98726349.cms |access-date=2026-07-11 |website=The Times of India |language=en}}</ref> '''ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್:''' ಇದೇ ವೇಳೆ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಧುಮತಿ ತಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧುಮತಿ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. 1973ರ ವೇಳೆಗೆ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮಧುಮತಿ, ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನ, ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಧುಮತಿ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಕಾದಿರುತ್ತದೆ. ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, "ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಖಲೀದ್, ಬಘೀರ ಮತ್ತು ಮಲಿಕ್‌ನನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ನಾನು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡೆ" ಎಂದು ಆಘಾತಕಾರಿ ನಿಜವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಧುಮತಿಯನ್ನು ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕಗೊಂಡ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ವೀರ ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ([[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]]) ತನ್ನ ಇಡೀ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.[https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms] ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, 'ಸಿದ್ಧಾಂತ' ([[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]]) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಿಗೂಢ ಭೂಗತ ದೊರೆ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಇಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು, ಶೂಟ್ ಮಾಡಲು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಥೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಮುಗಿದು, ಮುಂದಿನ 'ಕಬ್ಜಾ-2' ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸುಳಿವು ಸಿಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Review: ಮೇಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜ' ಕಿಂಗ್; ಆ್ಯಕ್ಷನ್‌ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಎಂಟರ್‌ಟೇನಿಂಗ್ |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/review/upendra-kiccha-sudeep-shivarajkumar-starrer-kabzaa-movie-review-rating-in-kannada/moviereview/98729515.cms |access-date=2026-07-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ [[ಉಪೇಂದ್ರ]], ಮಾಜಿ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪೈಲಟ್-ಬದಲಾದ-ದರೋಡೆಕೋರ * ‌ಎಸ್‌ಪಿ ಭಾರ್ಗವ್ ಭಕ್ಷಿ ಆಗಿ [[ಸುದೀಪ್|ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ]] * ಸಿದ್ದಾಂತ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. * ಯಂಗ್ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಚಿರು * ಮಧುಮತಿ ಬಹದ್ದೂರ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್]] * ಮುರಳಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೀರ್ ಬಹದ್ದೂರ್, ಮಧುಮತಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರಂನ ರಾಜ. * ವೈಕಿಂಗ್ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಕರಾವಳಿಯ ದರೋಡೆಕೋರ, ಬಂಗೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನವಾಬ್ ಶಾ. * ಸುನೀಲ್ ಪುರಾಣಿಕ್ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಖಲೀದ್ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. * ಯುವ ಸಂಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಜ್ಞಾನ * ಜಾನ್ ಕೊಕ್ಕೆನ್ ಮಲಿಕ್ ಆಗಿ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದರೋಡೆಕೋರ * ಕೋಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ * ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರಾಜನಾಗಿ ಪೋಸಾನಿ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಳಿ * ತುಳಸಿ ದೇವಿ, ಅರ್ಕೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಕೇಶ್ವರನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸುಧಾ * ಡಿಎಸ್ಪಿ ವಿಕ್ರಂ ಆಗಿ ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಅರ್ಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಹದ್ದೂರ್ ನೇಮಿಸಿದ ಪೋಲೀಸ್. * ಎಂ. ಕಾಮರಾಜ್ ಖಲೀದ್ ಆಗಿ, ಅಮರಾಪುರಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರಕ್ತಪಿಪಾಸು ದರೋಡೆಕೋರ * ಮಸೂದ್, ಖಲೀದ್ ಸಹೋದರನಾಗಿ ನೀನಾಸಂ ಅಶ್ವಥ್ * ಖಲೀದ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಬಾಲಿಯಾಗಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಅಖ್ತರ್ ಸೈಫಿ. * ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಡೀಲರ್ ಆಗಿ * ಸಿಎಂ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ಪಾಂಡೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಬಹದ್ದೂರ್‌ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಾಳಿ. * ಎಸ್‌ಐ ಆಗಿ [[ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ನಟ)|ಪ್ರಮೋದ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] * ಖಲೀದ್‌ನ ಮಗ ಸರ್ತಾಜ್ ಆಗಿ ತಾಹಾ ಶಾ * ಜೈಲರ್ ಆಗಿ [[ಅವಿನಾಶ್ ಯಳಂದೂರು|ಅವಿನಾಶ್]] * ಅನೂಪ್ ರೇವಣ್ಣ ಫಯಾಜ್, ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಖಲೀದ್ ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಜಾಗೃತ ಡಾನ್. * ವರದರಾಜ್ ಮುದಲಿಯಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ ಸುರೇಶ್ * ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಎಸ್ಪಿ * ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮ * "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಳಿ ಚಳಿ" ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿ ತಾನ್ಯಾ ಹೋಪ್ == ಸಂಗೀತ == ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್|ರವಿ ಬಸ್ರೂರು]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಕಬ್ಜಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನಮಾಮಿ ನಮಾಮಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-02-27 |title='Kabzaa' audio launch: Upendra promises to reunite with Shivarajkumar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-audio-launch-upendra-promises-to-reunite-with-shivarajkumar/articleshow/98274643.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> "ಚುಮ್ ಚುಮ್ ಚಲಿ ಚಲಿ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಮೂರನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಅನ್ನು 26 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2023-03-17 |title=Kabzaa is a 1945 period drama with a global connect, says R Chandru |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-a-1945-period-drama-with-a-global-connect-says-r-chandru/articleshow/98718448.cms |access-date=2026-07-11 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭರ್ಜರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಚ್ 17, 2023 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref name=":0">{{Cite web |last=Sharadhaa |first=A. |date=2023-03-15 |title=Kabzaa fever: The pan-Indian film to release on over 4500 screens worldwide |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/Mar/15/kabzaa-fever-the-pan-indianfilm-to-release-on-over-4500-screens-worldwide--2556086.html |access-date=2026-07-06 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ಇದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ<ref name=":1">{{Cite news |date=2023-03-15 |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |access-date=2026-07-06 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ತೆರೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 'ಆನಂದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 1,600 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿದರೆ, 'ಲೈಕಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್' ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು. ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸುಧಾಕರ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ 'ರುಚಿರ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್<ref>{{Cite web |date=2 February 2023 |title=Kabzaa overseas rights face great demand |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315083347/https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2023/feb/02/kabzaa-overseas-rights-face-great-demand-2543497.html |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=The New Indian Express}}</ref>' ಮತ್ತು 'ಎನ್ ಸಿನಿಮಾಸ್' ಬ್ಯಾನರ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇನ್ನು, ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. ಮಲಯಾಳಂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಎಲ್‌ಜಿಎಫ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್' ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> 'ಇ4 ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್' <ref>{{Cite web |last=Manorama |first=Malayala |date=2023-03-15 |title=പാൻ ഇന്ത്യൻ ചിത്രം 'കബ്സ'യ്ക്ക് കേരളത്തിൽ വൻ റിലീസ് |url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/03/15/kabzaa-wide-release-kerala.html |access-date=2023-03-15 |website=www.malayalamanoramaonline.com |language=ml}}</ref>ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಿತು.<ref name="ti">{{Cite news |title='Kabzaa' is all set to release in 4,000 screens all over the world |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230319111544/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kabzaa-is-all-set-to-release-in-4000-screens-all-over-the-world/articleshow/98650069.cms |archive-date=2023-03-19 |access-date=2023-03-15 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವಿತರಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದರಲ್ಲೇ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಆರಂಭವಾದ ಮುಂಗಡ ಬುಕಿಂಗ್‌ಗೆ (Advance Booking) ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅದ್ದೂರಿ ಓಪನಿಂಗ್ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=India |first=The Hans |date=2023-03-14 |title=Pan-India film Kabzaa Runtime |url=https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315082235/https://www.thehansindia.com/cinema/pan-india-film-kabzaa-runtime-787758 |archive-date=2023-03-15 |access-date=2023-03-15 |website=www.thehansindia.com}}</ref> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> 'ಕಬ್ಜಾ' ಸಿನಿಮಾ, ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಆರಂಭವನ್ನೇ (Opening) ಪಡೆಯಿತು<ref name=":4">{{Cite web |last=B |first=Jayabhuvaneshwari |date=2023-04-12 |title=Kabzaa sets OTT release date |url=https://www.cinemaexpress.com/kannada/news/2023/Apr/11/kabzaa-sets-ott-release-date-42199.html |access-date=2026-07-06 |website=Cinema Express |language=en}}</ref>. ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಅವರು, ಈ ಸಿನಿಮಾ<ref>{{Cite web |title=Kabzaa Box Office Collection: ಕಬ್ಜ ಸಿನಿಮಾ ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಟ್ರು ಆರ್‌. ಚಂದ್ರು |url=https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-url=http://web.archive.org/web/20230325023301/https://kannada.news18.com/photogallery/entertainment/pan-india-kananda-kabzaa-movie-first-day-box-office-collection-report-rvj-dvp-1006802.html |archive-date=2023-03-25 |access-date=2026-07-06 |website=News18 Kannada |language=en-IE}}</ref> ಮೊದಲ ದಿನವೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ₹50 ರಿಂದ ₹55 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ<ref name=":2">{{Cite web |title=Kabzaa Collection: ಉಪೇಂದ್ರ, ಶ್ರೀಯಾ ಶರಣ್ 'ಕಬ್ಜ' ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಷ್ಟು? |url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/real-star-upendra-shriya-saran-starrer-kabzaa-movie-first-day-collection-report/articleshow/98750053.cms |access-date=2026-07-06 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹105 ಕೋಟಿ<ref name="publictv_kabzaa-first-day-collection">{{Cite web |date=2023-03-18 |title=‘ಕಬ್ಜ’ ಮೊದಲ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ 50 ಕೋಟಿ: ‘ಕಾಂತಾರ’, ‘ಕೆಜಿಎಫ್ 1’ ದಾಖಲೆ ಉಡಿಸ್ {{!}} Public TV - Latest Kannada News, Public TV Kannada Live, Public TV News |url=https://publictv.in/kabzaa-first-day-collection-50-crores-kantara-kgf1-record-udis/ |access-date=2026-07-06 |language=en-US}}</ref> ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ 'ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಬ್' ಸೇರಿತು.<ref name=":3">{{Cite web |title=Kabzaa OTT: Amazon Prime Video bags streaming rights to Upendra for a mega price |url=https://www.ottplay.com/news/kabzaa-ott-amazon-prime-video-bags-streaming-rights-to-upendra-for-a-mega-price/ba523d117e963 |access-date=2026-07-06 |website=OTTPlay |language=en}}</ref> == ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು == 'ಕಬ್ಜಾ' ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ (Satellite) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ' ವಾಹಿನಿಯು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ (OTT) ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 'ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋ' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ₹80 ಕೋಟಿ<ref name="OTT price">{{Cite web |date=2023-03-16 |title=Kabzaa's OTT Rights Sold to Digital Streaming Platform for a Massive Sum |url=https://www.thehansindia.com/cinema/kabzaas-ott-rights-sold-to-digital-streaming-platform-for-a-massive-sum-788155 |access-date=2023-04-05 |website=The Hans India}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-03-15 |title=Kabzaa OTT Rights Sold To THIS Digital Streaming Platform For A Jaw-Dropping Amount: Reports |url=https://www.thedailyjagran.com/entertainment/kabzaa-ott-rights-sold-to-this-digital-streaming-platform-for-a-jawdropping-amount-reports-10069141 |access-date=2023-04-05 |website=Jagran.com}}</ref>ಮೌಲ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2023 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಟಿಟಿ ಪ್ರಸಾರ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news |date=10 April 2023 |title=Kabzaa OTT release date: Check details here |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/kabzaa-ott-release-date-check-details-here/articleshow/99041796.cms |access-date=10 April 2023 |website=The Economic Times}}</ref> == ಕಬ್ಜಾ ಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆ: ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ == ಬಹುಭಾಷಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸ್ಟಾರ್ ನಟರ ದಂಡನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಕಥೆಯನ್ನು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ತೆರೆಮೇಲೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. 'ಕಬ್ಜಾ' ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಮಾಸ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಬ್ಬದಂತಿರುವ ಭವ್ಯ ಸಿನಿಮೀಯ ಅನುಭವ. ==== '''ಕಥಾಹಂದರ''' ==== ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ 1940ರ ದಶಕದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, 1970ರ ದಶಕದ ಭೂಗತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನ ಮಗನಾಗಿರುವ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ (Indian Air Force) ಪೈಲಟ್ ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ (ಉಪೇಂದ್ರ), ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸೇಡಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮರಾಪುರದ ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ತನ್ನ 'ಕಬ್ಜಾ' (ವಶ)ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಡಾನ್ ಆಗಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಕಥಾಸಾರಾಂಶ. ==== '''ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು (ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳ)''' ==== * ಚಿತ್ರದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೇ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಅಭಿನಯ. ಸೌಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ನಿರ್ದಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಅರ್ಕೇಶ್ವರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್, ಡೈಲಾಗ್ ಡೆಲಿವರಿ ಹಾಗೂ ಮಾಸ್ ಲುಕ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಸದೌತಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅದರ ಅದ್ದೂರಿ ಮೇಕಿಂಗ್. ಎ.ಜೆ. ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಲುಕ್ ನೀಡಿದ್ದು, 1970ರ ದಶಕದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫ್ರೇಮ್‌ ಕೂಡ ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. * ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರದ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಿಜಿಎಂ ಚಿತ್ರದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಥೆಯೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. * ಮಲ್ಟಿಸ್ಟಾರರ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ 'ಕಬ್ಜಾ'ದಲ್ಲಿ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಅವರು ಭಾರ್ಗವ ಬಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಧುಮತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಚ್ಚರಿಯ ಎಂಟ್ರಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಮೇಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ==== '''ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು (Verdict)''' ==== ಕಬ್ಜಾ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಆರ್. ಚಂದ್ರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 4,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಳಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ. ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಮಾದರಿಯ ಡಾರ್ಕ್-ಶೇಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವವರಿಗೆ, ರಿಯಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರ ಮಾಸ್ ಅವತಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಿಚ್ಚ ಸುದೀಪ್ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್. ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಅದ್ದೂರಿ ದೃಶ್ಯ ವೈಭವ, ಭರ್ಜರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ , ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಭರ್ಜರಿ ಆಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿನಯ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಕಬ್ಜಾ 2' ಚಿತ್ರದ ಸುಳಿವು ನೀಡುವ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭವ್ಯ ಮಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ 'ಕಬ್ಜಾ' ಒಂದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನೆಮಾಟಿಕ್ ಅನುಭವವಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|11364772}} {{Interwikineeded}} * [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] b72wu5l43fo61kqvn49aykpvlsgtvdl 0 150531 1376666 1340281 2026-07-12T04:55:04Z ThePositiveVibes 87814 ThePositiveVibes [[ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I]] ಪುಟವನ್ನು [[ಒಂದನೆಯ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: correct name in kannada 1340281 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I|image=Kanthirava.jpg|caption=Kanthirava Naurasaraja I, ruler of the principality of Mysore, 1638&ndash;1659.|succession=12th [[ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ]]|reign=1638–1659|predecessor=[[ರಾಜ ವೊಡೆಯರ್ II]] (first cousin)|successor=[[ದೊಡ್ಡ ಕೆಂಪದೇವರಾಜ]] (first cousin)|birth_date=|birth_place=|death_date=31 July 1659|death_place=|spouse=|issue=|full name=ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ವೊಡೆಯರ್|father=ಬೆಟ್ಟದ ಚಾಮರಾಜ|mother=|religion=[[ಹಿಂದೂ]]|royal house=[[ವೊಡೆಯರ್]]|image_size=200px}} '''ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ I''' (1615 - 31 ಜುಲೈ 1659) 1638 ರಿಂದ 1659 ರವರೆಗೆ [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ|ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಮಹಾರಾಜರಾಗಿದ್ದರು. == ಪ್ರವೇಶ == ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ, ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ II, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದು,ಮಹಾರಾಜರಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ''ದಳವಾಯಿ'' ವಿಕ್ರಮರಾಯರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಷ ಉಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮೊದಲ [[ಒಡೆಯರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ I]] ರ ವಿಧವೆಯಿಂದ ದತ್ತು ಪಡೆದ ೨೩ ವರ್ಷದ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I, ೧೬೩೮ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹೊಸ ''ಮಹಾರಾಜರಾದರು''. ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗುವ ಮುನ್ನ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ ಬಳಿಯ ತೆರಕಣಾಂಬಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು.<ref name="igimc-20" /> == ಆಡಳಿತ == ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ನಂತರ, [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಿಜಾಪುರದ]] [[ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ವಂಶ|ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ]] ಆಕ್ರಮಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು]] ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಕರೆಸಲಾಯಿತು, ಅವರು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೂ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ತನಗಿಂತ ಮೊದಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ''ಒಡೆಯರ್‌ಗಳ'' ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಧುರೈನ ನಾಯಕರಿಂದ [[ಸತ್ಯಮಂಗಲಂ|ಸತ್ಯಮಂಗಲವನ್ನು]] ವಶಕ್ಕೆಪಡೆಯುವುದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ|ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ]] ಚಿಂಗಾಲ್ವಾರನ್ನು ಅವರ ನೆಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವುದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಹೊಸೂರು]] ( [[ಸೇಲಂ‌, ತಮಿಳುನಾಡು|ಸೇಲಂ]] ಬಳಿ) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಮೊದಲನೆಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡ|ಕೆಂಪೇಗೌಡರ]] ಕುಟುಂಬದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸೇರಿದೆ. [[ಯಲಹಂಕ|ಯಲಹಂಕದಲ್ಲಿ]] ಅವರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮೊದಲ ''ಒಡೆಯರ್.ಅವರು'' ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜ ಲಾಂಛನಗಳು, ಟಂಕಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರ ಕಂಠೀರಯ್ಯ ಎಂಬ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು.<ref name="igimc-20" /> ಇವುಗಳು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮೈಸೂರಿನ 'ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣ'ದ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸರ್ಜನೆ == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೆಸರಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶ್ರೀರಂಗ III ರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಆದರೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಶ್ರೀರಂಗ III ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜರಿಗೆ ಹತ್ತು ಜನ ಹೆಂಡತಿಯರು. ಅವರು ೩೧ ಜುಲೈ ೧೬೫೯ ರಂದು ೪೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. [[File:JoppenMarathaMid17CSouthIndia.jpg|right|thumb|261x261px| ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ.]] == ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ == ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] &mdash; ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ &mdash; ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ, [[ಕೆನರಾ|ಕೆನರಾ ಕರಾವಳಿ]] ಮತ್ತು ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಮಿಷನರಿಗಳು ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ತನಕ ಭೂ-ಆವೃತವಾದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ]] ೧೬೪೯ರಲ್ಲಿ [[ಗೋವ|ಗೋವಾದ]] ಇಟಾಲಿಯನ್ [[ಜೆಸ್ವಿಟರು|ಜೆಸ್ಯೂಟ್]] ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸಿನ್ನಾಮಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕಂಠೀರವನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಿನ್ನಮಿ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಕಂಠೀರವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಅರ್ಧ ಡಜನ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಷನ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮರಳಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ತನ್ನ ಎರಡನೇ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಕಂಠೀರವರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಠೀರವ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ|ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ]] ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ( ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, "... ೧೬೬೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ೧೭೦೦ ಮತಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ''ಕನ್ನಡಿಗರು'' ( [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]] ಮಾತನಾಡುವವರು), ಉಳಿದವರು ಆಧುನಿಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುವವರು...".<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == ಅವರ ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು ೧೯೬೦ ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವಕ್ಕೆ]]'' ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=4 October 2021 |title=Team 'Daredevil Musthafa' to Release a Special Animation Song Tribute to Dr. Rajkumar — KSHVID |url=https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |access-date=14 ಜೂನ್ 2023 |archive-date=11 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511150549/https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |url-status=dead }}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೂರ್ಗ್ ಇತಿಹಾಸ, 1565–1760 == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * {{Citation|last=Imperial Gazetteer of India: Provincial Series|title=Mysore and Coorg|year=1908|publisher=Calcutta: Superintendent of Government Printing. Pp. xvii, 365, 1 map.|url=https://books.google.com/books?id=lgO2AAAAIAAJ}} * {{Citation|last=Michell|first=George|title=Architecture and Art of Southern India: Vijayanagara and the successor states: 1350&ndash;1750|publisher=Cambridge and New York: Cambridge University Press. Pp. 250|year=1995|isbn=0-521-44110-2|url=https://books.google.com/books?id=W6bphUvvPf4C}} * {{Citation|last=Subrahmanyam|first=Sanjay|title=Warfare and state finance in Wodeyar Mysore, 1724&ndash;25: A missionary perspective|year=1989|journal=Indian Economic and Social History Review|volume=26|number=2|pages=203–233|doi=10.1177/001946468902600203}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] k2oxcgetl1kp06z4qsrnvv83hvqcs8f 1376668 1376666 2026-07-12T04:57:48Z ThePositiveVibes 87814 /* */ Fix 1376668 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=ಒಂದನೆಯ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ |image=Kanthirava.jpg|caption=ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತಗಾರ ಒಂದನೆಯ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ. 1638&ndash;1659.|succession=12th [[ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ]]|reign=1638–1659|predecessor=[[ಎರಡನೇ ರಾಜ ವೊಡೆಯರ್]] (first cousin)|successor=[[ದೊಡ್ಡ ಕೆಂಪದೇವರಾಜ]] (first cousin)|birth_date=|birth_place=|death_date=31 July 1659|death_place=|spouse=|issue=|full name=ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ವೊಡೆಯರ್|father=ಬೆಟ್ಟದ ಚಾಮರಾಜ|mother=|religion=[[ಹಿಂದೂ]]|royal house=[[ವೊಡೆಯರ್]]|image_size=200px}} '''ಒಂದನೆಯ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ''' (1615 - 31 ಜುಲೈ 1659) 1638 ರಿಂದ 1659 ರವರೆಗೆ [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ|ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಮಹಾರಾಜರಾಗಿದ್ದರು. == ಪ್ರವೇಶ == ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ, ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ II, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದು,ಮಹಾರಾಜರಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ''ದಳವಾಯಿ'' ವಿಕ್ರಮರಾಯರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಷ ಉಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮೊದಲ [[ಒಡೆಯರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ I]] ರ ವಿಧವೆಯಿಂದ ದತ್ತು ಪಡೆದ ೨೩ ವರ್ಷದ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I, ೧೬೩೮ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹೊಸ ''ಮಹಾರಾಜರಾದರು''. ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗುವ ಮುನ್ನ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ ಬಳಿಯ ತೆರಕಣಾಂಬಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು.<ref name="igimc-20" /> == ಆಡಳಿತ == ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ನಂತರ, [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಿಜಾಪುರದ]] [[ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ವಂಶ|ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ]] ಆಕ್ರಮಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು]] ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಕರೆಸಲಾಯಿತು, ಅವರು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೂ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ತನಗಿಂತ ಮೊದಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ''ಒಡೆಯರ್‌ಗಳ'' ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಧುರೈನ ನಾಯಕರಿಂದ [[ಸತ್ಯಮಂಗಲಂ|ಸತ್ಯಮಂಗಲವನ್ನು]] ವಶಕ್ಕೆಪಡೆಯುವುದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ|ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ]] ಚಿಂಗಾಲ್ವಾರನ್ನು ಅವರ ನೆಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವುದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಹೊಸೂರು]] ( [[ಸೇಲಂ‌, ತಮಿಳುನಾಡು|ಸೇಲಂ]] ಬಳಿ) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಮೊದಲನೆಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡ|ಕೆಂಪೇಗೌಡರ]] ಕುಟುಂಬದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸೇರಿದೆ. [[ಯಲಹಂಕ|ಯಲಹಂಕದಲ್ಲಿ]] ಅವರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮೊದಲ ''ಒಡೆಯರ್.ಅವರು'' ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜ ಲಾಂಛನಗಳು, ಟಂಕಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರ ಕಂಠೀರಯ್ಯ ಎಂಬ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು.<ref name="igimc-20" /> ಇವುಗಳು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮೈಸೂರಿನ 'ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣ'ದ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸರ್ಜನೆ == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೆಸರಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶ್ರೀರಂಗ III ರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಆದರೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಶ್ರೀರಂಗ III ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜರಿಗೆ ಹತ್ತು ಜನ ಹೆಂಡತಿಯರು. ಅವರು ೩೧ ಜುಲೈ ೧೬೫೯ ರಂದು ೪೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. [[File:JoppenMarathaMid17CSouthIndia.jpg|right|thumb|261x261px| ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ.]] == ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ == ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] &mdash; ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ &mdash; ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ, [[ಕೆನರಾ|ಕೆನರಾ ಕರಾವಳಿ]] ಮತ್ತು ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಮಿಷನರಿಗಳು ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ತನಕ ಭೂ-ಆವೃತವಾದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ]] ೧೬೪೯ರಲ್ಲಿ [[ಗೋವ|ಗೋವಾದ]] ಇಟಾಲಿಯನ್ [[ಜೆಸ್ವಿಟರು|ಜೆಸ್ಯೂಟ್]] ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸಿನ್ನಾಮಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕಂಠೀರವನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಿನ್ನಮಿ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಕಂಠೀರವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಅರ್ಧ ಡಜನ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಷನ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮರಳಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ತನ್ನ ಎರಡನೇ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಕಂಠೀರವರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಠೀರವ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ|ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ]] ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ( ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, "... ೧೬೬೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ೧೭೦೦ ಮತಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ''ಕನ್ನಡಿಗರು'' ( [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]] ಮಾತನಾಡುವವರು), ಉಳಿದವರು ಆಧುನಿಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುವವರು...".<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == ಅವರ ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು ೧೯೬೦ ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವಕ್ಕೆ]]'' ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=4 October 2021 |title=Team 'Daredevil Musthafa' to Release a Special Animation Song Tribute to Dr. Rajkumar — KSHVID |url=https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |access-date=14 ಜೂನ್ 2023 |archive-date=11 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511150549/https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |url-status=dead }}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೂರ್ಗ್ ಇತಿಹಾಸ, 1565–1760 == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * {{Citation|last=Imperial Gazetteer of India: Provincial Series|title=Mysore and Coorg|year=1908|publisher=Calcutta: Superintendent of Government Printing. Pp. xvii, 365, 1 map.|url=https://books.google.com/books?id=lgO2AAAAIAAJ}} * {{Citation|last=Michell|first=George|title=Architecture and Art of Southern India: Vijayanagara and the successor states: 1350&ndash;1750|publisher=Cambridge and New York: Cambridge University Press. Pp. 250|year=1995|isbn=0-521-44110-2|url=https://books.google.com/books?id=W6bphUvvPf4C}} * {{Citation|last=Subrahmanyam|first=Sanjay|title=Warfare and state finance in Wodeyar Mysore, 1724&ndash;25: A missionary perspective|year=1989|journal=Indian Economic and Social History Review|volume=26|number=2|pages=203–233|doi=10.1177/001946468902600203}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] 81ynscw9xm5ct85mrurnszxuxyni25c 1376669 1376668 2026-07-12T05:01:42Z ThePositiveVibes 87814 /* ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ */ 1376669 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I|image=Kanthirava.jpg|caption=Kanthirava Naurasaraja I, ruler of the principality of Mysore, 1638&ndash;1659.|succession=12th [[ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ]]|reign=1638–1659|predecessor=[[ರಾಜ ವೊಡೆಯರ್ II]] (first cousin)|successor=[[ದೊಡ್ಡ ಕೆಂಪದೇವರಾಜ]] (first cousin)|birth_date=|birth_place=|death_date=31 July 1659|death_place=|spouse=|issue=|full name=ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ವೊಡೆಯರ್|father=ಬೆಟ್ಟದ ಚಾಮರಾಜ|mother=|religion=[[ಹಿಂದೂ]]|royal house=[[ವೊಡೆಯರ್]]|image_size=200px}} '''ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ I''' (1615 - 31 ಜುಲೈ 1659) 1638 ರಿಂದ 1659 ರವರೆಗೆ [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ|ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಮಹಾರಾಜರಾಗಿದ್ದರು. == ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ == ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಒಂದನೆಯ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದು,ಮಹಾರಾಜರಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ''ದಳವಾಯಿ'' ವಿಕ್ರಮರಾಯರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಷ ಉಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮೊದಲ [[ಒಡೆಯರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ರಾಜ ಒಡೆಯರ್]] ರ ವಿಧವೆಯಿಂದ ದತ್ತು ಪಡೆದ ೨೩ ವರ್ಷದ ಒಂದನೆಯ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ, ೧೬೩೮ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹೊಸ ಮಹಾರಾಜರಾದರು. ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗುವ ಮುನ್ನ [[ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ]] ಬಳಿಯ [[ತೆರಕಣಾಂಬಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು''.<ref name="igimc-20" />'' == ಆಡಳಿತ == ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ನಂತರ, [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಿಜಾಪುರದ]] [[ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ವಂಶ|ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ]] ಆಕ್ರಮಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು]] ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಕರೆಸಲಾಯಿತು, ಅವರು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೂ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ತನಗಿಂತ ಮೊದಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ''ಒಡೆಯರ್‌ಗಳ'' ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಧುರೈನ ನಾಯಕರಿಂದ [[ಸತ್ಯಮಂಗಲಂ|ಸತ್ಯಮಂಗಲವನ್ನು]] ವಶಕ್ಕೆಪಡೆಯುವುದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ|ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ]] ಚಿಂಗಾಲ್ವಾರನ್ನು ಅವರ ನೆಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವುದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಹೊಸೂರು]] ( [[ಸೇಲಂ‌, ತಮಿಳುನಾಡು|ಸೇಲಂ]] ಬಳಿ) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಮೊದಲನೆಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡ|ಕೆಂಪೇಗೌಡರ]] ಕುಟುಂಬದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸೇರಿದೆ. [[ಯಲಹಂಕ|ಯಲಹಂಕದಲ್ಲಿ]] ಅವರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮೊದಲ ''ಒಡೆಯರ್.ಅವರು'' ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜ ಲಾಂಛನಗಳು, ಟಂಕಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರ ಕಂಠೀರಯ್ಯ ಎಂಬ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು.<ref name="igimc-20" /> ಇವುಗಳು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮೈಸೂರಿನ 'ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣ'ದ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸರ್ಜನೆ == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೆಸರಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶ್ರೀರಂಗ III ರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಆದರೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಶ್ರೀರಂಗ III ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜರಿಗೆ ಹತ್ತು ಜನ ಹೆಂಡತಿಯರು. ಅವರು ೩೧ ಜುಲೈ ೧೬೫೯ ರಂದು ೪೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. [[File:JoppenMarathaMid17CSouthIndia.jpg|right|thumb|261x261px| ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ.]] == ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ == ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] &mdash; ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ &mdash; ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ, [[ಕೆನರಾ|ಕೆನರಾ ಕರಾವಳಿ]] ಮತ್ತು ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಮಿಷನರಿಗಳು ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ತನಕ ಭೂ-ಆವೃತವಾದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ]] ೧೬೪೯ರಲ್ಲಿ [[ಗೋವ|ಗೋವಾದ]] ಇಟಾಲಿಯನ್ [[ಜೆಸ್ವಿಟರು|ಜೆಸ್ಯೂಟ್]] ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸಿನ್ನಾಮಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕಂಠೀರವನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಿನ್ನಮಿ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಕಂಠೀರವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಅರ್ಧ ಡಜನ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಷನ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮರಳಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ತನ್ನ ಎರಡನೇ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಕಂಠೀರವರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಠೀರವ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ|ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ]] ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ( ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, "... ೧೬೬೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ೧೭೦೦ ಮತಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ''ಕನ್ನಡಿಗರು'' ( [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]] ಮಾತನಾಡುವವರು), ಉಳಿದವರು ಆಧುನಿಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುವವರು...".<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == ಅವರ ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು ೧೯೬೦ ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವಕ್ಕೆ]]'' ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=4 October 2021 |title=Team 'Daredevil Musthafa' to Release a Special Animation Song Tribute to Dr. Rajkumar — KSHVID |url=https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |access-date=14 ಜೂನ್ 2023 |archive-date=11 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511150549/https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |url-status=dead }}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೂರ್ಗ್ ಇತಿಹಾಸ, 1565–1760 == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * {{Citation|last=Imperial Gazetteer of India: Provincial Series|title=Mysore and Coorg|year=1908|publisher=Calcutta: Superintendent of Government Printing. Pp. xvii, 365, 1 map.|url=https://books.google.com/books?id=lgO2AAAAIAAJ}} * {{Citation|last=Michell|first=George|title=Architecture and Art of Southern India: Vijayanagara and the successor states: 1350&ndash;1750|publisher=Cambridge and New York: Cambridge University Press. Pp. 250|year=1995|isbn=0-521-44110-2|url=https://books.google.com/books?id=W6bphUvvPf4C}} * {{Citation|last=Subrahmanyam|first=Sanjay|title=Warfare and state finance in Wodeyar Mysore, 1724&ndash;25: A missionary perspective|year=1989|journal=Indian Economic and Social History Review|volume=26|number=2|pages=203–233|doi=10.1177/001946468902600203}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] 2a1peepsa5jo2575nl4zu8zaf3c8ifk 1376670 1376669 2026-07-12T05:02:51Z ThePositiveVibes 87814 /* ಆಡಳಿತ */ 1376670 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I|image=Kanthirava.jpg|caption=Kanthirava Naurasaraja I, ruler of the principality of Mysore, 1638&ndash;1659.|succession=12th [[ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ]]|reign=1638–1659|predecessor=[[ರಾಜ ವೊಡೆಯರ್ II]] (first cousin)|successor=[[ದೊಡ್ಡ ಕೆಂಪದೇವರಾಜ]] (first cousin)|birth_date=|birth_place=|death_date=31 July 1659|death_place=|spouse=|issue=|full name=ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ವೊಡೆಯರ್|father=ಬೆಟ್ಟದ ಚಾಮರಾಜ|mother=|religion=[[ಹಿಂದೂ]]|royal house=[[ವೊಡೆಯರ್]]|image_size=200px}} '''ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ I''' (1615 - 31 ಜುಲೈ 1659) 1638 ರಿಂದ 1659 ರವರೆಗೆ [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ|ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಮಹಾರಾಜರಾಗಿದ್ದರು. == ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ == ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಒಂದನೆಯ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದು,ಮಹಾರಾಜರಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ''ದಳವಾಯಿ'' ವಿಕ್ರಮರಾಯರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಷ ಉಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮೊದಲ [[ಒಡೆಯರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ರಾಜ ಒಡೆಯರ್]] ರ ವಿಧವೆಯಿಂದ ದತ್ತು ಪಡೆದ ೨೩ ವರ್ಷದ ಒಂದನೆಯ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ, ೧೬೩೮ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹೊಸ ಮಹಾರಾಜರಾದರು. ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗುವ ಮುನ್ನ [[ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ]] ಬಳಿಯ [[ತೆರಕಣಾಂಬಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು''.<ref name="igimc-20" />'' == ಆಡಳಿತ == ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ನಂತರ, [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಿಜಾಪುರದ]] [[ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ವಂಶ|ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ]] ಆಕ್ರಮಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು]] ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಕರೆಸಲಾಯಿತು, ಅವರು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೂ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ತನಗಿಂತ ಮೊದಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ''ಒಡೆಯರ್‌ಗಳ'' ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಧುರೈನ ನಾಯಕರಿಂದ [[ಸತ್ಯಮಂಗಲಂ|ಸತ್ಯಮಂಗಲವನ್ನು]] ವಶಕ್ಕೆಪಡೆಯುವುದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ|ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ]] ಚಿಂಗಾಲ್ವಾರನ್ನು ಅವರ ನೆಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವುದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಹೊಸೂರು]] ( [[ಸೇಲಂ‌, ತಮಿಳುನಾಡು|ಸೇಲಂ]] ಬಳಿ) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಮೊದಲನೆಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡ|ಕೆಂಪೇಗೌಡರ]] ಕುಟುಂಬದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸೇರಿದೆ. [[ಯಲಹಂಕ|ಯಲಹಂಕದಲ್ಲಿ]] ಅವರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> ಮೊದಲ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮೊದಲ ಒಡೆಯರ್''. ಅವರು'' ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜ ಲಾಂಛನಗಳು, ಟಂಕಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರ ಕಂಠೀರಯ್ಯ ಎಂಬ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು.<ref name="igimc-20" /> ಇವುಗಳು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮೈಸೂರಿನ 'ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣ'ದ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸರ್ಜನೆ == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೆಸರಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶ್ರೀರಂಗ III ರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಆದರೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಶ್ರೀರಂಗ III ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜರಿಗೆ ಹತ್ತು ಜನ ಹೆಂಡತಿಯರು. ಅವರು ೩೧ ಜುಲೈ ೧೬೫೯ ರಂದು ೪೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. [[File:JoppenMarathaMid17CSouthIndia.jpg|right|thumb|261x261px| ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ.]] == ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ == ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] &mdash; ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ &mdash; ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ, [[ಕೆನರಾ|ಕೆನರಾ ಕರಾವಳಿ]] ಮತ್ತು ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಮಿಷನರಿಗಳು ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ತನಕ ಭೂ-ಆವೃತವಾದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ]] ೧೬೪೯ರಲ್ಲಿ [[ಗೋವ|ಗೋವಾದ]] ಇಟಾಲಿಯನ್ [[ಜೆಸ್ವಿಟರು|ಜೆಸ್ಯೂಟ್]] ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸಿನ್ನಾಮಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕಂಠೀರವನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಿನ್ನಮಿ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಕಂಠೀರವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಅರ್ಧ ಡಜನ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಷನ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮರಳಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ತನ್ನ ಎರಡನೇ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಕಂಠೀರವರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಠೀರವ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ|ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ]] ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ( ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, "... ೧೬೬೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ೧೭೦೦ ಮತಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ''ಕನ್ನಡಿಗರು'' ( [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]] ಮಾತನಾಡುವವರು), ಉಳಿದವರು ಆಧುನಿಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುವವರು...".<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == ಅವರ ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು ೧೯೬೦ ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವಕ್ಕೆ]]'' ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=4 October 2021 |title=Team 'Daredevil Musthafa' to Release a Special Animation Song Tribute to Dr. Rajkumar — KSHVID |url=https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |access-date=14 ಜೂನ್ 2023 |archive-date=11 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511150549/https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |url-status=dead }}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೂರ್ಗ್ ಇತಿಹಾಸ, 1565–1760 == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * {{Citation|last=Imperial Gazetteer of India: Provincial Series|title=Mysore and Coorg|year=1908|publisher=Calcutta: Superintendent of Government Printing. Pp. xvii, 365, 1 map.|url=https://books.google.com/books?id=lgO2AAAAIAAJ}} * {{Citation|last=Michell|first=George|title=Architecture and Art of Southern India: Vijayanagara and the successor states: 1350&ndash;1750|publisher=Cambridge and New York: Cambridge University Press. Pp. 250|year=1995|isbn=0-521-44110-2|url=https://books.google.com/books?id=W6bphUvvPf4C}} * {{Citation|last=Subrahmanyam|first=Sanjay|title=Warfare and state finance in Wodeyar Mysore, 1724&ndash;25: A missionary perspective|year=1989|journal=Indian Economic and Social History Review|volume=26|number=2|pages=203–233|doi=10.1177/001946468902600203}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] he22jithhlp4x1aacf0ccdldo5o4wde 1376671 1376670 2026-07-12T05:03:31Z ThePositiveVibes 87814 /* ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸರ್ಜನೆ */ fix image 1376671 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|name=ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I|image=Kanthirava.jpg|caption=Kanthirava Naurasaraja I, ruler of the principality of Mysore, 1638&ndash;1659.|succession=12th [[ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ]]|reign=1638–1659|predecessor=[[ರಾಜ ವೊಡೆಯರ್ II]] (first cousin)|successor=[[ದೊಡ್ಡ ಕೆಂಪದೇವರಾಜ]] (first cousin)|birth_date=|birth_place=|death_date=31 July 1659|death_place=|spouse=|issue=|full name=ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ವೊಡೆಯರ್|father=ಬೆಟ್ಟದ ಚಾಮರಾಜ|mother=|religion=[[ಹಿಂದೂ]]|royal house=[[ವೊಡೆಯರ್]]|image_size=200px}} '''ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ I''' (1615 - 31 ಜುಲೈ 1659) 1638 ರಿಂದ 1659 ರವರೆಗೆ [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ|ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಮಹಾರಾಜರಾಗಿದ್ದರು. == ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ == ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಒಂದನೆಯ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದು,ಮಹಾರಾಜರಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ''ದಳವಾಯಿ'' ವಿಕ್ರಮರಾಯರ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಷ ಉಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮೊದಲ [[ಒಡೆಯರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ|ರಾಜ ಒಡೆಯರ್]] ರ ವಿಧವೆಯಿಂದ ದತ್ತು ಪಡೆದ ೨೩ ವರ್ಷದ ಒಂದನೆಯ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ, ೧೬೩೮ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹೊಸ ಮಹಾರಾಜರಾದರು. ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗುವ ಮುನ್ನ [[ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ]] ಬಳಿಯ [[ತೆರಕಣಾಂಬಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು''.<ref name="igimc-20" />'' == ಆಡಳಿತ == ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ನಂತರ, [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಿಜಾಪುರದ]] [[ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ವಂಶ|ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳ]] ಆಕ್ರಮಣಗಳ ವಿರುದ್ಧ [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು]] ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಕರೆಸಲಾಯಿತು, ಅವರು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನೂ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ತನಗಿಂತ ಮೊದಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ''ಒಡೆಯರ್‌ಗಳ'' ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಧುರೈನ ನಾಯಕರಿಂದ [[ಸತ್ಯಮಂಗಲಂ|ಸತ್ಯಮಂಗಲವನ್ನು]] ವಶಕ್ಕೆಪಡೆಯುವುದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ|ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ]] ಚಿಂಗಾಲ್ವಾರನ್ನು ಅವರ ನೆಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವುದು, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಹೊಸೂರು]] ( [[ಸೇಲಂ‌, ತಮಿಳುನಾಡು|ಸೇಲಂ]] ಬಳಿ) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು [[ಮೊದಲನೆಯ ಕೆಂಪೇಗೌಡ|ಕೆಂಪೇಗೌಡರ]] ಕುಟುಂಬದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸೇರಿದೆ. [[ಯಲಹಂಕ|ಯಲಹಂಕದಲ್ಲಿ]] ಅವರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> ಮೊದಲ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮೊದಲ ಒಡೆಯರ್''. ಅವರು'' ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜ ಲಾಂಛನಗಳು, ಟಂಕಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರ ಕಂಠೀರಯ್ಯ ಎಂಬ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು.<ref name="igimc-20" /> ಇವುಗಳು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮೈಸೂರಿನ 'ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣ'ದ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.<ref name="igimc-20" /> == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸರ್ಜನೆ == ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬಹಮನಿ ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೆಸರಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶ್ರೀರಂಗ III ರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಆದರೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಶ್ರೀರಂಗ III ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜರಿಗೆ ಹತ್ತು ಜನ ಹೆಂಡತಿಯರು. ಅವರು ೩೧ ಜುಲೈ ೧೬೫೯ ರಂದು ೪೪ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. == ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ == ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] &mdash; ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ &mdash; ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ, [[ಕೆನರಾ|ಕೆನರಾ ಕರಾವಳಿ]] ಮತ್ತು ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್|ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್]] ಮಿಷನರಿಗಳು ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ತನಕ ಭೂ-ಆವೃತವಾದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ]] ೧೬೪೯ರಲ್ಲಿ [[ಗೋವ|ಗೋವಾದ]] ಇಟಾಲಿಯನ್ [[ಜೆಸ್ವಿಟರು|ಜೆಸ್ಯೂಟ್]] ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸಿನ್ನಾಮಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕಂಠೀರವನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಿನ್ನಮಿ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಕಂಠೀರವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಅರ್ಧ ಡಜನ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಷನ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮರಳಿದರು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ತನ್ನ ಎರಡನೇ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿನ್ನಾಮಿ ಕಂಠೀರವರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಠೀರವ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ|ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ]] ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> ( ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, "... ೧೬೬೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ೧೭೦೦ ಮತಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ''ಕನ್ನಡಿಗರು'' ( [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]] ಮಾತನಾಡುವವರು), ಉಳಿದವರು ಆಧುನಿಕ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುವವರು...".<ref name="subrahmanyam1989-208-209" /> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == ಅವರ ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು ೧೯೬೦ ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವಕ್ಕೆ]]'' ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=4 October 2021 |title=Team 'Daredevil Musthafa' to Release a Special Animation Song Tribute to Dr. Rajkumar — KSHVID |url=https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |access-date=14 ಜೂನ್ 2023 |archive-date=11 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511150549/https://www.kshvid.com/team-daredevil-musthafa-to-release-a-special-animation-song-tribute-to-dr-rajkumar/ |url-status=dead }}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೂರ್ಗ್ ಇತಿಹಾಸ, 1565–1760 == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == * {{Citation|last=Imperial Gazetteer of India: Provincial Series|title=Mysore and Coorg|year=1908|publisher=Calcutta: Superintendent of Government Printing. Pp. xvii, 365, 1 map.|url=https://books.google.com/books?id=lgO2AAAAIAAJ}} * {{Citation|last=Michell|first=George|title=Architecture and Art of Southern India: Vijayanagara and the successor states: 1350&ndash;1750|publisher=Cambridge and New York: Cambridge University Press. Pp. 250|year=1995|isbn=0-521-44110-2|url=https://books.google.com/books?id=W6bphUvvPf4C}} * {{Citation|last=Subrahmanyam|first=Sanjay|title=Warfare and state finance in Wodeyar Mysore, 1724&ndash;25: A missionary perspective|year=1989|journal=Indian Economic and Social History Review|volume=26|number=2|pages=203–233|doi=10.1177/001946468902600203}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] e1ovzsbs9j35o1va7e2x3xbzhj037dg 3 151424 1376650 1375286 2026-07-11T22:35:34Z MediaWiki message delivery 17558 /* This Month in GLAM: June 2026 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1376650 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು <big>ಸಂತೋಷ್ ನೋಟಗಾರ್</big>.<br> ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ವಿಭಾಗ,<br> ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ,<br> ಮಂಗಳೂರು == Some of your articles were evaluated == Some new submissions were evaluated since last update: * [[ರಾಮ್ ದಯಾಳ್ ಮುಂಡಾ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ನೀಲಾದೇವಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ನಝ್ರುಲ್ ಗೀತಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪಶ್ಚಿಮಬಂಗಾ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಹಸು ಯಾಜ್ಞಿಕ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಎಲೆಗಳ ತಟ್ಟೆ.]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಗುಲಾಬ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) Please Note that, it was opt-in feature from CampWiz Bot. - [[ಸದಸ್ಯ:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:CampWiz Bot|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೩೦, ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) == Some of your articles were evaluated == Some new submissions were evaluated since last update: * [[ಸೋಫಿಯಾ ಡಂಕ್ಲಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬೆತ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕೇಟೀ ಜಾರ್ಜ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಲಾರೆನ್ ಬೆಲ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಡೇನಿಯಲ್ ಹ್ಯಾಝೆಲ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಮಿಯಾ ಬೌಚಿಯರ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಸ್ಟೆಫ್ ಡೇವಿಸ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಫ್ರೆಯಾ ಕೆಂಪ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಚಾರ್ಲಿ ಡೀನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಡೇನಿಯಲ್ ಗಿಬ್ಸನ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಆಲಿಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಆಮಿ ಜೋನ್ಸ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಡ್ಯಾನಿ ವ್ಯಾಟ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಆಶ್ಲೇ ಗಾರ್ಡ್ನರ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಲಾರೆನ್ ಚೀಟಲ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಸೋಫಿ ಮೊಲಿನಕ್ಸ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬೆತ್ ಮೂನಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಲಾನಾ ಕಿಂಗ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಮೇಗನ್ ಸ್ಕಟ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಡಾರ್ಸಿ ಬ್ರೌನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬೆಲಿಂಡಾ ಕ್ಲಾರ್ಕ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬಾಗ್ ಮುದ್ರಣ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪಿಂಕ್ ಚಡ್ಡಿ ಅಭಿಯಾನ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ರಜನೀಗಂಧಾ ಶೇಖಾವತ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕಲಾಕೃತಿ (ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕಿ. ರಾಜನಾರಾಯಣನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ವಿ.ಶಾಂತ ಕುಮಾರಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ವ್ಯತಿಪಾತ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಎಲ್ಲೈಸ್ ಪೆರಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕನ್ನಡದ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ರೆಡ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಟ್ರಸ್ಟ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಗಣಿನಾಥ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಗ್ನತೆ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿಂಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕರಡಿ ಕಥೆಗಳು]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಮಾನವೀಯತೆಗಾಗಿ ಮಾನವರು]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕರುಪ್ಪು ಸಾಮಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕರವಾನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕನ್ಯಾಶ್ರೀ ಪ್ರಕಲ್ಪ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ವೀರ್ ಹಮಿರ್ಜಿ - ಸೋಮನಾಥ್ ನಿ ಸಖತೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಜಯಂತಿ ನಾಯಕ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಜೇಸಿಯಾನಾ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ವೀರ್ ಲೋರಿಕ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪಂಜಾಬಿ ಘಾಗ್ರಾ ಸೂಟ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕೇಂದ್ರ ದತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಗ್ಯಾರ ಮೂರ್ತಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಶ್ರೀರಾಮ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬಾಲನ್ ನಂಬಿಯಾರ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪಾಂಡಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ನಿರ್ಭಯಾ ನಿಧಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಓಲಾದೇವಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಸ್ವಾಹಾ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅರಂಜನ ಚರಡು]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಸ್ತಿತ್ವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಆಲಿ ಬಾಬಾ ೪೦ ಡೊಂಗಲು (ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಂಗಲಾ ದೇವಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಲಕ್ಷ್ಮಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಚೆಲಮ್ಮ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಶೋಕಸುಂದರಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) Please Note that, it was opt-in feature from CampWiz Bot. - [[ಸದಸ್ಯ:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:CampWiz Bot|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೦, ೨೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST) == The Tuluvas Aati Month Barnstar == <div style="display:flex;flex-direction:row;flex-wrap:wrap;justify-content:center;align-items:center; background: #f7fcfd; border: 1px solid #2b7c85;border-radius: 0.5em;"> <div style="flex:0 0 20%;text-align:center;display:inline-block;margin:0.75em;">[[File:Tuluvas Aati Month Barnstar.svg|150px|link=]]</div> <div style="flex:1 0 300px; max-width: 100%; text-align:justify; vertical-align:middle;display:inline-block;margin:0.75em"> <span style="font-family: Castellar, sans serif; font-size: 15pt; color:#267b83;">Tuluvas Aati Month Barnstar</span><br>Dear {{ROOTPAGENAME}}, Thank you for being a part of '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' We truly appreciate your dedication to the Wikimedia movement and your efforts in promoting and celebrating our culture. We are grateful of your dedication to Wikimedia movement and hope you join us next year! :Wish you all the best!<br><br> Best regards,<br>'''Tuluvas Aati Month Team'''<br> </div></div> {{clear}} <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/Regular_Barnstars_Receiver&oldid=27681469 --> == Congratulations to the Tuluvas Aati Month Prize Winner! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Tuluvas Aati Month banner logo.svg|center|500px]] Dear Wikimedian, We want to extend our heartfelt thanks for your exceptional contributions to the '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' writing competition. Your commitment has significantly helped bridge cultures on Wikipedia, and we appreciate the time and effort you've dedicated. To express our gratitude, you will receive a gift card. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd3RWB1kvSyR77kYaZtI-S1T9da48Cd7j6giMb6naSDXcYl9Q/viewform this form] on or before November 10th, 2024. In the form, kindly provide your details for receiving the gift card and share your thoughts about the project. Thank you for being an integral part of our mission to celebrate and preserve culture and folklore on Wikipedia. Best regards, <br > '''Tuluvas Aati Month Team''' </div> <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/Regular_Barnstars_Receiver&oldid=27683933 --> == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[meta:Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 --> == ''This Month in GLAM'': February 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue II, February 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Celebrating the English Wikipedia’s Birthday in Albania! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Belgium Public Domain Day and Dance Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wiki and COP30 in the Amazon rainforest * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Germany report|Germany report]]: GLAM digital and seminar on Jewish life * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: GLAM call and Progetto cultura * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: [GLAM metrics] Usage of Delpher in Dutch Wikipedia articles * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Wikipedia podcast episode, Trilepidea newsletter article, and the Wikipedian at Large * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD GLAM program for 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Swiss GLAM Programme * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/UK report|UK report]]: Islamic and Jewish history * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: GLAM news from Ukraine – events for libraries, #1Lib1Ref, launch of a larger GLAM product * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/USA report|USA report]]: February meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL-Wiki Working Group February monthly highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Connecting Media Art Archives * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: 5.1 million image views * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Wikidata report|Wikidata report]]: Wikidata event: Data Reuse Days 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Wikisource report|Wikisource report]]: Wikisource Conference 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Wikimedia and Libraries User Group report|Wikimedia and Libraries User Group report]]: Wikimedia + Libraries International Convention 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Events|Calendar]]: March's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೨೨, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28357408 --> == Follow-Up: Support for Feminism and Folklore 2025 Contributions == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, I hope this message finds you well. We noticed that your community has signed up for the [[meta:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore Writing Contest]], but there have been only a few contributions submitted via the [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ Campwiz tool] so far. We completely understand that challenges may arise, and we’d love to support you and your participants in streamlining the submission process. To assist your community, here’s a step-by-step guide to adding articles to the campaign. Feel free to share these instructions with your participants: === How to Submit Articles via Campwiz === '''Tool link:''' https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ # Access the Tool #* Visit Campwiz and log in with your Wikimedia account (same as your Wikipedia credentials). # Select the Campaign #* Scroll through the list of campaigns and click on your campaign. # Add Your Article #* Click on "'''+ SUBMIT NEW ARTICLE'''" button. #* Enter the exact title of your article in the “Tiltle” field. #* Click on "'''CHECK'''" button. #* If you have more articles to submit, click on the '''"SUBMIT ANOTHER"''' button. # Check your submissions. #* To check if your submissions went through please click on the '''"DETAILS"''' button #* Click on the '''SUBMISSIONS''' Button to see the list of your submissions. === Need Help? === * Technical issues? Ensure article titles are spelled correctly and meet the campaign’s theme (feminism, folklore, or gender-related topics). * Eligibility questions? New articles must follow Wikipedia’s notability guidelines. * Still stuck? Send an email to '''support@wikilovesfolklore.org'''! You can also reach out on the campaign’s Talk page. Your commitment to amplifying untold gendered narratives in folklore is invaluable, and we’re excited to see your community’s contributions come to life. Let’s work together to make this campaign a success! Looking forward to your response, Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organizer -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:29, 17 March 2025 (UTC) </div> </div> </div></div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == ''This Month in GLAM'': March 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue III, March 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: WikiGap in Albania 2025, and essential initiatives for free knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Argentina report|Argentina report]]: Archives and Human Rights activities * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: International Women's Day, Wikipedia officially recognised as Digital Public Good and invitation for the General Assembly * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Every Book Its Reader is coming * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: New Horizons of Czech GLAM Partnerships in 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/France report|France report]]: Archivist Forum 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Ten winners of Wikimedia Italia 2025 GLAM call * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: International Womensday; New Wikimedian in Residence at Maastricht University * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: What's on at Auckland Museum, and International Women's Day at University of Otago * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: GLAM in Africa, a Nigerian narrative in knowledge decolonization a case study of Benin City * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Switzerland report * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/UK report|UK report]]: Gold in Bengali and Diversity in Arabic * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/USA report|USA report]]: Women's History month * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL-Wiki Working Group March monthly highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Manuscripts of Mali * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Structured Data on Wikimedia Commons report|Structured Data on Wikimedia Commons report]]: Creating an OpenRefine Wikimedia Group * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Events|Calendar]]: April's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೪:೩೧, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28408819 --> == Feminism and Folklore 2025 Jury Evaluation Guidelines & Results Submission == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, Thank you once again for your commitment and dedication to the [[meta:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]] campaign! As we near the conclusion of this year’s contest, please follow the official jury guidelines when evaluating submissions: ===Jury Guidelines:=== * Articles must be created or expanded between 1st February and 31st March 2025. * Minimum article size: 3000 bytes and at least 300 words. * No poor or machine-translated content. * Articles must align with the Feminism and Folklore themes (feminism, gender, culture, folklore). * Articles should not be orphaned – they must be linked to at least one other article. * Submissions must not violate copyright rules and should follow local notability guidelines. * All articles must include proper references according to your local Wikipedia’s citation policies. * Once your local jury process is complete, kindly submit only the top 3 winners on the official results page: ===Submission Link:=== https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Please include the following for each winner: * Username * Link to the local user talkpage * Their ranking (1st, 2nd, or 3rd) For more information, you can also refer to the main contest page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 If you need help or have any questions, feel free to reach out. Warm regards, <br> Stella Sessy Agbley<br> Coordinator, Feminism and Folklore -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:48, 10 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation | Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == ''This Month in GLAM'': April 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue IV, April 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikipedia Event for International Roma Day 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Australia report|Australia report]]: Highlighting Feminist and women's histories and a Wiki Day at the South Australian Museum * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Catalan areas report|Catalan areas report]]: Campaign to document the 2025 Falla monuments in Valencia * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Wikidata and Research * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Open Collection Highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Women in Architecture, BHL, and the Commons Workflow * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Strengthening Cultural Heritage through Partnerships and Knowledge Sharing: Insights from World Heritage Day in Nigeria * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD's new GLAM collaborations and activities * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: Scholarships and Call for Sessions Proposals for GLAM Wiki 2025 will open soon: Stay tuned! * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: GLAM Highlights from Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: FemNetzCon 2025; GLAM Meeting Biel/Bienne; Digi Archive * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/UK report|UK report]]: Mapping Museums / Art in Arabic * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/USA report|USA report]]: April meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL-Wiki Working Group April monthly highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Surging forward in Spanish and Arabic * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Events|Calendar]]: May's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೨೪, ೧೨ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28668932 --> == Final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] I hope this message finds you well. This is a final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results on Meta has elapsed. For participant prizes to be processed, your community must submit the necessary information as soon as possible. Please use the following link to submit your results: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Submit your results] We have extended the {{font color||yellow|'''submission deadline to 12 June 2025'''.}} Kindly note that failure to submit by this date will result in your group’s participants not receiving any prizes from us. Thank you for your attention to this important matter and for your continued contributions to the Feminism and Folklore campaign. Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 12:39, 08 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Template:FnF_2025_reminder_list&oldid=28842648 --> == ''This Month in GLAM'': May 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue V, May 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Enhancing the LGBTQ+ content in Albanian Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Belgium Public Domain Day and Dance Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Video resource on Wikimedia Brasil and Casa de Oswaldo Cruz Partnership Released * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Croatia report|Croatia report]]: SPRINGing back activities * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: National Library of the CR events and important guests * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Europe report|Europe report]]: DARIAH DHwiki WG coming activity * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/India report|India report]]: GLAM project starts with Nanda Talukdar Foundation at Jorhat, Assam * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: GLAM Wiki Month 2025 in Indonesia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: From charts to concrete * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Kosovo report|Kosovo report]]: Traditional Albanian Food Photography Competition 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Update from Auckland Museum; Let the Wikifying Commence; Listful Thinking * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Architectural Folklore Campaign Series * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: Celebrating Museums and strengthening #1Lib1Ref connections * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Spain report|Spain report]]: Some news from Spain * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: International Museum Day 2025; CoCreation PTT-Archive; Scoring Girls * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/UK report|UK report]]: The 18th language * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: Spring GLAM news from Ukraine – first major survey for GLAM institutions & yet another successful #1Lib1Ref * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/USA report|USA report]]: May meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL-Wiki Working Group May monthly highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Preparing the data upload * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Events|Calendar]]: June's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೧:೩೦, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28809506 --> == ''This Month in GLAM'': June 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue VI, June 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Australia report|Australia report]]: Celebrating Communication History and Women Artists through Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Public Domain Day in Europe 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Expanding Data on Maranhão's Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: First call of Science Month at Wikipedia in the Czech Republic wrapped-up * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/France report|France report]]: WiR and science&GLAM tour in France * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: Another publication from Grant for GLAM Indonesia program & Minangkabau Wikisource Competition upadates * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Isoseismals & Icons * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Kosovo report|Kosovo report]]: Celebrating Albanian Cuisine Through Photography: Winners of the 2025 Contest Announced! * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Mexico report|Mexico report]]: Open Cultural Data Hackathon in Puebla * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Wikifying the International Congress of History of Science and Technology; Librarians and Wikipedia; NZ species edit-a-thons * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Mapping Heritage Buildings on Wikidata and Wiki Heritage Fellowship * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD Strengthens Ties with Academic Institutions: A Wikimedian-in-Residence at the Institute of Macedonian Literature * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: Registration is now open for GLAM WikiCon 2025! * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: June highlights from Wikimedia Serbia and beginning of new accredited seminar * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: International Archives Week 2025; SAPA Performing Arts; GLAM Meeting Biel/Bienne * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/UK report|UK report]]: New Featured Pictures * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/USA report|USA report]]: June meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL Transition update, LivingData2025 and Women Genera paper * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Data upload achieved * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Wiki Knowledge Park report|Wiki Loves Ramadan 2025 report]]: Celebrating Heritage and Faith: Wiki Loves Ramadan 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Events|Calendar]]: July's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೧:೦೫, ೧೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28966332 --> == ''This Month in GLAM'': July 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue VII, July 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: 10 years of Wikimedians of Albanian Language User Group * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Wikipedia on Aruba – From Island to Archive: Aruba’s Journey on Wikimedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: De Standaard Solidarity Prize and How to Upload Artwork * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Women in Wartime * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Expanding Access to Heritage Knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: GLAM Wiki 2025: Program Highlights & Volunteer Call * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: July in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Poster Exhibition, Screening Public Viewing, Women Memorials * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/UK report|UK report]]: Japanese art in Arabic * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/USA report|USA report]]: Wikinics & Edit-a-thons * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL blog by Tiago Lubiana, BHL Wikimedian in Residence, and news on the BHL transition * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Introducing Oulu Löyly – we want to hear your thoughts! * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Getting the message out * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/WMF GLAM report|WMF GLAM report]]: Culture & Heritage team transitioning to broader Content Enablement team * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Events|Calendar]]: August's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೨೯, ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29083949 --> == ''This Month in GLAM'': August 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue VIII, August 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikipedia Pages Wanting Photos campaign 2025 in Albania and Kosovo * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Expanding Cultural Heritage in Brazil: School communities, Wikisource course, GLAM-Wiki Impact and Wiki Takes Alcântara * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/India report|India report]]: Digitization starts at two more libraries in West Bengal * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: Grant for GLAM Indonesia is open! * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: From food festivals to PhD courses: Wikimedia in Italian academia * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: NZ species edit-a-thons, a scholarly article, a course, and Auckland Museum editors at Wikimania * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Highlights from Wiki Heritage Fellowship and Policy Advocacy in Nigeria * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wiki Loves Film – Collaboration with MakeDox Film Festival * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: WikiChełmoński: When Wikipedia Becomes a Guide in the Museum * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: BAM Hackathon, 3D for Cultural Heritage, Wiki Cite * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/UK report|UK report]]: Working towards more image sharing * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/USA report|USA report]]: Wiknics * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: News on BHL transition and updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Steps towards a sustainable cultural commons * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: A pivotal month * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Wikisource report|Wikisource report]]: Wikisource Reader app released on Google Play Store * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Events|Calendar]]: September's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೩:೫೫, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29253474 --> == ''This Month in GLAM'': September 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue IX, September 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikipedia edit-a-thon at the Skampa Theater in Elbasan, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Wikipedia on Aruba Initiative: Building Knowledge and Visibility * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Australia report|Australia report]]: State Library Victoria WikiFest * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Make cultural heritage freely accessible, Hasselt's collections shine online & Let's give women a voice on Wikipedia! * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Hidden heritage unveiled: science, history and nature on Wikimedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Wikimedia Commons birthday content donation * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Wikimedian in Residence at the Bioeconomy Science Institute & Wikiproject NZ Women in Architecture * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Expanding Access to Culture and Knowledge through Key Partnerships * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: WikiChełmoński: the Special Guided Tour at the National Museum in Krakow * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: GLAM Wiki 2025: Join the Conference Online and Explore Lisbon’s Culture * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: LibreABC, Feminist Voices, Grade Conference * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/UK report|UK report]]: Awards season * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/USA report|USA report]]: September edit-a-thons & meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: The Memory of the World wiki challenge * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Events|Calendar]]: October's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೧೬, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29409147 --> == ''This Month in GLAM'': October 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue X, October 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: From a small language to Wikipedia's Biggest, Share Your Story with the Industry Museum and War Diaries * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Croatia report|Croatia report]]: Autumn activities * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: WikiCommon community meet-ups, Wikisource trainings, and the announcement of Grant for GLAM Indonesia * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Open culture on stage * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Mexico report|Mexico report]]: How Wikimedia México is training cultural and government institutions as wikimedians. * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Open Topstukken project concludes; Network Archives Design and Digital Culture * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Granny's Wonderful Chair, Preparing for Auckland Museum Wiki Summer Students and an the ASBS Introductory Wiki Webinar * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Report on Participation at the 12th International Youth Conference * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: Promoting Open Data and Digital Commons in Culture and Research * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: GLAM Wiki Conference 2025 Wrap-Up * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: October in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: DaSCHcon, 3D, Wiki GLAM conference * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/UK report|UK report]]: A look at Grokipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/USA report|USA report]]: October edit-a-thons & meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: LivingData 2025, GLAMWiki and a "collector" Wikidata property proposal * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: International outreach * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Sustainable CultureConnect Project report|Sustainable CultureConnect Project report]]: Sustainable CultureConnect: Empowering Youth and Preserving Heritage through Open Knowledge and Leadership * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Events|Calendar]]: November's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೬:೫೯, ೧೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29516862 --> == ''This Month in GLAM'': November 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue XI, November 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Call for volunteers, Computer's Day and upcoming events * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Czech Radio and Wikimedia CZ launched cooperation * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: Our Activities in November * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Wrap up of the 2025 GLAM call * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: ASBS 2025 Conference, a NZBSI Wikimedian in Residence update & Auckland Museum Summer Students * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD and Cultural Institutions: A Year of Growth, Content, and Collaboration * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: GLAM Wiki 2025 conference, WiR Meeting and the First National Institute of Museums Training on GLAM–Wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: IT Wikicon, Faces and Masks, Matrimoine @ Genève * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/UK report|UK report]]: Awards season- again! * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/USA report|USA report]]: November edit-a-thons & meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Content Partnerships Hub report|Content Partnerships Hub report]]: Here to Help: The Next Stage of the Content Partnerships Hub * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Enriching the data set * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Events|Calendar]]: December's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೯:೫೨, ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29692345 --> == ''This Month in GLAM'': December 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue XII, December 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/From the team|From the team]]: Global GLAM Calls Continue in 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikimedian in Residence, 2025, in Elbasan Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Argentina report|Argentina report]]: Resume of the year * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Australia report|Australia report]]: AMaGA partnership, signing the Open Heritage Statement and South Australian Museum Partner Project * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Public Domain Day 2026, Circus Heritage and Fosdem * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Preparándonos para celebrar el día del dominio público - Getting ready for the Public Domain Day celebration * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Exploring Italy and Unlocking Its Heritage: Touring Club Italiano and GLAM Call 2026–2028 * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: ASBS 2025 Conference follow-up Wiki webinar & Auckland Museum student update * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: Public Domain, Conferences, and Conversations on Open Culture * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: GLAM on Tour Bellinzona, Xmas Event, GLAM Wiki Group * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/UK report|UK report]]: 2025 in review * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/USA report|USA report]]: December meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Public Domain Day report|Public Domain Day report]]: Public Domain Day 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: 2025 in review * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Events|Calendar]]: January's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೨೮, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29895284 --> == ''This Month in GLAM'': January 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue I, January 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/From the team|From the team]]: Wikipedia at 25 * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Pap-Wikipedia Turns 20: A Milestone for Papiamento/u Knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Celebrando el día del dominio público 2026/Celebrating the public domain day 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/France report|France report]]: Wikipedia's Birthday in France * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Gifted by our friends: Loads of presents for Wikipedia25 by German and Austrian GLAMs * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: Activities in December-January * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Knowledge in action: Barindelli collection and Wikipedia 25 * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Image donation Dutch Book History * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Auckland Museum Student Edit-a-thon, the NZBSI Wikimedian in Residence project, and other residencies * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: GLAM Program of Wikimedia MKD – 2026 Overview * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Explore Historic Portraits from the Museum of Photography in Kraków * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: January in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Museum in Chiasso, Alpine Museum, Women Monuments * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/UK report|UK report]]: Sharing more of the Enamels of the World * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Map the GLAM report|Map the GLAM report]]: Wiki and GLAM: Harnessing Knowledge to Foster Gender Equality * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Manuscripts on Arabic Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Wikidata report|Wikidata report]]: Two key Wikidata Requests for Comments, relevant for future GLAM-Wiki work * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Events|Calendar]]: February's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೪:೦೪, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30055818 --> == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೪೭, ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 --> == Wikimedian's Group of Mainland China wishes you a Happy New Year! == <div class="nomobile"><div style="position:relative; width:600px; height:800px;"> {| style="background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:0px; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2); box-sizing:border-box;" | style="vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;" |<span style="position:absolute; top:50%;left:50%;transform:translate(-50%,-50%); opacity:0.1; pointer-events:none; z-index:0;">[[File:丙午新年标志.svg|400px|link=]]</span><span style="position:absolute; top:15px; left:25px; color:#7D1506; font-weight:bold; font-size:2.6em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);">Happy Chinese New Year!</span><br><div style="position:absolute; top:100px; left:25px; right:25px; color:#333333; font-weight:400; font-size:1.3em; line-height:1.5; z-index:1;">'''Dear Santhosh Notagar99'''：<br><br>As the Year of Snake glides into the shadow, <br>the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. <br><br>With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; <br>Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. <br><br>Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. <br><br>May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. <br>May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!<br><br><div style="text-align:right; margin-top:8px;">''Your sincerely, <br>{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''</div></div> |} </div></div>{{If mobile |tag=div |1=<div style="box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:14px; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2);"> <div style="text-align:center; margin-bottom:12px;"> <span style="color:#7D1506; font-family:'LiSu', 'STXingkai', 'KaiTi', serif; font-weight:bold; font-size:2.2em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);">Happy Chinese New Year!</span> </div> <div style="display:flex; align-items:center; gap:12px;"> <div style="flex:1 1 auto; font-size:14px; line-height:1.8; color:#333333; "> <div><big>'''Dear Santhosh Notagar99：'''</big></div><br> <div>As the Year of Snake glides into the shadow, <br>the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. <br><br>With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; <br>Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. <br><br>Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. <br><br>May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. <br>May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!</div> </div> <div style="flex:0 0 auto;"><span style="display:block; opacity:0.9;">[[File:丙午新年标志.svg|150px|link=]]</span></div> </div> <div style="text-align:right; margin-top:8px; font-size:14px">''Your sincerely, <br>{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''</div> </div> </div> }} —[[ಸದಸ್ಯ:FradonStar|FradonStar]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:FradonStar|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೦೧, ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == ''This Month in GLAM'': February 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue II, February 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in 2026 is calling to action! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Belgium report|Belgium report]]: A photo safari through Wiki Loves Fashion & a rescue mission with Mission Gourmande! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: National Library overview of 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Cultural Heritage and Memory: 2026 GLAM Call and Executed Renaissance Edit-a-thon * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Farewelling the Auckland Museum Summer Students and an update on the NZBSI WiR * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Wikipedia in Cultural Marketing at Crash Mondays Warsaw * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: February in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: Wikidata in the GLAM context II * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Neocomensia, SAPA, Atelier Winterthur, GLAM-on-Tour Disentis * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/UK report|UK report]]: New content in African and Asian languages * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Focus on Indigenous issues * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Events|Calendar]]: March's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೨೨, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30232291 --> == ''This Month in GLAM'': March 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue III, March 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in Equinox * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikigap 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Celebrating 20 Years of Papiamentu/o Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Bolivia report|Bolivia report]]: The Family Treasures Project Returns, with New GLAM Partners * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wiki Loves Folklore Brazil defines six categories to represent Brazilian culture on Commons * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Architecture in the public domain in libraries in Nariño/Arquitectura en dominio público en bibliotecas nariñenses * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Main Wikimedian in Residence report for 2025 is here * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Art History Loves Wiki 2026 – digital/local. collection loves wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/India report|India report]]: Collaboration resumes with the British Library for Bangla Wikisource * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: 2026 winners projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: New Zealand Bioeconomy Science Institute Wikimedian in Residence update, a letter published in Nature & Architecture + Women NZ * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD's GLAM Highlights: Botany and Beyond * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Portugal report|Portugal report]]: March in Portugal * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: March in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: Looking for similar images * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: GLAM Wiki Group, Donna, CoCreation PTT-Archive * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/UK report|UK report]]: CILIP MDG 2026 Conference, Library meetups and the World's Enamels * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: Spring 2026 news from Ukraine – Wiki Loves Folklore & more #1Lib1Ref * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/USA report|USA report]]: MoMA's International Traveling Exhibitions and Wikidata on the LD4 Arts Affinity Group April Community Call * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHL-Wiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Oulu Löyly * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Indigenous languages on the Main Page * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Events|Calendar]]: April's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೩:೫೦, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30344683 --> == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೭, ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 --> == ''This Month in GLAM'': April 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue IV, April 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/From the team|From the team]]: How the GLAM Community Can Shine in the 2026–27 Annual Plan * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: International Roma Day 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Argentina report|Argentina report]]: WikiConf Argentina and GLAM projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Asia report|Asia report]]: Documenting and citing oral knowledge in audio and video * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Australia report|Australia report]]: WikiCon Australia, ICIP, Orphan works and Trans-Tasman partnerships * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wikimedia Brasil publishes book on the power and challenges of free knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: We celebrate Public Domain Day with an expert panel / Celebramos el día del dominio público con un Panel de expertas * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Ongoing and New GLAM-Wiki Projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Women in Wartime event at Auckland Museum & an update for WiR NZBSI * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Wikimedia Commons Upload Campaign * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD in Action: Digitization, Wikisource and Educational Workshops * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: GLAM-Wiki Developments: Residencies, Partnerships and Audiovisual Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: April in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Le Donne di Villa Massimo * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/UK report|UK report]]: A tenth-century Quran and Islamic Art in Urdu * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/USA report|USA report]]: Wiki MIT launches and US meetups * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Update on the BHL Annual Meeting 27 April - 1 May & BHL Day * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Eight new articles on MoW inscriptions * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Contents/Events|Calendar]]: May's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೨೧, ೧೧ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30513880 --> == Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 == Dear Feminism and Folklore organiser, This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''. Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026. Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign. Best regards, '''Feminism and Folklore International Organizing Team''' --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೩೯, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 --> == Wikipedia Asian Month 2025 Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> [[File:2025 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|500px]] [[User:Betty2407|Betty2407]] ([[User talk:Betty2407|talk]]) 08:38, 6 June 2026 (UTC) on behalf of Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Message sent by User:Betty2407@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=30642887 --> == Congratulations to the Local Winners of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, The Feminism and Folklore International Organizing Team is pleased to congratulate the Local Winners of '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Local Winners are participants who achieved top rankings within their respective language communities through their valuable contributions to documenting folklore, women's history, culture, traditions, and related knowledge on Wikimedia projects in their local languages. Your efforts have helped enrich Wikimedia content, preserve cultural heritage, and improve the representation of diverse communities and knowledge systems across the movement. We sincerely appreciate your dedication and contribution to the success of the campaign. === Appreciation Form === As a token of appreciation to receive prizes, all Local Winners are requested to complete the following form by '''22 June 2026'''. '''Form link''' - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdGU7vkzANkB8P1k2X-NPwOwqBoTZafzgUZ-23wnVCeW2cj3g/viewform here] ; Deadline : 22 June 2026 Please ensure that all information provided in the form is accurate and complete. This information will be used for the appreciation process. === Thank you === We extend our heartfelt thanks to all Local Winners for their outstanding contributions and continued support of free knowledge. Your work has strengthened local-language content and helped make knowledge about folklore and women more accessible to communities around the world. Congratulations once again on your achievement. —''Feminism and Folklore International Organizing Team'' </div> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೫೫, ೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30649454 --> == ''This Month in GLAM'': May 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue V, May 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/From the team|From the team]]: May Global GLAM Call Recording and June Call Announcement * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Australia report|Australia report]]: Celebrating #1Lib1Ref Australasia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: GLAM Connection: Fashion, History, and Biodiversity in May * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/France report|France report]]: New Wikimedian in Residence * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Connecting the Arctic and Sicily through Wikimedia Projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Mexico report|Mexico report]]: How the cultural, governmental, educational, and museum sectors contributed in unison to Wikimedia projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Setting up your own platform (part 1): from wish to the creation of a wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: ESEAP Conference 2026 and the NZBSI WiR update * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD Shares GLAM Experience at International Conferences * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Partnerships, Participation, and Open Knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: May in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: El Prado en femenino III * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Museum for Communication, Panel IMD, Wikipedia Day * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/UK report|UK report]]: Early Qurans on the front page of Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Special story|Special story]]: New tools for multilingual audio, video and metadata * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: New articles in Urdu * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Contents/Events|Calendar]]: June's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೫೨, ೧೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30636889 --> == Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants. As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign. '''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]''' Please submit your response by '''25 June 2026'''. Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future! Regards, '''Feminism and Folklore Team''' --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೫, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 --> == Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects. As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions. As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world. '''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]''' Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''. Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns! Best regards, Feminism and Folklore international Team. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 --> == ''This Month in GLAM'': June 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue VI, June 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/From the team|From the team]]: Tools, tech, and Wikimania * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Argentina report|Argentina report]]: New digitization partner * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Bangladesh report|Bangladesh report]]: International Museum Day Edit-a-thon and Workshop held in Dinajpur, Bangladesh * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Postal Mission on Wikimedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Empowering Institutions through Wikisource Education and GLAM Capacity Building * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Bridging the gap between labs and Wikipedia: continuing cooperation with FZU * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Egypt report|Egypt report]]: From Museum Celebrations to Archival Documentation * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Finland report|Finland report]]: Northern Wikimedist meetup in Oulu * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/France report|France report]]: #1lib1ref Recap and International Archives Week * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Heritage and Community Action * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Mexico report|Mexico report]]: Open GLAM in Puebla * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Interview with Olaf Janssen, Wikimedia coordinator of the KB, National library of the Netherlands * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: BAU at Auckland Museum, Otago Uni Library Life and the NZBSI WiR is complete * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Collaboration with the Botanical garden at the Faculty of Natural Sciences and Mathematics in Skopje * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Poland Report: New Partnerships, Conferences, and Wikimedians in Residence * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: Opening the Doors of Serbian Heritage: Wikimedia Serbia’s Recent GLAM and Wikidata Successes * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: GLAM Labs Futures 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: Finnish-Swedish cooperation * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Exhibition, International Archives Week Panel * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/UK report|UK report]]: Ninth Good Article from Khalili partnership * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/USA report|USA report]]: Philadelphia WikiSalon * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Is the sauna still hot? * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: New articles * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Contents/Events|Calendar]]: July's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೪:೦೫, ೧೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30773577 --> hw8vmq22u9t6wuh3q914vobv0tdqqe9 0 153315 1376648 1372663 2026-07-11T21:26:13Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376648 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian educator, playwright, feminist}} {{EngvarB|date=September 2014}} {{Use dmy dates|date=September 2014}} {{Infobox person | name = ಶಿರಿನ್ ಫ್ರಮ್ರೋಜ್ ದಾರಾಶಾ | image = | caption = ಜೆ.ಬಿ. ಪೆಟಿಟ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಗರ್ಲ್ಸ್, ಮುಂಬೈನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು (೧೯೭೩–೨೦೦೬) | birth_date = ೨೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೩೮ | death_date = {{death date and age|df=yes|2012|05|02|1938|12|27}}<ref name="The Times of India"/> | occupation = ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ, ನಾಟಕಕಾರ | nationality = ಭಾರತೀಯ }} '''ಶಿರಿನ್ ಫ್ರಾಂರೋಜ್ ದರಾಶಾ''' (೨೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೩೮ - ೨ ಮೇ ೨೦೧೨) <ref name="The Times of India">{{Cite web |date=3 May 2012 |title=Ex-principal of J B Petit passes away |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Ex-principal-of-J-B-Petit-passes-away/articleshow/12972858.cms |access-date=29 June 2014 |website=The India Times}}</ref> ಅವರು ೧೯೭೩ ರಿಂದ ೨೦೦೭ ರ ವರೆಗೆ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಶಾಲಾ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ, ಜೆಬಿ ಪೆಟಿಟ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು, <ref name="The Times of India" /> <ref>{{Cite web |title=Testimonials |url=http://jbpetithighschool.com/testimonial.html |access-date=2020-12-08 |website=jbpetithighschool.com |archive-date=5 ನವೆಂಬರ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231105085234/http://jbpetithighschool.com/testimonial.html |url-status=dead }}</ref> ಹೆಸರಾಂತ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ಟೀರಿಯೊಟೈಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ "ಸಂತೋಷ"ದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವಳು ಬಲವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಭಾರತೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ ಅತಿಯಾದ ಕೆಲಸದ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಮನೆಕೆಲಸದ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಪರವಾಗಿ ಅವಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. <ref name=":0">{{Cite web |title=Educator par excellence - Indian Express |url=http://archive.indianexpress.com/news/educator-par-excellence/950157/0 |access-date=2020-10-11 |website=archive.indianexpress.com}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |title=Shirin Darasha retires {{!}} Events & Personalities |url=https://www.parsiana.com/current-issue/articles.aspx?id=MW7bFAX70bM=&issue=68 |access-date=2020-12-26 |website=www.parsiana.com}}</ref> ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಅನನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರಚಲಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಹುಡುಗರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅವರು ವಿಫಲರಾಗದ ಪೋಷಣೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಹುಡುಗಿಯರು ಅರಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅರಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ದಾರಾಶಾ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |date=2006-05-27 |title=Hungama TV COO Zarina Mehta |url=https://www.indiantelevision.com/special/y2k6/ms_media/zarina.htm |access-date=2020-12-26 |website=Indian Television Dot Com |language=en}}</ref> ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾಟಕದ ಅವರ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬಳಕೆಯು ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿರಂತರ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ. ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ದಾರಾಶಾ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |last=Das |first=Soma |date=28 September 2012 |title=One Revolutionary Salutes Another |url=http://www.mid-day.com/articles/one-revolutionary-salutes-another/183198 |access-date=29 June 2014 |publisher=MidDay}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2012-05-07 |title=Teachers we love |url=https://www.mid-day.com/articles/teachers-we-love/161685 |access-date=2020-12-26 |website=mid-day |language=en }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಶಿರಿನ್ ದಾರಾಶಾ ಅವರು [[ಪಾರ್ಸಿ ಜನಾಂಗ|ಪಾರ್ಸಿ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ [[ಮುಂಬಯಿ.|ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ]] ಬೆಳೆದರು. <ref name=":0"/> ಇವರು ಬಾಂಬೆಯ ಕ್ವೀನ್ ಮೇರಿ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಿಂದ (ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್) ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು ಮುಂಬೈನ ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು,ನಂತರ ಪದವಿಗಾಗಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರು [[ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ]] ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು, ಶಿರಿನ್ ದಾರಾಶಾ ಅವರಿಗೆ ಫುಲ್‌ಬ್ರೈಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಹವಾಯಿಯ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. == ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಶಿರಿನ್‌ ದಾರಾಶ ಅವರು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಟಕ " ಮೇಡಮ್ ಕಾಮಾ " ಅನ್ನು ಮೊದಲು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ, ಐದನೇ ವಿಶ್ವ ಝೋರಾಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾಟಕದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ನಾಟಕ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ತನ್ನ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ, ದಾರಾಶಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸವಾಲು ಮಾಡಿದರು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರೂಢಿಗತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ವೈವಾಹಿಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿದ್ದರು; ಅವರು "ತಿಳಿ ಮೈಬಣ್ಣ" ಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಆದ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರು ಮತ್ತು "ಡಾರ್ಕ್ ಸ್ಕಿನ್" ಹೇಗೆ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ರಂಗ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಲ್ ಪದಂಸೀ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ದರಾಶಾ ಅವರ ಸಹಯೋಗವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |last=Dharker |first=Anil |title=Remembering Pearl Padamsee |url=http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=30&sectid=edid=&edlabel=TOIM&mydateHid=22-04-2010&pubname=&edname=&articleid=Ar03000&publabel=TOI.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714193922/http://lite.epaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=30&sectid=edid=&edlabel=TOIM&mydateHid=22-04-2010&pubname=&edname=&articleid=Ar03000&publabel=TOI.php |archive-date=14 July 2014 |access-date=4 July 2014 |publisher=The Times Group}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Humour in disguise |url=https://www.theweek.in/theweek/leisure/2018/07/21/humour-in-disguise.html |access-date=2020-12-11 |website=The Week |language=en |archive-date=15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015014353/https://www.theweek.in/theweek/leisure/2018/07/21/humour-in-disguise.html |url-status=dead }}</ref> [[File:Irish_Blessing_that_Shirin_Darasha_handed_out_to_every_student_and_teacher_under_her_aegis.jpg|thumb| ಶಿರಿನ್ ದಾರಾಶಾ ಅವರು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಆಶೀರ್ವಾದ]] == ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ == ಹಿಂದಿ ವಿದ್ಯಾ ಭವನ ಮತ್ತು ದಿ ಬಾಂಬೆ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ದರಾಶಾ ಜೆಬಿ ಪೆಟಿಟ್ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಆಕೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ "ದಯವಿಟ್ಟು ಡಿಸ್ಟರ್ಬ್ ಮಾಡು" ಎಂಬ ಫಲಕವನ್ನು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ತೆರೆದಿರಲು ಅವಳು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. <ref>{{Cite web |date=2020-11-01 |title=Romancing the stones |url=https://www.mid-day.com/articles/romancing-the-stones/23069267 |access-date=2020-12-11 |website=mid-day |language=en }}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ತಮ್ಮ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತುಂಬಲು ನಾಟಕದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. <ref name=":0"/> ಅವರ ಪವಿತ್ರ ದಲೈ ಲಾಮಾ ಅವರ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಚರ್ಚಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೆಬಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಡಿಬೇಟ್ ಟೀಮ್ ಗೆದ್ದಾಗ ದಾರಾಶಾ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು; ಬಹುಮಾನವು ಇಡೀ ಚರ್ಚಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದರಾಶಾ ಅವರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ದಲೈ ಲಾಮಾ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಪ್ರವಾಸವಾಗಿತ್ತು. <ref name=":1">{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=July 2014}}{{Cite web |title=Remembering Ms Darasha |url=http://jbpetithighschool.com/remembering_ms_darasha9.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714165545/http://jbpetithighschool.com/remembering_ms_darasha9.php |archive-date=14 July 2014 |access-date=4 July 2014 |publisher=J. B. Petit High School}}</ref> ಇದು ದರಾಶಾ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ, ಝೋರಾಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಸಮುದಾಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ''ಪಾರ್ಸಿಯಾನಾ'' "ದಿ 'ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್' ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಲೇಖನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಇದು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು. ತನ್ನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಬೌದ್ಧ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಳು. <ref name=":2"/> </link><sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಉಲ್ಲೇಖನ|<span title="A complete citation is needed. (April 2018)">ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> == ಸಾವು == ಶಿರಿನ್ ದಾರಾಶಾ ೭೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಫೈಬ್ರೋಸಿಸ್ನಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಆಕೆಯನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು, ಅವರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕಲಿಸಿದ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು. <ref name="The Times of India"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Official website|http://jbpetithighschool.com/|J. B. Petit High School For Girls official website}} <nowiki> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ]]</nowiki> [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] f4ar8moaywd68vl3we5zsekyqehymtz 0 153345 1376628 1363111 2026-07-11T14:47:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376628 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ವರ್ತಿಕಾ ಝಾ|image=Vartika Jha (cropped).jpg|caption=೨೦೨೦ ರ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಝಾ|birth_date={{Birth date and age|df=yes|2000|04|08}}|birth_place=ರೇಣುಸಾಗರ್, ಸೋನಭದ್ರ ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]], ಭಾರತ|occupation={{hlist|ನರ್ತಕಿ|ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕಿ|ನಟಿ}}|years_active=೨೦೧೮ - ಪ್ರಸ್ತುತ|style={{hlist|ಪಾಪಿಂಗ್|ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ |ಬೆಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್}}}} {{Interwikineeded}} [[Category:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] '''ವರ್ತಿಕಾ ಝಾ''' (ಜನನ ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೦) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ, ನರ್ತಕಿ ಮತ್ತು ನಟಿ. ಅವರು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್ (ಸೀಸನ್ ೪) ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಮತ್ತು ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |date=30 January 2019 |title=Dharmesh Yelande: Dance reality shows make dreams come true |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/dharmesh-yelande-dance-reality-shows-make-dreams-come-true/articleshow/67740707.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಇವರು ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೦ ದಲ್ಲಿ ರೇಣುಸಾಗರ್‌ನ ಹಿಂಡಾಲ್ಕೊದಲ್ಲಿ ಆಪರೇಟರ್ ಆಗಿರುವ ಅರವಿಂದ್ ಕುಮಾರ್ ಝಾ ಮತ್ತು ಕಾಂತಾ ಝಾದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸೋನ್‌ಭದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Know all about Super Guru Vartika Jha: Life, career, boyfriend, biography & more |url=https://www.jagrantv.com/en-show/vartika-jha-biography-age-early-life-boyfriend-birth-place-family-photo-and-news-rc1024113 |access-date=2023-08-05 |website=jagrantv |language=en}}</ref> ಆಕೆ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರು.   == ವೃತ್ತಿ == ಹಲವಾರು ನಿರಾಕರಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರ, ಝಾ ಅವರು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನ ಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್ (ಸೀಸನ್ ೪) ನಲ್ಲಿ ದರ್ಮೇಶ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೨ ನೇ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್‌ನ ತೀರ್ಪುಗಾರ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಬಾಲಿವುಡ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೆಮೋ ಡಿಸೋಜಾ ಅವರು [[ವರುಣ್ ಧವನ್]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರದ್ಧಾ ಕಪೂರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ 3D ನಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಕಾ ಅವರಿಗೆ ನಟನೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=6 June 2019 |title=Sonbhadra Daughter Got Varun Dhawan Next Film ABCD 3 On Dancing Talent |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/uttar-pradesh/varanasi/sonbhadra-daughter-got-varun-dhawan-next-film-abcd-3-on-dancing-talent |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113035928/https://www.amarujala.com/photo-gallery/uttar-pradesh/varanasi/sonbhadra-daughter-got-varun-dhawan-next-film-abcd-3-on-dancing-talent |archive-date=13 January 2020 |access-date=15 July 2022 |website=amarujala.com}}</ref> <ref>{{Cite web |date=22 November 2018 |title=Varun Dhawan, Katrina Kaif's ABC3D marks debut of an international dancer, Shakti Mohan and Vartika Jha |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/varun-dhawan-katrina-kaifs-abc3d-marks-debut-of-an-international-dancer-shakti-mohan-and-vartika-jha/articleshow/66745074.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref> <ref>{{Cite web |date=14 January 2020 |title=Meet Shraddha Kapoor's 'Rule Breakers' from Street Dancer 3D! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/meet-shraddha-kapoors-rule-breakers-from-street-dancer-3d/articleshow/73239508.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref> <ref>{{Cite web |date=4 Mar 2019 |title=Street Dancer 3D: 'Dance Plus 4' finalist Vartika Jha on the sets in London, Posts behind-the-scene pics with Shraddha Kapoor! |url=https://news.abplive.com/entertainment/television/street-dancer-3d-dance-plus-4-finalist-contestant-vartika-jha-shooting-in-london-with-varun-dhawan-shraddha-kapoor-remo-dsouza-posts-behind-the-scene-pics-933360 |access-date=15 July 2022 |website=ABP News Bureau}}</ref> ನಂತರ ಅವರು ಸೋನಿ ಟಿವಿಯ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಶೋ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ (ಸೀಸನ್ ೨) ನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಕಾ ಅವರು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ (ಸೀಸನ್ ೨) ವಿಜೇತ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಸೌಮ್ಯ ಕಾಂಬ್ಲೆ ಅವರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |date=7 February 2022 |title=India's Best Dancer Season 2 winner Saumya Kamble: My father didn't support me initially but today he's proud of me |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/indias-best-dancer-season-2-winner-saumya-kamble-my-father-didnt-support-me-initially-but-today-hes-proud-of-me/articleshow/88793780.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref> <ref>{{Cite web |date=10 January 2022 |title=Saumya Kamble Wins India's Best Dancer Season 2; Gourav Sarwan Is First Runner-up |url=https://www.news18.com/news/movies/saumya-kamble-wins-indias-best-dancer-season-2-gourav-sarwan-is-first-runner-up-4639016.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220410054827/https://www.news18.com/news/movies/saumya-kamble-wins-indias-best-dancer-season-2-gourav-sarwan-is-first-runner-up-4639016.html |archive-date=10 April 2022 |access-date=15 July 2022 |website=news18}}</ref> <ref>{{Cite web |date=10 January 2022 |title=Saumya Kamble Wins India's Best Dancer Season 2; Gourav Sarwan Is First Runner-up |url=https://www.news18.com/news/movies/saumya-kamble-wins-indias-best-dancer-season-2-gourav-sarwan-is-first-runner-up-4639016.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220410054827/https://www.news18.com/news/movies/saumya-kamble-wins-indias-best-dancer-season-2-gourav-sarwan-is-first-runner-up-4639016.html |archive-date=10 April 2022 |access-date=15 July 2022 |website=news18}}</ref> <ref>{{Cite web |date=10 January 2022 |title=India's Best Dancer 2 winner Saumya Kamble: Want to represent my style internationally |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/indias-best-dancer-2-winner-saumya-kamble-want-to-represent-my-style-internationally-7716034/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220506204347/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/indias-best-dancer-2-winner-saumya-kamble-want-to-represent-my-style-internationally-7716034/ |archive-date=6 May 2022 |access-date=15 July 2022 |website=The Indian Express}}</ref> <ref>{{Cite web |date=11 January 2022 |title=India's Best Dancer Season 2 Grand Finale Live Updates: Saumya Kamble lifts trophy |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/india-best-dancer-2-grand-finale-winner-live-updates-gourav-sarwan-saumya-kamble-photos-videos-7713422/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220118231915/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/india-best-dancer-2-grand-finale-winner-live-updates-gourav-sarwan-saumya-kamble-photos-videos-7713422/ |archive-date=18 January 2022 |access-date=15 July 2022 |website=The Indian Express}}</ref> <ref>{{Cite web |date=11 January 2022 |title=India's Best Dancer 2 finale: Saumya Kamble lifts trophy, Gourav Sarwan is runner-up |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/indias-best-dancer-2-finale-saumya-kamble-lifts-trophy-gourav-sarwan-is-runnerup-101641746145977.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220502155934/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/indias-best-dancer-2-finale-saumya-kamble-lifts-trophy-gourav-sarwan-is-runnerup-101641746145977.html |archive-date=2 May 2022 |access-date=15 July 2022 |website=Hindustan Times}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವರ್ತಿಕಾ ಅವರು ಸೂಪರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಸಂಚಿತ್ ಚನಾನಾ ಅವರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು, ಅವರು ಸೋನಿ ಟಿವಿಯ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಶೋ ಸೂಪರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಾಪ್ಟರ್ ೪ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ೨ ನೇ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆದರು.<ref>{{Cite web |date=6 October 2021 |title=Super Dancer Chapter 4 winner to be announced on Oct 9. Details here |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/super-dancer-chapter-4-winner-to-be-announced-on-oct-9-details-of-grand-finale-here-1861651-2021-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211011155006/https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/super-dancer-chapter-4-winner-to-be-announced-on-oct-9-details-of-grand-finale-here-1861651-2021-10-06 |archive-date=11 October 2021 |access-date=15 July 2022 |website=indiatoday}}</ref> ನಂತರ ಅವರು ಸೋನಿ ಟಿವಿಯ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಶೋ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ (ಸೀಸನ್ ೧) ನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಝಾ, ಸ್ಪರ್ಧಿ ಟೈಗರ್ ಪಾಪ್ (ಅಜಯ್ ಸಿಂಗ್) ನ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು, ಅಜಯ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ (ಸೀಸನ್ ೧) ನ ವಿಜೇತರಾದರು.<ref>{{Cite web |date=22 November 2020 |title=India's Best Dancer winner: Tiger Pop lifts the trophy of the first season; takes home cash prize of Rs 15 lakh |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/indias-best-dancer-winner-tiger-pop-lifts-the-trophy-of-the-first-season-takes-home-cash-prize-of-rs-15-lakh/articleshow/79357190.cms |access-date=15 July 2022 |website=timesofindia}}</ref> <ref>{{Cite web |date=23 November 2020 |title=Tiger Pop from Gurgaon Wins India's Best Dancer Season 1, Takes Home Rs 15 Lakhs and a Car |url=https://www.news18.com/news/movies/tiger-pop-from-gurgaon-wins-indias-best-dancer-season-1-takes-home-rs-15-lakhs-and-a-car-3106976.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223150841/https://www.news18.com/news/movies/tiger-pop-from-gurgaon-wins-indias-best-dancer-season-1-takes-home-rs-15-lakhs-and-a-car-3106976.html |archive-date=23 December 2021 |access-date=15 July 2022 |website=news18}}</ref> ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ವರ್ತಿಕಾ ಝೀ ಟಿವಿಯ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಶೋ ಡಿಐಡಿ ಲಿ'ಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ (ಸೀಸನ್ ೫) ನಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಕಾ ತಂಡದ ನಾಯಕಿಯಾದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ವರ್ತಿಕಾ ತಂಡದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಝೀ ಟಿವಿಯ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಡಿಐಡಿ ಸೂಪರ್ ಮಾಮ್ಸ್ (ಸೀಸನ್ ೩) ನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಕಾ, ವರ್ಷಾ ಬುಮ್ರಾ ಅವರ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಡಿಐಡಿ ಸೂಪರ್ ಮಾಮ್ಸ್ (ಸೀಸನ್ ೩) ವಿಜೇತರಾದರು.<ref>{{Cite web |date=29 July 2022 |title=DID Super Moms 2022 Contestants Names – Season 3 |url=https://www.serialupdates.me/did-super-moms-2022-contestants-names-season-3/ |access-date=30 July 2022 |website=serialupdates.me |archive-date=16 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816004227/https://www.serialupdates.me/did-super-moms-2022-contestants-names-season-3/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=30 July 2022 |title=DID Super Moms Season 3 Finale Date, Winner Prediction, Finalists & More |url=https://en.janbharattimes.com/entertainment/did-super-moms-season-3-finale-winner-finalists-more |access-date=30 July 2022 |website=janbharattimes.com |archive-date=16 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816231442/https://en.janbharattimes.com/entertainment/did-super-moms-season-3-finale-winner-finalists-more |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date=25 September 2022 |title=Varsha Bumra wins DID Super Moms 3, takes home the trophy and Rs 5 lakh. See photos |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/varsha-bumra-wins-did-super-moms-3-takes-home-the-trophy-and-rs-5-lakh-see-photos-8172608/ |access-date=25 September 2022 |website=indianexpress}}</ref> <ref>{{Cite web |date=25 September 2022 |title=DID Super Moms winner Varsha Bumra says '3 months on show were the best days of my life' Exclusive |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/did-super-moms-winner-varsha-bumra-says-3-months-on-show-were-the-best-days-of-my-life-exclusive-2004660-2022-09-25 |access-date=25 September 2022 |website=indiatoday}}</ref> <ref>{{Cite web |date=25 September 2022 |title=DID Super Moms winner is Varsha Bumra, takes home the trophy and Rs 7.5 lakh prize money |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/did-super-moms-winner-is-varsha-bumra-takes-home-the-trophy-and-rs-7-5-lakh-prize-money-2004593-2022-09-25 |access-date=25 September 2022 |website=indiatoday}}</ref> === ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು === {| class="wikitable" | style="background:#FFFFCC;" |† |ಇದು ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ |} {| class="wikitable sortable" !ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಪಾತ್ರ ! ಭಾಷೆ ! class="unsortable" | ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ೨೦೨೦ | ''ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ 3D'' | ಸಮೈರಾ | rowspan="9" | [[ಹಿಂದಿ]] | |} === ದೂರದರ್ಶನ === {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ಚಾನಲ್ ! ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | ೨೦೧೮ | rowspan="2" | ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ | ''ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್ ೪'' | ಸ್ಪರ್ಧಿ | style="background:#7FFFD4" | ೨ ನೇ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ |- | rowspan="2" | ೨೦೨೦ | ''ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್ ೫'' | ಸ್ವತಃ (ಕಲಾವಿದೆ) |ಅತಿಥಿ |- | rowspan="2" | ಸೋನಿ ಟಿವಿ | ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ (ಸೀಸನ್ ೧)'' | ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ | bgcolor="lightgreen" | ಟೈಗರ್ ಪಾಪ್ ಜೊತೆ ವಿಜೇತರು |- | rowspan="2" | ೨೦೨೧ | ''ಸೂಪರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಾಪ್ಟರ್ ೪'' | ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ | style="background:#7FFFD4" | ಸಂಚಿತ್ ಜೊತೆ ೨ ನೇ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ |- | ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ | ''ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್ ೬'' | ಸ್ವತಃ (ಕಲಾವಿದೆ) |ಅತಿಥಿ |- | rowspan="5" | ೨೦೨೨ | ಸೋನಿ ಟಿವಿ | ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ (ಸೀಸನ್ ೨)'' | ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ | bgcolor="lightgreen" | ಸೌಮ್ಯಾ ಕಾಂಬಳೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿಜೇತರು |- | ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ | ''ಡಾನ್ಸ್ ದಿವಾನೆ ಜೂನಿಯರ್ಸ್ ೧'' | ಸ್ವತಃ (ಕಲಾವಿದೆ) |ರಿದ್ಧಿ ಜೊತೆ ಅತಿಥಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಗಾತಿ |- | rowspan="2" | ಜೀ ಟಿವಿ | ''ಡಿಐಡಿ ಲಿ'ಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ (ಸೀಸನ್ ೫)'' | ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ | ಸ್ಕಿಪ್ಪರ್ ಟೀಮ್ ವರ್ತಿಕಾ |- | ''ಡಿಐಡಿ ಸೂಪರ್ ಮಾಮ್ಸ್ (ಸೀಸನ್ ೩)'' | ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ | bgcolor="lightgreen" | ವರ್ಷಾ ಬುಮ್ರಾ ಜೊತೆ ವಿಜೇತರು |- | ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ | ''ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಐಕಾನ್ (ಸೀಸನ್ ೧)'' | ಸ್ವತಃ (ಕಲಾವಿದೆ) |ಸೌಮ್ಯಾ ಕಾಂಬಳೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅತಿಥಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಗಾತಿ |- | ೨೦೨೩ | ಸೋನಿ ಟಿವಿ | ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ (ಸೀಸನ್ ೩)'' | ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ | ಅಕ್ಷಯ್ ಪಾಲ್ ಜೊತೆ |- | ೨೦೨೩ | ಅಮೆಜಾನ್ ಮಿನಿ ಟಿವಿ | ''ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಸೀಸನ್ ೧)'' | ಸ್ವತಃ (ಕಲಾವಿದೆ) |ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದೆ |} === ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು === {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಗಾಯಕ(ರು) ! ಉಲ್ಲೇಖ |- | ೨೦೨೨ | ''ಗಾಯೆ ಜಾ'' | [[ಅರಿಜೀತ್ ಸಿಂಗ್|ಅರಿಜಿತ್ ಸಿಂಗ್]] | |- | ೨೦೨೩ | ''ಎಟೋ ಕಿಸರ್ ತಾರಾ'' | [[ಅರಿಜೀತ್ ಸಿಂಗ್|ಅರಿಜಿತ್ ಸಿಂಗ್]] | <ref>{{Cite web |date=30 June 2022 |title=Composer Sunny MR explains why working with Arijit on 'Gaaye Ja' was liberating |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/news/composer-sunny-mr-explains-why-working-with-arijit-on-gaaye-ja-was-liberating/articleshow/92563167.cms |access-date=30 July 2022 |website=timesofindia |language=en}}</ref> |- | ೨೦೨೩ | ''ಜಲವಾ'' | [[ಕ್ಯಾರಿ ಮಿನಾಟಿ]] | <ref>{{Cite web |title=YouTuber CarryMinatis New Rap Single Jalwa Is Inspired By Queen Cleopatra |url=https://zeenews.india.com/people/youtuber-carryminatis-new-rap-single-jalwa-is-inspired-by-queen-cleopatra-2647668.html |access-date=2023-08-14 |website=Zee News |language=en}}</ref> |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Imdb name|id=nm10431578}} blgm6x6l0hw6h153v5khz9901w42n7p 0 155248 1376652 1365769 2026-07-12T00:06:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376652 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Sangai_Deer_Replica_in_Manipur.jpg|thumb| ಮಣಿಪುರದ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಂಗೈ ಜಿಂಕೆ ಪ್ರತಿಕೃತಿ]] [[ಚಿತ್ರ:The_President,_Shri_Ram_Nath_Kovind_at_the_inaugural_event_of_‘Manipur_Sangai_Festival_2017’_at_Hapta_Kangjeibung,_at_Imphal,_in_Manipur.jpg|thumb| 'ಮಣಿಪುರ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವ 2017' ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್]]]] [[ಚಿತ್ರ:The_Prime_Minister,_Shri_Narendra_Modi_addressing_at_the_closing_function_of_Manipur_Sangai_Festival-2014,_in_Imphal_on_November_30,_2014.jpg|thumb| 2014ರ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವದ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]] ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು]] '''ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವ''' ( Meitei) [[ಮಣಿಪುರ]] ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 21 ರಿಂದ 30 ನವೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಆಯೋಜಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ [[ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ]] ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news |title=Manipur Sangai Festival Concludes |work=Northeast Today |url=http://www.northeasttoday.in/our-states/manipur/manipur-sangai-festival-concludes/ |url-status=dead |access-date=25 December 2012 |archive-url=https://archive.today/20130218105246/http://www.northeasttoday.in/our-states/manipur/manipur-sangai-festival-concludes/ |archive-date=18 February 2013}}</ref> ಈ ಉತ್ಸವವು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ''ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉತ್ಸವ'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, 2010 ರಿಂದ ಇದನ್ನು ''ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವ'' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಂಗೈ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಾಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಹುಬ್ಬು-ಕೊಂಬಿನ ಜಿಂಕೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ., ಈ ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಯ ಜಿಂಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೆಸರೇ ಸಂಗೈ. ಇದು [[ಮಣಿಪುರ|ಮಣಿಪುರದ]] ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ. ಮಣಿಪುರವನ್ನು ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, [[ಕೈಮಗ್ಗ]], ಕರಕುಶಲ, ಲಲಿತಕಲೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=Why Manipur Sangai Festival |url=http://sangaifestival.gov.in/portal/page.aspx?ref=why_sangai_festival |access-date=25 December 2012 |publisher=Sangai festival - Department of Tourism |archive-date=20 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120043509/http://www.sangaifestival.gov.in/portal/page.aspx?ref=why_sangai_festival |url-status=dead }}</ref> ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಫಾಲ್‌ನ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಕರಕುಶಲ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗೈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕರು ಚರ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಈ ಹಬ್ಬವು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. == ಉತ್ಸವದ ಸ್ಥಳಗಳು == 2017 ರಿಂದ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ * [[ಮಾಓ ತ್ಸೆ ತುಂಗ್|ಮಾವೋ]] * ಉಖ್ರುಲ್ * ಲಂಬೋಖೋಂಗ್ನಾಂಗ್‌ಖಾಂಗ್, ಉರಿಪೋಕ್ * [[ಕೈಬುಲ್ ಲಂಜಾವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ|ಕೀಬುಲ್ ಲಮ್ಜಾವೋ]] * ಖುಮಾನ್ ಲಂಪಾಕ್ * ಹಪ್ತ ಕಾಂಗ್ಜೆಬುಂಗ್ === ಹಪ್ತಾ ಕಾಂಗ್ಜೆಬುಂಗ್ ಮತ್ತು ಭಾಗ್ಯಚಂದ್ರ ಓಪನ್ ಏರ್ ಥಿಯೇಟರ್ (BOAT) === * 10 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸಂಭ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ. * (BOAT) ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. * ಆಹಾರ ವಹಿವಾಟಿನ ಸ್ಥಳ * ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪಾರ್ಕ್ * ಮುಕ್ತಾಯ ಸಮಾರಂಭ. === ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ === [[ಚಿತ್ರ:The_Loktak_Lake.jpg|alt=Loktak Lake|thumb| ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಬಿಷ್ಣುಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಲೋಕ್‍ತಾಕ್ ಸರೋವರ|ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರ]], ಇದು ಇಂಫಾಲ್ ನಗರದಿಂದ 48 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಸರೋವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಿಕಣಿ ಒಳನಾಡಿನ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹೋಲುವ ನೀರಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸೇಂದ್ರದಿಂದ ಸರೋವರದ ಪಕ್ಷಿನೋಟವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಮೀನುಗಾರರು ಫುಮ್ಡಿಸ್ ಎಂಬ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಫಮ್ಸಾಂಗ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೇಲುವ ಗುಡಿಸಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಈ ಸರೋವರದ ದೃಶ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಫೆಟೇರಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೆಂದ್ರಾ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಹೋಮ್ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಕ್ಮು ಜಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಬೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಕೀಬುಲ್ ಲಾಮ್ಜಾವೊ - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ === [[ಚಿತ್ರ:Sangai_at_the_Keibullamjao_National_Park,_Manipur.jpg|thumb| ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೈ]] [[ಕೈಬುಲ್ ಲಂಜಾವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ|ಕೀಬುಲ್ ಲಮ್ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು]] ಪ್ರಪಂಚದ ಏಕೈಕ ತೇಲುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=2019-11-13 |title=Sangai Festival, An effort to save the Sangai Deer |url=https://www.thenortheastindia.com/sangai-festival-an-effort-to-save-the-sangai-deer/ |access-date=2019-11-19 |website=The North East India |language=en-US |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128050842/https://www.thenortheastindia.com/sangai-festival-an-effort-to-save-the-sangai-deer/ |url-status=dead }}</ref> ಲೋಕ್ಟಾಕ್ ಸರೋವರದ ಮೇಲಿರುವ [[ಕೈಬುಲ್ ಲಂಜಾವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ|ಕೀಬುಲ್ ಲಮ್ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು]] ಮಣಿಪುರದ ನೃತ್ಯ ಜಿಂಕೆಗಳಾದ "ಸಂಗೈ" ( ''ರುಸರ್ವಸ್'' ''ಎಲ್ಡಿ'' ''ಎಲ್ಡಿಐ'' ) ಯ ಕಡೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾದ ಇತರ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳೆಂದರೆ: ಹಂದಿ ಜಿಂಕೆ, ನೀರುನಾಯಿ, ನೀರುಕೋಳಿ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಎರಡನೆಯದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಣಿಪುರದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಉದ್ಯಾನದೊಳಗೆ ವಾಚ್ ಟವರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. 2017 ರ ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು [[ಕೈಬುಲ್ ಲಂಜಾವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ|ಕೈಬುಲ್ ಲಾಮ್‌ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ]] ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಸಂಗೈ ಕುರಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ''ದಿ ರಿಟರ್ನ್ ಆಫ್ ಸಂಗೈ'' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ <ref>{{Cite news |date=1 May 2018 |title=Forest Dept makes first documentary on Sangai |work=The Sangai Express |url=http://www.thesangaiexpress.com/forest-dept-makes-first-documentary-sangai/ |url-status=dead |access-date=7 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180507042209/http://www.thesangaiexpress.com/forest-dept-makes-first-documentary-sangai/ |archive-date=7 May 2018}}</ref> == INA ಹುತಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕ == ಮೊಯಿರಾಂಗ್‌ನ ಬಿಷ್ಣುಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೊಯಿರಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ರಾ‌‌ಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆ|ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಯ]] ಧ್ವಜವನ್ನು ಮೊದಲು 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 1944 ರಂದು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಐಎನ್‌ಎ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಪತ್ರಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಯುದ್ಧ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ನೇತಾಜಿ [[ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್|ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್]] ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಐಎನ್‌ಎ ಸೈನಿಕರು ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.{{Fact|date=December 2018}}</link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2018)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು‏]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಮಣಿಪುರ‏]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು]] d7f9beqv341jjm2p54nfmves3pad3pt 0 167108 1376624 1362444 2026-07-11T12:40:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376624 wikitext text/x-wiki {{Infobox Writer | name       = ಲಲಿತಾ ಸಿದ್ದಬಸವಯ್ಯ | image = | imagesize = | caption = | pseudonym = | birth_date = ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೫೫ | birth_place = ಕೊರಟಗೆರೆ, [[ತುಮಕೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆ , [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | death_date = | death_place = | resting_place = | education = ಬಿ. ಎಸ್ಸಿ | spouse = | children = | relatives = | occupation = ಕವಯತ್ರಿ, ಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರ್ತಿ | nationality = ಭಾರತೀಯ | period = ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನ | genre = ಕತೆ, ಕವನ, ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನಗೆಬರಹ | subject = | movement = | debut_works = | awards = ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ, ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುತಿನ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | signature = |website = | footnotes = }} ಕವಯಿತ್ರಿ '''ಲಲಿತಾ ಸಿದ್ಧಬಸವಯ್ಯ''' [[ಕನ್ನಡ]] ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕಿ, ಕವಿ, ನಾಟಕಕಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುರುತು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಅವರು ಯಾವ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಎಂಬ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಲಲಿತಾ ಸಿದ್ಧಬಸವಯ್ಯ ಅವರು ೧೯೫೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೭ ರಂದು [[ತುಮಕೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊರಟಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಡಿ.ಎಸ್. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಆರ್. ಪುಟ್ಟಮ್ಮಣ್ಣಿ ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ಅವರು, ಕೊರಟಗೆರೆ ಮತ್ತು ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=https://m.youtube.com/watch?v=O0sTijMGDdY|title=ಶ್ರೀ ಮತಿ ಲಲಿತಾ ಸಿದ್ದಬಸವಯ್ಯ ಪರಿಚಯ & ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ|publisher=RD CREATIONS 143-YouTube|access-date=4 November 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bookbrahma.com/author/lalitha-basavaiah|title=ಲಲಿತಾ ಸಿದ್ದಬಸವಯ್ಯ|publisher=Book Brahma|access-date=|archive-date=2024-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20241224023321/https://www.bookbrahma.com/author/lalitha-basavaiah|url-status=dead}}</ref> ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನೆ== ಲಲಿತಾ ಸಿದ್ಧಬಸವಯ್ಯ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕೌಶಲ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: '''ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು:''' *ಮೊದಲಸಿರಿ *ಇಹದಸ್ವರ *ಕೆಬ್ಬೆನ್ನೆಲ *ದಾರಿನೆಂಟ *ಬಿಡಿ ಹರಳು *ಮರಕತಮಣಿ '''ಕಥಾ ಸಂಕಲನ:''' *ಆನೆಘಟ್ಟ '''ನಾಟಕ:''' *ಇನ್ನೊಂದು ಸಭಾಪರ್ವ<ref>{{Cite web|url=https://www.bookbrahma.com/news/lalita-siddabasavayyanavara-innondu-sabhaparva?utm_source=chatgpt.com|title=ಲಲಿತಾ ಸಿದ್ಧಬಸವಯ್ಯನವರ “ಇನ್ನೊಂದು ಸಭಾಪರ್ವ|publisher=Book Brahma|access-date=20 December 2021|archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250926192217/https://www.bookbrahma.com/news/lalita-siddabasavayyanavara-innondu-sabhaparva?utm_source=chatgpt.com|url-status=dead}}</ref> '''ನಗೆ ಬರಹ:''' *ಮಿ. ಛತ್ರಪತಿ ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ, ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುತಿನ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಸಂದಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=https://kannada.oneindia.com/news/2006/01/20/lalitha.html|title=ಲಲಿತಾ ಸಿದ್ಧಬಸವಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಪುತಿನ ಕಾವ್ಯಪುರಸ್ಕಾರ|publisher=One India Kannada|access-date=20 January 2006}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು]] p4n3c9b8i3k5lo4rtsewhzjyizbivgk 0 177113 1376647 1364887 2026-07-11T21:20:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376647 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] {{Infobox animanga/Header | name = ಶಿಟೆ ನೋ ಹನಾ: ನೊಗಕುಶಿ ಹಗಾ ಕೊಟಾರೊ ನೋ ಸಕಿಕತಾ | ja_kanji = シテの花 -能楽師・葉賀琥太朗の咲き方- | ja_romaji = | caption = ಮೊದಲ ಸಂಪುಟದ ಮುಖಪುಟ | genre = <!-- Note: Use and cite reliable sources to identify genre/s, not personal interpretation. Please don't include more than three genres (per [[MOS:A&M]]). --> }} {{Infobox animanga/Print | type = ಮಂಗಾ | author = ಚಿಗುಸಾ ಇಚಿಹಾರ | publisher = ಶೋಗಾಕುಕನ್ | publisher_en = | magazine = {{Unbulleted list|ವಿಕ್ಲಿ ಶೋನೆನ್ ಸಂಡೆ|{{noitalic|(ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2024 – ನವಂಬರ್ 19, 2025)}}|{{ill|ಸಂಡೆ ವೆಬ್ರಿ|ja|サンデーうぇぶり}}|{{noitalic|(ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2025 – ಪ್ರಸ್ತುತ)}}}} | imprint = ಶೋನೆನ್ ಸಂಡೇ ಕಾಮಿಕ್ಸ್ | first = ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2024 | last = | volumes = 4 | volume_list = }} {{Infobox animanga/Footer}} {{nihongo|'''''ಶಿಟೆ ನೋ ಹನಾ: ನೊಗಕುಶಿ ಹಗಾ ಕೊಟಾರೊ ನೋ ಸಕಿಕತಾ'''''|シテの花 -能楽師・葉賀琥太朗の咲き方-}} ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಂಗಾ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು '''ಚಿಗುಸಾ ಇಚಿಹರಾ''' ಬರೆದು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕಜುಫುಸಾ ಹೊಶೋ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು '''ಶೋಗಾಕುಕನ್''' ಅವರ ಶೋನೆನ್ ಮಂಗಾ ನಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.ಮಂಗಾ, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ''ವಿಕ್ಲಿ ಶೋನೆನ್ ಸಂಡೇ'' ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2025 ರವರೆಗೆ; ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ''ಸಂಡೇ ವೆಬ್ರಿ'' ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಧಾರಾವಾಹಿ ಪುನರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮಂಗಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಕಥಾವಸ್ತು== ಕೊಟಾರೊ ಹಾಗ ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದರಿಂದ ಅತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ, ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೊಟಾರೊ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಗಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಕೊಟಾರೊ ತರುವಾಯ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ದಿವಂಗತ ಅಜ್ಜಿ ಅವರಿಗೆ '''ನೋಹ್''' ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ನೋಹ್ ನ ಪ್ರದರ್ಶಕರಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ನಿರ್ಮಾಣ== ''ಶಿಟೆ ನೋ ಹನಾ'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಇಚಿಹರಾ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತರಾದ ಜನರನ್ನು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕೃತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಅವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉಡುಪುಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಪಾನೀಸ್ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಕಬುಕಿ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕರುತ, ಗೋ (ಆಟ), ಮತ್ತು ಶೋಗಿಗಳನ್ನು ಸಂಭವನೀಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನೋಹ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅವರು ಬರೆಯಲು ಬಯಸುವ ಕಥೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು.<ref name=int>{{cite web|script-title=ja:「能楽を少年誌で漫画にする挑戦」『シテの花』壱原ちぐささんと宝生流20代宗家・宝生和英さんが対談【前編】|url=https://artexhibition.jp/topics/news/20250307-AEJ2586211/|website=Art Exhibition|last=Okamoto|first=Kimiki|date=March 8, 2025|access-date=November 10, 2025|language=ja}}</ref> ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ, ಇಚಿಹರ ಹಲವಾರು ನೋಹ್ ಪ್ರದರ್ಶಕರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದರು, ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿವಿಧ ಮುಖವಾಡಗಳು ಮತ್ತು ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. <ref name=int/> ''ವಾರದ ಶೋನೆನ್ ಭಾನುವಾರ''ದ ಗುರಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಯುವ ಹುಡುಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು, ಇಚಿಹರ ಶೋನೆನ್ ಮಂಗಾದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಹ್ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು.<ref name=int/> ==ಪ್ರಕಟಣೆ== ಚಿಗುಸಾ ಇಚಿಹರಾ ಬರೆದು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನೋಹ್ ಪ್ರದರ್ಶಕರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸರಣಿಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2024 ರಂದು ಶೋಗಾಕುಕನ್ ಅವರ '''ಮಂಗಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ''' ''ವೀಕ್ಲಿ ಶೋನೆನ್ ಸಂಡೇ'' ನಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name=natalie>{{cite web|script-title=ja:踊り以外はすべてが不器用、少年は能の世界へ導かれる　サンデー新連載「シテの花」|url=https://natalie.mu/comic/news/595417|website=[[Natalie (website)|Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=October 16, 2024|access-date=November 10, 2025|language=ja|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 20, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250320060125/https://natalie.mu/comic/news/595417|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸರಣಿಯು ನವೆಂಬರ್ 19, 2025 ರಂದು ''ವೀಕ್ಲಿ ಶೋನೆನ್ ಸಂಡೇ'' ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಸರಣಿಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2025 ರಂದು ಮಂಗಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ''ಸಂಡೇ ವೆಬ್ರಿ'' ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web|script-title=ja:「シテの花 ―能楽師・葉賀琥太朗の咲き方―」サンデーからうぇぶりに連載移籍|url=https://natalie.mu/comic/news/648722|website=[[Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|access-date=November 19, 2025|language=ja|date=November 19, 2025|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 19, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251119052748/https://natalie.mu/comic/news/648722|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರಣಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸಂಪುಟಗಳಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=vol4/> ==ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ== ಅವರ ಸರಣಿಯು 2025 ರಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ '''ಮಂಗಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|script-title=ja:「次にくるマンガ大賞2025」ノミネート100作品発表 『魔男のイチ』『大人大戦』『もちづきさん』など【全作品一覧】|url=https://www.oricon.co.jp/news/2391702/full/|website=[[Oricon|Oricon News]]|date=June 20, 2025|access-date=November 10, 2025|language=ja}}</ref> ಯೂಕಿ ಸುನಾಗಾ, ''ಅಕಾನೆ-ಬನಾಶಿ'' ನ ಬರಹಗಾರರು, ಮಂಗಾವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|script-title=ja:サンデー発、能を描く少年マンガ「シテの花」1巻　「あかね噺」の末永裕樹も推薦|url=https://natalie.mu/comic/news/616201|website=[[Natalie (website)|Comic Natalie]]|publisher=Natasha, Inc|date=March 18, 2025|access-date=November 10, 2025|language=ja|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260414181805/https://natalie.mu/comic/news/616201|url-status=dead}}</ref> ರಿಯಲ್ ಸೌಂಡ್ (ವೆಬ್‌ಸೈಟ್)ನ '''ಕೋ ಅಓಕೇಜ್''' ಅವರು ನೋಹ್‌ನ ಚಿತ್ರಣವು ವಾಸ್ತವಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅವರು ನಾಯಕನನ್ನು ಸಹ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು, ಕಥೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು.<ref>{{cite web|script-title=ja:映画『国宝』大ヒットで"伝統芸能ブーム"到来？　能をテーマにした漫画『シテの花』に注目|url=https://realsound.jp/book/2025/06/post-2059047.html|website=Real Sound|last=Aokage|first=Kō|date=June 19, 2025|access-date=November 10, 2025|language=ja}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ== * {{cite web|script-title=ja:少年漫画初の能がテーマ「シテの花」　作者の壱原ちぐさ「どストレートに能を描きたい」|url=https://www.chunichi.co.jp/article/1035431|website=[[Chunichi Shimbun]]|date=March 8, 2025|language=ja}} * {{cite web|script-title=ja:少年漫画で描く "能"　シテの花－能楽師・葉賀琥太朗の咲き方－|url=https://www.chunichi.co.jp/article/1042280|website=[[Chunichi Shimbun]]|date=March 23, 2025|language=ja}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Official website|https://websunday.net/work/66267/|Official website at ''Web Sunday''}} {{in lang|ja}} * {{Anime News Network|manga|35205|noparen=true}} [[Category:Dance in anime and manga]] [[Category:Noh]] [[Category:Shogakukan manga]] [[Category:Shōnen manga]] [[Category:Theatre in anime and manga]] 80mf9uzaenifb656wrn6qac6pqawbzt 0 177589 1376656 1366844 2026-07-12T02:04:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376656 wikitext text/x-wiki ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಡಿ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ (ಫ್ರೆಂಚ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ: [siʁkɥi də spa fʁɑ̃kɔʁʃɑ̃]), ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, <ref>https://www.formula1.com/en/latest/article/fp2-verstappen-tops-second-practice-at-spa-before-triggering-red-flag-with.56wcPqGbXKKCSupr7pheRT</ref><ref>https://www.nbcsports.com/motor-sports/news/w-series-crash-spa-six-female-drivers</ref> ಇದು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ವಾಲ್ಲೋನಿಯಾದ ಸ್ಟಾವೆಲೋಟ್‌ನ ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 8 ಕಿಮೀ (5.0 ಮೈ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ 7.004 ಕಿಮೀ (4.352 ಮೈ) ಮೋಟಾರ್-ರೇಸಿಂಗ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ, 1925 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ, 1950 ರ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ F1 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ F1 ರೇಸ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2003 ಮತ್ತು 2006 ಹೊರತುಪಡಿಸಿ 1985 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಪಾ 24 ಅವರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪಾ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 6 ಅವರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಇತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಮೋಟಾರ್ ರೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಯುನಿರಾಯಲ್ ಫನ್ ಕಪ್ 25 ಅವರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪಾದ ಆತಿಥೇಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ, 1979 ರಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಳಜಿಯಿಂದಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ 14.120 ಕಿಮೀ (8.774 ಮೈಲಿ) ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಿಂದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 6.947 ಕಿಮೀ (4.317 ಮೈಲಿ) ಶಾಶ್ವತ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>https://www.racingcircuits.info/europe/belgium/spa-francorchamps.html#.Xkzr3ihKiUk</ref> ==ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಕಾನ್ಫಿಗರೇಶನ್‌ಗಳು== 1918 ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯು ಸ್ಪಾದಲ್ಲಿತ್ತು, ಮತ್ತು 1919 ರಲ್ಲಿ, ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಯುಪೆನ್-ಮಾಲ್ಮೆಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ಯ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿತು. ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಜೂನ್ 1920 ರ ನಡುವೆ, ರಹಸ್ಯ ಮತದಾನವಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪರಿವರ್ತನಾ ಸರ್ಕಾರವು ಜೂನ್ 1925 ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನೊಂದಿಗೆ ಯುಪೆನ್-ಮಾಲ್ಮೆಡಿಯನ್ನು ಏಕೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿತು. ಲೀಜ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಲಾ ಮ್ಯೂಸ್‌ನ ಮಾಲೀಕರಾದ ಜೂಲ್ಸ್ ಡಿ ಥಿಯರ್, ಓಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್‌ನ ಹೋಟೆಲ್ ಡೆಸ್ ಬ್ರೂಯೆರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ್ಗೋಮಾಸ್ಟರ್ ಜೋಸೆಫ್ ಡಿ ಕ್ರಾಹೆಜ್ ಮತ್ತು ರೇಸಿಂಗ್-ಕಾರ್ ಚಾಲಕ ಹೆನ್ರಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ಲೋಯಿಸ್ ವ್ಯಾನ್ ಓಫೆಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಸಭೆಯ ನಂತರ, ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಜರ್ಮನ್ ಮಾಲ್ಮೆಡಿಗೆ, ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ ಕಡೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಕೆಲವು ಬಿಗಿಯಾದ ಮೂಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ ವೇಗದ ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಆದರ್ಶ ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. <ref>https://web.archive.org/web/20120509041346/http://www.spa-francorchamps.be/en/circuit-history.php</ref> ಯೂ ರೂಜ್ ಕ್ರೀಕ್ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ-ಜರ್ಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯಾಗಿತ್ತು <ref>https://web.archive.org/web/20110719105514/http://greif.uni-greifswald.de/geogreif/geogreif-content/upload/mtbl/5501Buernenville1893Kopie.jpg</ref><ref>{{Cite web |url=https://susudata.de/messtisch/tk25.html?lat=50.45&lng=5.9167&zoom=12&marker=5501+B%C3%BCrnenville+%281894%29 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-01-16 |archive-date=2023-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816025808/https://susudata.de/messtisch/tk25.html?lat=50.45&lng=5.9167&zoom=12&marker=5501+B%C3%BCrnenville+(1894) |url-status=dead }}</ref> 1920 ರವರೆಗೆ, ಆನ್ಸಿಯೆನ್ ಡೌನೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕಚೇರಿ ಪ್ರಾಚೀನಕ್ಕಿಂತ ಇತ್ತೀಚಿನದಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಜರ್ಮನ್ ಬರ್ನೆನ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋದ ನಂತರ, ಮಾಲ್ಮೆಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್ ನಡುವಿನ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ, ಮೀಜ್ ರಸ್ತೆಯ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿತು. ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಲಗೈ ಇತ್ತು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕ ಬೈಪಾಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಓಟವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 1921 ರಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಚಾಲಕ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಕಾರು ಓಟವನ್ನು 1922 ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು 1924 ರಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ ಓಟದ ಮೊದಲ ಓಟವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಈ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು 1925 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ರೇಸಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ವೇಗದ ಕೋರ್ಸ್ ಆಗಿತ್ತು, ಚಾಲಕರು ಇತರ ರಸ್ತೆ ರೇಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಾಸರಿ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ನರು ಅತಿ ವೇಗದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ವೇಗವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, 1939 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಆನ್ಸಿಯೆನ್ ಡೌನೆ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಹತ್ತುವಿಕೆ ಯು-ಟರ್ನ್ ಅನ್ನು ಯೂ ರೂಜ್ ಕ್ರೀಕ್ ಕಣಿವೆಯ ಕೆಳಭಾಗದ ನಂತರ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 2000 ರವರೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ, ಯೂ ರೂಜ್‌ನಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಸಂಚಾರವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹತ್ತುವಿಕೆ ಮೂಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ವಿರುದ್ಧ ಇಳಿಜಾರಿನ ಸಂಚಾರವು ಹಳೆಯ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಯು-ಟರ್ನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಯೂ ರೂಜ್‌ನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರೇಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. 2001 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆ N62c ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್‌ನಿಂದ ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯು ಕಲ್-ಡಿ-ಸ್ಯಾಕ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಹಳೆಯ ರೇಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಕೆಮ್ಮೆಲ್ ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ (1979 ರಲ್ಲಿ ನೇರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು) ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾಗಕ್ಕೆ (102.2 ಮೀ (335 ಅಡಿ) ಮುಂದುವರಿಯಿತು, ನಂತರ ಬರ್ನೆನ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇಳಿಜಾರಾದ ಎಡ ಮೂಲೆಯಾದ ಲೆಸ್ ಕೊಂಬೆಸ್‌ಗೆ ಇಳಿಯಿತು, ಈ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ವೇಗದ ಬಲಗೈ ಸ್ವೀಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗಿತು. ಮಾಲ್ಮೆಡಿ ಬಳಿ, ಮಾಸ್ತಾ ನೇರವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ಸ್ಟಾವೆಲೋಟ್ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ಫಾರ್ಮ್ ಮನೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಾಸ್ತಾ ಕಿಂಕ್‌ನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಂತರ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಲಾ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ಎಂಬ ಕೆಲವು ಬಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹತ್ತುವಿಕೆ ನೇರ ವಿಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿಯಿತು, ಎರಡು ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ತಿರುವುಗಳ ಮೂಲಕ (ಹಿಂದಿನದು ಹೆಸರಿಸದ ಬಲಗೈ ತಿರುವು, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು) ಲಾ ಸೋರ್ಸ್ ಹೇರ್‌ಪಿನ್‌ಗಾಗಿ ತುಂಬಾ ಬಲವಾಗಿ ಬ್ರೇಕ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಅದು ಇಳಿಜಾರಿನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಮುಕ್ತಾಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು (ಇಂದಿನದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಲಾ ಸೋರ್ಸ್‌ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭ-ಮುಕ್ತಾಯ ವಿಭಾಗವಿದೆ). ಸ್ಪಾ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಆರ್ಡೆನ್ನೆಸ್ ಗ್ರಾಮಾಂತರದಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಮನೆಗಳು, ಮರಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬಗಳು, ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇತರ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಇದ್ದವು. 1970 ರ ಮೊದಲು, ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಕೆಲವು ಒಣಹುಲ್ಲಿನ ಬೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ದೈನಂದಿನ ನಾಗರಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಮಾಜಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ತಂಡದ ಮಾಲೀಕ ಜಾಕಿ ಆಲಿವರ್ "ನೀವು ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಹೊರಟರೆ, ನೀವು ಏನನ್ನು ಹೊಡೆಯಲಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=_VtQ9Uc062M</ref> 1979 ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೊದಲು, ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ರಸ್ತೆ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಆಗಿತ್ತು, <ref>https://www.motorsportmagazine.com/articles/motorcycles/135-067mph-the-fastest-gp-of-all-time/</ref> ಮತ್ತು ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ರಸ್ತೆ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು - ಇದು ಚಾಲಕರಿಂದ ಶಾಂತತೆಯನ್ನು ಬಯಸಿತು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅದಕ್ಕೆ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಳೆಯ ಸ್ಪಾ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ವೇಗವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಇಳಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಗಂಟೆಗೆ 290 ಕಿಮೀ (180 ಮೈಲುಗಳು) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ - ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂಲೆಯೂ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಒಂದರಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಚಾಲಕನು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಥ್ರೊಟಲ್ ಅನ್ನು ಎತ್ತಿದರೆ, ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಣ್ಣ ದೋಷವು ಬಹು ಕಠಿಣ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಆದರೆ ಇದು ವಿಲೋಮವಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು: ಚಾಲಕನು ತಿರುವಿನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಬಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಲೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಂತೆಯೇ, ಸ್ಪಾ ಕೂಡ ಮಾರಕ ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ಕುಖ್ಯಾತವಾಯಿತು. 1960 ರ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರಿಸ್ಟೋ ಮತ್ತು ಅಲನ್ ಸ್ಟೇಸಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಚಾಲಕರು 15 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು (ಸ್ಟೇಸಿಯ ಅಪಘಾತವು ಹಕ್ಕಿಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ಕಾರಣ ಸಂಭವಿಸಿದೆ) ಮತ್ತು ಸ್ಟಿರ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಸ್ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರ್ನೆನ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. 1970 ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಮ್ಕೊ ಕ್ರ್ಯಾಶ್ ಬ್ಯಾರಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಸಾವುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇನ್ನೂ ಇತರ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತು. ಆರ್ಡೆನ್ನೆಸ್ ಅರಣ್ಯವು ತುಂಬಾ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಭಾರೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಈ ಅಂಶವು ದೀರ್ಘ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಪಾದಲ್ಲಿನ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹವಾಮಾನವು ಒಂದು ಮೂಲೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲವೂ ಅತಿ ವೇಗದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರೇಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರೇಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಫಾರ್ಮುಲಾ 1 ಮತ್ತು ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು 1000 ಕಿಮೀ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಕಾರ್ ರೇಸ್‌ಗಳು ಸ್ಪಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಸವಾರರು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ರೇಸಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ. 1973 ಮತ್ತು 1975 ರ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಪಾ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ರೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಸಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಹಳೆಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಮುದ್ರೆ ಮಾಡಿದವು, ಮತ್ತು 1978 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಸ್ಪಾ ಅದರ ಮೂಲ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ರೇಸ್‌ಗಳು ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ರೇಸ್; 1000 ಕಿಮೀ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಕಾರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ರೇಸ್ 1975 ರ ನಂತರ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 1982 ರವರೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ.<ref>https://www.fiawec.com/en/news/did-you-know-fun-facts-about-spa-francorchamps/6303</ref> ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಚಾಲಕರು ತೀವ್ರ ಅಪಾಯದ ಕಾರಣ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಕಾರು ರೇಸಿಂಗ್ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದವು. ಚಾಲಕರು ಸ್ಪಾಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ವರ್ಷ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಆರ್ಮ್ಕೊ ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲಾಯಿತು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಟಾವೆಲೋಟ್ ಮತ್ತು ಹಾಲೊವೆಲ್ ವಿಭಾಗಗಳು), ೧೯೬೯ ರ ಲೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ರೇಸ್‌ಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಂತೆಯೇ. ಸುಧಾರಿತ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ನಡೆದ ಕೊನೆಯ ಓಟವು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ (ಮಾಲ್ಮೆಡಿಯಲ್ಲಿ ಆ ರೇಸ್‌ಗಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಚಿಕೇನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಸಹ), ಮತ್ತು ಚಿಕೇನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಹ, ಚಾಲಕರು ಓಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೨೪೦ ಕಿಮೀ/ಗಂ (೧೫೦ ಮೈಲಿ) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ೧೯೭೧ ರ ರೇಸ್‌ಗಾಗಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ರೇಸ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ 1983 ರವರೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ==ಮಸ್ತ ಕಿಂಕ್== ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ F1 ಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದ ಜಾಕಿ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಮಸ್ತಾ ಕಿಂಕ್ "ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಮೂಲೆಯಾಗಿತ್ತು". <ref>https://www.youtube.com/watch?v=7_Y2r3SFH9Q</ref> ಮಾಲ್ಮೆಡಿಯಿಂದ ದೀರ್ಘ ಓಟದ ನಂತರ, ಕಾರುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ಎಡ-ಬಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದ ಚಿಕೇನ್ ಆಗಿರುವ ಮಸ್ತಾವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಗಮನ ವೇಗವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ನಂತರ ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್‌ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ದೀರ್ಘ ನೇರ ಓಟವಿತ್ತು. ಇದು ವೇಗವಾದ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮೂಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಎರಡು ಉದ್ದವಾದ ಮುರಿಯದ ನೇರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ, ಎರಡೂ ಸುಮಾರು 1.5 ಮೈಲಿ (2.4 ಕಿಮೀ) ಉದ್ದವಿತ್ತು. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ವೇಗವು ಗಂಟೆಗೆ 298 ಕಿಮೀ (185 ಮೈಲಿ) ತಲುಪಬಹುದು. <ref>https://speedcafe.com/masta-kink-the-story-of-motorsports-most-dangerous-corner/</ref> 1970 ರ ಋತುವಿನ ನಂತರ ಮಸ್ತಾ ಅವರನ್ನು F1 ರೇಸಿಂಗ್ ನಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. 1966 ರಲ್ಲಿ ಅವರ BRM ಕಾರ್ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಮೂಲೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ತೋಟದ ಮನೆಯ ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಇಂಧನವು ಟ್ಯಾಂಕ್ ನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಚಿಮ್ಮಿತು, ಅವರ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಮುರಿದಿದ್ದವು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಚಾಲಕರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸ್ಪಾವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ (ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಜಿಮ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ಅವರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಗಾಧ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು). 1972 ರ 12 ಅವರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೆಬ್ರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ ಆ ವರ್ಷ ಸ್ಪಾ 1000 ಕಿಮೀ ಓಟವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಈ ನಡೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಚಾಲಕರು ಗೌರವಿಸಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಪಾ ಇನ್ನೂ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಹೊರಗಿನ ರೇಸಿಂಗ್ ಚಾಲಕರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್ 1986 ರಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸ್ಪಾ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು "ಹುಲಿಯಷ್ಟು ಉಗ್ರ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು 2011 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಸ್ತಾ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಓಟದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಮೂಲೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು; ಇದು ಯೂ ರೂಜ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=ISOEXQG5vOo</ref> ೧೯೭೨ ರ ೨೪-ಗಂಟೆಗಳ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ರೇಸ್ ನಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿಯ ತನ್ನ ಪಿಟ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾನ್ಸ್-ಜೋಕಿಮ್ ಸ್ಟಕ್ ತನ್ನ ಸಹ-ಚಾಲಕ ಜೋಚೆನ್ ಮಾಸ್ ಗೆ ಕಾರುಗಳ ಶಬ್ದದ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಗುತ್ತಾ "ಮಸ್ತಾ ಕಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ರಸ್ತೆಯಾದ್ಯಂತ ಕಾರುಗಳ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮಾಸ್ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು, ಆದರೆ ಅದು ಮಾರ್ಷಲ್ ಲಿಯಾನ್ ಗ್ರಿಸಾರ್ಡ್ ಅವರ ಅವಶೇಷ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು, ಅವರನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ವಾಲ್ಟರ್ ಬ್ರೂನ್ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದರು. <ref>http://www.motorsportmemorial.org/focus.php?db=ct&n=3586</ref><ref>https://www.grandprix.com/gpe/cir-070.html</ref> ಮಸ್ತಾ ನಂತರ, ಮತ್ತು ನಂತರದ ಹಾಲೋವೆಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚೂಪಾದ ಹೇರ್ ಪಿನ್ ಇತ್ತು, ಅದನ್ನು ನಂತರ ವೇಗವಾದ, ದಂಡೆಯ ಬಲ ಮೂಲೆಯಿಂದ ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ವೇಗದ ವಿಭಾಗವು ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್ ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ, ೧೯೭೯ ರ ಹೊಸ ಸಣ್ಣ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಹಳೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref>https://www.circuitsofthepast.com/lap-old-spa-francorchamps/</ref> ==ಹೊಸ ಲೇಔಟ್== ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಾ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮೂಲತಃ 14.982 ಕಿಮೀ (9.309 ಮೈಲಿ) ಉದ್ದವಿತ್ತು, ಆದರೆ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1930 ರಲ್ಲಿ, ಮಾಲ್ಮೆಡಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿಕೇನ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗಗೊಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಚಿಕೇನ್ ಅನ್ನು 1935 ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. 1939 ರಲ್ಲಿ, "ವಿರಾಜ್ ಡಿ ಎಲ್'ಆನ್ಸಿಯೆನ್ ಡೌನೆ" ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಹೀಗಾಗಿ ಹತ್ತುವಿಕೆ ರೈಡಿಲ್ಲೊನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂ ರೂಜ್ ಸ್ವೀಪಿಂಗ್ ಕಾರ್ನರ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. 1947 ರಲ್ಲಿ, ಮಾಲ್ಮೆಡಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿಕೇನ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಸ್ತಾ ಸ್ಟ್ರೈಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ ಹಾಲೋವೆಲ್ (ಎರಡನೇ ಮಸ್ತಾ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ನಂತರ ಸ್ಟೇವೆಲೋಟ್‌ಗೆ ಮೊದಲು ಮೂಲೆ) ಆಗಿದ್ದ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಲಗೈ ಆಟಗಾರನನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಡಗೈ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೂಪಾದ ಬಲಗೈ ಆಟಗಾರನ ಮೂಲಕ ಹೋಗುವ ಬದಲು, ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್ ಅನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ, ಅಗಲವಾದ ಬಲಗೈ ತಿರುವು ಪಡೆಯುವ ಶಾರ್ಟ್‌ಕಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹಳೆಯ ಸ್ಪಾ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಸಂರಚನೆಯನ್ನು 14.100 ಕಿಮೀ (8.761 ಮೈಲಿ) ಉದ್ದವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಪಾವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಮುಕ್ತ ರಸ್ತೆ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಆಗಿ ಮಾಡಿತು. ಹಳೆಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಚಾಲಕರು ಸರಾಸರಿ 240 ಕಿಮೀ/ಗಂ (150 ಮೈಲಿ) ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ, ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು 1979 ರಲ್ಲಿ 14.100 ರಿಂದ 6.947 ಕಿಮೀ (8.761 ರಿಂದ 4.317 ಮೈಲಿ) ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ ಯೂ ರೂಜ್‌ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಾರಂಭ/ಮುಕ್ತಾಯ ರೇಖೆಯನ್ನು 1981 ರಲ್ಲಿ ಲಾ ಸೋರ್ಸ್ ಹೇರ್‌ಪಿನ್‌ಗಿಂತ ಮೊದಲು ನೇರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಂತೆ, ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸವು ಇನ್ನೂ ಆರ್ಡೆನ್ನೆಸ್ ಮೂಲಕ ವೇಗವಾದ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗೆ 330 ಕಿಮೀ (210 ಮೈಲಿ) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಅದರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಚಾಲಕರು ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗವು ಮಳೆ ಮತ್ತು ಜಾರು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ==ರೈಡಿಲ್ಲೊನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂ ರೂಜ್== ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾಗವೆಂದರೆ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂ ರೂಜ್ ಸಂಯೋಜನೆ. ಲಾ ಸೋರ್ಸ್ ಹೇರ್‌ಪಿನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ ನಂತರ, ಚಾಲಕರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯೂ ರೂಜ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಅನ್ನು ದಾಟುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಓಡುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಕಡಿದಾದ ಹತ್ತುವಿಕೆಯಿಂದ ಎಡ-ಬಲ-ಎಡ ಮೂಲೆಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುರುಡು ಶಿಖರದೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯೂ ರೂಜ್ ಮೂಲೆಯು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಡಗೈ ಆಟಗಾರನಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಆನ್ಸಿಯೆನ್ ಡೌನೆ ಹೇರ್‌ಪಿನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಚಾಲಕರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಂದೆ ಇರುವ ಉದ್ದವಾದ ಕೆಮ್ಮೆಲ್ ಮುಂದಿನ "ಲೆಸ್ ಕೊಂಬೆಸ್" ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಹಿಂದಿಕ್ಕುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 1970 ರ ಮೊದಲು ಮೂಲೆಯು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಚಾಲಕರು ತಿರುವುಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಎರಡು ಬಾರಿಯ F1 ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಫರ್ನಾಂಡೊ ಅಲೋನ್ಸೊ ವಿವರಿಸಿದರು: ...ನೀವು ಕೆಳಮುಖ ಮೂಲೆಗೆ ಬರುತ್ತೀರಿ, ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತೀರಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ತುಂಬಾ ಕಡಿದಾದ ಹತ್ತುವಿಕೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀರಿ. ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್‌ನಿಂದ, ನೀವು ನಿರ್ಗಮನವನ್ನು ನೋಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೀವು ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ, ನೀವು ಎಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಲ್ಯಾಪ್‌ಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಓಟದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ನಂತರ ನೇರವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಹತ್ತುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತೀರಿ, ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ನೀವು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಚಾಲಕನ ಭಾವನೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ಲ್ಯಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಮೂಲೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ - ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಮೋಜಿನ ಸಂಗತಿಯೂ ಆಗಿದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20131017080654/http://www.formula1.com/news/headlines/2004/8/2097.html</ref> ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂಜ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓಡಿಸುವುದು ಚಾಲಕರಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರುಗಳು 160–180 ಕಿಮೀ/ಗಂ (99–112 ಮೈಲು) ವೇಗದಲ್ಲಿ ತಿರುವು ಪಡೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಕಾರುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಡೌನ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ನಿಂದಾಗಿ 300 ಕಿಮೀ/ಗಂ (190 ಮೈಲು) ವೇಗದಲ್ಲಿ ತಿರುವು ಪಡೆಯಬಹುದು. <ref>https://atlasf1.autosport.com/2000/bel/preview/bellap.jpg</ref> ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ವಿಲ್ಲೆನ್ಯೂವ್ ಒಮ್ಮೆ ಡೌನ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ತಿರುವು ಮೂಲಕ ಹೋಗಲು ಚಾಲಕರು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ರೇಸ್ ಕಾರು ವೇಗವಾಗಿ ಹೋದಂತೆ ಡೌನ್‌ಫೋರ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಯೂ ರೂಜ್ ಮೂಲಕ ಥ್ರೊಟಲ್ ಅನ್ನು ಎತ್ತದೆ, ಕಾರು ಲಾ ಸೋರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕೆಮ್ಮೆಲ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೇರವಾಗಿ ಲೆಸ್ ಕೊಂಬೆಸ್‌ಗೆ ಸಮತಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ, ಒಟ್ಟು 2.015 ಕಿಮೀ (1.252 ಮೈಲಿ). ಈ ವಿಭಾಗದ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರೀ ಶಂಟ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರಿನ ಹಿಂಭಾಗವು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಡಿಕ್ಕಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೇಸಿಂಗ್ ಚಾಲಕರು ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂಜ್ ಮೂಲಕ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಪೋರ್ಷೆ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಕಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀಫನ್ ಬೆಲ್ಲೋಫ್ ಮಾರಕವಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ, ಟೊಯೋಟಾ ಕೊರೊಲ್ಲಾ ಜಿಟಿಯಲ್ಲಿ 1990 ರ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೈ ರೆನಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲೋಟಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1993 ರ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಅಭ್ಯಾಸ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಋತುವಿನ ಅಂತ್ಯದ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಜನಾರ್ಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ. 1999 ರ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ವಿಲ್ಲೆನ್ಯೂವ್ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್‌ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದರು, ಇದನ್ನು ಅವರು "ನನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಪಘಾತ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರ ರಿಕಾರ್ಡೊ ಜೊಂಟಾ ನಂತರ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಪಘಾತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ ಜಿಮ್ ಬ್ಯಾಂಬರ್ BAR ಬಾಸ್ ಕ್ರೇಗ್ ಪೊಲಾಕ್ ಜೊಂಟಾಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು: "ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಯೂ ರೂಜ್ ಮೂಲಕ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಮಾಡಿ..." ವಿಲ್ಲೆನ್ಯೂವ್ ಮತ್ತು ಜೊಂಟಾ ಇಬ್ಬರೂ ಮೂಲೆಯನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ ಎಂದು ನೋಡಲು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂತರ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು.<ref>https://web.archive.org/web/20180216213051/https://www.wtf1.com/post/villeneuve-zonta-spa-99/</ref> ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಇಮೋಲಾದಲ್ಲಿ ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಟ್ಜೆನ್‌ಬರ್ಗರ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಟನ್ ಸೆನ್ನಾ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಎಫ್ ೧ ರೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಟೈರ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಚಿಕೇನ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ರೈಡಿಲ್ಲೊನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದನ್ನು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸಂರಚನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೨ ರ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಮೂಲೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೫ ರ ಟರ್ಕಿಶ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮೊದಲು ಕೋರ್ಸ್ ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೇರವಾದ ಹತ್ತುವಿಕೆ ರೈಡಿಲ್ಲೊನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್‌ನಂತೆಯೇ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಕಿಂಕ್ ಅನ್ನು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ "ಫಾಕ್ಸ್ ರೂಜ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು (ಫ್ರೆಂಚ್ ಪದ "ನಕಲಿ" ಬಳಸಿ ಮೂಲ ಸ್ಪಾ ಮೂಲೆಯ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲಿನ ಶ್ಲೇಷೆ, ಅಂದರೆ "ಸುಳ್ಳು").<ref>http://www.racingcircuits.info/asia/turkey/istanbul-park.html</ref> ==ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್== ಹಳೆಯ 14.100 ಕಿಮೀ (8.761 ಮೈಲಿ) ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಹೊಸ, ಚಿಕ್ಕದಾದ, 7.004 ಕಿಮೀ (4.352 ಮೈಲಿ) ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಇರುವ ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಎಡಗೈ ತಿರುವು, ಚಿಕೇನ್ ಮೊದಲು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಸ್ವೀಪಿಂಗ್ ಮೂಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಪಿಟ್ ನೇರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಿರುವು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮೀಪಿಸುವಿಕೆಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಪಘಾತಗಳ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ, ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನದು 2001 ರಲ್ಲಿ, ಎಡ್ಡಿ ಇರ್ವಿನ್ ಅವರ ಜಾಗ್ವಾರ್ ಜೊತೆಗಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಲೂಸಿಯಾನೊ ಬರ್ಟಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಸ್ಟ್‌ನ ಮುಂಭಾಗದ ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಮುಂಭಾಗದ ಡೌನ್‌ಫೋರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, 298 ಕಿಮೀ/ಗಂ (185 ಮೈಲಿ) ವೇಗದಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಟೈರ್ ಗೋಡೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದರು, ಡಿಕ್ಕಿಯು ಅವರನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಿ ಕಾರನ್ನು ಟೈರ್‌ಗಳ ದಿಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಹೂತುಹಾಕಿತು. ಕೆಳವರ್ಗದ ರೇಸಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. 1997 ರಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್ಸನ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ 3000 ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿ ಗೋಡೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಮಾನೋಕಾಕ್ ಅನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಹಲವಾರು ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತಿತು. <ref>https://au.motorsport.com/f3000/news/spa-francorchamps-results-and-notes/1690279/</ref> ಈ ವೇಗದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಇತರ ತಿರುವುಗಳಿಗಿಂತ ರನ್-ಆಫ್ ಪ್ರದೇಶವು ಕಿರಿದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ತಡೆಗೋಡೆಗಳ ಹಿಂದೆ 7–8 ಮೀಟರ್ ಇಳಿತವಿದೆ. ಹೊಸ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಹಳೆಯ 14.100 ಕಿಮೀ (8.761 ಮೈಲಿ) ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ ಕಾರುಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲ ತಿರುವು ಇದಾಗಿದೆ. 1992 ರಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಕೋಮಾಸ್ ಭಾರೀ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾದ ನಂತರ ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್ ಕೂಡ ದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು; ಐರ್ಟನ್ ಸೆನ್ನಾ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ತನ್ನ ಕಾರನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಚಾಲಕನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದರು, ಇತರ ಕಾರುಗಳು ರೇಸಿಂಗ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ==ಜಾಕಿ ಇಕ್ಸ್ ಕಾರ್ನರ್== 2018 ರ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಟರ್ನ್ 11 ರಿಂದ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಗೌರವವಾಗಿ ಜಾಕಿ ಇಕ್ಸ್ ಕಾರ್ನರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. <ref>https://franceracing.fr/f1/spa-francorchamps-reserve-une-surprise-a-jacky-ickx/</ref> ಈ ಕಾರ್ನರ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಾಲಕರು "ಸ್ಪೀಕರ್ಸ್ ಕಾರ್ನರ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಏಕೆಂದರೆ ಕಾರುಗಳು ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್ ಹಿಂದೆ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ನಂತರ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಳಾಸ ಉದ್ಘೋಷಕರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾರುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ "ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ನರ್". 2022 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜಾಕಿ ಇಕ್ಸ್‌ನ ಎರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳಿವೆ, ಇದು ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮೂಲೆಯಾಗಿದೆ. =ತೊಂದರೆಗಳು ಮತ್ತು ನವೀಕರಣಗಳು= 1989 ರ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವಿಥೌಟ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್ (ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವಿಥೌಟ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ಸ್ ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್) ಪರಿಚಯದಿಂದಾಗಿ,<ref>http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv:l24101</ref> 1991 ರಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ರೇಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದಾಗಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ತಂಬಾಕು ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಸ್ಪಾದಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು 2003 ರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂದು ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು 2004 ರ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಸೀಸನ್‌ಗಾಗಿ ಉಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಚಿಕೇನ್ ಅನ್ನು 2004 ಕ್ಕೆ ಮರುರೂಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ವೀಪ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಿಂದ ಸ್ಪಾವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. 2005 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈವೆಂಟ್‌ನ ಆಯೋಜಕರು ದಿವಾಳಿಯಾದರು, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ರೇಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಡಾಕ್‌ಗೆ ಯೋಜಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ವಾಲೋನಿಯಾ ಸರ್ಕಾರ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಹಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು, ಆದರೆ 2006 ರ ರೇಸ್ ನಡೆಯಲು ತುಂಬಾ ತಡವಾಯಿತು. 2007 ರ ಋತುವಿಗಾಗಿ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ನವೀಕರಣವು ನವೆಂಬರ್ 6, 2006 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ 2007 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ಇದರ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು €19 ಮಿಲಿಯನ್.<ref>http://www.f1technical.net/news/3515</ref> ಫಾರ್ಮುಲಾ 1 ಅನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ 2007 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾಗೆ ಮರಳಲಾಯಿತು. ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಚಿಕೇನ್ ಅನ್ನು ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್ ಕಡೆಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಲಾ ಸೋರ್ಸ್ ಹೇರ್‌ಪಿನ್ ಅನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೊಸ ಪಿಟ್ ಲೇನ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ನೇರ ಆರಂಭ/ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಇತರ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, 2010 ರ ಓಟಕ್ಕಾಗಿ ಲೆಸ್ ಕೊಂಬೆಸ್‌ನ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಹೊಸ ಆಸ್ಫಾಲ್ಟ್ ಹರಿವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. 2013 ರ ಓಟದ ಮೊದಲು, ಒಳಚರಂಡಿ ಚಡಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲ 11 ಗ್ರಿಡ್ ಸ್ಲಾಟ್‌ಗಳ ಕೆಳಗೆ, ಪ್ರಾರಂಭ-ಮುಕ್ತಾಯ ನೇರದಲ್ಲಿ ಡಾಂಬರಿಗೆ ಕತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚಾಲಕರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>https://www.grandprix247.com/2013/08/22/spa-drainage-grooves-on-the-grid-are-a-concern-for-vettel/</ref> ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಳಜಿಗಳು 2000 ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆ ಜಾಲದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಸ್ಪಾ ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್‌ನ ಶಾಶ್ವತ ರೇಸಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ರೇಸಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಫೆಡರೇಷನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನೇಲ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯುಮೋಬೈಲ್‌ನಂತಹ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಚಾಲಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯು ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಅಪಘಾತಗಳು ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದವು. ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿದ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಬದಲು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್‌ನ ಟೈರ್ ತಡೆಗೋಡೆ ಮತ್ತು ರನ್-ಆಫ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ವರೂಪದ ಸುತ್ತ ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. <ref>https://www.thedrive.com/accelerator/42758/spas-most-dangerous-corner-is-finally-being-made-safer</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಲಾ ಸೋರ್ಸ್, ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್, ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್, ಲೆಸ್ ಕೊಂಬೆಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಲ್ಲಿ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಮೂಲೆಗಳ ರನ್‌ಆಫ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದು ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗೆ €80 ಮಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚದ ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂಜ್ ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ FIM ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ರೇಸ್‌ಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ, ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು 6.985 ಕಿಮೀ (4.340 ಮೈಲಿ) ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಜಾಕಿ ಇಕ್ಸ್ ಮೂಲೆಯನ್ನು ಬೈಪಾಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರನ್‌ಆಫ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://www.msn.com/en-gb/sport/formula1/f1-drivers-support-return-of-gravel-to-spa-francorchamps/ar-BB1a7o0c</ref><ref>https://www.autosport.com/other/news/152669/spa-unveils-plans-for-80million-renovation-project</ref> 2019 ರಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ 2 ಚಾಲಕ ಆಂಥೋಯಿನ್ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್ ಅವರ ಮಾರಕ ಅಪಘಾತ ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ 2 ಫೀಚರ್ ರೇಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೆಮ್ಮೆಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈಡಿಲ್ಲನ್‌ನ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಆಂಥೋಯಿನ್ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಜುವಾನ್ ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಕೊರಿಯಾ ನಡುವೆ ಗಂಭೀರ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಎರಡನೇ ಲ್ಯಾಪ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಟ್ರೈಡೆಂಟ್ ಚಾಲಕ ಗಿಯುಲಿಯಾನೊ ಅಲೆಸಿ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್ ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತುವಾಗ ತನ್ನ ಕಾರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲು ಬಂದ ಪಂಕ್ಚರ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಅವನ ಕಾರು ತಿರುಗಿ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಎಡ ಗೋಡೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಅವನ ಹಿಂಭಾಗದ ರೆಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳು ಹರಡಿದವು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಟ್ರೈಡೆಂಟ್ ಚಾಲಕನಾಗಿ, ರಾಲ್ಫ್ ಬೋಶುಂಗ್ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯು ರೂಜ್‌ನ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಅವನು ವೇಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಅಲೆಸಿಯ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಕಾರು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ರನ್-ಆಫ್ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿದನು. ಬೋಶುಂಗ್ ಅನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅಲೆಸಿಗೆ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನೋಟವಿಲ್ಲದ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್, ಬೋಶುಂಗ್‌ನ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಕಾರನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಬಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದನು, ಬೋಶುಂಗ್‌ನ ಬಲ ಹಿಂಭಾಗದ ಚಕ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ಮುಂಭಾಗದ ರೆಕ್ಕೆಯಿಂದ ಕ್ಲಿಪ್ ಮಾಡಿದನು. ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್ ಅವರ ಕಾರು ಕೆಮ್ಮೆಲ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಳಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಟೈರ್ ತಡೆಗೋಡೆಗೆ ತೀವ್ರ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಚಾರೋಜ್ ಚಾಲಕ ಜುವಾನ್ ಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಕೊರಿಯಾ ಅವರ ಹಾದಿಗೆ ಬಿದ್ದರು, ಅವರು ಚಾಲಕ ಸೀಟಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದರು.<ref>https://thejudge13.com/2019/09/02/serious-questions-need-answers-new-analysis-on-how-it-happened/</ref> ಈ ಘಟನೆಯು ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್ ಸಾವಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾಗೆ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಫೀಚರ್ ರೇಸ್ ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ನಿಗದಿತ ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ರೇಸ್ ಅನ್ನು ಸಹ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಫಾರ್ಮುಲಾ 1 ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. 2021 W ಸರಣಿ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಘಟನೆಗಳು W ಸರಣಿಯ ಅರ್ಹತಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಳೆ ಬೀಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಹಿಡಿತದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆರು ಕಾರುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಡೆಗೋಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಾ ತನ್ನ ಕಾರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಚಾಲಕಿ ಸಾರಾ ಮೂರ್. ಅಬ್ಬಿ ಈಟನ್ ಕೂಡ ಕಾರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅದೇ ತಡೆಗೋಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಅವಳು ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮೂರ್‌ಗೆ ಪುಟಿದಳು. ಬೀಟ್ಸ್ಕೆ ವಿಸ್ಸರ್ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ತಿರುಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಈಟನ್ ಮತ್ತು ಮೂರ್‌ಗೆ ಹೋದಳು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈಟನ್ ವಾಯುಗಾಮಿಯಾದಳು. ಐಲಾ ಆಗ್ರೆನ್ ವಿಸ್ಸರ್‌ನಂತೆಯೇ ಮಾಡಿದಳು, ತಿರುಗುತ್ತಾ ಮೂರ್ ಮತ್ತು ವಾಯುಗಾಮಿ ಈಟನ್‌ಗೆ ಓಡಿಹೋದಳು. ನಂತರ ಬೆಲೆನ್ ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಕಾರುಗಳನ್ನು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಳು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಸ್ಸರ್ ವಾಯುಗಾಮಿಯಾದಳು ಮತ್ತು ಟೈರ್ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ಆರೋಹಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಫ್ಯಾಬಿಯೆನ್ ವೊಲ್ವೆಂಡ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಕಾರು ಬೀಟ್ಸ್ಕೆ ವಿಸ್ಸರ್‌ಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಸ್ಸರ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಾದ್ಯಂತ ತಿರುಗಿ ಉರುಳಿತು.<ref>https://www.marca.com/en/f1/2021/08/28/612a1c5d46163fc6868b4585.html</ref><ref>https://www.grandprix247.com/2021/08/27/two-w-series-drivers-hospitalised-after-bi-crash-at-spa-visser/</ref> ಈ ಘಟನೆಯು ಕಾರುಗಳು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಓಡಿಹೋಯಿತು. ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಚಾಲಕರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ವಿಸ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಅಗ್ರೆನ್ ಅವರನ್ನು ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://www.planetf1.com/news/two-hospitalised-w-series-crash-spa/</ref> ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಚಾಲಕರನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>https://www.bbc.co.uk/sport/motorsport/58362065</ref> W ಸೀರೀಸ್ ಅಪಘಾತದ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ, ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ತನ್ನ ಅರ್ಹತಾ ಅವಧಿಯನ್ನು ಭಾರೀ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು. ಅರ್ಹತಾ ಹಂತದ ಮೂರನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಚಾಲಕರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಧ್ವಜ ಹಾರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ದೂರುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಲ್ಯಾಂಡೊ ನಾರ್ರಿಸ್ ಓವರ್‌ಸ್ಟಿಯರ್ ಅನ್ನು ಸ್ನ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಸರಿಪಡಿಸಿದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೈರ್ ತಡೆಗೋಡೆಗೆ ಅಕ್ವಾಪ್ಲೇನ್ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರ ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಲೈನ್ ಅನ್ನು ದಾಟುವಾಗ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ತಿರುಗಿದರು.<ref>https://www.formula1.com/en/latest/article.watch-norris-walks-away-after-dramatic-eau-rouge-raidillon-crash-in-belgian.J5Q3gJmjlW8wcDSAYJEvI.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://racer.com/2021/08/28/big-norris-crash-at-eau-rouge-red-flags-qualifying/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-01-18 |archive-date=2021-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210831135919/https://racer.com/2021/08/28/big-norris-crash-at-eau-rouge-red-flags-qualifying/ |url-status=dead }}</ref> ನಾರ್ರಿಸ್ ಅವರನ್ನು ಎಕ್ಸ್-ರೇಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮರುದಿನ ರೇಸ್ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>https://www.autosport.com/f1/news/norris-cleared-to-race-in-f1-belgian-gp-after-eau-rouge-q3-crash/6655854/</ref> ಈ ಅಪಘಾತ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಮೊದಲು ನಡೆದ W ಸರಣಿಯ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಎಲ್ಲಾ ಸರಣಿಯ ಚಾಲಕರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್ ಐಟ್ಕೆನ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ, ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ 2021 ರ 24 ಅವರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪಾದಲ್ಲಿ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಪಘಾತದ ನಂತರ ಅವರ ಕಾಲರ್‌ಬೋನ್ ಮುರಿದು ಕಶೇರುಖಂಡ ಮುರಿದಿತ್ತು, <ref>https://twitter.com/jaitkenracer/status/1431284938561757190</ref> ಝೌ ಗುವಾನ್ಯು,<ref>https://twitter.com/gyzhou_33/status/1431283377651470344</ref> ಪಿಯೆಟ್ರೊ ಫಿಟ್ಟಿಪಾಲ್ಡಿ, <ref>https://twitter.com/pifitti/status/1431273014549692422</ref> ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಸೈನ್ಜ್ ಜೂನಿಯರ್, <ref>https://www.gpfans.com/en/f1-news/68994/sainz-adds-to-growing-concern-over-eau-rouge-raidillon-after-norris-crash/</ref> ಸಚಾ ಫೆನೆಸ್ಟ್ರಾಜ್,<ref>https://www.racefans.net/2021/08/28/drivers-urge-changes-to-eau-rouge-and-raidillon-after-huge-w-series-crash/</ref> ಜೇಕ್ ಹ್ಯೂಸ್, <ref>https://web.archive.org/web/20210828103949/https://www.wtf1.com/post/drivers-call-for-changes-to-eau-rouge-raidillon-after-horror-w-series-crash/</ref> ಡೇನಿಯಲ್ ರಿಕಿಯಾರ್ಡೊ, <ref>https://f1i.com/news/416022-ricciardo-supports-eau-rouge-changes-after-norris-crash.html</ref> ಮತ್ತು ಟೊಟೊ ವೋಲ್ಫ್, <ref>https://www.gpfans.com/en/f1-news/69045/wolff-on-rain-delay-racing-too-dangerous-through-eau-rouge-and-raidillon/</ref> ಎಲ್ಲರೂ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಸಲು ತಕ್ಷಣವೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇತರ ಘಟನೆಗಳು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂ ರೂಜ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಇತರ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಕೆವಿನ್ ಮ್ಯಾಗ್ನುಸ್ಸೆನ್ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೇವಲ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು;<ref>https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2016/8/belgian-race-red-flagged-after-huge-magnussen-crash.html</ref> 2018 ರಲ್ಲಿ ಪಿಯೆಟ್ರೊ ಫಿಟ್ಟಿಪಾಲ್ಡಿ ಅವರ ಕಾಲು ಮುರಿದಿತ್ತು,<ref>https://www.motorsport.com/wec/video/pietro-fittipaldi-crash-spa-2018-109212/319345/</ref> ಮತ್ತು 2021 ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್ ಐಟ್ಕೆನ್ ಅವರ ಕಾಲರ್‌ಬೋನ್ ಮುರಿದಿತ್ತು,<ref>https://www.planetf1.com/news/jack-aitken-eau-rouge-change/</ref> ಮತ್ತು 2023 ರಲ್ಲಿ ಡಿಲಾನೊ ವ್ಯಾಂಟ್ ಹಾಫ್ ಅವರ ಮಾರಕ ಅಪಘಾತ ಸೇರಿವೆ. 2022 ರ ಋತುವಿಗಾಗಿ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ 2022 ರ FIM EWC 24H ಸ್ಪಾ EWC ಮೋಟೋಸ್ ರೇಸ್ ಮತ್ತು 2022 F1 ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ 2020 ರಿಂದ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೌಲಭ್ಯದ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ರೈಡಿಲ್ಲನ್ ಡಿ ಎಲ್'ಯೂಜ್ ಕೋರ್ಸ್ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರನ್-ಆಫ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು - ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ 2019 ರ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ 2 ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಂಥೋಯಿನ್ ಹ್ಯೂಬರ್ಟ್ ಅವರ ಮಾರಕ ಅಪಘಾತವೂ ಸೇರಿದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20220719233458/https://wtf1.com/post/spa-francorchamps-reveals-new-look-ahead-of-2022-belgian-gp/</ref> ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿವಿಧ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಲ್ಲಿ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಲಾ ಸೋರ್ಸ್, ಲೆಸ್ ಕೊಂಬೆಸ್, ಸ್ಪೀಕರ್ಸ್ ಕಾರ್ನರ್, ಪೌಹಾನ್ (ಅಥವಾ ಡಬಲ್ ಗೌಚೆ), ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಂಚಿಮಾಂಟ್.<ref>https://www.motorsport.com/f1/news/spa-80million-euro-revamp-gravel-traps/4888499/</ref><ref>https://www.planetf1.com/news/spa-francorchamps-revamp-gravel/</ref> ಈ ವರ್ಷದ ಈವೆಂಟ್‌ಗಾಗಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಹಿಡಿತದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ವರ್ಸ್ಟಪ್ಪೆನ್ ನವೀಕರಿಸಿದ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಕಾರನ್ನು ಓಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ರೆಡ್ ಬುಲ್ RB7 ನಲ್ಲಿ.<ref>https://www.racefans.net/2022/08/23/verstappen-first-to-test-f1-car-at-renovated-spa-circuit/</ref> ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಕಂಪನಿಯಾದ ಡ್ರೊಮೊ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಡಿಸೈನ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜಾರ್ನೊ ಜಫೆಲ್ಲಿ, ಯೂ ರೂಜ್‌ನ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿಭಿನ್ನ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು, ಆಯ್ದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮಾಜಿ-ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಚಾಲಕರಾದ ಥಿಯೆರ್ರಿ ಬೌಟ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಪಿರೊ ಅವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಮತ್ತು ಜಿಟಿ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಟ್ಯೂನ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>https://www.planetf1.com/news/circuit-designers-went-through-20-different-layouts-for-eau-rouge/</ref> ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ 2023 ರ ಫಾರ್ಮುಲಾ 1 ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ,<ref>https://www.formula1.com/en/latest/article/spa-to-form-part-of-2023-f1-calendar-following-agreement-to-extend.7FeUki5B2tpV6LC1NKvgI1</ref> ಮತ್ತು ಅದರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 ರಲ್ಲಿ 2025 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>https://www.formula1.com/en/latest/article.formula-1-to-race-in-belgium-until-2025-under-new-deal.1ABwI4lboaaHs6CmjEKrsv.html</ref> =ಇತರ ರೇಸಿಂಗ್ ಸರಣಿಗಳು= ಫಾರ್ಮುಲಾ 1 ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದವುಗಳೆಂದರೆ FIA ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, FIM ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸರಣಿ, ಇಂಟರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ GT ಚಾಲೆಂಜ್, GT ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಯುರೋಪ್, FIA ಫಾರ್ಮುಲಾ 2 ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, FIA ಫಾರ್ಮುಲಾ 3 ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, FIM ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ GT ಓಪನ್, ADAC GT ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆ FIA ವರ್ಲ್ಡ್ ರ್ಯಾಲಿಕ್ರಾಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ಸೈಡ್‌ಕಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, DTM ಮತ್ತು WTCC. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದೀರ್ಘ-ದೂರ ಮತ್ತು ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕಾರ್ ರೇಸ್‌ಗಳು ಸ್ಪಾ 24 ಅವರ್ಸ್ ಮತ್ತು 6 ಅವರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್. ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಸಿಟ್ರೊಯೆನ್ 2CV ಕಾರುಗಳಿಗಾಗಿ 25-ಗಂಟೆ ಮತ್ತು 24-ಗಂಟೆಗಳ ರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. <ref>http://www.24h2cv.be/</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 16–19: 24H ಸರಣಿ 12 ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್, ರಾಡಿಕಲ್ ಕಪ್ ಯುರೋಪ್, TCR ಯುರೋಪ್ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಸರಣಿ ಕಪ್ 23–26 ಏಪ್ರಿಲ್: ಸ್ಪಾ ಸಮ್ಮರ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ 1–2 ಮೇ: ಫನ್ ಕಪ್ ಫ್ರಾಂಕೊ ಫನ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 7–9 ಮೇ: FIA ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 6 ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್, ಪೋರ್ಷೆ ಕ್ಯಾರೆರಾ ಕಪ್ ಬೆನೆಲಕ್ಸ್, ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ 15–17 ಮೇ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ GT ಓಪನ್, TCR ಯುರೋಪ್ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಸರಣಿ, ಯೂರೋಫಾರ್ಮುಲಾ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, GT ಕಪ್ ಓಪನ್ ಯುರೋಪ್, ಪೋರ್ಷೆ ಕ್ಯಾರೆರಾ ಕಪ್ ಜರ್ಮನಿ 22–24 ಮೇ: ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಸ್ಪಾ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ [fr], GT3 ರಿವೈವಲ್ ಸರಣಿ 28–31 ಮೇ: ಸೂಪರ್‌ಕಾರ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಸ್ಪಾ ಯುರೋ ರೇಸ್, ಫಾರ್ಮುಲಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, GB3 ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 5–6 ಜೂನ್: FIM ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 8 ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಪಾ ಮೋಟೋಸ್ 19–21 ಜೂನ್: GT2 ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸರಣಿ SRO ಸ್ಪೀಡ್‌ವೀಕ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ GT ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, FFSA GT ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ಪೋರ್ಷೆ ಕ್ಯಾರೆರಾ ಕಪ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಫ್ರೆಂಚ್ F4 ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ಆಲ್ಪೈನ್ ಕಪ್ ಸರಣಿ, TC ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸರಣಿ ಜೂನ್ 25–28: ಇಂಟರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಜಿಟಿ ಚಾಲೆಂಜ್ / ಜಿಟಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಯುರೋಪ್ ಸ್ಪಾ 24 ಅವರ್ಸ್, ಜಿಟಿ4 ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸರಣಿ, ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿ ಸೂಪರ್ ಟ್ರೋಫಿಯೊ ಯುರೋಪ್, ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ಟ್ರೋಫಿ ಯುರೋಪ್ 2–5 ಜುಲೈ: ಫನ್ ಕಪ್ 25 ಅವರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪಾ, ಬೆಲ್ಕಾರ್ 17–19 ಜುಲೈ: ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್, ಎಫ್‌ಐಎ ಫಾರ್ಮುಲಾ 2 ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ 2 ರೌಂಡ್, ಎಫ್‌ಐಎ ಫಾರ್ಮುಲಾ 3 ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್, ಪೋರ್ಷೆ ಸೂಪರ್‌ಕಪ್ 21–23 ಆಗಸ್ಟ್: ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸರಣಿ 4 ಅವರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪಾ, ಲೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಪ್, ಲಿಗಿಯರ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸರಣಿ 28–30 ಆಗಸ್ಟ್: ಪೋರ್ಷೆ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕಪ್ ಡಾಯ್ಚ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ [ಡಿ] ಎಡಿಎಸಿ ರೇಸಿಂಗ್ ವೀಕೆಂಡ್ ಸ್ಪಾ, ಜಿಟಿ ಸಮ್ಮರ್ ಸರಣಿ 4–5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್: 992 ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ಕಪ್, 7 ರೇಸಿಂಗ್ ಯೂರೋಕಪ್ 17–20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್: ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಕಪ್ ಸರಣಿ 24–27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್: ಸ್ಪಾ ಸಿಕ್ಸ್ ಅವರ್ಸ್, ಪೋರ್ಷೆ ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಬೆನೆಲಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳು ADAC ಫಾರ್ಮೆಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ (2011, 2013) ADAC ಫಾರ್ಮುಲಾ 4 (2015, 2022) ADAC GT ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ (2013, 2015, 2024) ATS ಫಾರ್ಮೆಲ್ 3 ಕಪ್ (2011–2013) ಆಟೋ ಜಿಪಿ (2002–2004, 2006–2008, 2010) BOSS GP (2003, 2008–2011, 2020) BPR ಗ್ಲೋಬಲ್ GT ಸರಣಿ (1994, 1996) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ 3 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಣಿ (1984–1988, 1997–2000, 2003–2004, 2006–2014) ಡಾಯ್ಚ ಟೌರೆನ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ (2005, 2020, 2022) DTM ಟ್ರೋಫಿ (2020, 2022) EFDA ನೇಷನ್ಸ್ ಕಪ್ (1990) ಯೂರೋಕಪ್-3 (2023–2025) ಯೂರೋಕಪ್ ಕ್ಲಿಯೊ (2011–2013) ಯೂರೋಕಪ್ ಮೆಗಾನೆ ಟ್ರೋಫಿ (2008–2013) ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಟು ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (1981–1982) ಯುರೋಪಿಯನ್ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (1966–1973, 1976, 1982–1986, 1988, 2002–2004) ಯುರೋಪಿಯನ್ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಕಪ್ (2014) ಫೆರಾರಿ ಚಾಲೆಂಜ್ ಯುರೋಪ್ (1997–2007, 2011–2012, 2018, 2020–2021, 2023, 2025) ಫೆರಾರಿ ಚಾಲೆಂಜ್ ಯುಕೆ (2023) F4 ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2021–2023) FIA ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ 3 ಕಪ್ (2004) FIA ಯುರೋಪಿಯನ್ ರ್ಯಾಲಿಕ್ರಾಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2019, 2021–2022) FIA ಫಾರ್ಮುಲಾ 3 ಯುರೋಪಿಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2012, 2014–2018) FIA ಫಾರ್ಮುಲಾ 3 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರೋಫಿ (2011) FIA GT ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (1997, 2001–2009) FIA GT1 ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2010) FIA GT3 ಯುರೋಪಿಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2006) FIA ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಕಾರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (1999–2003) FIA ವಿಶ್ವ ರ್ಯಾಲಿಕ್ರಾಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ವರ್ಲ್ಡ್ RX ಆಫ್ ಬೆನೆಲಕ್ಸ್ (2019, 2021–2022) ಫಾರ್ಮುಲಾ 3 ಯುರೋ ಸರಣಿ (2005) ಫಾರ್ಮುಲಾ ಅಬಾರ್ತ್ (2011) ಫಾರ್ಮುಲಾ BMW ADAC (2005) ಫಾರ್ಮುಲಾ BMW ಯುರೋಪ್ (2008–2010) ಫಾರ್ಮುಲಾ ಪಾಮರ್ ಆಡಿ (2000, 2003–2006, 2008) ಫಾರ್ಮುಲಾ ರೆನಾಲ್ಟ್ 2.0 ಆಲ್ಪ್ಸ್ (2011–2015) ಫಾರ್ಮುಲಾ ರೆನಾಲ್ಟ್ 2.0 ವೆಸ್ಟ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್ (1999, 2008–2009) ಫಾರ್ಮುಲಾ ರೆನಾಲ್ಟ್ ಯೂರೋಕಪ್ (1993–1995, 1997–2000, 2002, 2004, 2008–2020) ಫಾರ್ಮುಲಾ ರೆನಾಲ್ಟ್ ನಾರ್ದರ್ನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್ (2006–2018) ಫಾರ್ಮುಲಾ ರೆನಾಲ್ಟ್ V6 ಯೂರೋಕಪ್ (2003–2004) ಫ್ರೆಂಚ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ ತ್ರೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2000–2001) ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೂಪರ್‌ಟೂರಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2000–2001) GP2 ಸರಣಿ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ GP2 ಸುತ್ತು (2005, 2007–2016) GP3 ಸರಣಿ (2010–2018) ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ (1949–1979, 1981–1986, 1988–1990) GT4 ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾ (2022–2023) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫಾರ್ಮುಲಾ 3000 (1985–1987, 1989, 1991–2002, 2004) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಮಾಸ್ಟರ್ (2005, 2009) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ GTSprint ಸರಣಿ (2011–2012) ಇಟಾಲಿಯನ್ F4 ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2022–2023) ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ ರೆನಾಲ್ಟ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2002–2009) ಇಟಾಲಿಯನ್ ಫಾರ್ಮುಲಾ ತ್ರೀ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2011) ರೇಸ್‌ಕಾರ್ ಯುರೋ ಸರಣಿ (2012) ಪೋರ್ಷೆ ಕ್ಯಾರೆರಾ ಕಪ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ (2015) ಪೋರ್ಷೆ ಕ್ಯಾರೆರಾ ಕಪ್ ಇಟಾಲಿಯಾ [it] (2008, 2015) ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್ ಕಪ್ ಜರ್ಮನಿ (2022, 2024–2025) ರೆನಾಲ್ಟ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರೋಫಿ (2015–2016) ಸೀಟ್ ಲಿಯಾನ್ ಯೂರೋಕಪ್ (2014) ಸೈಡ್‌ಕಾರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (1949–1979, 1981–1990, 2022–2023) ಸೂಪರ್ ಟೂರೆನ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಕಪ್ (1994–1995) ಸೂಪರ್‌ಬೈಕ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (1992) ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಸರಣಿ (2011–2012) TCR ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಣಿ (2016–2017) TCR ಯುಕೆ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (2019) TCR ವರ್ಲ್ಡ್ ಟೂರ್ (2023) ಟ್ರೋಫಿಯೊ ಮಾಸೆರಾಟಿ (2004–2006, 2014) ವಿಶ್ವ ಸರಣಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ V8 3.5 (2006–2017) ವಿಶ್ವ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಕಾರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ (1953, 1963–1975, 1981–1990) ವಿಶ್ವ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ WTCC ರೇಸ್ (1987, 2005, 2014) W ಸರಣಿ (2021) =ಲ್ಯಾಪ್ ದಾಖಲೆಗಳು= ಓಟದ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಅನಧಿಕೃತ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ದಾಖಲೆಯು 1:40.510 ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆಸ್ಕರ್ ಪಿಯಾಸ್ಟ್ರಿ ಅವರು 2025 ರ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುವ ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ MCL39 ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಅಧಿಕೃತ ಲ್ಯಾಪ್ ದಾಖಲೆಯು 1:44.701 ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 2024 ರ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೆಡ್ ಬುಲ್ ರೇಸಿಂಗ್ RB20 ನಲ್ಲಿ ಸೆರ್ಗಿಯೊ ಪೆರೆಜ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹಲವಾರು ಉನ್ನತ ಸರಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ವೇಗದ ಅಧಿಕೃತ ರೇಸ್ ಲ್ಯಾಪ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:<ref>https://web.archive.org/web/20230315215400/https://www.driverdb.com/circuits/fastestlaps/spa-francorchamps/</ref> =ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ= ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಡೆನ್ನೆಸ್ ಕಾಡುಗಳೊಳಗೆ ಅದರ ಸ್ಥಳವಾಗಿ, ಇದು ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Circuit_de_Spa-Francorchamps#cite_note-167</ref> 1980 ರ ದಶಕದ ಹಿಂದಿನ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. =ಟೂರ್ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್= ಟೂರ್ ಡಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ರೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. 1980 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಯ ಪ್ರಯೋಗ ಹಂತದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಹಿನಾಲ್ಟ್ (ರೆನಾಲ್ಟ್–ಗಿಟೇನ್) ಗೆದ್ದರು; ಆದರೆ 1989 ರಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಅಂತ್ಯದ ಮೊದಲು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನ ಹಲವಾರು ಲ್ಯಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, <ref>http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1989/07/03/pagina-42/1199635/pdf.html#&mode=fullScreen</ref> ಇದನ್ನು ಪಿಡಿಎಂ–ಅಲ್ಟಿಮಾ–ಕಾನ್‌ಕಾರ್ಡ್‌ನ ರೌಲ್ ಅಲ್ಕಾಲಾ ಗೆದ್ದರು. 2017 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ವರ್ವಿಯರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲಾಂಗ್‌ವಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20170707135534/http://www.letour.com/le-tour/2017/us/stage-3.html</ref> =ಹವಾಮಾನ= ಸ್ಪಾ-ಫ್ರಾಂಕೋರ್‌ಚಾಂಪ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ 1998 ರ 14-ಕಾರುಗಳ ನೀರು ತುಂಬಿದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು 2008 ರ ಈವೆಂಟ್‌ಗೆ ಮುಕ್ತಾಯ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುಷ್ಕ ಓಟದ ನಂತರ ಕೊನೆಯ ಕೆಲವು ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬಿದ್ದಿತು. ರಾಯಲ್ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಟಾವೆಲೋಟ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಮೆಡಿ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಇವೆರಡೂ ಕೆಲವು ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಗರ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಾಪಮಾನವು ಘನೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ಹಿಮಪಾತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾಪಮಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 20 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮೋಡ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಂಡ್ಯೂರೆನ್ಸ್ ರೇಸ್ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್ ರೇಸ್ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ, ಹೈ-ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಯಾದ ತಾಪಮಾನವು ಅಪರೂಪ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾರ್ಷಿಕ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಾಪಮಾನವು ಸರಾಸರಿ 31 °C (88 °F) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. <ref>https://www.infoclimat.fr/climatologie/normales-records/1991-2020/spa/valeurs/06490.html</ref> ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಾ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರವು ರೇಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಂತೆಯೇ ಕೆಲವು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾವೆಲಾಟ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಮೆಡಿ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಮೇ ರಾತ್ರಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಹಿಮಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುತ್ತವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನಗಳು]] j58dr98tohgc7xp18ntvq3d26ie8mcu 0 178681 1376640 1364135 2026-07-11T18:34:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376640 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{short description|Chinese computer scientist}} ''ವೀ ವಾಂಗ್'' [[ಚೀನಾ]] ಮೂಲದ [[ಅಮೇರಿಕನ್]] ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಅವರು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಕ್ಲೀನ್‌ರಾಕ್ ಚೇರ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇಲೆಬಲ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (ScAi) ನ ನಿರ್ದೇಶಕಿ.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://web.cs.ucla.edu/~weiwang/|title=Wei Wang's Home Page|website=web.cs.ucla.edu|access-date=2020-04-06|archive-date=2020-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200403063518/http://web.cs.ucla.edu/~weiwang/|url-status=dead}}</ref> ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಬಿಗ್ ಡೇಟಾ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಡೆಲಿಂಗ್, ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್, ಬಯೋಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಬಯಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ವೀ ವಾಂಗ್ 1990 ರಿಂದ 1993ರವರೆಗೆ ನಂಕೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು 1995 ರಲ್ಲಿ ಬಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್ ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ (UCLA) ದಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ UCLA ಗೆ ಮರಳುವ ಮೊದಲು IBM ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಚಾಪೆಲ್ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://web.cs.ucla.edu/~weiwang/resume.html|title=Wei Wang's Resume|website=web.cs.ucla.edu|access-date=2020-04-06|archive-date=2020-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200403063523/http://web.cs.ucla.edu/~weiwang/resume.html|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == ವಾಂಗ್ 2000 ಮತ್ತು 2001 ರಲ್ಲಿ ''IBM ಆವಿಷ್ಕಾರ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು'' ಪಡೆದರು. ಅವರು 2003 ರಲ್ಲಿ ''ಚಾಪೆಲ್ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ(UNC) ಜೂನಿಯರ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' ಮತ್ತು 2005 ರಲ್ಲಿ ''NSF ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (CAREER) ಪ್ರಶಸ್ತಿ''ಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದರು. ಅವರನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ''[[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] ಸಂಶೋಧನಾ ಹೊಸ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಫೆಲೋ'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು UNC ಯಲ್ಲಿ ''ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ 2007 ಫಿಲಿಪ್ ಮತ್ತು ರುತ್ ಹೆಟಲ್‌ಮನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''ಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ''IEEE ICDM ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'', 2013 ರಲ್ಲಿ ''ಒಕಾವಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ ''ACM SIGKDD ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''ಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name=":0" /> ಅವರು 2020 ರಲ್ಲಿ ''ACM ಫೆಲೋ'' ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{Cite web |date=2021-01-13 |title=UCLA Data Scientist Elected ACM Fellow |url=https://samueli.ucla.edu/ucla-data-scientist-elected-acm-fellow/ |access-date=2022-04-24 |website=UCLA Samueli School Of Engineering |language=en-US}}</ref> == ಆಯ್ದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು == ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: * RIN: ಸಂದರ್ಭ-ಅವೇರ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಲಹೆಗಾಗಿ ಸುಧಾರಣೆಯ ನಿರ್ಣಯ ಜಾಲ, ಜ್ಯುನ್-ಯು ಜಿಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ''ವೀ ವಾಂಗ್'', ''ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು 27 ನೇ ACM ಸಮ್ಮೇಳನದ (CIKM) ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್'', ಪುಟಗಳು 197–206, 2018.<ref>{{Cite book|url=https://dl.acm.org/doi/abs/10.1145/3269206.3271808|title=RIN {{!}} Proceedings of the 27th ACM International Conference on Information and Knowledge Management|website=dl.acm.org|date=17 October 2018 |pages=197–206 |language=EN|doi=10.1145/3269206.3271808|isbn=978-1-4503-6014-2 |s2cid=240016025 |access-date=2020-04-06}}</ref> * ನೆಟ್‌ವಾಕ್: ಡೈನಾಮಿಕ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಂಗತತೆ ಪತ್ತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಳವಾದ ಎಂಬೆಡಿಂಗ್ ವಿಧಾನ, ವೆಂಚೊ ಯು, ವೀ ಚೆಂಗ್, ಚಾರು ಅಗರ್ವಾಲ್, ಕೈ ಜಾಂಗ್, ಹೈಫೆಂಗ್ ಚೆನ್, ಮತ್ತು ''ವೀ ವಾಂಗ್'', ''24ನೇ ACM SIGKDD ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜ್ಞಾನ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ (SIGKDD) ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್'', ಪುಟಗಳು 2672–2681, 2018.<ref>{{Cite journal|title=NetWalk {{!}} Proceedings of the 24th ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery & Data Mining|language=EN|doi=10.1145/3219819.3220024|s2cid=240391942 |doi-access=free}}</ref> * ವೆಂಚೊ ಯು, ಚೆಂಗ್ ಝೆಂಗ್, ವೀ ಚೆಂಗ್, ಚಾರು ಅಗರ್ವಾಲ್, ಡೊಂಗ್ಜಿನ್ ಸಾಂಗ್, ಬೊ ಜೊಂಗ್, ಹೈಫೆಂಗ್ ಚೆನ್, ಮತ್ತು ''ವೀ ವಾಂಗ್'', ''24ನೇ ACM SIGKDD ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜ್ಞಾನ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ (SIGKDD)'', ಪುಟಗಳು 2663–2671, 2018 - ವಿರೋಧಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಆಟೋಎನ್‌ಕೋಡರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು.<ref>{{Cite journal|title=Learning Deep Network Representations with Adversarially Regularized Autoencoders {{!}} Proceedings of the 24th ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery & Data Mining|doi=10.1145/3219819.3220000 |s2cid=50776071 |language=EN|doi-access=free}}</ref> * ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಖಾತೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಜ್ಯುನ್-ಯು ಜಿಯಾಂಗ್, ಚೆಂಗ್-ಟೆ ಲಿ, ಯಿಯಾನ್ ಚೆನ್ ಮತ್ತು ''ವೀ ವಾಂಗ್'', ''ಮಾಹಿತಿ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (SIGIR) ಕುರಿತು 41 ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ACM SIGIR ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್'', ಪುಟಗಳು 65–74, 2018.<ref>{{Cite book|url=https://dl.acm.org/doi/abs/10.1145/3209978.3210054|title=Identifying Users behind Shared Accounts in Online Streaming Services {{!}} The 41st International ACM SIGIR Conference on Research & Development in Information Retrieval|website=dl.acm.org|date=27 June 2018 |pages=65–74 |doi=10.1145/3209978.3210054 |isbn=978-1-4503-5657-2 |s2cid=195351767 |language=EN|access-date=2020-04-06}}</ref> * ಬಹು ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ-ವಿಕಾಸ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್, ವೆಂಚಾವೊ ಯು, ಚಾರು ಅಗರ್ವಾಲ್, ಮತ್ತು ''ವೀ ವಾಂಗ್'', ''18ನೇ SIAM ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಮ್ಮೇಳನ (SDM)ದ ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್'', ಪುಟಗಳು 675–683, 2018.<ref>{{Citation|last1=Yu|first1=Wenchao|title=Modeling Co-Evolution Across Multiple Networks|date=2018-05-07|work=Proceedings of the 2018 SIAM International Conference on Data Mining|pages=675–683|series=Proceedings|publisher=Society for Industrial and Applied Mathematics|doi=10.1137/1.9781611975321.76|last2=Aggarwal|first2=Charu C.|last3=Wang|first3=Wei|isbn=978-1-61197-532-1 |doi-access=free}}</ref> * ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕಾರಣಾತ್ಮಕ ಗ್ರಾಫ್‌ಗಳಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ: ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪ್ರಯೋಗ ಆಯ್ಕೆಯ ಕಡೆಗೆ, ನಿಕೋಲಸ್ ಮಟಿಯಾಸ್ಜ್, ಜಸ್ಟಿನ್ ವುಡ್, ''ವೀ ವಾಂಗ್'', ಅಲ್ಸಿನೊ ಸಿಲ್ವಾ, ವಿಲಿಯಂ ಹ್ಸು, ''ಬಯೋಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಮೆಡಿಸಿನ್ (BIBM) ಕುರಿತು IEEE ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್'', ಪುಟಗಳು 573–576, 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.computer.org/csdl/proceedings-article/bibm/2017/08217713/12OmNx3HI6o|title=CSDL {{!}} IEEE Computer Society|website=www.computer.org|access-date=2020-04-06}}</ref> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://web.cs.ucla.edu/~weiwang/ Home page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200403063518/http://web.cs.ucla.edu/~weiwang/ |date=2020-04-03 }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --> {{reflist}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Wang, Wei}} [[ವರ್ಗ:ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ (ಜೀವಂತ ಜನರು)]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಬಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಂಕೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರು]] bnr5cpjf1gx93d7uqzhbv7tshe5d5h5 0 179649 1376660 1376520 2026-07-12T03:13:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1376660 wikitext text/x-wiki ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟರೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಸಿಯೇ ಕುಟುಂಬದ ರಾಡ್-ಆಕಾರದ, (ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್) ಗ್ರಾಂ-ಋಣಾತ್ಮಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಕುಲವಾಗಿದೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಎರಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತಿಗಳು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಬೊಂಗೊರಿ. ಎಸ್. ಎಂಟೆರಿಕಾ ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆರು ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ<ref>https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17760271</ref> ಇದರಲ್ಲಿ 2,650 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳಿವೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4120697</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾವನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಮರ್ ಸಾಲ್ಮನ್ (1850–1914) ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೀಜಕ-ರೂಪಿಸದ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಚಲನಶೀಲ ಎಂಟರೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 0.7 ಮತ್ತು 1.5 μm ನಡುವಿನ ಜೀವಕೋಶದ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, 2 ರಿಂದ 5 μm ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪೆರಿಟ್ರಿಕಸ್ ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಾ (ಕೋಶದ ದೇಹದ ಸುತ್ತಲೂ, ಅವು ಚಲಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ).<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3623383</ref> ಅವು ಕೀಮೋಟ್ರೋಫ್‌ಗಳಾಗಿವೆ, ಸಾವಯವ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಡಿತ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ಫ್ಯಾಕಲ್ಟೇಟಿವ್ ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತವಾಗಿದ್ದು, ಆಮ್ಲಜನಕ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾಗ ("ವಾಯುರೋಬಿಕಲ್") ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ಅಡೆನೊಸಿನ್ ಟ್ರೈಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಜನಕ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಇತರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸ್ವೀಕಾರಕಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಹುದುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ("ವಾಯುರೋಬಿಕಲ್") ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3623383</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶದ ರೋಗಕಾರಕಗಳಾಗಿವೆ,<ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1600-065X.2010.00981.x</ref> ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲೋಸಿಸ್‌ನಂತಹ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋಂಕುಗಳು ಮಲದಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಟೈಫಾಯಿಡಲ್ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಹರಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆಹಾರದಿಂದ ಹರಡುವ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಾಯಿಡ್ ಜ್ವರಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11893365</ref> ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಜ್ವರವು ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಹರಡುತ್ತದೆ, ಅಂಗಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಂಡೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳನ್ನು (ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ರೂಪ) ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೈಪೋವೊಲೆಮಿಕ್ ಆಘಾತ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯದಿಂದ ಹರಡುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಹರಡಬಹುದು. ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಠರಗರುಳಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ, ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉಪ-ಸಹಾರನ್ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಟೈಫಾಯಿಡ್ ಜ್ವರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-8385-8529-0</ref> =ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಕುಲವು ಎಂಟರೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಸಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕುಲವು ಎಸ್. ಬೊಂಗೊರಿ ಮತ್ತು ಎಸ್. ಎಂಟೆರಿಕಾ ಎಂಬ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಆರು ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಎಸ್. ಇ. ಎಂಟೆರಿಕಾ, ಎಸ್. ಇ. ಸಲಾಮೇ, ಎಸ್. ಇ. ಅರಿಜೋನೇ, ಎಸ್. ಇ. ಡಯಾರಿಜೋನೇ, ಎಸ್. ಇ. ಹೌಟೇನೇ, ಮತ್ತು ಎಸ್. ಇ. ಇಂಡಿಕಾ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC86943</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-0-470-01796-8</ref> ವರ್ಗೀಕರಣ ಗುಂಪು ಸೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಒ (ಲಿಪೊಪೊಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್) ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಾರ್ ಎಚ್ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳ (ಕೌಫ್ಮನ್-ವೈಟ್ ವರ್ಗೀಕರಣ) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ 2500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು (ಸೆರೋವರ್‌ಗಳು ಸಹ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿರೊಟೈಪ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟೆರಿಕಾ ಉಪಜಾತಿ ಎಂಟೆರಿಕಾ ಸಿರೊಟೈಪ್ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಎಂದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಬಹುದು. ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತನಿಖೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ತಳಿಗಳ ಮತ್ತಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪಲ್ಸ್ಡ್-ಫೀಲ್ಡ್ ಜೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರೆಸಿಸ್, ಮಲ್ಟಿಲೋಕಸ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಟೈಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀನೋಮ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಇತರ ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ (ಟೈಫಾಯಿಡ್) ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲವಲ್ಲದ (ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಆದ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರೋಗದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3491877</ref> =ಇತಿಹಾಸ= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾವನ್ನು ಮೊದಲು 1880 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಎಬರ್ತ್ ಅವರು ಟೈಫಾಯಿಡ್ ರೋಗಿಗಳ ಪೇಯರ್‌ನ ತೇಪೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಲ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸಿದರು.<ref>https://doi.org/10.1007%2FBF01995472</ref> ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಜಾರ್ಜ್ ಥಿಯೋಡರ್ ಗ್ಯಾಫ್ಕಿ ಶುದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಕಾರಕವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>https://doi.org/10.1093%2Fshm%2F12.2.293</ref> ಅದರ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಥಿಯೋಬಾಲ್ಡ್ ಸ್ಮಿತ್ ನಂತರ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟೆರಿಕಾ (ವರ್. ಕಾಲರಾಸುಯಿಸ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಿತ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವಿಭಾಗವು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಮರ್ ಸಾಲ್ಮನ್ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>https://web.archive.org/web/20090302092542/http://www.cfsan.fda.gov/~dms/a2z-s.html</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಕಾಲರಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಏಜೆಂಟ್ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಲ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್ ಇದನ್ನು "ಹಾಗ್-ಕಾಲರಾ ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. 1900 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಜೋಸೆಫ್ ಲಿಯಾನ್ ಲಿಗ್ನಿಯರ್ಸ್ ಸಾಲ್ಮನ್ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಪತ್ತೆಯಾದ ರೋಗಕಾರಕವನ್ನು ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref>https://books.google.com/books?id=zASmHprYYnEC</ref> 1930 ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಅಟ್ಕಿನ್ಸನ್ ಅಡಿಲೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸರ್ಕಾರದ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಲಜಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ (ನಂತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ) ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಪಿಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು - ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಕೇವಲ ಮೂರು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1943 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಅಡಿಲೇಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಬಹು ಹೊಸ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಟ್ಕಿನ್ಸನ್ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಅಟ್ಕಿನ್ಸನ್ 1957 ರಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾಗಳ ಕುರಿತು ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Australian_Dictionary_of_Biography</ref> =ಸೆರೋಟೈಪಿಂಗ್= ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಜನಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸೆರೋಟೈಪಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 2014 ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಎಸ್ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಯುವ ಟರ್ಕಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಓದುವಿಕೆ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಮಾನವ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref>https://www.fsis.usda.gov/sites/default/files/media_file/2020-10/Salmonella-Serotype-Annual-2014.pdf</ref> ಸೋಂಕಿನ ಶಂಕಿತ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸಿರೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಸಿರೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೆರೋಟೈಪಿಂಗ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>https://www.cdc.gov/foodsafety/outbreaks/investigating-outbreaks/investigations/index.html</ref> ಸಿರೋಟೈಪ್‌ನ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಪ್ರತಿರೋಧದಿಂದ ಸೂಕ್ತವಾದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5525558</ref> "ಸೆರೋಟೈಪಿಂಗ್" ನ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ xMAP ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ PCR ಸೇರಿವೆ, ಪ್ರತಿಕಾಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ DNA ಅನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳು. ಅನುಕ್ರಮ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ "ಆಣ್ವಿಕ ಸಿರೋಟೈಪಿಂಗ್" ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಜೀನ್‌ಗಳ ಜೀನೋಟೈಪಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7504902</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6663909</ref> =ಪತ್ತೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಜಾತಿಗಳು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC212072</ref> ಇದನ್ನು ಟ್ರಿಪಲ್ ಸಕ್ಕರೆ ಕಬ್ಬಿಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಫೆರಸ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗಳು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಒಂದು ಚಲನಶೀಲ ಹಂತ ಮತ್ತು ಒಂದು ಚಲನಶೀಲವಲ್ಲದ ಹಂತ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಚಲನಶೀಲವಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೇಗಿ ಟ್ಯೂಬ್ ಅಥವಾ ಡಿಚ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಬಳಸಿ ಚಲನಶೀಲ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. <ref>https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/394370/TP_32i3.pdf</ref> ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು RVS ಸಾರು ಬಳಸಬಹುದು. <ref>https://books.google.com/books?id=EiXPAYU9ragC</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ DNA ಯಿಂದ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC387595</ref> ಅಥವಾ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಪಾಲಿಮರೇಸ್ ಚೈನ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ (qPCR) <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC87399</ref> ಬಳಸಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು ಮತ್ತು ಉಪವಿಭಾಗ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಗಣಿತದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕೋಳಿ, ಹಂದಿಮಾಂಸ, ಟೊಮೆಟೊ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028x-71.12.2429</ref><ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.ijfoodmicro.2010.09.025</ref><ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028X-73.8.1502</ref><ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028X.JFP-12-398</ref><ref>https://www.proquest.com/openview/8fcaee93d0e071a24015edf60e46e010/1</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ 40 ನಿಮಿಷಗಳ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ ಮಧ್ಯಂತರದೊಂದಿಗೆ ಅಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref>https://books.google.com/books?id=zASmHprYYnEC</ref><ref>https://www.fsis.usda.gov/sites/default/files/media_file/2020-10/Salmonella-Serotype-Annual-2014.pdf</ref><ref>https://www.cdc.gov/foodsafety/outbreaks/investigating-outbreaks/investigations/index.html</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5525558</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಆತಿಥೇಯ-ಸಂಬಂಧಿತ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಮಾಲಿನ್ಯದ ನಂತರ ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಸ್ನಾನಗೃಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಜಲಾಶಯಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತಿಥೇಯರ ನಡುವೆ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC165204</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ನಿರ್ಜಲೀಕರಣವನ್ನು ಬದುಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಣ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5596212</ref> ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಘನೀಕರಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC376605</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC187082</ref> ಆದರೆ UV ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಶಾಖವು ಅವುಗಳ ನಾಶವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು 90 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ 55 °C (131 °F) ಅಥವಾ 12 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ 60 °C (140 °F) ಗೆ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಸಾಯುತ್ತವೆ,<ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028x-41.8.598</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬಿನ, ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಬೆಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಮಾಡಿದರೆ, ಅವು ಶಾಖ ನಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ 90 °C (194 °F) ವರೆಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲವು.<ref>https://doi.org/10.4315%2F0362-028x-72.8.1596</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು, ಆಹಾರವನ್ನು 75 °C (167 °F) ಆಂತರಿಕ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಮಾಡಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Partnership_for_Food_Safety_Education</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.uga.edu/nchfp/index.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-07-10 |archive-date=2011-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111024201857/http://www.uga.edu/nchfp/index.html |url-status=dead }}</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರೀಸೃಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸರೀಸೃಪಗಳು ಅಥವಾ ಉಭಯಚರಗಳ ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಹರಡಬಹುದು.<ref>https://www.cdc.gov/Features/SalmonellaFrogTurtle/index.html</ref> ಸೋಂಕಿತ ಜನರು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು.<ref>https://doi.org/10.1097%2F00000446-200303000-00043</ref> =ನಾಮಕರಣ= ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ "ಜಾತಿ"ಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಗಣನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ-ಮುರಿಯಮ್ (ಮೌಸ್-ಟೈಫಾಯಿಡ್), ಎಸ್. ಕಾಲರಾ-ಸುಯಿಸ್ (ಹಂದಿ-ಕಾಲರಾ). ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಆತಿಥೇಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಹೊಸ ತಳಿಗಳು ಹೊಸ ತಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜಾತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. <ref>https://search.worldcat.org/oclc/3198699</ref> ಈ "ಜಾತಿಗಳನ್ನು" ಕೌಫ್‌ಮನ್ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು "ಉಪಜಾತಿ"ಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, I ರಿಂದ IV ವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>https://doi.org/10.1099%2F00207713-37-4-465</ref> 1987 ರಲ್ಲಿ, ಲೆ ಮೈನರ್ ಮತ್ತು ಪೊಪಾಫ್ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಲು ಆಣ್ವಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಇದು ಹಿಂದಿನ "ಜಾತಿಗಳ" ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಈ ಜಾತಿಯು ಏಳು ಡಿಎನ್‌ಎ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಕೌಫ್‌ಮನ್‌ನ (III ಅನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ) ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref>https://doi.org/10.1099%2F00207713-37-4-465</ref> 1989 ರಲ್ಲಿ, ರೀವ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಡಿಎನ್‌ಎ ಗುಂಪು V ತನ್ನದೇ ಆದ ಜಾತಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಎಸ್. ಬೊಂಗೊರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸಿದರು. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC267299</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ (2005 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ) ನಾಮಕರಣವು ಹೀಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ, ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಪಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ: ಎಂಟರಿಕಾ (I), ಸಲಾಮೇ (II), ಅರಿಜೋನೇ (IIIa), ಡಯಾರಿಜೋನೇ (IIIb), ಹೌಟೇನೇ (IV), ಮತ್ತು ಇಂಡಿಕಾ (VI).<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5429938</ref><ref>https://doi.org/10.1099%2Fijs.0.63579-0</ref><ref>https://doi.org/10.1099%2Fijs.0.63580-0</ref> ಸಿರೊಟೈಪ್ ಅಥವಾ ಸಿರೊವರ್ ಎಂಬುದು ಜೀವಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಪ್ರತಿಜನಕಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ವರ್ಗೀಕರಣವಾಗಿದೆ. ಕೌಫ್‌ಮನ್-ವೈಟ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯು ಸಿರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ, ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು/ಸಿರೊವರ್‌ಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಇಟಾಲಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ: ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್. ಈ ನಾಮಕರಣವನ್ನು ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಂಟೆರಿಕಾ ಉಪಜಾತಿ ಎಂಬ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಬರುತ್ತದೆ. ಎಂಟೆರಿಕಾ ಸೆರೊವರ್ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾವನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಬ್‌ಟೈಪ್ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಪಲ್ಸ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಜೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಫೋರೆಸಿಸ್, ಮಲ್ಟಿಪಲ್-ಲೋಕಿ VNTR ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಮಲ್ಟಿಲೋಕಸ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಟೈಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್-ಪಿಸಿಆರ್-ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳಂತಹ ಡಿಎನ್‌ಎ-ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರು ಕೌಫ್‌ಮನ್-ವೈಟ್ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ, ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Caister_Academic_Press</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3380943</ref> ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ನಾಮಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದವರು, ಜರ್ನಲ್‌ಗಳು ಸರಿಯಾದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥೋಗ್ರಫಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://wwwnc.cdc.gov/eid/page/scientific-nomenclature</ref> =ರೋಗಕಾರಕತೆ= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಫ್ಯಾಕಲ್ಟೇಟಿವ್ ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶ ರೋಗಕಾರಕಗಳಾಗಿವೆ.<ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1600-065X.2010.00981.x</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಎಪಿಥೇಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳು, M ಕೋಶಗಳು, ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೇಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡೆಂಡ್ರಿಟಿಕ್ ಕೋಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5074537</ref> ಫ್ಯಾಕಲ್ಟೇಟಿವ್ ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ ಜೀವಿಯಾಗಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಏರೋಬಿಕ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾಗ) ಅಡೆನೊಸಿನ್ ಟ್ರೈಫಾಸ್ಫೇಟ್ (ATP) ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ) ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹುದುಗುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ATP ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ - ಅಂದರೆ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬದಲಿಗೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಾರಿಗೆ ಸರಪಳಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸ್ವೀಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೂಲಕ: ಸಲ್ಫೇಟ್, ನೈಟ್ರೇಟ್, ಸಲ್ಫರ್ ಅಥವಾ ಫ್ಯೂಮರೇಟ್ (ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಮ್ಲಜನಕಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ).<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3478240</ref> ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋಂಕುಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಲದಿಂದ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಮಲದಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಂಡ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ-ಸೇವಾ ಕೆಲಸಗಾರನ ಕೈಗಳಿಂದ). ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು - ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಮತ್ತು ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ. ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಿ ಎ ಸೇರಿವೆ, ಇವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಜಠರಗರುಳಿನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಅವು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಹರಡಬಹುದು.<ref>https://www.medscape.com/answers/231135-10569/what-is-the-difference-between-nontyphoidal-salmonellae-and-s-typhi-or-s-paratyphi</ref><ref>https://www.cdc.gov/salmonella/reportspubs/salmonella-atlas/serotyping-importance.html</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ರೋಗಕಾರಕತೆ ಮತ್ತು ಆತಿಥೇಯರ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 2010 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ವೈರಸ್ ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಐದು ರೋಗಕಾರಕ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ - ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ರೋಗಕಾರಕತೆ ದ್ವೀಪಗಳು (SPIs) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ - ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಕ್ರೋಮೋಸೋಮಲ್ ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ-ಆತಿಥೇಯ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್‌ಗಳು, ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ಬಯೋಫಿಲ್ಮ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸೋಂಕಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. SPI ಗಳನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಶ್ರುತಿಗೊಳಿಸಿದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಜಾಲಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸರಿಯಾದ ಪರಿಸರ ಒತ್ತಡಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೀನ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3623383</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ರೋಗಕಾರಕತೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಕೋರಮ್ ಸಂವೇದಕವಾದ SdiA ಹೋಮೋಲೋಗ್‌ನ ಆಣ್ವಿಕ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಸೈಟ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, AHL ಪ್ರತಿಲೇಖನ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಂಧಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://doi.org/10.1007%2Fs00894-012-1469-1</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್ ವೈರಲೆನ್ಸ್ ಜೀನ್ spvB ​​ಆಟೋಫ್ಯಾಜಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ವೈರಲೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಹ ತಿಳಿದಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.fsi.2015.12.033</ref> =ಟೈಫಾಯಿಡಲ್ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ= ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಜ್ವರವು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇವು ಮಾನವರು ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ - ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ, ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಿ ಎ, ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಿ ಬಿ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಟಿಫಿ ಸಿ ಸೇರಿವೆ. ರೋಗದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಕರುಳಿನ ದುಗ್ಧರಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಗಳ ರಕ್ತಕ್ಕೆ (ಟೈಫಾಯಿಡ್ ರೂಪ) ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಿಗೆ (ಯಕೃತ್ತು, ಗುಲ್ಮ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು) ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ರೂಪ) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಎಂಡೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ಮೊದಲು ನಾಳೀಯ ಮತ್ತು ನರ ಉಪಕರಣದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಾಳಗಳ ಟೋನ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಉಷ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣದ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ವಾಂತಿ ಮತ್ತು ಅತಿಸಾರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗದ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ನೀರು-ಉಪ್ಪು ಚಯಾಪಚಯವನ್ನು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಲು, ಪರಿಚಲನೆಯ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಧಮನಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹೈಪೋವೊಲೆಮಿಕ್ ಆಘಾತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ದ್ರವ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್‌ಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಆಘಾತವು ಸಹ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಮಿಶ್ರ ಪಾತ್ರದ ಆಘಾತ (ಹೈಪೋವೊಲೆಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಆಘಾತ ಎರಡರ ಚಿಹ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ) ತೀವ್ರವಾದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲೋಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೈಪೋಕ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಟಾಕ್ಸಿಮಿಯಾದಿಂದಾಗಿ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತೀವ್ರತರವಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಲಿಗುರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಜೋಟೆಮಿಯಾ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. =ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧ= ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ರೋಗಕಾರಕದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಫಾಗೊಸೈಟ್‌ಗಳೊಳಗೆ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಫಾಗೊಸೈಟ್‌ಗಳು ರೋಗಕಾರಕಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ ರಾಡಿಕಲ್‌ಗಳಂತಹ ಡಿಎನ್‌ಎ-ಹಾನಿಕಾರಕ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಜೀನೋಮ್ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಣುಗಳ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರೆಕ್‌ಎ ಅಥವಾ ರೆಕ್‌ಬಿಸಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾದ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೇಜ್‌ಗಳಿಂದ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬುಚ್‌ಮಿಯರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು <ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1365-2958.1993.tb01184.x</ref> ತೋರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾದಿಂದ ಯಶಸ್ವಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸೋಂಕಿಗೆ ಡಿಎನ್‌ಎ ಹಾನಿಯ ರೆಕ್‌ಎ- ಮತ್ತು ರೆಕ್‌ಬಿಸಿ-ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಮರುಸಂಯೋಜಿತ ದುರಸ್ತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://doi.org/10.1111%2Fj.1365-2958.1993.tb01184.x</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC139588</ref> =ಹೋಸ್ಟ್ ರೂಪಾಂತರ= ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಎಂಟರಿಟಿಡಿಸ್‌ನಂತಹ ಅದರ ಕೆಲವು ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಸ್ತನಿ ಆತಿಥೇಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಟೈಫಿಯಂತಹ ಇತರ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ಕೆಲವೇ ಆತಿಥೇಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2556274</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಸಿರೊಟೈಪ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಆತಿಥೇಯರಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ, ರೋಗಕಾರಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಾದಂತಹ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಸೆರೋವರ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲ್ಲಮ್ ರಚನೆಗೆ ಸಂಕೇತಿಸುವ ಆನುವಂಶಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹೋಸ್ಟ್‌ನ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. <ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3176500</ref> ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವೈರಲೆನ್ಸ್ ಜೀನ್ (mgtCBR ಒಪೆರಾನ್) ನಿಂದ mgtC ನಾಯಕ RNA ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲಿನ್ ಅನ್ನು ಎನ್‌ಕೋಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವ fljB ಜೀನ್‌ನ mRNA ಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೇಸ್ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸೋಂಕಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಜೆಲಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5617274</ref> ಕಿಸೆಲಾ ಮತ್ತು ಇತರರು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಎಸ್. ಎಂಟರಿಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಗಕಾರಕ ಸೆರೋವರ್‌ಗಳು ಒಮ್ಮುಖ ವಿಕಾಸದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕೆಲವು ಅಡೆಸಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3369946</ref> ಇದರರ್ಥ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾದ ಈ ತಳಿಗಳು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಆತಿಥೇಯರಲ್ಲಿ ಈ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ, ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಇದೇ ರೀತಿಯ ರಚನೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ. ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ಹೇಗೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದರೂ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಾಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮತಲ ಜೀನ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರೋಗಕಾರಕ ದ್ವೀಪಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಸೆರೋವರ್‌ಗಳ ರಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೂರ್ವಜರ ಅಂದಾಜಿನ ಮೂಲಕ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರಬಹುದು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC108564</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ವಿಭಿನ್ನ ರೋಗಕಾರಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ವಿಭಿನ್ನ ಸಿರೋಟೈಪ್‌ಗಳ ಜೀನೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೋಗಕಾರಕ ದ್ವೀಪಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC108564</ref> ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ sv. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಸಸ್ಯ-ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಹಾರದಿಂದ ಹರಡುವ ಅನಾರೋಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಅಸಮಾನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಬಹುದು. sv. ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳು. ಟೊಮೆಟೊಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ನಿರಂತರತೆಯು sv. ನಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಆತಿಥೇಯರಿಂದ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5968271</ref> sv. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ papA ಜೀನ್, ಟೊಮೆಟೊಗಳಲ್ಲಿ ತಳಿಯ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್‌ಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಆತಿಥೇಯಗಳನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಇತರ ಎಂಟರೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಸಿಯ ಜೀನೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮೋಲೋಗ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5968271</ref> =ಸಂಶೋಧನೆ= ರೋಗಕಾರಕಗಳಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೊತೆಗೆ, S. ಎಂಟರಿಕಾ ಸೆರೋವರ್ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್‌ನಂತಹ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಅಲ್ಲದ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹೋಮೋಲೋಗ್‌ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಇದು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ವಿಷವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.<ref>https://doi.org/10.1111%2Fcmi.12939</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮೌಸ್ ಕರುಳಿನ ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟರೈಟಿಸ್ ಮಾದರಿಯಂತಹ ಬಲವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಧನಗಳು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.tim.2005.08.008</ref> ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮೂಲಭೂತ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರದ ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಾಧನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ S. ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು S. ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಡ್ಯೂಸಿಂಗ್ ಫೇಜ್ P22<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC169409</ref> ನ ಆವಿಷ್ಕಾರದಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, ಇದು ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಇದು ಉತ್ತಮ ರಚನೆಯ ಆನುವಂಶಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಕ್ಕೆ ಆನುವಂಶಿಕ ನಾಮಕರಣದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1211113</ref> ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋಸನ್ ವಿತರಣೆ, ರೂಪಾಂತರ ಮತ್ತು ವರ್ಣತಂತು ಮರುಜೋಡಣೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋಸನ್‌ಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆಯ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಎಸ್. ಟೈಫಿಮುರಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಾಧನಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಜನಕಗಳಿಗೆ ಸರಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾದ ಏಮ್ಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>https://doi.org/10.1016%2F0165-1161%2875%2990046-1</ref> ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಂಟಿಮೈಕ್ರೊಬಿಯಲ್‌ಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಫೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಹಾರಜನ್ಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1016%2Fj.vetmic.2022.109432</ref> =ಪ್ರಾಚೀನ ಡಿಎನ್‌ಎ= ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೇಷಿಯಾದಾದ್ಯಂತ 6,500 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ S. ಎಂಟೆರಿಕಾ ಜೀನೋಮ್‌ಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ S. ಎಂಟೆರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪಕ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅತಿಥೇಯ ರೂಪಾಂತರದ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ನವಶಿಲಾಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಭವನೀಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7186082</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6089836</ref> ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಜೀನೋಮ್‌ಗಳು 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ನ್ಯೂ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಾದ ಕೊಕೊಲಿಜ್ಟ್ಲಿಗೆ S. ಎಂಟರಿಕಾವನ್ನು ಕಾರಣವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2018NatEE...2..520V</ref> =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= pqpax4vi389hay8ee4lwua85qykgp9f 2 179682 1376625 2026-07-11T13:00:43Z Arusuuu 100468 ಹೊಸ ಪುಟ: ನಾನು ಕೌಶಲ್ ಮೋದಿ. ಈಗ ನನಗೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌.ಸಿ. ಸೈಕಾಲಜಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೀನಿ. "ಮೋದಿ" ಅಂತ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ ತುಂಬ ಜನ ನಾನು ಗುಜರಾತಿ ಇರಬೇಕು ಅಂತ... 1376625 wikitext text/x-wiki ನಾನು ಕೌಶಲ್ ಮೋದಿ. ಈಗ ನನಗೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌.ಸಿ. ಸೈಕಾಲಜಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೀನಿ. "ಮೋದಿ" ಅಂತ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದಾಗ ತುಂಬ ಜನ ನಾನು ಗುಜರಾತಿ ಇರಬೇಕು ಅಂತ ಅಂದ್ಕೊಳ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನಾನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಬೋಯ್ಸಾರ್ ಅಂತ ಊರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಿನಿ. ನನ್ನ ಅಮ್ಮ ವಿಜಯಪುರ ಮೂಲದವರು , ಮತ್ತು ನನ್ನ ಅಪ್ಪ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ಮೂಲದವರು. ನಾನು ಅವರ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗಾ. ನನಗೆ  ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತೋದು, ಸೈಕಲ್ ಓಡಿಸುವುಧು , ರಿಸರ್ಚ್ ಮಾಡೋದು ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಬಗ್ಗೆ ಓಡುವುದು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರಾ ನಾನು ಇಪತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಓಡಿಸುತ್ತೆನೆ ಮತ್ತು ನನಗೆ ಹೊಸಾ ರಿಸರ್ಚ್‌ಗಳನ್ನು ಒಡಹುವುಧು ಮತ್ತು ಮಾಡುವುಧು ತುಂಬ ಇಷ್ಟ. ಕೋವಿಡ್ ಮುಂಚೆ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೂಡ ನನ್ನ ಜೀವನದ ತುಂಬ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿತು. ಅದರಿಂದ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ತಾಲಾಮೇಳಯನ್ನು  ಕಲಿತುಕೊಂಡೆ. ವಿದ್ಯಾಲಯ ಹೊರತಾಗಿ ನಾನು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾಜ ಭಾಷಣಕಾರನಾಗಿದ್ದೆ. ನಾನ್ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನಲ್ಲಿ  ತುಂಬಾ ಭಾಷಣಗಳನ್ನ  ಕೊಟ್ಟಿದೀನಿ. ನಾನು ವಿದ್ಯಾಲಯ ಖೋ -ಖೋ ಮತ್ತು ಚದುರಂಗ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯ ನೀ ಇದ್ದೆ. ನನ್ನ ಕುತುಂಬ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ ಇರುವ ಕುಟುಂಬವಾಗಿಧೆ. ನನ್ನ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮ ಇಬ್ಬ್ರೂ ಐಟಿ‌ ಕಂಪನಿವಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತೀಧಾರೆ. ನನ್ನ ಅಮ್ಮಾ -ಅಪ್ಪಾ ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಸಾಲು ತುಂಬ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಡ್ತಾರೆ. ನಾನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಗುವಾಗಿರುವಾಗ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಪ್ರೀ-ಕೆಜಿ ಇಂದ ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಡಿ.ಎ.ವಿ. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದೆ. ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಗುಜರಾತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಭಾಳ ಚಂದ್ವಾಗೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ರು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ನನ್ನ ಅಮ್ಮ ಕೂಡ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನನಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸಿದ್ರು. ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ನನಗೆ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ತುಂಬ ಇಷ್ಟದ ವಿಷಯಗಳು ಅನಿಸ್ತಿತ್ತು. ೧೧ನೇ ಮತ್ತು ೧೨ನೇ ತರಗತಿಗೆ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ತೊಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ , ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ  ಮತ್ತು ಗಣಿತ ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟದ ವಿಷಯಗಳಿದ್ರು. ಇದು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಗೆ ಬರುಕಿನ ಮುಂಚೆ ನಾನು ೧೨ನೇಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಂದಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ೯ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಕುತೂಹಲಭರಿತ ಮತ್ತು ಯೋಚನೆ ಮಾಡೋ ಸ್ವಭಾವ. ನನಗೆ ಯಾವ ವಿಷಯ ಸಿಕ್ಕ್ರೆ ಅದನ್ನ ನನಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಭಾಳ ಆಸೆ. ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪಾಸಿಟಿವ್ ಆಗಿ ಇರ್ತೀನಿ. ನನ್ನ ಬಲ ಅಂದ್ರೆ ಪರಿಶ್ರಮ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಲಿಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಆಸೆ ಇದೆ. ಈ ಕನ್ನಡ ಕೋರ್ಸ್ ನಾನು ಶುರು ಮಾಡವಾಗ ನನಗೆ ಕನ್ನಡ ಓದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬರಿಯಕ್ಕೆ ಬರ್ತಿರಲಿಲ್ಲ . ಆದ್ರೂ ನಾನು ನನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲಭರಿತ ಸ್ವಭಾವ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬರಿಯಕ್ಕೆ ಕಲ್ತಿದೀನಿ . ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಗುರಿ ಅಂದ್ರೆ ಹೊಸ ಥೆರಪಿ ವಿಧಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡೋದು. ಗ್ರಿಟ್ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಥೆರಪಿ ಮೂಲಕ ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾಯ ಆಗಬೇಕು ಅಂತ ನನ್ನ ಆಸೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಸೈಕಾಲಜಿ ಮತ್ತು ರಿಸರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿಯಬೇಕು ಅಂತ ಬಯಸ್ತೀನಿ. ನನಗೆ ನನ್ನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಿಸರ್ಚ್ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆ ಕೊಡುಗೆ ಕೊಡಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಆಸೆ ಇದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಸ್ತಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗೋ ಹೊಸ ಥೆರಪಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಬಯಸ್ತೀನಿ. ನನ್ನ ಕೆಲಸದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಆದ್ರೂ ಬೇರೆಯವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬೇಕು ಅನ್ನೋದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ. 9mpgmsjgjbpsd05p651bw43kzzp7x6b 2 179683 1376626 2026-07-11T13:20:49Z Usha Srivatsa 100461 ಹೊಸ ಪುಟ: ನನ್ನ ಹೆಸರು ಉಷಾ ಶ್ರೀವತ್ಸ . ಇವತ್ತು ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಯಶವಂತಪುರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನ್ನಲ್ಲಿ bsc ಸೈಕಾಲಜಿ, ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾ... 1376626 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ಉಷಾ ಶ್ರೀವತ್ಸ . ಇವತ್ತು ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಯಶವಂತಪುರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನ್ನಲ್ಲಿ bsc ಸೈಕಾಲಜಿ, ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ನನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಂತ ಮೇರಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನೆ . ಈಗ ಮನವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜನರು ಇದ್ದೇವೆ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಾನು. ನನ್ನ ಅಮ್ಮ ಗೃಹಿಣಿ ಅವರು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನಂತೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ಅಪ್ಪ ಮೊದಲು ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದರು ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳು ನನಗೆ ಸದಾ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ನನ್ನ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತನಂತಿದ್ದು ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ . ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ನಾನು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆ ಇವದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ ಸಂಗೀತವು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ , ತಾಳ್ಮೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಲೆ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದೆ ಇಂದಿಗೂ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಭಾಷಣ ರಸಪ್ರಶ್ನೆ ನಿರೂಪಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ . ಧನ್ಯವಾದಗಳು 5o35f4th0cycuu7xtb5wyhakjiw4505 2 179684 1376631 2026-07-11T15:19:28Z Keerthana Krishnamurthy 100460 ಹೊಸ ಪುಟ: ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೀರ್ತನ. ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕದವಳು.ನನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಹದಿನೆಂಟು. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ , ಅವರು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಪಾಲರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಸುವರ್ಣ. ಈಗ ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್... 1376631 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೀರ್ತನ. ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕದವಳು.ನನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಹದಿನೆಂಟು. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ , ಅವರು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಪಾಲರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಸುವರ್ಣ. ಈಗ ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದು , ಈ ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಅಕ್ಕ ಕವನ , ಅವಳು ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದಾಳೆ. ನನ್ನ ದೊಡಪ್ಪ ಹಾಗು ದೊಡಮ್ಮ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಜೀವನವು ನನಗೆ ಅನೇಕ ಉತ್ತಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.ನನ್ನ ಶಾಲೆಯ ಹೆಸರು ಕಾಥೆರಿನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆ. ನಾನು ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳ್ಳೆ ಅಂಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ.ನಾನು ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಅನೇಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ನಾನು ಅನೇಕ ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಪಿಯು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಮಾಡುತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದ್ದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ , ಮನುಷ್ಯನ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನ್ನುವ ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ನ್ರತ್ಯ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ನ್ರತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ.ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿನ ಅನುಭವವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಭಾವನೆ. ಈ ಕಲೆ ನನಗೆ ಶಿಸ್ತು, ಸಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಸಿದೆ. ನನಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಇಷ್ಟ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ನನ್ನ ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವವೆಂದರೆ, "ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆಯೂ ಕೃತಜ್ಞತೆ". ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ನಮಗೆ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ.ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಮನೋಭಾವವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವದಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನನಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 6vrpcremsa1yub3ttxd7t2o1bxageg1 1376632 1376631 2026-07-11T15:23:08Z Keerthana Krishnamurthy 100460 1376632 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೀರ್ತನ. ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕದವಳು.ನನ್ನ ವಯಸ್ಸು ಹದಿನೆಂಟು. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ , ಅವರು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಪಾಲರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಸುವರ್ಣ. ಈಗ ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದು , ಈ ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಅಕ್ಕ ಕವನ , ಅವಳು ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ನನ್ನ ದೊಡಪ್ಪ ಹಾಗು ದೊಡಮ್ಮ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಜೀವನವು ನನಗೆ ಅನೇಕ ಉತ್ತಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.ನನ್ನ ಶಾಲೆಯ ಹೆಸರು ಕಾಥೆರಿನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆ. ನಾನು ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳ್ಳೆ ಅಂಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ.ನಾನು ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಅನೇಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ನಾನು ಅನೇಕ ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಪಿಯುಸಿಯನ್ನು ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಪಿಯು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದ್ದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ , ಮನುಷ್ಯನ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನ್ನುವ ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ನ್ರತ್ಯ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ನ್ರತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ.ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿನ ಅನುಭವವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಭಾವನೆ. ಈ ಕಲೆ ನನಗೆ ಶಿಸ್ತು, ಸಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಸಿದೆ. ನನಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು, ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಇಷ್ಟ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ನನ್ನ ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವವೆಂದರೆ, "ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆಯೂ ಕೃತಜ್ಞತೆ". ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ನಮಗೆ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ.ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಮನೋಭಾವವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವದಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನನಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ol500gqvrtcyvnfl826dheazdd5hgmn 2 179685 1376636 2026-07-11T15:49:43Z ಕಲ್ಯಾಣ್ 100399 ಹೊಸ ಪುಟ: ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕುಮಾರ್. ನಾನು 18 ಮೇ 2008 ರಂದು ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಹೊಸಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಕಿಶೋರ್. ಅವರು ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ತಾ... 1376636 wikitext text/x-wiki ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕುಮಾರ್. ನಾನು 18 ಮೇ 2008 ರಂದು ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಹೊಸಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಕಿಶೋರ್. ಅವರು ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಸಂಧ್ಯಾ. ಅವರು ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನನಗೆ 10ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬ ತಂಗಿ ಇದ್ದಾಳೆ. ನಾನು 10ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಶ್ರೀ ಚೈತನ್ಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ನಂತರ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿ 90% ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಬಿ.ಕಾಂ (CA ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್) ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ನನಗೆ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ನಾನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯೇ ನನಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿ. ನನ್ನ ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ (CA) ಆಗುವುದು. ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ತರುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ನನ್ನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. 4mo2azt2ucuzk3mqpcendyuyfji4chl 0 179686 1376637 2026-07-11T16:19:47Z Kannadalitfan 100289 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' '''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' (19 ಜುಲೈ 1943 - 1 ಜುಲೈ 2024), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್''' ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದವರು, ಕನ್ನಡದ ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಅನ... 1376637 wikitext text/x-wiki '''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' '''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' (19 ಜುಲೈ 1943 - 1 ಜುಲೈ 2024), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್''' ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದವರು, ಕನ್ನಡದ ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಅನುವಾದಕ, ಸಂಪಾದಕ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. '''ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ''' ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು 1943ರ ಜುಲೈ 19ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮುಂಡಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಂಗಳೂರು ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಬಳಿಕ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. '''ಸಾಹಿತ್ಯಸಾಧನೆ''' ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಅನುವಾದ, ಆತ್ಮಕಥನ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಾವ್ಯಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಪ್ರೇಮಲಹರಿ''', '''ಅಕ್ಷಯ''', '''ಮಾನಸ''', '''ಚಿಲುಮೆ''', '''ಸಿಂಚನ''', '''ತುಂತುರು''', '''ಇನ್ನೂರು ಮುಕ್ತಕಗಳು''', '''ಹೂಮಳೆ''' ಹಾಗೂ '''ಐವತ್ತೆಂಟು ಕವನಗಳು''' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಮೃತ್ಯುಂಜಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ''', '''ಮುಗುಳ್ನಗೆ''', '''ಹೂಹಾರ''', '''ತೆರೆದ ಮನ''', '''ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು''' ಸೇರಿವೆ. ಅವರ '''ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ''' ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನವಾಗಿದ್ದು, '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡುಗೆ''' ವಿಮರ್ಶಾ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. '''ಛಂದಸ್ಸಾರ''' ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. '''ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣ''' ಅವರ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. '''ಅಬ್ಬಲಿಗೆ''' ಹಾಗೂ '''ಬಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳು''' ಅವರ ಸಂಪಾದಿತ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿವೆ. ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು''', '''ಕೊರಡು ಕೊನರಿತು''' ಹಾಗೂ '''ಮರೀಚಿಕೆ''' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. '''ಬಾಳ ಪಯಣ''' ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ '''ಶಾರದಾ ಕಾದಂಬರಿ''', '''ರಾಗಲೀಲೆ''' ಹಾಗೂ '''ಆಟ''' ಸೇರಿವೆ. '''ಸಾಹಿತ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ''' ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು, ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವೇದನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿವೆ. '''ರಾಗಲೀಲೆ''' ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದ್ದು, '''ಆಟ''' ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. '''ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು''' ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ಕವನ, ಹನಿಕವನ ಹಾಗೂ ಕಥೆ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಥಮ ತಾಲೂಕು ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಂಟನೇ ತಾಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. 2013ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ '''"ಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧು"''' ಬಿರುದು ಪ್ರದಾನವಾಯಿತು. 2013ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ '''ದೆಹಲಿ ಕನ್ನಡಿಗ''' ಪತ್ರಿಕೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ 30ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಸೇವೆಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ '''ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ''' ಕೃತಿಗೆ '''ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಲಭಿಸಿತು. ರಾಜ್ಯ ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ '''ಚುಟುಕು ಭಾರ್ಗವ''' ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಲಯನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗವರ್ನರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ '''ಕೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''ಗಳಿಗೂ ಅವರು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು. '''ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ''' ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪನದ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. '''ನಿಧನ''' ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು 2024ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಡಿ ಎಂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯದ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯರು ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದರು. '''ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು''' '''ಕಾವ್ಯ''' * ಪ್ರೇಮಲಹರಿ * ಅಕ್ಷಯ * ಮಾನಸ * ಚಿಲುಮೆ * ಸಿಂಚನ * ತುಂತುರು * ಇನ್ನೂರು ಮುಕ್ತಕಗಳು * ಹೂಮಳೆ * ಐವತ್ತೆಂಟು ಕವನಗಳು '''ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ''' * ಮೃತ್ಯುಂಜಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ * ಮುಗುಳ್ನಗೆ * ಹೂಹಾರ * ತೆರೆದ ಮನ * ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು '''ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ''' * ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ '''ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು''' * ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು * ಕೊರಡು ಕೊನರಿತು * ಮರೀಚಿಕೆ '''ಕಾದಂಬರಿಗಳು''' * ಶಾರದಾ ಕಾದಂಬರಿ * ರಾಗಲೀಲೆ * ಆಟ '''ಆತ್ಮಕಥನ''' * ಬಾಳ ಪಯಣ '''ವಿಮರ್ಶೆ''' * ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡುಗೆ '''ಅನುವಾದ''' * ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣ '''ಛಂದಸ್ಸು''' * ಛಂದಸ್ಸಾರ '''ಸಂಪಾದನೆ''' * '''ಅಬ್ಬಲಿಗೆ''' ಹಾಗೂ '''ಬಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳು''' '''ಉಲ್ಲೇಖಗಳು''' # ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜು, ಉಜಿರೆ. ''Renowned Kannada Writer Prof. N. G. Patwardhan's Literary and Personal Contributions Celebrated.'' # ''Daijiworld''. "Beltangady: Former SDM College principal N G Patwardhan passes away." # ''ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ'', ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀವನಪರಿಚಯ. 81egaflbaojwj38dpv83vrv5xvg8nqm 1376662 1376637 2026-07-12T04:14:53Z Kannadalitfan 100289 1376662 wikitext text/x-wiki == '''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' == '''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' (19 ಜುಲೈ 1943 - 1 ಜುಲೈ 2024), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್''' ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದವರು, ಕನ್ನಡದ ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಅನುವಾದಕ, ಸಂಪಾದಕ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. === '''ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು 1943ರ ಜುಲೈ 19ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮುಂಡಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಗಷ್ಟೇ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ 'ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿ' ಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. === '''ಸಾಹಿತ್ಯಸಾಧನೆ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಅನುವಾದ, ಆತ್ಮಕಥನ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಾವ್ಯಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಪ್ರೇಮಲಹರಿ''', '''ಅಕ್ಷಯ''', '''ಮಾನಸ''', '''ಚಿಲುಮೆ''', '''ಸಿಂಚನ''', '''ತುಂತುರು''', '''ಇನ್ನೂರು ಮುಕ್ತಕಗಳು''', '''ಹೂಮಳೆ''' ಹಾಗೂ '''ಐವತ್ತೆಂಟು ಕವನಗಳು''' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಮೃತ್ಯುಂಜಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ''', '''ಮುಗುಳ್ನಗೆ''', '''ಹೂಹಾರ''', '''ತೆರೆದ ಮನ''', '''ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು''' ಸೇರಿವೆ. ಅವರ '''ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ''' ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನವಾಗಿದ್ದು, '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡುಗೆ''' ವಿಮರ್ಶಾ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. '''ಛಂದಸ್ಸಾರ''' ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. '''ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣ''' ಅವರ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. '''ಅಬ್ಬಲಿಗೆ''' ಹಾಗೂ '''ಬಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳು''' ಅವರ ಸಂಪಾದಿತ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿವೆ. ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು''', '''ಕೊರಡು ಕೊನರಿತು''' ಹಾಗೂ '''ಮರೀಚಿಕೆ''' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. '''ಬಾಳ ಪಯಣ''' ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ '''ಶಾರದಾ ಕಾದಂಬರಿ''', '''ರಾಗಲೀಲೆ''' ಹಾಗೂ '''ಆಟ''' ಸೇರಿವೆ. === '''ಸಾಹಿತ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು, ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವೇದನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿವೆ. '''ರಾಗಲೀಲೆ''' ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದ್ದು, '''ಆಟ''' ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. === ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು === ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥನ "ಬಾಳ ಪಯಣ" ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ವಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ ಅವರು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜೊತೆ ಪ್ರೊ. ಗುಂಡ್ಮಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಐತಾಳ, ಪ್ರೊ. ಲಕ್ಕಪ್ಪ ಗೌಡ ಮೊದಲದವರನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಹಪಾಠಿ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸ್ನೇಹಿತ ಪ್ರೊ. ಬಿ. ವಿವೇಕ ರೈ ಅವರು "ಆಟ" ಕೃತಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ : <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=ಪಟವರ್ಧನ್ |first=ಎನ್. ಜಿ. |title=ಬಾಳ ಪಯಣ |date=2020 |publisher=ಹಂಸಧ್ವನಿ ಪ್ರಕಾಶನ |year=2020 |edition=First |location=ಉಜಿರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ |publication-date=2020 |language=ಕನ್ನಡ}}</ref> "ಪ್ರೊ. ಎನ್ ಜಿ ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ , ಕವಿಗಳಾಗಿ , ಸಣ್ಣಕತೆಗಾರರಾಗಿ , ಪ್ರಬಂಧಕಾರರಾಗಿ ಕನ್ನಡಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ೫೩ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ .ಅವರ  ಹನಿಕವನಗಳು , ಮುಕ್ತಕಗಳು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ . ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನ 'ಬಾಳಪಯಣ' ವನ್ನು ಓದಿ  ನಾನು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ . ಅವರ 'ಶಾರದಾ 'ಕಾದಂಬರಿಯು ಅವರ ಸಮುದಾಯವಾದ  ಕರಾವಳಿ    ಚಿತ್ಪಾವನರ  ಬದುಕಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕಥನ . ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ 'ರಾಗಲೀಲೆ ' ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದೆ .ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಅವನ ಸುತ್ತ ಆವರಿಸುವ ಪ್ರೇಮದ ಸೆಳೆತಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ .ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಂಗೀತಗ್ರಂಥಗಳ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ . ಪ್ರೊ.ಪಟವರ್ಧನ್   ಅವರ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ 'ಆಟ ' ವು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗ .ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಇರುವ ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದೆ . ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟದ ಕಥನ ರೂಪ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು . ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ಸಾಧನಗಳು , ನಿಯಮಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಗಳು , ಒಳಸುಳಿಗಳು , ಆಟಗಾರರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು , ಅಂತಹ ಅಭಿಮಾನಗಳು ಪ್ರೇಮಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದು , ಪ್ರೇಮಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಅಸೂಯೆಗಳ ತಾಕಲಾಟ -ಹೀಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟವು ಬದುಕಿನ ಆಟದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ." <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=ಪಟವರ್ಧನ್ |first=ಎನ್. ಜಿ. |title=ಆಟ |date=2023 |publisher=ವಿಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರಕಾಶನ |year=2023 |edition=1 |location=ಮೈಸೂರು |publication-date=2023 |pages=ಮುನ್ನುಡಿ |language=ಕನ್ನಡ}}</ref> ಮುಂದುವರೆಸಿ, "ಪ್ರೊ. ಎನ್ ಜಿ ಪಟವರ್ಧನ್ ಮತ್ತು ನಾನು ಮಂಗಳೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ೧೯೬೮-೭೦ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂಎ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎರಡು ವರ್ಷ ಸಹಪಾಠಿಗಳು .ಮತ್ತೆ ಕಳೆದ ೫೩ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರು .ಅವರ ಈ  ಕೃತಿಗೆ ನನ್ನಿಂದ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಿಸಿದ ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಗೆ ಅಭಿಮಾನದ ವಂದನೆಗಳು." ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":0" /> === '''ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು''' === ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ಕವನ, ಹನಿಕವನ ಹಾಗೂ ಕಥೆ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಥಮ ತಾಲೂಕು ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಂಟನೇ ತಾಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. 2013ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ '''"ಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧು"''' ಬಿರುದು ಪ್ರದಾನವಾಯಿತು. 2013ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ '''ದೆಹಲಿ ಕನ್ನಡಿಗ''' ಪತ್ರಿಕೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ 30ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಸೇವೆಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ '''ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ''' ಕೃತಿಗೆ '''ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಲಭಿಸಿತು. ರಾಜ್ಯ ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ '''ಚುಟುಕು ಭಾರ್ಗವ''' ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಲಯನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗವರ್ನರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ '''ಕೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''ಗಳಿಗೂ ಅವರು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು. === '''ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪನದ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. === '''ನಿಧನ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು 2024ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಡಿ ಎಂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯದ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯರು ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದರು. === '''ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು''' === '''ಕಾವ್ಯ''' * ಪ್ರೇಮಲಹರಿ * ಅಕ್ಷಯ * ಮಾನಸ * ಚಿಲುಮೆ * ಸಿಂಚನ * ತುಂತುರು * ಇನ್ನೂರು ಮುಕ್ತಕಗಳು * ಹೂಮಳೆ * ಐವತ್ತೆಂಟು ಕವನಗಳು '''ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ''' * ಮೃತ್ಯುಂಜಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ * ಮುಗುಳ್ನಗೆ * ಹೂಹಾರ * ತೆರೆದ ಮನ * ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು '''ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ''' * ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ '''ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು''' * ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು * ಕೊರಡು ಕೊನರಿತು * ಮರೀಚಿಕೆ '''ಕಾದಂಬರಿಗಳು''' * ಶಾರದಾ ಕಾದಂಬರಿ * ರಾಗಲೀಲೆ * ಆಟ '''ಆತ್ಮಕಥನ''' * ಬಾಳ ಪಯಣ '''ವಿಮರ್ಶೆ''' * ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡುಗೆ '''ಅನುವಾದ''' * ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣ '''ಛಂದಸ್ಸು''' * ಛಂದಸ್ಸಾರ '''ಸಂಪಾದನೆ''' * '''ಅಬ್ಬಲಿಗೆ''' ಹಾಗೂ '''ಬಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳು''' === '''ಉಲ್ಲೇಖಗಳು''' === # ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜು, ಉಜಿರೆ. ''[https://www.sdmcujire.in/renowned-kannada-writer-prof-n-g-patwardhans-literary-and-personal-contributions-celebrated/ Renowned Kannada Writer Prof. N. G. Patwardhan's Literary and Personal Contributions Celebrated.]'' # ''Daijiworld''. [https://daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=1204156 "Beltangady: Former SDM College principal N G Patwardhan passes away."] # ''ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ'', ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀವನಪರಿಚಯ. tjj55z5ndoo5d0qcmf96ozxlkv9km3s 1376663 1376662 2026-07-12T04:24:38Z Kannadalitfan 100289 ಚಿತ್ರ ಸೇರಿಸಿದೆ 1376663 wikitext text/x-wiki == [[ಚಿತ್ರ:Bala Payana Cover.jpg]]'''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' == '''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' (19 ಜುಲೈ 1943 - 1 ಜುಲೈ 2024), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್''' ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದವರು, ಕನ್ನಡದ ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಅನುವಾದಕ, ಸಂಪಾದಕ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. === '''ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು 1943ರ ಜುಲೈ 19ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮುಂಡಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಗಷ್ಟೇ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ 'ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿ' ಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. === '''ಸಾಹಿತ್ಯಸಾಧನೆ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಅನುವಾದ, ಆತ್ಮಕಥನ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಾವ್ಯಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಪ್ರೇಮಲಹರಿ''', '''ಅಕ್ಷಯ''', '''ಮಾನಸ''', '''ಚಿಲುಮೆ''', '''ಸಿಂಚನ''', '''ತುಂತುರು''', '''ಇನ್ನೂರು ಮುಕ್ತಕಗಳು''', '''ಹೂಮಳೆ''' ಹಾಗೂ '''ಐವತ್ತೆಂಟು ಕವನಗಳು''' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಮೃತ್ಯುಂಜಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ''', '''ಮುಗುಳ್ನಗೆ''', '''ಹೂಹಾರ''', '''ತೆರೆದ ಮನ''', '''ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು''' ಸೇರಿವೆ. ಅವರ '''ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ''' ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನವಾಗಿದ್ದು, '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡುಗೆ''' ವಿಮರ್ಶಾ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. '''ಛಂದಸ್ಸಾರ''' ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. '''ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣ''' ಅವರ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. '''ಅಬ್ಬಲಿಗೆ''' ಹಾಗೂ '''ಬಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳು''' ಅವರ ಸಂಪಾದಿತ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿವೆ. ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು''', '''ಕೊರಡು ಕೊನರಿತು''' ಹಾಗೂ '''ಮರೀಚಿಕೆ''' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. '''ಬಾಳ ಪಯಣ''' ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ '''ಶಾರದಾ ಕಾದಂಬರಿ''', '''ರಾಗಲೀಲೆ''' ಹಾಗೂ '''ಆಟ''' ಸೇರಿವೆ. === '''ಸಾಹಿತ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು, ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವೇದನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿವೆ. '''ರಾಗಲೀಲೆ''' ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದ್ದು, '''ಆಟ''' ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. === ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು === ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥನ "ಬಾಳ ಪಯಣ" ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ವಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ ಅವರು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜೊತೆ ಪ್ರೊ. ಗುಂಡ್ಮಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಐತಾಳ, ಪ್ರೊ. ಲಕ್ಕಪ್ಪ ಗೌಡ ಮೊದಲದವರನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಹಪಾಠಿ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸ್ನೇಹಿತ ಪ್ರೊ. ಬಿ. ವಿವೇಕ ರೈ ಅವರು "ಆಟ" ಕೃತಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ : <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=ಪಟವರ್ಧನ್ |first=ಎನ್. ಜಿ. |title=ಬಾಳ ಪಯಣ |date=2020 |publisher=ಹಂಸಧ್ವನಿ ಪ್ರಕಾಶನ |year=2020 |edition=First |location=ಉಜಿರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ |publication-date=2020 |language=ಕನ್ನಡ}}</ref> "ಪ್ರೊ. ಎನ್ ಜಿ ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ , ಕವಿಗಳಾಗಿ , ಸಣ್ಣಕತೆಗಾರರಾಗಿ , ಪ್ರಬಂಧಕಾರರಾಗಿ ಕನ್ನಡಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ೫೩ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ .ಅವರ  ಹನಿಕವನಗಳು , ಮುಕ್ತಕಗಳು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ . ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನ 'ಬಾಳಪಯಣ' ವನ್ನು ಓದಿ  ನಾನು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ . ಅವರ 'ಶಾರದಾ 'ಕಾದಂಬರಿಯು ಅವರ ಸಮುದಾಯವಾದ  ಕರಾವಳಿ    ಚಿತ್ಪಾವನರ  ಬದುಕಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕಥನ . ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ 'ರಾಗಲೀಲೆ ' ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದೆ .ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಅವನ ಸುತ್ತ ಆವರಿಸುವ ಪ್ರೇಮದ ಸೆಳೆತಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ .ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಂಗೀತಗ್ರಂಥಗಳ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ . ಪ್ರೊ.ಪಟವರ್ಧನ್   ಅವರ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ 'ಆಟ ' ವು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗ .ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಇರುವ ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದೆ . ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟದ ಕಥನ ರೂಪ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು . ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ಸಾಧನಗಳು , ನಿಯಮಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಗಳು , ಒಳಸುಳಿಗಳು , ಆಟಗಾರರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು , ಅಂತಹ ಅಭಿಮಾನಗಳು ಪ್ರೇಮಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದು , ಪ್ರೇಮಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಅಸೂಯೆಗಳ ತಾಕಲಾಟ -ಹೀಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟವು ಬದುಕಿನ ಆಟದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ." <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=ಪಟವರ್ಧನ್ |first=ಎನ್. ಜಿ. |title=ಆಟ |date=2023 |publisher=ವಿಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರಕಾಶನ |year=2023 |edition=1 |location=ಮೈಸೂರು |publication-date=2023 |pages=ಮುನ್ನುಡಿ |language=ಕನ್ನಡ}}</ref> ಮುಂದುವರೆಸಿ, "ಪ್ರೊ. ಎನ್ ಜಿ ಪಟವರ್ಧನ್ ಮತ್ತು ನಾನು ಮಂಗಳೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ೧೯೬೮-೭೦ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂಎ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎರಡು ವರ್ಷ ಸಹಪಾಠಿಗಳು .ಮತ್ತೆ ಕಳೆದ ೫೩ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರು .ಅವರ ಈ  ಕೃತಿಗೆ ನನ್ನಿಂದ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಿಸಿದ ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಗೆ ಅಭಿಮಾನದ ವಂದನೆಗಳು." ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":0" /> === '''ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು''' === ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ಕವನ, ಹನಿಕವನ ಹಾಗೂ ಕಥೆ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಥಮ ತಾಲೂಕು ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಂಟನೇ ತಾಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. 2013ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ '''"ಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧು"''' ಬಿರುದು ಪ್ರದಾನವಾಯಿತು. 2013ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ '''ದೆಹಲಿ ಕನ್ನಡಿಗ''' ಪತ್ರಿಕೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ 30ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಸೇವೆಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ '''ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ''' ಕೃತಿಗೆ '''ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಲಭಿಸಿತು. ರಾಜ್ಯ ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ '''ಚುಟುಕು ಭಾರ್ಗವ''' ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಲಯನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗವರ್ನರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ '''ಕೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''ಗಳಿಗೂ ಅವರು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು. === '''ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪನದ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. === '''ನಿಧನ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು 2024ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಡಿ ಎಂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯದ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯರು ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದರು. === '''ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು''' === '''ಕಾವ್ಯ''' * ಪ್ರೇಮಲಹರಿ * ಅಕ್ಷಯ * ಮಾನಸ * ಚಿಲುಮೆ * ಸಿಂಚನ * ತುಂತುರು * ಇನ್ನೂರು ಮುಕ್ತಕಗಳು * ಹೂಮಳೆ * ಐವತ್ತೆಂಟು ಕವನಗಳು '''ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ''' * ಮೃತ್ಯುಂಜಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ * ಮುಗುಳ್ನಗೆ * ಹೂಹಾರ * ತೆರೆದ ಮನ * ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು '''ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ''' * ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ '''ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು''' * ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು * ಕೊರಡು ಕೊನರಿತು * ಮರೀಚಿಕೆ '''ಕಾದಂಬರಿಗಳು''' * ಶಾರದಾ ಕಾದಂಬರಿ * ರಾಗಲೀಲೆ * ಆಟ '''ಆತ್ಮಕಥನ''' * ಬಾಳ ಪಯಣ '''ವಿಮರ್ಶೆ''' * ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡುಗೆ '''ಅನುವಾದ''' * ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣ '''ಛಂದಸ್ಸು''' * ಛಂದಸ್ಸಾರ '''ಸಂಪಾದನೆ''' * '''ಅಬ್ಬಲಿಗೆ''' ಹಾಗೂ '''ಬಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳು''' === '''ಉಲ್ಲೇಖಗಳು''' === # ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜು, ಉಜಿರೆ. ''[https://www.sdmcujire.in/renowned-kannada-writer-prof-n-g-patwardhans-literary-and-personal-contributions-celebrated/ Renowned Kannada Writer Prof. N. G. Patwardhan's Literary and Personal Contributions Celebrated.]'' # ''Daijiworld''. [https://daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=1204156 "Beltangady: Former SDM College principal N G Patwardhan passes away."] # ''ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ'', ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀವನಪರಿಚಯ. e7p0ocjdvk41qeu0m34ffxxodh2x6yg 1376664 1376663 2026-07-12T04:29:29Z Kannadalitfan 100289 1376664 wikitext text/x-wiki == '''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' == '''ನಾರಾಯಣ ಗೋವಿಂದ ಪಟವರ್ಧನ್''' (19 ಜುಲೈ 1943 - 1 ಜುಲೈ 2024), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್''' ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದವರು, ಕನ್ನಡದ ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಪ್ರಬಂಧಕಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಅನುವಾದಕ, ಸಂಪಾದಕ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. === '''ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು 1943ರ ಜುಲೈ 19ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮುಂಡಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಗಷ್ಟೇ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ 'ಮಂಗಳಗಂಗೋತ್ರಿ' ಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಉಜಿರೆಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿ, ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. === '''ಸಾಹಿತ್ಯಸಾಧನೆ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಅನುವಾದ, ಆತ್ಮಕಥನ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಾವ್ಯಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಪ್ರೇಮಲಹರಿ''', '''ಅಕ್ಷಯ''', '''ಮಾನಸ''', '''ಚಿಲುಮೆ''', '''ಸಿಂಚನ''', '''ತುಂತುರು''', '''ಇನ್ನೂರು ಮುಕ್ತಕಗಳು''', '''ಹೂಮಳೆ''' ಹಾಗೂ '''ಐವತ್ತೆಂಟು ಕವನಗಳು''' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಮೃತ್ಯುಂಜಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ''', '''ಮುಗುಳ್ನಗೆ''', '''ಹೂಹಾರ''', '''ತೆರೆದ ಮನ''', '''ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು''' ಸೇರಿವೆ. ಅವರ '''ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ''' ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನವಾಗಿದ್ದು, '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡುಗೆ''' ವಿಮರ್ಶಾ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. '''ಛಂದಸ್ಸಾರ''' ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. '''ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣ''' ಅವರ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. '''ಅಬ್ಬಲಿಗೆ''' ಹಾಗೂ '''ಬಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳು''' ಅವರ ಸಂಪಾದಿತ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿವೆ. ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ '''ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು''', '''ಕೊರಡು ಕೊನರಿತು''' ಹಾಗೂ '''ಮರೀಚಿಕೆ''' ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. '''ಬಾಳ ಪಯಣ''' ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ '''ಶಾರದಾ ಕಾದಂಬರಿ''', '''ರಾಗಲೀಲೆ''' ಹಾಗೂ '''ಆಟ''' ಸೇರಿವೆ. === '''ಸಾಹಿತ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ''' === [[ಚಿತ್ರ:Bala_Payana_Cover.jpg|right|297x297px]] ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು, ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವೇದನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿವೆ. '''ರಾಗಲೀಲೆ''' ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದ್ದು, '''ಆಟ''' ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. === ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು === ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥನ "ಬಾಳ ಪಯಣ" ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ವಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ ಅವರು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜೊತೆ ಪ್ರೊ. ಗುಂಡ್ಮಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಐತಾಳ, ಪ್ರೊ. ಲಕ್ಕಪ್ಪ ಗೌಡ ಮೊದಲದವರನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಹಪಾಠಿ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಸ್ನೇಹಿತ ಪ್ರೊ. ಬಿ. ವಿವೇಕ ರೈ ಅವರು "ಆಟ" ಕೃತಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ : <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=ಪಟವರ್ಧನ್ |first=ಎನ್. ಜಿ. |title=ಬಾಳ ಪಯಣ |date=2020 |publisher=ಹಂಸಧ್ವನಿ ಪ್ರಕಾಶನ |year=2020 |edition=First |location=ಉಜಿರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ |publication-date=2020 |language=ಕನ್ನಡ}}</ref> "ಪ್ರೊ. ಎನ್ ಜಿ ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ , ಕವಿಗಳಾಗಿ , ಸಣ್ಣಕತೆಗಾರರಾಗಿ , ಪ್ರಬಂಧಕಾರರಾಗಿ ಕನ್ನಡಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ೫೩ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ .ಅವರ  ಹನಿಕವನಗಳು , ಮುಕ್ತಕಗಳು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ . ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನ 'ಬಾಳಪಯಣ' ವನ್ನು ಓದಿ  ನಾನು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ . ಅವರ 'ಶಾರದಾ 'ಕಾದಂಬರಿಯು ಅವರ ಸಮುದಾಯವಾದ  ಕರಾವಳಿ    ಚಿತ್ಪಾವನರ  ಬದುಕಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಕಥನ . ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ 'ರಾಗಲೀಲೆ ' ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದೆ .ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಅವನ ಸುತ್ತ ಆವರಿಸುವ ಪ್ರೇಮದ ಸೆಳೆತಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ .ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಂಗೀತಗ್ರಂಥಗಳ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ . ಪ್ರೊ.ಪಟವರ್ಧನ್   ಅವರ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ 'ಆಟ ' ವು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗ .ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಇರುವ ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯು ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದೆ . ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟದ ಕಥನ ರೂಪ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು . ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ಸಾಧನಗಳು , ನಿಯಮಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಗಳು , ಒಳಸುಳಿಗಳು , ಆಟಗಾರರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು , ಅಂತಹ ಅಭಿಮಾನಗಳು ಪ್ರೇಮಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವುದು , ಪ್ರೇಮಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಅಸೂಯೆಗಳ ತಾಕಲಾಟ -ಹೀಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟವು ಬದುಕಿನ ಆಟದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ." <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=ಪಟವರ್ಧನ್ |first=ಎನ್. ಜಿ. |title=ಆಟ |date=2023 |publisher=ವಿಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರಕಾಶನ |year=2023 |edition=1 |location=ಮೈಸೂರು |publication-date=2023 |pages=ಮುನ್ನುಡಿ |language=ಕನ್ನಡ}}</ref> ಮುಂದುವರೆಸಿ, "ಪ್ರೊ. ಎನ್ ಜಿ ಪಟವರ್ಧನ್ ಮತ್ತು ನಾನು ಮಂಗಳೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ೧೯೬೮-೭೦ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂಎ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎರಡು ವರ್ಷ ಸಹಪಾಠಿಗಳು .ಮತ್ತೆ ಕಳೆದ ೫೩ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರು .ಅವರ ಈ  ಕೃತಿಗೆ ನನ್ನಿಂದ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಿಸಿದ ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಗೆ ಅಭಿಮಾನದ ವಂದನೆಗಳು." ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":0" /> === '''ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು''' === ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ, ಕವನ, ಹನಿಕವನ ಹಾಗೂ ಕಥೆ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಥಮ ತಾಲೂಕು ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಂಟನೇ ತಾಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. 2013ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ '''"ಜ್ಞಾನ ಸಿಂಧು"''' ಬಿರುದು ಪ್ರದಾನವಾಯಿತು. 2013ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ '''ದೆಹಲಿ ಕನ್ನಡಿಗ''' ಪತ್ರಿಕೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ 30ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಸೇವೆಗಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ '''ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ''' ಕೃತಿಗೆ '''ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಲಭಿಸಿತು. ರಾಜ್ಯ ಚುಟುಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ '''ಚುಟುಕು ಭಾರ್ಗವ''' ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಲಯನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗವರ್ನರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ '''ಕೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''ಗಳಿಗೂ ಅವರು ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು. === '''ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾಪನದ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. === '''ನಿಧನ''' === ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರು 2024ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಡಿ ಎಂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಲಯದ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯರು ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದರು. === '''ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು''' === '''ಕಾವ್ಯ''' * ಪ್ರೇಮಲಹರಿ * ಅಕ್ಷಯ * ಮಾನಸ * ಚಿಲುಮೆ * ಸಿಂಚನ * ತುಂತುರು * ಇನ್ನೂರು ಮುಕ್ತಕಗಳು * ಹೂಮಳೆ * ಐವತ್ತೆಂಟು ಕವನಗಳು '''ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂಧ''' * ಮೃತ್ಯುಂಜಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ * ಮುಗುಳ್ನಗೆ * ಹೂಹಾರ * ತೆರೆದ ಮನ * ಅಮೃತಬಳ್ಳಿಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು '''ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಬಂಧ''' * ವಿಚಾರ ವಿಹಾರ '''ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು''' * ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು * ಕೊರಡು ಕೊನರಿತು * ಮರೀಚಿಕೆ '''ಕಾದಂಬರಿಗಳು''' * ಶಾರದಾ ಕಾದಂಬರಿ * ರಾಗಲೀಲೆ * ಆಟ '''ಆತ್ಮಕಥನ''' * ಬಾಳ ಪಯಣ '''ವಿಮರ್ಶೆ''' * ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡುಗೆ '''ಅನುವಾದ''' * ಅದ್ಭುತ ರಾಮಾಯಣ '''ಛಂದಸ್ಸು''' * ಛಂದಸ್ಸಾರ '''ಸಂಪಾದನೆ''' * '''ಅಬ್ಬಲಿಗೆ''' ಹಾಗೂ '''ಬಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿಗಳು''' === '''ಉಲ್ಲೇಖಗಳು''' === # ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜು, ಉಜಿರೆ. ''[https://www.sdmcujire.in/renowned-kannada-writer-prof-n-g-patwardhans-literary-and-personal-contributions-celebrated/ Renowned Kannada Writer Prof. N. G. Patwardhan's Literary and Personal Contributions Celebrated.]'' # ''Daijiworld''. [https://daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=1204156 "Beltangady: Former SDM College principal N G Patwardhan passes away."] # ''ಲೇಖಕರ ಪರಿಚಯ'', ಎನ್. ಜಿ. ಪಟವರ್ಧನ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀವನಪರಿಚಯ. maeyshb9wts5wjq6vrmqv6icupmesga 3 179687 1376649 2026-07-11T21:51:26Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376649 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಹಣಮಯ್ಯ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೨೧, ೧೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) dyw1tm38hoyyk5vx61zail0sha8vkya 0 179688 1376667 2026-07-12T04:55:04Z ThePositiveVibes 87814 ThePositiveVibes [[ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ I]] ಪುಟವನ್ನು [[ಒಂದನೆಯ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: correct name in kannada 1376667 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಒಂದನೆಯ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ]] llh2o6wma8vqm7uufoafh7m4020lpwu 0 179689 1376674 2026-07-12T05:10:51Z ThePositiveVibes 87814 ThePositiveVibes [[ಕ್ಯಾಪ್ಜೆಮಿನೈ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಕ್ಯಾಪ್‌ಜೆಮಿನಿ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: fixed title 1376674 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಕ್ಯಾಪ್‌ಜೆಮಿನಿ]] pdo4njgdope217csfuive8rp9s3oeco 3 179690 1376678 2026-07-12T08:40:33Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376678 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=P N Rithika Gupta}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೧೦, ೧೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) 5j22h7id4w11slri9kzzqr37638rn38 2 179691 1376679 2026-07-12T08:41:32Z P N Rithika Gupta 100481 ಹೊಸ ಪುಟ: ನನ್ನ ಹೆಸರು ರಿತಿಕಾ ಗುಪ್ತ. ನನ್ನ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ 18 ಆಗಸ್ಟ್ 2006. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ನರಸಿಂಹ ಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಚೈತ್ರ ಗುಪ್ತ . ನನಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಅಣ್ಣ ಇದ್ದಾರ... 1376679 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು ರಿತಿಕಾ ಗುಪ್ತ. ನನ್ನ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕ 18 ಆಗಸ್ಟ್ 2006. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ನರಸಿಂಹ ಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಚೈತ್ರ ಗುಪ್ತ . ನನಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಅಣ್ಣ ಇದ್ದಾರೆ ಅವರ ಹೆಸರು ರಿಷಬ್ ಗುಪ್ತ. ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪಯಣ ತೆನಿ ಡಾಟ್ಸ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ ನಾನು ಫ್ರಾಂಕ್ ಕಂಪನಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಗೆ ಸೇರಿ ನರ್ಸರಿಯಿಂದ ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ ತನಕಾ ಅಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದೆ ಹೊಟ್ಟು 14 ವರ್ಷ ಆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ . ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್ಸಿ ಸೈಕಾಲಜಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಕರಕುಶಲ ನೃತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಹ ಸಮಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆತಿವೆ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಗಾರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ಲೈನ್ ತಯಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಗಾರ ಕೊಳಗೇರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಇದೇ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯೇ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರೋಟ್ರಾಕ್ ಲಭ್ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದೇನೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನನ್ನಿಂದಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತದೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಕ್ಲಬ್ನ ಸದಸ್ಯ ಯಾಗಿದ್ದೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಲಬ್ನ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ಸ್ ವಿಭಾಗದ ಸದಸ್ಯ ಆಗಿದ್ದೇನೆ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಹೌಸ್ ಅಗೋ ಲಿಟರೇಚರ್ ವಿನ್ ವಿಲ್ಯು ಕರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಇವುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ತಂಡದೊಂದಿಗಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೌಶಲಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ತ್ರೋಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದೆ ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆಟದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ ಈಗ ಮತ್ತೆ ತ್ರೋಬಾಲ್ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ತ್ರೋಬಾಲ್ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದೇನೆ ಇದಲ್ಲದೆ ಪಾರ್ಟ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಮೆಹೆಂದಿ ಫೇಸ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಲಾಸ್ಪರ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವು ನನಗೆ ಹೊಸದನ್ನು ಕಳಿಸಿದ್ದು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು g6tqej8f6v7xjsip1btjhrrkkvzy7rb 3 179692 1376681 2026-07-12T09:22:58Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376681 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=ಕೆ ಸ್ವಾಮಿ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೫೨, ೧೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) l0jjv9i10xz7rryspa3e8xg5o20wxlc 3 179693 1376682 2026-07-12T10:29:06Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1376682 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Chandu J A}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೯, ೧೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) i6fcbbdfdu1fmibyfoh2rfvk3kq90et