ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 2023 1435035 1371040 2026-10-30T12:52:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435035 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Google Inc. | logo = [[File:Google 2015 logo.svg|frameless|alt=Google Logo]] | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ | tradedamgmw6k5 _as = {{NASDAQ|GOOG}}<br>[[NASDAQ-100|NASDAQ-100 Component]]<br>[[S&P 500|S&P 500 Component]] | industry = [[Internet]]<br>Computer [[software]]<br>[[Telecoms equipment]] | foundation = [[Menlo Park, California]]<br>({{Start date|1998|09|4}})<!-- Do not change this to September 27: every year they celebrate at a different date, but the company was founded on September 4. Also, do not add that it is x years old as Google is, obviously, not a human and therefore the age is not very relevant. --><ref>{{cite web|title=Company|url=http://www.google.com/intl/en/about/corporate/company/|publisher=Google|accessdate=August 31, 2011|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 17, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141117163856/http://www.google.com/intl/en/about/corporate/company/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last=Claburn|first=Thomas|title=Google Founded By Sergey Brin, Larry Page... And Hubert Chang?!?|url=http://www.informationweek.com/news/internet/google/210603678|publisher=InformationWeek|accessdate=August 31, 2011|archive-date=ಜನವರಿ 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107054232/https://www.informationweek.com/404.asp|url-status=dead}}</ref> | founder = {{#property:p112}} | location_city = {{#property:p159}}, [[Mountain View, California]], U.S.<ref>{{cite web|url=http://www.google.com/about/jobs/locations/ |title=Locations - Google Jobs |publisher=Google.com |date= |accessdate=2013-09-27}}</ref> | location_country | area_served = Worldwide | key_people = [[ಎರಿಕ್ ಶ್ಮಿಟ್]]<br>([[Chairman|Executive Chairman]])<br>[[ಲ್ಯಾರಿ ಪೇಜ್]]<br>(Co-founder & [[CEO]])<br>[[ಸೆರ್ಗೆ ಬ್ರಿನ್]] (Co-founder) | products = ''See'' [[list of Google products]] | revenue = {{Increase}} US$ 50.18&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K">{{cite web|url=http://edgar.secdatabase.com/1404/119312513028362/filing-main.htm |title=Google Inc, Form 10-K, Annual Report, Filing Date Jan 29, 2013 |publisher=secdatabase.com |accessdate =Mar 8, 2013}}</ref> | operating_income = {{Increase}} US$ 12.76&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K"/> | net_income = {{Increase}} US$ 10.74&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K"/> | assets = {{Increase}} US$ 93.80&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K"/> | equity = {{Increase}} US$ 71.72&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K"/> | num_employees = 46,421 <small>(Q3 2013)</small><ref name= 10K>{{cite web| url= http://investor.google.com/financial/tables.html |title=Google's Income Statement Information | publisher = Google}}</ref> | subsid = {{#property:p355}} | homepage = {{URL|https://www.google.com}} | intl = yes | footnotes =<ref name="form 10-k">{{cite web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1288776/000119312511032930/d10k.htm |title=Form 10-K |publisher=U.S. Securities and Exchange Commission |year=2010 |location=Washington, D.C. |at=Part II, Item 6 |accessdate=June 29, 2011}}</ref> }} '''ಗೂಗಲ್''' ಇಂಕ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹುಡುಕಾಟ, ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಜಾಹೀರಾತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದರ ಲಾಭ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಡ್ ವರ್ಡ್ಸ್ ನಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಅವರು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಲ್ಯಾರಿ ಪೇಜ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜೆ ಬ್ರಿನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವರು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು 16 ರಷ್ಟು ಸ್ವಂತ. ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 1998 ರಂದು ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿ ಗೂಗಲ್ ಸಂಘಟಿತ. ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಸ್ಟ್ 19, 2004 ರಂದು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಧ್ಯೇಯವು "ವಿಶ್ವದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಘಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಡಲು", ಮತ್ತು ಅದರ ಅನಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ "ದುಷ್ಟ ಬೇಡಿ" ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. 2006ರಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮೌಂಟನ್‌ವ್ಯೂ‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ತೆರಳಿದರು. ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸ್ವಾಧೀನಗಳು, ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಮೀರಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಂದು ಸರಣಿ ಹಾಕಿತು. ಇದು ಇಮೇಲ್, ಒಂದು ಆಫೀಸ್ ಸೂಟ್, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್, ಸಂಘಟಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟೆಂಟ್ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿವೆ. ಕಂಪನಿ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಒಂದು Chromebook ಎಂದು ನೆಟ್ಬುಕ್ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಮಾದರಿ ಬ್ರೌಸರ್ ಕೇವಲ ಗೂಗಲ್ ಕ್ರೋಮ್ ಒಎಸ್ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೂಗಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಯಂತ್ರಾಂಶ ನೊಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಉನ್ನತ ನೆಕ್ಸಸ್ ಸಾಧನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ತಯಾರಕರೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರರು ಮತ್ತು ಮೇ 2012 ರಲ್ಲಿ ಮೊಟೊರೊಲಾ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒಂದು ಗೂಗಲ್ ಫೈಬರ್ ಬ್ರಾಡ್ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೇವೆ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ನಿಗಮದ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ದಶಮಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಿಲಿಯನ್ ಸರ್ವರ್ಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡಲು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬಳಕೆದಾರ ರಚಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶದ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೇಲೆ ಹುಡುಕಾಟ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಪೇಟಬೈಟ್ಗಳು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲು. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂದರ್ಶಿತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ಅಲೆಕ್ಸಾ ಪಟ್ಟಿ google.com ರಲ್ಲಿ. ಟಾಪ್ ನೂರು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳು ಆಕೃತಿ, ಹಲವಾರು ಗೂಗಲ್ ಸೈಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಂತಹ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಗರ್ ಹಲವಾರು ಇತರ ಗೂಗಲ್ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಾಣಗಳು ಹಾಗೆ. ಗೂಗಲ್ BrandZ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ, ಸೆನ್ಸಾರ್ಶಿಪ್, ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಟೀಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ www.ಗೂಗಲ್.com ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವೀಣ್ ಪಟೇಲ್ ಎಂಬುವವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. == ಗೂಗಲ್ ಇತಿಹಾಸ == ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಲ್ಯಾರಿ ಪೇಜ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜೆ ಬ್ರಿನ್ ಎಂಬ ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲವಾಗಿದೆ. ಇವರ ಈ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ 2002 ರ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಹುಡುಕಾಟ ಪದಗಳನ್ನು ಪುಟ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಎಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾನ, ಎರಡು ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಈ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪೇಜ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು; ಇದು ಪುಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಒಂದು ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಪುಟಗಳು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು, ಮೂಲ ಸೈಟ್ ಮರಳಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಬಿನ್ ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ IDD ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳು ನಿಂದ "ರಾಂಕ್ ಡೆಕ್ಸ್" ಎಂಬ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಈಗಾಗಲೇ ಸೈಟ್ ಅಂಕ ಮತ್ತು ಪುಟ ಶ್ರೇಣೀಕೃತವಾಗಲು ಇದೇ ತಂತ್ರ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ, 1996 ರಿಂದ, ಆಗಿತ್ತು. ಲಿ ಚೀನಾ ರಲ್ಲಿ ಬೈದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ ರಾಂಕ್ ಡೆಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಂತರ ಪೇಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಸೈಟ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಕ್ಲಿಂಕ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಏಕೆಂದರೆ ಪೇಜ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿನ್ ಮೂಲತಃ, ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್ "ಬ್ಯಾಕ್ರಬ್" ಅಡ್ಡಹೆಸರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವರು "ಗೂಗಾಲ್" ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಪದದ ತಪ್ಪು ಹುಟ್ಟಿದೆ, ಗೂಗಲ್ಗೆ ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ, ಗೂಗಲ್ ಡೊಮೇನ್ಗಳ google.stanford.edu ಮತ್ತು z.stanford.edu ಜೊತೆ, ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಗೂಗಲ್ ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 1997 ರಂದು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 1998 ರಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಯಿತು. ಇದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು ಒಂದು ಸ್ನೇಹಿತನ (ಸೂಸನ್ Wojcicki) ಮೆನ್ಲೋ ಪಾರ್ಕ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಗ್ಯಾರೇಜ್. ಕ್ರೆಗ್ ಸಿಲ್ವರ್ಸ್ಟೇನ್ ಸ್ಟಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ಒಂದು ಸಹವರ್ತಿ ಪಿಎಚ್ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಮೊದಲ ಉದ್ಯೋಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡನು.<ref>{{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X|issn=0169-7552|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150927004511/http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|archivedate=2015-09-27|access-date=2019-12-17|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }}</ref> ಮೇ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಗೆ ಮಾಸಿಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಶಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಶತಕೋಟಿ, ಮೇ 2010 ರಿಂದ 8.4 ಪ್ರತಿಶತ ಏರಿಕೆ (931 ಮಿಲಿಯನ್) ಮೀರಿಸಿತು. ಜನವರಿ 2013 ರಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್, 2012 ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ $ 50 ಬಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿದ ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ $ 38 ಬಿಲಿಯನ್ ತಮ್ಮ 2011 ಒಟ್ಟು ಅಗ್ರ ಕಂಪನಿಯು ಈ ಸಾಧನೆ ತಲುಪಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ. === ''ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ :-'' === ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್. === ''ಸ್ಥಾಪನೆ :-'' === ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೯೮ === ''ಸ್ಥಾಪಕರು :-'' === ಲಾರಿ ಪೇಜ್, ಸರ್ ಜೇ ಬ್ರಿನ್ ಈತ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಮಾಚ್೯ 26, 1973ರಂದು. ಈತ ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ ಜಾಲ ಉದ್ಯಮಿ. ಇವರು ೧೯೯೮ರ ಸಪ್ಟೇಮರ್ ೪ರಂದು ಗೂಗಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. === ''ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು :-'' === ೫೩೫೪೬(೨೦೧೨/೪) ==ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು== ===ಶೋಧಕ ಯಂತ್ರ=== ಗೂಗಲ್ ಹುಡುಕಾಟ, ಅಂತರಜಾಲ ಹುಡುಕಾಟ ಯಂತ್ರ, ಕಂಪನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಕಾಮ್ಸ್ಕೋರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಕಾರ, ಗೂಗಲ್ 65.6% ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಅವರು ಕೀವರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಆಸೆ ಮಾಹಿತಿ ಹುಡುಕಬಹುದು ಆದ್ದರಿಂದ ಗೂಗಲ್ ಸೂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ವೆಬ್ ಪುಟಗಳ ಶತಕೋಟಿ. ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾದನು. 2003 ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ತನ್ನ ಸೈಟ್ ವಿಷಯವನ್ನು Google ನ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯವನ್ನು ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಗೂಗಲ್ನ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನೆವಾಡಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ವಿ ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕರ್ ವಿ ಗೂಗಲ್ ಗೂಗಲ್ ಪರವಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ 2600: ಹ್ಯಾಕರ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ ವೆಬ್ ದೈತ್ಯ ಹೊಸ ತ್ವರಿತ ಹುಡುಕಾಟ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಅನೂಶೋಧಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಗೂಗಲ್ ವಾಚ್ ಅವರು ಹೊಸ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಸೈಟ್ಗಳು ಭೇದಭಾವವನ್ನು ಎಂದು, ಗೂಗಲ್ ಪೇಜ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಕ್ರಮಾವಳಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೈಟ್ ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ (NSA) ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ (CIA) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಟೀಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯು, ಮೂಲ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಒಂದು ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್, ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಹುಡುಕು ಸೈಟ್, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸೇರಿದಂತೆ, ಜೊತೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿತು. 2006 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯ ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಇದು ಗೂಗಲ್ ವೀಡಿಯೊ, ಹುಡುಕು, ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು. ಗೂಗಲ್ ಸೇವೆಯ ಹುಡುಕಾಟ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಪರದೆಯಿಂದ 2009 ರಲ್ಲಿ, ಆದರೆ, ಗೂಗಲ್ ವೀಡಿಯೊ ಅಪ್ಲೋಡ್ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್, ಒಬ್ಬರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಡತಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬಳಸುವ ಎ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಹುಡುಕಾಟ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆದರೆ ಇದು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಹುಡುಕಾಟ ಗೂಗಲ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಗೂಗಲ್ ಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು, ರಚಿಸಲು ಟ್ರೇಡ್ಮಾರ್ಕ್ ಆಫೀಸ್ ತನ್ನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹುಡುಕು ಸೇವೆಗಳು ಗೂಗಲ್ ಆತಿಥೇಯರು ಒಂದು ಗೂಗಲ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ಕಂಪನಿ ಅವಕಾಶ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಒಳಗೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಸೀಮಿತ ಮುನ್ನೋಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಲೇಖಕರು ಗಿಲ್ಡ್, 8,000 ಅಮೇರಿಕಾದ ಲೇಖಕರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಎ ಗುಂಪು, ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು 2005 ರ ಗೂಗಲ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎ ಕ್ಲಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿತು. ಗೂಗಲ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಗ್ಗೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನ್ವಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನುಸರಣೆ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಗೂಗಲ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದ, ಬ್ರಿಟನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಿಂದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ತನ್ನ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು 2009 ರಲ್ಲಿ ಎ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ.. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ದತ್ತಸಂಚಯದಿಂದ ಲಾ ಮಾರ್ಟಿನೇರ್ (ಎಡಿಶನ್ಸ್ ಡು ಸೆವಿಲ್) ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ಕೇಳುವ, 2009 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಳ್ವಿಕೆ. Amazon.com ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ 21, 2010 ರಂದು, ಹೊಸದಾಗಿ ಬಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, Google ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ಚಿಕ್ಕಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ತನ್ನ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೆಬ್ ಹುಡುಕಾಟ ಇನ್ನೂ ಜುಲೈ 23, 2010 ರಂದು, ಪುಟ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾಚ್ ಕಂಡುಬರುವ ಸಹ, ಕೆಲವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪದಗಳನ್ನು ನಿಘಂಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ವೆಬ್ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಗೂಗಲ್ನ ಗಣನೆಯು ಬಹುಶಃ ಸ್ಪನ್ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು N-ಗ್ರಾಂ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಅಧಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುವ, ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲತಾಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲ]] 5dyicnvk1vd48m69w9ajdzsxvbm2d9q 0 7861 1435187 1350664 2026-10-31T10:55:19Z ~2026-58020-99 102857 /* */ 1435187 wikitext text/x-wiki "ದುರ್ಗಸಿಂಹ " [[ಹಳಗನ್ನಡ|ಹಳಗನ್ನಡದ]] ಪ್ರಮುಖ [[ಕವಿ|ಕವಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬನು]]. ಈತನ ಕಾಲ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ.[[೧೦೩೦]] ಎಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. '''ಕರ್ಣಾಟ ಪಂಚತಂತ್ರ''' - ದುರ್ಗಸಿಂಹ ರಚಿಸಿದ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ [[ಚಂಪೂ|ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯ.]]ಗದ್ಯ ಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಗ್ರಂಥ. ಚಾಲುಕ್ಯ ಜಯಸಿಂಹ ಬಳಿ ದಂಡನಾಯಕನೂ,ಸಂಧಿವಿಗ್ರಿಹಿಯೂ ಆಗಿದನು ವಸುಭಾಗಭಟ್ಟನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಪಂಚತಂತ್ರ ವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದವನು.ಇವನ ಗುರು ಶಂಕರಭಟ್ಟ.ಈತ ಇದ್ದದ್ದು ಕಿಸುನಾಡಿನ ಸಯ್ಯಡಿ ಎಂಬ ಅಗ್ರಹಾರದಲ್ಲಿ.ಈತ ತನ್ನ ಪ್ರಭವಿನ ಆಣತಿಯಂತೆ ಹರಿಹರ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.ಇದು ಐದು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬೋಧಿಸುವ ಚಂಪು ಕಾವ್ಯ ಪಂಚತಂತ್ರ. ==ಬಾಲ್ಯ== ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳ ಕಿಸುಕಾಡನಾಡು. ಈತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ದುರ್ಗಮಯ್ಯನ ಮೊಮ್ಮಗ. ಕಮ್ಮೆ ಕುಲದ ಸ್ಮಾರ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ಗೌತಮ ಗೋತ್ರದವ. ತಂದೆ ಈಶ್ವರಾಚಾರ್ಯ, ತಾಯಿ ರೇವಾಂಬಿಕೆ. ಗುರು ಮಹಾಯೋಗಿ ಶಂಕರಭಟ್ಟ. ಜಗದೇಕಮಲ್ಲನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬಾತ ತನಗೆ ಸಂಧಿವಿಗ್ರಹಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಕೊಡಿಸಿದನೆಂದು ಈತನೇ ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ದುರ್ಗಸಿಂಹ ರಾಜತಂತ್ರ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ರಾಜ ಜಗದೇಕಮಲ್ಲನ ಆಣತಿಯಂತೆ ತಾನು ಸೈಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಹರಭವನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿರುವುದಾಗಿಯೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ==ಕಾವ್ಯ== ಈತನ ಪಂಚತಂತ್ರ ಚಂಪೂರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಐದು ತಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ತಂತ್ರಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯವಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೇದ ಪ್ರಕರಣವಿದೆ, ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯಾವರ್ಣನೆ, ಮೂರನೆಯದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಪ್ರಕರಣ,ನಾಲ್ಕನೆಯದರಲ್ಲಿ ವಂಚನಾ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತೆ ಐದನೆಯರದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರಕಾರ್ಯ ವರ್ಣನೆ ಇವೆ. ಒಂದನೆಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಗೂ ಸಿಂಹಕ್ಕೂ ಉಂಟಾದ ಗೆಳೆತನವನ್ನು ನರಿ ಮುರಿದ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಬ್ಬ ಮುಂಗುಸಿಯನ್ನು ಕೊಂದ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಮೂರನೆಯದರಲ್ಲಿ ಕಾಗೆಗಳು ಗೂಬೆಗಳ ಗುಹೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಕಥೆಯನ್ನೂ ನಾಲ್ಕನೆಯದರಲ್ಲಿ ಕಪಿ ಮೊಸಳೆಯನ್ನು ವಂಚಿಸಿದ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಐದನೆಯದರಲ್ಲಿ ಕಾಗೆ, ಆಮೆ, ಸಾರಂಗ ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳ ಸ್ನೇಹದ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಾವ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕವಿ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸರಸ್ವತಿ ಚಂದ್ರ ಮನ್ಮಥ ಸೂರ್ಯ ವಿನಾಯಕ ದುರ್ಗಿಯರನ್ನೂ ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅನಂತರ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ವ್ಯಾಸ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರಕಾರರು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಡಿಸಿದ ನೀತಿವಿದನಾದ ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತ-ಇವರುಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಗುಣಾಢ್ಯ ವರರುಚಿ ಕಾಳಿದಾಸ ಬಾಣ ಭಾರವಿ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಕøತ ಕವಿಗಳನ್ನೂ ಶ್ರೀವಿಜಯ ಕನ್ನಮಯ್ಯ ಚಂದ್ರ ಪೊನ್ನ ಪಂಪ ಗಜಾಂಕುಶ ಕವಿತಾ ವಿಲಸ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ರೀ ಮಾದಿರಾಜ ಮುನಿಪುಂಗವರು ತನ್ನ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಟ್ಟರೆಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 457 ಪದ್ಯಗಳೂ 230 ಶ್ಲೋಕಗಳೂ 48 ಉಪಕಥೆಗಳೂ ಇವೆ. ಚಂಪೂ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಥೆಗಳು ಮೃಗಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು. ಇವು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿರುವುವಲ್ಲದೆ ರಾಜನೀತಿ ವ್ಯವಹಾರ ನೀತಿಗಳನ್ನೂ ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಕವಿ ಸೊಗಸಾದ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಗಾದೆಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕಥೆಗಳು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕೆರೆಳಿಸುವಂತಿದ್ದು ಅಬಾಲವೃದ್ಧರಿಗೂ ಮನರಂಜಕವಾಗಿವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಸಿಂಹ ಒಬ್ಬನಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅನಾಮಿಕ ಕವಿಯೊಬ್ಬನ ಪದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಮಹಾಕವಿಗಳೊಡನೆ ಹೆಸರಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತಿ ಸುಧಾರ್ಣವವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಈತನ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ ಬರೆದಿರುವುದು ಈತನ ವಿದ್ವತ್ತಿಗೂ ಈತನಿಗಿದ್ದ ಕೀರ್ತಿಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಾಜತಂತ್ರವನ್ನೂ ವ್ಯವಹಾರ ನೀತಿಯನ್ನೂ ಬೋಧಿಸಲು ಹೊರಟ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಸಿಂಹ ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗ ಎನ್ನಬಹುದು. <ref>[https://kn.wikisource.org/s/6vv ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ದುರ್ಗಸಿಂಹ]</ref> ==ಕೃತಿಗಳು== * ಕರ್ಣಾಟಕ ಪಂಚತಂತ್ರ {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು vgjuhbtscyj BBS gykcgf NV z bxs t DJ it oh/ cucumbers social Segundo ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ದುರ್ಗಸಿಂಹ}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಳಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] 4xd41ukef1kp8z6o9xjaanfekrifjuk 0 8504 1435041 1357776 2026-10-30T13:36:24Z ~2026-57616-50 102839 ಹಿಕ್ಕನಗುತ್ತಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಠವೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸಂಸ್ಥಾನ ವಿರಕ್ತ ಮಠ.30 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮಠವು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು/ ಪೀಠಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಶ್ರೀ ಮ.ನಿ.ಪ್ರ. ಪ್ರಭುಲಿಂಗ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು.ಭವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಅನ್ನ, ಅಕ್ಷರ, ಅರಿವು, ಕಲ್ಲಿನಡಿಯಲಿ ಕೈಲಾಸವಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಠದ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳೆರಡು, ಒಂದು ಶ್ರೀ ಮಠದ ಪೂಜ್ಯರ ತಪ:ಶಕ್ತಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸದ್ಭಕ್ತರ ಭಕ್ತಿ, ಇದುವೇ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಠದ ಭವ್ಯ ಪರಂಪರೆ. ಜಾತ್ಯತೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ತತ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ .ಈ ಪ್ 1435041 wikitext text/x-wiki '''ಮಠ'''ವು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು [[ಜೈನ ಧರ್ಮ]]ದ [[ವಿರಕ್ತಗೃಹ|ಸಂನ್ಯಾಸ ಸಂಬಂಧಿ]] ಮತ್ತು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದ. ಮಠವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಆಶ್ರಮ]]ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಶ್ರೇಣೀಕೃತ, ಮತ್ತು ನಿಯಮಾಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಠವು [[ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ]] ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ]]ರು ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. [[Image:Ramakrishna Belur Math, Howrah.jpg|thumb|[[Ramakrishna]] [[Belur Math]], [[Howrah]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]].]] [[Image:Vidyashankara Temple at Shringeri.jpg|thumb| Vidyashankara temple ({{lang-kn|ವಿದ್ಯಾಶಂಕರ ದೇವಸ್ಥಾನ}}, {{lang-sa|विद्याशंकर मंदिर}}) at Sringeri Sharada Peetham, [[Sringeri]], Karnataka.]] [[Image:Interiors of Shree Kashi Math Walkeshwar.JPG|200px|thumb|right|'''''Kashi Math, Walkeshwar branch, Mumbai'''''.]] ==ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಷ್ಟಮಠಗಳು== {{colbegin|3}} # [[ಪೇಜಾವರ ಮಠ]] # [[ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠ|ಕೃಷ್ಣಪುರ ಮಠ]] # [[ಆದ್ಮರು ಮಠ]] # [[ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ|ಪುತ್ತಿಗಿ ಮಠ]] # ಪಾಲಿಮರ್ ಮಠ # ಕೊಹಿನೂರ್ ಮಠ # ಶಿರೂರ್ ಮಠ # ಸೋದೆ ಮಠ == ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಜೈನರ ಮಠಗಳು== # [[ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ|ಶ್ರವಣ ಬೆಳಗೋಳ]] # [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ|ಮೂಡುಬಿದ್ರೆ]] # ಕನಕಗಿರಿ ಜೈನ ಮಠ # ಉಂಬಾಜ್ # ಕಾರ್ಕಳ # ಅಮಿನಾಬಾವಿ # ಕಂಬದ ಹಳ್ಳಿ # ಸೊಂದ ಜೈನ ಮಠ # ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ ಜೈನ ಮಠ == ದ್ವೇತ ಮಠಗಳು== # ಉತ್ತರಾದಿ ಮಠ # ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ಮಠ # ಸೋಸಲೆ ವ್ಯಾಸರಾಜ ಮಠ == ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಮಠಗಳು== # ಯದುಗಿರಿ ಯತಿರಾಜ ಮಠ # ಗೌದಿಯಮಠ # ನರಸಿಂಗ ಚೈತನ್ಯ ಮಠ ==ಸರಸ್ವತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಠಗಳು== # ಕಾಶಿ ಮಠ, ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ್, ಮುಂಬಯ್ # ಕಾಶಿ ಮಠ, ವಾರಣಾಸಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ # ಗೋರಕ್ ನಾಥ್ ಮಠ, ಗೋವಾ # ಚೈತ್ರಾಪುರ ಮಠ, ಶಿರಾಲಿ ==ಇತರೇ ಮಠಗಳು== #ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸಂಸ್ಥಾನ ವಿರಕ್ತಮಠ ಹಿಕ್ಕನಗುತ್ತಿ # ರಾಮಕೃಷ್ಣಮಠ # ಶ್ರೀ ರಾಮದಾಸ ಮಠ {{colend|2}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ekjkz0pcm5lv9sovukv6p8sgvynwfev 0 21283 1435135 1358100 2026-10-31T08:43:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435135 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಮನ್ನಾ ಡೆ | image = Manna_Dey.jpg | caption = 2004 ರಲ್ಲಿ, ''ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ''ದ ''ಡಿ. ಲಿಟ್. ಪುರಸ್ಕಾರ'' ಪಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಾ ಡೆ | image_size = 200px | background = solo_singer | birth_name = ಪ್ರಬೋಧ ಚಂದ್ರ ಡೇ | alias = ಮನ್ನಾ ಡೇ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1919|5|1}} | birth_place =[[ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ]], [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]] (now&nbsp;[[ಭಾರತ]]) | death_date = ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪, ೨೦೧೩ | death_place = ಬೆಂಗಳೂರು | residence = Bangalore, Karnataka, India | instrument = Vocalist | genre = [[Playback singing]] | occupation = ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ | years_active = 1929&ndash;2010 | website = {{url|http://www.mannadey.in}} }}[[ಚಿತ್ರ:Mannada.jpg|thumb|right|180px|'ಮನ್ನಾ ಡೆ']] [[ಚಿತ್ರ:Mannada two.jpg|thumb|right|250px|ಮನ್ನಾಡೆ ಅವರಿಗೆ ''ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ'' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ]] ಪ್ರಬೋಧ ಚಂದ್ರ ದೇ ([[ಅಸ್ಸಾಮಿ|ಅಹೋಮಿಯಾ]]: মান্না দে "ಮನ್ನಾ ದೇ"; ಮೇ ೧, ೧೯೧೯ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ ೨೦೧೩) ''ಮನ್ನಾ ದೇ'' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ೧೯೬೦-೭೦ ರ ದಶಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹಿಂದಿ, ಬಂಗಾಳೀ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಧುರಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮನ್ನಾಡೆಯವರ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಮನ್ನಾಡೆ, ನಮಗೆ ಫಕ್ಕನೆ ನೆನೆಪಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗಿನಕಾಲದಲ್ಲಿ ’ಮುಖೇಶ್’, ಒಂದು ಶೈಲಿಯ ಗಾಯಕರು. ’ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿ,’ ಇನ್ನೊಂದು ತರಹ. ಮತ್ತೆ ’ಮನ್ನಾಡೆ’, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಜಾಡನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ, ’ಏ ಭಾಯ್ ಝರ ದೇಖ್ ಕೆ ಚಲೊ’, ಗೀತೆ, ರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ರವರ ಕಾಲದ್ದು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮನ್ನಾಡೆ ಹಾಡಿದ ರೀತಿ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವಾದದ್ದು. ಆ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಭಾವನೆ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ, ರಾಜಕಪೂರ್ ರವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತುಂಬು-ಪೋಷಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಆ ಹಾಡು ಅವರಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಹಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇನೋ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಭಾವ ಆ ಗೀತೆಯಲ್ಲಡಗಿದೆ. ’ಪಡೋಸನ್’ ಚಿತ್ರದ ’ಏಕ್ ಚತುರ ನಾರ್,’ ’ಆಶೀರ್ವಾದ್’ ಚಿತ್ರದ ’ಪೂಛೋನ ಕೈಸೆ’, ಮತ್ತು ’ಯೆ ಮೆರೆ ಪ್ಯಾರ ವತನ್’ ’ಯೇ ದೋಸ್ತಿ, ಹಮ್ ನಹಿ ಛೋಡೇಂಗೆ’, ಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಹಿಂದಿಚಿತ್ರದ-ಸಿನಿ-ರಸಿಕರ ಮನವನ್ನು ತಣಿಸಿದ ’ಮನ್ನಾಡೆ’ ಯವರಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿ, ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಮ. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಳೆಯರ ಮುಂದೆ ಬೆಂಚಿನ ಮಣೆಯನ್ನು ಕುಟ್ಟಿ, ಧ್ವನಿಹೊರಡಿಸಿ ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಲ್ಕತ್ತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಕಾಲೇಜ್, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಅಂತರ ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ೩ ವರ್ಷ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬೊಂಬಾಯಿನ ’ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರರಂಗ’ದಲ್ಲಿ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅನೇಕ ನಟರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಸಂಗೀತಗಾರರು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಚಂದ್ರ ಡೇ. ಅವರು, ಆಗಿನ (K. C. De), ಮೇರು ಸಂಗೀತಕಾರರನ್ನು ಮನ್ನಾಡೆ ಯವರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ’ಉಸ್ತಾದ್ ದಬೀರ್ ಖಾನ್’, ’ಉಸ್ತಾದ್ ಅಮ ನ್ ಆಲಿ ಖಾನ್’, ’ಉಸ್ತಾದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹ್ಮಾನ್ ಖಾನ್’, ಮುಂತಾದವರು. ಇಂತಹ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಗುರುಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಂಠಶ್ರೀಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಚಿತ್ರ ರಸಿಕರ ಮನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ==ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗೀತೆ ಹಾಗು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಂಟು== ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಉದಯಕುಮಾರ್, ಜಯಂತಿ ನಟಿಸಿದ [[ಕಲಾವತಿ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕವಿ ಕುವೆಂಪು ವಿರಚಿತ 'ಕುಹೂ ಕುಹೂ ಎನ್ನುತ ಹಾಡುವ ಕಿನ್ನರ ಕಂಠದ ಕೋಗಿಲೆಯೇ' ಕವಿತೆಯನ್ನು ಜಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟೇಶ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಈಗಲು ಸಹ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಈ ಗೀತೆ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ೬೦-೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಮನ್ನಾಡೇ- ‘ಜಯತೆ ಜಯತೆ…’ ಸೇರಿದಂತೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ‘ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ’ ಚಿತ್ರದ ‘ಜಗವಿದು ಸೋಜಿಗ’, ‘ನೀರೆ ನೀನು ಬಾರೆ’, ಕಲಾವತಿ ಚಿತ್ರದ ‘ಕುಹು ಕುಹೂ ಎನ್ನುತ ಹಾಡುವ…’ (ರಚನೆ: ಕುವೆಂಪು), ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಚಿತ್ರದ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳು.ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ನಿವಾಸಿ ಮನ್ನಾಡೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕನ್ನಡದ ಗಾಯಕಿ ದಿವ್ಯಾ ರಾಘವನ್ ಜೊತೆ ದುಬೈ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ== ಮನ್ನಾಡೆಯವರು ಬೊಂಬಾಯಿನ, ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದ್ದು, ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ’ತಮನ್ನಾ’ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದ, ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ, 'ಕೆ.ಸಿ.ಡೇ' ರವರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ, ಆ ದಿನಗಳ ಮೇರು ಸಂಗೀತಜ್ಞೆ, ''ಸುರೈಯ'' ಜೊತೆ ಹಾಡಿದರು. ಆ ಚಿತ್ರದ ಗೀತೆಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದವು. ’ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿ’, ’ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್’ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಾರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅಪವಾದವಿತ್ತು. ಒಟ್ಟು ಹಾಡಿದ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ೩,೫೦೦ ಕ್ಕು ಮಿಗಿಲು. ’ಬಂಗಾಳಿ’, ’ಮರಾಠಿ’, ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ’'ಚೆಮ್ಮೀನ್'’ನಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಒಂದು ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. * ’ತಮನ್ನ’ (೧೯೪೨) * ’ರಾಮರಾಜ್ಯ’ (೧೯೪೩) * ’ಜ್ವಾರ್ ಭಾಟ’ (೧೯೪೪) * ’ಕವಿತ’ (೧೯೪೪) * ’ಮಹಾಕವಿ ಕಾಲಿದಾಸ್’ (೧೯೪೪) * ’ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ’ (೧೯೪೫) * ’ಪ್ರಭು ಕ ಘರ್’ (೧೯೪೬) * ’ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ (೧೯೪೬) * ’ಗೀತ್ ಗೊಬಿಂದ್’ (೧೯೪೭) * ’ಆವಾರ’ (೧೯೫೧) * ’ದೊ ಬಿಘ’ ಝಮೀನ್ (೧೯೫೩) * ’ಹಮ್ ದರ್ದ್’ (೧೯೫೩) * ’ಪರಿನೀತ’ (೧೯೫೩) * ’ಚಿತ್ರಾಂಗದ’ (೧೯೫೩) * ’ಬೂಟ್ ಫಾಲಿಶ್’ (೧೯೫೪) * ’ಶ್ರೀ ೪೨೦ (೧೯೫೫) * ’ಕಾಬುಲಿವಾಲ’ (೧೯೬೧) * ’ವಕ್ತ್’ (೧೯೬೫) * ’ಲವ್ ಇನ್ ಟೊಕಿಯೊ’ (೧೯೬೬) * ’ತೀಸ್ರಿ ಕಸಮ್’ (೧೯೬೬) * ’ಪ್ಯಾರ್ ಕಿಯೆ ಜಾ’ (೧೯೬೬) * ’ಉಪ್ ಕಾರ್’ (೧೯೬೭) * ’ರಾತ್ ಔರ್ ದಿನ್’ (೧೯೬೭) * ’ಆಮ್ನೆ ಸಾಮ್ನೆ’ (೧೯೬೭) * ’ಪಾಲ್ಕಿ’ * ’ನವಾಬ್ ಸಿರಾಜ್ ದೌಲ’ * ’ಬೂಂದ್ ಜೊ ಬನ್ ಗಯ ಮೋತಿ’ (೧೯೬೭) * ’ಫಡೊಸನ್’ (೧೯೬೮) * ’ಮೇರೆ ಹುಝೂರ್’ (೧೯೬೮) * ’ನೀಲ್ ಕಮಲ್’ (೧೯೬೮) * ’ರ‍ಾಮ್ ಔರ್ ರ‍ಹೀಮ್’ (೧೯೬೮) * ’ಏಕ್ ಫೂಲ್ ದೊ ಮಾಲಿ’ (೧೯೬೯) * ’ಚಂದಾ ಔರ್ ಬಿಜ್ಲಿ’ (೧೯೬೯) * ’ಜ್ಯೋತಿ’ (೧೯೬೯) * ’ಮೇರೆ ನಾಮ್ ಜೋಕರ್’ (೧೯೭೦) * ’ಆನಂದ್ (೧೯೭೦) * ’ಜೋಹರ್ ಮೆಹ್ಮೂದ್ ಇನ್ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್’ (೧೯೭೧) * ’ಜಾನೆ ಅಂಜಾನೆ’ (೧೯೭೧) * ’ಲಾಲ್ ಪತ್ಥರ್’ (೧೯೭೧) * ’ಬುಡ್ಢ ಮಿಲ್ ಗಯ’ (೧೯೭೧) * ’ಪರಾಯ ಧನ್’ (೧೯೭೧) * ’ರೇಷ್ಮ ಔರ್ ಶೆರ’ (೧೯೭೧) * ’ಚೆಮ್ಮೀನ್’ (ಮಲಯಾಳಮ್) * ’ಬಾವರ್ಚಿ’ (೧೯೭೨) * ’ಸೀತ ಔರ್ ಗೀತ’ (೧೯೭೨) * ’ಶೋರ್’ (೧೯೭೨) * ’ಝಿಂದಗಿ ಝಿಂದಗಿ’ (೧೯೭೨) * ’ಆವಿಷ್ಕಾರ್’ (೧೯೭೩) * ’ದಿಲ್ ಕಿ ರ‍ಾಹೆ’ (೧೯೭೩) * ’ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಕಿ ಕಸಮ್’ (೧೯೭೩) * ’ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ್’ (೧೯೭೩) * ’ಸೌದಾಗರ್’ (೧೯೭೩) * ’ಝಂಜೀರ್’ (೧೯೭೩) * ’ಬಾಬಿ’ (೧೯೭೩) * ’ರ‍ೆಶಮ್ ಕಿ ಡೊರಿ’ (೧೯೭೪) * ’ಶೋಲೆ’ (೧೯೭೫) * ’ಉಸ್ ಪಾರ್’ (೧೯೭೪) * ’ಹಿಮಾಲಯ ಸೆ ಊಂಚ’ (೧೯೭೫) * ’ಸನ್ಯಾಸಿ’ (೧೯೭೫) * ’ಪೊಂಗ ಪಂಡಿತ್’ (೧೯೭೫) * ’ಜೈ ಸಂತೋಷಿ ಮಾ’ (೧೯೭೫) * ’ದಾಸ್ ಮ್ನಾಂಬತಿ’ (೧೯೭೬) * ’ಮೆಹ್ಬೂಬ’ (೧೯೭೬) * ’ಆಮರ್ ಅಕ್ಬರ್ ಆಂಥೊನಿ’ (೧೯೭೭) * ’ಆನುರೊಧ್’ (೧೯೭೭) * ’ಮೀನೂ’ (೧೯೭೭) * ’ಮೈ ತುಳ್ಸಿ ತೆರೆ ಆಂಗನ್ ಕಿ’ (೧೯೭೮) * ’ಸತ್ಯಮ್ ಶಿವಂ ಸುಂದರಮ್’ (೧೯೭೮) * ’ಜುರ್ಮಾನ’ (೧೯೭೮) * ’ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ’ (೧೯೮೦) * ’ಚೋರೋಂಕಿ ಕಾರಾತ್’ * ’ಕ್ರಾಂತಿ’ * ’ಕರ್ಝ್’ (೧೯೮೦) * ’ಲಾವಾರಿಸ್’ (೧೯೮೧) * ’ಪ್ರಭಾರ್’ (೧೯೯೦) * ’ಗುರಿಯ’ (೧೯೯೭) * ’ಉಮರ್’ (೨೦೦೮) =='ಮನ್ನಾಡೆ'ಯವರ, 'ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ' ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ== ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. * ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಲ್ಲಿ,’ಮೆಮೊರೀಸ್ ಕೇಮ್ ಅಲೈವ್, * ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ,’ಯಾದೇಂ ಜೀ ಉಠಿ’, * ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ, ’ಜಿಬೊನೇರ್ ಜಲ್ಸ್ ಘೋರೆ’ ಈಗಾಗಲೇ ಅವರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನಾಧರಿಸಿ, ಒಂದು ’ಸಾಕ್ಷಿಚಿತ್ರ’ವೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ==ಮನ್ನಾಡೆಯವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ== ’[[ಪ್ರಹಾರ್]],’ ಎಂಬ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹಾಡುವತನಕ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರು. ೯೦ ವರ್ಷ ಹರೆಯದ ಮನ್ನಾಡೆ, ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ’ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋ’ ಹಾಗೂ ’ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ’ಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೆ ಭಾಗವಹಿಸುವ, ಮನ್ನಾಡೆ, ಈಗಲೂ ಸಂಗೀತವೆಂದರೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. 'ಮನ್ನಾಡೆ'ಯವರು, ೧೯೫೬ ನೇ, ಡಿಸೆಂಬರ್, ೧೮ ರಂದು,ಕೇರಳದ ಮೂಲದ, '[[ಸುಲೋಚನ ಕುಮಾರನ್]]' ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ, '[[ಶುರೋಮಾ]]', (ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೧೯, ೧೯೫೬), ಹಾಗೂ '[[ಸುಮಿತಾ]]', (ಜೂನ್, ೨೦, ೧೯೫೮), ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು. ==ಮನ್ನಾಡೆಯವರಿಗೆ, ’ದಾದಾ ಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಗೌರವ’== ’[[ಪ್ರಬೋಧ್ ಚಂದ್ರ ಡೇ]]’, ಯವರನ್ನು ೨೦೦೭ ವರ್ಷದ ಸಾಲಿನ ’[[ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]],’ ಗೆ ಚುನಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೯೦ ವರ್ಷದ ಹರೆಯದ ಮನ್ನಾಡೆಯವರಿಗೆ, ಇದು ಎಂದೋ ಸಲ್ಲಬೇಕಿತ್ತು.ಅವರಿಗೆ ’ಪದ್ಮಶ್ರೀ’, ’ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ್’ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ. ’ಫಾಲ್ಕೆ ಅವಾರ್ಡ್’ ಅವರ ಮುಡಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಗರಿ ಸೇರಿಸಿದಂತಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧ ರಂದು, ೫೫ ನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸಿನಿ-ಗಾಯಕ, ಮನ್ನಾಡೆ, ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರ-ನಿರ್ಮಾಪಕ ಯಶ್ ಚೋಪ್ರಾ, ಸಹಿತ ಭಾರತೀಯ ಸಿನೆಮಾದ ಹಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತರಿಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, 'ಶ್ರೀಮತಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪಾಟೀಲ್' ರವರು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು, ೨೦೦೭ ರ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ, ’ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಶ್ರೀಮತಿ, ಪ್ರತಿಭಾ ಪಾಟೀಲ್, ಮನ್ನಾಡೆಯವರಿಗೆ, ಶಾಲುಹೊದಿಸಿ, ಚಿನ್ನದ ತಾವರೆಯನ್ನೂ, ೧೦ ಲಕ್ಷರೂಪಾಯಿಗಳ ನಗದು ಹಣವನ್ನೂ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು. ==ನಿಧನ== ೯೪ ವರ್ಷದ ಪ್ರಾಯದ 'ಮನ್ನಾಡೆ'ಯವರು, ೨೦೧೩ ರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೪, ಗುರುವಾರದಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗಿದ್ದರು. ಆದರ ಈ ಬಾರಿ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಮನ್ನಾಡೆಯವರ ಕಾಯಿಲೆ ಉಲ್ಬಣಿಸಿ, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ, ೩.೩೩ ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪುತ್ರಿ,'ಶಮಿತಾ ದೇಬ್', ಮತ್ತು ಅಳಿಯ, 'ಜ್ಞಾನ್ ರಂಜನ್ ದೇಬ್' ಅವರ ಬಳಿ ಇದ್ದರು. ಪತ್ನಿ ಸುಲೋಚನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದಾಗಿ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದರು. ಮನ್ನಾಡೆಯವರ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರವು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಉಪನಗರವೊಂದಾದ ಹೆಬ್ಬಾಳದ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ೨೪ ರ, ಗುರುವಾರದ ದಿನದಂದೇ ನೆರವೇರಿತು. ==ಕೊಂಡಿಗಳು== {{reflist}} ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[http://www.mannadey.in Manna Dey official website] *[http://www.anandabazar.com/archive/1090425/25mukhomukhi1.htm Manna Dey interview at 90 in Anandabazar Patrika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120823151546/http://www.anandabazar.com/archive/1090425/25mukhomukhi1.htm |date=2012-08-23 }} *[https://web.archive.org/web/20071027125158/http://www.dailypioneer.com/columnist1.asp?main_variable=Columnist&file_name=mitra55%2Etxt&writer=MITRA&validit=yes Manna Dey's interview by Chandan Mitra] *[http://www.suraurtaal.com/forums/aye-mere-pyare-watan-manna-dey-the-living-legend-vt367.html Manna Dey's interview by [[Shekhar Gupta]]] *[http://www.littleindia.com/news/123/ARTICLE/1515/2004-09-05.html "Ai Mere Pyare Watan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203063516/http://www.suraurtaal.com/forums/aye-mere-pyare-watan-manna-dey-the-living-legend-vt367.html |date=2013-12-03 }} ''Little India'' article *[http://www.ibnlive.com/news/being-manna-dey-the-modest-musical-maestro/66376-19.html "Being Manna Dey: The modest musical maestro" - IBNLive interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201075455/http://www.ibnlive.com/news/being-manna-dey-the-modest-musical-maestro/66376-19.html |date=2008-12-01 }} {{ದಾದಾಸಾಹೇಬ್‌ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೧೯ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು]] cadhy4pjovhgfznl73ge1qvp9cg524h 0 21789 1435189 1360338 2026-10-31T11:37:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435189 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |birth name =ಮಹಮದ್ ಹಮಿದ್ ಅನ್ಸಾರಿ |name = ಮಹಮದ್ ಹಮಿದ್ ಅನ್ಸಾರಿ<br />'''मोहम्मद हामिद अंसारी''' |image = Hamid ansari.jpg |image_size = 200px |office = [[Vice-President of India|14th Vice President of India]] |style = Mr Vice President <br> <small>(Within India</small>)<br>His Excellency <br><small>(Outside India)</small> |president = [[Pratibha Patil]]<br>[[Pranab Mukherjee]] |term_start = 11 August 2007 |term_end = |predecessor = [[Bhairon Singh Shekhawat]] |successor = |birth_date = {{birth date and age|1937|4|1|df=y}} |birth_place = [[Calcutta]], [[Bengal Presidency]], [[British Raj|British India]]<br/>(now [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], India) |death_date = |death_place = |party = ಸ್ವತಂತ್ರ |nationality = [[ಭಾರತೀಯ]] |spouse = ಸಲ್ಮಾ ಅನ್ಸಾರಿ |alma_mater = ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ<br>ಆಲಿಗಢ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ }} '''ಮಹಮದ್ ಹಮಿದ್ ಅನ್ಸಾರಿ'''(ಜನನ ೧ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೭)ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಭಾರತ]]ದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅವರು ೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ರಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ, ೧೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ರಿಂದ ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.business-standard.com/generalnews/news/hamid-ansari-sworn-in-as-vice-president-for-second-term/42903/ Hamid Ansari sworn-in as Vice President for second term]</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[http://india.gov.in/govt/whoswho.php?id=3 Profile at Indian Government website] * ''Iran Today: Twenty – five Years after the Islamic Revolution'' (Rupa, New Delhi,2005) (ISBN 81-291-0774-0) * [https://web.archive.org/web/20081001182552/http://www.dailypioneer.com/indexn12.asp?main_variable=front%5Fpage&file_name=story1%2Etxt&counter_img=1 Ansari:Shares Left leanings and is also close to Congress bosses] * [http://www.hindu.com/2007/07/21/stories/2007072161771600.htm Hamid Ansari: versatile scholar, statesman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070911195321/http://www.hindu.com/2007/07/21/stories/2007072161771600.htm |date=2007-09-11 }} * [http://www.hindustantimes.com/India-news/Thiruvananthapuram/Vice-president-Hamid-Ansari-forced-to-suffer-a-fool/Article1-1121206.aspx Goof up leaves Ansari fuming] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130913022525/http://www.hindustantimes.com/India-news/Thiruvananthapuram/Vice-president-Hamid-Ansari-forced-to-suffer-a-fool/Article1-1121206.aspx |date=2013-09-13 }} {{ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು]] 3ayd9fk7vjw6jyuycoebllpw4o9ivis 0 22203 1435106 1346713 2026-10-31T04:12:37Z VASANTH S.N. 728 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1435106 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Election MG 3455.JPG|thumb|right|250px|ಎ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಬಾಕ್ಸ್]] '''ಚುನಾವಣೆ''' ಯೆನ್ನುವುದು ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, [[ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿ]]ಯೆ.ಇದರಲ್ಲಿ,ಜನಸಮೂಹ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು<ref name="Brit">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/182308/election "ಎಲೆಕ್ಶನ್ (ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್),"] ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್ ಲೈನ್. ಆಕ್ಸೆಸಡ್ ಆಗಸ್ಟ್ 18, 2009</ref> ಹಿಡಿಯಲು ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆ. ಚು‌‌ನಾವಣೆಗಳು ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ಯಾಂತ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ [[ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿ]] 17ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref name="Brit" /> ಚುನಾವಣೆಗಳು-[[ಶಾಸಕಾಂಗಳಲ್ಲಿ]],ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾದೇಶಿಕ]] ಹಾಗೂ [[ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ]]ಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥರನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಈ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು,ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು [[ವ್ಯಾಪಾರ]]ದ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಸ್ವಯಂ ಸೇವಾ ಸಂಘಟನೆ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಲಿಕೆ]]ಗಳವರೆಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪುರಾತನ [[ಅಥೆನ್ಸ]]ರಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಮೂಲಮಾದರಿ]]ಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು [[ಕೆಲಜನರ ಗುಂಪಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಹುತೇಖ ರಾಜಕೀಯ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು [[ವಿಂಗಡಿಸುವ ರೀತಿ]]ಯಲ್ಲಿ,ವಿತರಣೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದೆಂದರೆ, [[ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಚುನಾವಣೆ]] ವ್ವವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೋ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಲಿತ ಚುನಾವಣೆ ಎಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕೋ ಅಂಥ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು. [[ಸೆಫಾಲಜಿ]] ಅಂದರೆ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದ್ಧ ಪಟ್ಟ [[ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ]]ನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು.(ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯುವುದು). ''ಚುನಾಯಿಸು'' ವುದೆಂದರೆ,"ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು<ref>[http://en.wiktionary.org/wiki/elect ವಿಕ್ಶನರಿ-ಎಲೆಕ್ಟ್]</ref>",ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯುವುದೂ ಇದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ‌ನಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು [[ರೆಫೆರಂಡಂ]] ಅಂತ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದೂ ಇದೆ. == ಸಿದ್ಧಾಂತ == [[ಮೊಂಟೆಸ್ಕ್ಯೂಯಿ]] ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ’[[ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್]]’,ಬುಕ್ II, ಅಧ್ಯಾಯ 2ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಗಣತಂತ್ರ ಅಥವಾ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ [[ಚುನಾವಣೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ, [[ಮತದಾನ|ಮತದಾರ]]ರರು ದೇಶದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಸರಕಾರದ ಆಧೀನರಾಗುವುದು, ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತಿರಬೇಕು. ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ,ಜನರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವ ಸರಕಾರ "ಬರುವುದರಲ್ಲಿ", ಅವರು ಸಾರ್ವಭೌಮತನದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ,"ಒಡೆಯ"ರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್]]ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಪೂರ್ತಿ [[ಹೋಲಿ ರೋಮನ್ ಎಂಪರರ್]] ಹಾಗು [[ದಿ ಪೋಪ್|ದಿ ಪೋಪ್<ref name="Brit" />]][[ಚುನಾವಣೆ#cite note-Brit-1|<span class="mw-reflink-text">[1]</span>]][[#cite note-Brit-1|<span class="mw-reflink-text">[1]</span>]] ಅವರಂಥ ಆಳುವವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ, ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿ<ref name="Brit" /> ನಲ್ಲಿ [[ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸರ್ಕಾರದ]] ಆಲೋಚನೆ ಆಗುವವರೆಗೂ ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಇಂದಿನಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ "ಚುನಾವಣೆಗಳ" ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ [[ಮತಾಧಿಕಾರ]],ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಗುಂಪಿಗೆ ಮತಾಧಿಕಾರ,ಎನ್ನುವುದೇ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುಂಪೇ ಪ್ರಬಲ. ಪದೇ ಪದೇ ಅದೇ ಗುಂಪು, ಪ್ರಬಲ [[ಮತದಾರರ ಸಮುದಾಯ]]ವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಇನ್ನು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ<ref name="Brit" /> ಯೂ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. [[ಜಮೀನ್ದಾರರು]] ಅಥವಾ [[ಆಳುವ ವರ್ಗ]]ದ ಪುರುಷರೇ<ref name="Brit" />[[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1920ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಪುರುಷ ಮತಾಧಿಕಾರವೇ ಇದ್ದರೂ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು [[ಮಹಿಳಾ ಮತಾಧಿಕಾರವನ್ನು]] ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="Brit" /> ಅದಾಗ್ಯೂ,ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಪುರುಷ ಮತಾಧಿಕಾರ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶವಾಗಿದ್ದರೂ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳು ಅನೇಕಸಲ ನೇರವಾದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಎಡೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ (ನೋಡಿ [[ಸಿವಿಲ್ ರೈಟ್ಸ್ ಮುವ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್]]).<ref name="Brit" /> == ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು == === ಯಾರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ === [[ಚಿತ್ರ:Hustings Oxford West and Abingdon 20050204.jpg|thumb|240px|right|ಎ ಪ್ರೀ-ಎಲೆಕ್ಶನ್ ಹಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂನ್ಸಿ ಆಫ್ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಅಬಿಂಗ್ಡನ್ ಇನ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಸರಕಾರದ ಪದವಿಗಳಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಆ ಘಟನೆಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರೋದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಥವಾ ದಕ್ಷತೆ ಬೇಕಾಗುವ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಪದವಿಗಳಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮುಖೇನ ತುಂಬಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು]], ಇವರಿಗೆ ಸಮ ದರ್ಶಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗಲು ಇವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆಯೆ ಹೊರತು ಚುನಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಯೂ ಇದೆ,[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ [[ಅಥೆನ್ಸ]]ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಜನರಲ್‌ಗಳನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸೋವಿಯತ್ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ, ಮತದಾರನಿಗೂ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತನಿಗೂ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಸಾಲಿನ [[ಮತದಾರ]] ಇರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಷ್ಟೋ [[ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಸುತ್ತು ಬಳಸಿನ ಹಂತ ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕತೆ ಅಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಬೇರೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರನ್ನು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್]] (ಅಂದರೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಕರ್ತವ್ಯದ ಗುಂಪು) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]]ಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು [[ಹೆಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್]] (ವಾಸ್ತವಾಗಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಥವಾ ಅದರ ಪಕ್ಷ). === ಚುನಾವಣೆಯ ಮಾದರಿಗಳು === ಅನೇಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತದ ಹಲವು ಹಂತಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತಾಳೆಯಾಗುವಂತೆ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಚುನಾವಣೆ ಎಂದರೆ: * [[ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ]] * [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ]] * [[ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆ]] * [[ಮರು ಚುನಾವಣೆ]] * [[ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆ]] * [[ಜಂಟಿ ಆಯ್ಕೆ]] [[ರೆಫೆರೆಂಡಂ ಅಂದರೆ ಜನಾಭಿಮತ]] ಅಥವಾ ಮತದಾರರ ನೇರ ತೀರ್ಪು(ಬಹುವಚನ-''ಜನಾಭಿಮತಗಳು'' ಅಂದರೆ ರೆಫರೆಂಡಂಸ್ ಅಥವಾ ''ರೆಫರೆಂಡಾ'', ಮತದಾರರ ನೇರ ತೀರ್ಪುಗಳು),ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಮತದಾರರಿಗೆ ಪ್ರಜಾಭುತ್ವದ ಅಸ್ತ್ರ.ಅದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆಗೆ,ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಪರ ಅಥವಾ ವಿರೋಧ-ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿಯಾದರೂ ಆಗಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕಾದರೂ ಆಗಬಹುದು. ಜನಾಭಿಮತಗಳು ಚುನಾವಣೆಯ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳಿಗಾದರೂ ಸೇರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯಾದರೂ ಇಡಬಹುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು [[ಸಂವಿಧಾನ]]ದ ಮೇರೆಗೆ ಕಡ್ದಾಯವೋ ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆಯ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಸ ಬಲ್ಲವೋ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಶಾಸಕಾಂಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಜನಾಭಿಮತಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ,ಆದರೂ ಅನೇಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರೀಕರು ಜನಾಭಿಮತದ ಅಹವಾಲನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದವಿರುತ್ತದೆ,ಅದನ್ನು ''[[ತೊಡಗುವಿಕೆ]] ಗಳು'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಜನಾಭಿಮತಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ,ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಜನಾಭಿಮತಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ,[[ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವೋ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವೋ ಆಗಿವೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಈ ಮೂಲ ಸ್ವಿಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಜೊತೆಗೇ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ನೇರ ರೀತಿಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಯಾವುದಕ್ಕಾದರೂ ಮತ ಚಲಾಯಿಸ ಬಹುದು. ಜನಾಭಿಮತಕ್ಕೆ ಇದು ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಒಮ್ಮತಾಭಿಪ್ರಾಯದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.]] ಗತಕಾಲದ ನೆನಪು ತರುವಂತಹ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ,ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅದು ಒಮ್ಮತಕ್ಕೆ ಬರುವವರೆಗೂ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಒಮ್ಮತ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಅಂದರೆ ಆ ಚರ್ಚೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿವರೆಗೂ ನಡೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಫಲಿತಾಂಶವೇನೆಂದರೆ ಯಾರಿಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿದೆಯೋ ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮತವೂ ಅದರ ಪ್ರಕಾರವೇ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿ ಇರಬಾರದು ಕಾರಣ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸರ ಬಂದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರಬೇಕು. == ಲಕ್ಷಣಗಳು == === ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು === ಯಾರು ಮತ ಹಾಕಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಿವಾದ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಮತದಾರರು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಎಷ್ಟೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ [[ಅಸಮರ್ಥ]]ರಾದವರೆಂದು ನಿರ್ಧಾರಿತವಾದವರನ್ನು ಮತದಾನದಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆವ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬೇರೆ ಗುಂಪಿನ ಜನರನ್ನು ಕೂಡ [[ಮತದಾನ]]ದಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ, ಪುರಾತನ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನವರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ,ವಿದೇಶಿಯರಿಗೆ,ಗುಲಾಮರಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮೂಲ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರೀ ಬಿಳಿ ಪುರುಷ ಆಸ್ತಿದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಚುನಾವಣೆಯ ಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಡಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಶ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. [[ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿ]]ನ ಹೋರಾಟವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಿಸಿತು,ಮತ್ತು ನಿರ್ಭೀತವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಡಿಸುವುದೇ ಅ[[ಮೇರಿಕನ್ ಸಿವಿಲ್ ರೈಟ್ಸ್ ಮುವ್‌ಮೆಂಟ್‌]]ನವರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಇನ್ನಿತರ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಗುಂಪುಗಳಾದ (ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ನಿರ್ಧಾರಿತವಾದ [[ಮಹಾ ಉಗ್ರರು]], ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು,ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬಲಾಹೀನರು) ಇವರುಗಳಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಡಿಸುವುದನ್ನೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮುಂದುವರೆಸಿದವರು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ವಕೀಲರು. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ದೇಶದ ನಾಗರೀಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಜತೆಗೆ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊರಿಸಬಹುದು : ಉದಾಹರಣೆಗೆ,[[ಕುವೈತಿ]]ನಲ್ಲಿ 1920ರಿಂದ ನಾಗರೀಕರಾದವರು ಅಥವಾ ಅವರ ಸಂತತಿಯವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ,ಆದರೆ ಈ ಷರತನ್ನು ಬಹುತೇಖ ನಾಗರೀಕರು ಪೂರಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏನೇ ಆಗಲಿ,ಯಾರಾದರೂ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಪಾಲಿಕೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಪಾಲಿಕೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮತದಾನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ;ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:ElezioneMilano.jpg|thumb|220px|right|ಕ್ಯಾಂಪೈನರ್ಸ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಆನ್ ಪೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಮಿಲನ್,ಇಟಾಲಿ,2004]] ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರ‍ಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದು [[ಕಾನೂನಿನ ಅಗತ್ಯ]];ಒಬ್ಬ ಅರ್ಹ ಮತದಾರ ಮತ ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಾರೂಪವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನ === [[ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ದಲ್ಲಿ,ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದಕ್ಕೇ ಒಂದು ಕಾರ್ಯ ಪದ್ಧತಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ,<ref>ರಿಯುವೆನ್ ಹಜನ್,'ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್ ಸೆಲೆಕ್ಶನ್',ಇನ್ ಲಾವ್ರೆನ್ಸ್ ಲೆ ಡ್ಯೂಕ್,ರಿಚರ್ಡ್ ನೈಮಿ ಆಂಡ್ ಪಿಪ್ಪಾ ನೊರ್ರಿಸ್ (eds), ''ಕಂಪೇರಿಂಗ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಸೀಸ್ 2'',ಸಾಗಾ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್, ಲಂಡನ್, 2002</ref> [[ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಆಯ್ಕೆಗಳ]]ನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಮುಖಾಂತರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಂತೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪಕ್ಷಪಾತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ದಲ್ಲಿ [[ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]]ವೂ ಒಂದು ಶೈಲಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಅರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡ ಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣಗಳನ್ನು (ಅಥವಾ ಅಭಿಯಾನ,ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರ ಇತ್ಯಾದಿ)ಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ,ಇಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಚಾನುಸಾರ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಕೆಲವು ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಾನದಂಥ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಬೇಕಷ್ಟೇ. ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೇರ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುವುದು ಇದಕ್ಕಿಂತಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡದಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೂ,ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ,ಸಾಧ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ. ಮತಗಳನ್ನು ತಾಳೆ ಮಾಡುವುದು ಮೊದಲ ಹಂತ.ಅದಕ್ಕಾಗಿ [[ಮತಗಳ ಎಣಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಲೆಟ್]] ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತದಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಆನಂತರ ತಾಳೆಯಾಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು [[ಅನುಪಾತ]] ಅಥವಾ [[ಬಹುಮತ]] ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಚಿನದರಲ್ಲಿ [[ಪಕ್ಷ-ಪಟ್ಟಿಯ]] ಅನುಪಾತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು [[ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸದಸ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನದರಲ್ಲಿ [[ಫಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ಟ್ ದಿ ಪೋಸ್ಟ್ (FPP)]] (ತುಲನಾತ್ಮಕ ಬಹುಮತ) ಮತ್ತು [[ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತವಿರುತ್ತದೆ]]. ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ,ಅವುಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು-[[ಅಪ್ರೂವಲ್ ವೋಟಿಂಗ್]],[[ಸಿಂಗಲ್ ಟ್ರ‍ಾನ್ಸ್ಫರಬಲ್ ವೋಟಿಂಗ್]],[[ಇನ್ಸ್‌ಟಂಟ್ ರನ್‌ಆಫ್ ವೋಟಿಂಗ್]] ಅಥವಾ [[ಕಾಂಡೋರ್ಕಟ್ ಮೆಥೆಡ್]]; ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೆಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆಯೋ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯ ಮತ ಎಣಿಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು [[ಅಕೌಂಟಬಿಲಿಟಿ]] ಅಥವಾ ಸಮರ್ಥಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯ ಇವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರನ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳ ತಿರುಳು ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಪವಾದ. [[ಗೌಪ್ಯ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳು]] ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೇ ಆದರೆ ಅದು ಈಗ ನಿಷ್ಪಕ್ಷವಾದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದುದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಮಿತಿಗೊಂಡಿದೆ. === ಅನುಸೂಚಿತಗೊಳ್ಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಿಕೆ === ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ, ಚುನಾಯಿತ ಅಧಿಕಾ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮತದಾರರ ಬಳಿ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗೆ ತೆರಳಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ [[ಜನಾದೇಶ]]ವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಂವಿಧಾನಗಳು ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ನಿಗದಿತ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಮೂರು ಮತ್ತು ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳುಂಟು U.S.ನ [[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್]] ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ, ಇಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನಿಗಧಿತಗಳುಂಟು,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳದ್ದು : [[ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರನ್ನು ಪ್ರತಿ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಚುನಾಯಿಸಲಾಗುವುದು, [[ಫಿನ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರನ್ನು ಪ್ರತಿ ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಚುನಾಯಿಸಲಾಗುವುದು, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‍ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರನ್ನು ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಚುನಾಯಿಸಲಾಗುವುದು, [[ರಶಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರನ್ನು ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರನ್ನು ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಚುನಾಯಿಸಲಾಗುವುದು. ಮೊದಲೇ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ ಅಥವಾ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಚುನಾವಣೆಯ ದಿನಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅನುಕೂಲತೆಗಳೆಂದರೆ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದದ್ದು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ,ಇವುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಚುನಾವಣೆ ಅಭಿಯಾನಗಳಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ವಿಧಾನ ಮಂಡಲ ವಿಸರ್ಜನೆ]] (ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವೇ ಸರಿ,(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುದ್ಧದಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು) ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು(ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]]) ಗರಿಷ್ಠ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕಾರಿಯು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಯಾವ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ,ಇದರ್ಥ ಸರಕಾರವು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾವಧಿವರೆಗೂ ಇರಬೇಕೆನ್ನುವುದು.ಚುನಾವಣೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ತನಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ಲೆಕ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ([[ಅವಿಶ್ವಾಸ ಸೂಚನೆ]]ಯಂಥ ವಿಶೇಷಣ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ) ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವು ಹಲವು ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.ಮತಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬಹುಮತದ ಗಾತ್ರವೂ ಇಂಥವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮುಂಗಡ ಚುನಾವಣೆ]] ಮತ್ತು [[ಗೈರು ಹಾಜರಿನ ಮತ]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ, ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತಗಳನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಚುನಾವಣೆ ಅಭಿಯಾನಗಳು === ಚುನಾವಣೆಗಳು ಘೋಷಣೆ ಆದ ತಕ್ಷಣ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವದ ನೀತಿಯನ್ನು ಬೀರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಇದನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಅಭಿಯಾನ ಎನುತ್ತಾರೆ. ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು [[ಅಭಿಯಾನದ ಜಾಹೀರಾತ]]ನ್ನು ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, [[ರಾಜಕೀಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ]]ಯ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. === ಚುನಾವಣೆಯ ತೊಂದರೆಗಳು === ದುರ್ಬಲವಾದ [[ರೂಲ್ ಆಫ್ ಲಾ]] ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮ ಇರುವ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟದಿರಲು ಕಾರಣ, ಅಧಿಕಾರಸ್ಥ ಸರಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು "ಸ್ವಚ್ಚ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ" ನಡೆಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ತಮ್ಮನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕಂಡು ಬಂದರೆ [[ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ]]ಗಳು ಕಾರ್ಯಾಂಗಗಳಾದ (ಪೊಲೀಸ್, ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಲಾ, ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್, ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು,ಇತ್ಯಾದಿ)ಗಳನ್ನು ತಾವಿನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಧಾನ ಮಂಡಲದ ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಬಹುಮತ ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಹುಮತದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡುವುದು,ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನ ನಿರೂಪಿಸುವುದು,ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿ ಪಡಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ) ಮಾಡಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರೇತರಗಳೂ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬಹುದು.ದೈಹಿಕ ಬಲದ ಮೂಲಕ,ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಭಯಪಡಿಸುವುದು,ಮತದಾನ ಅಥವಾ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟೀಲ ತಂತ್ರ ಮಾಡುವುದು ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ವಚ್ಚ ಹಾಗು ನಿರ್ಮಲ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟಿಲ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳ್ಳಿಸುವುದೂ ನಿರಂತರ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. "ಸ್ವಚ್ಚ ಹಾಗು ನಿರ್ಮಲ" ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೊಂದರೆಗಳು ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒದಗಿ ಬರಬಹುದು: * ಮುಕ್ತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಮತದಾರನಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ. ಮತದಾರನಿಗೆ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, [[ಮಾಧ್ಯಮದ ಸ್ವಾತಂತ್ಯ]]ದ ಕೊರತೆ, ಸರಕಾರ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯದ ಹಿಡಿತದಿಂದಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆಯ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಸುದ್ದಿಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಧ್ಯಮದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲಾರದ ಕೊರತೆ ಇರಬಹುದು. [[ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರಭುತ್ವ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿರಬೇಕು, ಕೆಲವು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಭುತ್ವದ [[ಪ್ರಚಾರ]]ದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ. * ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ ಕಾನೂನು [[ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳು]],ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳ್ಳಿಸುವುದು,ಚುನಾವಣೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕೈಚಳಕ ತೋರುವುದು ಇವು ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಅಥವಾ ಗುಂಪಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳು. * ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಬರುವುದು. ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲುವುದು,ಅಭಿಯಾನದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು (ಭಾಷಣಗಳು,ಪೋಸ್ಟ್‌ರ್‌ಗಳು,ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು)ಅಡಗಿಸುವುದು,ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು,ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಅಪರಾಧಿಸುವುದು,ಅಭಿಯಾನದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸುವುದು. ಮತದಾರರಿಗೆ ಅಪಾಯದ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿಜವಾಗಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮಾಡುವುದು. * ಚುನಾವಣಾ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿದ್ದುವುದು. ಮತದಾರರಿಗೆ ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಬ್ಬಿಬ್ಬುಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವುದು,[[ಗೌಪ್ಯ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಭಂಗ ತರುವುದು,[[ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ತುಂಬುವುದು]],ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿದ್ದುವುದು,ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡುವುದು, [[ಮತದಾರರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದು]], ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕುಟಿಲವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು,ಮತದಾನದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುವುದು. == ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಚುನಾವಣೆಗಳು == {{further|[[Elections by country]]}} == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ನೇಮಕಾತಿ]] * [[ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ]] * [[ಡಿಮಾರ್ಕಿ]]-"ಚುನಾವಣೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ" * [[ಮತದಾರರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] * [[ಚುನಾವಣೆ ಕಾನೂನು]] * [[ಚುನಾವಣೆ ಕಸಕಡ್ಡಿ]] * [[ಪೂರ್ತಿ ಹಲಗೆ]] * [[ಫೆನ್ನೋಸ್ ಪ್ಯಾರಾಡಾಕ್ಸ್]] * [[ಗರ್ರಟ್ ಚುನಾವಣೆಗಳು]] * [[ಗೆರೊಂತೊಕ್ರಾಸಿ]] * [[ಮೆರಿಟೋಕ್ರಾಸಿ]] * [[ನಾಮಕರಣ ನಿಯಮಗಳು]] * [[ಬಹುವಚನ(ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಜ್ಞಾನ)]] * [[ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಮತಗಟ್ಟೆ ಸ್ಟೇಷನ್]] * [[ಹಲಗೆ]] * [[ವಿಂಗಡಣೆ]] * [[ದ್ವಿ ಪಕ್ಷ ಪದ್ಧತಿ]] * [[ಮತದಾರನ ಹಾಜರಾತಿ ಸಂಖ್ಯೆ]] == ಬಿ == {{reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * [[ಆರ್ರೋ,ಕೆನ್ನೆತ್ ಜೆ.]] 1963. ''ಸೋಶಿಯಲ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಇಂಡಿವಿಡ್ಯುಲ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂಸ್.'' 2nd ed. ನ್ಯೂ ಹವೆನ್, ಸಿಟಿ:ಯಾಲೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. * ಬೆನಾಯ್ಟ್,ಜೀನ್-ಪೀಯ್ರೆ ಆಂಡ್ ಲೆವಿಸ್ ಎ. ಕಾರ್ನ್‌ಹೌಸರ್. 1994. "ಸೋಶಿಯಲ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಇನ್ ಎ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ." ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ರಿವ್ಯೂ'' 88.1: 185-192. * ಕೊರ್ರಾಡೋ ಮಾರಿಯಾ,ಡಕ್ಲೋನ್. 2004. ''US ಎಲೆಕ್ಶನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ವಾರ್ ಆನ್ ಟೆರರಿಸಂ–ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ವಿಥ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮಾಸ್ಸಿಮೊ ಟಿಯೊದೊರೊ'' ಅನಾಲಿಸಿ ಡಿಫಿಸೋ,ಎನ್. 50 * ಫರ್ಖುಹಾರ್ಸನ್,ರಾಬಿನ್. 1969. ''ಎ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ವೋಟಿಂಗ್'' ನ್ಯೂ ಹವೆನ್,ಸಿಟಿ:ಯಾಲೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. * ಮ್ಯೂಲ್ಲೆರ್,ಡೆನ್ನಿಸ್ ಸಿ.1996. ''ಕಾನ್ಸಿಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ'' ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌: ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. * ಓವೆನ್,ಬರ್ನಾರ್ಡ್,2002. "ಲಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಎಲೆಕ್ಟೋರೆಲ್ ಎಟ್ ಸನ್ ಎಫೆಟ್ ಸುರ್ ಲಾ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್ ಪಾರ್ಲೆಮೆಂಟೈರ್ ದಿಸ್ ಪಾರ್ಟಿಸ್:ಲೆ ಕಾಸ್ ಯುರೋಪೀನ್.", LGDJ; * [[ರೈಕರ್,ವಿಲ್ಲಿಯಂ]]. 1980. ''ಲಿಬರಲಿಸಂ ಎಗೈನ್ಸ್‌ಟ್ ಪಾಪ್ಯುಲಿಸಂ:ಎ ಕಾನ್ ಫ್ರಾಂಟೇಷನ್ ಬಿಟ್‌ವೀನ್ ದಿ ಥೀಯರಿ ಆಫ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ ಆಂಡ್ ದಿ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಚಾಯ್ಸ್.'' ಪ್ರಾಸ್ಪೆಟ್ ಹೈಟ್ಸ್,IL:ವೇವ್ ಲೆಂಡ್ ಪ್ರೆಸ್. * ವೇರ್,ಅಲಾನ್. 1987. ''ಸಿಟಿಜನ್ಸ್,ಪಾರ್ಟೀಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್.'' ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌: ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Wiktionarypar|election}} * [http://www.ipu.org/parline-e/parlinesearch.asp ಪಾರ್ಲೈನ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್ ಆನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್. ][http://www.ipu.org/parline-e/parlinesearch.asp ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಆಲ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಎಲೆಕ್ಶನ್ಸ್ ಸಿನ್ಸ್ 1966] * [http://www.electionguide.org ElectionGuide.org — ವರ್ಳ್ಡ್ ವೈಡ್ ಕವರೇಜ್ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್-ಲೆವೆಲ್ ಎಲೆಕ್ಶನ್ಸ್] * [http://www.parties-and-elections.de ಪಾರ್ಟೀಸ್-ಆಂಡ್-ಎಲೆಕ್ಶನ್ಸ್.de:ಡಾಟಾಬೇಸ್ ಫಾರ್ ಆಲ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಲೆಕ್ಶನ್ಸ್ ಸಿನ್ಸ್ 1945] * [http://www.aceproject.org ACE ಎಲೆಕ್ಟೊರಲ್ ಕ್ನಾಲೆಡ್ಜ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್] —ಎಲೆಕ್ಟೊರಲ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪಿಡಿಯಾ ಆಂಡ್ ರೆಲೇಟೆಡ್ ರೆಸೋರ್ಸ್‌ಸ ಫ್ರಮ್ ಎ ಕನ್ಸಾರ್ಟಿಯಮ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟೊರಲ್ ಏಜೆನ್ಸೀಸ್ ಆಂಡ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ಸ್. * [http://www.angus-reid.com/tracker/ ಅಂಗಸ್ ರೆಯ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮಾನಿಟರ್:ಎಲೆಕ್ಶನ್ ಟ್ರಾಕರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060108113500/http://www.angus-reid.com/tracker/ |date=2006-01-08 }} * [http://www.idea.int/esd/world.cfm IDEA's ಟೇಬಲ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟೊರಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ವರ್ಳ್ಡ್‌ವೈಡ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051015024923/http://www.idea.int/esd/world.cfm |date=2005-10-15 }} * [http://www.eurela.org ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಲೆಕ್ಶನ್ ಲಾ ಅಸೋಸೊಯೇಶನ್ (ಯುರೇಲಾ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050220174520/http://www.eurela.org/ |date=2005-02-20 }} * [http://www.election24.in/voter-list/ voter list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161215193452/http://www.election24.in/voter-list/ |date=2016-12-15 }} [http://www.election24.in/states/ india states] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161127021329/http://www.election24.in/states/ |date=2016-11-27 }} [http://www.election24.in/states/ election results] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161127021329/http://www.election24.in/states/ |date=2016-11-27 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚುನಾವಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಿರ್ಧಾರ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ]] ag6aljyd84j7ebmv36tsjse9fftfxgc 0 23262 1435090 1352885 2026-10-31T00:29:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435090 wikitext text/x-wiki {{Infobox Treaty | name = Nuclear Non-Proliferation Treaty | long_name = | image = | image_width = | caption = | type = | date_drafted = | date_signed = 1 July 1968 | location_signed = [[New York]], United States | date_sealed = | date_effective = 5 March 1970<!--[http://www.fas.org/nuke/control/npt/]--> | condition_effective = Ratification by the [[United Kingdom]], the [[Soviet Union]], the United States, and 40 other signatory states.<!--Per article IX--> | date_expiration = | parties = 189 ([[List of parties to the Nuclear Non-Proliferation Treaty|Complete List]]) | depositor = | language = | languages = | wikisource = }} [[ಚಿತ್ರ:NPT Participation.svg|right|300px|thumb|ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ[1][2][3][4][5] (ತೈವಾನ್‌)[6][7] (ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ)[8] (ಭಾರತ, ಇಸ್ರೇಲ್‌‌, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ)[9]]] '''ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವುದರ ಮೇಲಿನ ಒಡಂಬಡಿಕೆ''' ಎಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ '''ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆ''' ('''NPT''' ಅಥವಾ '''NNPT''' ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು [[ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ([[ಪ್ರಸರಣ]]ವನ್ನು) ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಇರುವ ಒಂದು [[ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯಾಗಿದೆ. 1970ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 5ರಂದು ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[189 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]], [[ರಷ್ಯಾ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]], [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]], ಮತ್ತು [[ಚೀನಾ]] (ಇವು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ]]ಯ ಐದು [[ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]] ಕೂಡಾ ಆಗಿವೆ). ಸದರಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದ ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ ಅಥವಾ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. [[ಭಾರತ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]] ದೇಶಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಾವು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, [[ಇಸ್ರೇಲ್‌‌]] ದೇಶವು [[ತನ್ನ ಸ್ವಂತದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು [[ಅಪಾರದರ್ಶಕತೆ]]ಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]] ದೇಶವು ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿತು, ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿತು, ಮತ್ತು 2003ರಲ್ಲಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಿತು. ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದ ದೇಶಗಳೂ ಅವೇ ಆಗಿದ್ದವು. NPTಯು ಒಂದು ಪೀಠಿಕಾಭಾಗ ಹಾಗೂ ಹನ್ನೊಂದು ಕಲಮುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. NPTಯಲ್ಲಿನ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ "ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು" ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ''ಮೂರು ಆಧಾರಸ್ತಂಭ'' ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸೂಚ್ಯವಾದ ಅಥವಾ ಅಂತರ್ಗತವಾದ ಸಮತೋಲನವಿದೆ. ಆ ಮೂರು ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳೆಂದರೆ: # ''[[ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆ]]'', # ''[[ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ]]'', ಮತ್ತು # ''[[ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕು]]''.<ref>ರಾಯಭಾರಿ [[ಸುಡ್‌ಜಡ್‌ನಾನ್‌ ಪರ್ನೋಹಾಡಿನಿಂಗ್ರಾಟ್‌]], 26 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2004, [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]], ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, [http://www.indonesiamission-ny.org/issuebaru/Events/opening_npt.htm ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಪಕ್ಷಗಳ 2005ರ ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕಾಗಿರುವ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಸಮಿತಿಯ ಮೂರನೇ ಅಧಿವೇಶನ]; [[ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದ [[ಕಾಯಂ ನಿಯೋಗ]]ದಿಂದ [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಗೆ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿ (indonesiamission-ny.org)</ref> ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಸಹಭಾಗಿಗಳ ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಅವಲೋಕಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕಾಗಿರುವ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿವೇಶನಗಳು ಇದರ ನಡುವಣ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಮಾನಕಾಲಿಕವಾಗಿ, ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸುವ ವರದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪರಿಣಿತರ ಗುಂಪುಗಳು, ಚಿಂತಕರ ಚಾವಡಿಗಳು ಹಾಗೂ NGOಗಳಿಂದ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಡುವ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ನೋಡಿ: [http://www.icnnd.org ICNND ರಿಪೋರ್ಟ್‌], [http://www.npsglobal.org/eng/index.php/events-mainmenu-35/recent-events/international-seminar-2009-the-future-of-the-npt.html ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಮಿನಾರ್‌: ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ NPT]{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಮತ್ತು [http://www.carnegieendowment.org/events/nppcon2009/ ಕಾರ್ನೆಗೀ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110117182440/http://www.carnegieendowment.org/events/nppcon2009/ |date=2011-01-17 }} ಇವುಗಳ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು.</ref> 25 ವರ್ಷಗಳ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, 1995ರ ಮೇ 11ರಂದು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಹಿಹಾಕುವ ಸಹಭಾಗಿಗಳು ಬಹುಮತಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೂಲಕ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತುಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. == ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ "ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು" == NPTಯು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ "ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು" ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆ, ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆ.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ನೋಡಿ, ಕೆನಡಾದ ಸರ್ಕಾರದ NPT ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ [http://www.international.gc.ca/arms-armes/nuclear-nucleaire/npt-tnp.aspx ದಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ನಾನ್‌-ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಟ್ರೀಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140727020349/http://www.international.gc.ca/arms-armes/nuclear-nucleaire/npt-tnp.aspx |date=2014-07-27 }}.</ref> NPTಯು ಅದರ ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುವ, ಮತ್ತು ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ಸಹ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು "ಮೂರು ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳ" ಭಾಷೆಯು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚಡಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಆತಂಕಪಡುವ ಕೆಲವರಿಂದ "ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳ" ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಪ್ರಶ್ನೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ.<ref>ಬುಷ್‌ ಆಡಳಿತದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ U.S. NPT ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನೋಡಿ: "[https://web.archive.org/web/20080110144743/http://www.state.gov/t/isn/rls/rm/98382.htm ದಿ 2010 ರಿವ್ಯೂ ಸೈಕಲ್‌ ಸೋ ಫಾರ್‌: ಎ ವ್ಯೂ ಫ್ರಂ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ]," ವಿಲ್ಟನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಇಲ್ಲಿ, 2007ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 20ರಂದು ಸಾದರಪಡಿಸಲಾಯಿತು.</ref> === ಮೊದಲನೇ ಆಧಾರಸ್ತಂಭ: ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆ === NPTಯು ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದು (NWS) ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: [[ಚೀನಾ]] (1992ರಲ್ಲಿ ಸಹಿಹಾಕಿತು), [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] (1992), [[ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]] (1968; ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಈಗ [[ರಷ್ಯಾದ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ), [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]] (1968), ಮತ್ತು [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] (1968) (1970ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಮೂಲ [[ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕಾರರ]] ಪೈಕಿ U.S., UK, ಮತ್ತು ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಇಂಥ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು). ಈ ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ]]ಯ ಐದು ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಆಗಿವೆ. ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (NWS), "ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಇತರ [[ಪರಮಾಣು ಸ್ಫೋಟಕ]] ಉಪಕರಣಗಳನ್ನಾಗಲೀ" ವರ್ಗಾಯಿಸದಿರಲು ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದನ್ನು (NNWS) ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ "ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವುದು, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದನ್ನು ಮಾಡದಂತೆ" ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿವೆ (ಕಲಮು I). ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು "ಸ್ವೀಕರಿಸದಿರಲು", "ತಯಾರಿಸದಿರಲು" ಅಥವಾ "ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರಲು" ಅಥವಾ "ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಯಸದಿರಲು ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸದಿರಲು NPTಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ NNWS ಸಹಭಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಮ್ಮತಿಸಿವೆ (ಕಲಮು II). ತಾವು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆಗಳಿಂದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಇತರ [[ಪರಮಾಣು ಸ್ಫೋಟಕ]] ಉಪಕರಣಗಳಿಗಾಗಲೀ ದಿಕ್ಕುಬದಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಇರುವ '''[[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಟಾಮಿಕ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಏಜೆನ್ಸಿ]]''' ಯಿಂದ (IAEA) ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲೂ ಸಹ NNWS ಸಹಭಾಗಿಗಳು ಒಪ್ಪಿವೆ (ಕಲಮು III). ಒಂದು ಪರಮಾಣು ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಅಥವಾ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದರ ಜೊತೆಗಿನ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ದಾಳಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಒಂದು NWS-ಅಲ್ಲದ ಸಹಭಾಗಿಯ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಐದು NWS ಸಹಭಾಗಿಗಳು ವಾಗ್ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ವಾಗ್ದಾನಗಳು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಳಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ವಿವರಗಳು ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಒಂದು NWS-ಅಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು U.S. ಕೂಡಾ 1959ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ 1991ರವರೆಗೂ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು (ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಹಿಂದಿನ [[ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]]ಯಾದ [[ಜೆಫ್‌ ಹೂನ್‌]] ಎಂಬಾತ ಕೂಡಾ, "[[ಪುಂಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು]]"<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/politics/1883258.stm UK 'ಪ್ರಿಪೇರ್ಡ್‌ ಟು ಯೂಸ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ವೆಪನ್ಸ್‌'] 2002ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 20ರ ದಿನಾಂಕದ BBC ಲೇಖನ</ref> ಮಾಡುವ ಒಂದು ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ದೇಶದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದ. [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌‌]]ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ [[ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ಚಿರಾಕ್‌]] 2006ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ-ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಘಟನೆಯು "ಪುಂಡು-ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ" ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಮಾಣು ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4627862.stm ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ 'ವುಡ್‌ ಯೂಸ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ವೆಪನ್ಸ್‌'], 2006ರ ಜನವರಿ 19ರ ದಿನಾಂಕದ BBC ಲೇಖನ</ref><ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/01/19/AR2006011903311.html ಚಿರಾಕ್‌: ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್‌ ಟು ಟೆರರಿಸಂ ಈಸ್‌ ಪಾಸಿಬಲ್‌], 2006ರ ಜನವರಿ 20ರ ದಿನಾಂಕದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಲೇಖನ</ref> === ಎರಡನೇ ಆಧಾರಸ್ತಂಭ: ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ === ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ತಡೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ದಿನ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿನ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಸಹಿದಾರರ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು NPTಯ ಪೀಠಿಕಾಭಾಗವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹ‌ಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳಿಂದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿತರಣಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಮೇಲಿನ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. NPTಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಿದಾರರೂ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ, NPTಯ ಕಲಮು VIರ ಶಬ್ದ-ಸ್ವರೂಪವು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಟ್ಟುಪಾಡನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ವಿಧಿಸುವಾಗ, "ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಓಟದ ಪೂರ್ಣ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಹಭಾಗಿಗಳು ಪೈಕಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಸದರಿ ಕಲಮು ಹೇಳಿದೆ.<ref>[http://disarmament.un.org/wmd/npt/npttext.html NPT ಹಿನ್ನೆಲೆ]</ref> ಎಲ್ಲಾ ಸಹಿದಾರರೂ ಒಂದು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ VIನೇ ಕಲಮು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಅವರು "ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಧಾನವನ್ನು, ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು" ಎಂದಷ್ಟೇ ಅದು ಬಯಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.acronym.org.uk/docs/0502/doc13.htm |title=U.S. ಕಂಪ್ಲೈಯನ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಆರ್ಟಿಕಲ್‌ VI ಆಫ್‌ ದಿ NPT |access-date=2010-05-06 |archive-date=2011-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110615183227/http://www.acronym.org.uk/docs/0502/doc13.htm |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಅಲಿಪ್ತ ಚಳವಳಿ]]ಗೆ ಸೇರಿರುವ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, VIನೇ ಕಲಮಿನ ಪರಿಭಾಷೆಯು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿವೆ. NPTಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಪರಮಾಣು-ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮನ್ನು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಟ್ಟುಪಾಡನ್ನು VIನೇ ಕಲಮು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವುಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಕಟ್ಟುಪಾಡನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವುಗಳ ವಾದವಾಗಿದೆ. ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಮೇಲಿನ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯೋಗಗಳು, ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿವೆಯಾದರೂ, ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಲ್ಲ.{{Citation needed|date=November 2008}} NPTಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಪರಮಾಣು-ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಟೀಕಾಕಾರರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ 0}ಶೀತಲ ಸಮರದ-ಯುಗದ ನಂತರದಲ್ಲಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ, NPTಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪರಮಾಣು-ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವೈಫಲ್ಯವಾಗಿ ತಮಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದು, NPTಯ ಕೆಲವೊಂದು ಪರಮಾಣು-ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ NPT ಸಹಿದಾರರಿಗೆ ಕೋಪತರಿಸಿದೆ. ಪರಮಾಣು-ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿರದ ಸಹಿದಾರರು NPTಯನ್ನು ತೊರೆಯುವಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹ‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವೈಫಲ್ಯವು ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಮ್ಮ ವಾದಕ್ಕೆ ಈ ಟೀಕಾಕಾರರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಂಶವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣಗಳ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವೊಂದು ವೀಕ್ಷಕರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇರಾನ್‌ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ, ಪ್ರಸರಣದ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿನ ವೈಫಲ್ಯವು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.{{Citation needed|date=November 2008}} ಸದರಿ ವೀಕ್ಷಕರು ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ, ಬೇರೊಂದು ದೇಶವು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅತೀವವಾದ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲದೆಯೇ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸುವುದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೋಡಿ: [https://web.archive.org/web/20070413212545/http://www.state.gov/t/isn/rls/other/81946.htm ಡಿಸ್‌ಆರ್ಮಮೆಂಟ್‌, ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ದಿ NPT], 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 17ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ನ ಅನ್ನೆಸಿಯಲ್ಲಿ "ಪ್ರಿಪೇರಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌‌ 2010: ಗೆಟಿಂಗ್‌ ದಿ ಪ್ರೋಸೆಸ್‌ ರೈಟ್‌" ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತಾದ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ, ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ U.S. ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣ; [http://geneva.usmission.gov/CD/updates/0430USstatementNPT.html ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಮಮೆಂಟ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಚಾಲೆಂಜಸ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಪೋಸ್ಟ್‌-ಕೋಲ್ಡ್‌ ವಾರ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515200154/http://geneva.usmission.gov/CD/updates/0430USstatementNPT.html |date=2008-05-15 }}, ಜಿನೆವಾದಲ್ಲಿ (ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30, 2008) ನಡೆದ 2010ರ NPT ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕಾಗಿರುವ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಸಮಿತಿಯ ಎರಡನೇ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ U.S. ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆ.</ref> ವರ್ಜಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ, ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಅತೀವವಾದ ಪ್ರಗತಿಯು, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹ‌ದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂದೂ ಸಹ ಕೆಲವೊಂದು ವೀಕ್ಷಕರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಓರ್ವ U.S. ಅಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ NPT ಪರಿಣಿತನು 2007ರಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದು ಹೀಗಿತ್ತು: " ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕುಗ್ಗುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಸೇನಾಬಲದ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವೊಂದರ 'ಕನಿಷ್ಟಮಟ್ಟದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯು' ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತರ್ಕವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ, ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿನ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಭರವಸೆಯಾಗಿರುವ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯೂ ಸಹ ಬೃಹತ್ತಾಗಿರುತ್ತದೆ."<ref>[http://merln.ndu.edu/archivepdf/wmd/State/92733.pdf U.S. ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೆಟಿವ್‌ ಫಾರ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌, "ಡಿಸ್‌‌ಆರ್ಮ್‌‌ಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ನಾನ್‌-ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌‌ ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿ ಇನ್‌ ಟುಮಾರೋಸ್‌‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌", ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ ಟು ದಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಡಿಸ್‌‌ಆರ್ಮ್‌‌ಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಇಷ್ಯೂಸ್‌, ನಾಗಸಾಕಿ, ಜಪಾನ್‌ (ಆಗಸ್ಟ್‌ 31, 2007)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612183441/http://merln.ndu.edu/archivepdf/wmd/State/92733.pdf |date=2010-06-12 }}.</ref> === ಮೂರನೇ ಆಧಾರಸ್ತಂಭ: ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆ === {{Refimprovesect|date=March 2008}} NPT ಸಹಿದಾರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಮ್ಮತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರನೇ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆ ದೇಶಗಳು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ನಿರೂಪಿಸಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಈ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ]] ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿಯ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಲು ಒಪ್ಪುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, NPTಯ ಮೂರನೇ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವು IVನೇ ಕಲಮಿನಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಷ್ಟಕರವನ್ನಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದ ಷರತ್ತುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುವುದರ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಂತಿಯುತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಗದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ NPT ಸಹಭಾಗಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, "Iನೇ ಮತ್ತು IIನೇ ಕಲಮುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿ" (ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ "ಮೊದಲನೇ ಆಧಾರಸ್ತಂಭ"ವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ, ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮೂಲಭೂತ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು) ಈ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸಲ್ಪಡದಂತೆ ಅದು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ [[ಲಘು ನೀರಿನ ರಿಯಾಕ್ಟರಿನ]] [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ]]ವು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಂದೋ ಯುರೇನಿಯಂನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಬೇಕು ಇಲ್ಲವೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಯುರೇನಿಯಂನ್ನು ಖರೀದಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಅನುಸರಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಟಾಮಿಕ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಏಜೆನ್ಸಿ]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ [[ಮೊಹಮದ್‌ ಎಲ್‌ಬರಾಡೇ]] ಎಂಬಾತ, ಪುಷ್ಟೀಕರಣದ ಹರಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವ ಪ್ರಚಲಿತ ಪದ್ಧತಿಯ, "[[ಅಕಿಲೀಸ್‌ನ ಹಿಮ್ಮಡಿ]]" (ಮರ್ಮಸ್ಥಾನ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಪುನರ್‌‌ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಾಗಿ ಕರೆನೀಡಿದ. 2007ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, 13 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪುಷ್ಟೀಕರಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.iaea.org/NewsCenter/Transcripts/2007/ft190207.html|date=19 February 2007|title=Director General's Interview on Iran and DPRK|author=Daniel Dombey|publisher=[[Financial Times]]|accessdate=2006-05-04}}</ref> ದೇಶವೊಂದರ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದಳನೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಲಭ್ಯತೆಯು ಪ್ರಮುಖ ತೊಡಕಾಗಿ, ಹಾಗೂ "ಗತಿ ನಿಯಾಮಕ ಅಂಶ"ವಾಗಿ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಪುನರ್‌ಸಂಸ್ಕರಣದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹರಡುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, 2004ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು U.S. ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು(ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ENR ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ).<ref>ನೋಡಿ: ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ (2004ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 11) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಟೀಕೆಗಳು, ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ: http://georgewbush‌-whitehouse.archives.gov/news/releases/2004/02/20040211-4.html (ENR ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು).</ref> ENR ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು, ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ವಿದಳನೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈಗಾಗಲೇ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಭಯವಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಅವಕ್ಕೆ ಒಂದು "ಪರಿಣಾಮಸಿದ್ಧವಾದ" ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ದಕ್ಕಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ENR ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ NPT ಸದಸ್ಯರು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು "ಹಕ್ಕಿನ" ಮಟ್ಟವು, ಅದರ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುವಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿರುವ ಪ್ರಸರಣ ಸೂಚನೆಗಳೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಹಾಗೂ IVನೇ ಕಲಮಿನ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ I, II, ಹಾಗೂ IIIನೇ ಕಲಮುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಕಾನೂನು ಚರ್ಚೆಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿರುವ ಮತ್ತು ಆ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ದೇಶಗಳು, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸದಿರುವ ಒಂದು ಮುರಿಯದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಇರಾಕ್‌‌]] ದೇಶವು ತನ್ನ NPT ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ IAEA ಸಮನ್ಸ್‌ ಜಾರಿ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಹೇರಿತು; [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]] ದೇಶವು ತನ್ನ NPT ರಕ್ಷಣೋಪಾಯದ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗಾಗಿ<ref>http://www.iaea.org/NewsCenter/Focus/IaeaDprk/dprk.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607003906/http://www.iaea.org/NewsCenter/Focus/IaeaDprk/dprk.pdf |date=2007-06-07 }} and http://www.iaea.org/NewsCenter/MediaAdvisory/2003/med-advise_048.shtml</ref> ಪದೇಪದೇ ಸಮನ್ಸ್‌ ಜಾರಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು ಹಾಗೂ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು NPTಯಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಬಹುವಿಧದ ಪರಮಾಣು ಉಪಕರಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು; ರೂಢಿಯದಲ್ಲದ ಬಹುಮತಾಭಿಪ್ರಾಯದ್ದಲ್ಲದ ತೀರ್ಮಾನವೊಂದರಲ್ಲಿ [[ಇರಾನ್‌]] ದೇಶವು ತನ್ನ NPT ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅನನುವರ್ತನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂತು, ಏಕೆಂದರೆ, ತನ್ನ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ವರದಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅದು "ಸಮಯದ ಒಂದು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಧಿಯ ಕುರಿತಾದ ಹಲವಾರು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು"<ref name="IAEA-GOV/2003/75">{{citation|url=http://www.iaea.org/Publications/Documents/Board/2003/gov2003-75.pdf |accessdate=2007-10-25|title=Implementation of the NPT Safeguards Agreement in the Islamic Republic of Iran|date=10 November 2003|id=GOV/2003/75|publisher=IAEA |format=PDF}}</ref><ref name="IAEA-GOV/2005/77">{{citation|url=http://www.iaea.org/Publications/Documents/Board/2005/gov2005-77.pdf |accessdate=2007-10-25|title=Implementation of the NPT Safeguards Agreement in the Islamic Republic of Iran|date=24 September 2005|id=GOV/2005/77|publisher=IAEA |format=PDF}}</ref> ಮತ್ತು [[ಲಿಬಿಯಾ]] ದೇಶವು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಒಂದು ರಹಸ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು ಮತ್ತು 2003ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿತು. 1991ರಲ್ಲಿ, ರೊಮೇನಿಯಾ ದೇಶವು ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡದ ಪರಮಾಣು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು ಹಾಗೂ IAEA ಈ ಅನನುವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಕೆಲವೊಂದು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಮಾಣಿಸಿ ಸಮರ್ಥಿಸಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಅಂಶವು, ಆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಏಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದರೂ ಸಹ, ಅದು ಅನ್ಯಥಾ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ, [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಟಾಮಿಕ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಏಜೆನ್ಸಿ]]ಯ (IAEA) ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ [[ಮೊಹಮದ್‌ ಎಲ್‌ಬರಾಡೇ]] ಎಂಬಾತ, ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮೂವತ್ತೈದರಿಂದ ನಲವತ್ತರಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ.<ref>{{citation|url=http://www.unidir.org/pdf/articles/pdf-art2185.pdf|format=PDF|title=Preserving the Non-Proliferation Treaty|author=Mohamed ElBaradei|publisher=Disarmament Forum|year=2004|accessdate=2007-11-17|archive-date=2007-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127093014/http://www.unidir.org/pdf/articles/pdf-art2185.pdf|url-status=dead}}</ref> == ಪ್ರಮುಖ ಕಲಮುಗಳು == Iನೇ ಕಲಮು:<ref name="NPT">{{Cite web |url=http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/Others/infcirc140.pdf |title=ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆ (PDF) - IAEA |access-date=2010-05-06 |archive-date=2007-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807060917/http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/Others/infcirc140.pdf |url-status=dead }}</ref> ಪರಮಾಣು-ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿ ರಾಷ್ಟ್ರವೂ (NWS), ಯಾವುದೇ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನಾಗಲೀ, ಅಥವಾ ಇತರ ಪರಮಾಣು ಸ್ಫೋಟಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನಾಗಲೀ ವರ್ಗಾಯಿಸದಿರಲು, ಮತ್ತು ಇಂಥ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿರದ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಹಸ್ತ ಚಾಚದಿರಲು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. IIನೇ ಕಲಮು: NWS-ಅಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಹಭಾಗಿಯೂ, ಯಾವುದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನಾಗಲೀ, ಅಥವಾ ಇತರ ಪರಮಾಣು ಸ್ಫೋಟಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಸ್ವೀಕರಿಸದಿರಲು; ಇಂಥ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನಾಗಲೀ ತಯಾರಿಸದಿರಲು ಅಥವಾ ವಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿರಲು; ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯಹಸ್ತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿರಲು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. IIIನೇ ಕಲಮು: NWS-ಅಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಹಭಾಗಿಯೂ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಮಾಣು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪರಮಾಣು ಸಾಮಗ್ರಿಗೆ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ IAEA ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ತರಲು ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಪರಮಾಣು ಸ್ಫೋಟಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಕಡೆಗೆ ಇಂಥ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. IVನೇ ಕಲಮು: 1. ಪಕ್ಷಪಾತರಹಿತವಾದ ಮತ್ತು ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ I ಮತ್ತು IIನೇ ಕಲಮುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನುಸರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಾಂತಿಯುತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿನ, ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಭಾಗಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಗದ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಬೀರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಅಂಶವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಾರದು. 2. ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಭಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ, ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಕರಣ, ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಸರಾಗಗೊಳಿಸಲು, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಲು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಹಭಾಗಿಗಳು, ಶಾಂತಿಯುತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಹಕಾರವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಪರಮಾಣು-ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಭಾಗಿಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಅವು ನೀಡಬೇಕು. VIನೇ ಕಲಮು: "ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಗತಿಯ ಪೂರ್ಣ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು", ಹಾಗೂ "ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ" ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. Xನೇ ಕಲಮು: 3 ತಿಂಗಳ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಇದು ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಇದು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (1995ರ ವಿಸ್ತರಣಾ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ 25 ವರ್ಷಗಳು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ). == ಇತಿಹಾಸ == {{See also|Nuclear proliferation}} ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶ್ವವೊಂದರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಳಜಿಯು NPTಯ ಹಿಂದಿದ್ದ ಪ್ರಚೋದಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ನಡುವಿನ [[ಶೀತಲ ಸಮರ]] ನಿರೋಧಕ ಸಂಬಂಧವು ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ತಪ್ಪು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಅಪಘಾತ ಅಥವಾ ಅನಧಿಕೃತ ಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪರಮಾಣು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನೂ ತಗ್ಗಿಸಿದರು. NPT ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಐರಿಷ್‌ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವನಾದ [[ಫ್ರಾಂಕ್‌ ಐಕೆನ್‌]] ಎಂಬಾತ 1958ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ. 1968ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಹಿಗಾಗಿ ತೆರೆದಿಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೊದಲು ಸಹಿಮಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1992ರ ವೇಳೆಗೆ, ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಗಳೆಂದು ಆಗ-ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದ್ದವು, ಮತ್ತು 1995ರಲ್ಲಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು (ಮತ್ತು 1996ರಲ್ಲಿ [[ಕಾಂಪ್ರಹೆನ್ಸಿವ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಬ್ಯಾನ್‌ ಟ್ರೀಟಿ]]ಯು (ಸಮಗ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ನಿಷೇಧ ಒಡಂಬಡಿಕೆ) ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿತು). ಹಲವಾರು NPT ಸಹಿದಾರರು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ವು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ನ ಸಹಾಯಹಸ್ತ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು 1979ರಲ್ಲಿ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌]] ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು [[ನಿರ್ವಹಿಸಿರಬಹುದು]], ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿತು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಸಣ್ಣ ಪರಮಾಣು [[ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹ‌]]ವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದ ನಂತರ 1991ರಲ್ಲಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿತು. ಹಿಂದಿನ ಹಲವಾರು ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು, ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ತಾವು ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿವೆ. === ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು-NATO ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ === [[ಚಿತ್ರ:nwfz.svg|thumb|250px|[36][37][38][39] ]] {{Main|Nuclear sharing}} ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[NATO]] ಯುಕ್ತವಾಗಿ [[ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ]] ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆ ಮೂಲಕ, ಇತರ NATO ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು. ಇದು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ I ಮತ್ತು IIನೇ ಕಲಮುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಸರಣಕಾರ್ಯ ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. NATO ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಳಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು U.S. ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತು, ಮತ್ತು "ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಮತ್ತೆಂದೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗದ ಹಂತವಾದ, ಒಂದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ತೀರ್ಮಾನವೊಂದು ಮಾಡಲ್ಪಡದ ಹೊರತು" ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ NPTಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಾದವಾಗಿದೆ. [[ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ]]ವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೇ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 1968ರಲ್ಲಿ NPTಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದ ಬಹುಪಾಲು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ<ref name="is_it_legal">ಓಟ್‌ಫ್ರೀಡ್‌ ನಾಸ್ಸೌರ್‌, ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್‌ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ (ieer.org), ಸೈನ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಡೆಮಕ್ರಾಟಿಕ್‌ ಆಕ್ಷನ್‌ ಸಂಪುಟ 9 ಸಂಖ್ಯೆ 3, ಮೇ 2001, [http://www.ieer.org/sdafiles/vol_9/9-3/nato.html ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಷೇರಿಂಗ್‌ ಇನ್‌ NATO: ಈಸ್‌ ಇಟ್‌ ಲೀಗಲ್‌?]</ref> ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಥಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲವೆನಿಸುತ್ತದೆ. 2005ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಈ NATO ಒಪ್ಪಂದಗಳ<ref name="nrdc eur">ಹಾನ್ಸ್‌ M. ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್‌ಸೆನ್‌, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ (nrdc.org), ಫೆಬ್ರುವರಿ 2005, [http://www.nrdc.org/nuclear/euro/euro.pdf U.S. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ವೆಪನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಯುರೋಪ್‌: ಎ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌-ಕೋಲ್ಡ್‌ ವಾರ್‌ ಪಾಲಿಸಿ, ಫೋರ್ಸ್‌ ಲೆವೆಲ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ವಾರ್‌ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್‌]</ref> ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, [[ಬೆಲ್ಜಿಯಂ]], [[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಇಟಲಿ]], [[ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಟರ್ಕಿ]] ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಸುಮಾರು 180 ತಂತ್ರೋಪಾಯದ [[B61 ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್‌‌]]ಗಳನ್ನು [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] ಈಗಲೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ I ಮತ್ತು IIನೇ ಕಲಮುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಹಾಗೂ [[ಅಲಿಪ್ತ ಚಳವಳಿ]]ಯು ಈಗ ವಾದಿಸುತ್ತಿವೆ, ಮತ್ತು ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ಅವು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಿವೆ. "ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ-ಹೊಂದಿರದ" NATO ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು U.S. ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್‌‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ತಾಲೀಮು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ, ಮತ್ತು U.S. ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್‌‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಲ್ಲಿ U.S.ಗೆ ಸೇರದ ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕೆಲವೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಆ ದೇಶಗಳು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. ತನ್ನ "ಪರಮಾಣು ಪಡೆಗಳು ಯುದ್ಧದ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವು ಈಗ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ" ಎಂದು NATO ನಂಬುತ್ತದೆ.<ref>NATO (nato.int), [https://web.archive.org/web/20040702001907/http://www.nato.int/issues/nuclear/sec-environment.htm NATOಸ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ನ್ಯೂ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್‌]</ref> U.S.ಗೆ ಸೇರದ ದೇಶದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ನೀಡಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, Iನೇ ಕಲಮು ("ಇಂಥ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಫೋಟಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಪರಮಾಣು ಸ್ಫೋಟಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣದ" ವರ್ಗಾಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ IIನೇ ಕಲಮಿನ ("ಇಂಥ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಫೋಟಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಪರಮಾಣು ಸ್ಫೋಟಕ ಉಪಕರಣಗಳು ವರ್ಗಾವಣೆಗಾರರಿಂದ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು" ಇದು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ) ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಸಹ NATO ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲೆಂದು U.S. ಪರಮಾಣು ಹಂಚಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ಮೂಲತಃ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಾರ್ಸಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಸಾರ ಒಂದು ವೇಳೆ ಯುದ್ಧವೇನಾದರೂ ಆದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ (U.S.) ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದಕ್ಕೆ ಖಾತ್ರಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸದಂತೆ ಅಂದಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ಮನವೊಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. (ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸರ್ವ ಪ್ರಯತ್ನದ ಯುದ್ಧದ ಆ ಹಂತದವರೆಗೆ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಸ್ವತಃ U.S. ತೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ "ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ" ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು.) ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದರ ಹಬ್ಬುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು, NATO ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಯಿತು.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೋಡಿ: U.S. ಡೈರೆಕ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌, ಲೈಕ್ಲಿಹುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಾನ್ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ವೆಪನ್ಸ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌, ಡೀಕ್ಲಾಸಿಫೈಡ್‌ U.S. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌, NIE 4-63 (ಜೂನ್‌ 28, 1963), ಪುಟ 17ರ, ಪ್ಯಾರಾ 40ರಲ್ಲಿ.</ref> (ಒಂದು ವೇಳೆ, ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅವರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ಬಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡದೇ ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯು ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ದೇಶವಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ U.S. ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದ ಅಂದಾಜುಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೋಡಿ: U.S. ಡೈರೆಕ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌, ಅನೆಕ್ಸ್‌ ಟು ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌ ನಂ. 100-2-58: ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಕೇಪಬಿಲಿಟೀಸ್‌ ಬೈ ಫೋರ್ತ್‌ ಕಂಟ್ರೀಸ್‌: ಲೈಕ್ಲಿಹುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಾನ್ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಸ್‌, ಡೀಕ್ಲಾಸಿಫೈಡ್‌ U.S. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌, NIE 100-2-58 (ಜುಲೈ 1, 1958), ಪುಟ 4ರ, ಪ್ಯಾರಾಗಳು 18-19ರಲ್ಲಿ; U.S. ಡೈರೆಕ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌, ಲೈಕ್ಲಿಹುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಾನ್ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಕೇಪಬಿಲಿಟೀಸ್‌ ಬೈ ಅಡಿಷನಲ್‌ ಕಂಟ್ರೀಸ್‌, ಡೀಕ್ಲಾಸಿಫೈಡ್‌ U.S. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌, NIE 100-4-60 (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌‌ 20, 1960), ಪುಟ 2ರ, ಪ್ಯಾರಾ 4ರಲ್ಲಿ, &amp; ಪುಟ 8ರ, ಪ್ಯಾರಾಗಳು 27-29ರಲ್ಲಿ.</ref>) === ಭಾರತ, ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ === {{See also|India and weapons of mass destruction|Israel and weapons of mass destruction|Pakistan and weapons of mass destruction}} [[ಭಾರತ]], [[ಇಸ್ರೇಲ್‌‌]], ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]- ಈ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದವು. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ [[ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಸಂದಿಗ್ಧಾರ್ಥತೆಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿ]]ಯನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ ಹೊಂದಿದೆ (ನೋಡಿ: [[ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]). 1967ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಒಡೆತನವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, "ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರ" ಮತ್ತು ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ಗುಂಪಿನಂತಿರುವ "ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದವರ" ಒಂದು ಕೂಟವನ್ನು NPTಯು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವ [[ನೈತಿಕ]] ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇಂಥ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವಿಕೆಯು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಎಂದಿಗೂ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈ ದೇಶಗಳ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶಗಳು ತಾವು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಆಸ್ಫೋಟಿಸಿವೆ. 1974ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು [[ಈ ರೀತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿತು]] ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತದ ಮತ್ತೊಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ]]ಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇಂಥ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು 1998ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು. 150 ಸಿಡಿತಲೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ವಿದಳನೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಭಾರತವು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.carnegieendowment.org/files/atomsforwarfinal4.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-05-06 |archive-date=2012-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302195918/http://www.carnegieendowment.org/files/atomsforwarfinal4.pdf |url-status=dead }}</ref> ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವಿಭಾಗದ ಮುಂಚಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು 80 ಮತ್ತು 120ರ ನಡುವಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.dawn.com/2007/12/03/top7.htm ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ US ವಾರ್‌ಗೇಮ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ N-ಆರ್ಮ್ಸ್‌ ‘ನೆಗಟಿವ್‌’ -DAWN - ಟಾಪ್‌ ಸ್ಟೋರೀಸ್‌; ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 03, 2007]</ref> ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಓರ್ವ ಎದುರಾಳಿ ದೇಶದಿಂದ ಮೊದಲು ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವವರೆಗೂ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸದಿರುವ ಒಂದು ವಾಗ್ದಾನವಾದ, [[ಮೊದಲು ಬಳಸದಿರುವ]] ಕಾರ್ಯನೀತಿಯಯೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವೇ ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಭಾರತವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>http://www.indianembassy.org/policy/CTBT/nuclear_doctrine_aug_17_1999.html</ref> ಚೀನಾ ದೇಶವು "ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳ" ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದೇ, ತಾನು NPTಗೆ ಸಹಿಹಾಕದಿರುವುದರ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಹಿಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು ಭಾರತವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.<ref>http://www.undemocracy.com/meeting/A-52-PV.67#pg015-bk01{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾದ ಪ್ರಣಬ್‌ ಮುಖರ್ಜಿಯವರು 2007ರಲ್ಲಿ ಟೋಕಿಯೋಗೆ ನೀಡಿದ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಒಂದು ವೇಳೆ ಭಾರತವು NPTಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿಲ್ಲವೆಂದರೆ, ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಅದಕ್ಕಿರುವ ಬದ್ಧತೆಯ ಕೊರತೆಯು ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಆದರೆ NPTಯು ಒಂದು ದೋಷಯುಕ್ತ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ, ಪಕ್ಷಪಾತ-ರಹಿತವಾದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಗಣನೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತವು NPTಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.whereincity.com/news/3/15197 |title=ಇಂಡಿಯಾ ಸೀಕ್ಸ್‌ ಜಪಾನ್‌'ಸ್‌ ಸಪೋರ್ಟ್‌, ಕಾಲ್ಸ್‌ NPT 'ಫ್ಲಾಡ್‌' |access-date=2010-05-06 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112151514/http://www.whereincity.com/news/3/15197 |url-status=dead }}</ref> 1962ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಗಡಿಸಂಬಂಧಿ ಯುದ್ಧವೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತ ದೇಶಗಳು ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಗಡಿ ವಿವಾದವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಸೈನ್ಯದ ಗುಪ್ತಚರ ಸುದ್ದಿಸಂಗ್ರಹದ ಅನುಸಾರ, ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ ದೇಶವು 1958ರಿಂದಲೂ [[ನೆಗೆವ್‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ [[ಡಿಮೊನಾ]] ತಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಡೇವಿಡ್‌ ಆಲ್‌ಬ್ರೈಟ್‌ನಂಥ ಅನೇಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಂದಾಜಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಡಿಮೊನಾ ತಾಣದಿಂದ ಪುನರ್‌‌ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 100ರಿಂದ 200ರವರೆಗಿನಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ [[ಮೊರ್ಡೆಚಾಯ್‌ ವನುನು]] ಎಂಬ, ಇಸ್ರೇಲಿನ ಓರ್ವ ಕೆಳಹಂತದ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞನು 1986ರಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌]] ''[[ಸಂಡೆ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಈಗ ಇದೊಂದು [[ಮುಕ್ತ ರಹಸ್ಯ]]ವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯಾದರೂ, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಒಡೆತನವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. 2006ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕರನ್ನು ಅಥವಾ ನಿರ್ಣಾಯಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಭಾರತಕ್ಕೆ US ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುಪ್ತ ಕರಾರೊಂದನ್ನು ಭಾರತ ಹಾಗೂ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] ಆಖೈರುಗೊಳಿಸಿದವು. ಈ ಗುಪ್ತ ಕರಾರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ 22 ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಸ್ಥಾವರಗಳ ಪೈಕಿ 14ನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಘಟಕಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು [[IAEA]] ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲು ಭಾರತವು ಬದ್ಧನಾಗಿದೆ. [[IAEA]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ [[ಮೊಹಮದ್‌ ಎಲ್‌ಬರಾಡೇ]] ಎಂಬಾತ ಭಾರತವನ್ನು "ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಪ್ರಚಲಿತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರ" ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಈ ಗುಪ್ತ ಕರಾರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ.<ref>http://merln.ndu.edu/archivepdf/iran‌/State/66861.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ-ಭಾರತದ ಶಾಂತಿಯುತ ಅಣು ಶಕ್ತಿ ಸಹಕಾರ ಕಾಯಿದೆ]]ಯನ್ನು [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌]] ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಆ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್‌ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಾಗಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಶಾಸನವು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಆಚೆಗಿನ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅದರ ನಿಚ್ಚಳವಾದ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರುಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಶತಕೋಟಿಗೂ ಮೀರಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯೂ ಈ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20091228032712/http://afp.google.com/article/ALeqM5geN2RWjoN4oJhPibc7rhkyxMXfzg</ref> 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 1ರಂದು, ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ<ref>[http://www.iaea.org/NewsCenter/News/2008/board010808.html IAEA ಬೋರ್ಡ್‌ ಅಪ್ರೂವ್ಸ್‌ ಇಂಡಿಯಾ-ಸೇಫ್‌ಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್‌]</ref> [[IAEA]] ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌‌ 6ರಂದು, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ [[ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಸಪ್ಲೈಯರ್ಸ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌]] (NSG) ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ದೇಶಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನಂತರ ಬಹುಮತಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು NPT ಹಾಗೂ [[ಕಾಂಪ್ರಹೆನ್ಸಿವ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಬ್ಯಾನ್‌ ಟ್ರೀಟಿ]]ಗೆ (CTBT) ಸಹಿಹಾಕದಿರುವ ದೇಶವೊಂದಕ್ಕೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.<ref name="NSG CLEARS NUCLEAR WAIVER FOR INDIA">{{cite news|url=http://www.ibnlive.com/news/nsg-clears-nuclear-waiver-for-india/73011-3.html?from=rssfeed|title=NSG CLEARS NUCLEAR WAIVER FOR INDIA|date=September 6, 2008|publisher=CNN-IBN|accessdate=2008-09-06|archive-date=2008-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080912234107/http://www.ibnlive.com/news/nsg-clears-nuclear-waiver-for-india/73011-3.html?from=rssfeed|url-status=dead}}</ref><ref name="INDIA JOINS NUCLEAR CLUB, GETS NSG WAIVER">{{cite news|url=http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20080064332|title=INDIA JOINS NUCLEAR CLUB, GETS NSG WAIVER|date=September 6, 2008|publisher=NDTV.com|accessdate=2008-09-06|archive-date=2008-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080908231453/http://www.ndtv.com/convergence/ndtv/story.aspx?id=NEWEN20080064332|url-status=dead}}</ref> ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪುಗೆ ನೀಡುವ ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ಪರಮಾಣು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/09/11/AR2008091103099.html</ref> ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು U.S. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅನುಮೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 8ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷನು ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದ.<ref>[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2008/10/20081008-4.html ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು-ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಸಹಕಾರ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕಾಯಿದೆಯಾದ H.R. 7081ಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್‌ ಸಹಿಹಾಕುತ್ತಾರೆ]</ref> ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ವಿನಾಯತಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ರಫ್ತುಗಳು ನಡೆಯುವುದನ್ನು NSG ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ IAEA ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ, ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳು) ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ NSG ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿವೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಇದೇ ಬಗೆಯ ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಓರ್ವ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣಕಾರ ದೇಶವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಾಧನೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಸಾಧನೆಗಳು ಮುಂಬರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಪರಮಾಣು ಸಂಬಂಧಿತ ಗುಪ್ತ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಆ ದೇಶಗಳು ಮಂಡಿಸಿವೆ.<ref>BBC (bbc.co.uk), 2 ಮಾರ್ಚ್‌ 2006, [http://news.bbc.co.uk/go/em/fr/-/2/hi/south_asia/4764826.stm US ಅಂಡ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಸೀಲ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಅಕಾರ್ಡ್‌]</ref> 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌‌ 18ರಂದು ನಡೆದ [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಟಾಮಿಕ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಏಜೆನ್ಸಿ]]ಯ ಮಹಾ ಅಧಿವೇಶನವು ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ಗೆ ಕರೆನೀಡಿ, IAEA ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡಲು, ಹಾಗೂ 16 ಮಂದಿ ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ 49-45 ಮತಗಳ ಒಂದು ಕಿರಿದಾದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆಗೊಂಡ "ಇಸ್ರೇಲಿನ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ" ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯದ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಬದ್ಧನಾಗಿರಲು ತಿಳಿಸಿತು. "ಈ ನಿರ್ಣಯದೊಂದಿಗಿನ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್‌ ದೇಶವು ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಇಸ್ರೇಲಿನ ಮುಖ್ಯ ನಿಯೋಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ.<ref>http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2009/09/2009918173136830771.html</ref> === ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ === {{See also|North Korea and weapons of mass destruction|2006 North Korean nuclear test|Six-party talks}} 1985ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 12ರಂದು [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ]]ವು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿತಾದರೂ, 2003ರ ಜನವರಿ 10ರಂದು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆತ ಮಾಡುವುದರ ಕುರಿತಾದ ಸೂಚನಾ ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು [[ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂ]] ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಒಂದು ಅಕ್ರಮವಾದ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿತ್ತು ಎಂದು U.S. ಮಾಡಿದ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 1994ರಲ್ಲಿ<ref>ಕೊರಿಯನ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌, ಟೋಕಿಯೋ (kcna.co.jp), 10 ಜನವರಿ 2003, [http://www.kcna.co.jp/item/2003/200301/news01/11.htm#1 ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ DPRK ಗೌರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆನ್‌ ಇಟ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ಡ್ರಾಯಲ್‌ ಫ್ರಂ NPT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090920185607/http://www.kcna.co.jp/item/2003/200301/news01/11.htm#1 |date=2009-09-20 }}</ref> ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವಿವಾದಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದ್ದ [[ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಧಾರ ಚೌಕಟ್ಟಿನ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/Others/infcirc457.pdf |title=ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಧಾರ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಪಾಠ |access-date=2010-05-06 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604091657/http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/Others/infcirc457.pdf |url-status=dead }}</ref> ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಇಂಧನ ತೈಲ]]ದ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಆಪಾದನೆಗಳ ತರುವಾಯ U.S. ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದೂ ಸಹ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಈ ಹಿಂದೆಗೆತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. 2003ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 10ರಂದು ಈ ಹಿಂದೆಗೆತವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶವು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆಸರಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದೇಶವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಏಜ್‌ ಪೀಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ (wagingpeace.org), 10 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2003, [http://www.wagingpeace.org/articles/2003/04/10_chaffee_korea-npt.htm ನಾರ್ತ್‌ ಕೊರಿಯಾಸ್‌ ವಿತ್‌ಡ್ರಾಯಲ್‌ ಫ್ರಂ ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಟ್ರೀಟಿ ಅಫಿಷಿಯಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060412044216/http://www.wagingpeace.org/articles/2003/04/10_chaffee_korea-npt.htm |date=2006-04-12 }}</ref> ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ, 1993ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 12ರಂದು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು ಹಿಂದೆಗೆತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಆ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅದು ರದ್ದುಮಾಡಿತು.<ref>ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಟಾಮಿಕ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಏಜೆನ್ಸಿ (iaea.org), ಮೇ 2003, [http://www.iaea.org/NewsCenter/Focus/IaeaDprk/fact_sheet_may2003.shtml ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಷೀಟ್‌ ಆನ್‌ DPRK ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಸೇಫ್‌ಗಾರ್ಡ್ಸ್‌]</ref> 2005ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 10ರಂದು, ತಾನು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ, ಸದರಿ ವಿವಾದಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಚೀನಾದಿಂದ ಏರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ [[ಆರು-ಸಹಯೋಗಿಗಳ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಂದ]] ಹೊರನಡೆಯಿತು. ಈ ವಿವಾದಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರದ ಇಲಾಖೆಯು ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ, "ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರನಡೆಯುವ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ಕ್ರಮವನ್ನಾಗಲೇ ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು DPRKಯನ್ನು [ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್‌ ಪೀಪಲ್‌‌'ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಕೊರಿಯಾ] ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಹಾಗೂ ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಬುಷ್‌ ಆಡಳಿತವು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ-ಹೆಣಗಾಡಲು, ಸ್ವಯಂ-ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಾವು ತಯಾರಿಸಿದ್ದೆವು" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಆರು-ಸಹಯೋಗಿಗಳ ಮಾತುಕತೆಗಳು 2005ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡವು. 2005ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌‌ 19ರಂದು, ಒಂದು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾದ ಕರಾರಿಗೆ ತಾನು ಒಪ್ಪುವುದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಕರಾರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಮಾಣು ತಯಾರಿಕಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕಸದತೊಟ್ಟಿಗೆ ಎಸೆದು, NPTಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, IAEA ಪರಿಶೀಲನಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. 1994ರ [[ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಧಾರ ಚೌಕಟ್ಟಿನ]] ಅನುಸಾರ, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ [[ಸ್ಥಳಜನ್ಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರದ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ]]ಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು [[ಲಘು ನೀರಿನ ರಿಯಾಕ್ಟರು]]ಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವ ಕಷ್ಟಕರ ವಿವಾದಾಂಶವನ್ನು, ಭವಿಷ್ಯದ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಲ್ಪಡಲೆಂದು ಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |first=Joseph |last=Khan |authorlink= |coauthors= |title=North Korea Says It Will Abandon Nuclear Efforts |url=https://www.nytimes.com/2005/09/19/international/asia/19korea.html |work=New York Times |publisher= |date=19 September 2005 |accessdate= }}</ref> ಮಾರನೆಯ ದಿನದಂದು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು ತನ್ನ ಚಿರಪರಿಚಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ, ತನಗೆ ಒಂದು ಲಘು ನೀರಿನ ರಿಯಾಕ್ಟರನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವವರೆಗೂ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹ‌ವನ್ನು ತಾನು ನಾಶಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಮತ್ತು NPTಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿತು.<ref>ಏಜೆನ್ಸ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ ಪ್ರೆಸ್ಸೆ, 2006, [http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/169237/1/.html N.ಕೊರಿಯಾ ರೈಸಸ್‌ ಸ್ಟೇಕ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಡೀಲ್‌ ವಿತ್‌ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090108163328/http://www.channelnewsasia.com/stories/afp_asiapacific/view/169237/1/.html |date=2009-01-08 }}, ಮೀಡಿಯಾ ಕಾರ್ಪ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ನಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು (channelnewsasia.com), 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌‌ 2005</ref> 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2ರಂದು, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವನು, ತನ್ನ ದೇಶವು "ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ" ಒಂದು ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದನಾದರೂ, ಅದು ಯಾವಾಗ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ.<ref>[[BBC]] (news.bbc.co.uk), 3 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2006, [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/5402018.stm N ಕೊರಿಯಾ 'ಟು ಕಂಡಕ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌']</ref> 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 9ರ ಸೋಮವಾರದಂದು 01:35:27ನಷ್ಟು (UTC) ವೇಳೆಗೆ, [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ]]ಯು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಕಿಮ್ಚೇಕ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 70 ಕಿಮೀಗಳಷ್ಟು (45 ಮೈಲುಗಳು) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 4.2ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ [[ಭೂಕಂಪ ಸಂಬಂಧಿ ಘಟನೆ]]ಯೊಂದನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿ, ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದರ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತಾವು ಪರಮಾಣು ವಿದಳನ ಉಪಕರಣವೊಂದರ [[ಒಂದು ಯಶಸ್ವೀ ಭೂಗತ ಪರೀಕ್ಷೆ]]ಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು NPTಯನ್ನು ಬಿಡಲು ಕಾರಣವಾದ ಒಂದು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ 2002ರ [[CIA]] ವರದಿಗಳು, ಗುಪ್ತಚರ ಸುದ್ದಿಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿಸಿದ್ದವು ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದವು ಎಂದು 2007ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ವರದಿಯು ಸೂಚಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N09302593.htm|title=N.Korean uranium enrichment program fades as issue|author=Carol Giacomo|publisher=[[Reuters]]|date=10 February 2007|accessdate=2007-02-11}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/03/01/washington/01korea.html|title=U.S. Had Doubts on North Korean Uranium Drive|publisher=New York Times|date=March 1, 2007|accessdate=2007-03-01}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/02/28/AR2007022801977.html|title=New Doubts On Nuclear Efforts by North Korea|publisher=Washington Post|date=March 1, 2007|accessdate=2007-03-01}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/01/AR2007030101507.html|title=Another Intelligence Twist|publisher=Washington Post|date=March 2, 2007|accessdate=2007-03-10}}</ref> ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಈ ಪತ್ರಿಕಾ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಯುರೇನಿಯಂ ಪ್ರಯತ್ನವೊಂದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲವೊಂದು ಮಾಹಿತಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಂತೆ, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಹಠವಾದಿತನಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಪಯೋನ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್‌ನ ಯುರೇನಿಯಂ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ನಾಶಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಬಿಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಪತ್ರಿಕಾ ಆಪಾದನೆಗಳು ಮೋಸದ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಹೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಮೊದಲ ಉಪ ಮಂತ್ರಿ ಕಾಂಗ್‌ ಸೊಕ್‌ ಜು ಎಂಬಾತ ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಅಂಶವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಗಿನ-ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ ಮುಷರಫ್‌ ವಿಷಯವೊಂದನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುತ್ತಾ, ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಅನಿಲದ ಅಪಕೇಂದ್ರಕಗಳನ್ನು (ಗ್ಯಾಸ್‌ ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್‌ಗಳನ್ನು) [[A.Q. ಖಾನ್‌]] ಪ್ರಸರಣ ಜಾಲವು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಲಿಬಿಯಾದ WMD ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿ, ಅದು ಲಿಬಿಯಾದ [[ಯುರೇನಿಯಂ ಹೆಕ್ಸಾಫ್ಲೂರೈಡ್‌‌]]ನ (UF₆) ಒಂದು ಮೂಲವೆಂಬಂತೆ—ಇದು ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಜವೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಪಕೇಂದ್ರಕ ಪುಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೂರಕ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಒಂದು ಯುರೇನಿಯಂ ಪರಿವರ್ತನಾ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬಂತೆ U.S. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದವು.<ref>ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ನೋಡಿ: U.S. ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌, "ಅಡ್ಹೆರೆನ್ಸ್‌ ಟು ಅಂಡ್‌ ಕಾಂಪ್ಲಯೆನ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಆರ್ಮ್ಸ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌, ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌, ಅಂಡ್‌ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಮಮೆಂಟ್‌ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮಿಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌", ಆಗಸ್ಟ್‌ 2005, ಪುಟಗಳು 87-92, www.state.gov/documents/organization/52113.pdf; ಆಂಟನಿ ಫಯೋಲಾ, "N. ಕೊರಿಯಾ ಡಿಕ್ಲೇರ್ಸ್‌ ಇಟ್‌ಸೆಲ್ಫ್‌ ಎ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಪವರ್‌", ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌, ಫೆಬ್ರುವರಿ 10, 2005, www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A12836-2005Feb10.html; "ಖಾನ್‌ 'ಗೇವ್‌ N. ಕೊರಿಯಾ ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜಸ್‌'", BBC ನ್ಯೂಸ್‌, ಆಗಸ್ಟ್‌ 24, 2005, http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4180286.stm; "ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ ಅಂಡ್‌ ನಾರ್ತ್‌ ಕೊರಿಯಾ: ಡೇಂಜರಸ್‌ ಕೌಂಟರ್‌-ಟ್ರೇಡ್ಸ್‌", IISS ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿಕ್‌ ಕಾಮೆಂಟ್ಸ್‌, ಸಂಪುಟ 8, ಸಂಖ್ಯೆ 9 (ನವೆಂಬರ್‌ 2002).</ref> === ಇರಾನ್‌ === {{Main|Iran and weapons of mass destruction|Nuclear program of Iran}} [[ಇರಾನ್‌]] ದೇಶವು NPTಗೆ ಒಂದು ಸಹಭಾಗಿಯಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ತನ್ನ NPT ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳ ಒಪ್ಪಂದದೊಂದಿಗೆ ಅದು ಅನನುವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂತು ಹಾಗೂ ಅದರ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯು ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. 2003ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[IAEA]]ಯ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ [[ಮೊಹಮದ್‌ ಎಲ್‌ಬರಾಡೇ]] ಎಂಬಾತ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಇರಾನ್‌ ದೇಶವು ತನ್ನ ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ವಿಫಲಗೊಂಡಿರುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಧಿಯ ಮೇಲೆ ವಿಫಲಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.<ref name="IAEA-GOV/2003/75"/> EU3-ನೇತೃತ್ವದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಅವಧಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು<ref>[http://www.dw-world.de/dw/article/0,1564,1595892,00.html EU ಅಂಡ್‌ ಇರಾನ್‌ ಅವರ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಡೆಡ್‌ಲಾಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131172652/http://www.dw-world.de/dw/article/0,1564,1595892,00.html |date=2012-01-31 }}</ref> ಇರಾನ್‌ ದೇಶವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, IAEA ಕಟ್ಟುಪಾಡಿನ XII.C ಕಲಮಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ IAEA ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಮಂಡಳಿಯು, ಮತ ಚಲಾಯಿಸದೆ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವ 12 ನಿದರ್ಶನಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಬಹುಮತಾಭಿಪ್ರಾಯವಲ್ಲದ ತೀರ್ಮಾನದಲ್ಲಿ, IAEA ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳ ಒಪ್ಪಂದದೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಫಲತೆಗಳು ಅನನುವರ್ತನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು.<ref name="IAEA-GOV/2005/77"/> ಇದನ್ನು [[UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ]]ಗೆ 2006ರಲ್ಲಿ<ref>[http://www.iaea.org/Publications/Documents/Board/2006/gov2006-14.pdf ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ NPT ಸೇಫ್‌ಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್ ಇನ್‌ ದಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಇರಾನ್‌], 2006ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 4ರಂದು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು,</ref> ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಇರಾನ್‌ ದೇಶವು ತನ್ನ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಒಂದು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://daccessdds.un.org/doc/UNDOC/GEN/N06/681/42/PDF/N0668142.pdf?OpenElement |title=UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಣಯ 1737 |access-date=2010-05-06 |archive-date=2009-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090810205404/http://daccessdds.un.org/doc/UNDOC/GEN/N06/681/42/PDF/N0668142.pdf?OpenElement |url-status=dead }}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಇರಾನ್‌ ದೇಶವು ತನ್ನ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4709490.stm ''BBC'' : ಇರಾನ್‌ 'ರೆಸ್ಯೂಮ್ಸ್‌' ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಎನ್‌ರಿಚ್‌ಮೆಂಟ್‌]</ref> ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಮಾಣು ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಮಾರ್ಗ-ಬದಲಾಯಿಸದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಲ್ಲಿ IAEAಯು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದು, ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಗೈರುಹಾಜರಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅದು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="IAEA_111307">[http://www.iaea.org/Publications/Documents/Board/2007/gov2007-58.pdf ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ NPT ಸೇಫ್‌ಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೆಲವೆಂಟ್‌ ಪ್ರಾವಿಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್‌ 1737 (2006) ಅಂಡ್‌ 1747 (2007) ಇನ್‌ ದಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಇರಾನ್‌]</ref> ಇರಾನ್‌ನಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಲವೊಂದು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೀಕರಣದ "ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಧ್ಯಯನಗಳ" ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಲು ತಾನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಸಹ 2008ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ IAEA ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು "ಆಧಾರ ರಹಿತ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಮತ್ತು ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳನ್ನು "ಕಟ್ಟುಕತೆಗಳು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅವನ್ನು ಇರಾನ್‌ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.iaea.org/Publications/Documents/Board/2008/gov2008-4.pdf ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ NPT ಸೇಫ್‌ಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೆಲವೆಂಟ್‌ ಪ್ರಾವಿಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್‌ 1737 (2006) ಅಂಡ್‌ 1747 (2007) ಇನ್‌ ದಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಇರಾನ್ 22 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2008]</ref> "ಉಳಿದ ವಿವಾದಾಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತನಿಖಾಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರಾನ್‌ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿಲ್ಲ... ಇರಾನ್‌ನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಸೇನಾ ಆಯಾಮಗಳು ಇರುವುದರ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು 2009ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ IAEAಯು ವರದಿಮಾಡಿತು.<ref>[http://www.iaea.org/Publications/Documents/Board/2009/gov2009-35.pdf GOV/2009/35], ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ NPT ಸೇಫ್‌ಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೆಲವೆಂಟ್‌ ಪ್ರಾವಿಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್‌ 1737 (2006) ಅಂಡ್‌ 1747 (2007), 1803 (2008) ಅಂಡ್‌ 1835 (2008) ಇನ್‌ ದಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಇರಾನ್ 5 ಜೂನ್‌ 2009</ref> NPT ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ತನ್ನ IIIನೇ ಕಲಮನ್ನು ಇರಾನ್‌ ದೇಶವು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವು, ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಇರಾನ್‌ನ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಇರಾನ್‌ನ ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ IIನೇ ಕಲಮನ್ನು ಅದು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದವು.<ref>[https://web.archive.org/web/20051114130908/http://www.state.gov/t/vci/rls/rpt/51977.htm ಅಡ್ಹೆರೆನ್ಸ್‌ ಟು ಅಂಡ್‌ ಕಂಪ್ಲೈಯೆನ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಆರ್ಮ್ಸ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌, ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌, ಅಂಡ್‌ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಮಮೆಂಟ್‌ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮಿಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌], [[ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್‌ ವೆರಿಫಿಕೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಂಪ್ಲೈಯೆನ್ಸ್‌]], [[U.S. ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇಲಾಖೆ]], ಆಗಸ್ಟ್‌ 30, 2005</ref> 2007ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ USನ [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌]] (NIE) ನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು 2003ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ ನಿಲುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು 2007ರ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯವರೆಗೂ ನಿಲುಗಡೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇರಾನ್‌ 2003ರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೇವಲ "ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಯುರೇನಿಯಂ ಪರಿವರ್ತನೆ-ಸಂಬಂಧಿತ ಮತ್ತು ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ-ಸಂಬಂಧಿತ ರಹಸ್ಯ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು" ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸಹ NIEನ "ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪುಗಳು" ನಿಚ್ಚಳಗೊಳಿಸಿದವು. ಇವು ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸೋರಿಕೆಯಾಗದಿದ್ದ ಮತ್ತು IAEA ತನಿಖೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಇರಾನ್‌ನ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಯತ್ನದ ಕುರಿತಾದ ಅಂಶಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref name="DNIIran">{{Cite web |url=http://www.dni.gov/press_releases/20071203_release.pdf |title=ಇರಾನ್‌: ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಇಂಟೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕೇಪಬಿಲಿಟೀಸ್‌ (ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌) |access-date=2010-05-06 |archive-date=2012-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120505054216/http://www.dni.gov/press_releases/20071203_release.pdf |url-status=dead }}</ref> ನತಾಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದ ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯು- ಮತ್ತು ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುವಂತಿದ್ದ ಅರಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ನೀರಿನ ರಿಯಾಕ್ಟರಿನ ಕುರಿತಾದ ಅದರ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸವು- ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅಂದರೆ, NIE ಚರ್ಚಿಸಿದ ಅದೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿರುವ ಕೆಲಸದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ವಿದಳನೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ತಯಾರಿಕಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇರಾನ್‌ನ ಮುಂದುವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ವೀಕ್ಷಕರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಡರು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಏಕೆಂದರೆ, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದಳನೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಲಭ್ಯತೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತೊಡಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದಕ್ಕೆ "ಗತಿ ನಿಯಾಮಕ ಅಂಶ"ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಇರಾನ್‌ ದೇಶವು ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಥವನ್ನೇನೂ ಕೊಡದಿರಬಹುದು.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೋಡಿ: U.S. ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೆಟಿವ್‌ ಫಾರ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ A. ಫೋರ್ಡ್‌, "ದಿ 2020 NPT ರಿವ್ಯೂ ಸೈಕಲ್‌ ಸೋ ಫಾರ್‌: ಎ ವ್ಯೂ ಫ್ರಂ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ", ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ವಿಲ್ಟನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, UK (ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 20, 2007), https://web.archive.org/web/20080110144743/http://www.state.gov/t/isn/rls/rm/98382.htm ("ಗಿವನ್‌ ದಟ್‌ ಪೊಸೆಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ನೆಸಸರಿ ಕ್ವಾಂಟಿಟಿ ಆಫ್‌ ಫಿಸೈಲ್‌ ಮೆಟೀರಿಯಲ್‌ ಈಸ್‌ ದಿ ಮೋಸ್ಟ್‌ ಡಿಫಿಕಲ್ಟ್‌ ಚಾಲೆಂಜ್‌ ಇನ್‌ ಡೆವಲಪಿಂಗ್‌ ಎ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ವೆಪನ್‌, ದಿ ರೀಸೆಂಟ್ಲಿ-ರಿಲೀಸ್ಡ್‌ U.S. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್‌ (NIE) ಹಾರ್ಡ್‌‌ಲಿ ಎಲಿವಿಯೇಟ್ಸ್‌ ಅವರ್‌ ಕನ್ಸರ್ನ್ಸ್‌ ಎಬೌಟ್‌ ಇರಾನ್‌’ಸ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ವರ್ಕ್‌.").</ref> U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ ಮೈಕ್‌ ಮೆಕ್‌ಕೊನೆಲ್‌ ಇದನ್ನು ಮಂಡಿಸಿರುವಂತೆ, ಇರಾನ್‌ ದೇಶವು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಅದರ ಕೆಲಸದ ಅಂಶಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ "ಪ್ರಾಯಶಃ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದರ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು."<ref>{{cite news | author=[[Mark Mazzetti]] |authorlink= |coauthors= |title=Intelligence Chief Cites Qaeda Threat to U.S. |url=https://www.nytimes.com/2008/02/06/washington/06intel.html |work=New York Times |publisher= |date=February 6, 2008 |accessdate=}}</ref> NPTಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಯುರೇನಿಯಂನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಹಕ್ಕನ್ನು ತಾನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಇರಾನ್‌ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅಲ್ಲದೇ, "NPTಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಟಾಮಿಕ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ತಾನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ" ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref name="InfCirc724">{{Cite web |url=http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/2008/infcirc724.pdf |title=IAEA ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್‌ 724 (ಮಾರ್ಚ್‌ 2008): ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ ಫ್ರಂ ದಿ ಪರ್ಮನೆಂಟ್‌ ಮಿಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಇರಾನ್‌ ಟು ದಿ ಏಜೆನ್ಸಿ |access-date=2010-05-06 |archive-date=2010-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100911030304/http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/2008/infcirc724.pdf |url-status=dead }}</ref> ತನ್ನ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯು ತನ್ನ ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ NPTಯ IVನೇ ಕಲಮಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಇರಾನ್‌ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. IAEA ಜೊತೆಗಿನ ಇರಾನ್‌ನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಅಲಿಪ್ತ ಚಳವಳಿಯು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಶಾಂತಿಯುತ ಬಳಕೆಗಳೆಡೆಗಿನ ಇರಾನ್‌ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅದು ಮರುದೃಢೀಕರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/2008/infcirc733.pdf |title=XV ಮಿನಿಸ್ಟೀರಿಯಲ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ನಾಲ್‌-ಅಲೈನ್ಡ್‌ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್‌ (ಜುಲೈ 2008): ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಇರಾನ್‌'ಸ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಇಷ್ಯೂ |access-date=2010-05-06 |archive-date=2010-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100911030318/http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/2008/infcirc733.pdf |url-status=dead }}</ref> ಇರಾನ್‌ ಮತ್ತು IAEA ನಡುವಿನ ಮುಂದುವರಿದ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು [[UN ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]]ಯಾದ [[ಬಾನ್‌ ಕಿ-ಮೂನ್‌]] ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದು, ಸದರಿ ವಿವಾದಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಶಾಂತಿಯುತ ನಿರ್ಣಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿ ಎಂದು ಕರೆನೀಡಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.oic-oci.org/oicnew/is11/English/un-sg-sp.pdf |title=OIC (ಮಾರ್ಚ್‌ 2008): UN ಸೆಕ್ರೆಟರಿ-ಜನರಲ್‌'ಸ್‌ ಅಡ್ರೆಸ್‌ ಟು ದಿ 11ತ್‌ ಸಮಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಆರ್ಗನೈಜೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ |access-date=2010-05-06 |archive-date=2008-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218010912/http://www.oic-oci.org/oicnew/is11/English/un-sg-sp.pdf |url-status=dead }}</ref> === ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ === {{See also|South Africa and weapons of mass destruction}} ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದ ಏಕೈಕ ದೇಶವಾಗಿ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಉಕ್ರೈನ್‌, ಬೆಲಾರಸ್‌ ಹಾಗೂ [[ಕಜಖ್‌ಸ್ತಾನ್‌]], ಹಿಂದಿನ [[USSR]]ನಿಂದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪಡೆದವು, ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ NPTಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದವು. [[ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾನೀತಿ]]ಯ ದಿನಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಶ್ವೇತವರ್ಣೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕರಿಯರ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನ ಹಾಗೂ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬೆದರಿಕೆ ಈ ಎರಡರ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಭಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ಒಂದು ಅಂತಿಮ ನಿರೋಧಕವಾಗಿ ರಹಸ್ಯವಾದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲು ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾವು [[ಯುರೇನಿಯಂ]]ನ ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ದೇಶದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾ ಸಮೀಪದ ಪೆಲಿಂದಾಬಾದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಒಂದು ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ಕೋಬರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಂಧನ ದರ್ಜೆಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಬಾಂಬ್‌ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದ ದರ್ಜೆಗೆ ಯುರೇನಿಯಂ ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒತ್ತಡದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವೊಂದರ ಬದಲಾವಣೆಯು ಸನ್ನಿಹಿತವಾದಾಗ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಯಭಾರಿಯಾದ [[ಹ್ಯಾರಿ ಶ್ವಾರ್ಜ್‌]] 1991ರಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದ. 1993ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ [[ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್‌ ವಿಲ್ಲೆಮ್‌ ಡೆ ಕ್ಲೆರ್ಕ್‌]] ಎಂಬಾತ, ತನ್ನ ದೇಶವು ಒಂದು ಸೀಮಿತವಾದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. NPTಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಈ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತರುವಾಯ ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾವು ನಂತರ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ [[IAEA]]ಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತೆರೆದಿರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1994ರಲ್ಲಿ [[IAEA]]ಯು ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ದೇಶವು ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. === ಲಿಬಿಯಾ === ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಲಿಬಿಯಾ ದೇಶವು ಸಹಿಮಾಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು ಹಾಗೂ IAEA ಪರಮಾಣು ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳಿಗೆ ಅದು ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ, ತನ್ನ NPT ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ರಹಸ್ಯವಾದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಅದು ನಡೆಸಿತು. ಈ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ A.Q. ಖಾನ್‌ ಪ್ರಸರಣ ಜಾಲದಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮಗ್ರಿ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳೂ ಬಳಕೆಯಾದವು. ತನ್ನ WMD ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ವರ್ಜಿಸುವುದನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ, 2003ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾದ ಸಂಧಾನದ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಲಿಬಿಯಾ ಶುರುಮಾಡಿತು. 2003ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಮಲೇಷಿಯಾದಿಂದ ಹಡಗಿನ ಮೂಲಕ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ-ವಿನ್ಯಾಸದ ಅಪಕೇಂದ್ರಕ ಭಾಗಗಳ ಒಂದು ಸರಕು ರವಾನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾದ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಲಿಬಿಯಾವು ಕಸಿವಿಸಿಗೊಳಗಾಯಿತು. ಈ ಸಾಗಣೆಯೂ ಸಹ [[A. Q. ಖಾನ್‌‌‌]]ನ ಪ್ರಸರಣ ವಲಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನೆಲ್ಲಾ WMD ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನೂ ವರ್ಜಿಸಲು ತಾನು ಒಪ್ಪಿರುವುದಾಗಿ 2003ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಲಿಬಿಯಾ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲೆಂದು ಹಾಗೂ ಅದರ ಸಮಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲೆಂದು ತನ್ನ ದೇಶದೊಳಗೆ ಬರಲು U.S. ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ತಂಡಗಳಿಗೆ (ಮತ್ತು IAEA ಪರಿಶೀಲನಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೂ ಸಹ) ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಸುಧಾರಿತ SCUD ಕ್ಷಿಪ್ತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನಿಲದ ಅಪಕೇಂದ್ರಕಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಲಿಬಿಯಾದಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದವು. (ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಲಿಬಿಯಾ ದೇಶವು ಸೇರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಲಿಬಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ದಾಸ್ತಾನುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಾಂಬ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ತಾಣದಲ್ಲಿ ನಾಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.) ತನ್ನ IAEA ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ಲಿಬಿಯಾದ ಅನನುವರ್ತನೆಯನ್ನು U.N. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತಾದರೂ, NPTಯ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ IIನೇ ಕಲಮಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಲಿಬಿಯಾ ಮರಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅದು ಸ್ವಾಗತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವನ್ನು ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.<ref>ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ನೋಡಿ: ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್‌ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಪೌಲಾ ಡೆಸಟರ್‌, "ಲಿಬಿಯಾ ರಿನೌನ್ಸಸ್‌ ವೆಪನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಸ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್‌, http://usinfo.state.gov/journals/itps/0305/ijpe/desutter.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081112060246/http://usinfo.state.gov/journals/itps/0305/ijpe/desutter.htm |date=2008-11-12 }}; ಡೆಸಟರ್, "ಕಂಪ್ಲೀಷನ್‌ ಆಫ್‌ ವೆರಿಫಿಕೇಷನ್‌ ವರ್ಕ್‌ ಇನ್‌ ಲಿಬಿಯಾ" ಟೆಸ್ಟಿಮನಿ ಬಿಫೋರ್‌ ದಿ ಸಬ್‌ಕಮಿಟಿ ಆನ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟೆರರಿಸಂ, ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌, ಅಂಡ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌‌ 22, 2004), http://www.state.gov/t/vci/rls/rm/2004/37220.htm; ಡೆಸಟರ್, "U.S. ಗೌರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್‌'ಸ್‌ ಅಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್‌ ಟು ಲಿಬಿಯಾ ಇನ್‌ ದಿ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಇಟ್ಸ್‌ ವೆಪನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾಸ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್‌ (WMD)," ಟೆಸ್ಟಿಮನಿ ಬಿಫೋರ್‌ ದಿ ಸೆನೆಟ್‌ ಫಾರಿನ್‌ ರಿಲೇಷನ್ಸ್‌ ಕಮಿಟಿ (ಫೆಬ್ರುವರಿ 26, 2004), http://www.state.gov/t/vci/rls/rm/2004/29945.htm.</ref> == ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ತೊರೆಯುವಿಕೆ == "ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಘಟನೆಗಳು, ಅದರ ದೇಶದ ಪರಮೋಚ್ಚ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ-ಸಿಕ್ಕಿಸುವಂತಿದ್ದರೆ", ಮೂರು ತಿಂಗಳ (ತೊಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ) ಸೂಚನಾಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ತೊರೆಯಲು ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ Xನೇ ಕಲಮು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ತಾನು NPTಯನ್ನು ಬಿಡುವುದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಸದರಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಆ ಸೂಚನಾಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. "ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಯುದ್ಧದ" ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವಿದ್ದಾಗ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಮತ್ತೆಂದೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡದೆಯೇ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುವಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು [[NATO]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವಾದಿಸುತ್ತವೆ. NATOವಿನ [[ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ]] ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಅವಶ್ಯಕ ವಾದವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಅಂಶವಾಗಿ ಇದು ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. U.S. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ಅಣತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುವ, "ಇಂಥದೊಂದು ಯುದ್ಧದ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡುವ ಸುಸಮಂಜಸವಾದ ಅಗತ್ಯವು" ಎಂಬ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಪೀಠಿಕಾಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಾಕ್ಸರಣಿಯನ್ನು NATOದ ವಾದವು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ವಿಫಲಗೊಂಡಿದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಇನ್ನೆಂದಿಗೂ ಅದು ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು NATO ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಾದ.<ref name="is_it_legal"/> ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ವಾದವನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು-NATO ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ]] ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ. ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಈ ಷರತ್ತನ್ನು ತಾನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶವೂ ಸಹ ಒಂದು ಕೋಲಾಹಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. X.1ನೇ ಕಲಮಿನ ಅನುಸಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಸೂಚನಾಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮಾತ್ರವೇ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು "ತನ್ನ ದೇಶದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ" ಕುರಿತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದರ ಅರ್ಥಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅದು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. 1993ರಲ್ಲಿ, NPTಯಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶವು ಸೂಚನಾಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ 89 ದಿನಗಳ ನಂತರ, [[ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಧಾರ ಚೌಕಟ್ಟಿನ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪರಮಾಣು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಹಿಂದೆಗೆತದ ಸೂಚನಾಪತ್ರವನ್ನು "ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು". ಒಂದು ರಹಸ್ಯವಾದ ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಧಾರ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂದು 2002ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಆಪಾದಿಸಿ, ಆ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್‌ ಇಂಧನ ತೈಲದ ಹಡಗು ಮಾಲಕದ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶವು IAEA ಪರಿಶೀಲನಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚಾಟಿಸಿ IAEA ಉಪಕರಣವನ್ನು ಅಸಮರ್ಥಗೊಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು, ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ NPT ಹಿಂದೆಗೆತದ ಸೂಚನಾಪತ್ರದ ರದ್ದತಿಯನ್ನು ತಾನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ 2003ರ ಜನವರಿ 10ರಂದು ಅದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾವು 89 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸೂಚನಾಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ, NPTಯಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ದಿನದ ಸೂಚನೆಯು ಸಾಕು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.<ref>[http://www.nti.org/e_research/profiles/NK/Nuclear/index.html ನಾರ್ತ್‌ ಕೊರಿಯಾ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ - ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಓವರ್‌ವ್ಯೂ]</ref> ಈ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯನ್ನು IAEA ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಮಂಡಳಿಯು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.iaea.org/NewsCenter/MediaAdvisory/2003/med-advise_048.shtml ಮೀಡಿಯಾ ಅಡ್ವೈಸರಿ 2003/48 - IAEA ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಗೌರ್ನರ್ಸ್‌ ಅಡಾಪ್ಟ್ಸ್‌ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್‌ ಆನ್‌ ಸೇಫ್‌ ಗಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ನಾರ್ತ್‌ ಕೊರಿಯಾ - 12 ಫೆಬ್ರುವರಿ]</ref>. ಮೂರು-ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ಹೊಸ ಹಿಂದೆಗೆತದ ಸೂಚನಾಪತ್ರವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಾದಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡವು, ಮತ್ತು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ "ಅಸಾಧಾರಣ ಘಟನೆಗಳು" ಮತ್ತು ಪರಮೋಚ್ಚ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು" ಎಂಬ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಸೂಚನಾಪತ್ರವು ಈಡೇರಿಸಿದೆಯೇ ಎಂದು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವು. 2005ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌‌ 19ರಂದು [[ಆರು-ಸಹಯೋಗಿಗಳ ಮಾತುಕತೆಗಳ]] ನಾಲ್ಕನೇ ಸುತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶವು NPTಗೆ "ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕು" ಎಂಬ ಕರೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಅದು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದಂತಾಯಿತು. == ಭವಿಷ್ಯ == ಹದಿಮೂರು ಅಂಶಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು [https://www.un.org/events/npt2000/ 2000ರ ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶ] ದ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿತ್ತು. 2005ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ನಿರ್ಮಲೀಕರಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣಕ್ಕಾಗಿರುವ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಭಾಗೀದಾರಿಕೆ]]ಯ ಒಳಸೇರಿಸುವಿಕೆಯು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. 1974ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್‌ನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಭಾರತವು NPTಗೆ ಸಹಿಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. 2005ರ ಜುಲೈ 18ರಂದು ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಭಾಗೀದಾರಿಕೆಯ ಘೋಷಣೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ಮನ್‌ಮೋಹನ್‌ ಸಿಂಗ್‌‌‌‌‌]]ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ US ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್‌ W. ಬುಷ್‌, ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ US ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು US ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವಲ್ಲಿ ತಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ.<ref>ದಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 2005, [http://www.cnn.com/2005/POLITICS/07/18/us.india.ap/ ಬುಷ್‌ ಓಪನ್ಸ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಡೋರ್‌ ಟು ಇಂಡಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060219104025/http://www.cnn.com/2005/POLITICS/07/18/us.india.ap/ |date=2006-02-19 }}, CNNನಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು (cnn.com), 18 ಜುಲೈ 2005</ref> U.S.-ಭಾರತ ಪರಮಾಣು ಗುಪ್ತ ಒಪ್ಪಂದವು, [[ಇರಾನ್‌‌‌]]ನ (ಓರ್ವ NPT ಸಹಿದಾರ) ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ-ತಯಾರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ NPTಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು<ref>ಜಾರ್ಜ್‌ ಮಾನ್‌ಬಯೋಟ್‌, ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ (guardian.co.uk), 2 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2005, [https://www.theguardian.com/Columnists/Column/0,5673,1540683,00.html ದಿ ಟ್ರೀಟಿ ರೆಕರ್ಸ್‌]</ref> ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅಂಕಣಕಾರ ಜಾರ್ಜ್‌ ಮಾನ್‌ಬಯೋಟ್‌ನಂಥ ಕೆಲವರು ವಾದಿಸಿದರೆ, ಇಂಥ ಕ್ರಮವು ಓರ್ವ NPT-ಸಹಿದಾರನಲ್ಲದ ಭಾರತವನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೂಲಂಕಷ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರುವ ಸಂಭವವಿದೆ ಎಂದು ಇತರರು{{Who|date=December 2008}} ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. [https://www.un.org/events/npt2005/ 2005ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಳನೇ ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶ] ದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಇರಾನ್‌]] ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಆಪಾದನೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಸಮಾವೇಶವು ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸಿದ [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]] ಹಾಗೂ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಗಂಭೀರವಾದ [[ಪರಮಾಣು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ]]ವು ಕಂಡುಬರದಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ ಬಹುತೇಕ ಇತರ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುವಂಥ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. [[NATO]]ದ [[ಪರಮಾಣು ಹಂಚಿಕೆ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು<ref>ಸೈಯದ್‌ ಹಮೀದ್‌ ಅಲ್ಬರ್‌, ಮಲೇಷಿಯಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (un.org), ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, 2 ಮೇ 2005, [https://www.un.org/events/npt2005/statements/npt02malaysia.pdf ದಿ ಜನರಲ್‌ ಡಿಬೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ 2005 ರಿವ್ಯೂ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪಾರ್ಟೀಸ್‌ ಟು ದಿ ಟ್ರೀಟಿ ಆನ್‌ ದಿ ನಾನ್‌-ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ವೆಪನ್ಸ್‌]</ref> [[ಅಲಿಪ್ತ ದೇಶಗಳು]] ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದವು. 2010ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಡಲಿರುವ ಮುಂದಿನ ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು, ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2009ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ NPT ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿವೇಶನವು, ಮುಂಬರಲಿರುವ ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಸಮ್ಮತವಾದ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಸಹ, ಸಭೆಯ<ref>[http://npsglobal.org/eng/index.php/component/content/article/144-articles/553-2009-npt-prepcom-pluses-minuses-and-bottom-line.html 2009 NPT ಪ್ರೆಪ್‌ಕಾಮ್‌ – ಪ್ಲಸಸ್‌, ಮೈನಸಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ಬಾಟಮ್‌ ಲೈನ್‌]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೊಳಗಾಗಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದಾಂಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮುಂಬರುವ "[[ಪರಮಾಣು ಭದ್ರತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಜಾಗತಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ]]"ಯನ್ನು 2010ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು [[ಪ್ರೇಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾ]]ನಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[ಪ್ರಸರಣ ಭದ್ರತಾ ಉಪಕ್ರಮ]] ಹಾಗೂ [[ಪರಮಾಣ ಭಯೋತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವಲ್ಲಿನ ಜಾಗತಿಕ ಉಪಕ್ರಮ]]ದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20090715025608/http://www.america.gov/st/peacesec-english/2009/July/20090709132238dmslahrellek0.58482.html ಒಬಾಮಾ ಕಾಲ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಸಮಿಟ್‌ ಇನ್‌ ಮಾರ್ಚ್‌ 2010] [http://www.america.gov/ America.gov] ನಿಂದ 2010ರ ಜನವರಿ 8ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> == ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು == [[ಗರ್ನಾಲ್‌ ಅಬ್ದೆಲ್‌ ನಾಸ್ಸರ್‌]] ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ: "NPTಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಏನನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರೋ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ತಾವು ಏನನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೋ ಅದನ್ನು ಇತರರು ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಪಿತೂರಿಮಾಡಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು".{{Citation needed|date=March 2010}} ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (NWS) NPTಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿರುವ ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯತಃ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುವರ್ತಿಸಿಲ್ಲ. ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ VIನೇ ಕಲಮಿನ ಅನುಸಾರ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಗತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸುವಿಕೆ, "ಪರಮಾಣು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಕುರಿತಾದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಂದರ ಕುರಿತು NPT ಸಹಭಾಗಿಗಳು "ಸಂಧಾನದ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು" ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಸಾವಿರಾರು ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ; ಕೆಲವೊಂದು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಶೀತಲ ಸಮರವು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರವೂ ಅತೀವ ಚಟುವಟಿಕೆಯುಳ್ಳ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. U.S. ಪರಮಾಣು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅವಲೋಕನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ 2002ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ [[ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ]]ಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ವರದಿಯೊಂದು, ಕಾಯಂ ಆದ ಮತ್ತು ಬೇರು-ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಗುರಿಗಳನ್ನು<ref>{{Cite web |url=http://www.globalsecurity.org/wmd/library/policy/dod/npr.htm |title=ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಪೋಶ್ಚರ್‌ ರಿವ್ಯೂ ಎಕ್ಸರ್ಪ್ಟ್ಸ್‌ |access-date=2010-05-06 |archive-date=2009-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090610094536/http://www.globalsecurity.org/wmd/library/policy/dod/npr.htm |url-status=dead }}</ref> ನಾಶಗೊಳಿಸಲೆಂದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸುಮಾಡಿತು. ಆದರೆ, ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ [[ಪರಮಾಣುವಿನ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಭೂಮಿ ಮರ್ಮಭೇದಕ]]ವು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 2005ರಲ್ಲಿ ಅದು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>[http://www.cnn.com/2006/POLITICS/04/10/hersh.access/index.html ಹೆರ್ಷ್‌: U.S. ಮುಲ್ಸ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಆಪ್ಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ಇರಾನ್‌]</ref> ಅಲಿಪ್ತ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಮೂಹದ ಪರವಾಗಿರುವ ಘಾನಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯು ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತ್ತು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಬಲವರ್ಧಕವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ, "ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಸಕ್ತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನುಡಿದ.<ref>[https://www.un.org/News/Press/docs/2006/gadis3322.doc.htm ಥೌಸಂಡ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ವೆಪನ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಹೈ ಅಲರ್ಟ್‌ ಮೇಕ್ಸ್‌ ಮಾಕರಿ ಆಫ್‌ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಮಮೆಂಟ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್‌, ವಿತ್‌ ನಾನ್‌-ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಥ್ರೆಟನ್ಡ್‌ ಬೈ ಲಾಪ್‌ಸೈಡೆಡ್‌ ಅಪ್ರೋಚ್‌, ಫಸ್ಟ್‌ ಕಮಿಟಿ ಟೋಲ್ಡ್‌]</ref> ತನ್ನ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ದಾಖಲೆಯ ಕುರಿತಾದ ಟೀಕೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ಶೀತಲ ಸಮರವು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದ ತಾನು 13,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾದ ತನ್ನ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ಪೈಕಿ 80%ನಷ್ಟಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಹಾಗೂ NATOಗಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ್ದಲ್ಲದ ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ಪೈಕಿ 90%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಬೆಟ್ಟುಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸದರಿ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಅದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಡಿತಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ನೆಚ್ಚಿಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕವೂ ಅದು ಟೀಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ- ಮತ್ತು 2007ರ ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತದ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವ- ಕೆಲಸವು ಪರಮಾಣು ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ಸಹ U.S. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬೆರಳುಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್‌ W. ಬುಷ್‌ನಿಂದ ಆಜ್ಞೆಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ನಾಶಮಾಡುವಿಕೆಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ, U.S. ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಂಗ್ರಹ‌ವು ಶೀತಲ ಸಮರದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದ ತನ್ನ ಗಾತ್ರದ ಕಾಲುಭಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು NPTಯ ಕರಡು ರಚನೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮುಂಚಿನ, ಐಸೆನ್‌ಹೋವರ್‌ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯ ಯಾವುದೇ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇದ್ದ ಅನೇಕ ಸಾವಿರಗಳ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೌಲ್ಯದಷ್ಟು ಯುರೇನಿಯಂನ್ನೂ ಸಹ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಖರೀದಿಸಿದ್ದು ಅವು ರಿಯಾಕ್ಟರಿನ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ನೋಡಿ: "ಡಿಸ್‌ಆರ್ಮಮೆಂಟ್‌, ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ದಿ NPT," http://www.state.gov/t/isn/rls/other/81946.htm; U.S. ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೆಟಿವ್‌ ಫಾರ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌, "ಪ್ರೊಸೀಜರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸಬ್ಸ್‌ಟೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ದಿ NPT ರಿವ್ಯೂ ಸೈಕಲ್‌: ದಿ ಎಗ್ಸಾಂಪಲ್‌ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಮಮೆಂಟ್‌," ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ ಟು ದಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ ಆನ್‌ "ಪ್ರಿಪೇರಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌ 2010: ಗೆಟಿಂಗ್‌ ದಿ ಪ್ರೋಸಸ್‌ ರೈಟ್‌," ಅನೆಸಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ (ಮಾರ್ಚ್‌ 17, 2007), http://www.state.gov/t/isn/rls/rm/81940.htm; "ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆರ್ಟಿಕಲ್‌ VI: ಎ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಅಕಂಪ್ಲಿಶ್‌ಮೆಂಟ್‌," http://geneva.usmission.gov/CD/updates/05-06-08%20Article%20VI%20Briefing.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218010910/http://geneva.usmission.gov/CD/updates/05-06-08%20Article%20VI%20Briefing.pdf |date=2008-12-18 }}.</ref> (ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ್ದರ ಪೈಕಿಯ ಈ ಎರಡನೇ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜು ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ದೀಪದ ಬಲ್ಬುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಲ್ಬು ಪರಮಾಣು ಇಂಧನದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಶೀತಲ ಸಮರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳೆಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಡೆಗೆ ಗುರಿಯಿರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸಿಡಿತಲೆಗಳಿಂದ ಈ ಪರಮಾಣು ಇಂಧನವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿರುವ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರನಾದ ಸ್ಟೆಫನ್‌ ಹೇಡ್ಲಿಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಟೀಕೆಗಳು (ಫೆಬ್ರುವರಿ 8, 2008), https://www.whitehouse.gov/news/releases/2008/02/20080211-6.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081112073329/http://www.whitehouse.gov/news/releases/2008/02/20080211-6.html |date=2008-11-12 }}.</ref>) ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ U.S. ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯು ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಬಲವರ್ಧಕಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸರಣದ ಅಪಾಯಗಳು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಒಂದು ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಆತ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20070413212545/http://www.state.gov/t/isn/rls/other/81946.htm ಡಿಸ್‌ಆರ್ಮಮೆಂಟ್‌, ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ದಿ NPT]</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ,<ref>{{Cite web |url=http://www.fco.gov.uk/en/fco-in-action/counter-terrorism/weapons/nuclear-weapons/ |title=FCO ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಷೀಟ್‌ ಆನ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ವೆಪನ್ಸ್‌ |access-date=2008-04-06 |archive-date=2008-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080406222852/http://www.fco.gov.uk/en/fco-in-action/counter-terrorism/weapons/nuclear-weapons/ |url-status=dead }}</ref>, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ <ref>{{Cite web |url=http://www.armscontrol.org/act/2005_01-02/Levitte |title=ದಿ 2005 NPT ರಿವ್ಯೂ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌: ಎ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪರ್‌‌ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್‌ |access-date=2010-05-06 |archive-date=2010-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100430235354/http://www.armscontrol.org/act/2005_01-02/Levitte |url-status=dead }}</ref> ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾ <ref>[https://www.un.org/events/npt2005/statements/npt03russian.pdf 2005ರ NPT ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಉಪ ವಿದೇಶಾಂಗ ಖಾತೆ ಸಚಿವ ಕಿಸ್ಲ್ಯಾಕ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಹೇಳಿಕೆ]</ref> ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಮಾಣು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ, ಮತ್ತು NPTಯ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು 2008ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಂಟಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ತಮ್ಮ VIನೇ ಕಲಮಿನ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿವೆ.<ref>[https://www.un.org/NPT2010/SecondSession/delegates%20statements/P5%20Statement.pdf 2008ರ NPT ಪ್ರೆಪ್‌ಕಾಂಗೆ P5ನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆ]</ref> ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾದಂತೆ, ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ VIನೇ ಕಲಮಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಸ್ವಭಾವವು, ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{wikisource|Nuclear Non-Proliferation Treaty}} {{wikinewscat|Nuclear proliferation}} * 1994ರ [[ಭದ್ರತಾ ಭರವಸೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ ಜ್ಞಾಪಕಪತ್ರ]] * [[ಪರಮಾಣು ಭಯೋತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವಲ್ಲಿನ ಜಾಗತಿಕ ಉಪಕ್ರಮ]] * [[ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಕುರಿತಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗ]] * [[ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪ್ರಚಲಿತ ಪದ್ಧತಿ]] * [[ಪರಮಾಣು-ಶಸ್ತ್ರ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಪಂಚ]] * [[13 ಹಂತಗಳು]] (ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ 2000ರ ಅವಲೋಕನದ ಸಮಾವೇಶದ ಅಂತಿಮ ದಸ್ತಾವೇಜಿನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಖಂಡ) * [[ಪರಮಾಣು ಸಂಗ್ರಾಮ]] * [[ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗಿನ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಪರಮಾಣು ವಿದಳನ]] * [[ಪರಮಾಣು ಸಮ್ಮಿಳನ]] * [[ಪರಮಾಣು ಶಾಂತಿ]] * [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಕ್ರಮೇಣ ಬಳಕೆ-ತಪ್ಪಿಸುವಿಕೆ]] * [[ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ]] * [[ಪ್ರಸರಣ ಭದ್ರತಾ ಉಪಕ್ರಮ]] * [[ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್‌ ಅಫೆನ್ಸಿವ್‌ ರಿಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಟ್ರೀಟಿ (SORT)]] * [[ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಒಕ್ಕೂಟ]] == ಆಕರಗಳು == {{reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/Others/infcirc140.pdf ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆ (PDF) - IAEA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070807060917/http://www.iaea.org/Publications/Documents/Infcircs/Others/infcirc140.pdf |date=2007-08-07 }} * [https://www.un.org/disarmament/WMD/Nuclear/NPT.shtml UN ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ವಿಚಾರಗಳ ಕಚೇರಿಯ NPT ವಿಭಾಗ] * npt-tv.netನಲ್ಲಿನ [http://npt-tv.net/ ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಸಮಾವೇಶಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ವಿಡಿಯೋ ಸಂದರ್ಶನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090514024906/http://www.npt-tv.net/ |date=2009-05-14 }} * [http://www.motherearth.org/a2000/ ಅಬಾಲಿಷನ್‌ 2000 ಯುರೋಪ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180914124016/http://www.motherearth.org/a2000/ |date=2018-09-14 }} * [http://video.google.com/videoplay?docid=3149979950735473461&amp;q=globalvision ಪೀಪಲ್‌ vs. ದಿ ಬಾಂಬ್‌: ಷೋಡೌನ್‌ ಅಟ್‌ ದಿ UN (ವಿಡಿಯೋ)] * [http://www.nuclearfiles.org/menu/library/treaties/non-proliferation-treaty/trty_npt_1970-03-05.htm NuclearFiles.org ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150608111209/http://www.nuclearfiles.org/menu/library/treaties/non-proliferation-treaty/trty_npt_1970-03-05.htm |date=2015-06-08 }} ಪರಮಾಣು NPTಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಪಾಠ * [http://disarmament.un.org/TreatyStatus.nsf/NPT%20(in%20alphabetical%20order)?OpenView ಸದಸ್ಯತ್ವ/ಸಹಿದಾರರು] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20030528042802/http://disarmament.un.org/TreatyStatus.nsf/NPT%20(in%20alphabetical%20order)?OpenView |date=2003-05-28 }} * ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್ ಎ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಇನ್‌ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ [http://www.worldinbalance.net/agreements/nnpr.html ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ-ಮಾಡದಿರುವ ಪ್ರಚಲಿತ ಪದ್ಧತಿಯ ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ದಿ ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಪಾಲಿಸಿ ಎಜುಕೇಷನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌[http://www.npec-web.org (NPEC)]- ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, D.C. ಮೂಲದ, ಲಾಭಗಳಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವಿರದ ಈ ಸಂಘಟನೆಯು 1994ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕಾರ್ಯನೀತಿ ರೂಪಿಸುವವರು, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ನಡುವೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಸರಣದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿವಾದಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಲು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. * [http://alsos.wlu.edu/adv_rst.aspx?keyword=NPT&amp;results=10 ಆಲ್ಸೋಸ್‌ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ ಫಾರ್‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಇಷ್ಯೂಸ್‌ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ NPT ಕುರಿತಾದ ವಿವರಣೆ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412114744/http://alsos.wlu.edu/adv_rst.aspx?keyword=NPT&results=10 |date=2008-04-12 }} * [http://newsblaze.com/story/20080630082120tsop.nb/topstory.html ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ನಾನ್‌ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಟ್ರೀಟಿ ಟರ್ನ್ಸ್‌ 40 ಟುಡೆ ಇನ್‌ 2008]. * ಜಾರ್ಜ್‌ ಪೆರ್ಕೋವಿಚ್‌, [http://www.ifri.org/files/Securite_defense/Perkovich_Reforming_Nuclear_Order.pdf "ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ರಿಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ದಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಆರ್ಡರ್‌‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326212753/http://www.ifri.org/files/Securite_defense/Perkovich_Reforming_Nuclear_Order.pdf |date=2009-03-26 }}, ''ಪ್ರಾಲಿಫರೇಷನ್‌ ಪೇಪರ್ಸ್‌‌'', ಪ್ಯಾರಿಸ್‌, Ifri, 2008ರ ಶರತ್ಕಾಲ. * https://web.archive.org/web/20060209120207/http://www.state.gov/t/isn/wmd/nnp/ NPT ಅವಲೋಕನ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುವ ಭಾಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಿರುವ U.S. ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇಲಾಖೆಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌. * ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ, ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌ನ ಗಣರಾಜ್ಯ, http://dfa.gov.ph/main/index.php/newsroom/npt-information-a-updates {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100119180036/http://dfa.gov.ph/main/index.php/newsroom/npt-information-a-updates |date=2010-01-19 }} {{Cold War}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪರಮಾಣು ಪ್ರಸರಣ]] [[ವರ್ಗ:ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯನೀತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶೀತಲ ಸಮರದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1968ರಲ್ಲಿ ಸಮಾಪ್ತಗೊಂಡ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1970ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರಂಭ ಮಾಡಿದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಣುಶಕ್ತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು]] ns1lh9ni8ibrxi6ybxc10f21irsmohc 0 23307 1435084 1381030 2026-10-30T19:36:19Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435084 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Dark Matter (disambiguation)}} {{Physical cosmology|cTopic=Components}} {{Distinguish|dark energy}} [[ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿ (ವಿಶ್ವವಿಜ್ಜಾನ) ]](ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಹುಟ್ಟು,ರಚನೆ,ವಿಕಾಸಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಭಾಗ)ಯ ಪ್ರಕಾರ '''ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ (ಅಜ್ಞಾತ ಕಪ್ಪು ದ್ರವ್ಯ)''', ಅನ್ನು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಒಂದು ಬಗೆ ಎಂದು; ಯಾವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು [[ಉತ್ಸರ್ಜಿಸಿದ]] ಅಥವಾ [[ಪ್ರಕೀರ್ಣಿಸಿದ ]][[ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣದಿಂದಲೂ]] ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೊ ಅಂತಹ [[ಪದಾರ್ಥಗಳ]] ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾಣಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ ಆಗುವ [[ಗುರುತ್ವ]] ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ರೇಡಿಯೇಷನ್ (ಹಿನ್ನಲೆ ವಿಕಿರಣ: ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೂಲಗಳ ಹೊರತಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವ ವಿಕಿರಣ) ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ಇದರ ಇರುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮಾರ್ಕ ಜೆ ಹಾಡ್ಲಿ (2007) "[http://arxiv.org/PS_cache/gr-qc/pdf/0701/0701100v1.pdf ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]"</ref> ಕೌಂಟಿಂಗ್ ಆಟಮ್ಸ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ನಕ್ಷತ್ರಗಳ]] ಮೇಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮತ್ತು [[ಅಂತರತಾರಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಂತರಗೆಲಕ್ಸೀಯ]] ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಧೂಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು [[ಡೈನಾಮಿಕಲ್]] ಮತ್ತು [[ಜೆನೆರಲ್ ರಿಲೇಟಿವಿಸ್ಟಿಕ್]] ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿದ [[ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು]],[[ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೂಹ]] ಹಾಗು ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ಅಂತರದಿಂದಾಗಿ ಇದರ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಊಹೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. [[ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳಿಗಿಂತ]] ಬೃಹತ್ತಾದ ಕಾಯಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಹಾಗು [[ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿ]] ಗಳ ಪ್ರಕಾರ [[ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ]] [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ-ಶಕ್ತಿ ಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯ (ಮಾಸ್-ಎನರ್ಜಿ ಡೆನ್ಸಿಟಿ)]] 23%ಭಾಗಕ್ಕೆ '''ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್''' ಕಾರಣವೆಂದು ಹಾಗು 4%ಭಾಗ ಮಾತ್ರವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕಾರಣ (ಉಳಿಕೆಯಾಂಶಕ್ಕೆ [[ಡಾರ್ಕ್ ಎನೆರ್ಜಿ]] ಕಾರಣ).<ref>{{cite web | last = Hinshaw | first = Gary F. | authorlink = | coauthors = | title = What is the universe made of? | work = Universe 101 | publisher = [https://www.nasa.gov/ NASA website] | date = January 29, 2010 | url = http://map.gsfc.nasa.gov/universe/uni_matter.html | doi = | accessdate = 2010-03-17}}</ref> [[ಸಮೂಹದಲ್ಲಿರುವ ]][[ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ]],ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಆರ್ಬಿಟಲ್ ವೆಲಾಸಿಟಿಯ "ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಮಾಸ್" (ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿರುವ ರಾಶಿ)ಗೆ ಕಾರಣ; ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು [[ಫ್ರಿಟ್ಸ್ ಸ್ವಿಕಿ]] 1934ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದನು. ಇದಾದ ನಂತರ, [[ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಭ್ರಮಣದ ವೇಗ ]], [[ಬುಲೆಟ್ಟ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್]] ನಂತಹ ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿನ್ನಲೆ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಾಗುವ [[ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ; ಗೆಲಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಅನಿಲದ ಉಷ್ಣಾಂಶದ ಹರಡಿರುವಿಕೆಯಂತಹ ಬೇರೆ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್, [[ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ವಿಕಾಸವನ್ನು]] ನಿದರ್ಶಿಸುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮಾದರಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ]]ವೀಕ್ಷಿಸದ [[ಅನೈಸೊಟ್ರೊಪಿಕ್ ಗಳ ]](ಅಸಮಾವರ್ತಕ: ಭಿನ್ನಭಿನ್ನ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನ ಭೌತಗುಣಗಳುಳ್ಳ) ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾವೆಗಳು ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು, ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೂಹ ಹಾಗು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ(ಅಂತರ್ಕ್ರಿಯೆ) ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳಿವೆ, ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ಶೇಷವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಂಶ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದಲ್ಲದೆ ಸ್ವಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ [[ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] ಕೂಡ ಇದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಬಹುದೊಡ್ದ ಭಾಗ ಕೇವಲ ಅಗೋಚರವಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾರದರ್ಶಕ.<ref>{{cite news|url=http://www.physics.ucdavis.edu/~kaloper/siegfr.txt|author=Tom Siegfried|publisher=The Dallas Morning News|title=Hidden Space Dimensions May Permit Parallel Universes, Explain Cosmic Mysteries|access-date=2010-05-12|archive-date=2015-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150221072439/http://www.physics.ucdavis.edu/~kaloper/siegfr.txt|url-status=dead}}</ref> ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗ "[[ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ]]" ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ; ಅಂದರೆ, ಇದು ಯಾವುದೆ [[ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ]][[ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳ]] ಮೂಲಕ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. [[ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳನ್ನು]] ಹಾಗು ಪ್ರಾಯಶಃ ಊಹಾತ್ಮಕ ಮೂಲಾಂಶಗಳಾದ [[ಅಕ್ಸಿಯಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಸೂಪರ್ ಸಿಮ್ಮೆಟ್ರಿಕ್]] ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ "[[ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಸಿಂಥೆಸಿಸ್]]" ಪ್ರಕಾರ [[ಧಾತುಗಳ]] ರಚನೆಗೆ [[ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] ಗಳ ಹಾಗೆ ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳು ಯಾವುದೇ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ (ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್: ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಜಿಸಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿರುವ ಭಾರಿ ವಿಸ್ಪೋಟಕ ಘಟನೆ, ಇದನ್ನು ಮಹಾಸ್ಪೋಟವೆಂದೂ ಕರೆಯುವರು); ಇದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅದರ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಸೂಪರ್ ಸಿಮ್ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು [[ಶೂನ್ಯೀಕರಣ]] ಹೊಂದಿ, ಪರಸ್ಪರ ಅಂತರ್ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ [[ಪೋಟಾನ್]] ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳಂತಹ ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಉಪ-ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ("ಇನ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಡಿಟೆಕ್ಷನ್").<ref>{{cite journal|doi=10.1142/S0218271808012747|title=BLACK HOLES AS DARK MATTER ANNIHILATION BOOSTERS|year=2008|last1=Fornasa|first1=Mattia|last2=Bertone|first2=Gianfranco|journal=International Journal of Modern Physics D|volume=17|pages=1125}}</ref> ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮಾಟರ್ ಅನ್ನು ಇದು ಯಾವುದರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆಯೊ ಅಂತಹ ಪದಾರ್ಥಗಳ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಹಾಗು/ಅಥವಾ ಆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವೆಲಾಸಿಟಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಶನ್ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ಇದನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. (ಬೃಹತ್ ಪದಾರ್ಥಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ). ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಕುರಿತು ಮೂರು ರೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಊಹೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳು [[ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ]](HDM), [[ವಾರ್ಮ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ]](WDM) ಮತ್ತು [[ಕೋಲ್ಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] (CDM); ಜೊತೆಗೆ ಇದರ ಕೆಲವು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಕೂಡ ಆಗಿರಬಹುದು. ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಬಹಳ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಾದರಿ ಕೋಲ್ಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನ್ಯೂಟ್ರಾಲಿನೊ]] ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳು (ಬೃಹತ್ತಾದ) ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರಬಹುದು. ಕೋಲ್ಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕಾಯಗಳ "ಬಾಟಮ್-ಅಪ್" ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ "ಟಾಪ್-ಡೌನ್" ರಚನೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="bertone hooper silk">{{cite journal|doi=10.1016/j.physrep.2004.08.031|id = {{arXiv|hep-ph|0404175}}|title=Particle dark matter: evidence, candidates and constraints|year=2005|last1=Bertone|first1=G|last2=Hooper|first2=D|last3=Silk|first3=J|journal=Physics Reports|volume=405|pages=279}}</ref> ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಇದೆಯೆಂದು ನಂಬಿದರೂ ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ ಪುರಾವೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅದರ ಸ್ವಭಾವ ಕೂಡ ಇನ್ನೂ ನಿಗೂಢವಾಗಿಯೆ ಇದೆ. ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ಭ್ರಮಣ(ಗಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ರೋಟೆಷನ್)ದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವಿವರಸಲು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ವಾದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪರ್ಯಾವಾಗಿ, ಮಾಡಿಫೈಡ್ ನ್ಯೂಟೊನಿಯನ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ಟೆನ್ಸಾರ್-ವೆಕ್ಟಾರ್-ಸ್ಕೇಲಾರ್ ಗ್ರಾವಿಟಿ]] ಯಂತಹ ಕೆಲವು ವಾದಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಯಾವುದೆ ಪರ್ಯಾಯ ವಾದಗಳಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ==ವೀಕ್ಷಿತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು== [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಇನ್ಸಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ಯ [[ಫ್ರಿಟ್ಸ್ ಸ್ವಿಕಿ]] ಎಂಬ ಸ್ವಿಸ್ [[ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ]] 1933ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಒದಗಿಸಿ ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೊದಲಿಗ.<ref>{{cite journal|last = Zwicky|first = F.|url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1933AcHPh...6..110Z|title = Die Rotverschiebung von extragalaktischen Nebeln|year = 1933|journal = Helvetica Physica Acta|volume = 6|pages = 110–127}}\ ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ{{cite journal|last = Zwicky|first = F.|title = On the Masses of Nebulae and of Clusters of Nebulae|year = 1937|journal = Astrophysical Journal|volume = 86|pages = 217|doi = 10.1086/143864}}</ref> ಅವನು [[ಕೋಮ ]][[ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ]][[ವಿರಿಯಲ್ ಥಿಯರಮ್]] ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಕಾಣದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ. ಸ್ವಿಕಿ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಅದರ ಅಂಚಿನ ಚಲನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ಸಮೂಹದ ಒಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಸಮೂಹದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಕಾಶದ ಆಧರಿಸಿ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಊಹೆಮಾಡಿದ. ಈ ಎರಡನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದ. ಅವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 400ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಇದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ವೇಗವಾದ ಕಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ, ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಗುರುತ್ವ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಇನ್ನು ಏನೋ ಬೇಕಿತ್ತು. ಇದನ್ನು "ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಮಾಸ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್" (ಕಾಣೆಯಾದ ದೃವ್ಯ ರಾಶಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ವಿಕಿ ಅಗೋಚರವಾಗದ ಯಾವುದೊ ಪದಾರ್ಥಗಳಿರಬೇಕು, ಇದು ಸಮೂಹವು ಒಟ್ಟಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಹಾಗು ಗುರುತ್ವವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು [[ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ]] ಚಲನೆಯ ಆಧ್ಯಯನದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.<ref name="Freeman">{{cite book |title=In Search of Dark Matter |url=https://books.google.com/books?id=C2OS1kmQ8JIC&pg=PA37&dq=%22rotation+curves+of+galaxies+%22+date:2000-2010&lr=&as_brr=0&as_pt=ALLTYPES |page= 37 |publisher= Birkhäuser |year=2006 |isbn=0387276165 |author=Ken Freeman, Geoff McNamara}}</ref> ಹಲವಾರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ [[ವಿರಿಯಲ್ ಥಿಯರಮ್]] ಪ್ರಕಾರ ಒಟ್ಟು [[ಚಲನಶಕ್ತಿಯು(ಕೈನೆಟಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ)]] ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ [[ಗ್ರಾವಿಟೆಷನಲ್ ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಎನರ್ಜಿಯ ]](ಜೊತೆಗಿರಲು ಬೇಕಾದ ಗುರುತ್ವ ಶಕ್ತಿಯ) ಅರ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಚಲನಶಕ್ತಿಯ(ಕೈನೆಟಿಕ್ ಎನರ್ಜಿ) ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿಯಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, [[ಗುರುತ್ವದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ(ಗ್ರಾವಿಟೆಷಿನಲ್ ಮಾಸ್)]] ಗೆ ಕೇವಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವೆಂದುಕೊಂಡಾಗ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ವಿರಿಯಲ್ ಥಿಯರಮ್ ನಿಂದ ಊಹಿಸಿದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಲಾಸಿಟಿ (ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವೇಗ) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಭ್ರಮಣದ ವೆಲಾಸಿಟಿ ಯೊಂದಿಗೆ ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಇರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಸಮೀಕರಿಸಿದ [[ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ಭ್ರಮಣ ತಿರುವು (ಗಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ರೋಟೆಷನ್ ಕರ್ವ್)]] ಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾಣಿಸುವ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಮೂಹದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದೆ, ಇದನ್ನು ಸರಿಸೂಗಿಸಲು ಇರುವ ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗ. ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸರಿಸುಮಾರು ಗೋಲಿಯವಾಗಿ ಸಮಮತವಾದ, ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾದ [[ಹಾಲೊ]], ಹಾಗು ಬಿಲ್ಲೆಯ ಹಾಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾದ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು [[ಲೋ ಸರ್ಪೆಸ್ ಬ್ರೈಟ್ನೆಸ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಗೆಲಕ್ಸಿ]] ಯು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲ. ಈ ಗೆಲಕ್ಸಿಯು ಕಾಣಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಕೆಲವು ತಾರೆಗಳಿರುವ ಕಾರಣ ಹೊರಗಡೆಯಿರುವ ತಾರೆಗಳ ಭ್ರಮಣ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಸಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಈ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. [[ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹಗಳ]] [[ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನದ(ಗ್ರಾವಿಟೆಷನಲ್ ಲೆನ್ಸಿಂಗ್)]] ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾವಿಟೆಷನಲ್ ಮಾಸ ಅನ್ನು ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಪ್ರಭಾವದ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ಅಬೆಲ್ 1689]] ನಂತಹ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮೂಹಗಳ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಸೂಚಿತವಾದ ರಾಶಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಶಿಯನ್ನು ಮಸೂರನ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿವೆ.[[ಬುಲ್ಲೆಟ್ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ]] ಮಸೂರನ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಸೂರನ ಕಣಗಳು ಕ್ಷಕಿರಣ-ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುವ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಕಣಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ===ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ಭ್ರಮಣ ತಿರುವುಗಳು (ಗಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ರೋಟೆಷನ್ ಕರ್ವ್ಸ್)=== {{Main|Galaxy rotation curve}} [[File:GalacticRotation2.svg|thumb|right|300px|ಸ್ಪೈರಲ್ ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಭ್ರಮಣೆ ವಕ್ರರೇಖೆ : ಊಹಿಸಿದ (ಮುನ್ಸೂಚಿತ)(A) ಮತ್ತು ಗಮನಿಸಿದ್ದು (B).ವೆಲಾಸಿಟಿ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ದೊಡ್ಡ ತ್ರಿಜ್ಯವಿರುವ 'ವಿಸ್ತರಿತ' ರೂಪಕ್ಕೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.]] ಸ್ಷಿಕಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿವರಣೆಯ ನಂತರದ 40ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಯಾವುದೆ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಹಾಗು ಬೆಳಕಿನ (ಮಾಸ್ ಟು ಲೈಟ್)]] ನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಗೆ ಯುನಿಟಿ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, 1960ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು 1970ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, [[ಕಾರನೇಜ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] ನ ಟೆರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಮಾಗ್ನೆಟಿಸಂ ವಿಭಾಗದ [[ವೇರಾ ರೂಬಿನ್]] ಎಂಬ ಯುವ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.[[ಸ್ಪೈರಲ್ (ಮರುಸುತ್ತಿನ) ಗೆಲಕ್ಸಿಯ]] ಎಡ್ಜ್-ಆನ್ [[ವೆಲಾಸಿಟಿ ಕರ್ವ್]] ಯನ್ನು ಆಳತೆಮಾಡುವ ಹೊಸದಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ [[ರೋಹಿತಲೇಖಿಯ]] ಯಿಂದ ಬಂದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು,ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="Rubin1970">{{cite journal|author=V. Rubin, W. K. Ford, Jr| title= Rotation of the Andromeda Nebula from a Spectroscopic Survey of Emission Regions|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1970-01_159_1/page/n382|journal=Astrophysical Journal|year=1970|volume=159|pages=379|doi=10.1086/150317}}</ref> ಸಹದ್ಯೋಗಿ [[ಕೆಂಟ್ ಫೋರ್ಡ್]] ರ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ರೂಬಿನ್ [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಸ್ಟ್ರಾನಾಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ]] 1975ರ ಸಭೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪೈರಲ್ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ]] ಹಲವು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಸುಮಾರು ಒಂದೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು [[ನಕ್ಷತ್ರಗಳ]] ರಾಶಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೀರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ; (ದಿ [[ಗಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಬಲ್ಜ್]]) ಎನ್ನುವ ಚಕಿತಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದಾದ ನಂತರ 1980ರಲ್ಲಿ ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Rubin1980">{{cite journal|author=V. Rubin, N. Thonnard, W. K. Ford, Jr,|title= Rotational Properties of 21 Sc Galaxies with a Large Range of Luminosities and Radii from NGC 4605 (R=4kpc) to [[Uppsala General Catalogue|UGC]] 2885 (R=122kpc)| journal=Astrophysical Journal|year=1980|volume=238|pages=471|doi=10.1086/158003}}</ref> ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು [[ನ್ಯೂಟೊನಿನ ಗುರುತ್ವವು]] ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಬೀರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಯಾಗಿ, ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳ 50% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಖುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗದ ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ಹಾಲೊದಲ್ಲಿದೆ, ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. ಅನೇಕ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದರೂ, ರೂಬಿನ್ ತಾನು ಗಮನಿಸಿದ ವಿಷಯ ಸರಿಯೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಳು. ಕೊನೆಗೂ ಬೇರೆಯ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಕೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪುಷ್ಟಿಕರಿಸತೊಡಗಿದರು, ಹಾಗು ಬಹಳಷ್ಟು ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ,ಎಂಬ ಅಂಶವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಊರ್ಜಿತವಾಯಿತು. * [[ಲೊ ಸರ್ಫೇಸ್ ಬ್ರೈಟ್ನೆಸ್]] (LSB) ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು.<ref name="BlokMBR2001">{{cite journal | author = de Blok, W. J. G., McGaugh, S. S., Bosma, A. and Rubin, V. C. | title = Mass Density Profiles of Low Surface Brightness Galaxies | journal = The Astrophysical Journal | eprint = {{arXiv|astro-ph|0103102}} | year = 2001 | month = may | volume = 552 | pages = L23-L26 | doi = 10.1086/320262 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2001ApJ...552L..23D}}</ref> LSBಗಳು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಡೆಯಲೆಲ್ಲಾ ಇದೆ, ರೋಟೆಷನ್ ಕರ್ವ್(ಭ್ರಮಣ ತಿರುವು)ಗಳಿಗೆ ವೀಕ್ಷತ ತಾರಾಸಮೂಹವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಣವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ರೋಟೆಷನ್ ಕರ್ವ್ ಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಡಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಣಿಸುವ ಅಂಶಗಳ ಡಿಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ ಎನ್ಟಾಂಗಲ್ ಮೆಂಟ್ ಗಳ ಆಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="bertone hooper silk" /> * [[ಸ್ಪೈರಲ್ ಗೆಲಕ್ಸಿ]].<ref>{{cite journal | author = Salucci, P. and Borriello, A. | title = The Intriguing Distribution of Dark Matter in Galaxies | booktitle = Particle Physics in the New Millennium | year = 2003 | series = Lecture Notes in Physics, Berlin Springer Verlag | volume = 616 | editor = J. Trampeti and J. Wess | pages = 66–77 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2003LNP...616...66S}}</ref> ಲೋ ಮತ್ತು ಹೈ ಸರ್ಫಿಸ್ ಲೂಮಿನಾಸಿಟಿ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಎರಡರ ರೋಟೆಷನ್ ಕರ್ವ್ ಗಳು ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಡೆನಿಸಿಟಿ ಪ್ರೊಪೈಲ್ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಎಕ್ಸ್ಪನೆನ್ಷಲ್ ಥಿನ್ ಸ್ಟೇಲ್ಲಾರ್ ಡಿಸ್ಕ್, ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಸ್ಪೆರಿಕಲ್ ಹಾಲೊ, ನ ρ0 = 4.5 × 10−2(r0/[[kpc]])−2/3M⊙[[pc]]−3 ಯಷ್ಟು ತ್ರಿಜ್ಯ r0 ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಫ್ಲಾಟ್ ಕೋರ್,ಗಳ ಮೊತ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು (ಇಲ್ಲಿ M⊙, 2 × 10³⁰ kg ಯಷ್ಟು ಸೋಲಾರ್ ರಾಶಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ). * [[ಇಲಿಪ್ಟಿಕಲ್ ಗೆಲಕ್ಸಿ]]. ಕೆಲವು ಇಲಿಪ್ಟಿಕಲ್ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ [[ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal | author = Koopmans, L. V. E. and Treu, T. | title = The Structure and Dynamics of Luminous and Dark Matter in the Early-Type Lens Galaxy of 0047-281 at z = 0.485 | journal = The Astrophysical Journal | id = {{arXiv|astro-ph|0205281}} | year = 2003 | month = feb | volume = 583 | pages = 606–615 | doi = 10.1086/345423 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2003ApJ...583..606K}}</ref> ಒಂಟಿಯಾದ ಇಲಿಪ್ಟಿಕಲ್ ಗಳ ಡಾರ್ಕ್ ಹಾಲೊಗಳನ್ನು ಬಿಸಿ ಅನಿಲಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅನಿಲಮಂಡಲಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ; ಎಂದು ಎಕ್ಸ್-ರೆ (ಕ್ಷಕಿರಣ) ಪುರಾವೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇದರ [[ಹೈಡ್ರಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ]](ದ್ರವಸ್ಥಿತಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಪನಗಳು)ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಇಲಿಪ್ಟಿಕಲ್ ಗಳು ಅದರ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಲಾಸಿಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ([[ಗ್ರಹನಿಹಾರಿಕೆ (ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ನೆಬುಲೆ)]] ಗಳಿಂದ ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ,) ಇವುಗಳು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹಾಲೊಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ತರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="bertone hooper silk" /> ಆದರೆ ಡಿಸ್ಕ್-ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು ಸೇರುವುದರ ಸಿಮ್ಯುಲೇಷನ್ ಗಳು ತಾರೆಗಳು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳಿಂದ ಟೈಡಲ್ ಫೋರ್ಸ್(ಭರತದ ಶಕ್ತಿ) ಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಕ್ಲೋಸ್ ಪಾಸೇಜ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾದವು. ಹೀಗೆ ಬೇರೆಯಾದ ತಾರೆಗಳು ಔಟ್ಗೊಯಿಂಗ್ ಟ್ರಾಜೆಕ್ಟರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾದವು, ಇದು DM ಹಾಲೊ ಇದ್ದರೂ ಕಡಿಮೆ ವೆಲಾಸಿಟಿಯಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.<ref>{{cite journal | author = Dekel, A. ''et al'' | title = Lost and found dark matter in elliptical galaxies | journal = Nature | id = {{arXiv|astro-ph|0501622}} | year = 2005 | month = sep | volume = 437 | pages = 707–710 | doi = 10.1038/nature03970 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2005Natur.437..707D}}</ref> ಈ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸಿಮ್ಯುಲೆಟ್ ಮಾಡಿದ DM ಹಾಲೊಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸ್ಟೀಪ್(ಕಡಿದಾದ) ಡೆನ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೊಫೈಲಗಳನ್ನು (ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಸ್ಪ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ)ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು 2008ರವರೆಗೆ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಆತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="bertone hooper silk" /> ಇದು ಕೇವಲ ಪೃಥಕ್ಕರಣದ(ರೆಸಲೂಷನಿನ) ಸಮಸ್ಯೆಯಿರಬಹುದು: ತಾರೆಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬಹಳ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನಿಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ(ಔಟ್ ಫ್ಲೊ)ಆದರಿಂದ ಇನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಆಗಿರದ, ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕ್ಲಂಪ್(ಗುಂಪು) ಗಳ ಮೂಲಕ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ವಿತರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕುಬ್ಜ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಇಂತಹ ತಾರೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಿಮ್ಯುಲೇಷನ್ ಗಳು<ref>Nature 463, 203-206 (14 January 2010) | doi:10.1038/nature08640, [http://www.nature.com/nature/journal/v463/n7278/full/nature08640.html ಬಲ್ಜ್ಲೆಸ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಗೆಲಕ್ಸಿಸ್ ಅಂಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕೋರ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಸೂಪರ್ನೊವಾ-ಡ್ರಿವನ್ ಔಟ್ ಫ್ಲೋಸ್ ]</ref> ಸೂಪರ್ ನೋವ ಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಮೊಂಮೆಟಮ್ ಗ್ಯಾಸ್(ಅನಿಲ) ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ಡುಬ್ಬ(ಗಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಬಲ್ಜ್) ಗಳು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇದು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯದ [[ಕಿಲೊಪಾರ್ಸೆಕ್]] ನ ಆರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಲ್ಜ್ ಲೆಸ್(ಡುಬ್ಬರಹಿತ)ಮತ್ತು ಷ್ಯಾಲೋ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ (ಆಳವಿರದ ಮಧ್ಯದ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಫ್ರೊಫೈಲ್) ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಸಿಮ್ಯುಲೇಷನ್ ಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು, ಕುಬ್ಜವಾದ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ನೇರವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಮೂಹಗಳ ಆಥವಾ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಹಾಲೊಗಳ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಇಲ್ಲ. ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ DM ಹಾಲೊಗಳ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ರಾಶಿ-ಬೆಳಕಿನ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು ತಾರೆಗಳ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} ಇದಾದ ನಂತರ, ಕಾಸ್ಮಾಸ್ (ವಿಶ್ವ)ನ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇದೆಯಂದು ತೋರಿಸಲು ಆನೇಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} ರೂಬಿನ್ ರ ಸ್ಪೈರಲ್ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಆಧ್ಯಯನಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಿಕಿಯವರ ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹಗಳ ಆಧ್ಯಯನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ವೀಕ್ಷತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ದಶಕಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಖಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು(ಆಸ್ಟ್ರೊಫಿಸಿಸ್ಟ್) ಇದರ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಇದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಗಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಾಯಗಳ ರಚನೆಯ ವೀಶ್ಲೆಷಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ವೆಲಾಸಿಟಿ (ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ) ಡಿಸ್ಪರ್ಷನ್(ಪ್ರಸರಣ) === ಗೆಲಕ್ಸಿಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ತಾರೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳಂತಹ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಂಪಿನ, ಸರಾಸರಿ ವೆಲಾಸಿಟಿಯ (ವೇಗ)ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ವೆಲಾಸಿಟಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ '''ವೆಲಾಸಿಟಿ ಡಿಸ್ಪರ್ಷನ್ σ (ವೆಲಾಸಿಟಿ ಪ್ರಸರಣ)''' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರೂಬಿನರ ನಡೆಸಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆನೇಕರಿಗೆ ದಾರಿತೋರಿಸಿದೆ. ಸ್ಪೈರಲ್ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ವೆಲಾಸಿಟಿ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಿದ ಕೂಡಲೆ [[ಎಲಿಪ್ಸೀಯ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ]] [[ವೆಲಾಸಿಟಿ ಪ್ರಸರಣ]]ವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite journal |author = Faber, S.M. and Jackson, R.E. |title = Velocity dispersions and mass-to-light ratios for elliptical galaxies |url = https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1976-03-01_204_2/page/n357 |journal = Astrophysical Journal |year = March 1976 |volume = 204 |pages = 668–683 |doi = 10.1086/154215}}</ref> ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ-ಬೆಳಕು ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಕೂಡ, ಎಲಿಪ್ಸೀಯಗಳ ಮಾಪನಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಂಶ ಹೊಂದಿವೆ, ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಂತೆಯೆ, ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿರುವ [[ಅಂತರತಾರ ಅನಿಲಗಳ]] ಮಾಪನಗಳು,ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಭಾಗಗಳ ಆಚೆಗೂ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹರಡಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ, ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು ಕಾಣಿಸುವ ಭಾಗದ ತ್ರಿಜ್ಯದ ಹತ್ತರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ವಿರಯಲೈಸಡ್]] (ಅಂದರೆ ಗುರುತ್ವದಿಂದ ಬಂಧಿಸಿರುವ, [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆ]]ಯ ಕಕ್ಷೀಯ ವೆಲಾಸಿಟಿಯಷ್ಟು ವೆಲಾಸಿಟಿ ಇರುವ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} ಇದು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ರೂಬಿನ್ ಮಾಪನ ಮಾಡಿದ್ದ ಒಟ್ಟು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ 50%ರ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಈಗ ಸಮ್ಮತಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹೊಸ ಪ್ರಮಾಣವಾದ ಸುಮಾರು 95%ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಂದುಚೂರು ಇಲ್ಲ. ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಕಕ್ಷೀಯ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಾದರೂ [[ಗೋಲಿಯಾಕಾರದ ಸಮೂಹ (ಗ್ಲಾಬುಲಾರ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್)]]ಗಳು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಪುರಾವೆ ಇದೆ.<ref>{{cite journal | author = Rejkuba, M., Dubath, P., Minniti, D. and Meylan, G. | title = Masses and M/L Ratios of Bright Globular Clusters in NGC 5128 | year = 2008 | series = IAU Symposium | volume = 246 | editor = E. Vesperini, M. Giersz, and A. Sills | month = may | pages = 418–422 | doi = 10.1017/S1743921308016074 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2008IAUS..246..418R}}</ref>{{Citation needed|date=December 2009}} ಮೊದಮೊದಲು, ತಾರೆಗಳ ವೆಲಾಸಿಟಿ ಪ್ರೊಪೈಲ್ ಮಾಪನವು, ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ [[ಮಿಲ್ಕಿ-ವೇ (ಆಕಾಶಗಂಗೆ)]] ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ [[ಡಿಸ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿದೆ; ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈಗ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಡಿಸ್ಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂತರತಾರಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ) ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಹೆಚ್ಚಾದ ಸಂದ್ರಾತೆಯು ಈ ಚಲನೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಗೆಲಕ್ಸಿ ಮಾಸ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಗಳು ಲೈಟ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಗಳಿಗಿಂತ ವ್ಯತಾಸವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯೆಂದರೆ ವಿರಿಯಲೈಸ್ಡ್ [[ಹಾಲೊಗಳಲ್ಲಿ]] ಸಪಾಟಾದ, ಗೋಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವುದು. ಇದು ಚಿಕ್ಕ-ಪ್ರಮಾಣದ (ನಕ್ಷತ್ರಗಳ) ಡೈನಾಮಿಕಲ್ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಂತಹ ಮಾದರಿಯು ಸಹಕಾರಿ. ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಾಸ್ಸುಚುಟೆಸ್ಸ್, ಅಮ್ಹೆರಸ್ಟ್ ]]ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮಿಲ್ಕಿ-ವೇ (ಆಕಾಶಗಂಗೆ) ಯ ಡಿಸ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗುವ [[ದೊಡ್ದ]] ಮತ್ತು [[ಚಿಕ್ಕ ಮಾಗೆಲಾನಿಕ್ ಮೋಡಗಳ]] ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿವ ಬಾಗುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಮಿಲ್ಕಿ-ವೇ (ಆಕಾಶಗಂಗೆ)ಗಳ ಊಹಿಸಲಾದ ದ್ರವ್ಯವು ಮಿಲ್ಕಿ-ವೇ ಯಲ್ಲಿರುವ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಅದು 20% ಜಾಸ್ತಿ ಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Weinberg2006">{{cite journal |author = Weinberg, M.D. and Blitz, L. |title = A Magellanic Origin for the Warp of the Galaxy |journal = The Astrophysical Journal |id = {{arXiv|archive=astro-ph|id=0601694}} |year = April 2006 |volume = 641 |pages = L33–L36 |doi = 10.1086/503607}}</ref> [[ಕಾರ್ಡಿಫ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]] ಯ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 50 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷ ದೊರ ಇರುವ [[ವಿರ್ಗೊ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ]], [[VIRGOHI21]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ [[ಗೆಲಕ್ಸಿ]] ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Minchin2005">{{cite journal |author = Minchin, R.et al. |title = A Dark Hydrogen Cloud in the Virgo Cluster |journal = The Astrophysical Journal |eprint = {arXiv:astro-ph/0502312}, |year = March 2005 |volume = 622 |pages = L21–L24 |doi = 10.1086/429538}}</ref> ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ, VIRGOHI21 ದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಯಾವುದೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿರುವ ಹಾಗೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ: ಹೈಡ್ರೊಜನಿನ ರೇಡಿಯೊ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ (ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗ) ಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನೋಡಲಾಯಿತು. ರೋಟೆಷನ್ (ಭ್ರಮಣ) ಪ್ರೊಪೈಲ್ ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಕಾಯವು ಹೈಡ್ರೊಜನಿನಗಿಂತ ಸುಮಾರು 1000 ಪಟ್ಟು ಜಾಸ್ತಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು; ಇದರ ಒಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ನಾವಿರುವ [[ಮಿಲ್ಕಿ-ವೇ (ಆಕಾಶಗಂಗೆ) ಗೆಲಕ್ಸಿಯ]] 1/10ಭಾಗದಷ್ಟಿದೆ. ಮಿಲ್ಕಿ-ವೇ (ಆಕಾಶಗಂಗೆಯು) ಅದರ ಸಾಧಾರಣ ಪದಾರ್ಥಗಳಗಿಂತ 10ಪಟ್ಟು ಜಾಸ್ತಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. [[ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ]] ಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮಾದರಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಡಾರ್ಕ್ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೂ,{{Citation needed|date=January 2010}} ಯಾವುದು ಯಾರೂ ಅಲ್ಲಿಯವೆರೆಗೂ ಪತ್ತೆಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಡಾರ್ಕ್ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ನಿರೂಪಿತವಾದರೆ, ಅದು ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು ಹೇಗೆ ರೂಪಗೊಂಡವು ಎನ್ನುವ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ; ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗೆ ಪರ್ಯಾವಾಗಿ ಮಂಡಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. [[NGC 3379]]ಅಂತಹ ಕೆಲವು ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ವೆಲಾಸಿಟಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇಲ್ಲವೆಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Ciardullo1993">{{cite journal | author = Ciardullo, R., Jacoby, G. H. and Dejonghe, H. B. | title = The radial velocities of planetary nebulae in NGC 3379 | journal = The Astrophysical Journal | year = 1993 | month = sep | volume = 414 | pages = 454–462 | doi = 10.1086/173092 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1993ApJ...414..454C}}</ref> ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರದ ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ 10ರಿಂದ100 ಪಟ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿದೆ.<ref name="Mateo1998">{{cite journal | author = Mateo, M. L. | title = Dwarf Galaxies of the Local Group | journal = Annual Review of Astronomy and Astrophysics | id = {{arXiv|astro-ph|9810070}} | year = 1998 | volume = 36 | pages = 435–506 | doi = 10.1146/annurev.astro.36.1.435 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1998ARA%26A..36..435M}}</ref><ref name="Moore1999">{{cite journal | last = Moore | first = Ben | coauthors = Ghigna, Sebastiano; Governato, Fabio; Lake, George; Quinn, Thomas; Stadel, Joachim; Tozzi, Paolo | title = Dark Matter Substructure within Galactic Halos | journal = Astrophysical Journal Letters | year = 1999 | volume = 524 | pages = L19–L22 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1999ApJ...524L..19M | doi = 10.1086/312287}}</ref> ಇದನ್ನು [[ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಗೆಲಕ್ಸಿ ಪ್ರಾಬ್ಲಂ (ಕುಬ್ಜ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ)]]ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ===ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ=== {{Main|Gravitational lens}} [[File:Gravitationell-lins-4.jpg|thumb|right|250px|ಅಬೆಲ್ 1689 ಹಬಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪಿನಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಭಾರಿ ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ (ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಗ್ರಾವಿಟೆಷನಲ್ ಲೆನ್ಸಿಂಗ್), ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ-ಬಾಗಿದ ತಿರುವನ್ನು (ಲೆನ್ಸಿಂಗ್ ಆರ್ಕ್)ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಚಿತ್ರವನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಿ.]] ಬಹಳ ದೂರದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವಸ್ತು([[ಕ್ವೇಸಾರ್]],ತರಹ)ಗಳಿಂದ ಬರುವ ಬೆಳಕು, ಬೃಹತ್ತಾದ ವಸ್ತುವಿನ([[ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೂಹ]] ದ ತರಹ)ಸುತ್ತಲೂ ಮೂಲವಸ್ತು ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಕನ ನಡುವೆ ಬಾಗಿದಾಗ '''ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರ( ಗ್ರಾವಿಟೇಷನಲ್ ಲೆನ್ಸ್)''' ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಿಯೆಯನ್ನು '''ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ (ಗ್ರಾವಿಟೇಷನಲ್ ಲೆನ್ಸಿಂಗ್)''' ಎಂದು ಕೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳು [[ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೂಹದ]] ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. [[ಇಂಟರ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ (ಅಂತರ್ ಸಮೂಹ) ಅನಿಲಗಳ]] [[ಕ್ಷಕಿರಣ(ಎಕ್ಸ್-ರೆ)ದ]] ಮಾಪನಗಳು, ಸ್ವಿಕಿ ಗಮನಿಸಿಸದ ಸುಮಾರು 10 ರಿಂದ 1 ರಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಮೂಹಗಳ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ-ಬೆಳಕು ನಡುವಿನ (ಮಾಸ್-ಟು-ಲೈಟ್) ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದವು. [[ಚಂದ್ರ ಎಕ್ಸ್-ರೆ ಅಬ್ಸರವೇಟರಿ (ಚಂದ್ರ ಕ್ಷಕಿರಣ ವೀಕ್ಷಾಣಲಯ)]]ಯ ಆನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಸಮೂಹಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite journal | author = Vikhlinin, A. ''et al.'' | title = Chandra Sample of Nearby Relaxed Galaxy Clusters: Mass, Gas Fraction, and Mass-Temperature Relation | journal = The Astrophysical Journal | id = {{arXiv|astro-ph|0507092}} | year = 2006 | month = apr | volume = 640 | pages = 691–709 | doi = 10.1086/500288 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2006ApJ...640..691V}}</ref> [[ಅಬೆಲ್ 2029]] ಎಂಬ ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹವು, ಬಿಸಿ ಅನಿಲಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾವಿರಾರು ಗೆಲಕ್ಸಿ, ಹಾಗು 10¹⁴ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಮೂಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರಿ ಎಲಿಪ್ಸೀಯ (ಅಂಡಾಕಾರದ/ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದ) ಗೆಲಕ್ಸಿ ಇದೆ, ಇದು ಹಲವಾರು ಚಿಕ್ಕ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ವಿಲೀನದಿಂದ(ಸೇರುವುದು) ಆಗಿದೆ, ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url = http://chandra.harvard.edu/photo/2003/abell2029/|title = Abell 2029: Hot News for Cold Dark Matter|publisher = [[Chandra X-ray Observatory]] collaboration|date = 11 June 2003}}</ref> ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹದೊಳಗಡೆ ಮಾಪನ ಮಾಡಿದ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಕಕ್ಷೀಯ ವೇಗವು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ [[ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ]]ವು ಇನ್ನೊಂದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಧನ. ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮಸೂರನ ವಿಧಾನವು ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯ (ಜನರಲ್ ರಿಲೇಟಿವಿಟಿ)]] ಪರಿಣಾಮದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಇರುವ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಸ್ವತಂತ್ವವಾದ ವಿಧಾನ. [[ಅಬೆಲ್ 1689]] (ಬಲಗಡೆಯ ಚಿತ್ರ) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ದೂರದ ಸಮೂಹಗಳ ಬೆಳಕು ಹಿನ್ನಲೆ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋದಾಗ ವಿರೂಪಗೊಂಡು ಬಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಗೆಲಕ್ಸಿಯ ಸುತ್ತ ದಟ್ಟವಾದ ಮಸೂರನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal | author = Taylor, A. N., Dye, S., Broadhurst, T. J., Benitez, N. and van Kampen, E. | title = Gravitational Lens Magnification and the Mass of Abell 1689 | journal = The Astrophysical Journal | id = {{arXiv|astro-ph|9801158}} | year = 1998 | month = jul | volume = 501 | pages = 539-+ | doi = 10.1086/305827 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1998ApJ...501..539T}}</ref> ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಚಾರಹಾಕಿ, ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಮೂಹದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು. ಈ ರೀತಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದ ಹಲವಾರು ಸಂರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಶಿ-ಬೆಳಕು (ಮಾಸ್-ಟು-ಲೈಟ್)ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು ಸಮೂಹಗಳ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಲೆಕ್ಕಚಾರದ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. {{Citation needed|date=December 2009}} ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳಿಂದ [[ದುರ್ಬಲ ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ]] ಎಂಬ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು, ವಿಶಾಲವಾದ [[ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಪರೀಶಿಲನೆಗಳಲ್ಲಿ]], ವಸ್ತುಗಳ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗುವ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾದ ವಿರೂಪವನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗಮನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೊಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವ ನಿಕಟದಲ್ಲಿರುವ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯ(ಬ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಂಡ್) ಸರಿಸುಮಾರು ವಿರೂಪವನ್ನು, ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುಖೇನ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಸರಾಸರಿ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು, ಖಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೊಡ್ಡ-ಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುಗಳ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ-ಬೆಳಕಿನ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೆ (ಮಾಸ್-ಟು-ಲೈಟ್) ಊಹೆಮಾಡಿದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|last = Refregier|first = A.|title = Weak gravitational lensing by large-scale structure|journal = Annual Review of Astronomy and Astrophysics|volume = 41|date = September 2003|pages = 645–668|doi = 10.1146/annurev.astro.41.111302.102207}}</ref> ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನದ ಎರಡೂ ವಿಧಾನಗಳು ಬೇರೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮಾಪನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬ್ರಹಾಂಡದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಹಳಷ್ಟು ಖಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮನಗಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾದ ಸಾಕ್ಷಿ [[ಬುಲ್ಲೆಟ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್]] ಎಂಬ ವವ್ಯಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಕಾಣಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳೆರಡು ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|authorlink = Richard_Massey|last=Massey|first = R.|title = Dark matter maps reveal cosmic scaffolding|url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2007-01-18_445_7125/page/286|journal = Nature|volume = 445|date = January 18, 2007|pages = 286–290|doi = 10.1038/nature05497|pmid = 17206154|last2 = Rhodes|first2 = J|last3 = Ellis|first3 = R|last4 = Scoville|first4 = N|last5 = Leauthaud|first5 = A|last6 = Finoguenov|first6 = A|last7 = Capak|first7 = P|last8 = Bacon|first8 = D|last9 = Aussel|first9 = H|issue = 7125}}</ref> ಬುಲ್ಲೆಟ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ಗೆಲಕ್ಷಿ ಸಮೂಹಗಳ]] ನಡುವಿನ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಎರಡನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದೆ. [[ಕ್ಷಕಿರಣ(ಎಕ್ಸ್-ರೆ) ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು]] ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ (10⁷– 10⁸ [[ಕೆಲ್ವಿನ್]]<ref name="Clowe" /> ಅನಿಲ, ಯಾ [[ಪ್ಲಾಸ್ಮ]]ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ) ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿದ ಅನಿಲ ಕಣಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಆಗುವ [[ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ]] ಅಂತರ್ಕಿಯೆಗಳು(ಸ್ಪಂದನೆ) ಅವುಗಳ ವೇಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯಾದ ಜಾಗದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುರ್ಬಲ ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ (ವೀಕ್ ಗ್ರವಿಟೇಷನಲ್ ಲೆನ್ಸಿಂಗ್)ದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ದೃವ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಅನಿಲವಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗಡೆಯಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಬಲಕ್ಕೆ(ಫೋರ್ಸ್) ಯಾವುದೆ ರೀತಿಯ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಎಕ್ಸ್-ರೆ ವಿಸಿಬಲ್(ಎಕ್ಸ್-ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ) ಅನಿಲದ ಹಾಗೆ ಇದರ ಚಲನೆಯು ನಿಧಾನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಎರಡು ಸಮೂಹಗಳ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಂಶಗಳು, ಒಂದರಮೂಲಕ ಇನ್ನೊಂದು ಹಾದಿ ಹೋದರೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವೆರಡು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾದುದಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣ. ಗೆಲಕ್ಸೀಯ ಭ್ರಮಣ ತಿರುವುಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಹಾಗಿರದೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬಗೆಗಿನ ಈ ಸಾಕ್ಷಿಯು [[ನ್ಯೂಟೊನ್ ಗುರುತ್ವ]] ಪ್ರಭಾವದ ವಿವರಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿಯೆ ಇದನ್ನು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Clowe">{{cite journal|last = Clowe|first = D.|title = A direct empirical proof of the existence of dark matter|journal = Astrophysical Journal Letters|volume = 648|date = September 2006|pages = 109–113|id = {{arxiv|archive=astro-ph|id=0608407}}|doi = 10.1086/508162|last2 = Bradač|first2 = Maruša|last3 = Gonzalez|first3 = Anthony H.|last4 = Markevitch|first4 = Maxim|last5 = Randall|first5 = Scott W.|last6 = Jones|first6 = Christine|last7 = Zaritsky|first7 = Dennis}}</ref> ===ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಹಿನ್ನಲೆ=== {{Main|Cosmic microwave background radiation}} {{See also| Wilkinson Microwave Anisotropy Probe}} ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಹಿನ್ನಲೆ {ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಂಡ್(CMB)}ವಿಕಿರಣದ ಶೋಧ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು 1964ರಲ್ಲಿ<ref name="penzias"> {{cite journal |first=A.A. |last=Penzias |title=A Measurement of Excess Antenna Temperature at 4080 Mc/s |journal=[[Astrophysical Journal]] |volume=142 |page=419 |year=1965 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1965ApJ...142..419P |doi=10.1086/148307 |pages=419 |last2=Wilson |first2=R. W. }}</ref> ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಕಾಸ್ಮಾಸ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿರುವ [[ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್]] ತತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ,CMB ಯ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಇನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದದ್ದು NASA ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲೊರರ್ ([[COBE]])(ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಹಿನ್ನಲೆ ಪರಿಶೋಧಕ). COBE, 2.726 K ಯಷ್ಟು ಶೇಷವಾದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, 1992ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ CMBಯಲ್ಲಿ 10⁵ ರಷ್ಟರ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತವನ್ನು(ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿ) ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು.<ref name="cobe"> {{cite journal |first=N.W., ''et al.'' |last=Boggess |year=1992 |title=The COBE Mission: Its Design and Performance Two Years after the launch |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1992-10-01_397_2/page/420 |journal=[[Astrophysical Journal]] |volume=397 |page=420 |doi=10.1086/171797 |pages=420 |last2=Mather |first2=J. C. |last3=Weiss |first3=R. |last4=Bennett |first4=C. L. |last5=Cheng |first5=E. S. |last6=Dwek |first6=E. |last7=Gulkis |first7=S. |last8=Hauser |first8=M. G. |last9=Janssen |first9=M. A. }}</ref> ನಂತರದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಭೂಮಿ-ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಬಲೂನ್ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ CMB ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿ ಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಭ್ಯಸಿಸಲಾಯಿತು. ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿಗಳ [[ಪವರ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್]] ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಮೊದಲ ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಪೀಕ್ ನ ಅಂಗುಲಾರ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಅನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು, ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶ. COBE ಗೆ ಇದನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಪೃಥಕರಣವಿರಲಿಲ್ಲ(ರೇಸಲೂಷನ್). ಈ ಹಿಂದೆ 2000-2001, ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[BOOMERanG]],<ref>{{cite journal | last=Melchiorri |first=A. |coauthors=''et al.'' | year=2000 | title=A Measurement of Ω from the North American Test Flight of Boomerang | journal=[[Astrophysical Journal]] | volume=536 | issue=2 | pages=L63–L66 | doi=10.1086/312744 }}</ref> ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿಗಳ ಅಗ್ಯುಲಾರ್ ಗಾತ್ರ (ಆಕಾಶದ ಮೇಲಿನ ಗಾತ್ರ) ಮಾಪನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಸರಿಸುಮಾರು ದೈಶಿಕವಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೊದಲ ಪೀಕ್(ತುದಿ) ಅನ್ನು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಮಾಡಲಾಯಿತು, ಹಾಗು ನಂತರ 2000ರ ವೇಳೆಗೆ BOOMERanG ಪ್ರಯೋಗ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಡಿಗ್ರಿಯಷ್ಟು ಪವರ್ (ಶಕ್ತಿಯ) ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ) [[ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು]] ವಿವರಿಸಲು ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ [[ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್]] ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ, [[ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಇನ್ಪ್ಲೇಷನ್]] ಸರಿಯಾದ ತತ್ವವನ್ನು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಭೂಮಿ-ಮೇಲಿನ ಬಹಳಷ್ಟು [[ಇಂಟರ್ಪೆರೊಮೀಟರ್]] ಗಳು ಏರಿಳಿತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಆನೇಕ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು. ಇವುಗಳು : [[ವೆರಿ ಸ್ಮಾಲ್ ಅರೇ]], [[ಡಿಗ್ರಿ ಆಂಗುಲಾರ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಇಂಟರ್ಪೆರೊಮೀಟರ್ ]] (DASI) ಮತ್ತು [[ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಇಮೇಜರ್ ]](CBI). CMBಯ ಪೋಲರೈಸೇಷನ್ (ಧ್ರುವೀಕರಣ)ಅನ್ನು DASI ಮೊದಲು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{cite journal | author = Leitch, E. M. et al. | title = Measurement of polarization with the Degree Angular Scale Interferometer | journal = Nature | id = {{arXiv|astro-ph|0209476}} | year = 2002 | month = dec | volume = 420 | pages = 763–771 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2002Natur.420..763L}}</ref><ref>{{cite journal | author = Leitch, E. M. et al. | title = Degree Angular Scale Interferometer 3 Year Cosmic Microwave Background Polarization Results | journal = The Astrophysical Journal | id = {{arXiv|astro-ph|0409357}} | year = 2005 | month = may | volume = 624 | pages = 10–20 | doi = 10.1086/428825 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ApJ...624...10L}}</ref> CBI ಮೊದಲ ಇ-ಮೋಡ್ ಪೋಲರೈಸೇಷನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಅನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಇದು ಟಿ-ಮೊಡ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕಲೆತಪ್ಪಿದೆ (ಔಟ್ ಆಫ್ ಫೇಸ್) ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ ನೀಡಿತು.<ref> {{cite journal | last=Readhead |first=A.C.S. |coauthors=''et al.'' | year=2004 | title=Polarization Observations with the Cosmic Background Imager | journal=[[Science (journal)|Science]] | volume=306 | issue=5697 | pages=836–844 | doi=10.1126/science.1105598 | id = {{arXiv|astro-ph|0409569}} | url= http://adsabs.harvard.edu/abs/2004Sci...306..836R | pmid=15472038 }}</ref> COBE ನಂತರದ, [[ವಿಲ್ಕಿನ್ಸನ್ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿ ಪ್ರೋಬ್]] (WMAP), CMB ಯ (ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ) ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿಗಳ 2009ರವರೆಗಿನ ಬಹಳ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.<ref name="Hinshaw2009">{{cite journal | author = Hinshaw, G. et al. (WMAP Collaboration). | title = Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe Observations: Data Processing, Sky Maps, and Basic Results | journal = The Astrophysical Journal Supplement | id={{arxiv |astro-ph| 0803.0732}} | year = 2009 | month = feb | volume = 180 | pages = 225–245 | doi = 10.1088/0067-0049/180/2/225 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2009ApJS..180..225H}}</ref> WMAP ಮಾಪನಗಳು ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿಯ [[ಲಾಂಬ್ಡ-CDM ಮಾಡಲ್ (ಮಾದರಿ)]] ಎಂಬ ಮಾನಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ವಿಸೃತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ [[ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿ]] ಯಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಅಣುಗಳಿವೆ. ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು, ಸರಿಸುಮಾರು ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಥಿರವಾದ [[ಗೌಸಿಯನ್]], [[ಅಡಿಯಬಾಟಿಕ್]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಣಿಕೃತ ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೂಲಗುಣಗಳನ್ನು ಐದು ನಿಯಮಗಳು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತವೆ: ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ, ಅಣುಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಯಸ್ಸು( ಆಥವಾ ಸಮನಾಗಿ, [[ಹಬ್ಬಲ್ ನಿಯತಾಂಕ]] , ಇಂದು), ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಏರಿಳಿತಗಳ ವೈಶಾಲ್ಯತೆ, ಹಾಗು ಅವುಗಳ ಸ್ಕೇಲ್ ಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್. ಈ ಮಾದರಿಗೆ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಇನ್ಪ್ಲೇಷನ್ ನ ಅವಧಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. WMAP ಮಾಹಿತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಇನ್ಪ್ಲೇಷನ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ, ಹಲವಾರು ಮಾದರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಲಾಂಬ್ಡ-CDM ಮಾಡಲ್(ಮಾದರಿ) ಅನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿ ತತ್ವ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಎಲ್ಲಾ ಖಗೋಳಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ವವಾಗಿ CMB ಯೊಂದಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಬೇಕು (ಕನ್ಕಾರ್ಡನ್ಸ್ ಮಾಡಲ್- ಸಮಾರಸ್ಯ ಮಾದರಿ). ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿಯ ಪ್ರಕಾರ CMB ಯನ್ನು ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ನಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿದ [[ರೆಲಿಕ್ ರೇಡಿಯೆಷನ್]] (ರೆಲಿಕ್ ವಿಕಿರಣ-ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣದ ಒಂದು ಬಗೆ), ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೆಲ್ವಿನ್ ಡಿಗ್ರಿಯಷ್ಟು ಇತ್ತು. ಕಳೆದ 13ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಗೆ [[ರೆಡ್ ಶಿಫ್ಟ್]] ಗೊಂಡಿದೆ. (ರೆಡ್ ಶಿಫ್ಟ್ : ಬಹಳ ದೂರದ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸುಧಿರ್ಘವಾದ ತರಂಗಾಂತರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಆಗು ರೋಹಿತರೇಖೆಗಳ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ (ರೋಹಿತದ ಕೆಂಪು ತುದಿಯ ಕಡೆಗೆ). CMB ಯ ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿಗಳನ್ನು ಪೋಟಾನ್-ಬ್ಯಾರಿಯಾನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮದ (CMB ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಯಾಗುವ ಮುನ್ನ, ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಆದ 379,000 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬ್ಯಾರಿಯಾನಿನಿಂದ ಪೋಟಾನ್ ಬೇರೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ)[[ಅಕೂಸ್ಟಿಕ್ ಆಸಿಲೇಷನ್]] ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಮೊದಲಿನ ಹಾಗೆ ಗುರುತ್ವವು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Komatsu2009">{{cite journal | author = Komatsu, E. ''et al''. | title = Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe Observations: Cosmological Interpretation | journal = The Astrophysical Journal Supplement | id = {{arxiv|astro-ph|id=0803.0547}} | year = 2009 | month = feb | volume = 180 | pages = 330–376 | doi = 10.1088/0067-0049/180/2/330 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2009ApJS..180..330K}}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ [[ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್]] ಮ್ಯಾಟರ್ ವಿಕಿರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆ, ವಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡರ ಆಸಿಲೇಷನ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಅದರ ಗುರುತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಬೀರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮ್ಯಾಟರ್ (ದ್ರವ್ಯದ) ನ ಎರಡು ಬಗೆಯು ಬೇರೆಬೇರೆ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. CMB ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿಗಳ ಪವರ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ದೊಡ್ಡ, ಮುಖ್ಯವಾದ ಪೀಕ್ (ತುದಿ) ಮತ್ತು ನಂತರದ ಚಿಕ್ಕ ಪೀಕ್ (ತುದಿ)ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ 2009ರವರೆಗೆ, ಇದರ ಮೂರು ಪೀಕ್ ಗಳವರೆಗೆ (ತುದಿ) ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ^e.g..<ref name="Hinshaw2009" /> ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪೀಕ್ ನಮಗೆ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರೆ,ಮೂರನೇ ಪೀಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು. ([[ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ರೇಡಿಯೆಷನ್#ಪ್ರೈಮರಿ ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿ, ಯನ್ನು ನೋಡಿ]]). ===ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಿಯಾನ್ ಅಕೂಸ್ಟಿಕ್ ಆಸಿಲೇಷನ್=== {{Main|Baryon acoustic oscillations}} ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪ್ರಾರಂಭದ ಅಕೂಸ್ಟಿಕ್ ಆಸಿಲೇಷನ್ (ಹಿಂದಿನ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ)ಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾರಿಯಾನ್ ಅಕೂಸ್ಟಿಕ್ ಆಸಿಲೇಷನ್ (BAO)ಕ್ಲಸ್ಟರಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಗಾಢವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಆಕಾಶದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಾದ (ವೀಕ್ಷಣೆ) [[ಸ್ಲೋನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕೈ ಸರ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[2dF ಗೆಲಕ್ಸಿ ರೆಡ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಸರ್ವೆ]]-ಇಂದ ಮಾಪನ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite journal | author = Percival, W. J. ''et al'' | title = Measuring the Baryon Acoustic Oscillation scale using the Sloan Digital Sky Survey and 2dF Galaxy Redshift Survey | journal = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | eid = {{arxiv|astro-ph|id=0705.3323}} | year = 2007 | month = nov | volume = 381 | pages = 1053–1066 | doi = 10.1111/j.1365-2966.2007.12268.x | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2007MNRAS.381.1053P}}</ref> ಈ ಮಾಪನಗಳು WMAP ವ್ಯೂಮನೌಕೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ CMB ಮಾಪನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಾಂಬ್ಡ-CDM ಮಾಡಲ್ (ಮಾದರಿ) ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕೂಸ್ಟಿಕ್ ಆಸಿಲೇಷನ್ ಯನ್ನು CMB ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು BAO ಮಾಹಿತಿ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ [[ಡಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಸ್ಕೇಲ್]] ನಲ್ಲಿ ಮಾಪನ ಮಾಡುಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ.<ref name="Komatsu2009" /> ===ವಿಧ Ia ಸೂಪರ್ ನೋವ್ ಅಂತರದ ಮಾಪನಗಳು=== {{Main|Type Ia supernova}} ವಿಧ Ia ಸೂಪರ್ ನೋವ್ ವನ್ನು ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾಗಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಅಂತರವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಲು "[[ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಕಾಂಡಲ್]]" ಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಪರ್ ನೋವಗಳ ಅಗಾಧವಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಟಿಕರಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite journal | author = Kowalski, M. ''et al'' | title = Improved Cosmological Constraints from New, Old, and Combined Supernova Data Sets | journal = The Astrophysical Journal | id = {{arxiv|astro-ph|id=0804.4142}} | year = 2008 | month = oct | volume = 686 | pages = 749–778 | doi = 10.1086/589937 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2008ApJ...686..749K}}</ref> ಅದು ವಿಸೃತ ಲಾಂಬ್ಡ CDM ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ಕೆ ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು Ω_Λ= ~0.713 ಮತ್ತು [[ಕ್ವಿಂಟ್ಎಸ್ಸೆನ್ಸ್]] ಮಾದರಿಗೆ ಪಾರಾಮೀಟರ್(ಪ್ರಮಿತಿ) w ಎಂದು ನಿಗಧಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಗಳಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ WMAP ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ಗಳಿಸದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಲಾಂಬ್ಡ-CDM ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ (ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ)ಪುಷ್ಟಿಕರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ.<ref name="Komatsu2009" /> ===ಲೈಮನ್ ಆಲ್ಪಾ ಫಾರೆಸ್ಟ್=== {{Main|Lyman alpha forest}} [[ಅಸ್ಟ್ರನಾಮಿಕಲ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಸ್ಕೊಪಿ]] (ರೋಹಿತಗಳ ಆಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಖಾಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ) ಯ ಪ್ರಕಾರ ದೂರದ [[ಗೆಲಕ್ಸಿ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ವೇಸಾರ್]] ಗಳ ಸ್ಪೇಕ್ಟ್ರಾದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಲ್ (ತಟಸ್ಥ) [[ಹೈಡ್ರೊಜನ್]] ನಿನ [[ಲೈಮಾನ್ ಆಲ್ಫಾ]]ಟ್ರಾನ್ಸಿಷನ್(ಸಂಕ್ರಮಣ)ನಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ [[ಅಬ್ಸಾರ್ಷ್ಷನ್ ಲೈನ]]ಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಲೈಮಾನ್ ಆಲ್ಫಾ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಲೈಮಾನ್ ಆಲ್ಪಾ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಗಳಿಂದ ವೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕಾಸ್ಮಾಲಾಜಿಕಲ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಟಿಕರಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.<ref>{{cite journal | author = Viel, M. and Bolton, J. S. and Haehnelt, M. G. | title = Cosmological and astrophysical constraints from the Lyman &alpha; forest flux probability distribution function | journal = Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | id = {{arxiv|astro-ph|0907.2927}} | year = 2009 | month = oct | volume = 399 | pages = L39-L43 | doi = 10.1111/j.1745-3933.2009.00720.x | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2009MNRAS.399L..39V}}</ref> WMAP ಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ತಾಳೆ ಆಗುತ್ತವೆ. ===ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ === [[File:COSMOS 3D dark matter map.jpg|thumb|right|Mass map|ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ 3D ನಕಾಶೆ. ಹಬಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ನ ದುರ್ಬಲ ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ(ವೀಕ್ ಗ್ರಾವಿಟೆಷನಲ್ ಲೆನ್ಸಿಂಗ್)ಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಂದ ಪುನರ್ರಚಿತವಾದದ್ದು. ]] {{Main|structure formation}} [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಗೆ]] ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ [[ಫ್ರೈಡ್ಮಾನ್ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿ]] ಯ [[ಪ್ರಮಿತಿಗಳ]] ಮಾಪನಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿಯ [[ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್]] ಮಾದರಿಗೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬಹಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಹಿನ್ನಲೆ]] ಅನಿಸೊಟ್ರೊಪಿ ಗಳ ಮಾಪನವು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಂಶಗಳು [[ಪೋಟಾನ್]] ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ [[ಬಲ(ಫೋರ್ಸ್)]] ಗಳಿಗಿಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಸ್ಪಂದನೆಗಳಿಗೆ ತಾಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆಯೆ, [[ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಬೃಹತ್-ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾತ್ರವನ್ನು]] ವಿವರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಾನ್ [[ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್]] ಕೊಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲೆಬೇಕು. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ [[ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯು]] ಚಿಕ್ಕ ಕಾಯಗಳು ಮೊದಲು ಕುಸಿದು, ನಂತರ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು, ತದನಂತರ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೂಹ ಹೀಗೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ, ಎಂದು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಕಾಸವಾಗುತ್ತಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಾಯಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಗುರುತ್ವ ಬಂಧನದಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಶಾಖ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ (ಹೀಟ್ಸ್ ಅಪ್), ಕಾಯಗಳು ಬೆಳಕು ಕೊಡತೊಡುಗುತ್ತವೆ (ಲೈಟ್ ಅಪ್); ಕಾಯಗಳು [[ಹೈಡ್ರೊಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಪ್ರೆಶರ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್]] ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ನಿಂದಾಗಿ, ಸಾಧಾರಣವಾದ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕೂಡ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು, ಹಾಗು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು [[ಜೀನ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟೆಬಿಲಿಟಿಯ]] ಮೂಲಕ ಇನ್ನು ಕುಸಿತಗೊಂಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ಕಾಯಗಳು ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕಾಯಗಳ ಘಟಕದಂತೆ (ಕಾಂಪಾಕ್ಟರ್) ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಈ ಮಾದರಿಯು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕಾಣಿಸುವ ಕಾಯಗಳ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ; ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಹಿನ್ನಲೆ (ಬ್ಯಾಕ್ ಗ್ರೌಂಡ್) ಮೂಲಕ ಮಾಡುವ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಊಹನಕ್ಕೂ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಈ ''ಬಾಟಮ್-ಅಪ್'' ಮಾದರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಇದಕ್ಕೆ ಕೋಲ್ಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನಂತಹ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಕೋಲ್ಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮಾದರಿ, ಸರಿಯೆಂದು ತೋರಿಸಲು ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಕಣಗಳ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಮ್ಯುಲೇಷನ್<ref>{{cite journal | author = Springel, V. et al. | title = Simulations of the formation, evolution and clustering of galaxies and quasars | journal = Nature | id = {{arxiv|astro-ph|0504097}} | year = 2005 | month = jun | volume = 435 | pages = 629–636 | doi = 10.1038/nature03597 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2005Natur.435..629S}} </ref> ಗಳನ್ನು (ಕೆಲವು ನೈಜ ಸಂಗತಿ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ತದ್ರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಿಮ್ಯುಲೇಷನ್(=ಅನುಕರಣೆ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸಿಮ್ಯುಲೇಷನ್ ಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು, ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಾದ: [[ಸ್ಲೋನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕೈ ಸರ್ವೆ]] ಮತ್ತು [[2dF ಗೆಲಕ್ಸಿ ರೆಡ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಸರ್ವೆ]] ಇದರ ಜೊತೆಗೆ [[ಲೈಮಾನ್-ಆಲ್ಪಾ ಫಾರೆಸ್ಟ್]] ಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಿಮ್ಯುಲೇಷನ್ ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ಆಧ್ಯಯನಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಬ್ಯಾರಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಒಳಗೊಂಡ ಇತರೆ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿಯ ಪ್ರಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡುವ [[ಲಾಂಬ್ಡ-CDM ಮಾಡಲ್]] ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಹಳ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ==ಸಂಯೋಜನೆ== {{unsolved|physics|What is dark matter? How is it generated? Is it related to [[supersymmetry]]?}} ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 2006ರಲ್ಲಿ [[ಗುರತ್ವ ಮಸೂರನ]] ಮುಖಾಂತರ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಾಯಿತಾದರೂ,<ref name="Clowe" /> ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳು ಇನ್ನು ಊಹನಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. [[DAMA/NaI]] ಪ್ರಯೋಗ ಹಾಗು ಇದರ ನಂತರದ [[DAMA/LIBRA]] ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ; ಎಂದು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಈಗಲೂ ಸಂದೇಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು (ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ)DAMA ದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಾದ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ [[ನ್ಯೂಟ್ರಾಲಿನೊಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆಯೆಂಬ ಅಂಶದೊಂದಿಗೆ ಒಡಂಬಡುವುದಿಲ್ಲ. [[File:Universe content pie chart.jpg|thumb|right|375px|ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿಯ ಅಂದಾಜಿಸಲಾದ ಹರಡಿರುವಿಕೆ.]] [[ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಿಸುವ ಅಂಶಗಳ ರಾಶಿಗಿಂತ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಅಂಶವು ಜಾಸ್ತಿ ರಾಶಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.<ref>{{cite web|url = http://map.gsfc.nasa.gov/m_mm/mr_limits.html|title =Five Year Results on the Oldest Light in the Universe|publisher = [[ನಾಸಾ]]}},[[WMAP]] ದತ್ತಸಸಮೂಹವನ್ನು ಬಳಸಿ</ref> ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಕೇವಲ 4.6% ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಣವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕಾರಣ. ಸುಮಾರು 23% ಭಾಗ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉಳಿದ 72% ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿ]], ಎಂಬ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಗೂಢವಾದ ಎಲ್ಲಾಕಡೆ ಒಂದರಲ್ಲೊಂದು ಬೆರೆತುಕೊಂಡಿರುವ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿರುವ ಅಂಶವು, ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="sciam 2003">{{cite news|url = http://www.sciam.com/article.cfm?id=the-search-for-dark-matte|title = The Search for Dark Matter|month = March|year = 2003|first = David B.|last = Cline|publisher = [[Scientific American]]}}</ref> ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದ [[ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಅಂಶವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಬಹಳ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರಣ.<ref>{{cite journal|title = Death of Stellar Baryonic Dark Matter Candidates|first = Katherine|last = Freese|id = {{arxiv|archive=astro-ph|id=0007444}}}}</ref><ref>{{cite journal|title = Death of Stellar Baryonic Dark Matter|first = Katherine|last = Freese|id = {{arxiv|archive=astro-ph|id=0002058}}}}</ref> ಈ ಆಜ್ಞಾತವಾದ ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿ ಮತ್ತು [[ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್]] ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಟೆರ್ರಾ ಇನ್ಕಾಂಗನಿಟಾ]] ಎಂಬದುರ ನಕ್ಷೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ ಹಾಗೆಯೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿ ಎಂಬ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಆಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ.<ref name="sciam 2003" /> ಪ್ರಸ್ತುತ, ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮುಖ್ವವಾಗಿ ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಎಂದು,ಅದು ಮಾಮೂಲಿನ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್]], [[ಪ್ರೋಟಾನ್]], [[ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್]], ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಟ್ರೊನೊ]] ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲ ಅಂಶದ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರಬಹುದಾದ ಮೂಲಾಂಶಗಳೆಂದರೆ: [[ಆಕ್ಸಿಯಾನ್]], [[ಸ್ಟೆರೈಲ್ (ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದ) ನ್ಯೂಟ್ರಿನೋ]] ಮತ್ತು [[WIMPs]] [ವೀಕ್ಲಿ ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಸ್ಸಿವ್ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ (ಅಂತರ್ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಬೃಹತ್ತಾದ ಕಣಗಳು) [[ನ್ಯೂಟ್ರಾಲಿನೊಗಳನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡು]. ಇದಾವುದು [[ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್]] ನ ಮಾನಕ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇವುಗಳು [[ಮಾನಕ ಮಾದರಿಗಳ]] ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು [[ಸುಪರ್ ಸಿಮ್ಮಿಟ್ರಿಕ್]] ಮಾದರಿಗಳು ಸ್ವಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ [[ಲೈಟೆಸ್ಟ್ ಸುಪರ್ ಸಿಮ್ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್‌ ]](LSP)ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಕಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸೀಸಾ ಸಂಯೋಜನೆಯ]] ಮೂಲಕ [[ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ರಾಶಿಯನ್ನು]] ವಿವರಿಸುವ ಮಾನಕ ಮಾದರಿಗಳ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದ ನಿಷ್ಫಲ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳಿರುತ್ತದೆ. [[ಗೆಲಕ್ಸಿ ಭ್ರಮಣ ತಿರುವುಗಳು (ಗೆಲಕ್ಷಿ ರೋಟೆಷನ್ ಕರ್ವ್)]], ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ, ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸುಮಾರು 85-90% ರಾಶಿಯು [[ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಬಲ]]ದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೆ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ "ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್" ಅದರ ಗುರುತ್ವ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. ಚಾರಿತ್ರಕವಾಗಿ ಮೂರು ರೀತಿಯ ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಮೂರು ಬಗೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ತರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book|first = Joseph|last = Silk|title = The Big Bang|url = https://archive.org/details/bigbangcreatione0000silk|edition = 1989|pages = chapter ix, page 182|isbn = 0716710854|year = 1980|publisher = Freeman|location = San Francisco}}</ref> *[[ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ]](ಶಾಖ) – [[ಅಲ್ಟ್ರಾ ರಿಲೇಟಿವಿಸ್ಟಿಕಲಿ]] (ಅತಿ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾವಾಗಿ) ಚಲಿಸುವ ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಕಣಗಳು <ref>{{cite journal|first = Masayuki|last = Umemura|coauthors = Satoru Ikeuchi|title = Formation of Subgalactic Objects within Two-Component Dark Matter|url = https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1985-12-01_299_1/page/n648|year = 1985|journal = Astrophysical Journal|volume = 299|pages = 583–592|doi = 10.1086/163726}}</ref> *[[ವಾರ್ಮ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] (ಬೆಚ್ಚಗಿನ) – ರಿಲೇಟಿವಿಸ್ಟಿಕಲಿ (ಸಾಪೇಕ್ಷತಾವಾಗಿ) ಚಲಿಸುವ ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಕಣಗಳು *[[ಕೋಲ್ಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] (ಶೀತ) – ನಾನ್ ರಿಲೇಟಿವಿಸ್ಟಿಕಲಿ (ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿರದ) ಚಲಿಸುವ ನಾನ್ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಕಣಗಳು<ref>{{cite journal|first = N.|last = Vittorio|coauthors = J. Silk|year = 1984|journal = Astrophysical Journal, Part 2 – Letters to the Editor|volume =285|pages = L39–L43|title = Fine-scale anisotropy of the cosmic microwave background in a universe dominated by cold dark matter|doi = 10.1086/184361}}</ref> ಡೇವಿಸ್ ''et al.(ಮತ್ತು ಇತರರು) '' 1985 ಹೀಗೆ ಬರೆದರು: <blockquote>ಫ್ಲಕ್ಚುಏಷನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್(ಆಸ್ಥಿರ ರೋಹಿತ)ದ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ (ಕಾಂಡಿಡೇಟ್ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್) ಮೂಲಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೂರು ಬಗೆಯಾಗಿ ವಿಗಂಡಿಸಬಹುದು (ಬಾಂಡ್ ''et al.(ಮತ್ತು ಇತರರು)''. 1983). ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹೇರಳವಾಗಿ ಹಗುರವಾದ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಪುನಸ್ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚಿನವರೆಗೂ ಸಾಪೇಕ್ಷತವಾಗಿದ್ದರೆ (ರಿಲೇಟಿವಿಸ್ಟಿಕ್), ಆಗ ಅದನ್ನು "ಹಾಟ್(ಉಷ್ಣ)" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಬಹುದು. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಗುವ ಸರಿಹೊಂದುವ ಮೂಲಾಂಶವೆಂದರೆ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ... ಎರಡನೇ ಸಾಧ್ಯತೆಯೆಂದರೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕಣಗಳು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗು 1eV ಅಷ್ಟು ರಾಶಿಯ ಪ್ರಮಾಣ(ಮಾಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಡರ್) ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಕಣಗಳನ್ನು "ವಾರ್ಮ್ (ಬೆಚ್ಚಗಿರುವ)ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್",ಎಂದೂ ಇದು ಬೃಹತ್ತಾದ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಥರ್ಮಲ್ ವೆಲಾಸಿಟಿ ಪಡೆದಿರುವುದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ... ಇಂದು ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಕೆಲವು ಕಣಗಳಿವೆ. [[ಗ್ರಾವಿಟಿನೊ]] ಮತ್ತು [[ಫೊಟಿನೊ]] ಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ಕಣಗಳೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. (ಪಾಗೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಮಾಕ್ 1982; ಬಾಂಡ್, ಸಾಲೇ ಮತ್ತು ಟರ್ನರ್ 1982)... ಯಾವುದೆ ಕಣಗಳು ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ನಾನ್ ರಿಲೇಟಿವಿಸ್ಟಿಕ್ ಆದಾಗ, ನಗಣ್ಯವಾದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗುತ್ತದೆ, ಇಂತಹವನ್ನು "ಕೋಲ್ಡ್" (ಶೀತ) ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ (CDM)ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸುಪರ್ ಸಿಮ್ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಕಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕಣಗಳು ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ.<ref>{{cite journal|last = Davis|first = M.|coauthors = Efstathiou, G., Frenk, C. S., & White, S. D. M.|title = The evolution of large-scale structure in a universe dominated by cold dark matter|url = https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1985-05-15_292_2/page/371|journal = Astrophysical Journal|volume = 292|date = May 15, 1985|pages = 371–394|doi = 10.1086/163168}}</ref></blockquote> ''ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್'' [[ರಿಲೆಟಿವಿಸ್ಟಿಕ್]] ವೆಲಾಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ]] ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಧದ ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಂಶವು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಗಳು ಬಹಳ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, [[ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ]] ಅಥವಾ [[ಬಲವಾದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ]] ಯಾವುದೆ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತೋರುವುದಿಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರ ಕೆಲಸ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಈ ಗುಣ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿದರೆ ಇದು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಕಾರಣವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳು ಹೇಗೆ ರೂಪಗೊಂಡವು; ಎಂದು ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. [[COBE]] ಮತ್ತು [[WMAP]] ವ್ಯೂಮನೌಕೆಗಳಿಂದ ಅಳೆದ [[ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಹಿನ್ನಲೆ ವಿಕಿರಣ]], ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬಹಳ ನಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಬೇರೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಒತ್ತಾಗಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದು ಕಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಷ್ಟೆ. ಕಾನಕಾರ್ಡನ್ಸ್ ಮಾಡಲ್ (ಮಾದರಿ)ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕಾಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಕೋಲ್ಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ (ನಾನ್-ರಿಲೆಟಿವಿಸ್ಟಿಕ್)ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ಗೆಲಕ್ಸಿಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಬ್ಲಾಕ್ ಹೋಲ್ (ಕಪ್ಪುಕುಳಿ)ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು [[ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನದ]] ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಅಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ತಳ್ಳಿಹಾಕಬಹುದು. ಅದರೆ, ಚಿಕ್ಕ ಬ್ಲಾಕ್ ಹೋಲ್ ಗಳಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.<ref>{{cite web|last = Goddard Space Flight Center|title = Dark Matter may be Black Hole Pinpoints|work = NASA's Imagine the Universe|date = May 14, 2004|url=http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/features/news/14may04.html|accessdate=2008-09-13}}</ref> ಸಾಧಾರಣವಾದ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗೆ ಸಂಭಂದಪಟ್ಟಹಾಗೆ ಇತರ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೆಂದರೆ [[ಬ್ರೌನ್ ಡ್ವಾರ್ಪ್]] ಆಥವಾ ಭಾರವಾದ ಧಾತುಗಳ ದಟ್ಟವಾದ ಭಾಗ; ಇಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು [[ಮಾಸ್ಸಿವ್ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಹಾಲೊ ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್]] ಅಥವಾ "MACHOs" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ MACHOs ಗಳಂತಹ ಬ್ಯಾರಿಯೊನಿಕ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕಾರಣವಾಗಿಬಹುದು ಎಂದು [[ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ನ್ಯುಕ್ಲಿಯೊಸಿಂಥೆಸಿಸ್ ]]ನ ಆಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮನಗಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವಿಕೆ== ನಮ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ [[ವೀಕ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಆಕ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಸ್ಸಿವ್ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್]] (WIMPs) (ಅಂತರ್ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಬೃಹತ್ತಾದ ಕಣಗಳು) ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದಾದರೆ, ಆಗ ಅದರ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ ಹಾದು ಹೋಗಬೇಕು. ಆನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಈ ತರ್ಕವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು, WIMPs ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ, ಅಥವಾ ನಡೆಸಲು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿದೆ. WIMPs ಅನ್ನು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಂಶವೆಂದು ಬಹಳ ಜನರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ ಕೂಡ,<ref name="bertone hooper silk" /> [[ಆಕ್ಸಿಯಾನ್]] ಗಳಂತಹ ಬೇರೆಯ ಮೂಲಾಂಶಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕೂಡ ಇದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬಹಳ ಭಾರಿಯಾದ [[ಹಿಡನ್ ಸೆಕ್ಟಾರ್]] ಆಂಶಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ, ಇದು ಸಾಧಾರಣ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗುರುತ್ವದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಂದಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಡಿಟೆಕ್ಷನ್ ಎಕ್ಸಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್ (ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು), ಹಾಗು ಇನ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಡಿಟೆಕ್ಷನ್ (ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು).<ref name="bertone merrit">{{cite journal |last=Bertone |first=G. |year=2005|title=Dark matter dynamics and indirect detection |journal=Modern Physics Letters A |volume=20 |pages=1021–1036 |id={{arxiv|astro-ph|0504422}} |doi=10.1142/S0217732305017391}}</ref> WIMPs ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಸುವುದು. [[ಲಾರ್ಜ್ ಹಾರ್ಡಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್]] (LHC)ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು WIMPs ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಬಹುದು; ಏಕೆಂದರೆ WIMPs ಗಳು ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದರಿಂದ, LHC ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ ಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ (ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ) ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಎನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಮೊಮೆಂಟಮ್ ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಇತರೆ (ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದ) ಕೊಲಿಷನ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪತ್ತೆಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{cite journal |author = Kane, G. and Watson, S. |title = Dark Matter and LHC:. what is the Connection? |journal = Modern Physics Letters A |archiveprefix = "arXiv" |eprint = {0807.2244}, |year = 2008 |volume = 23 |pages = 2103–2123 |doi = 10.1142/S0217732308028314 }}</ref> ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳು WIMPs ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು ಕೂಡ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.<ref>{{cite journal|first = G.|last = Kane|title = Dark Matter and LHC: What is the Connection?|journal = Modern Physics Letters A|volume = 23|year = 2008 |pages=2103–2123|doi = 10.1142/S0217732308028314|id={{ arXiv|0807.2244}}|last2 = Watson|first2 = Scott}}</ref> ===ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು=== ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳಿಂದಾಗುವ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು: [[ಸೌಡಾನ್ ಮೈನ್]]; [[SNOLAB]] ಅಂಡರ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಲ್ಯಾಬೊರೆಟರಿ [[ಸುಡ್ಬರಿ]], ಒಂಟಾರಿಯೊ(ಕೆನಡ); [[ಗ್ರಾನ್ ಸಾಸೊ ನಾಷಿನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೆಟರಿ]] (ಇಟಲಿ); [[ಬೌಲ್ಬಿ ಅಂಡರ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಲ್ಯಾಬೊರೆಟರಿ ]] (UK)ಯುಕೆ ; ಮತ್ತು [[ಡೀಪ್ ಅಂಡರ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬೊರೆಟರಿ]], ಸೌತ್ ಡಾಕೊಟ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಎರಡು ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ: 100mK ಗೂ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕ್ರೈಯೊಜೆನಿಕ್ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್, [[ಜೆರ್ಮೆನಿಯಮ್]] ತರಹ [[ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್]] ಆಬ್ಸಾರಬರ್ ನ ಪರಮಾಣುವಿಗೆ ಯಾವುದಾದರು ಕಣವು ತಾಕಿದರೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಶಾಖವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ನೋಬಲ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್]] ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ ಗಳು ಲಿಕ್ವಿಡ್(ದ್ರವ) [[ಕ್ಸೀನಾನ್]] ಅಥವಾ [[ಆರ್ಗಾನ್]] ಗಳ ಕಣಗಳ ಡಿಕ್ಕಿಗಳಿಂದ (ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಕೊಲ್ಲಿಶನ್) ಉಂಟಾಗುವ [[ಸ್ಪುರಣದ ]](ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವುಳ್ಳ ಕಣ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಡಿತದಿಂದಾಗಿ ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮಿನುಗು) ಬೆಳಕನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರೈಯೊಜೆನಿಕ್ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ ಪ್ರಯೋಗಗಳು: [[ಕ್ರೈಯೊಜೆನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಸರ್ಚ್]](CDMS), [[CRESST]], [[EDELWEISS]], ಮತ್ತು [[EURECA]]. ನೋಬಲ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಪ್ರಯೋಗಗಳು: ZEPLIN, [[XENON]], [[ArDM]], [[WARP]] ಮತ್ತು [[LUX]]. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಹಿನ್ನಳೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಚದರುವ, ಹಾಗು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೈ ಗಳಿಂದ ಚದರುವ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಎರಡರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. [[DAMA/NaI]], [[DAMA/LIBRA]] ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಇವೆಂಟ್ ರೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಅನುಯಲ್ ಮಾಡುಲೇಷನ್ ಅನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ,ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇದಕ್ಕೆ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕಣಗಳು ಕಾರಣ. (ಭೂಮಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸುತ್ತುವ ಹಾಗೆ, ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ ನ ವೆಲಾಸಿಟಿಯು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಹಾಲೊ ಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯತಾಸವಾಗಬಹುದು). ಈ ವಾದವು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅದಾಗ್ಯೂ,WIMP ಅಸ್ತತ್ವವನ್ನು ಸರಿ ಎಂದುಕೊಂಡರು ಕೂಡ, ಬೇರೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯವಾಗುವಿದಲ್ಲ.<ref>{{cite journal|author=R. Bernabei ''et al.''|title=First results from DAMA/LIBRA and the combined results with DAMA/NaI |journal=Eur. Phys. J. C|volume=56|pages=333–355|year=2008|doi=10.1140/epjc/s10052-008-0662-y|url=http://arxiv.org/abs/0804.2741}}</ref> ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಇತರೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು: [[DRIFT]], [[MIMAC]], [[PICASSO]], ಮತ್ತು [[DMTPC]]. ಇತ್ತೀಚಗೆ, 17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009 ರಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಎರಡು WIMP ಕಾಂಡಿಡೇಟ್ ಸಂಭವಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನಲೆ (ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಅಥವಾ ಬೀಟ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ ಆಥವಾ ಗಾಮ ಘಟನೆ)ಯಿಂದಾಗುವ ಸಂಭಾವನೆಯು ಶೇಕಡಾ ೨೩ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು WIMP ಅಂತರ್ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಈ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಾವು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಕೂಡ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ " ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite journal|author=The CDMS Collaboration, Z. Ahmed, et al|year=2009|title="Results from the Final Exposure of the CDMS II Experiment" |id={{arxiv|0912.3592}}}}</ref> ===ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು=== ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳು WIMP ಶೂನ್ಯೀಕರಣದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. WIMPs ಗಳು [[ಮೇಜರಾನ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್]](ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಅಂಟಿಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಎರಡು ಒಂದೆ) ಎಂದು ಕೊಂಡರೆ, ಅವಾಗ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಎರಡು WIMPಗಳು [[ಶೂನ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡು ]][[ಗಾಮ ಕಿರಣ]] ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟಿಕಲ್-ಅಂಟಿಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಗಾಮ ಕಿರಣಗಳನ್ನು, ಗಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಹಾಲೊದಲ್ಲಿ [[ಅಂಟಿಪ್ರೊಟಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೋಸಿಟ್ರಾನ್]] ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳಿಂದಾಗುವ ಹಿನ್ನಲೆಯು ನಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇಂತಹ ಸಂದೇಶಗಳ ಶೋಧನೆಯು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ.<ref name="bertone hooper silk" /><ref name="bertone merrit" /> [[EGRET]]ಗಾಮ ರೇ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ (ದೂರದರ್ಶಕ) ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾಮ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತಾದರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಂಯೋಜಿತ ಪರಿಣಾಮ(ಸಿಸ್ಟಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಎಫೆಕ್ಟ್) ಎನ್ನುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.<ref>{{cite journal|first=F.W.|last=Stecker|title=The likely cause of the EGRET GeV anomaly and its implications|journal=Astroparticle Physics|volume=29|year=2008|pages=25–29|doi=10.1016/j.astropartphys.2007.11.002 |id={{arXiv|0705.4311}}|last2=Hunter|first2=S|last3=Kniffen|first3=D}}</ref> ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಜೂನ್ 11, 2008ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ [[ಫೆರ್ಮಿ ಗಾಮ-ರೆ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಕಿಸ್ಕೋಪ್]] ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಶೂನ್ಯೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗುವ ಗಾಮ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಶೋಧಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite journal|first = W.B.|last = Atwood|title = The large area telescope on the Fermi Gamma-ray Space Telescope Mission|url = https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2009-06-01_697_2/page/1071|journal = Astrophysical Journal|volume = 697|year = 2009|pages=1071–1102|doi =10.1088/0004-637X/697/2/1071|id={{arXiv|0902.1089}}|last2 = Abdo|first2 = A. A.|last3 = Ackermann|first3 = M.|last4 = Althouse|first4 = W.|last5 = Anderson|first5 = B.|last6 = Axelsson|first6 = M.|last7 = Baldini|first7 = L.|last8 = Ballet|first8 = J.|last9 = Band|first9 = D. L.}}</ref> ಅಧಿಕವಾದ ಎನರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ(ಶಕ್ತಿ) ಭೂಮಿ-ಮೇಲಿನ [[MAGIC(ಮಾಜಿಕ್)]] ಗಾಮ-ರೆ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಸ್ಪಿರಾಯ್ಡಲ್ ಗೆಲಕ್ಸಿ (ಕುಬ್ಜ ಗೋಲಾಭದಂಥ ಗೆಲಕ್ಸಿ) <ref>{{cite journal|author=The MAGIC Collaboration, J. Albert, et al|title="Upper Limit for Gamma-Ray Emission above 140 GeV from the Dwarf Spheroidal Galaxy Draco"|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2008-05-20_679_1/page/428|journal = Astrophysical Journal|volume = 679|year = 2008|pages=428–431}}</ref> ಮತ್ತು ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇರುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಮಿತಿಹೇರಿದೆ.<ref>{{cite journal|author=The MAGIC Collaboration, J. Aleksic, et al|title="MAGIC Gamma-ray Telescope Observation of the Perseus Cluster of Galaxies: Implications for Cosmic Rays, Dark Matter, and NGC 1275" |journal = Astrophysical Journal|volume = 710|year = 2009|pages=634–647}}</ref> [[PAMELA (ಪಮೇಲ)]]ಪೇಲೋಡ್ (2006ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಯಾದ) (ಪೇಲೋಡ್: ಬ್ಯಾಹಾಕಾಶ ನೌಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಿದ ಉಪಕರಣಗಳು), ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೊಸಿಟ್ರಾನ್ ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಶ್ಯೂನೀಕರಣದಿಂದಲೆ ಅಲ್ಲದೆ ಪಲ್ಸಾರ್ ಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂಟಿ-ಪ್ರೊಟಾನ್ ಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ <ref>{{cite journal|first =O.|last=Adriani|title = An anomalous positron abundance in cosmic rays with energies 1.5–100 GeV|url =https://archive.org/details/sim_nature-uk_2009-04-02_458_7238/page/607|journal = Nature|volume = 458|year = 2009|pages=607–609|doi =10.1038/nature07942|last2 =Barbarino|first2 =G. C.|last3 =Bazilevskaya|first3 =G. A.|last4 =Bellotti|first4 =R.|last5 =Boezio|first5 =M.|last6 =Bogomolov|first6 =E. A.|last7 =Bonechi|first7 =L.|last8 =Bongi|first8 =M.|last9 =Bonvicini|first9 =V.}}</ref> [[ಸೂರ್ಯ]] ಅಥವಾ [[ಭೂಮಿ]] ಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ WIMPs ಗಳು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಣುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕೀರ್ಣಿಸಿ ಎನರ್ಜಿ(ಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ WIMPಗಳು ಈ ಕಾಯಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಎರಡು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಶೂನೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು, ಹೈ-ಎನರ್ಜಿ(ಆಧಿಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ)[[ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸಂದೇಶದ ಶೋಧವನ್ನು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ WIMP ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಪರೋಕ್ಷವಾದ ಸಾಕ್ಷಿ.<ref name="bertone hooper silk" /> ಹೈ-ಎನರ್ಜಿ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಗಳಾದ [[AMANDA ]][[IceCube]] ಮತ್ತು [[ANTARES]] ಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಶೋಧ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಇದೆ. ==ಪರ್ಯಾಯ ವಿವರಣೆಗಳು== [[ಸ್ವಿಕಿ]] ಹಾಗು ಆನಂತರದ ಇತರೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನಿಸಿರುವ ವಿವಿಧ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿಸ್ಟಗಳಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ತಾತ್ವಿಕವಾದ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿ ವಿವರಣೆಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ, ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಆಜ್ಞಾತವಾದ ಯಾವುದೋ ಪದಾರ್ಥ ವ್ಯಪಾಕವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಿಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿರುವ [[ಗುರುತ್ವ]] ತತ್ವದ ವಿಷಯಗಳು ಆಪೂರ್ಣ ([[ಈಥರ್]] ವಾದದ ಹಾಗೆ: ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಈಥರ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು, ಆದರೆ 20^ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ವಾದವನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆಥವಾ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸಬ್ ಸ್ಟನ್ಸ್ [[ಫ್ಲಾಜಿಸ್ಟಾನ್]]) ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ಎನೆರ್ಜಿಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಯಾಯವಾದಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ===ಗುರುತ್ವ ಮತ್ತು ಡೈನಾಮಿಕ್ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳು=== ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯಾವಾಗಿ, ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ವೈಪರೀತ್ಯಕ್ಕೆ [[ಗುರುತ್ವ]] ಯಾ [[ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿಲ್ಲದಿರುವುದೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಗಾಧವಾದ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಆಥವಾ ಕ್ಷೀಣಿಸುತಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನ್ಯೂಟೊನಿಯನ್ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ಗುರುತ್ವ ಶಕ್ತಿಯು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ; ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ಗುರುತ್ವ -ಮಾಡಿಫೈಡ್‌ ಗ್ರಾವಿಟಿ (MOG) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ಮಾಡಿಫೈಡ್ ನ್ಯೂಟೊನಿಯನ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್]] (MOND)ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಾದರಿಯು [[ನ್ಯೂಟನ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು]] ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೂ ಸರಿಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, [[ರಿಲೆಟಿವಿಸ್ಟಿಕ್]] MOND ತತ್ವವನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಈ ವಾದವನ್ನು [[ಗುರುತ್ವ ಮಸೂರನ]] ಕ್ಕೂ ಬೆಳಕಿನ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸುತ್ತ ಆಗುವ ವಿಚಕ್ಷನೆ ಹರಡುವ ಮಾಪನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಇನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಜಾಕಬ್ ಬೆಂಕೆಂನ್ಸಟೈನ್ 2004ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ರಿಲೆಟಿವಿಸ್ಟಿಕ್ MONDನ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವವನ್ನು [[TeVeS]] (ಟೆನ್ಸರ್-ವೇಕ್ಟಾರ್-ಸ್ಕೇಲಾರ್) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಈ ತತ್ವವು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿದ ಆನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಆಗಸ್ಟ್ 2006ರ ಆಧ್ಯಯನವು ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹಗಳ ಜೋಡಿ ಸಂಘಟನೆಯ ವರ್ತನೆಯು ಯಾವುದೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಷಕೃತ ಗುರುತ್ವ ತತ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಳೆಯಾಗುತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Clowe" /> [[ಜಾನ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಮೊಫಾಟ್]], 2007ರಲ್ಲಿ ಗೆಲಕ್ಸಿಗಳ ಸಂಘಟನೆಯ ವರ್ತನೆಗೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿಸುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ [[ನಾನ್ ಸಿಮಿಟ್ರಿಕ್ ಗ್ರಾವಿಟೆಷನಲ್ ತತ್ವ]] (NGT)ಎಂಬ MOG ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು.<ref>{{cite journal |last=Brownstein |first=J.R. |year=2007|title=The Bullet Cluster 1E0657-558 evidence shows modified gravity in the absence of dark matter |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=382 |pages=29–47 |id={{arxiv|astro-ph|0702146}} |doi=10.1111/j.1365-2966.2007.12275.x |last2=Moffat |first2=J. W.}}</ref> ಈ ತತ್ವ ಸಿದ್ದವಾಗಲು (ಕೋಲ್ಡ್) ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ನ ಕಣಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ನಾನ್-ರಿಲೇಟಿವಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿರುವ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. <math>E_G</math> <ref>{{cite journal | author = Zhang, P.; Liguori, M.; Bean, R. and Dodelson, S. | title = Probing Gravity at Cosmological Scales by Measurements which Test the Relationship between Gravitational Lensing and Matter Overdensity | journal = Physical Review Letters | id = {{arxiv|0704.1932}} | year = 2007 | month = oct | volume = 99 | number = 14 | pages = 141302-+ | doi = 10.1103/PhysRevLett.99.141302 | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2007PhRvL..99n1302Z}}</ref> ಎಂಬ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು [[ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆ]] (ಜೆನರಲ್ ರಿಲೆಟಿವಿಟಿ)ವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ (ಸೂರ್ಯ ಮಂಡಲಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ನೂರು ಶತಕೋಟಿ ಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ), ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಸ್ಲೋನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕೈ ಸರ್ವೆ]] ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮಾಪನಮಾಡಿದಾಗ ಅದು <ref>{{cite journal | author = Reyes, R. et al | title = Confirmation of general relativity on large scales from weak lensing and galaxy velocities | journal = Nature | volume = 464 | pages = 256–258 | doi:10.1038/nature08857 | id = {{arxiv|1003.2185}} | year = 2010 | month = mar | url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2010arXiv1003.2185R}}</ref> <math>E_G=0.392\pm{0.065}</math> GR ಗೆ ನಿಷ್ಠವಾಗಿ, GR ಮತ್ತು ಲಾಂಬ್ಡ CDM ಮತ್ತು GR ನ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ [[f(R)ತತ್ವ|<math>f(R)</math>ತತ್ವ]]. <math>E_G=0.22</math> ಅನ್ನು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುವ ಒಂದು TeVeS ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ~16% ರೊಳಗಡೆಯಿರುವ ಈ <math>E_G</math> ಯು ಮುಂದುವರಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು 1% ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು; ಹಾಗು ಎರರ್ ಬ್ಯಾಂಡಿನ 16%ರ ಕೊನೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ <math>f(R)</math> ತತ್ವವನ್ನು ಆಳಿಸಿಹಾಕಬಹುದು; ಏನೆ ಆಗಲಿ,ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಇದರ ಋಜತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಇದು ಸುಧಾರಿತ ಗುರುತ್ವ ತತ್ವದ ಸ್ಪೇಸ್ ಪರಿಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಮುಖ್ಯವಾದ ನಿರ್ಭಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ===ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ವಿವರಣೆಗಳು=== {{Technical|section=Quantum mechanical explanations|date=October 2009}} ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ವಾದಗಳು [[ಗುರುತ್ವವನ್ನು ]][[ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕಾನಿಕ್ಸ್]] ನೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿ, ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಗುರುತ್ವ ಅಂತರ್ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಕೇಲರ್-ಟೆನ್ಸರು ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ]] [[ಹಿಗ್ಸ್]] ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ತರಹ ಸ್ಕೇಲಾರ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಗಳು, [[ರೈಮಾನ್]] ಟೆನ್ಸರು ಆಥವಾ ಅದರ ಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ [[ತಿರುವುಗಳೊಂದಿಗೆ]] ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬಹಳ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಕೇಲರ್ ಫೀಲ್ಡ್, [[ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್]] ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ [[ಉಬ್ಬಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು]] ವಿವರಿಸಲು ಬೇಕಾದ [[ಇನ್ಪ್ಲೇಷನ್]] ಫೀಲ್ಡ್ ಗೆ ಸಮ, ಇದು [[ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿ]] ಅಥವಾ [[ಕ್ವಿಂಟ್ಎಸ್ಸೆನ್ಸ್ ]](ಆಕಾಶಸ್ಥ ಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಅಂಶ)ನ ಪ್ರಾಧನ್ಯವಾದ ಅಂಶ. ಎಂ.ರಿಯುಟರ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್. ವೆಯೇರ್ [[ಎಕ್ಸಾಟ್ ರಿನಾರ್ಮಲೈಸೆಷನ್ ಗ್ರೂಪ್]] ನ ಆಧರಿಸಿದ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ರಿನಾರ್ಮಲೈಸೆಷನ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಪೇಸ್ ಟೈಮ್ ನ ಪಾಯಿಂಟ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗ ನ್ಯೂಟನ್ಸ್ ಕಾನ್ಸಟಂಟ್ ಮತ್ತು [[ಕಾಸ್ಮಾಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾನ್ಸಟಂಟ್]] ಎರಡು ಸ್ಪೇಸ್ ಟೈಮ್ ನ ಮೇಲೆ ಸ್ಕೇಲರ ಫಂಕ್ಷನ್ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite journal|first = M.|last = Reuter|title = Running Newton Constant, Improved Gravitational Actions, and Galaxy Rotation Curves|journal = Physical Review D|volume = 70|year = 2004|doi = 10.1103/PhysRevD.70.124028|id={{arxiv|hep-th|0410117}}|pages = 124028|last2 = Weyer|first2 = H.}}</ref> ಕೆಲವು [[ಎಂ-ತತ್ವ]] (ಎಂ-ಥಿಯರಿ)ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ವಿಶ್ಚವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು (ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿಸ್ಟ್ಸ್) ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಹೊರಗಡೆಯಿರುವ ಬಹುವಿಮಿತಿಯತೆಯಿರುವ ಭೌತಕಾರಕಗಳು ಕಾಣಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೇಲಿನ ಗುರುತ್ವ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದರ್ಥ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ತರ್ಕವಲ್ಲ. ===ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ=== {{Main|Neutrino}} [[ಅಬೆಲ್ 1689]] ಗೆಲಕ್ಸಿ ಸಮೂಹದ ಮಸೂರನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪವೆ eV (ದ್ರವ್ಯ ರಾಶಿಯ ಪ್ರಮಾಣ) ಇರುವ ಒಂದು ಹಗುರವಾದ ಫೆರ್ಮೊನಿಕ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಇದೆ, ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು 1.5 eV ಇರುವುದೆ ಅಪರೂಪ. ಚಲನಶೀಲವಾಗಿರುವ ([[ಎಡೆಗಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದ]]) ಸುಮಾರು 9.5% ಭಾಗದಷ್ಟು ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗೆ ಕಾರಣವಾದರೆ, ಹೀಗಾಗಿ [[ನಿಷ್ಫಲ ]](ಬಲಗಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದ)ಸುಮಾರು ಅಷ್ಟೆ ಪ್ರಮಾಣದ, 19% ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬೇಕು. ಈ ವಾದ ಸರಿಯಾದರೆ, ಇದನ್ನು ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಆಗ ಕಾಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಬೇರೆಯ ಹೊಸ ವಿವರಣೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref> {{cite journal |author=Th. M. Nieuwenhuizen |title = Do non-relativistic neutrinos constitute the dark matter? |journal = Europhysics Letters |volume=86 |page=57001 |year=2009 |doi=10.1209/0295-5075/86/59001 }}</ref> ===ಡಾರ್ಕ್ ಫ್ಲೂಯಿಡ್=== {{Main|Dark fluid}} [[ಡಾರ್ಕ್ ಫ್ಲೂಯಿಡ್]] ತತ್ವವು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಗುರುತ್ವದ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ [[ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿಯ]] ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ, ಎನ್ನುವ ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತದೆ. ==ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ== {{Main|Dark matter in fiction}} ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೆಲವು ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಕೆಲವು ಇತರೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಶೇಷವಾದ ಚಮತ್ಕಾರಿಕ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾದ ಶಾರೀರಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ (ಫಿಸಿಕ್ಸ್) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿಜ್ಞಾನದ(ಕಾಸ್ಲಲಜಿ) ಪ್ರಕಾರ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಗಳ ಗುಣಗಳು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== {{Col-begin}} {{Col-1-of-3}} *[[ಕೋಲ್ಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] *[[ಹಾಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] *[[ವಾರ್ಮ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] *[[ಲೈಟ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] *[[ಮಿರರ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] *[[ಸ್ವಯಂ-ವರ್ತಿಸುವ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] *[[WIMPs]] *[[ಚಮಿಲಿಯಾನ್ ಕಣ]] {{Col-2-of-3}} *[[ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿ]] *[[ಡಾರ್ಕ್ ಫ್ಲೋ]] *[[ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹ್ಯಾಲೊ]] *[[MACHOs]] *[[ರೋಬಸ್ಟ್ ಅಸೋಸಿಯೆಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಮಾಸ್ಸಿವ್ ಬಾರಿಯೊನಿಕ್ ಆಜ್ಜೆಕ್ಟ್ಸ್ (RAMBOs)]] *[[SIMP]] {{Col-3-of-3}} *[[ಕಂನಫರ್ಮಲ್ ಗ್ರಾವಿಟಿ]] *[[ಲಾಂಬ್ಡ-CDM ಮಾಡಲ್]] *[[ಗೆಲಕ್ಸಿ ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಎವೊಲುಷನ್]] *[[ಗೆಲಕ್ಸಿ ರೋಟೆಷನ್ ತಿರುವು]] *[[ಮಾಡಿಫೈಡ್ ನ್ಯೂಟೊನಿಯನ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್]] *[[ಸ್ಕೇಲಾರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] *[[ಡೇಮನ್ಸ್]] {{portal|Physics|Stylised atom with three Bohr model orbits and stylised nucleus.svg}} {{col-end}} ==ಆಕರಗಳು== {{reflist|2}} ==ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ== *{{Cite book | last = Bertone | first = Gianfranco | coauthors = | title = [[Particle Dark Matter|Particle Dark Matter: Observations, Models and Searches]] | publisher = Cambridge University Press | year = 2010 | location = | pages = 762 | url = | doi = | id = | isbn = 13: 9780521763684}} *{{cite journal |title=Status and perspectives of indirect and direct dark matter searches |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0612786v1 |author=Nicolao Fornengo |year=2008 |journal=Adv.Space Res. |volume=41 |pages=2010–2018 |doi=10.1016/j.asr.2007.02.067}} ಇನವೈಟೆಡ್ ಟಾಕ್ ಆಟ್ ದಿ 36th COSPAR ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಸ್ಸೆಂಬ್ಲಿ, ಬಿಜಿಂಗ್, ಚೈನಾ, 16–23 ಜೂಲೈ 2006 *[http://jdem.gsfc.nasa.gov/docs/Decadal_Survey-Dark_Energy_Task_Force_report.pdf ಡಾರ್ಕ್ ಎನರ್ಜಿ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್(DETF) ರ ವರದಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528051703/http://jdem.gsfc.nasa.gov/docs/Decadal_Survey-Dark_Energy_Task_Force_report.pdf |date=2010-05-28 }} 2005. ಅಂಡ್ರೀಯಾಸ್ ಅಲ್ಬರೆಚ್ಟ್, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ, ಡೇವಿಸ್ ಹಾಗು ಇತರ 12 ಲೇಖಕರು, 145 ಪುಟಗಳು. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Dark matter}} *{{dmoz|Science/Astronomy/Cosmology/Dark_Matter}} *{{cite press release| url=https://www.nasa.gov/home/hqnews/2006/aug/HQ_06297_CHANDRA_Dark_Matter.html| title=NASA Finds Direct Proof of Dark Matter| date=2006-08-21| publisher=NASA}} *{{cite web|url = http://today.slac.stanford.edu/feature/darkmatter.asp|title = Dark Matter Observed|author=Tuttle, Kelen|date=August 22, 2006|publisher = SLAC ([[Stanford Linear Accelerator Center]]) Today}} *{{cite news|url = http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7056|title = Astronomers claim first 'dark galaxy' find|date = 2005-02-23|publisher = [[New Scientist]]}} *[[Wikinews:Dark matter galaxy discovered]] *{{cite web|url = https://www.theguardian.com/science/2009/dec/17/dark-matter-detected|title = Dark Matter Detected|date=2009-12-17|publisher = Guardian}} *[http://projects.ift.uam.es/multidark/index.php ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಮಲ್ಟಿಮೆಸೆಂಜರ್ ಅಪ್ರೋಚ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110703141911/http://projects.ift.uam.es/multidark/index.php |date=2011-07-03 }} ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾನ್ಸಾಲಿಡರ್-ಇನಜೆನಿಯೊ 2010 ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ. ===ಪ್ರಯೋಗಗಳು=== *[http://cdms.berkeley.edu CDMS ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20000619135840/http://cdms.berkeley.edu/ |date=2000-06-19 }} *[http://www-coupp.fnal.gov/ COUPP ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081225002400/http://www-coupp.fnal.gov/ |date=2008-12-25 }} *[http://www.cresst.de/ CRESST ವೆಬ್ ಸೈಟ್] *[http://www.lngs.infn.it/lngs/htexts/dama/index.html DAMA ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051104032509/http://www.lngs.infn.it/lngs/htexts/dama/index.html |date=2005-11-04 }} *[http://www.snolab.ca/deap1/ DEAP ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402072710/http://www.snolab.ca/deap1/ |date=2009-04-02 }} *[http://drift.group.shef.ac.uk/ DRIFT ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080507235847/http://drift.group.shef.ac.uk/ |date=2008-05-07 }} *[http://edelweiss.in2p3.fr/index_newe.html EDELWEISS ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071130180447/http://edelweiss.in2p3.fr/index_newe.html |date=2007-11-30 }} *[http://www.mpi-hd.mpg.de/non_acc/dm.html HDMS ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051221074917/http://www.mpi-hd.mpg.de/non_acc/dm.html |date=2005-12-21 }} *[http://www.picassoexperiment.ca/ PICASSO ವೆಬ್ ಸೈಟ್] *[http://warp.pv.infn.it/ WARP ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090331130143/http://warp.pv.infn.it/ |date=2009-03-31 }} *[http://xenon.astro.columbia.edu/ XENON ವೆಬ್ ಸೈಟ್] *[http://www.hep.ph.ic.ac.uk/ZEPLIN-III-Project/ ZEPLIN ವೆಬ್ ಸೈಟ್] *[https://web.archive.org/web/20130530020831/http://magic.mppmu.mpg.de/ MAGIC telescopes ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಖಾಗೋಳಿಕ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾಸ್ಮಾಲಜಿ]] [[ವರ್ಗ:ಡಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಸ್ಮೊಸ್ ಗಳ ಅತೀ-ದೊಡ್ಡ ಆಕಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಅಸ್ಟ್ರೊಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಎಕ್ಸೋಟಿಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್]] [[ವರ್ಗ:ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗದೆ ಇರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಥಿಯೊರೆಟಿಕಲ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಹೈಪೊಥೆಟಿಕಲ್ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]] icbzncuejcyf7vqj8bfh5zv2wq7plvu 0 23378 1435030 1346707 2026-10-30T12:02:08Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1435030 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:OuchFlintGoodrichShot1941.jpg|right|thumb|ಕೆಳಚರ್ಮದ ಜೀರ್ಕೊಳವೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು]] '''ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು''' ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶರೀರದೊಳಗೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಒತ್ತಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕೆ ಚರ್ಮದೊಳಗೆ ಚುಚ್ಚಬಹುದಾದಂಥ ಒಂದು ಪೊಳ್ಳಾದ [[ಚರ್ಮದಡಿಯ ಸೂಜಿ|ಸೂಜಿ]] ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಜೀರ್ಕೊಳವೆ]]ಯಿಂದ ದ್ರವವನ್ನು [[ಶರೀರ]]ದೊಳಗೆ ಹಾಕುವ ಒಂದು [[ಮದ್ದು ಕೊಡುವ ಮಾರ್ಗ|ಒಳಸೇರಿಸಿಕೆಯ ವಿಧಾನ]]. ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಮದ್ದು ಕೊಡಲು ಅಂತ್ರೇತರ (ಪ್ಯಾರೆಂಟರಲ್), ಅಂದರೆ ಅರಗಣಿಯ ಅಂಗವ್ಯೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರದ, ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಚರ್ಮಪದರಗಳ ನಡುವಿನ, [[ಚರ್ಮದಡಿಯ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು|ಚರ್ಮದಡಿಯ]], [[ಅಂತಃಸ್ನಾಯು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು|ಅಂತಃಸ್ನಾಯು]], [[ಅಂತರಭಿಧಮನಿ]], [[ಅಂತರಸ್ಥಿ]], ಮತ್ತು [[ಅಂತರುದರಪೊರೆ]] ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ==ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ವಿಧಾನ == ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]]ದೊಳಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೇರಿಸುವಿಕೆ. ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅನುಸರಿಸುವ ಚುಚ್ಚು ಮದ್ದಿನ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಎಂದೂ ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಎಂದೂ ಹೆಸರುಂಟು. [[ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು]] ರೋಗಚಿಕಿತ್ಸಕ ವಸ್ತುವಾಗಿರಬಹುದು, ದೇಹಪೋಷಕ ವಸ್ತುವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹದೊಳಗೆ ತೂರಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನ ಮೊತ್ತ ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[ಶವ]]ಗಳಿಗೂ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಕೊಡುವುದುಂಟು. ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಗುಂದಿದ ಇಲ್ಲವೆ ಜೀವರಹಿತವಾದ [[ರೋಗಾಣು]]ಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ರೀತಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಈ ಅಣುಗಳು [[ಪ್ರತಿರೋಧಜನಕ]]ಗಳಾಗಿ (ಆಂಟಿಜೆನ್ಸ್) ವರ್ತಿಸಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿವಸ್ತುಗಳ (ಆಂಟಿಬಾಡೀಸ್) ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಚೋದನೆ ಪರವಸ್ತುಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದುವಾರದಿಂದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಪ್ರತಿವಸ್ತುಗಳು ಅದೇ ರೋಗಾಣುಗಳಿಂದ ಮುಂದೆ ತಗಲಬಹುದಾದ ಆಗಾಧ [[ಸೋಂಕು]]ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನ ಪರ್ಯಂತ, ರೋಗಬಾರದಂತೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವ ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ==ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್== ಮೊದಲಿಗೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನನ್ನು [[ಸಿಡುಬು]] (ಮೈಲಿ ಬೇನೆ, ದೇವಿ, ಅಮ್ಮ) ರೋಗದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅನುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ. [[ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ|ಏಷ್ಯಖಂಡ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಡುಬು ಇದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರೇ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮೊತ್ತ ಮೊದಲು ಅರಿತಿದ್ದವರೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಸಿಡುಬು ಬಹುಶಃ ಗ್ರೀಕರಿಗೂ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್ನ]]ರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಕ್ರೂಸೇಡುಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಪಸಾದ [[ಸೈನಿಕ]]ರಿಂದ ಸಿಡುಬು ಏಷ್ಯದ [[ಟರ್ಕಿ|ತುರ್ಕಿ]]ಯಿಂದ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ಗೆ ಹರಡಿತೆಂದೂ ಸಿಡುಬಿನ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಡಜನರೂ ಅನಂತರ ಧನಿಕರೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ ಲೇಡಿ ಮೇರಿ ವರ್ಟ್‍ಲಿ ಮಾಂಟೇಗ್ಯೂ ಎಂಬಾಕೆ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಿಗೆ ಭೇಟಿ ಇತ್ತಿದ್ದಳೆಂದೂ ಅಲ್ಲಿ ಆಗ ಬಹುತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಿಡುಬಿನ ಪಿಡುಗು ಇದ್ದಿತೆಂದೂ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ತುರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡಿಸಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಳೆಂದೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ವಾಪಸಾದ ಮೇಲೆ ಆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಅವಿರತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದಳೆಂದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಜನತೆಯಲ್ಲೂ [[ವೈದ್ಯ]]ವೃಂದದಲ್ಲೂ ಈ ನೂತನ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬಹು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾರಿನ್ ಎಂಬ ವೈದ್ಯ ಸಿಡುಬಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ರೀತಿಯಿಂದ [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌|ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂಕೆಅಂಶಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ (1724) ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಅಂಕೆ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜನಾದರಣೀಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ. ಆತನ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿರೋಧವಿತ್ತು. ಆದರೆ 1746ರಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬಿನ ವಿರುದ್ಧ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆಂದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನ ಶ್ರಮ ಸಫಲವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಎಸ್ಸೆಕ್ಸಿನ ವೈದ್ಯ ಸಟ್ಟನ್ ಎಂಬಾತನಿಂದ ಈ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗಕರವಾಗುವಂತೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು (1767). ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳಿಗೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಆದ ಬಳಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಸಿಡುಬು|ಸಿಡುಬಿ]]ನ [[ಲಸಿಕೆ]]ಯನ್ನು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಚರ್ಮ]]ದ ಗಾಯದ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ಒಳಹೊಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ರೋಗವೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಗುಣಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪುನಃ ಸಿಡುಬು ಅಂಟುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ರೋಗ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಆಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮ ಅನೇಕವೇಳೆ ಮಾರಕವೇ ಆಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗುವ ಬದಲು ಹಾನಿಯೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಿಡುಬು ನೆರೆಯವರಿಗೂ ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. 1780-85ರ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವೈದ್ಯ [[ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೆನ್ನರ್]] ಎಂಬಾತ ಸಿಡುಬಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಿಡುಬಿನಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ [[ದನ|ಹಸು]]ಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅವುಗಳ [[ಹಾಲು]] ಕರೆಯುವ ಹೆಂಗಳೆಯರಿಗೆ ದನದ ಸಿಡುಬು ಅಂಟುತ್ತಿತ್ತೆಂದೂ ಅದು ಮಾರಕವಾಗಿರದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಗುಣಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ ಗಮನಿಸಿದ್ದ. ಇಂಥವರಿಗೆ ಮಾನವ ಸಿಡುಬು ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಅಂಥ ಒಬ್ಬ ಕಾವಾಡಗಿತ್ತಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಟ್ಟು ಅದು ನಿಜವಿರಬಹುದೆಂದು ಬೇರೆ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿಂದಲೂ ಜೆನ್ನರಿಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ದನದ ಸಿಡುಬು ಮಾನವನ ಸಿಡುಬಿನಂತೆ ಪ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮೈಮೇಲೆಲ್ಲ ಏಳದೆ ಸೋಂಕುಂಟಾದ ಒಂದೆರಡು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ಜೆನ್ನರ್ ತಿಳಿದಿದ್ದ. ದನದ ಸಿಡುಬಿನ ರಸಿಕೆಯನ್ನು ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡಿ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ದನದ ಸಿಡುಬು ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಇದರಿಂದ ಅವರೂ ಮಾನವಸಿಡುಬಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಬಲ್ಲರೆಂದೂ ಜೆನ್ನರ್ ತರ್ಕಿಸಿದ. ಅದರಂತೆ 1796ನೆ ಮೇ ತಿಂಗಳು 14ನೆಯ ತಾರೀಕಿನಂದು ಸಾರಾ ನ್ಯೂಲ್ಮ ಎಂಬ ಕಾವಾಡಗಿತ್ತಿಯ ದನಸಿಡುಬಿನ ರಸಿಕೆಯನ್ನು ಫಿಪ್ಸ್ ಎಂಬ ಹುಡುಗನ ತೋಳಿನ ಚರ್ಮದ ಗಾಯದೊಳಕ್ಕೆ ಹುಗಿಸಿದ. ಅವನ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ದನದ ಸಿಡುಬು ಆ ಹುಡುಗನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅನಂತರ ಮಾಮೂಲಿನಂತೆಯೇ ವಾಸಿಯಾಯಿತು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮಾನವ ಸಿಡುಬಿನ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡಿದಾಗಲೂ ಜೆನ್ನರ್ ತರ್ಕಿಸಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಸಿಡುಬು ಅಂಟಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಸುಮಾರು 2 ವರ್ಷಗಳು ದನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ಕಾಣಬರಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಜೆನ್ನರ್ ಈ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. 1798ರಲ್ಲಿ ದನಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಿಡುಬು ತಲೆದೋರಿತು. ಆಗ ಜೆನ್ನರ್ ಪುನಃ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ತಾನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದ. ದನ ಸಿಡುಬಿಗೆ ವ್ಯಾಕ್ಸೀನಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದು ಮಾನವ ಸಿಡುಬುರೋಗದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ತಾನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಜೆನ್ನರ್ [[ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ (ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವುದು)|ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್]] ಎಂದು ಕರೆದ. ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ತರುವಾಯ ಸಿಡುಬಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಸಟ್ಟನ್ನನ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು 1840ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ರೀತಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1853ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ನಿರ್ಮೂಲನಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಕಡ್ಡಾಯ ವಿಧಾನವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದಿಚೆಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವುಡ್ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರಾವೆಸ್ ಎಂಬವರು 1853ರಲ್ಲಿ ಟೊಳ್ಳು ಸೂಜಿಯನ್ನು ಉಪಜ್ಞಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನುಗಳಿಗೆ ಪಿಚಕಾರಿಯನ್ನು ಟೊಳ್ಳು [[ಸೂಜಿ]]ಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಸ್ಲ್ಪೆನಿಕ್ ಜ್ವರದಿಂದ (ನೆರಡಿರೋಗ, ಆಂತ್ರಾಕ್ಸ್) ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಸೂಜಿ ಪಿಚಕಾರಿಗಳಿಂದ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನನ್ನು [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು (1881). ಕೃತಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಮಾಡಿ ಸಾರಗುಂದಿಸಿದ ವಿಷಾಣುಗಳನ್ನು ಪಿಚಕಾರಿ ಸೂಜಿಗಳ ಮೂಲಕ [[ಕುರಿ]] ದನಗಳ ದೇಹದೊಳಹೊಗಿಸಿದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹು ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಅವು ಪ್ರಬಲ ಸೋಂಕಿನಿಂದಲೂ ಅಕ್ರಮಣಗೊಳ್ಳಲಾರವೆಂದು [[ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್|ಲೂಯಿ ಪಾಸ್ಚರ್]] (1822-1895) ಖಚಿತವಾದ [[ಪ್ರಯೋಗ]]ದಿಂದ ತೋರಿಸಿದ (1881). ಇದೇ ರೀತಿ [[ನಾಯಿ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಮಾನವರಲ್ಲೂ ನಾಯಿ ಹುಚ್ಚನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು ಎಂದೂ ಕೂಡ ಪಾಸ್ಚರ್ ತೋರಿಸಿದ. ರಾಬರ್ಟ್ ಕಾಕ್ ಎಂಬ [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ವೈದ್ಯ ಕೃತಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದ [[ಕ್ಷಯ|ಕ್ಷಯಾ]]ಣುಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ಟ್ಯುಬರ್ ಕ್ಯುಲಿನ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡಿ ಕ್ಷಯರೋಗ ಸೋಂಕಿನ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ (1802). ಆದರೆ ಇದು ತಕ್ಕಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರದೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರಾವಿನ ದನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗ ಪತ್ತೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೋಗ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಅಥವಾ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನುಗಳನ್ನು ಹಳದಿ ಜ್ವರ, [[ವಿಷಮಶೀತ ಜ್ವರ|ವಿಷಮಶೀತಜ್ವರ]], [[ಪ್ಲೇಗ್]], [[ಕಾಲೆರಾ|ಕಾಲರಾ]], [[ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ|ಡಿಫ್ತೀರಿಯ]], [[ನಾಯಿಕೆಮ್ಮು]] ಮತ್ತು ಟೆಟನಸ್ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು [[ಹಾವು]] ಕಡಿತದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಇಂಜೆಕ್ಷನ್== ಪಿಚಕಾರಿ ಸೂಜಿಗಳಿಂದ ರೋಗಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ದೇಹದೊಳಹೊಗಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನುಗಳಿಗೆ ಸೂಜಿಮದ್ದು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪಿಚಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನಿಂದ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳ ಉದ್ದ ಗಾತ್ರ ಆಕಾರಗಳು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಪಿಚಕಾರಿಯ ತುದಿಗೆ ಟೊಳ್ಳು ಸೂಜಿಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಬಹುದು. ಸೂಜಿ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಕೆಲವು ಪಿಚಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯೂವರ್ ಲಾಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಏರ್ಪಾಡು ಉಂಟು. ಉಪಯೋಗಿಸುವ ದ್ರವ್ಯದ ಮಂದತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ಸೂಜಿಗಳನ್ನೂ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡುವ ಆಳವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿವಿಧ ಉದ್ದ ಸೂಜಿಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡುವ [[ದ್ರವ್ಯ]]ದ [[ಪರಿಮಾಣ]]ವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪಿಚಕಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಳತೆ ಗುರುತುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಚಿಕಿತ್ಸಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಹು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು ; ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕೇವಲ ಹತ್ತು ಮಿನಿಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಯೋಜನ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನೋವು ಶಮನ ಮಾಡಿ ನಿದ್ರೆ ಬರಿಸುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಮಾರ್ಫೀನನ್ನೂ [[ಶಿಶುಜನನ|ಹೆರಿಗೆ]]ಯಾದ ಮೇಲೆ ಗರ್ಭಕೋಶವನ್ನು ಸಂಕುಚಿಸಿ [[ರಕ್ತಸ್ರಾವ]]ವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು [[ಎರ್ಗಟ್|ಎರ್ಗಾಟ್]] ಸಾರವನ್ನೂ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಪ್ರಯಾಸದ [[ವಾಂತಿ|ವಮನ]]ವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಲು ಅಪೋಮಾರ್ಫೀನನ್ನೂ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನುಗಳನ್ನು ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗಾಗಲಿ [[ಸ್ನಾಯು]]ಗಳ ಒಳಗಾಗಲಿ [[ರಕ್ತನಾಳ]]ಗಳ ಒಳಗಾಗಲಿ ಸೂಜಿಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಬ್‍ಕ್ಯೂಟೇನಿಯಸ್/ ಹೈಪೋಡರ್ಮಿಕ್, ಇಂಟ್ರಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್/ ಇಂಟ್ರವ್ಯಾಸ್ಕುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಸೂಜಿಯನ್ನು [[ಮೆದುಳು|ಮಿದುಳು]] ಮತ್ತು ಮಿದುಳು ಬಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಇವಕ್ಕೆ ವೆಂಟ್ರೀಕಲ್ ಮತ್ತು ಸೈನಲ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[ಗುಂಡಿಗೆಯ ಅಂಗರಚನೆ|ಗುಂಡಿಗೆ]]ಯೊಳಕ್ಕೆ ಸೂಜಿಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಟ್ರಕಾರ್ಡಿಯೇಕ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಟ್ಯುಬರ್ ಕ್ಯುಲಿನ್ನಿನಿಂದ ರೋಗನಿದಾನಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಚುಚ್ಚಿ ಮಾರನೇ ದಿನ ದದ್ದುಬರುವುದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಡಿಫ್ರೀರಿಯ, ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟಜ್ವರ ಇವುಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುವವರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಒಗ್ಗದಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪತ್ತೆ ಮೂಡುವುದಕ್ಕೂ ಇಂಥ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಇಂಟ್ರಿಡರ್ಮಲ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿನ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇಂಟ್ರಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷ್ ಹೈಪೋಡರ್ಮಿಕ ಇನ್ಜೆಕ್ನನ್ನಿಗಿಂತ ಬೇಗಲೂ ಇಂಟ್ರವ್ಯಾಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ (ಇಂಟ್ರವೀನಸ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್) ಇಂಟ್ರಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನಿಗಿಂತ ಬೇಗಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಔಷಧ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಹೈಪೋಡರ್ಮಿಕ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನಾಗಿ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ಇನ್ಸುಲಿನ್]], ಸ್ಥಳಿಕ ಸಂವೇದನಾಶಕಗಳು ಇಂಥವು. ವಿಷಮಶೀತಜ್ವರದ, ಹಳದಿಜ್ವರದ ಟೆಟನಸ್ ಡಿಫ್ತೀರಿಯಗಳ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನುಗಳೂ ಇಂಥವೇ. ಮದ್ದು ಊತಕವನ್ನು ನಾಶಪಡಿವಂಥದಾದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಬಹುನೋವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವಂತಿದ್ದರೆ ಇಂಟ್ರಿಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಅಥವಾ ಇಂಟ್ರವೀನಸ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು [[ಜೀವಸತ್ವಗಳು|ಜೀವಸತ್ತ್ವ]]ಗಳು, ಕ್ವಿನೀನ್ ಎಮಿಟೇನಿನಂಥ ಊತಕ ಮಾರಕವಸ್ತುಗಳು ಪೆನಿಸಿಲ್ಲಿನಿನಂಥ ಜೀವಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೊಡುವುದುಂಟು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗದ ಪದಾರ್ಥವಾದರೆ ಅಥವಾ ಜಿಡ್ಡು ಪದಾರ್ಥವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಇಂಟ್ರಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನಾಗಿಯೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಕೇನ್ ಪೆನಿಸಿಲಿನ್, ಲೈಂಗಿಕ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಯಿ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂಥ, ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದಂತ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳಿಂದ ದೇಹದೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ವಿಪರೀತ ವಾಂತಿ ಭೇದಿಗಳಿಂದ. ಇಲ್ಲವೆ ಅನ್ನನಾಳದ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಆಹಾರಸೇವನೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಅಥವಾ ಅಪ್ರಯೋಜಕಾವಾದ ದೇಹಕ್ಕೆ ದ್ರವ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಔಷಧ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು. [[ಅಭಿಧಮನಿ]]ಯೊಳಗೆ ಸೂಜಿಯನ್ನು ತೂರಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಟ್ಟು ತೊಟ್ಟು ತೊಟ್ಟಾಗಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸ್]], [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಉಪ್ಪು]], ಔಷಧಗಳು-ಇವು ಇರುವ ದ್ರವವನ್ನು ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತತ್‍ಕ್ಷಣದ ದ್ರವ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಇಂಟ್ರವೀನಸ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಂಡಿಗೆ ಹಠಾತ್ ನಿಂತುಹೋದಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಘೋರಘಾತದಿಂದ ಸಂಮರ್ದನನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಅಪಧಮನಿಯೊಳಗಿನ ಒಗ್ಗುವ ಪರರಕ್ತವನ್ನು ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮೂಲಕ (ಇಂಟ್ರ ಆರ್ಟೀರಿಯಲ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್) ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಟ್ಟು ಊತಕನಾಶದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಕವಾಗಿ ರಕ್ತನಾಳ ಕುಗ್ಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಮೊಳೆರೋಗವನ್ನು ([[ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ]]) ಕಾಲುತೊಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಉಡಿತರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನೂ (ವೇರಿಕೋಸ್ ವೆಯ್ನ್ಸ್ (ಕೊಂಕಿದ ಸಿರಗಳು) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುದದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸೀಳು ಉಂಟಾಗಿ ಅತಿನೋವು ಉಂಟಾದಾಗ ನೋವು ಶಮನಕ್ಕೆ ಮದ್ದನ್ನು ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮೂಲಕ [[ಗುದ]]ದ ಲೋಳೆಪೊರೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಕ್ಕೆ ಪಾರಕವಾಗಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳ ದ್ರವವನ್ನು ಅಭಿಧಮನ್ಯಂತರ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ರೀತಿ ಬಳಸಿ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ರಕ್ತನಾಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಟ್ರವೀನಸ್ ಪಯಯಲೋಗ್ರಫಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಬೆನ್ನು ಹುರಿ|ಬೆನ್ನುಹುರಿ]] ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳಿಂದ [[ಮೆದುಳು|ಮಿದುಳು]] ಬಳ್ಳಿಯ ಸಂದೇಶವಾಹಕ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿ ಸಂವೇದನ ನಾಶವನ್ನೂ ಚಲನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ನಾಶವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಿ [[ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ]]ಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶವಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಡುವುದು ಎರಡು ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ. ಮೊದಲನೆಯದು ಶವವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಅಂಗಛೇದನೆ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿಧಮನಿ ಅಪಧಮನಿಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ವಿಧಾನ}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಔಷಧ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] ok2rhdo4memn9vs63eqgfoygxzn4wxo 1435032 1435030 2026-10-30T12:09:12Z VASANTH S.N. 728 ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1435032 wikitext text/x-wiki [[File:Drawing-syringes-with-needle.jpg|thumb|A syringe being prepared for injection of medication]] [[ಚಿತ್ರ:OuchFlintGoodrichShot1941.jpg|right|thumb|ಕೆಳಚರ್ಮದ ಜೀರ್ಕೊಳವೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು]] '''ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು''' ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶರೀರದೊಳಗೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಒತ್ತಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕೆ ಚರ್ಮದೊಳಗೆ ಚುಚ್ಚಬಹುದಾದಂಥ ಒಂದು ಪೊಳ್ಳಾದ [[ಚರ್ಮದಡಿಯ ಸೂಜಿ|ಸೂಜಿ]] ಮತ್ತು ಒಂದು [[ಜೀರ್ಕೊಳವೆ]]ಯಿಂದ ದ್ರವವನ್ನು [[ಶರೀರ]]ದೊಳಗೆ ಹಾಕುವ ಒಂದು [[ಮದ್ದು ಕೊಡುವ ಮಾರ್ಗ|ಒಳಸೇರಿಸಿಕೆಯ ವಿಧಾನ]]. <ref>{{cite web|url=http://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/injection|title=injection|website=Cambridge dictionary|access-date=2017-07-30}}</ref> ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಮದ್ದು ಕೊಡಲು ಅಂತ್ರೇತರ (ಪ್ಯಾರೆಂಟರಲ್), ಅಂದರೆ ಅರಗಣಿಯ ಅಂಗವ್ಯೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರದ, ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಚರ್ಮಪದರಗಳ ನಡುವಿನ, [[ಚರ್ಮದಡಿಯ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು|ಚರ್ಮದಡಿಯ]], [[ಅಂತಃಸ್ನಾಯು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು|ಅಂತಃಸ್ನಾಯು]], [[ಅಂತರಭಿಧಮನಿ]], [[ಅಂತರಸ್ಥಿ]], ಮತ್ತು [[ಅಂತರುದರಪೊರೆ]] ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ==ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ವಿಧಾನ == ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]]ದೊಳಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೇರಿಸುವಿಕೆ. ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅನುಸರಿಸುವ ಚುಚ್ಚು ಮದ್ದಿನ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಎಂದೂ ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಎಂದೂ ಹೆಸರುಂಟು. [[ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು]] ರೋಗಚಿಕಿತ್ಸಕ ವಸ್ತುವಾಗಿರಬಹುದು, ದೇಹಪೋಷಕ ವಸ್ತುವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹದೊಳಗೆ ತೂರಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನ ಮೊತ್ತ ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[ಶವ]]ಗಳಿಗೂ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಕೊಡುವುದುಂಟು. ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಗುಂದಿದ ಇಲ್ಲವೆ ಜೀವರಹಿತವಾದ [[ರೋಗಾಣು]]ಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ರೀತಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಈ ಅಣುಗಳು [[ಪ್ರತಿರೋಧಜನಕ]]ಗಳಾಗಿ (ಆಂಟಿಜೆನ್ಸ್) ವರ್ತಿಸಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿವಸ್ತುಗಳ (ಆಂಟಿಬಾಡೀಸ್) ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಚೋದನೆ ಪರವಸ್ತುಗಳು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದುವಾರದಿಂದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಪ್ರತಿವಸ್ತುಗಳು ಅದೇ ರೋಗಾಣುಗಳಿಂದ ಮುಂದೆ ತಗಲಬಹುದಾದ ಆಗಾಧ [[ಸೋಂಕು]]ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನ ಪರ್ಯಂತ, ರೋಗಬಾರದಂತೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವ ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ==ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್== ಮೊದಲಿಗೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನನ್ನು [[ಸಿಡುಬು]] (ಮೈಲಿ ಬೇನೆ, ದೇವಿ, ಅಮ್ಮ) ರೋಗದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಅನುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ. [[ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ|ಏಷ್ಯಖಂಡ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಡುಬು ಇದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರೇ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮೊತ್ತ ಮೊದಲು ಅರಿತಿದ್ದವರೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಸಿಡುಬು ಬಹುಶಃ ಗ್ರೀಕರಿಗೂ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್ನ]]ರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಕ್ರೂಸೇಡುಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಪಸಾದ [[ಸೈನಿಕ]]ರಿಂದ ಸಿಡುಬು ಏಷ್ಯದ [[ಟರ್ಕಿ|ತುರ್ಕಿ]]ಯಿಂದ [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿ]]ಗೆ ಹರಡಿತೆಂದೂ ಸಿಡುಬಿನ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಡಜನರೂ ಅನಂತರ ಧನಿಕರೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ ಲೇಡಿ ಮೇರಿ ವರ್ಟ್‍ಲಿ ಮಾಂಟೇಗ್ಯೂ ಎಂಬಾಕೆ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಿಗೆ ಭೇಟಿ ಇತ್ತಿದ್ದಳೆಂದೂ ಅಲ್ಲಿ ಆಗ ಬಹುತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಿಡುಬಿನ ಪಿಡುಗು ಇದ್ದಿತೆಂದೂ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ತುರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡಿಸಿ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಳೆಂದೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ವಾಪಸಾದ ಮೇಲೆ ಆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಅವಿರತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದಳೆಂದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಜನತೆಯಲ್ಲೂ [[ವೈದ್ಯ]]ವೃಂದದಲ್ಲೂ ಈ ನೂತನ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬಹು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾರಿನ್ ಎಂಬ ವೈದ್ಯ ಸಿಡುಬಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ರೀತಿಯಿಂದ [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌|ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂಕೆಅಂಶಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ (1724) ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಅಂಕೆ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜನಾದರಣೀಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ. ಆತನ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿರೋಧವಿತ್ತು. ಆದರೆ 1746ರಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬಿನ ವಿರುದ್ಧ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆಂದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನ ಶ್ರಮ ಸಫಲವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಎಸ್ಸೆಕ್ಸಿನ ವೈದ್ಯ ಸಟ್ಟನ್ ಎಂಬಾತನಿಂದ ಈ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗಕರವಾಗುವಂತೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು (1767). ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳಿಗೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಆದ ಬಳಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ [[ಸಿಡುಬು|ಸಿಡುಬಿ]]ನ [[ಲಸಿಕೆ]]ಯನ್ನು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಚರ್ಮ]]ದ ಗಾಯದ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ಒಳಹೊಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ರೋಗವೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಗುಣಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪುನಃ ಸಿಡುಬು ಅಂಟುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ರೋಗ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಆಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪರಿಣಾಮ ಅನೇಕವೇಳೆ ಮಾರಕವೇ ಆಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗುವ ಬದಲು ಹಾನಿಯೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಿಡುಬು ನೆರೆಯವರಿಗೂ ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು. 1780-85ರ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವೈದ್ಯ [[ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೆನ್ನರ್]] ಎಂಬಾತ ಸಿಡುಬಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಿಡುಬಿನಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ [[ದನ|ಹಸು]]ಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅವುಗಳ [[ಹಾಲು]] ಕರೆಯುವ ಹೆಂಗಳೆಯರಿಗೆ ದನದ ಸಿಡುಬು ಅಂಟುತ್ತಿತ್ತೆಂದೂ ಅದು ಮಾರಕವಾಗಿರದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಗುಣಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ ಗಮನಿಸಿದ್ದ. ಇಂಥವರಿಗೆ ಮಾನವ ಸಿಡುಬು ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಅಂಥ ಒಬ್ಬ ಕಾವಾಡಗಿತ್ತಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಟ್ಟು ಅದು ನಿಜವಿರಬಹುದೆಂದು ಬೇರೆ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿಂದಲೂ ಜೆನ್ನರಿಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ದನದ ಸಿಡುಬು ಮಾನವನ ಸಿಡುಬಿನಂತೆ ಪ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮೈಮೇಲೆಲ್ಲ ಏಳದೆ ಸೋಂಕುಂಟಾದ ಒಂದೆರಡು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ಜೆನ್ನರ್ ತಿಳಿದಿದ್ದ. ದನದ ಸಿಡುಬಿನ ರಸಿಕೆಯನ್ನು ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡಿ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ದನದ ಸಿಡುಬು ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಇದರಿಂದ ಅವರೂ ಮಾನವಸಿಡುಬಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಬಲ್ಲರೆಂದೂ ಜೆನ್ನರ್ ತರ್ಕಿಸಿದ. ಅದರಂತೆ 1796ನೆ ಮೇ ತಿಂಗಳು 14ನೆಯ ತಾರೀಕಿನಂದು ಸಾರಾ ನ್ಯೂಲ್ಮ ಎಂಬ ಕಾವಾಡಗಿತ್ತಿಯ ದನಸಿಡುಬಿನ ರಸಿಕೆಯನ್ನು ಫಿಪ್ಸ್ ಎಂಬ ಹುಡುಗನ ತೋಳಿನ ಚರ್ಮದ ಗಾಯದೊಳಕ್ಕೆ ಹುಗಿಸಿದ. ಅವನ ತರ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ದನದ ಸಿಡುಬು ಆ ಹುಡುಗನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅನಂತರ ಮಾಮೂಲಿನಂತೆಯೇ ವಾಸಿಯಾಯಿತು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮಾನವ ಸಿಡುಬಿನ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡಿದಾಗಲೂ ಜೆನ್ನರ್ ತರ್ಕಿಸಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಸಿಡುಬು ಅಂಟಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಸುಮಾರು 2 ವರ್ಷಗಳು ದನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ಕಾಣಬರಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಜೆನ್ನರ್ ಈ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. 1798ರಲ್ಲಿ ದನಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಿಡುಬು ತಲೆದೋರಿತು. ಆಗ ಜೆನ್ನರ್ ಪುನಃ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ತಾನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದ ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದ. ದನ ಸಿಡುಬಿಗೆ ವ್ಯಾಕ್ಸೀನಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದು ಮಾನವ ಸಿಡುಬುರೋಗದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ತಾನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಜೆನ್ನರ್ [[ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ (ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವುದು)|ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್]] ಎಂದು ಕರೆದ. ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ತರುವಾಯ ಸಿಡುಬಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಸಟ್ಟನ್ನನ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ವಿಧಾನ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು 1840ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ರೀತಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1853ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ನಿರ್ಮೂಲನಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಕಡ್ಡಾಯ ವಿಧಾನವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದಿಚೆಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವುಡ್ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರಾವೆಸ್ ಎಂಬವರು 1853ರಲ್ಲಿ ಟೊಳ್ಳು ಸೂಜಿಯನ್ನು ಉಪಜ್ಞಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನುಗಳಿಗೆ ಪಿಚಕಾರಿಯನ್ನು ಟೊಳ್ಳು [[ಸೂಜಿ]]ಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಸ್ಲ್ಪೆನಿಕ್ ಜ್ವರದಿಂದ (ನೆರಡಿರೋಗ, ಆಂತ್ರಾಕ್ಸ್) ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಸೂಜಿ ಪಿಚಕಾರಿಗಳಿಂದ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನನ್ನು [[ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು (1881). ಕೃತಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಮಾಡಿ ಸಾರಗುಂದಿಸಿದ ವಿಷಾಣುಗಳನ್ನು ಪಿಚಕಾರಿ ಸೂಜಿಗಳ ಮೂಲಕ [[ಕುರಿ]] ದನಗಳ ದೇಹದೊಳಹೊಗಿಸಿದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹು ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಅವು ಪ್ರಬಲ ಸೋಂಕಿನಿಂದಲೂ ಅಕ್ರಮಣಗೊಳ್ಳಲಾರವೆಂದು [[ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್|ಲೂಯಿ ಪಾಸ್ಚರ್]] (1822-1895) ಖಚಿತವಾದ [[ಪ್ರಯೋಗ]]ದಿಂದ ತೋರಿಸಿದ (1881). ಇದೇ ರೀತಿ [[ನಾಯಿ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಮಾನವರಲ್ಲೂ ನಾಯಿ ಹುಚ್ಚನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು ಎಂದೂ ಕೂಡ ಪಾಸ್ಚರ್ ತೋರಿಸಿದ. ರಾಬರ್ಟ್ ಕಾಕ್ ಎಂಬ [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] ವೈದ್ಯ ಕೃತಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದ [[ಕ್ಷಯ|ಕ್ಷಯಾ]]ಣುಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ಟ್ಯುಬರ್ ಕ್ಯುಲಿನ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮಾಡಿ ಕ್ಷಯರೋಗ ಸೋಂಕಿನ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ (1802). ಆದರೆ ಇದು ತಕ್ಕಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರದೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರಾವಿನ ದನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗ ಪತ್ತೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೋಗ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಅಥವಾ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನುಗಳನ್ನು ಹಳದಿ ಜ್ವರ, [[ವಿಷಮಶೀತ ಜ್ವರ|ವಿಷಮಶೀತಜ್ವರ]], [[ಪ್ಲೇಗ್]], [[ಕಾಲೆರಾ|ಕಾಲರಾ]], [[ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ|ಡಿಫ್ತೀರಿಯ]], [[ನಾಯಿಕೆಮ್ಮು]] ಮತ್ತು ಟೆಟನಸ್ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು [[ಹಾವು]] ಕಡಿತದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ==ಇಂಜೆಕ್ಷನ್== [[File:Needle-insertion-angles-1 (edited).png|thumb|Needle insertion angles for 4 types of injection: [[Intramuscular injection|intramuscular]], [[Subcutaneous injection|subcutaneous]], [[Intravenous injection|intravenous]], and [[Intradermal injection|intradermal]]]] ಪಿಚಕಾರಿ ಸೂಜಿಗಳಿಂದ ರೋಗಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ದೇಹದೊಳಹೊಗಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನುಗಳಿಗೆ ಸೂಜಿಮದ್ದು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪಿಚಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಗಾಜು|ಗಾಜಿ]]ನಿಂದ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳ ಉದ್ದ ಗಾತ್ರ ಆಕಾರಗಳು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಪಿಚಕಾರಿಯ ತುದಿಗೆ ಟೊಳ್ಳು ಸೂಜಿಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಬಹುದು. ಸೂಜಿ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಕೆಲವು ಪಿಚಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯೂವರ್ ಲಾಕ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಏರ್ಪಾಡು ಉಂಟು. ಉಪಯೋಗಿಸುವ ದ್ರವ್ಯದ ಮಂದತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ಸೂಜಿಗಳನ್ನೂ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡುವ ಆಳವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿವಿಧ ಉದ್ದ ಸೂಜಿಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡುವ [[ದ್ರವ್ಯ]]ದ [[ಪರಿಮಾಣ]]ವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪಿಚಕಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಳತೆ ಗುರುತುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಚಿಕಿತ್ಸಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಹು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು ; ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕೇವಲ ಹತ್ತು ಮಿನಿಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಯೋಜನ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ನೋವು ಶಮನ ಮಾಡಿ ನಿದ್ರೆ ಬರಿಸುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಮಾರ್ಫೀನನ್ನೂ [[ಶಿಶುಜನನ|ಹೆರಿಗೆ]]ಯಾದ ಮೇಲೆ ಗರ್ಭಕೋಶವನ್ನು ಸಂಕುಚಿಸಿ [[ರಕ್ತಸ್ರಾವ]]ವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು [[ಎರ್ಗಟ್|ಎರ್ಗಾಟ್]] ಸಾರವನ್ನೂ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಪ್ರಯಾಸದ [[ವಾಂತಿ|ವಮನ]]ವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಲು ಅಪೋಮಾರ್ಫೀನನ್ನೂ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನುಗಳನ್ನು ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗಾಗಲಿ [[ಸ್ನಾಯು]]ಗಳ ಒಳಗಾಗಲಿ [[ರಕ್ತನಾಳ]]ಗಳ ಒಳಗಾಗಲಿ ಸೂಜಿಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಬ್‍ಕ್ಯೂಟೇನಿಯಸ್/ ಹೈಪೋಡರ್ಮಿಕ್, ಇಂಟ್ರಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್/ ಇಂಟ್ರವ್ಯಾಸ್ಕುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಸೂಜಿಯನ್ನು [[ಮೆದುಳು|ಮಿದುಳು]] ಮತ್ತು ಮಿದುಳು ಬಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಇವಕ್ಕೆ ವೆಂಟ್ರೀಕಲ್ ಮತ್ತು ಸೈನಲ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ [[ಗುಂಡಿಗೆಯ ಅಂಗರಚನೆ|ಗುಂಡಿಗೆ]]ಯೊಳಕ್ಕೆ ಸೂಜಿಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಟ್ರಕಾರ್ಡಿಯೇಕ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಟ್ಯುಬರ್ ಕ್ಯುಲಿನ್ನಿನಿಂದ ರೋಗನಿದಾನಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಚುಚ್ಚಿ ಮಾರನೇ ದಿನ ದದ್ದುಬರುವುದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಡಿಫ್ರೀರಿಯ, ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟಜ್ವರ ಇವುಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುವವರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಒಗ್ಗದಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪತ್ತೆ ಮೂಡುವುದಕ್ಕೂ ಇಂಥ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಇಂಟ್ರಿಡರ್ಮಲ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿನ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇಂಟ್ರಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷ್ ಹೈಪೋಡರ್ಮಿಕ ಇನ್ಜೆಕ್ನನ್ನಿಗಿಂತ ಬೇಗಲೂ ಇಂಟ್ರವ್ಯಾಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ (ಇಂಟ್ರವೀನಸ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್) ಇಂಟ್ರಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನಿಗಿಂತ ಬೇಗಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಔಷಧ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಹೈಪೋಡರ್ಮಿಕ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನಾಗಿ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. [[ಇನ್ಸುಲಿನ್]], ಸ್ಥಳಿಕ ಸಂವೇದನಾಶಕಗಳು ಇಂಥವು. ವಿಷಮಶೀತಜ್ವರದ, ಹಳದಿಜ್ವರದ ಟೆಟನಸ್ ಡಿಫ್ತೀರಿಯಗಳ ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್ನುಗಳೂ ಇಂಥವೇ. ಮದ್ದು ಊತಕವನ್ನು ನಾಶಪಡಿವಂಥದಾದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಬಹುನೋವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವಂತಿದ್ದರೆ ಇಂಟ್ರಿಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಅಥವಾ ಇಂಟ್ರವೀನಸ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು [[ಜೀವಸತ್ವಗಳು|ಜೀವಸತ್ತ್ವ]]ಗಳು, ಕ್ವಿನೀನ್ ಎಮಿಟೇನಿನಂಥ ಊತಕ ಮಾರಕವಸ್ತುಗಳು ಪೆನಿಸಿಲ್ಲಿನಿನಂಥ ಜೀವಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೊಡುವುದುಂಟು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗದ ಪದಾರ್ಥವಾದರೆ ಅಥವಾ ಜಿಡ್ಡು ಪದಾರ್ಥವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಇಂಟ್ರಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ನಾಗಿಯೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಕೇನ್ ಪೆನಿಸಿಲಿನ್, ಲೈಂಗಿಕ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಯಿ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂಥ, ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದಂತ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳಿಂದ ದೇಹದೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ವಿಪರೀತ ವಾಂತಿ ಭೇದಿಗಳಿಂದ. ಇಲ್ಲವೆ ಅನ್ನನಾಳದ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಆಹಾರಸೇವನೆ ಅಸಾಧ್ಯ ಅಥವಾ ಅಪ್ರಯೋಜಕಾವಾದ ದೇಹಕ್ಕೆ ದ್ರವ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಔಷಧ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು. [[ಅಭಿಧಮನಿ]]ಯೊಳಗೆ ಸೂಜಿಯನ್ನು ತೂರಿಸಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಟ್ಟು ತೊಟ್ಟು ತೊಟ್ಟಾಗಿ [[ಗ್ಲುಕೋಸ್|ಗ್ಲೂಕೋಸ್]], [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಉಪ್ಪು]], ಔಷಧಗಳು-ಇವು ಇರುವ ದ್ರವವನ್ನು ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತತ್‍ಕ್ಷಣದ ದ್ರವ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಇಂಟ್ರವೀನಸ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಂಡಿಗೆ ಹಠಾತ್ ನಿಂತುಹೋದಾಗ ಇಲ್ಲವೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಘೋರಘಾತದಿಂದ ಸಂಮರ್ದನನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಅಪಧಮನಿಯೊಳಗಿನ ಒಗ್ಗುವ ಪರರಕ್ತವನ್ನು ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮೂಲಕ (ಇಂಟ್ರ ಆರ್ಟೀರಿಯಲ್ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್) ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಟ್ಟು ಊತಕನಾಶದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಕವಾಗಿ ರಕ್ತನಾಳ ಕುಗ್ಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಮೊಳೆರೋಗವನ್ನು ([[ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ]]) ಕಾಲುತೊಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಉಡಿತರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನೂ (ವೇರಿಕೋಸ್ ವೆಯ್ನ್ಸ್ (ಕೊಂಕಿದ ಸಿರಗಳು) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುದದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸೀಳು ಉಂಟಾಗಿ ಅತಿನೋವು ಉಂಟಾದಾಗ ನೋವು ಶಮನಕ್ಕೆ ಮದ್ದನ್ನು ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಮೂಲಕ [[ಗುದ]]ದ ಲೋಳೆಪೊರೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಕ್ಕೆ ಪಾರಕವಾಗಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳ ದ್ರವವನ್ನು ಅಭಿಧಮನ್ಯಂತರ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ರೀತಿ ಬಳಸಿ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ರಕ್ತನಾಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇಂಟ್ರವೀನಸ್ ಪಯಯಲೋಗ್ರಫಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. [[ಬೆನ್ನು ಹುರಿ|ಬೆನ್ನುಹುರಿ]] ಇನ್ಜೆಕ್ಷನುಗಳಿಂದ [[ಮೆದುಳು|ಮಿದುಳು]] ಬಳ್ಳಿಯ ಸಂದೇಶವಾಹಕ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿ ಸಂವೇದನ ನಾಶವನ್ನೂ ಚಲನಸಾಮಥ್ರ್ಯ ನಾಶವನ್ನೂ ಉಂಟುಮಾಡಿ [[ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ]]ಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶವಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ಜೆಕ್ಷನ್ ಕೊಡುವುದು ಎರಡು ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ. ಮೊದಲನೆಯದು ಶವವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಅಂಗಛೇದನೆ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿಧಮನಿ ಅಪಧಮನಿಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ವಿಧಾನ}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಔಷಧ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]] sk9jhmegnse7wvqp4mo399a07qyoc53 0 23772 1435044 1429617 2026-10-30T14:21:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435044 wikitext text/x-wiki '''ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌''' ಅಥವಾ '''ಗ್ರೀನ್‌ IT''' ಎಂಬುದು, ಪರಿಸರೀಯವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಗೆ ಅಥವಾ ITಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ''ಹಾರ್ನೆಸಿಂಗ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ IT: ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸಸ್‌'' ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಮುರುಗೇಶನ್‌ ಎಂಬಾತ ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ: "ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರವು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳು, ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪ-ಯಂತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ ದರ್ಶಕ ಘಟಕಗಳು, ಮುದ್ರಕಗಳು, ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಧನಗಳು, ಮತ್ತು ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸಂವಹನೆಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಿಕೆ, ತಯಾರಿಸುವಿಕೆ, ಬಳಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಯುಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಕನಿಷ್ಠತಮವಾದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರದಂತೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪರಿಪಾಠವಾಗಿದೆ."<ref name="San Murugesan 2008, pp 24-33">ಸ್ಯಾನ್‌ ಮುರುಗೇಶನ್‌, “ಹಾರ್ನೆಸಿಂಗ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ IT: ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸಸ್‌,” IEEE ''IT ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌'', ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರುವರಿ 2008, ಪುಟಗಳು 24-33.</ref> ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ನ ಗುರಿಗಳು [[ಹಸಿರು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ; ಅಂದರೆ ಅಪಾಯಕರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು, ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಾಳಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಶಕ್ತಿ-ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವನ್ನು ಗರಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯದ [[ಪುನರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿಸುವಿಕೆ]] ಅಥವಾ [[ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯತೆ]]ಯನ್ನು ಉತ್ತೇಝಿಸುವುದು ಈ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ-ಕಾರ್ಯಪಟುಗಳಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಗಣನಾ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಳಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. == ಮೂಲಗಳು == 1992ರಲ್ಲಿ, [[U.S. ಪರಿಸರೀಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು [[ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟಾರ್‌]] ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ದರ್ಶಕ ಘಟಕಗಳು, ಹವಾಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಸಾಧನಗಳು, ಹಾಗೂ ಇತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ-ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಹಾಗೂ ಗುರುತಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಬಳಕೆದಾರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನದ ವಲಯದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಲೀಪ್‌ ಮೋಡ್‌‌‌]]ನ ಅಳವಡಿಕೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. "ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟಾರ್‌ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; 1992ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಲವಾರು USENET ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{Cite newsgroup |title=leaving it on? |newsgroup=comp.misc |accessdate=2007-11-11 |date=1992-11-20 |url=http://groups.google.com/group/comp.misc/browse_thread/thread/5c4db94663b5808a/f99158e3743127f9?lnk=st&rnum=66&hl=en#f99158e3743127f9}}</ref> TCO ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಎಂಬ ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಏಕಕಾಲೀನವಾಗಿ [[TCO ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ]] ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. [[CRT]]-ಆಧರಿತ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಕಾಂತೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು ಬರುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಇದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿತ್ತು; ಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆ, [[ದಕ್ಷತಾಶಾಸ್ತ್ರ]] ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಅಪಾಯಕರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ನಂತರ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite article | title=TCO takes the initiative in comparative product testing |accessdate=2008-05-03 |date=2008-05-03 |url=http://www.boivie.se/index.php?page=2&lang=eng}}</ref> == ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು == [[ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಕೋ-ಆಪರೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌]] (OECD) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು "ಹಸಿರು ICTಗಳ" ಕುರಿತಾದ, ಅಂದರೆ, ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಂವಹನೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕುರಿತಾದ 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮದ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರೀಯ ಅವನತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತವಿಕ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಬದಲಿಗೆ, ಸ್ವತಃ ಹಸಿರುಗೊಳಿಸುವ ICTಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಸದರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಇದರ ವರದಿಯು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ವ್ಯವಹಾರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಕಡೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳು ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ 20%ನಷ್ಟು ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>ಸಂಪೂರ್ಣ ವರದಿ: {{Cite web|url=http://oecd.org/dataoecd/47/12/42825130.pdf|author=OECD Working Party on the Information Economy|title=Towards Green ICT strategies: Assessing Policies and Programmes on ICTs and the Environment|access-date=2010-06-24|archive-date=2012-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120317103746/http://www.oecd.org/dataoecd/47/12/42825130.pdf|url-status=dead}} ಸಾರಾಂಶ: {{Cite web|url=http://oecd.org/dataoecd/46/18/43044065.pdf|title=Executive summary of OECD report|author=OECD Working Party on the Information Economy|access-date=2010-06-24|archive-date=2012-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120317102750/http://www.oecd.org/dataoecd/46/18/43044065.pdf|url-status=dead}}</ref> [[File:Energy Star logo.svg|right|100px]] === ಸರ್ಕಾರ === ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮಾನದಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರೀ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡುಬಂದಿವೆ. ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡುವಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ಉಪಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು [[ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟಾರ್‌]] ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |title=EPA Announces New Computer Efficiency Requirements |date=2006-10-23 |url=http://yosemite.epa.gov/opa/admpress.nsf/a8f952395381d3968525701c005e65b5/113b0c0647fee41585257210006474f1!OpenDocument |last=Jones |first=Ernesta |publisher=U.S. EPA |accessdate=2007-09-18 |archive-date=2007-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070212022429/http://yosemite.epa.gov/opa/admpress.nsf/a8f952395381d3968525701c005e65b5/113b0c0647fee41585257210006474f1!OpenDocument |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.pcmag.com/article2/0,1759,2097558,00.asp |title=How Important Will New Energy Star Be for PC Makers? |last=Gardiner |first=Bryan |date=2007-02-22 |publisher=PC Magazine |accessdate=2007-09-18 |archive-date=2008-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080625103540/http://www.pcmag.com/article2/0,1759,2097558,00.asp |url-status=dead }}</ref> ಉಪಕರಣವೊಂದರ ಅಗತ್ಯವು ಇನ್ನೆಂದೂ ಕಂಡುಬರದಿದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅದರ ತಯಾರಕನ ಮೇಲೆ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಯುತ್ನಗಳು ಹೊರಿಸುತ್ತವೆ; ಇದನ್ನು [[ತಯಾರಕನ ವಿಸ್ತರಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ]] ಮಾದರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪಾಯಕರ ವಸ್ತುಗಳ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ 2002/95/EC ಎಂಬ ([[ಅಪಾಯಕರ ವಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ಬಂಧದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂಚನೆ]]), ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉಪಕರಣದ ಮೇಲಿನ 2002/96/EC ([[ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉಪಕರಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂಚನೆ]]) ಎಂಬ [[ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂಚನೆಗಳ ಅನುಸಾರ, 2006ರ ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಪಾಲಿಬ್ರೋಮಿನೇಟೆಡ್‌ ಬೈಫೀನೈಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪಾಲಿಬ್ರೋಮಿನೇಟೆಡ್‌ ಡೈಫೀನೈಲ್‌ ಈಥರ್‌‌ಗಳಂಥ]] [[ಭಾರದ ಲೋಹಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಜ್ವಾಲೆಯ ವಿಲಂಬಕ]]ಗಳ ಬದಲಿ ಬಳಕೆಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಉಪಕರಣದ ಕಲೆ ಹಾಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಯಾರಕರ ಮೇಲೆ ಸದರಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂಚನೆಗಳು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿದವು.<ref>{{Cite web |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2003:037:0024:0038:EN:PDF |title= DIRECTIVE 2002/96/EC OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL |date=2003-01-27 |publisher=Official Journal of the European Union |accessdate=2009-10-21 }}</ref> ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬಳಕೆದಾರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ 26 US ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸಂಸ್ಥಾನ-ವ್ಯಾಪಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.e-takeback.org/docs%20open/Toolkit_Legislators/state%20legislation/state_leg_main.htm |title=State Legislation on E-Waste |date=2008-03-20 |publisher=Electronics Take Back Coalition |accessdate=2008-03-08 |archive-date=2009-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090306222713/http://www.e-takeback.org/docs%20open/Toolkit_Legislators/state%20legislation/state_leg_main.htm |url-status=dead }}</ref> ಸದರಿ ಶಾಸನಗಳು, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು "ಮುಂಗಡ ಪುನರ್ವಶದ ಶುಲ್ಕ"ವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಒಬ್ಬನ ಬಳಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಉಪಕರಣವನ್ನು ವಾಪಸು ಮಾಡುವಂತೆ ತಯಾರಕರು ಕೇಳುವುದನ್ನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿಸಿವೆ. === ಉದ್ಯಮ === * [[ಹವಾಮಾನ ಉಳಿಸುವವರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ‌]] (ಕ್ಲೈಮೇಟ್‌ ಸೇವರ್ಸ್‌‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್-CSCI) ಎಂಬುದು ಸಕ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ PCಗಳ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಶಕ್ತಿ‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.<ref name="CSCI_pressrel_launch">{{Cite press release |url=http://www.climatesaverscomputing.org/program/press.html |title=Intel and Google Join with Dell, EDS, EPA, HP, IBM, Lenovo, Microsoft, PG&E, World Wildlife Fund and Others to Launch Climate Savers Computing Initiative |publisher=Business Wire |date=2007-06-12 |accessdate=2007-12-11 |archive-date=2008-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080214140754/http://www.climatesaverscomputing.org/program/press.html |url-status=dead }}</ref> ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ಹಸಿರು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಂದು ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆಯ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು, ಹಾಗೂ PC ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು CSCI ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 2007-06-12ರಂದು ಇದು ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. 1999ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[ವಿಶ್ವ ವನ್ಯಜೀವಿ ನಿಧಿ]]ಯ ಹವಾಮಾನ ಉಳಿಸುವವರ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಿಂದ ಇದರ ಹೆಸರು ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.climatesaverscomputing.org/program/index.html |title=What exactly is the Climate Savers Computing Initiative? |publisher=Climate Savers Computing Initiative |year=2007 |accessdate=2007-12-11 |archive-date=2007-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071215151042/http://www.climatesaverscomputing.org/program/index.html |url-status=dead }}</ref> WWF ಕೂಡಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ಉಪಕ್ರಮದ ಒಂದು ಸದಸ್ಯನಾಗಿದೆ.<ref name="CSCI_pressrel_launch" /> * "ಹಸಿರು" ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯ ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲೆಂದು, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪರಿಸರೀಯ ನಿರ್ಧಾರಣೆಯ ಸಾಧನವನ್ನು (ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್‌ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಟೂಲ್‌-EPEAT) ಹಸಿರು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಪರಿಷತ್ತು (ಗ್ರೀನ್‌ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪನ್ನವೊಂದರ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಥನೀಯತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ 28 ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಈ ಪರಿಷತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 2007-01-24ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್‌ W. ಬುಷ್‌]] ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಆದೇಶ 13423ವನ್ನು ಜಾರಿಮಾಡಿದ್ದು, ಇದರ ಅನುಸಾರ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಒಕ್ಕೂಟ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಾಗ EPEATಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite press release |url=http://www.epeat.net/Docs/Bush%20Requires%20EPEAT%20(1-24-07).pdf |title=President Bush Requires Federal Agencies to Buy EPEAT Registered Green Electronic Products |publisher=Green Electronics Council |date=2007-01-24 |accessdate=2007-09-20 |format=PDF |archive-date=2007-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010153156/http://www.epeat.net/Docs/Bush%20Requires%20EPEAT%20(1-24-07).pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite press release |url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2007/01/20070124-2.html |title=Executive Order: Strengthening Federal Environmental, Energy, and Transportation Management |publisher=The White House: Office of the Press Secretary |date=2007-01-24 |accessdate=2007-09-20}}</ref> * [[ದಿ ಗ್ರೀನ್‌ ಗ್ರಿಡ್‌]] ಎಂಬುದು ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದ್ದು, ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಹಾರದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಗತಿಯೆಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ 2007ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆ ಕಂಪನಿಗಳೆಂದರೆ: [[AMD]], [[APC]], [[ಡೆಲ್‌]], [[HP]], [[IBM]], [[ಇಂಟೆಲ್‌]], [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌]], [[ರ್ಯಾಕಬಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌]], [[ಸ್ಪ್ರೇಕೂಲ್‌]], [[ಸನ್‌ ಮೈಕ್ರೋಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[VMವೇರ್‌‌]]. ಆಂತ್ಯಿಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರೀ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ದಿ ಗ್ರೀನ್‌ ಗ್ರಿಡ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ಇದುವರೆಗೂ ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವೆಲ್ಲವೂ ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿವೆ. * ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವದ ([[ದೊಡ್ಡವೈಫಲ್ಯಗಳು]]/[[ವ್ಯಾಟ್‌‌]]) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ [[ಗ್ರೀನ್‌500]] ಪಟ್ಟಿಯು ಸೂಪರ್‌‌ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ತನ್ಮೂಲಕ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಇದು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ. * [[ಗ್ರೀನ್‌ ಕಮ್‌ ಚಾಲೆಂಜ್‌]] ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಂವಹನೆಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ (ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ-ICT) ಶಕ್ತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಪರಿಪಾಠಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅದು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಪ್‌‌‌]]ನ 33ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಾರರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಗ್ರೀನ್‌ ಕಮ್‌ ಚಾಲೆಂಜ್‌ ಸಂಘಟನೆಯು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು; ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಪ್‌ ದೋಣಿ ಎಂಬ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಪರಮಾವಧಿಯ ಶಕ್ತಿಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಉತ್ತೇಜಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಸಂಶೋಧಕರು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಪ್‌‌‌ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. == ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ಗೆ ಇರುವ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗಗಳು == ''ಹಾರ್ನೆಸಿಂಗ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ IT: ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸಸ್‌'' ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್‌ ಮುರುಗೇಶನ್‌ ಎಂಬಾತ ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ: "ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರವು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳು, ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪ-ಯಂತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ ದರ್ಶಕ ಘಟಕಗಳು, ಮುದ್ರಕಗಳು, ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಧನಗಳು, ಮತ್ತು ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸಂವಹನೆಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಿಕೆ, ತಯಾರಿಸುವಿಕೆ, ಬಳಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಯುಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಕನಿಷ್ಠತಮವಾದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರದಂತೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪರಿಪಾಠವಾಗಿದೆ."<ref name="San Murugesan 2008, pp 24-33" /> ತಾನು ನಂಬಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಪಥಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸುವ ಮುರುಗೇಶನ್‌, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯ ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಇವುಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅವಲೋಕಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:<ref name="San Murugesan 2008, pp 24-33" /> ಹಸಿರು ಬಳಕೆ, ಹಸಿರು ವಿಲೇವಾರಿ, ಹಸಿರು ವಿನ್ಯಾಸ, ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ತಯಾರಿಸುವಿಕೆ. ಜನರು, ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಒಂದು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಆಧುನಿಕ [[IT]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಒಂದು ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ ಉಪಕ್ರಮವು ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆಂತ್ಯಿಕ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂತೃಪ್ತಿ, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮರು-ರಚಿಸುವಿಕೆ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಸರಣೆ, ಹಾಗೂ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಫಲ (ರಿಟರ್ನ್‌ ಆನ್‌ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌-ROI)<ref>{{Cite web |url=http://www.interxion.com/Latest-Press-Releases/video/2010/the-future-of-pue-and-energy-efficiency/ |title=“ದಿ ಫ್ಯೂಚರ್‌ ಆಫ್‌ PUE ಅಂಡ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಎಫಿಷಿಯೆನ್ಸಿ” |access-date=2010-06-24 |archive-date=2010-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100624053706/http://www.interxion.com/Latest-Press-Releases/video/2010/the-future-of-pue-and-energy-efficiency/ |url-status=dead }}</ref> ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸಲು ಒಂದು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸಹ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವಕ್ಕೆ ಪರಿಗಣನಾರ್ಹ ಹಣಕಾಸಿನ ಪ್ರೇರಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ; "ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಧನಗಳ ಪೈಕಿ ಸರಳ, ಸಾದಾ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನವು ಈಗಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ."<ref>{{cite web |url =http://www.deloitte.co.uk/TMTPredictions/technology/Green-and-lean-it-data-centre-efficiency.cfm |title =The common sense of lean and green IT |work =Deloitte Technology Predictions |access-date =2010-06-24 |archive-date =2010-07-06 |archive-url =https://web.archive.org/web/20100706131340/http://www.deloitte.co.uk/TMTPredictions/technology/Green-and-lean-it-data-centre-efficiency.cfm |url-status =dead }}</ref> ===ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಾಳಿಕೆ=== [[ಗಾರ್ಟ್‌ನರ್‌‌]] ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, PCಯೊಂದರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪೈಕಿ, PC ತಯಾರಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು 70%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>ಇನ್ಫೋವರ್ಲ್ಡ್‌‌ ಜುಲೈ 06, 2009; http://www.infoworld‌.com/d/green-it/used-pc-strategy-passes-toxic-buck-300?_kip_ipx=1053322433-1267784052&amp;_pxn=0</ref>. ಆದ್ದರಿಂದ, ಉಪಕರಣದ ಬಾಳಿಕೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಲಂಬಿಸುವುದು ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ಗೆ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ನೀಡಲ್ಪಡುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. "ಉತ್ತಮಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳಿಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಉತ್ಪನ್ನ ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನೋಡಬೇಕಿರುವುದು ಅಗತ್ಯ" ಎಂದು ಗಾರ್ಟ್‌ನರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡ‌ಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref>ಸೈಮನ್‌ ಮಿಂಗೇ, ಗಾರ್ಟ್‌ನರ್‌‌: 10 ಕೀ ಎಲಿಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎ 'ಗ್ರೀನ್‌ IT' ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿ; www.onsitelasermedic.com/pdf/10_key_elements_greenIT.pdf.</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಒಂದು ಹೊಸ [[RAM]] ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಒಂದು ಹೊಸ PCಯ ತಯಾರಿಸುವಿಕೆಯು ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ತಾದ [[ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು]] ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ; ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರನು ಒಂದು ಹೊಸ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸದರಿ RAM ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} === ದಶಕ ಲೆಕ್ಕಪದ್ಧತಿಯ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವ === ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ದಶಕ ಲೆಕ್ಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವವು ಒಂದು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವದ ಅನೇಕ ರಾಜಿ-ವಿನಿಮಯಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅತೀವವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಯಂತ್ರಾಂಶದ ವೆಚ್ಚವು ತಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳ ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವವು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ. [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ವಿಸ್ನರ್‌-ಗ್ರಾಸ್‌ ಎಂಬಾತ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸರಾಸರಿ ಗೂಗಲ್‌ ಶೋಧವು 7 ಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ್ನು (CO₂) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.foxnews.com/story/0,2933,479127,00.html |title = Research reveals environmental impact of Google searches. |accessdate = 2009-01-15 |archive-date = 2009-01-12 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090112195017/http://www.foxnews.com/story/0,2933,479127,00.html |url-status = dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಕುರಿತು ಗೂಗಲ್‌ ಆಕ್ಷೇಪವೆತ್ತಿದ್ದು, ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗೂಗಲ್‌ ಶೋಧವು ಕೇವಲ 0.2 ಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು CO₂ನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web | url=http://googleblog.blogspot.com/2009/01/powering-google-search.html | title=Powering a Google search | accessdate=2009-10-01 | work=Official Google Blog | publisher=Google }}</ref> === ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹಂಚಿಕೆ === ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯು ಕಡಿಮೆ ದುಬಾರಿಯಿರುವ ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲೂ ಸಹ ದಶಕ ಲೆಕ್ಕಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. MIT, ಕಾರ್ನೆಗಿ ಮೆಲನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಾಗೂ ಅಕಮಾಯ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಸಂಶೋಧಕರು, ಅತ್ಯಂತ ಅಗ್ಗದ ಶಕ್ತಿವೆಚ್ಚಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಚಾರದ ಯಶಸ್ವೀ ಮಾರ್ಗನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮಾಡುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ದಶಕ ಲೆಕ್ಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಅವುಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ದಶಕ ಲೆಕ್ಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತಂದಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು 40 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ಉಳಿತಾಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಮುನ್ನಂದಾಜು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈ ವಿಧಾನವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಇದು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಸರೀಯವಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಪಟುವಾಗಿರುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಲು ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬಿಸಿಯಾದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಚಾರದ ಮಾರ್ಗ-ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲೂ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಒಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳು ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |last= Reardon |first= Marguerite |title= Energy-aware Internet routing coming soon |url= http://news.cnet.com/8301-11128_3-10312408-54.html |date= August 18, 2009 |accessdate= August 19, 2009 |archive-date= ಜೂನ್ 17, 2011 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110617075237/http://news.cnet.com/8301-11128_3-10312408-54.html |url-status= dead }}</ref> === ವಾಸ್ತವಾಭಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಿಕೆ === {{No footnotes|section|date=August 2008}} ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ವಾಸ್ತವಾಭಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಿಕೆ ಎಂಬುದು, ಭೌತಿಕ ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಒಂದು ಜೋಡಿಯ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂಥ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪೃಥಕ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. 1960ರ ದಶಕದ IBM [[ಮೇನ್‌ಫ್ರೇಂ]] ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತಾದರೂ, [[x86]]ಗೆ-ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇವಲ 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ವಾಸ್ತವಾಭಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಿಕೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ, ಓರ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಾಹಕನು ಒಂದು ಏಕ, ಶಕ್ತಿಯುತ ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಭೌತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೂಲ ಯಂತ್ರಾಂಶದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಹಾಕಲ್ಪಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಹಾಗೂ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಬಳಕೆಯು ತಗ್ಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಗೆ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಹಲವಾರು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲದ ಯೋಜನೆಗಳು ಈಗ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. [[ಇಂಟೆಲ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್]] ಮತ್ತು [[AMD]] ಕಂಪನಿಗಳು ವಾಸ್ತವಾಭಾಸವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು CPU ಉತ್ಪನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಗಳೊಳಗಿನ x86 [[ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್‌ ಸೆಟ್‌‌]]ಗೆ ಸ್ವಂತಸ್ವಾಮ್ಯದ [[ವಾಸ್ತವಾಭಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಿಕೆಯ ವರ್ಧನೆಗಳನ್ನೂ]] ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ. === ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು === ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ, ಒಂದು ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಸ್ಥ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲಾ ವಾಸ್ತವಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯೂ ಸರ್ವರ್ ಮೇಲೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದಾದರೂ, ಆಂತ್ಯಿಕ ಬಳಕೆದಾರನು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯಕೇಂದ್ರದ ಶಕ್ತಿಯ 1/8 ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಥಿನ್‌ ಕ್ಲೈಂಟ್ಸ್‌‌‌ನೊಂದಿಗೆ ಇವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹಾಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುಸಿತವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=May 2010}} ವಾಸ್ತವಾಭಾಸದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಥಿನ್‌ ಕ್ಲೈಂಟ್ಸ್‌‌ ಜೊತೆಗಿನ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಸೇವೆಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳವು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಸರ್ವರ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಂಡೋಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಸೇವೆಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಲೈನಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಲೈನಕ್ಸ್‌ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಸರ್ವರ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌‌]] (LTSP) ಇವು ಸೇರಿವೆ. === ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆ === {{No footnotes|section|date=August 2008}} [[ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್‌ ಕಾನ್ಫಿಗರೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪವರ್‌ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌]] (ACPI) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಉದ್ಯಮ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದು ತನ್ನ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಯಂತ್ರಾಂಶದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌-ಉಳಿತಾಯದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯ ನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಗಳ ನಂತರ, [[ದರ್ಶಕ ಘಟಕಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌‌‌]]ಗಳಂಥ ಘಟಕ ಭಾಗಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಇದು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಘಟಕ ಭಾಗಗಳು ([[CPU]] ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ RAMನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದು [[ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿರಲು]] ಇಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ACPI ಎಂಬುದು [[ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್‌ ಪವರ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇಂಟೆಲ್‌-ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಒಂದು ಮುಂಚಿನ ಮಾನದಂಡದ ತರುವಾಯ ಬಂದ ಒಂದು ಮಾನದಂಡವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ನ [[BIOS]] ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=May 2008}} ಕೆಲವೊಂದು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳು CPUಗೆ ಪೂರೈಕೆಯಾದ ವೋಲ್ಟೇಜುಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಸರಿಹೊಂದಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಇದು ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಖ ಹಾಗೂ ಬಳಕೆಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಈ ಎರಡನ್ನೂ ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ [[ಅಂಡರ್‌ವೋಲ್ಟಿಂಗ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದ ಹೊರೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಕೆಲವೊಂದು CPUಗಳು ಸಂಸ್ಕಾರಕವನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅಂಡರ್‌ವೋಲ್ಟ್‌ ಮಾಡಬಲ್ಲವು; ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇಂಟೆಲ್‌ ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ "[[ಸ್ಪೀಡ್‌ಸ್ಟೆಪ್‌]]" ಎಂದು ಕರೆದರೆ, "[[ಪವರ್‌ನೌ!]]"/"[[ಕೂಲ್‌'ಎನ್‌'ಕ್ವಯೆಟ್‌]]" ಎಂಬುದಾಗಿ AMD ಚಿಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, [[ಲಾಂಗ್‌ಹಲ್‌]] ಎಂಬುದಾಗಿ [[VIA]] CPUಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು [[ಲಾಂಗ್‌ರನ್‌]] ಎಂಬುದಾಗಿ [[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮೆಟಾ]] ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==== ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆಂಬಲ ==== ಪ್ರಭಾವಿ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌, ವಿಂಡೋಸ್‌ 95 ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಸೀಮಿತವಾದ [[PC ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣಾ]] ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms810046.aspx |title=Windows 95 Power Management}}</ref> ಪರ್ಯಾಯವಾದ (ಸಸ್ಪೆಂಡ್‌-ಟು-RAM) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಸ್ಥಿತಿಯ ಒಂದು ದರ್ಶಕ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ್ನು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಂಡೋಸ್‌ನ ಮುಂದುವರಿದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳು ACPI ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವಿಕೆ (ಸಸ್ಪೆಂಡ್‌-ಟು-ಡಿಸ್ಕ್‌) ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಮಾಡಿದವು. ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವಿಂಡೋಸ್‌ 2000 ಮೊದಲ NT ಆಧರಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಡ್ರೈವರ್‌‌ ಮಾದರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುವುದನ್ನು ಇದು ಬಯಸಿತು. [[ಗ್ರೂಪ್‌ ಪಾಲಿಸಿ]] ಎಂಬ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಸಹ ವಿಂಡೋಸ್‌ 2000 ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಬಹುತೇಕ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಸ್ಥವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಆ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದು ಏಕೆ ಹೀಗಾಯಿತೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿ-ಬಳಕೆದಾರನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ-ಯಂತ್ರದ ಬೈನರಿ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿ ಮೌಲ್ಯಗಳ<ref>{{cite web |url=http://www.liv.ac.uk/csd/greenit/powerdown |title=Windows power-saving options are, bizarrely, stored in HKEY_CURRENT_USER |access-date=2010-06-24 |archive-date=2010-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101127034201/http://www.liv.ac.uk/csd/greenit/powerdown/ |url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ಸಂಪರ್ಕಿತ ಜೋಡಿಯ ಮೇಲೆ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಜ್ಜಿಕೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವು ಭರವಸೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿತ್ತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಜ್ಜಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದಂತಾಯಿತು. ವಿಂಡೋಸ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಪಾಲಿಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದಿದ್ದ ಈ ವಿಧಾನವು, ವಿಂಡೋಸ್‌ XPಯಲ್ಲಿ ಪುನರವರ್ತಿತವಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಕೈಗೊಂಡ ಈ ವಿನ್ಯಾಸದ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರಣಗಳು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದು ಅತೀವ ಟೀಕೆಗೆ<ref>{{cite web |url=http://www.treehugger.com/files/2006/11/how_windows_xp.php |title=How Windows XP Wasted $25 Billion of Energy |date=2006-11-21 |accessdate=2005-11-21 |archive-date=2006-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061127051214/http://www.treehugger.com/files/2006/11/how_windows_xp.php |url-status=dead }}</ref> ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ವಿಂಡೋಸ್‌ ವಿಸ್ಟಾದಲ್ಲಿ <ref>{{cite web |url=http://download.microsoft.com/download/5/b/9/5b97017b-e28a-4bae-ba48-174cf47d23cd/CPA075_WH06.ppt |title=Windows Vista Power Management Changes}}</ref> ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು; ಗ್ರೂಪ್‌ ಪಾಲಿಸಿಯಿಂದ ಮೂಲಭೂತ ರಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸವು ನಡೆಯುವಂತೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡಲು ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಅದು ಮಾಡಿತು. ಒಂದು ಏಕ, ಪ್ರತಿ-ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗೆ ಈ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಂಬಲವು ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿದೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವಿಂಡೋಸ್‌ 7 ಆವೃತ್ತಿಯು ಈ ಪರಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆಯಾದರೂ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾಲಮಾಪಕ, ಸಂಸ್ಕಾರಕ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣೆ<ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/whdc/system/pnppwr/powermgmt/ProcPowerMgmtWin7.mspx |title=Windows 7 Processor Power Management}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/whdc/system/pnppwr/powermgmt/TimerCoal.mspx |title=Windows 7 Timer Coalescing}}</ref>, ಹಾಗೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಟ್ಟಿಯ ಉಜ್ಜ್ವಲತೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ವಿಂಡೋಸ್‌ 7 ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಯು ಬಳಕೆದಾರನ ಅನುಭವದಲ್ಲಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪೂರ್ವನಿಶ್ಚಿತ ಉನ್ನತ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲಾಗಿದೆ‌. ವಿಂಡೋಸ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿದ ತಂತ್ರಾಂಶ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಾರ್ಥ ಅಥವಾ ತೃತೀಯ [[PC ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ನಿರ್ವಹಣಾ]] ತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸ್ವರೂಪದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು [[ಆಕ್ಟಿವ್‌ ಡೈರೆಕ್ಟ್ರಿ]] ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ-ಬಳಕೆದಾರ/ಪ್ರತಿ-ಯಂತ್ರ ಸಜ್ಜಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಬಹು ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಯೋಜನೆಗಳು, ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಯೋಜನೆಗಳು, ಜಡತ್ವ-ನಿರೋಧಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಔದ್ಯಮಿಕ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಬಳಕೆ ವರದಿಗಾರಿಕೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ನಿಜಾವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು, [[ಬರ್ಕ್‌ಲಿಯ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ವು ನಿಸ್ತಂತು ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಮಾಪಕಗಳೊಂದಿಗಿನ ಆಟೋ ಷಟ್‌ಡೌನ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಪಕ್ರಮವೊಂದನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದೆ.<ref name="Green Soda">{{cite web |url=http://greensoda.cs.berkeley.edu/wiki/index.php/Desktop |title=Green Soda |access-date=2010-06-24 |archive-date=2010-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100701164453/http://greensoda.cs.berkeley.edu/wiki/index.php/Desktop |url-status=dead }}</ref> ==== ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪೂರೈಕೆ ==== ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಪೂರೈಕೆಗಳು]] (PSUಗಳು) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 70–75%ನಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಪಟುಗಳಾಗಿದ್ದು<ref>{{cite web |url=http://www.tomshardware.com/2005/02/28/strong_showing/page38.html |title=Strong Showing: High-Performance Power Supply Units |last=Schuhmann |first=Daniel |date=2005-02-28 |accessdate=2007-09-18 |publisher=Tom's Hardware |archive-date=2012-12-16 |archive-url=https://archive.is/20121216144500/http://www.tomshardware.com/2005/02/28/strong_showing/page38.html |url-status=dead }}</ref>, ಉಳಿದಿರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಖವಾಗಿ ಚೆದುರಿಸುತ್ತವೆ. [[80 PLUS]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಉದ್ಯಮದ ಉಪಕ್ರಮವು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 80%ನಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಪಟುವಾಗಿರುವ PSUಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ, ಅದೇ ಸ್ವರೂಪದ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹಳೆಯ, ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಯಪಟು PSUಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಮಾದರಿಗಳು ನಿರುದ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬರುವ ಬದಲಿ ಬಳಕೆಗಳಾಗಿವೆ.<ref>[[80 PLUS]]</ref> 2007ರ ಜುಲೈ 20ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟಾರ್‌ 4.0-ಪ್ರಮಾಣಿತ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ PSUಗಳು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 80%ನಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಪಟುವಾಗಿರುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.energystar.gov/index.cfm?c=computers.pr_crit_computers |title=Computer Key Product Criteria |publisher=Energy Star |accessdate=2007-09-17 |date=2007-07-20}}</ref> ==== ಶೇಖರಣೆ ==== ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಸ್ವರೂಪ ಅಂಶದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 2.5 ಇಂಚಿನ) [[ಹಾರ್ಡ್‌ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳು]], ಭೌತಿಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಅನೇಕವೇಳೆ ಪ್ರತಿ ಗಿಗಾಬೈಟ್‌ಗೆ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web|title=IS the Silent PC Future 2.5-inches wide?|url=http://www.silentpcreview.com/article145-page1.html|accessdate=2008-08-02|author=Mike Chin|date=8 March 2004|archive-date=2008-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20080720000101/http://www.silentpcreview.com/article145-page1.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.silentpcreview.com/article29-page2.html|title=Recommended Hard Drives|accessdate=2008-08-02|author=Mike Chin|date=2002-09-18|archive-date=2008-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080905085853/http://www.silentpcreview.com/article29-page2.html|url-status=dead}}</ref> ಹಾರ್ಡ್‌ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ [[ಘನ-ಸ್ಥಿತಿಯ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳು]] ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಸ್ಮೃತಿ ಅಥವಾ [[DRAM]]ನಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಚಲಿಸುವ ಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಕಡಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಆಧರಿತ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಂದಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು.<ref>[http://techreport.com/articles.x/10334/13 ಸೂಪರ್‌ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್‌'ಸ್‌ 2.5" IDE ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ - ದಿ ಟೆಕ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ - ಪುಟ 13]</ref><ref>[http://www.tomshardware.com/reviews/conventional-hard-drive-obsoletism,1324-5.html ಪವರ್‌ ಕನ್ಸಂಪ್ಷನ್‌ - ಟಾಮ್‌'ಸ್‌ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌: ಕನ್ವೆನ್ಷನಲ್‌ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ ಆಬ್ಸಲೆಟಿಸಮ್‌? ][http://www.tomshardware.com/reviews/conventional-hard-drive-obsoletism,1324-5.html ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್‌'ಸ್‌ 32 GB ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ ಪ್ರವ್ಯೂಡ್‌]</ref> ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿದರ್ಶನದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಘನ-ಸ್ಥಿತಿಯ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಧನಗಳ ತಯಾರಕನಾದ [[ಫ್ಯೂಷನ್‌-ಅಯೋ]] ಕಂಪನಿಯು, [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌]] ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಇಂಗಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು 80%ನಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ರೈಡ್‌ 0ನಲ್ಲಿ ಬಹು ಹಾರ್ಡ್‌ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಲ್ಲ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಆಚೆಗಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೇಗಗಳನ್ನು ಅದು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.fusionio.com/PDFs/myspace%E2%80%8C-case-study.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-24 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305120211/http://www.fusionio.com/PDFs/myspace%E2%80%8C-case-study.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.forbes.com/feeds/businesswire/2009/10/13/businesswire130131961.html ]{{Dead link|date=May 2010}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಹಲವಾರು ಅತೀವ-ಹೊರೆಯ ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ತಮ್ಮ ಹಲವಾರು ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಯಮ್ಮಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ಇಂಗಾಲ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಮತ್ತಷ್ಟು ತಗ್ಗಿದಂತಾಯಿತು. ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿದಂತೆ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶೇಖರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ತೋರಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಹಾಗೂ ಉಳಿಸಿಟ್ಟ ದತ್ತಾಂಶವೂ ಸೇರಿದ್ದು, ಇವನ್ನು ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ಟೇಪ್‌ ಅಥವಾ ಇತರ ಆಫ್‌ಲೈನ್‌ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವು ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಶೇಖರಣೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಬೃಹತ್‌ ಶೇಖರಣಾ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಆಗುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.<ref>[http://searchstorage.techtarget.com/news/article/0,289142,sid5_gci1255635,00.html?track=NL-52&amp;ad=592882&amp;asrc=EM_NLN_1637134&amp;uid=6241617 IBM ಚೀಫ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ ಟಾಕ್ಸ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ ಸ್ಟೋರೇಜ್‌], ಸರ್ಚ್‌ಸ್ಟೋರೇಜ್‌ - ಟೆಕ್‌ಟಾರ್ಗೆಟ್‌</ref> ==== ವಿಡಿಯೋ ಕಾರ್ಡ್‌ ==== ಒಂದು ವೇಗದ [[GPU]], ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌<ref>http://www.xbitlabs.com/articless/video/display/power‌‌-noise.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} X-ಬಿಟ್‌ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌: ಫಾಸ್ಟರ್‌, ಕ್ವಯೆಟರ್‌, ಲೋಯರ್‌: ಪವರ್‌ ಕನ್ಸಂಪ್ಷನ್‌ ಅಂಡ್ ನಾಯ್ಸ್‌ ಲೆವೆಲ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಡ್ಸ್‌</ref> ಒಂದರಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಬಳಕೆದಾರನಾಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಪಟು [[ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆ]]ಯ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: * ಯಾವುದೇ ವಿಡಿಯೋ ಕಾರ್ಡ್‌ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ - ಇದು ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟ ಟರ್ಮಿನಲ್‌, ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟ [[ಥಿನ್‌ ಕ್ಲೈಂಟ್‌]], ಅಥವಾ ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆಯು ಅಗತ್ಯವಾದಲ್ಲಿ [[ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ ಹಂಚಿಕೆ]] ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. * ಮದರ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ ವಿಡಿಯೋ ಫಲಿತದ ಬಳಕೆ - ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ 3D ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್‌‌. * ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಾಟ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ ಅಥವಾ [[ಪ್ರತಿ ವ್ಯಾಟ್‌ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ‌‌]]ಯ ಆಧರಿತ ಒಂದು GPU ಆಯ್ಕೆ. ==== ಪ್ರದರ್ಶನ ==== ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆಗಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಒದಗಿಸಲು [[LCD ದರ್ಶಕ ಘಟಕಗಳು]] ಒಂದು [[ತಂಪು-ಕ್ಯಾಥೋಡ್‌ನ ಪ್ರತಿದೀಪಕ ಬಲ್ಬನ್ನು]] ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಹೊಸದಾದ ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆಗಳು ಪ್ರತಿದೀಪಕ ಬಲ್ಬ್‌ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಬೆಳಕು-ಹೊರಸೂಸುವ ಡಯೋಡ್‌‌‌]]ಗಳ (ಲೈಟ್‌-ಎಮಿಟಿಂಗ್‌ ಡಯೋಡ್ಸ್‌-LEDಸ್‌) ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ; ಇವು ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://news.thomasnet.com/fullstory/464080 |title=Cree LED Backlight Solution Lowers Power Consumption of LCD Displays |date=2005-05-23 |accessdate=2007-09-17 |archive-date=2009-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090207075733/http://news.thomasnet.com/fullstory/464080 |url-status=dead }}</ref> === ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವಿಕೆ === ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯ ಉಪಕರಣದ ಮರುಬಳಕೆಯು ಸೀಸ, ಪಾದರಸ, ಮತ್ತು ಆರು ವೇಲೆನ್ಸಿಯುಳ್ಳ ಕ್ರೋಮಿಯಂನಂಥ ಅಪಾಯಕರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು [[ನೆಲಭರ್ತಿ]]ಗಳಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಇರಿಸಬಲ್ಲವು, ಮತ್ತು ಅನ್ಯಥಾ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿ ಬರುವ ಉಪಕರಣವನ್ನೂ ಸಹ ಇದು ಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು ಉಳಿದಂತಾಗುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಿಂತ ಆಚೆಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮರು-ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ದತ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಲಾಭಗಳಿಕೆಯ-ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ<ref>{{Cite web |url=http://earth911.org/blog/2007/04/12/reuse-your-electronics-through-donation-to-schools-charities-and-nonprofit-organizations/ |title=ರೀಯೂಸ್‌ ಯುವರ್‌ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಥ್ರೂ ಡೊನೇಷನ್‌ » ಅರ್ಥ್‌ 911 |access-date=2010-06-24 |archive-date=2008-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503011722/http://earth911.org/blog/2007/04/12/reuse-your-electronics-through-donation-to-schools-charities-and-nonprofit-organizations/ |url-status=dead }}</ref> ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದಾನಮಾಡಲ್ಪಡುವ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅನೇಕ ದತ್ತಿಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕನಿಷ್ಟ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿವೆ.<ref>{{Cite journal |journal=PC Magazine |volume=26 |issue=17 |date=2007-09-04 |title=15 Ways to Reinvent Your PC |last=Delaney |first=John |url=http://www.pcmag.com/article2/0,1895,2170255,00.asp |access-date=2010-06-24 |archive-date=2008-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080502215811/http://www.pcmag.com/article2/0,1895,2170255,00.asp |url-status=dead }}</ref> ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾಗಿ, ಹಳತಾದ ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಡಲು ಹಾಗೂ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಳಿಗೆಗಳು<ref>{{cite web |url=http://investor.staples.com/phoenix.zhtml?c=96244&p=irol-newsArticle&ID=1004542&highlight= |title=Staples Launches Nationwide Computer and Office Technology Recycling Program |date=2007-05-21 |accessdate=2007-09-17 |publisher=Staples, Inc. |archive-date=2016-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160110185538/http://investor.staples.com/phoenix.zhtml?c=96244&p=irol-newsArticle&ID=1004542&highlight= |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://earth911.org/blog/2007/08/15/goodwill-teams-with-electronic-recyclers-to-recycle-ewaste/ |title=Goodwill Teams with Electronic Recyclers to Recycle eWaste |date=2007-08-15 |accessdate=2007-09-17 |publisher=Earth 911 |archive-date=2008-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725070137/http://earth911.org/blog/2007/08/15/goodwill-teams-with-electronic-recyclers-to-recycle-ewaste/ |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ನಗರಸಭೆ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಬಲ್ಲವು. [[ಮುದ್ರಕ ಕಾರ್ಟ್ರಿಜ್‌ಗಳು]], [[ಕಾಗದ]], ಹಾಗೂ [[ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಂಥ]] ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯ ಪೂರೈಕೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>[[ಮರುಭರ್ತಿ ಮಾಡಲಾದ ಇಂಕ್‌ ಕಾರ್ಟ್ರಿಜ್‌ಗಳು‌]], [[ಕಾಗದದ ಮರುಬಳಕೆ]], [[ಬ್ಯಾಟರಿ ಮರುಬಳಕೆ]]</ref> ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವುಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಬರುವ ಒಂದು ಹಿನ್ನಡೆಯೆಂದರೆ, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಿಗೆ]] ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಅಷ್ಟೊಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite journal |title=Green Tech: Reduce, Reuse, That's It |last=Segan |first=Sascha |journal=PC Magazine |url=http://www.pcmag.com/article2/0,2704,2183977,00.asp |volume=26 |issue=19 |pages=56 |date=2007-10-02 |accessdate=2007-11-07 |archive-date=2008-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080325221710/http://www.pcmag.com/article2/0,2704,2183977,00.asp |url-status=dead }}</ref> [[ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ವ್ಯಾಲಿ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್‌ ಕೊಯಲಿಷನ್‌]] ಅಂದಾಜಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ರಾಹಕಬಳಕೆಯ-ನಂತರದ 80%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವು, [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]ದಂಥ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book |title=Garbage Land: On the Secret Trail of Trash |url=https://archive.org/details/garbageland0000unse |last=Royte |first=Elizabeth |pages=[https://archive.org/details/garbageland0000unse/page/169 169]–170 |year=2006 |publisher=Back Bay Books |isbn=0-316-73826-3}}</ref> ಹಳೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಗೋಪ್ಯತಾ ವಿವಾದಾಂಶವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇ-ಮೇಲ್‌ಗಳು, ಸಂಕೇತಪದಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಂಥ ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಳೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಧನಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇಂಥ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಹಾಗೆಯೇ ಮರುವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಕಡತವೊಂದರ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯು ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ನಿಂದ ಕಡತವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾದರೊಂದು ಕಡೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿಡಬೇಕು. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲವೊಂದು ಕಂಪನಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವಕ್ಕೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಅವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿರುವಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mysecurecyberspace.com/articles/features/green-computing-and-privacy-issues.html |title=ಮೈಸೆಕ್ಯೂರ್‌ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ » ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಇಷ್ಯೂಸ್‌ |access-date=2010-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121028214220/http://www.mysecurecyberspace.com/articles/features/green-computing-and-privacy-issues.html |archive-date=2012-10-28 |url-status=dead}}</ref> === ದೂರಸಂಪರ್ಕಗಾರಿಕೆ === [[ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸುವಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ದೂರಹಾಜರಿ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವೇಳೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಾರ ಸಂತೃಪ್ತಿ, ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಅನಿಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ, ಶಾಖ, ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲಾಡಳಿತದ ವೆಚ್ಚಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡ ಲಾಭಾಂಶಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಉಳಿತಾಯಗಳು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ; U.S. ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆಯು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಅಡಿಗೆ 23 ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್‌ ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಯ ಪೈಕಿ ಶಾಖ, ಹವಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ದೀಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 70%ನಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.epa.gov/cleanenergy/documents/sector-meeting/4bi_officebuilding.pdf |format=PDF |title=EPA Office Building Energy Use Profile |date=2007-08-15 |accessdate=2008-03-17 |publisher=EPA |archive-date=2008-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080912052435/http://www.epa.gov/cleanenergy/documents/sector-meeting/4bi_officebuilding.pdf |url-status=dead }}</ref> [[ಹೊಟೇಲು ನಿರ್ವಹಣೆ]]ಯಂಥ ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರತಿ ನೌಕರನಿಗಿರುವ ಚದರ ತುಣುಕನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲಸಗಾರರು ತಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಕಾದಿರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://energypriorities.com/entries/2007/06/what_is_green_it_data_centers.php|title=What Is Green IT?|access-date=2010-06-24|archive-date=2008-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080415091508/http://energypriorities.com/entries/2007/06/what_is_green_it_data_centers.php|url-status=dead}}</ref> ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆ, ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇವೆಯಂಥ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳು, ಈ ಕೌಶಲದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡುತ್ತವೆ. [[ವಾಯ್ಸ್‌ ಓವರ್ IP (VoIP)]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಥರ್‌ನೆಟ್‌ ತಾಮ್ರದ ಹಂಚುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಂತಿಜಾಲ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. VoIP ಮತ್ತು ಫೋನ್‌ ವಿಸ್ತರಣೆ ಗತಿಶೀಲತೆಗಳು ಕೂಡಾ [[ಚಲನಶೀಲ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ]]ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿವೆ. == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ]] * [[ಕನಿಷ್ಠೀಯತೆ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಮಾಡುವಿಕೆ)]] * [[ಪ್ರತಿ ವ್ಯಾಟ್‌‌ಗೆ ಇರುವ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ]] * [[ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್‌‌]] * [[ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಲಕ್ಷಣ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಳಗಿನದು)]] * [[ಥಿನ್‌ ಕ್ಲೈಂಟ್‌]] * [[ದತ್ತಾಂಶದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಕೆ]] * [[ಸಮಯ-ಹಂಚಿಕೆ]] * [[ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌‌ ವಾಸ್ತವಾಭಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಿಕೆ]] * [[ವಿದ್ಯುತ್‌ ಬಳಕೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ]] (ಪವರ್‌ ಯೂಸೇಜ್‌ ಎಫೆಕ್ಟಿವ್‌ನೆಸ್‌-PUE) * [[ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವ]] (ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ ಇನ್‌ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ ಎಫಿಷಿಯೆನ್ಸಿ-DCIE) * [[ಪ್ಲಗ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌]] * [[ಸಕ್ರಿಯ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಅಂಶದ ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆ (ಆಕ್ಟಿವ್‌ ಪವರ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ ಕರೆಕ್ಷನ್‌ ಅಥವಾ ಆಕ್ಟಿವ್‌ PFC)]] * [[USAಯಲ್ಲಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳ ಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{External links|date=April 2010}} * www.greenIT-conferences.org ತಾಣವು ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯ-ಅರಿವಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮತ್ತು ಜಾಲಸ್ಥಾಪನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಗಮನ ಹರಿಸಿರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮಾವೇಶಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. * [http://www.green-conf.org ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌‌ ಸಮಾವೇಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150217234031/http://www.green-conf.org/ |date=2015-02-17 }} ವು (ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌‌-IGCC) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದಾಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರೀಯವಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇದು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ. * [http://www.oecd.org/sti/ict/green-ict OECD ಅನಾಲಿಸಿಸ್‌ ಆನ್‌ ICTಸ್‌, ದಿ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕ್ಲೈಮೇಟ್‌ ಚೇಂಜ್‌]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{DEFAULTSORT:Green Computing}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆಮಾಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮರ್ಥನೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ]] 06ebg3402n10rya1y2hnc47ah7r5zf1 0 24134 1435077 1381567 2026-10-30T17:51:35Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435077 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |box_width |name |image = Watt James von Breda.jpg |image_size = 250px |caption = Portrait of James Watt (1736-1819)<br />by [[Carl Frederik von Breda]] |birth_date = {{birth date|df=yes|1736|1|19}} |birth_place = [[Greenock]], [[Renfrewshire (historic)|Renfrewshire]], [[Scotland]] |death_date = {{Death date and age|1819|8|25|1736|1|19|df=y}}<ref name=deathdate>Although a number of otherwise reputable sources give his date of death as 19 August 1819, all contemporary accounts report him dying on 25 August and being buried on 2 September. The date 19 August originates from the biography ''The Life of James Watt'' (1858, p. 521) by James Patrick Muirhead. It draws its (supposed) legitimation from the fact that Muirhead was a nephew of Watt and therefore should have been a particularly well-informed informant. In the Muirhead papers, however, the 25 August date is mentioned elsewhere. The latter date is also given in contemporary newspaper reports (for example, page 3 of ''[[The Times]]'' of 28 August) as well as by an abstract of and codicil to Watt's last will. (In the pertinent burial register of St. Mary’s Church (Birmingham-Handsworth) Watt's date of death is not mentioned.)</ref> |death_place = [[Handsworth, West Midlands|Handsworth]], [[Birmingham]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] |residence = [[Glasgow]] then [[Handsworth, West Midlands|Handsworth]], [[Great Britain]] |nationality = Scottish |citizenship = [[Kingdom of Great Britain]] |fields = [[Inventor]] and [[Mechanical Engineer]] |workplaces = [[University of Glasgow]]<br />[[Boulton and Watt]] |alma_mater = |doctoral_advisor = |academic_advisors = |doctoral_students = |notable_students = |known_for = [[Steam engine|Improving the steam engine]] |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |influenced = |awards = |religion = [[Church of Scotland]]<ref>{{cite book|last=Carnegie|first=Andrew|title=James Watt|publisher=The Minerva Group, Inc.|pages=215|isbn=0898755786, 9780898755787|url=http://www.jameswatt.info/andrew-carnegie/9-watt-in-old-age.html}}</ref> |signature = James Watt Signature.svg |footnotes = }} '''ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್''', [[ಎಫ್‌ಆರ್ಎಸ್]], [[ಎಫ್ಆರ್ಎಸ್‌‍ಇ]] (೧೯ ಜನವರಿ ೧೭೩೬ - ೨೫ ಆಗಸ್ಷ್ ೧೮೧೯)<ref name="deathdate" /> ಒಬ್ಬ ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಸ್ಕಾಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸಂಶೋಧಕ, ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದವನು. *[[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಸಲಕರಣೆ ತಯಾರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ [[ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು. ಸಮಕಾಲಿನ ಎಂಜಿನ್ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಿಲಿಂಡರ್]] ತಂಪಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಶಾಖ ಪಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯು ನಷ್ಷವಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಡೆನ್ಸರ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನಷ್ಷವಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಬೆಲೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕಂಡು ಕೊಂಡ ವ್ಯಾಟ್ ತನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನು ಹಾಗೂ [[ಅಶ್ವಶಕ್ತಿ]]ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು.<ref>{{cite web|url=http://www.egr.msu.edu/~lira/supp/steam/wattbio.html|title=Biography of James Watt|last=Lira|first=Carl|year=2001|publisher=egr.msu.edu|accessdate=5 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20180224014738/http://www.egr.msu.edu/~lira/supp/steam/wattbio.html|archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2018|url-status=dead}}</ref> *ಶಕ್ತಿಯ [[ಎಸ್‌‌ಐ]] ಸಂಕೇತ(ಘಟಕ) [[ವ್ಯಾಟ್]] ಎಂದು ನಂತರ ವ್ಯಾಟ್ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು. ವ್ಯಾಟ್ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು, ಆದರೆ ೧೭೭೫ರ ವರೆಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಷಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದರಿಂದ [[ಮ್ಯಾತ್ಯು ಬೌಲ್ಟನ್]] ನೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಹಾರದ ಪರಿಣಾಮ [[ಬೌಲ್ಟ್‌‍ನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್]] ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಶ್ರೀಮಂತನಾದನು. ವ್ಯಾಟ್ ತನ್ನ ನಿವೃತ್ತಿ ನಂತರವೂ ಮಹತ್ವವಾದ ತನ್ನ ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು. ೮೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೧೮೧೯ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದನು. == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == *ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ [[ರೆನ್‌ಫ್ರೀವ್‌ಶೈರ್]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಗ್ರೀನೊಕ್]]ನ ಬಂದರು ಮೇಲಿನ [[ಫರ್ತ್ ಆಫ್ ಕ್ಲೈಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೧೯, ೧೭೩೬ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು.<ref name="thurston-growth-steam-engine">{{cite book|last=Thurston| first =Robert Henry|title=A history of the growth of the steam-engine|url=http://books.google.ca/books?id=HguRSvxVtuAC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|series=The International Scientific Series|year=1878|publisher=D. Appleton & Company|location=New York|page=80}}</ref> ಅವನ ತಂದೆ [[ಹಡಗು ತಯಾರಕ]], ಹಡಗಿನ ಮಾಲಿಕ, ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಮತ್ತು <ref name="muuirhead-life-james-watt">{{cite book|url=http://books.google.ca/books?id=aA5VAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|last=Muirhead|first=James Patrick|title=The life of James Watt: with selections from his correspondence|edition=2|year=1859|publisher=John Murray|page=10}}</ref> ನಗರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ. ಇವರ ತಾಯಿ ಅಗ್ನೆಸ್ ಮುಇರ್ಹೆಡ್ ಉನ್ನತ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಧ್ಯಾವಂತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಿಬ್ಬರು [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಗಳು]] ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ [[ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು]].<ref name="klooster-icons">{{cite book|last=Klooster|first=John W.|title=Icons of invention: the makers of the modern world from Gutenberg to Gates|url=http://books.google.ca/books?id=WKuG-VIwID8C&printsec=frontcover#v =onepage&q&f= false |series=Icons of invention|volume=1|year=2009|publisher=ABC-CLIO|isbn=9780313347436|page=30}}</ref> *ವ್ಯಾಟ್‍ನ ತಾತ ಥಾಮಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಗಣಿತದ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾರ್ಟ್ಸ್‌ಬರ್ನ್‌ನ ಬರೊನ್]]ನ [[ಬೈಲಿ]] ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite book|url=http://books.google.ca/books?id=aA5VAAAAMAAJ&printsec=frontcover#v =onepage &q&f=false|last=Muirhead|first=James Patrick|title=The life of James Watt: with selections from his correspondence|edition=2|year=1859|publisher=John Murray|page=4,7}}</ref> ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಬಹುಶಃ [[ಮನೆಪಾಠ]]ವನ್ನು ಆತನ ತಾಯಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು ನಂತರ ಗ್ರೀನೊಕ್ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು.<ref>{{cite book|last=Tann|first=Jennifer|title=Oxford Dictionary of National Biography|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, England|year=2004|chapter=James Watt (1736–1819)}}</ref> [[ಗಣಿತದ]]ಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಇರುವ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು, ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಲ್ಯಾಟೀನ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀಕ್]]ನಲ್ಲಿ ಇವನ ಆಸಕ್ತಿ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡಿತ್ತು. *ಇವನ ೧೮ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ನಿಧನವಾದಳು, ತಂದೆ ಆನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು. [[ಸಲಕರಣ]] ತಯಾರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವರ್ಷ ವ್ಯಾಟ್ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ನಂತರ ಸ್ಕಾಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಮರಳಿದನು. [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ]]ನ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಅವನ ಸ್ವಂತ ಸಲಕರಣೆ ತಯಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು. ಅವನು ಕನಿಷ್ಟ ೭ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಅಪ್ರೆಂಟೀಸ್]] ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಕಾಟ್‌‍ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಗಣಿತದ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದ ಹ್ಯಾಮರ್‌ಮನ್ [[ಗಿಲ್ಡ್]] (ಅಂದರೆ [[ಸುತ್ತಿಗೆ]] ಬಳಸುವ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು) ಅವರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು. *[[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಆಗಮನದಿಂದಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ವ್ಯಾಟ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಆ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪರಿಣಿತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು.<ref>ಮಾರ್ಶಲ್‌(1925) ಅಧ್ಯಾಯ 3</ref> ವ್ಯಾಟ್ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. [[ಮ್ಯಾಕ್‌ಫರ್ಲೆ‌ನ್ ಅಬ್ಸರ್ವೆಟರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೂವರು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಗಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ೧೭೫೮ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಜೊಸೆಫ್ ಬ್ಲಾಕ್]] ಎಂಬ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, [[ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ]], [[ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]ಯು ವ್ಯಾಟ್‍ನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದನು. *ವ್ಯಾಟ್ ೧೭೬೪ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಮಿಲ್ಲರ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ೫ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡವರಾಗುವವರೆಗೂ ಬದುಕಿದ್ದರು. ಅವರೆಂದರೆ: ಜೆಮ್ಸ್ ಜೆಆರ್.(೧೭೬೯–೧೮೪೮)ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೇಟ್(೧೭೬೭–೧೭೯೬). ೧೭೭೨ರಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮನೀಡುವಾಗ ಅವರ ಪತ್ನಿ ನಿಧನಳಾದಳು. ೧೭೭೭ ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ತಯಾರು ಮಾಡುವವನ ಮಗಳಾದ ಅನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೆಗೊರ್ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವಾಹವಾದನು ಮತ್ತು ಅವಳಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದನು, ಅವರೆಂದರೆ: ಗ್ರೆ‍ಗೊರಿ (೧೭೭೭–೧೮೦೩) ಮತ್ತು ಜನೆಟ್ (೧೭೭೯–೧೭೯೪). ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಅನ್ ನಿಧನವಾದಳು. === ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ === *ವ್ಯಾಟ್ ಒಬ್ಬ ಸಮೃದ್ಧ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿರುವ ಸಂಶೋಧಕನಾಗಿದ್ದ. ಆತನೊಬ್ಬ ಕುಶಲ [[ವಿಜ್ಞಾನಿ|ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ]]. ತನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಅವನ ಕೆಲಸದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥ‌‍ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ ವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಗಣ್ಯರಿಂದ ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದನು. ಅವನು [[ಲೂನಾರ್ ಸಮಾಜ]]ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದವನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳಬಯಸುವಂತಹ ಮಾತುಗಾರನಾಗಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಯಾವತ್ತೂ ತನ್ನ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.<ref>ಹಿಲ್ಸ್‌, ಸಂಪುಟ I, ಪುಟಗಳು 42-43</ref> ಅವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಿತವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೂ ಇದ್ದವು. *ವ್ಯಾಟ್ ಒಬ್ಬ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬರೆಯಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದನು. [[ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌‌‍]]ನಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಬೌಲ್ಟನ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿ ವಾರವೂ ಅನೇಕ ಸುದೀರ್ಘ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದನು. ಅವನು ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ರಾಯಲ್ ಸಮಾಜದ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಯಾಕ್ಷನ್ಸ್‌]]ದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ [[ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯ]]ತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಹೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದನು.<ref>{{ Citation| last=Smiles| first=Samuel| title=Lives of Boulton and Watt:A History of the Invention and Introduction of the Steam Engine| publisher=John Murray| place=London| year=1865 | page=286}}</ref> *ಅವನು ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೌಕಾಸಿತನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಬಳಸಲು ಬಯಸುವ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಾನ ಅಥವಾ ಚೈಕಾಸಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ನಿವೃತ್ತಿಯವರೆಗೂ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಚಿಂತೆಗಳು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಅವನ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷಿಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಪದೇ ಪದೇ ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಗುರಿಯಾದನು. === ಉಗಿಯೊಂದಿಗಿನ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು === [[File:SteamEngine_Boulton&Watt_1784.png|thumb|240px| ಬೌಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್‌ನಿಂದ 1774 ಹವಾ ಯಂತ್ರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಚಿತ್ರಣ.]] *ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ವ್ಯಾಟ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ [[ಜಾನ್ ರೊಬಿಸನ್]] ಉಗಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದ ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಯೋಗ ಆರಂಭಿಸಿದ. ವ್ಯಾಟ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರತ ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಇದು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಓದಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. *ಎಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಅಡಗಿದ ಶಾಖ]]ದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಶೋಧಿಸಿದನು. ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಪಡೆದನು. ಅವನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ [[ನ್ಯೂಕಮೆನ್ ಎಂಜಿನ್‌]]ನಿಂದ ಕಲಿತನು, ಆದರೆ ಅದು ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ವ್ಯಾಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದನು. ೧೭೬೩ರಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಿದನು. *ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಪ್ರಯೋಗದ ನಂತರ ಉಗಿಯ ಶಾಖ ಶೇ.80ರಷ್ಷು [[ಸಿಲಿಂಡರ]]ನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತಣ್ಣೀರಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಬೆಯು ಘನೀರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸಿಲಿಂಡರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಹಬೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ [[ಪಿಸ್ಟನ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ಸಂಗ್ರಹಿಸ]]ಲಾಯಿತು. ಅವನು 1765ರಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕೆಲಸದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು. *ಈಗ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಎಂಜಿನ್‌ನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಕೆಲವರು ಬ್ಲಾಕ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. [[ಫಾಲ್‌ಕಿರ್ಕ್‌]]ನ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ [[ಕ್ಯಾರೊನ್ ಐರನ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌]]‍ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಜಾನ್‌ರಿಬುಕ್]] ಅವರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆತಿತು. ಆದರೆ ಪಿಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಂಡರ್‌‌ನ್ನು ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿ ಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. * ಪ್ರತಿದಿನದ [[ಕಬ್ಬಿಣದ]] ಕೆಲಸಮಾಡಲು ಮೆಶಿನಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ [[ಕಬ್ಬಿಣದ ಕುಲುಮೆಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವವ]]ರೇ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದ್ದರಿಂದ ಬಯಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಡೆಯುವ [[ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ]] ಪಡೆಯಲು ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸರಿತೂಗಿಸಲು ವ್ಯಾಟ್ [[ಸರ್ವೇಯರ್]] ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಬಯಸಿದನು ನಂತರ [[ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್]]ಅಗಿ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದನು.<ref>ಹಿಲ್ಸ್‌, ಸಂಪುಟ I, pages 180-293</ref> *ರೋಬಕ್‌ನು ದಿವಾಳಿಯಾದನು, ಮತ್ತು [[ಬಿರ್ಮಿ‍ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್]] ಹತ್ತಿರದ [[ಸೋಹೊ ಫೌಡರಿ]]ಯ ಒಡೆಯ [[ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೌಲ್ಟನ್‌]] ಅವನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ೧೮೦೦ ರ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ೧೭೭೫ ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಲಾಯಿತು.<ref>ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್ಸ್%% ಫೈರ್‌ ಇಂಜಿನ್ಸ್ ಪೆಟೆಂಟ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌‌, ೧೭೭೫(15 ಜಿಯೊ 3 c. 61), ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌]]ನ್ನು ಬಯಸುತಿತ್ತು.</ref> *ಕೊನೆಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೆಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೆಲಸಗಾರರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಷ್ಟವಾದ ದೊಡ್ಡ ಸಿಲಿಂಡರ್‌‌‌‍ನ ಜೊತೆಗೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಜೊಡಿಸಿದ ಪಿಸ್ಟನ್‌ ತಯಾರಿಸುವುದನ್ನು [[ಜಾನ್ ವಿಲ್ಕಿ‌ಸನ್‌]]ನು ನಿವಾರಿಸಿದನು. ಇವನು [[ಬೆರ್ಶ್ಯಾಮ್‌ನ]] [[ರೆಕ್ಸ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್]] ಹತ್ತಿರದ [[ಉತ್ತರದ ವಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಪಿರಂಗಿ ತಯಾರಿಸಲು ನಿಖರವಾಗಿ ತೂತು ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿನು.‌ [[ವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಬೌಲ್ಟನ್]] ರವರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿತ್ತು (ಬೌಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್), ಇವರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ಮುಂದಿನ ಇಪ್ಪತೈದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. === ಮೊದಲ ಎಂಜಿನ್ === *ಕೊನೆಗೂ ೧೭೭೬ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎಂಜಿನ್‌ನ್ನು ಅಳವಡಿ ಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಆರ್ಥಿಕೋಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮೊದಲ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಪಂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು (ರೆಸಿಪ್ರೊಕೆಟಿಂಗ್) ಅಲ್ಲೇ ತಿರುಗಿ ಪಂಪ್‌ನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಕೆಳಗಿನ ಉದ್ದನೇಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಂಜಿನ್‌ಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು, ನಂತರದ ಐದು ವರ್ಷಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ವ್ಯಾಟ್ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾಗಿದ್ದನು. ಬಹುಶಃ [[ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌‍]]ನಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. *ಈ ಮೊದಲ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬೊಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ ತಯಾರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವ್ಯಾಟ್‌‍ನು ಸಲಹಾ ಇಂಜಿನಿಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ರಚಿಸಿದ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೇರೆಯವರಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಎಂಜಿನನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಡಿಸುವುಕೆಯ ಮೆಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ವ್ಯಾಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ನಂತರ ಅವನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಇವುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. *ಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ೫೦ ಅಂಗುಲ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 24 ಅಡಿಗಳ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ತಕ್ಕ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನ್ಯೂಕಾಮೆನ್ ಎಂಜಿನ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ ಉಳಿತಾಯದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂಪನಿಯು ವೇತನವನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. [[File:20070616 Dampfmaschine.jpg|thumb|240px| *೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಂತ್ರವನ್ನು ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಫ್ರೈಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.]] ರುಬ್ಬುವ ಮತ್ತು ನೇಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪಿಸ್ಟನ್‌ನ ರೆಸಿಪ್ರೊಕೆಟಿಂಗ್ ಚಲನೆಯನ್ನು ತಿರುಗುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬೊಲ್ಟನ್‌‌ನು ವ್ಯಾಟ್‌ನನ್ನು ಪ್ರೇರೆಪಿಸಿದ ನಂತರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉಪಯೋಗದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.ಆದಾಗ್ಯೂ [[ನೇರಚಲನೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಉಪಕರಣ]]ದ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ತೋರಿದ ಬದಲಾವಣೆಯು, ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಯಾರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಬೊಲ್ಟನ್‌ರಿಗೆ ಕಷ್ಷವಾಯಿತು. [[ಜೇಮ್ಸ್ ಪಿಕ್ಕರ್‌ಡ್]] ಮತ್ತು ಜೊತೆಗಾರರು ಹೊರಗಿನ ಕಂಡನ್ಸರ್‌ಗೆ ಇಬ್ಬರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯಲು ಹೇಳಿದರು. *ವ್ಯಾಟ್ ಇದನ್ನು ಧೃಡವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿನು ಮತ್ತು 1781ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಸನ್ ಅಂಡ್ ಪ್ಲನೆಟ್ ಗೇರ್ ನಿಂದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ನಂತರದ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ದ್ವಿಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಎಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಗಿಯು ಒಂದು ಪಿಸ್ಟನ್‌ನ ಎರಡು ಕಡೆಯೂ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಉಗಿಯು "ವಿಸ್ತಾರವಾಗುವ"(ಅಂದರೇ ಮೇಲಿನ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಉಗಿಯ ಉತ್ತಮ ಒತ್ತಡ) ಕಾರ್ಯದ ವಿಧಗಳನ್ನು ಅವನು ವಿವರಿಸಿದನು. ಸಂಯುಕ್ತ ಎಂಜಿನ್ ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು. *ಇವುಗಳಿಗೆ ೧೭೮೧ ಮತ್ತು ೧೭೮೨ ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಇತರ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸುಲಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಅಳವಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಘನ ಅಳತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಉಗಿಯ ಇಂಡಿಕೇಟರ್‌ನ ಉಪಯೋಗವೂ ಇವುಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ, ಅವನು ಇದನ್ನು [[ವ್ಯಾಪಾರದ ರಹಸ್ಯ]]ವಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಾಟ್ ಬಹಳ ಗರ್ವದಿಂದ ಹೇಳುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯೆಂದರೆ, ದ್ವಿಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಎಂಜಿನ್‌ಗೆ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದ [[ಸಮತಲ ಚಲನೆ]]ಯು ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ ಕಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಪಂಪ್‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದರ ಕೊನೆಯು [[ವೃತ್ತಕಾರವದ ಬಾಗು]]ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. *ಇದನ್ನು ೧೭೮೪ರಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಿಯಂತ್ರಕ ಕವಾಟವು ಇಂಜಿನ್‌ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು [[ಸೆಂಟ್ರಿಫುಗಲ್ ಗವರ್ನರ್]] 1788<ref>{{cite book|last=Brown|first=Richard|title=Society and Economy in Modern Britain 1700-1850|publisher=Routledge|location=London|year=1991|page=60|isbn=9780203402528}}</ref> ರಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆಯಿತು, ಇದನ್ನು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಡುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಎಂಜಿನ್‌ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷವಾಗಿ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ನ್ಯೂಕಮೆನ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾಸಲಾಯಿತು. *ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಭಿವದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ [[ಬಾಯ್ಲರ್‌ಗಳು]], ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಸೋರುವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಪೋಟಗೊಂಡು ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಇದರಿಂದ ವ್ಯಾಟ್ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದ ಉಗಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಸಿದನು. ೧೭೯೪ ರಲ್ಲಿ [[ಬೊಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್‌]]ರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು, ಮುಂದೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು.<ref>{{ Citation| last=Rolls| first=Erich| title=An Early Experiment in Industrial Organisation: Being a History of the Firm of Boulton & Watt, 1775-1805| publisher=Longman's Green and Co.| place=London| year=1930}}</ref> ೧೮೨೪ರಿಂದ ೧೧೬೪ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ೨೬,೦೦೦ ನಾಮಮಾತ್ರ [[ಅಶ್ವಶಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>ಕಾರ್ನಿಗೆ, ಪುಟ 195</ref> ಬೊಲ್ಟನ್ ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥನೆಂದು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಿದನು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಕೊನೆಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. === ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಿಚಾರಣೆ === *೧೭೮೧ ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬುಲ್ ನೇರವಾದ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬೊಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್‌ಗಾಗಿ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ೧೭೯೨ ರಿಂದ ಅವನ ಸ್ವಂತ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಆದರೆ ಅದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಡೆನ್ಸರ್ ಹೊಂದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿತು. [[ಜಬೆಜ್ ಕರ್ಟೆರ್ ಹರ್ನ್‌ಬ್ಲೋವೆರ್]] ಮತ್ತು [[ಜೊನತನ್ ಹರ್ನ್‌ಬ್ಲೋವೆರ್ ಜೆ‌ಎನ್‌ಆರ್]] ಎಂಬ ಸಹೋದರರು ಸಹ ನೇರ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಬೇರೆಯವರು ಸಹ ನ್ಯೂಕಮೆನ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಂಡೆನ್ಸರ್‌ನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಮಾಲಿಕರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವು ಸಹ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. *ಬೊಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್‌ರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ವೇತನ ನೀಡವುದನ್ನು ತಡೆ ಹಿಡಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಇವರ ಆದಾಯ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ೧೭೯೫ ರಿಂದ ೨೧,೦೦೦ ಪೌಂಡ್ ನಿಂದ ೨೫೦೦ ಪೌಂಡ್ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ವ್ಯಾಟ್ ರಭಸದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಸಿದ್ದನಿದ್ದ.<ref>ಹಿಲ್ಸ್‌,ಸಂಪುಟ 3, ಅಧ್ಯಾಯ 5 ಮತ್ತು 6</ref> ಅವನು ೧೭೯೩ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬುಲ್ ಮೇಲೆ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದ. ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿಯು ವ್ಯಾಟ್‌ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದವು. * ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಂದರೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯ ಕಾಲಾವದಿಯು ಮುಗಿದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ವೇತನ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದವರ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧಾದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ, ವೇತನ ನೀಡುವವರೆಗೂ ರಾಜತ್ವದ ಭರವಸೆಯ ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣ ಕಾಲಾವಧಿಯ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲಿನ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತ, ಆದರೆ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಘಂನೆಗಳಿಂದ ನಿಷೇಧಾದೇಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿವೆ. * ಜೋನತನ್ ಹೊರ್ನ್‌ಬ್ಲೋವರರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು. ಹಾರ್ನ್‌ಬ್ಲೊವರ್ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಬೇಗ ತಂದನು.೧೭೯೯ ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ದೃಢವಾದ ತೀರ್ಪುನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಬೌಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ ಅವರು ಸಾಲದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೇರವಾಗಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಅಥವಾ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳಿಂದಲೇ ಇತ್ಯರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣ ವೆಚ್ಚವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು. === ನಕಲು ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರ === *೧೭೮೦ರ ಹಿಂದೆ ಪತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡುವ ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಲೇಖನಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಒಂದೇ ವಿಧಾನವಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನ ಕಷ್ಷವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದನು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಶಾಯಿಯನ್ನು ಒಂದು ಮೂಲ ಹಳೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಹಳೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ತಿರ್ಮಾನಿಸಿದನು. ಶಾಯಿಯು ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಗೆ ತೆಳುವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಬರಹವು ನಿಕರವಾಗಿ ಮೂಡಿತು.<ref> *ಹಿಲ್ಸ್‌, ಸಂಪುಟ 2, pp 190-211</ref> ೧೭೭೯ ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಶಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ತೆಳುವಾದ ಕಾಗದ ಉಪಾಯದಿಂದ ವಿಶೇಷ ತೆಳು ಕಾಗದವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಒದ್ದೆಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒತ್ತುವುದರ ಮೂಲಕ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವನು ಅತಿ ಬೇಗ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆದನು. * ಬೌಲ್ಟನ್(ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿದಾತ) ಮತ್ತು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಕೀರ್]](ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ವಾಹಣೆಗೆ)ರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಈ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಕಂ ಎಂದು ಕರೆದ. ಬೇರೆಯವರು ದಿನನಿತ್ಯದಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಇದು ಇನ್ನಷ್ಷು ವರ್ಷಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.೧೭೯೪ ರಲ್ಲಿ ಬೌಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ ಅವರ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಅವರ ಪುತ್ರರಿಗೆ ನೀಡಿದರು.<ref>ಹಿಲ್ಸ್‌ ಸಂಪುಟ 3 ಪುಟ 116.</ref> ಇದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೂ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. === ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳು. === *ವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ೧೭೮೬ ರ ನಂತರ ಪ್ಯಾರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗನಿಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನಿಂದ ಕ್ಲೊರಿನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು [[ಬೆರ್ತೊಲ್ಲೆಟ್]] ನಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಎಕ್ವಿಯಸ್ ಸೊಲುಷನ್ಸ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಂದು ಅವನು ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಅವನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದನು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಎದುರಾಳಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ತನ್ನ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರದಬ್ಬಿದನು. ವ್ಯಾಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಈ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅವನು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸುಗಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದನು. *ಉಪ್ಪು, [[ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಮತ್ತು ಸಲ್ಫೂರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಮಿಶ್ರಣವು ಕ್ಲೋರಿನ್‌ನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದನು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದನು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ದುರ್ಬಲವಾದ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಟರ್ಬೈಡ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋರಿನ್‌ನ್ನು ಹರಿಸಿದನು ಇದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಶುಭ್ರಮಾಡುವ ಗುಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋನಲ್ಲಿ ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸ(ಬ್ಲಿಚರ್) ಮಾಡುವ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಿಗೊರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಅವನ ವಿಧಾನವನ್ನು ರಹಸ್ಯ ವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.<ref>ಹಿಲ್ಸ್‌, ಸಂಪುಟ 3, ಅಧ್ಯಾಯ 4</ref> *ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಿಗೊರ್ ಅವನ ಪತ್ನಿ ಅನ್ನೀ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ೧೭೮೮ ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ೧೫೦೦ ಗಜಗಳು ಉದ್ದದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸಿದನು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸಲ್ಫೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೆರ್ಥೊ‌ಲ್ಲೆಟ್ ಕಂಡು ಹಿಡಿದನು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದನು. ಇತರ ಅನೇಕರು ಈ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು, ಈಗಲೂ ಅನೇಕ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗಳು ಇವೆ. * [[ದ್ರವ]] ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸಾಗಾಟದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಅವನ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬೀಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವನು ಈ ಓಟವನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟನು. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ [[ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುವ ಪುಡಿ]] ಯ (ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್ ಹೈಪೊಕ್ಲೊರೈಡ್)ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ [[ಚರ್ಲ್ಸ್ ಟೆನ್ನನ್ಟ್]] ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆದನು. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. === ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು === [[File:James Watt's Workshop.jpg|thumb|upright|ಜೇಮ್ಸ್‌ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ]] 1800ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್ ನಿವೃತ್ತನಾದನು, ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆದ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರನಾದ [[ಬೊಲ್ಟನ್]] ನಿಧನನಾದನು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೊಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಅವರ ಪುತ್ರರಾದ ಜೆಆರ್. ಲಂಗ್‌ಟೈಮ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಇಂಜಿನಿಯರ್ [[ವಿಲಿಯಮ್ ಮುರ್‌ಡೊಚ್]] ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಯಿತು. ಇವರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವು ಸಹ ಬೇಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. [[File:James Watt - Heathfield.jpg|thumb|left|upright|"ಹೀತ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌", ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ವರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮನೆ]]ವ್ಯಾಟ್ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ದೂರದರ್ಶಕ ಯಂತ್ರದಿಂದ ದೂರವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಹೊಸ ವಿಧಾನ, ಎಣ್ಣೆ-ದೀಪದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಉಗಿಯಿಂದ [[ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚಪ್ಪಟೆ ಮಾಡುವುದು]] ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಹ್ಯಾಡ್ಸ್‌ವರ್ಥ್ ಹೀಥ್, ಸ್ಟಫೋರ್ಡ್ಸ್‌ಶೈರ್‌ಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡಿದ್ದ, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಗರ್ರೆಟ್ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಅವನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಎರಡನೇಯ ಪತ್ನಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಗೆ ತೆರಳಿ [[ಚನ್ವರ್ಥಾಲ್]] ನಿಂದ ಒಂದು ಮೈಲಿ ದೂರದ ವೆಲ್ಸ್ ಹತ್ತಿರ ಡೊಲ್ಡೊವ್ಲೊಡ್ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರ ಎಸ್ಟೇಟನ್ನು ಕೊಂಡು ಅವನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದನು. ಅವನು 83ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 25, 1819ರಲ್ಲಿ [[ಬಿರ್ಮಿನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌]]ನ [[ಹ್ಯಾಡ್ಸ್‌ವರ್ಥ್]] ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನೆ "ಹೀಥ್‌ಫೀಲ್ಡ್"ನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದನು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ಅವನು ಸಮಾಧಿಯಾದನು. ವ್ಯಾಟ್ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಾರದ ರೀತಿಯ ಗರ್ರೆ‌‍ಟ್ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು 1853ರ ವರೆಗೂ ಯಾರೂ ಬಳಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಬೀಗ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವ ಜೆ.ಪಿ. ಮುಇರ್‌ಹೆಡ್ ಮೂದಲು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ. ಆ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ದೇವಾಲಯದ ಮಗುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟುತ್ತಿಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತಾಪದಂತೆ ಇದು ಖಾಲಿಯಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಛೇರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 1924ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಬೇಕಾದಾಗ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು [[ವಿಜ್ಞಾನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿ, ಇದನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.makingthemodernworld.org.uk/stories/the_age_of_the_engineer/03.ST.03/?scene=5&tv=true |title=Garret workshop of James Watt |access-date=2025-10-04 |archive-date=2017-04-05 |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20170405150334/http://www.makingthemodernworld.org.uk/stories/the_age_of_the_engineer/03.ST.03/?scene=5&tv=true |url-status=dead }}</ref> ಸುಮಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇದು ಸಂದರ್ಶಕರ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರದ ಸುತ್ತ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಲಾಗದೆ. ಕಾರ್ಯಗಾರ ನಾಶವಾಗದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. == ವಿವಾದ == [[File:Watts First Condenser.jpg|thumb|upright|ಜೇಮ್ಸ್‌ವ್ಯಾಟ್‌ನಿಂದಾದ ನಿಜವಾದ ಕಂಡೆಸ್ನರ್‌.]] ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ವಿವಾದ{{Citation needed|date=June 2010}}ಗಳು ಇವೆ, ವ್ಯಾಟ್ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಒಬ್ಬನೇ ಮೂಲ ಸಂಶೋಧಕನೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಶೋಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಶೋಧನೆಗಳಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಡೆನ್ಸರ್, ಸಮಾನಾಂತರ ಚಲನೆಯ ಸಂಯೋಜನೆ, ಅವನದಲ್ಲದ ಇತರ ಏಕೈಕ ಆರ್ಥಿಕಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವಿವಾದಗಳಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದ ಬೇರೆಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿ ಬಳಕೆ ತಂದು ಪೂರ್ವ ವಿಕ್ರಯಾಧಿಕಾರ ಪಡೆದು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬೇರೆಯವರು ಅಭ್ಯಾಸಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ 1784 ಆಗಸ್ಟ್ 17 ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಬೊಲ್ಟನ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನು: :ಚಕ್ರ ಸಾಗಾಟದ ಇಂಜಿನ್‌ಗೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ ಬಿಡುತ್ತೇನೊ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೆ ಬೇರೆಯವರು ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಸೇವೆಗೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆಯುವುದು ಮನನೋಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ನೌಕರ [[ವಿಲಿಯಮ್ ಮುರ್ಡೊಚ್‌]]ನ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದ ಉಗಿ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ಉಗಿಯ ರಸ್ತೆ ಚಲನ ಪ್ರಯೋಗ ತಡವಾಗಲು ಕೆಲವು{{Who|date=June 2010}} ಚರ್ಚೆಗಳು ನಿಷೇದವನ್ನು ಹೇರಿದ್ದವು. 1784 ರಲ್ಲಿ [[ಸನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪ್ಲನೆಟ್ ಗೇರ್‌‍]]ನ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು 1784 ರಲ್ಲಿ [[ಉಗಿಯ ಚಲನೆ]]ಗೆ ವ್ಯಾಟ್ ಹಕ್ಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಈ ಎರಡೂ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಅವನ ನೌಕರ ವಿಲಿಯಮ್ ಮರ್ಡೊಚ್‌ನಿಂದ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪವು. ಜನವರಿ 5 1782ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್ ಬೊಲ್ಟನ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಸನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪ್ಲನೆಟ್ ಗೇರ್ ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಷ್ಷಕ್ಕೆ ಅವನೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದನೆ. :ನನ್ನ ಹಳೆಯ ಯೋಚನೆಗಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾದ ತಿರುಗುವ ಇಂಜಿನ್ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದವನು ಡಬ್ಲ್ಯು. ಮುರ್ಡೊಕ್ ಮತ್ತು ಐದನೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇದರ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೊಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಬಳಿ ನೌಕರನಾಗಿರುವ ಮುರ್ಡೊಕ್, ತನ್ನ ಜೀವನದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದರೂ, ಯಾವತ್ತೂ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೊಲ್ಟನ್‌ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್‌ ಸನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪ್ಲನೆಟ್ ಗೇರ್‌‍ನ್ನು ಅವರ ತಿರುಗುವ ಇಂಜಿನ್‌ಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡೇ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. == ಪರಂಪರೆ == [[File:James Watt statue at Leeds.jpg|thumb|upright|left|ಲೀಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಟಿಸ್ಕ್ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜೇಮ್ಸ್‌ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಪ್ರತಿಮೆ.]] [[File:James Watt - Statue - Birmingham - 2005-10-13.jpg|thumb|upright|ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚೇಂಬರ್ಲನ್‌‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಮನ್ರೊ ತಯಾರಿಸಿದ ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು]] {{Main|Industrial revolution}} ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್‌ರು ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನ್ಯೂಕಾಮೆನ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾತು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ ರೂಪಿಸುವುದು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ದೃಢವಾಗಿ ಒತ್ತಿಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ಇದು ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ದೂರದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು [[ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ]] ತಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಯಂತ್ರಗಳು, ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಂತಕರು ಕೂಡ ಅದರ ಗುಣ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದರು. ಇದು ಸಂಶೋಧಕರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯಲು ಇದು ನೆಲೆಯಾಯಿತು. ಸುಧಾರಿತ ಬಾಯ್ಲರು(ಕಡಾಯಿ)ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಆಗ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವಿತ್ತು. ಇದು ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿ [[ಆವಿ ದೋಣಿ]] ಮತ್ತು [[ಚಲನೆ]]ಗೆ ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದು ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ನೀರಿನ ಶಕ್ತಿ(ವಿದ್ಯುತ್) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಲಿಲ್ಲ, ವರ್ಷವಿಡೀ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಸಣ್ಣಮನೆಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಹೊರಬಂತು, ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಮಾಣ ವೃದ್ಧಿಸಿತು. ಬಂಡವಾಳ ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಕೆಲಸಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ತಯಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದು ಹೊಸಬಗೆಯ [[ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು]] ಜಲಪಾತದಂತೆ ಹರಿಯಲು ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇವು ಉತ್ತಮ ಯಂತ್ರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ [[ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್]] ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ವ್ಯಾಟ್‌ರ ಬಗ್ಗೆ ಆಂಗ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ [[ಅಲ್ಡೌಸ್ ಹುಕ್ಸ್‌ಲೇ]] (1894–1963) ಟೂ ಹಸ್, ದ 8:17A.M. ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅದೆಂದರೆ;" ಕೆಲವುವಿಚಾರ - ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯದ ರೈಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಸಮಯದಂತೆ, ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ವಿಲಕ್ಷಣ, ವಿಕೇಂದ್ರೀಯವಾದ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಡದೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಲಿಸುವ ರೈಲ್ವೆ ಎಂಜಿನ್ ಆವಿಷ್ಕಾರಿಸುವಾಗ ವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೆಫೆನ್‌ಸನ್ ಕಾಲದ ಒಂದು ಭಾಗದ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರಾಗಿದ್ದರು". == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == {{See also|watt}} *ವ್ಯಾಟ್ [[ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌]]ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದನು. *ಇವನು ಬ್ಯಾಟವಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಮತ್ತು ಎಂಟು ವಿದೇಶಿ ಸಹ ಸದಸ್ಯರ, [[ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ]] ಒಂದರಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ತನ್ನ [[ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆಳ ನಂತರ [[ವ್ಯಾಟ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮತ್ತು 1889ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಘದ ಎರಡನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1960 ರಲ್ಲಿ [[ತೂಕ ಮತ್ತು ಅಳತೆಗಳ ಮೇಲಿನ 11ನೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ]]ಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಘಟಕದ [[ಶಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು, [[ಘಟಕಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದ್ದತಿ]] ಯಲ್ಲಿ(ಎಸ್ಐ) ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. {{SI unit lowercase|James Watt|watt|W}}''''''' ''' == ಸ್ಮಾರಕಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:James Watt Memorial College.jpg|thumb|upright|left|ಗ್ರೀನಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜೇಮ್ಸ್‌ವ್ಯಾಟ್‌ ಮೆಮೊರಿಯಲ್‌ ಕಾಲೆಜು.]] *ಬಿರ್ಮಿ‌‌ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌ ನಗರದ [[ಹ್ಯಾಡ್ಸ್‌ವರ್ಥ್‌ನ ಸೆಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ಚರ್ಚ್]] ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್‌ನನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಚರ್ಚ್‌ನ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಇವನ ಗೋರಿ ಅಂದರೆ ಸಮಾಧಿ ಚರ್ಚ್‌ನ ''ಒಳಗೆ'' ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. [[ಅವನಿಗೆ ಬೊಲ್ಟನ್‌ ಮತ್ತು ಮರ್ಡೊಚ್]] ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿರ್ಮಿ‌‌ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಐದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು [[ಚಮ್‌ಬೆರ್ಲೈನ್ ಚೌಕ]]ದಲ್ಲಿ, ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಹೊರಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಂದ್ರಶಿಲೆಗಳಿಂದ]] ಅವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗೆ ಅವನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ ಇವೆರಡೂ ಬಿರ್ಮಿ‌‌ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌‌ನಲ್ಲಿವೆ. *[[ಬಿರ್ಮಿ‌‌ನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌‌‌‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ವು ಇವನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈಗ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೊಲ್ಟನ್‌ನ [[ಸೊಹೊ ಮನೆ]] ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಇಬ್ಬರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬೋಧನಾಂಗವು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬೋಧನಾಂಗವಾಗಿದ್ದು,(ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು) ಇದು ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಗಗನಯಾನ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ವಿಭಾಗಗಳ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳವಾದ ಗ್ರಿನೊಕ್ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಿನೊಕ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. * ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರು ಪಡೆದುದೆಂದರೆ, 1816 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್‌ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಆರಂಭವಾದ ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಸ್ಮರಣಿಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಇದು ಅವನ ಮಗನಿಂದ ವ್ಯಾಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.(ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇದು [[ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಕಾಲೇಜಾಗಿ]] ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು.) 1974ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಈಗಲೂ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಮನೆಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು [[ಇನ್ವರ್‌‍ಕ್ಲೈಡ್‌]]ನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒಳಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಟ್‌ನನ್ನು [[ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ವೆರ್]], ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಮತ್ತು [[ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್]] [[ಪ್ರಿನ್ಸೆ‌ಸ್ ರಸ್ತೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. *ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಕಾಲೇಜ್‍ನ ಮೈದಾನಗಳನ್ನು [[ಕಿಲ್ವಿನ್ನಿಂಗ್]](ಉತ್ತರ ಐರ್‌ಶೈರ್), ಫಿನ್ನಾರ್ಟ್ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಿನೊಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನದೀ ತೀರಪ್ರದೇಶದ ವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನವನ್ನು [[ಲರ್ಗ್ಸ]] ವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್ ಹತ್ತಿರದ [[ಹೆರಿಯೊಟ್-ವ್ಯಾಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಒಂದು ಕಾಲದ [[ಈಡನ್‌ಬರ್ಗ್‌]]ನ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಾಗಿ 1821ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಥಮ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ರಾಜನಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದ ಜಾರ್ಜ್ ಹೆರಿಯೊಟ್‌ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ರಾಯಲ್ ಚರ್ಟ್‌ರ್‌ನ ನಂತರ ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಹೆರಿಯೊಟ್-ವ್ಯಾಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಿಸಿದನು. ನಂತರ ಹನ್ನೇರಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ(ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿದನು. *''ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಹೆಚ್ಚು ಉಗಿ ಎಂಜಿನ್‌ನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಇಕ್ಫೊರ್ಡ್]] ಲೌಡೆರ್ ನಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ'', ಇವನು ಈಗ [[ಸ್ಕಾಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಾಷ್ಷ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಮಂದಿರ]]ದ ಒಡಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮುರ್ರೇ]]ನು [[ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನ]]ದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 229 ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, [[ಎಡಿಸನ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತನ್ನ ''ಮಾನವೀಯ ಸಾಧನೆ'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ನಂತರ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಇವನ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.[[ಚನ್ಟರ್ಯೆ]] [[ವೆಸ್ಟ್‌‍ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೇ]] ಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಟ್‌ನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಮೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು, ನಂತರ ಇದನ್ನು [[ಸೆಂಟ್. ಪೌಲ್‌ನ ಕ್ಯಾಥೆರ್ಡಲ್‌]]ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. [[ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಾಧಿ]] ಮೇಲೆ ಹೀಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. [[File:Watt James Chantrey.jpg|thumb|right|250px|ಚಂರ್ಟಿಯ ಜೇಮ್ಸ್‌ವ್ಯಾಟ್‌ ಪ್ರತಿಮೆ]] :ಹೆಸರನ್ನು ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯಗೊಳಿಸಬೇಡಿ, ::ಶಾಂತಿಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವಾಗ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದರಬೇಕು. :::ಆದರೆ ತೋರಿಸಲು ::::ಅವುಗಳನ್ನು ಮನುಕುಲ ಗೌರವದಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕು :::::ಯಾರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತರೋ ಅವರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ, ::::::ರಾಜ, :::::::ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ::::::::ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯರು :::::::::ಈ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಿ :ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ :ಯಾರು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುನ್ನೆಡೆಯುತ್ತರೋ ಅವನೇ ಮೂಲ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆ ::ಬೇಗ ಬಳಕೆಗೆತರುವುದು ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಶೋಧನೆ :::ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ::::ಉಗಿ-ಎಂಜಿನ್‌ :::::ಅವನ ದೇಶದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ ::::::ಮನುಷ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿತು :::::::ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿಗೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ::::::::ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧರು ವಿಜ್ಞಾನದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು :::::::::ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ನಿಜವಾದ ಉಪಕಾರಿಗಳು ::::::::::ಗ್ರಿನೊಕ್ MDCCXXXVI ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ :::::::::::ಹೀತ್ ಫೀಲ್ಡ್‌ನ ಸ್ಟಫ್ಫೊರ್ಡ್‌ಶೈರ್ MDCCCXIX ನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದು [[ಬಿರ್ಮಿನ್‌ಗ್ಯಾಮ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕಾ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಟ್ಟಡದ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ "G31 - ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ ಲೆಕ್ಚರ್ ಥಿಯೇಟರ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು.29 ಮೇ 2009ರಂದು [[£50 ಪೌಂಡ್ ನೋಟಿ]]ನ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಟ್ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ [[ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಬೊಲ್ಟನ್]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/glasgow_and_west/8075130.stm|title=Steam giants on new £50 banknote|publisher=BBC|date= 2009-05-30}}</ref> == ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು == ವ್ಯಾಟ್, ಅವನ ಆರು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಅಡಿಪಾಯದ ಸಶೋಧಕ.<ref>ಹಿಲ್ಸ್‌, ಸಂಪುಟ 3, ಪುಟ 13</ref> * ಹಕ್ಕುಸ್ಯಾಮ್ಯ 913 A ವಿಧಾನವು ಉಗಿ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಡಸ್ಸರ್‌ನಿಂದ ಉಗಿಯ ಉಪಯೋಗವು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜನವರಿ 5, 1769 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 29, 1769ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. 1775ರಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್‌ ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ಜೂನ್ 1800 ರ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. * ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ 1,244 A ಯು ಪತ್ರಗಳ ನಕಲುಮಾಡುವ ಹೊಸ ವಿಧಾನ: ಇದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 1780ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ 31, 1780ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. * ಹಕ್ಕುಸ್ಯಾಮ್ಯ 1,306 ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಚಲನೆ- ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಭ್ರಮಣ. ಇದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 25, 1781ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ 23, 1782ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. *ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ 1,321 ಉಗಿ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ - ವಿಸ್ತಾರವಾಗಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ದ್ವಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 14, 1782 ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 14, 1782ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. *ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ 1,432 ಉಗಿ ಇಂಜಿನ್‌ನಿಂದ ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ - ಮೂರು ಕಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಉಗಿಯ ರವಾನೆ. ಇದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 28 1782 ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 25, 1782ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. * ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ 1,485 ಕುಲುಮೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಧಾನಗಳು. ಇದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಜೂನ್ 14, 1785 ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 9, 1785 ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''ಜರ್ನಲ್‌ ಆಫ್[[ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯುಶನ್‌ ಆಫ್‌ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್]] '' ನಲ್ಲಿನ "ಸಮ್‌ ಅನ್ಪಬ್ಲಿಶಡ್‌ ಲೆಟರ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್‌" (ಲಂಡನ್‌, 1915). * [[ಕಾರ್ನೆಗೀ, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ]], ''ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್‌'' ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌ ಆಫ್‌ ಫೆಸಿಫಿಕ್‌ (2001) (1913ರ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸಲಅಗಿದೆ.), ISBN 0-89875-578-6. * {{cite book | author = Dickenson, H. W. | title = James Watt: Craftsman and Engineer | url = https://archive.org/details/jameswattcraftsm0000hwdi | year = 1935 | location = | publisher = Cambridge University Press | isbn = }} * ಹೆಚ್‍. ಡಬ್ಲು‌. ಡಿಕಿನ್‌ಸನ್‌ ಮತ್ತು [[ಹಗ್‌ ಪೆಂಬ್ರೊಕೆ Vowles]] ''ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‍ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ ರೆವಲ್ಯೂಶನ್‌'' (1943ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ, 1948 ಮತ್ತು 1949ರಲ್ಲಿ ಮರುಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿದೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್‌ ಮತ್ತು ಪೊರ್ಚ್ಯುಗೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ (1944) [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌]] ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ) *ಹಿಲ್ಸ್, Rev. ಡ್ರಾ. ರಿಚರ್ಡ್‌ ಎಲ್‌., ''ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌, ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ 1, ಹಿಸ್‌ ಟೈಮ್‌ ಇನ್‌ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, 1736-1774'' (2002); ಅಧ್ಯಾಯ 2, ''ದ ಇಯರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಟಾಯಿಲ್‌,1775-1785'' ; ಅಧ್ಯಾಯ 3 ''ಟ್ರಿಂಪ್‌ ಥ್ರೂ ಅಡ್ವರ್ಸಿಟಿ 1785-1819.'' ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌, ISBN 1-84306-045-0. * {{cite book | author = Hulse David K. | title = The early development of the steam engine | year = 1999 | publisher = TEE Publishing | location = Leamington Spa, UK | isbn = 1 85761 107 1 | pages = 127–152}} * {{cite book | author = Hulse David K. | title = The development of rotary motion by steam power | url = https://archive.org/details/developmentofrot0000davi | publisher = TEE Publishing Ltd. | location = Leamington, UK | year = 2001 | isbn = 1 85761 119 5}} * ಮಾರ್ಸ್ಡನ್‌, Ben. ''ವ್ಯಾಟ್ಸ್‌ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್‌ ಇಂಜಿನ್‌'' ಕೊಲಂಬಿಯ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ‌ ಪ್ರೆಸ್‌ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, 2002) ISBN 0-231-13172-0. * [[ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ರೊಚೆಸ್ಟರ್‌]] ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗದ [http://www.rochester.edu/steam ಸ್ಟೀಮ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಲಿಬರ್ಟಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಯಿಂದಾದ ಥಾಮಸ್‌ ಹೆಚ್‌.ಮಾರ್ಶಲ್‌ (1925), ''ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌'',[http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/chapter3.html ಚಾಪ್ಟರ್‌ 3: ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರೂಮೆಂಟ್‌ ಮೇಕರ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051221105312/http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/ |date=2005-12-21 }}. * ಥಾಮಸ್‌ ಹೆಚ್‌ ಮಾರ್ಶಲ್‌ (1925) ''ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್‌'', [http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051221105312/http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/ |date=2005-12-21 }} [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ರೊಚೆಸ್ಟರ್‌]] ಇತಿಹಾಸ ವಿಭಾಗ. * {{cite book | author = Muirhead, James Patrick | title = Origin and Progress of the Mechanical Inventions of James Watt | publisher = John Murray | location = London | year = 1854 | url = https://books.google.com/books?id=9lspAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=Origin+and+Progress+of+the+Mechanical+Inventions+of+James+Watt.}} * {{cite book | author = Muirhead, James Patrick | title = The Life of James Watt | publisher = John Murray | location = London | year = 1858 | url = https://books.google.com/books?id=zUE6AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=The+life+of+James+Watt+with+selections+from+his+correspondence}} * [[ಸಾಮ್ಯುಯಲ್‌ ಸ್ಮೈಲ್‌]], ''ಲೈವ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌'', (ಲಂಡನ್‌, 1861–62, ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿ, ಐದನೇ ವಿಭಾಗ, 1905). ;ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚಾರಗಳು * {{cite book | author = Schofield, Robert E. | title = The Lunar Society, A Social History of Provincial Science and Industry in Eighteenth Century England | url = https://archive.org/details/lunarsocietyofbi0000scho | year = 1963 | location = | publisher = Clarendon Press | isbn = }} * {{cite book | author = Uglow, Jenny | title = The Lunar Men | url = https://archive.org/details/lunarmenfivefrie00uglo | year = 2002 | location = London | publisher = Farrar, Straus and Giroux | isbn = }} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.history.rochester.edu/steam/carnegie/ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರೀವ್‌ ಕಾರ್ನೆಗಿಯವರ ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌(1905)] * [http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/ ಥಾಮಸ್‌ ಹೆಚ್‌ ಮಾರ್ಶಲ್‌ ಅವರ ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌ (1925)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051221105312/http://www.history.rochester.edu/steam/marshall/ |date=2005-12-21 }} * ಬರ್ನಿಂಗ್‌ ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ [http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=23849&amp;CONTENT_ITEM_TYPE=0&amp;MENU_ID=10468 ಆರ್ಚೀವ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಸೊಹೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090709114838/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=23849&CONTENT_ITEM_TYPE=0&MENU_ID=10468 |date=2009-07-09 }}. * [http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/watt_james.shtml ಬಿಬಿಸಿ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌] * [http://www.revolutionaryplayers.org.uk/home.stm ರೆವಲ್ಯೂಶನರಿ ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060308154827/http://www.revolutionaryplayers.org.uk/home.stm |date=2006-03-08 }} * [http://crocat.cornwall.gov.uk/dserve/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&amp;dsqApp=Archive&amp;dsqDb=Catalog&amp;dsqCmd=Overview.tcl&amp;dsqSearch=(RefNo='ad1583') ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಆಫೀಸ್‌ ಬೌಲ್ಟನ್‌ & ವ್ಯಾಟ್‌‍ ಲೆಟರ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171106174825/http://crocat.cornwall.gov.uk/dserve/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=Overview.tcl&dsqSearch=(RefNo='ad1583') |date=2017-11-06 }} * [http://www.electricscotland.com/history/men/james_watt.htm ಸಿಗ್ನಿಫಿಕೆಂಟ್‌ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌- ಜೇಮ್ಸ್‌ ವ್ಯಾಟ್‌] * {{cite web|url=http://www.history.rochester.edu/steam/carnegie/ch8.html|title=Chapter 8: The Record of the Steam Engine|publisher=www.history.rochester.edu|accessdate=2009-07-06|archive-date=2009-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20090708035056/http://www.history.rochester.edu/steam/carnegie/ch8.html|url-status=dead}} {{wikiquote}} {{Commons category|James Watt}} {{Persondata |NAME=Watt, James |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION=[[Industrial Revolution]] [[engineer]] of the [[steam engine]] |DATE OF BIRTH={{birth date|1736|1|19|df=y}} |PLACE OF BIRTH=[[Greenock]], Scotland |DATE OF DEATH={{death date|1819|8|25|df=y}} |PLACE OF DEATH=[[Handsworth, West Midlands|Handsworth]], [[Staffordshire]], England }} {{DEFAULTSORT:Watt, James}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಫೆಲೊಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ರಾಯಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ‌ ಆಫ್‌ ಎದಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಂಬರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಲುನಾರ್‌ ಸಸೈಟಿ]] [[ವರ್ಗ:ಪೀಪಲ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಗ್ರೀನಾಕ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಹೆರಿಯಟ್‌-ವ್ಯಾಟ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಜೊತೆಗಿರುವ ಜನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಜನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ವ್ಯವಾಹಾರಿಕ ಚಿಂತಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟಿಷ್‍ ಸೈನ್ಸ್‌ ಹಾಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಮ್‌]] [[ವರ್ಗ:18ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಲ್ಯೂಮ್ನಿ‌ ಆಫ್ ದ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಗ್ಲಾಸ್‌ಗೊ]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್‍೬ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಯಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೊಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಅನ್ವೇಷಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಪ್ರಿಸ್ಬೇಟೇರಿಯನ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಸರ್ವೇಯರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಗಿ ಯಂತ್ರ ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞರು]] dfsc4sy5ko7fj548poks87pntb2hw7m 0 24548 1435097 1373133 2026-10-31T02:14:02Z ~2026-58201-72 102851 ಎಲ್ಲಾ ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. 1435097 wikitext text/x-wiki {{mergeto|ಆಕಾಶವಾಣಿ}} {{Refimprove|date=August 2009}} {{Infobox broadcasting network |name = All India Radio |logo = [[ಚಿತ್ರ:Logo of AIR.svg.png|200px]] |type = Government Organization |branding = |airdate = |country = India |available = National |founded = |founder = [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] |slogan = |motto = |market_share = |license_area = |broadcast_area = |area = |erp = |owner = [[Prasar Bharati]] |key_people = |foundation = |launch_date = 1936 |dissolved = |former_names = |digital = |analog = |servicename1 = |service1 = |servicename2 = |service2 = |servicename3 = |service3 = |servicename4 = |service4 = |callsigns = |callsign_meaning = |former_callsigns = |affiliation = |affiliates = |groups = |former_affiliations = |website = [http://www.allindiaradio.org www.allindiaradio.org] |footnotes = }} [[File:Akashvani Bhavan in New Delhi.jpg|right|thumb|250px|ಭಾರತದ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಭವನ AIR ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.]] [[File:AIR FM Tower Mangalore 0203.jpg|thumb|ಕರ್ನಾಟಕದ,ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ AIR ನ ಟವರ್]] '''ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ''' ('''ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ''' ('''AIR''' ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ)),ವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ '''ಆಕಾಶವಾಣಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ([[ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ]]: आकाशवाणी, ākāshavānī), ಇದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತೀಯ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು 1936<ref>[http://allindiaradio.org/about1.html ಅಬೌಟ್ ಅಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120217163126/http://www.allindiaradio.org/about1.html |date=2012-02-17 }} ಅಫಿಷಲ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್. allindiaradio.org. ''2008-08-03'' ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿರುವ, ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತೀಯ [[ದೂರದರ್ಶನದ]] ಸಹಯೋಗಿಯಂತೆ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ದೊಡ್ಡ ರೇಡಿಯೋ ಸಂಪರ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವ ದೆಹಲಿಯ]] ಆಕಾಶವಾಣಿ ಭವನದಲ್ಲಿದೆ. ಆಕಾಶವಾಣಿ ಭವನ ನಾಟಕ ವಿಭಾಗ, FM ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವೂ ([[ದೆಹಲಿ]]) ಕೂಡ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಭವನದ 6^ನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ''ಬಾಂಬೆಯ ರೇಡಿಯೋ ಕ್ಲಬ್ '' ೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಸಾರಭಾರತೀಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇನ್ನಿತರ ರೇಡಿಯೊ ಕ್ಲಬ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ೧೯೨೬ ರ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ''ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ರಾಡ್ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿ'' (ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರ)(IBC) ಎರಡು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು; ಬಾಂಬೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ೧೯೨೭ ರ ಜುಲೈ ೨೩ ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋಲ್ಕತ್ತ ಕೇಂದ್ರ ವನ್ನು ೧೯೨೬ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೬ ರಂದು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ೧೯೩೦ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧ ರಂದು ಈ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಸಾರ ಹಕ್ಕಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ೧೯೩೦ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ರಂದು (ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗಾಗಿ, ಆದರೆ ೧೯೩೨ ರ ಮೇ ಯಿಂದ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಯಿತು.) ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ರಾಡ್ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಸರ್ವೀಸ್ (ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಸಾರ ಸೇವಾಕೇಂದ್ರ)ಅನ್ನು (ISBS) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೧೯೩೬ ರ ಜೂನ್ ೮ ರಂದು ISBS ಅನ್ನು ''ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ'' (AIR; ೧೯೫೬ ರಿಂದ ''ಆಕಾಶವಾಣಿ'' ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.) ಎಂದು ಪುನರ್ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯೩೯ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ರಂದು ''ಬಾಹ್ಯ ಸೇವೆ'' ಯನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು (ಪುಷ್ತು ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಪ್ರಸಾರದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ); ಇದನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ರೇಡಿಯೋ ಮರು ಪ್ರಚಾರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದು ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಾಗ, AIR ಸಂಪರ್ಕವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೇವಲ ಆರು ಸ್ಟೇಷನ್ ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿತ್ತು: ದೆಹಲಿ, ಬಾಂಬೆ, ಕೋಲ್ಕತ್ತ, ಮೆಡ್ರಾಸ, ಲಕ್ನೋ, ಮತ್ತು ತಿರುಚಿ; ಆಗ ಒಟ್ಟು ೨೭೫,000 ರೇಡಿಯೋ ಸೆಟ್ಟುಗಳಿದ್ದವು. ೧೯೫೭ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩ ರಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೊಳಿಸಲು ''ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ ಕೇಂದ್ರ'' ವನ್ನು 'ರೇಡಿಯೋ ಸಿಲೊನ್' ನೊಡನೆ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು AIR ನ ಭಾಗವೆಂಬಂತೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ೧೯೭೬ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ರಂದು ರೇಡಿಯೋ ದಿಂದ ದೂರದರ್ಶನವೆಂದು ಕರೆದು ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://allindiaradio.org/Misc/AIR-Manual1/Chapter1.pdf |title=AIR ಮ್ಯಾನ್ಯುಅಲ್, ಚಾಪ್ಟರ್ 1: ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ |access-date=2010-09-03 |archive-date=2010-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100917064450/http://allindiaradio.org/Misc/AIR-Manual1/Chapter1.pdf |url-status=dead }}</ref> FM ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಮೆಡ್ರಾಸ್ ನಲ್ಲಿ(ಈಗಿನ ಚೆನ್ನೈ) 1977 ರ ಜುಲೈ 23 ರಂದು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು 1990 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://allindiaradio.org/milestone.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-09-03 |archive-date=2010-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100612212622/http://allindiaradio.org/milestone.html |url-status=dead }}</ref> ==ಸೇವೆಗಳು== AIR ಅನೇಕ, ವಿಭಿನ್ನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಭಾರತದುದ್ದಕ್ಕೂ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ/ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. AIR ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯಾ ಸೇವಾವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ''ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರ'' ವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ (ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ "ಬಹು-ಭಾರತದ ಸೇವಾ ವಿಭಾಗ" ವೆಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ). ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ ಅದರ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ೨00೭ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩ ರಂದು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕೇವಲ ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ ಮಾತ್ರ ದತ್ತಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತದ "ಸುವರ್ಣ ಯುಗ" ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.(ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ೧೯೪0 ರಿಂದ ೧೯೮0 ರ ವರೆಗಿನ ಹಾಡುಗಳು). ಈ ಸೇವೆ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು [[ಮುಂಬಯಿ]]ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸೇವೆ ವಾರ್ತೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ, ಹಾಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶನೀಡಿದೆ. ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ ಕೇಂದ್ರ, ಕೆಳಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಗರಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾದ MW ಬ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸೀಸ್(ಆವರ್ತನಗಳ ಸಮೂಹ) ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: *''ಹವಾ-ಮಹಲ್'' - ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು/ನಾಟಕಗಳಾಧಾರಿತ ಲಘುಕೃತಿ (ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕ). *''ಸ್ಯಾಂಟೊಜಿನ್ ಕಿ ಮೆಹಫಿಲ್ '' - ಹಾಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿನೋದ. ಇತರ ಸೇವೆಗಳು ಈ ಕೆಳಕಂಡವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: *ಪ್ರಧಾನ ಚಾನಲ್ (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ - 115 ಕೇಂದ್ರಗಳು<ref>{{Cite web |url=http://allindiaradio.org/FACTS.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-09-03 |archive-date=2010-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101005061418/http://allindiaradio.org/FACTS.html |url-status=dead }}</ref>) *ಸ್ಥಳೀಯ ರೇಡಿಯೋ ಸೇವೆ (83 ಕೇಂದ್ರಗಳು) *[http://allindiaradio.org/schedule/n_ch.html ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾನಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922062229/http://allindiaradio.org/schedule/n_ch.html |date=2010-09-22 }} (ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ; 1988 ರ ಮೇ 18 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು;[[ನಾಗಪುರ|ನಾಗ್ ಪುರ್]] ನಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ(ಪ್ರಧಾನ ಆವರ್ತನ)1566&nbsp;kHz ) *[http://allindiaradio.org/schedule/hns.html ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ಧಿ ಸೇವೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922061324/http://allindiaradio.org/schedule/hns.html |date=2010-09-22 }} (ಅಲ್ಲದೇ[http://www.newsonair.com/ newsonair.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120621204711/http://www.newsonair.com/ |date=2012-06-21 }} ನ ಮೂಲಕವೂ ಕೂಡ) *27 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ [http://allindiaradio.org/external.html ಬಾಹ್ಯ ಸೇವೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120416053255/http://allindiaradio.org/external.html |date=2012-04-16 }} * ನಾಟಕದ ಕೇಂದ್ರ ಘಟಕ: ಇದು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋದ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ಮಾಣ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಆಟಗಳ ಮತ್ತು ಸರಣಿ ಆಟಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಚಿರಂಜೀತ್, ಸತ್ಯೆಂದರ್ ಶರತ್, ನಿರ್ಮಲ ಅಗರವಾಲ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನಿಷ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ನಂತಹ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಾರರು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ CDU ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. CDU ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವ ನಾಟಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಏಕಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. 60ರ ಹೊತ್ತಿನ ಇದರ ಆರಂಭದ ಕಾಲದಿಂದ ಈ ಘಟಕ 1500 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುದಲ್ಲಿ CDU ಹಳೆಯ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯನ್ನು(ಕಥಾವಸ್ತು) ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಭಂಡಾರವಾಗಿದೆ. *FM ಚಾನಲ್ ಗಳು ([http://allindiaradio.org/schedule/fm_rain.html FM ರೇನ್ ಬೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922061437/http://allindiaradio.org/schedule/fm_rain.html |date=2010-09-22 }} - 12 ಕೇಂದ್ರಗಳು, [http://allindiaradio.org/schedule/fm_gold.html FM ಗೋಲ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922062014/http://allindiaradio.org/schedule/fm_gold.html |date=2010-09-22 }} - 4, [http://allindiaradio.org/schedule/fmclassical.html FM ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922060258/http://allindiaradio.org/schedule/fmclassical.html |date=2010-09-22 }}/ಅಮೃತ ವರ್ಷಿಣಿ- 1) AIR ಸೇವಾವಿಭಾಗಗಳ ಭಾಗಶಃ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ===ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೇವಾವಿಭಾಗ=== [[File:Akashvani (All India Radio)- Kolkata Center.jpg|thumb|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋದ ಕೋಲ್ಕತ್ತ ಕೇಂದ್ರ]] :''Full list: http://www.allindiaradio.org/schedule/freq_er.html'' {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922061118/http://allindiaradio.org/schedule/freq_er.html |date=2010-09-22 }} *'''ಭಾಗಲ್ ಪುರ್''' 1458&nbsp;kHz (ಕಿಲೋ ಹಾರ್ಡ್ಜ್) *'''ಕಟಕ್ 'A''' ' 972&nbsp;kHz *'''ದರ್ಭಾಂಗ್''' 1296&nbsp;kHz *'''ಜೆಮ್ ಶೆಡ್ ಪುರ''' 1544kHs *'''ಕೋಲ್ಕತ್ತ 'A''' ' 657&nbsp;kHz *'''ಕೋಲ್ಕತ್ತ 'B''' ' 1008&nbsp;kHz *'''ಕೋಲ್ಕತ್ತ 'C''' ' 1323&nbsp;kHz *'''ಪಾಟ್ನಾ 'A''' ' 621&nbsp;kHz *'''ರಾಂಚಿ 'A''' ' 549&nbsp;kHz *'''AIR FM ಕೋಲ್ಕತ್ತ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 107FM ರೇನ್ ಬೋ ಮತ್ತು 100.2FM ಗೋಲ್ಡ್.''' === ಉತ್ತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೇವಾವಿಭಾಗ === :''Full list: http://allindiaradio.org/schedule/freq_nr.html''{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ===ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೇವಾವಿಭಾಗ=== :''Full list: http://www.allindiaradio.org/schedule/freq_ner.html'' {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922061659/http://allindiaradio.org/schedule/freq_ner.html |date=2010-09-22 }} *'''ಅಗರ್ತಲಾ''' 1269&nbsp;kHz *'''ಗೌಹಾತಿ 'A''' ' 729&nbsp;kHz *'''ಶಿಲಾಂಗ್''' 864&nbsp;kHz ===ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೇವಾವಿಭಾಗ=== :''Full list: http://www.allindiaradio.org/schedule/freq_wr.html'' {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080518021513/http://allindiaradio.org/schedule/freq_wr.html |date=2008-05-18 }} *'''ಅಹಮದಾಬಾದ್ 'A''' ' 846&nbsp;KHZ *'''ಜೌರಂಗಾಬಾದ್''' 1521&nbsp;kHz *'''ಭೋಪಾಲ್ 'A''' ' 1593&nbsp;kHz *'''ಚಿಂದಾವರ''' '' 102.02 MHz'' *'''ಚಾತರ್ಪುರ್ ''' 675&nbsp;kHz *'''ಗ್ವಾಲಿಯರ್''' 1386&nbsp;kHz *'''ಇಂದೋರ್ 'A''' ' 648&nbsp;kHz *'''ಜಲ್ಗಾನ್''' 963&nbsp;kHz *'''ಮುಂಬಯಿ 'A''' ' 1044&nbsp;kHz *'''ಮುಂಬಯಿ 'B''' ' 558&nbsp;kHz *'''ನಾಗ್ ಪುರ್ 'A''' ' 585&nbsp;kHz *'''ಪಣಜಿ 'A''' ' 1287&nbsp;kHz *'''ಪೂಣೆ 'A''' ' 792&nbsp;kHz *'''ರಾಜ್ ಕೋಟ್ 'A''' ' 810&nbsp;kHz *'''ರತ್ನಗಿರಿ''' 1143&nbsp;kHz *'''ಶೋಲಾಪುರ್''' 1602&nbsp;kHz *'''ಸಾಂಗ್ಲಿ''' 1251&nbsp;kHz ===ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೇವಾವಿಭಾಗ=== :''Full list: http://www.allindiaradio.org/schedule/freq_sr.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612232827/http://allindiaradio.org/schedule/freq_sr.html |date=2010-06-12 }} '' *'''ಆದಿಲಾಬಾದ್''' 1485&nbsp;kHz *'''ಬೆಂಗಳೂರು 'A''' ' 612&nbsp;kHz *'''ಚೆನೈ 'A''' ' 720&nbsp;kHz *'''ಕೊಯಂಬತ್ತೂರ್''' 999&nbsp;kHz *'''ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ 1107''' kHz *'''ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ 'A''' ' 738&nbsp;kHz *'''ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ 'B''' ' 1377&nbsp;kHz *'''ಕೋಳಿಕೋಡ್ 'A''' ' 684&nbsp;kHz *'''ಮದುರೈ''' 1269&nbsp;kHz *'''ನಗೆರ್ ಕೋಯಿಲ್''' 101&nbsp;MHz'''FM''' *'''ಉದಗಮಂಡಲಂ''' 1602&nbsp;kHz,187.2meter(wave length)(ತರಾಂಗಾಂತರ) *'''ಪಾಂಡಿಚೇರಿ''' 1215&nbsp;kHz *'''ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್''' 684&nbsp;kHz *'''ತಿರುವನಂತಪುರಂ 'A''' ' 1161&nbsp;kHz *'''ಅನಂತಪುರಿ FM''' 101.9&nbsp;MHz (from ತಿರುವನಂತಪುರಂ) *'''ತಿರುಚಿನಾಪಳ್ಳಿ 'A''' ' 936&nbsp;kHz *'''ತಿರುನೆಲ್ ವೆಳ್ಳಿ 1197&nbsp;kHz''' *'''ವಿಜಯವಾಡ 'A''' ' 837&nbsp;kHz *'''ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ''' 927&nbsp;kHz *'''ಗೌತಮ್''' 456&nbsp;kHz *'''ಮೈಸೂರು''' 100.06&nbsp;MHz === ಬಾಹ್ಯ ಸೇವೆಗಳು === ಭಾರತದ ಹೊರಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ 27 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರದ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಸೇವಾವಿಭಾಗ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ತರಂಗ(ಮೀಡಿಯಂ ವೇವ್) ವನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ ಕೂಡ,ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಅಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಣ್ಣ ತರಂಗ(ಶಾರ್ಟ್ ವೇವ್) ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಲಾಚೆಯ(ಸಾಗರೋತ್ತರ) ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ 8¼ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಲಿದೆ. === ''ಯುವ-ವಾಣಿ'' : ಯುವಜನ ವಾಣಿ === AIR ನ '''''ಯುವ-ವಾಣಿ'' ''' ಸೇವೆ( 1969 ರ ಜುಲೈ 21ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು), ಯುವಜನರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗು ವಿಭಿನ್ನ ಕಥಾವಸ್ತುಗಳ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ರೇಡಿಯೋ ಅನುಭವವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಇದು 1017&nbsp;kHz ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ 294.9 ಮೀಟರ್ ನ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನದ ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇದರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಇರುವ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಬೇಕಾಗುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗು "ಸಂಚಾರಿ ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್"(ಧ್ವನಿ ವರ್ಧಕ)ನಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಿಗದಿತ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಯುವ-ವಾಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಲ್ಲ್ಲಿ ಅದರದೇ ಆದ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಯುವ-ವಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ (ವೃತ್ತಿಜೀವನದ) ಪಯಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ತಯಾರಕ ಪ್ರಫುಲ್ ಥಕ್ಕರ್, ಅವರ - "ಯುವ-ವಾಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕಲಿಸುವ ಹೊಸಗಾಳಿ(ತಾಜಾಗಾಳಿ)ಯ ಉಸಿರಿನಂತೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಇದು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು. ಅದಲ್ಲದೇ ರೇಡಿಯೋ ಕೇವಲ ಅವಿವೇಕದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು PJ ಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಯುವ-ವಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳು ತಳಿಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗುವ ಇತರ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರುಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗೇಮ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ನಿರೂಪಕ ರೋಶನ್ ಅಬ್ಬಾಸ್, VJ ಗೌರವ್ ಕಪೂರ್, ಎಮ್ಸಿ ಕ್ಷಿತಿಜ್ ಶರ್ಮ ಮತ್ತು DJ ಪ್ರಥಮ್ ಇವರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ===ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಸುದ್ದಿ ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಸೇವೆ=== ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ, ದೂರವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ವಾರ್ತಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ನವ ದೆಹಲಿಯಿಂದ 1998 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 25 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಚೆನೈ, ಮುಂಬಯಿ, ಹೈದ್ರಾಬಾದ್, ಇಂದೋರ್, ಪಾಟ್ನಾ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು STD, ISD ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೆಸರಿಸಲಾದ 9 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ — ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಭೋಪಾಲ್ ಗೌಹಾತಿ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಜಬಲ್ ಪುರ್, ಜೈಪುರ್,ಕೋಲ್ಕತ್ತ, ಲಕ್ನೋ, ರಾಂಚಿ, ಶಿಮ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ತಿರುವನಂತಪುರಂ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಸುದ್ಧಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ http://www.newsonair.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120621204711/http://www.newsonair.com/ |date=2012-06-21 }}. ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲಿಸಬಹುದು. ಸೈಟ್ ನಿಂದ [[MP3]] ಕ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಫೈಲ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಗಂಟೆಯ ಸುದ್ಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಸುದ್ಧಿ ಸಂಗ್ರಹದ ವಿಷಯವನ್ನು http://www.newsonair.com/BulletinsInd.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060902051718/http://www.newsonair.com/BulletinsInd.html |date=2006-09-02 }}. ವೈಬ್ ಸೈಟ್ ನಿಂದ ಓದಬಹುದು. http://www.newsonair.com/index_regional.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071114133907/http://www.newsonair.com/index_regional.htm |date=2007-11-14 }} ವೈಬ್ ಸೈಟ್ ನಿಂದ AIR ಸುದ್ಧಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳು 9 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿವೆ(ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ಗುಜರಾತಿ, ಬೆಂಗಾಲಿ, ಮರಾಠಿ, ಈಶಾನ್ಯ, ಪಂಜಾಬಿ, ತೆಲುಗು, ಉರ್ದು). == ವಿವಾದ == ಇದರ ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ರೇಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ಇದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, [[ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್]] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದ AIR ಅನ್ನು ''ಆಂಟಿ ಇಂಡಿಯನ್ ರೇಡಿಯೋ'' ವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ===ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ=== *[https://kn.wikisource.org/s/1j15 ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾರತದ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರಗಳು] *[https://www.prajavani.net/op-ed/analysis/akashavani-and-diversity-by-dr-basavaraja-sadara-822916.html ಆಕಾಶವಾಣಿಯು ಈಗ ಇಟ್ಟಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವುದು ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣ;;;ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಬಹುತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗುತ್ತಿದೆ ಆಕಾಶವಾಣಿ;;;ಡಾ. ಬಸವರಾಜ ಸಾದರ Updated: 17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021], ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://allindiaradio.org/index.html ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ವೆಬ್-ಸೈಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101116130705/http://allindiaradio.org/index.html |date=2010-11-16 }} * [http://india.gov.in/knowindia/radio.php ನೋ ಇಂಡಿಯಾ: ರೇಡಿಯೋ] * [http://www.allindiaradio.org/schedule/fqsch.html AIR'ಸ್ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಸ್ಕೆಡ್ಯೂಲ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090827082824/http://www.allindiaradio.org/schedule/fqsch.html |date=2009-08-27 }} * [http://onlinetps.com/resources/AIR_radio_frequency_list.htm ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ (AIR) ಕೇಂದ್ರ ಫ್ರೀಕ್ವೇನ್ಸೀಸ್ (ನ್ಯಾಷನಲ್/ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140605120519/http://onlinetps.com/resources/AIR_radio_frequency_list.htm |date=2014-06-05 }} * [http://childrensection.tripod.com/ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ವಿಂಗ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111003223928/http://childrensection.tripod.com/ |date=2011-10-03 }} *[https://www.prajavani.net/op-ed/analysis/akashavani-and-diversity-by-dr-basavaraja-sadara-822916.html ಆಕಾಶವಾಣಿಯು ಈಗ ಇಟ್ಟಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವುದು ಔಚಿತ್ಯಪೂರ್ಣ;;;ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಬಹುತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗುತ್ತಿದೆ ಆಕಾಶವಾಣಿ;;;ಡಾ. ಬಸವರಾಜ ಸಾದರ Updated: 17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021], {{coord missing|India}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಸೇವಾವಿಭಾಗಗಳು (ಬ್ರಾಡ್ ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್)]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1936 ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ]] qt5b4idf7ng7zps2wshq7tc736jbw2r 0 24708 1435094 1429818 2026-10-31T01:34:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435094 wikitext text/x-wiki {{For|the magazine about archaeology|Archaeology (magazine)}} [[File:Dolina-Pano-3.jpg|thumb|right|2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಅಟಪ್ಯುಯೆರ್ಕ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್‌ನ ಗ್ರ್ಯಾನ್ ಡೋಲಿನ‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಉತ್ಖನನ]] '''ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ(Archaeology)''' ಅಥವಾ '''archeology''' (ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ {{lang|grc|ἀρχαιολογία}}, ''archaiologia'' &nbsp;– {{lang|grc|ἀρχαῖος}}, ''arkhaīos'', "ಪುರಾತನ"; ಮತ್ತು {{lang|grc|-λογία}}, ''-logiā'', "-logy")ವು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಾನವ ಸಮಾಜಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕೈಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಜೈವಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅವರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಪರಿಸರದ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪುನಸ್ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕಾರ್ಯಸರಣಿಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವಕುಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Renfrew_Bahn1991">ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಹ್ನ್ (2004 [1991]:13)</ref> [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪವಿಭಾಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Haviland_et_al_2005">ಕಲ್ಚರಲ್ ಆಂಥ್ರೊಪಾಲಜಿ ದಿ ಹ್ಯೂಮನ್ ಚಾಲೆಂಜ್ (2005)</ref> ಆದರೆ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು 2.5 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಂದಿನಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳವರೆಗಿನ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>ವೈನ್ರೈಟ್, ಮಾರ್ಟಿನ್. "ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ಸ್ ಡಿಗ್ ಇನ್ಟು ಗ್ರೀನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪೀಸ್ ಕ್ಯಾಂಪ್" - [https://www.theguardian.com/science/2008/dec/08/archaeologists-greenham-science-politics ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ]</ref> ಇದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ಸಮಾಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಅತಿಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಆಗಮನದವರೆಗಿನ ಒಟ್ಟು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದ ಸುಮಾರು 99%ರಷ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="Renfrew_Bahn1991" /> ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅನೇಕ, ವಿವಿಧ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಮಾನವ ವಿಕಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.<ref name="thinking_from_things">{{Citation | last1 = Wylie | first1 = Alison | title = Thinking from things: essays in the philosophy of archaeology | year = 2002 | publisher = University of California Press | location = Berkeley | isbn = 0-520-22361-6 | page = 31 }}</ref> ಇದು ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಉತ್ಖನನ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಯಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ತಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ-ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಚರಿತ್ರೆ, ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ,<ref name="Aldenderfer_Maschner1996">ಆಲ್ಡೆಂಡರ್ಫರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಸ್ಚ್ನರ್ (1996)</ref> ಭೂವಿಜ್ಞಾನ,<ref name="Gladfelter1977">‌ಗ್ಲ್ಯಾಡ್‌ಫೆಲ್ಟರ್ (1977)</ref><ref name="Watters1992">ವಾಟ್ಟರ್ಸ್ (1992)</ref><ref name="Watters2000">ವಾಟ್ಟರ್ಸ್ (2000)</ref> ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಚೀನ-ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಾಗ್ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಚೀನ-ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಚೀನ-ಜನಾಂಗೀಯ-ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ(ಪೇಲಿಯೊಎನ್ನೊಬಾಟನಿ) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ-ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ-ವಸ್ತು ಶೋಧನೆಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಅದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಒಂದು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಅಧ್ಯಯನವಾಯಿತು. ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಅನೇಕ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ; ಉದಾ. ಕಡಲತಡಿಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಸ್ತ್ರೀಸಮಾನತಾವಾದಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ-ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ. ಅಲ್ಲದೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ ಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿವೆ. ಇಂದು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ನಕಲಿ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪುರಾತನ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳ ಲೂಟಿಮಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳ ಉತ್ಖನನಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ == {{main|History of archaeology}} (ಇಟಲಿಯ ಕಡಲತೀರದ ನಗರ)ಅಂಕೋನದ ಸಂಚಾರೀ ವಿದ್ವಾಂಸ ಸಿರಿಯಾಕೊ ಪಿಜ್ಜೆಕೊಲ್ಲಿ (1391–1453) ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅವನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ "ಪಿತಾಮಹ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿನ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಭೂಮಿಯು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಅವನ ನಂತರ 1859ರಲ್ಲಿ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್|ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌]]ನ ವಿಕಾಸವಾದವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ''ಆನ್ ದಿ ಒರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಸೀಸ್‌'' ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಕುಲವು ನಿಜವಾಗಿ ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದ ಪುರಾತನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಕಾಲ ಮಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 1836ರಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಜರ್ಗೆನ್ಸನ್ ಥಾಮ್ಸನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ''ಎ ಲೆಡೆಟ್ರಾಡ್ ಟಿಲ್ ನಾರ್ಡಿಸ್ಕ್ ಓಲ್ಡ್‌‌ಕಿಂಡಿಘೆಡ್'' (ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾದ ಪುರಾತನತ್ವದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ)ಅನ್ನು 1848ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಆತನು ಯುರೋಪಿನ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವವನ್ನು ಮೂರು ಯುಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಮಾನವ ಬಳಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಯುಗ, ಕಂಚಿನ ಯುಗ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗ. ಮಾನವ ಪುರಾತನತ್ವ, ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಮೂರು-ಯುಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಾಧಾರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Renfrew_Bahn1991#2">ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಹ್ನ್‌ (2004 [1991]:26)</ref> ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಪುರಾತನ ಏಜಿಯನ್ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅಧ್ಯಯನದೊಂದಿಗೆ ಟ್ರಾಯ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೈನ್ರಿಕ್ ಸ್ಕ್ಲೈಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥುರ್ ಇವಾನ್ಸ್ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ಪಡೆದರು. ಜಾನ್ ಲಾಯ್ಡ್ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ|ಕೇಂದ್ರ ಅಮೆರಿಕ]]ದಾದ್ಯಂತ ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಪುನಶ್ಶೋಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಬಳಸಿದ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲಯುರೋಪ್-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇಂದಿನ ಪ್ರಮಾಣಕಗಳಿಂದ ನಾಶಗೊಂಡವು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭಿಕ ಯುರೋಪಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೈಲರ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಸ್ ಹೆನ್ರಿ ಮೋರ್ಗನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗ ವಿವರಣೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು, ಆ ಮೂಲಕ [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಂತಹ]] ಸಮಕಾಲೀನ ನಾಗರಿಕತೆರಹಿತರನ್ನು ಅಂತಹುದೇ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ ಯುರೋಪಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರು.<ref name="Renfrew_Bahn1991#">ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಹ್ನ್‌ (2004 [1991]:29)</ref> ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳು [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]]ಕ್ಕೆ ಹರಡಿದವು, ಅಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಹ್ಯಾವನ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಹೋಮ್ಸ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಇವರು ಪುರಾತನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Renfrew_Bahn1991#4">ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಹ್ನ್‌ (2004 [1991]:30-31)</ref> ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದವನೆಂದರೆ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಪಿಟ್ ರಿವರ್ಸ್, ಈತನು ದಕ್ಷಿಣ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರ್ಯಾನ್ಬೋರ್ನ್ ಚೇಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿ, ಇದು ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಂಶ ಮಾತ್ರವಾಗಿರದೆ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆತನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪುರಾತನ ವಸ್ತು ಶೋಧನೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದನು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರೆಂದರೆ - ಫ್ಲಿಂಡರ್ಸ್ ಪೆಟ್ರೀ (ಈತನು [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದನು), ಸರ್ ಮಾರ್ಟಿಮರ್ ವೀಲರ್ ([[ಭಾರತ]]), ಡೊರೊತಿ ಗ್ಯಾರಡ್ ([[ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ|ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ]]), ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಉಹ್ಲೆ ([[ಪೆರು]]) ಮತ್ತು ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಕಿಡ್ಡರ್ ([[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]).(11/) ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಂದಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳು 20ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 1960ರವರೆಗೆ, ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಬಾಸ್ ಕಡಲತಡಿಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದನು, ನಗರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುರೋಪಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪುನಃಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚಿದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಿಂದಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿತು.<ref name="Renfrew_Bahn1991#5" /> ==ಸಿದ್ಧಾಂತ== {{main|Archaeological theory}} ===ಉದ್ದೇಶ=== [[File:Australopithecus africanus - Cast of taung child.jpg|thumb|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಟಾಂಗ್ ಮಗುವಿನ ತಲೆಬುರುಡೆ.ಆ ಮಗುವು ಹೋಮಿನಿನ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ರೂಪ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಪಿತಿಕಸ್ ಆಫ್ರಿಕಾನಸ್ ಜಾತಿಯ ಶಿಶುವಾಗಿತ್ತು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ಮಾನವ ವಿಕಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.]] ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಸಮಾಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಕುಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 99%ನಷ್ಟು ಮನುಷ್ಯವರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜನರು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಲಿಖಿತ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವ ಸಮಾಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ. ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಮಾನವಕುಲದ ವಿಕಾಸವು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹೋಮೊಗಳ ಮೂಲಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಪಿತಿಸೈನ್‌ನಿಂದ (ಅಂದರೆ ಎರಡು ಕಾಲಿನ ಸರಿಸೃಪಗಳ ಅವಶೇಷಗಳ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ)ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದವು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ''ಹೋಮೊ ಸೇಪಿಯನ್ಸ್'' (ವಿವೇಕ ಪಡೆದ ಮಾನವ ಜೀವಿ) ಆದವು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಮಾನವಕುಲದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕಲ್ಲಿನ ಸಾಧನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಲೋಹವಿದ್ಯೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಧರ್ಮದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಹುಟ್ಟು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯ ಉಗಮಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಮಾನವಕುಲದ ಈ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web |url=http://www.staff.ncl.ac.uk/kevin.greene/wintro |title=Kevin Greene - '&#39;Archaeology: an Introduction'&#39; |publisher=Staff.ncl.ac.uk |date= |accessdate=2010-08-12 |archive-date=2013-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130123100909/http://www.staff.ncl.ac.uk/kevin.greene/wintro/ |url-status=dead }}</ref> ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾಕ್ಷರತಾ-ಪೂರ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಕ್ಷರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪ-ವಿಧಾನದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು [[ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾ|ಮೆಸಪೊಟಮಿಯ]]ದಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಅವು ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗ ಅಥವಾ ರಾಜಪರಿವಾರದ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗ ಮೊದಲಾದ ಗಣ್ಯ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಹಸಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಗಣ್ಯರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ-ಜ್ಞಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಿಗಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೀಮಿತ ವಲಯದ ಜನರ ಒಲವು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಏಕೈಕ ಮೂಲವೆಂದು ನಂಬುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಭೌತಿಕ ದಾಖಲೆಯು ಅದರ ಸ್ವಂತ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಅಧೀನವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಮಾಜದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ, ಉದಾ. ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಗುಣಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.{{Citation needed|date=May 2010}} ===ಮಾರ್ಗಗಳು(ಸಾದೃಶ್ಯ ರೂಪಗಳು)=== ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಬಹುದಾದ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಾಗ ಇದ್ದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೊದಲ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಇತಿಹಾಸ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸದೆ ಅವು ಏಕೆ ಬದಲಾದವು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆ ಮೂಲಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು.<ref name="autogenerated1">ಟ್ರಿಗ್ಗರ್ (1989)</ref> ಆರಂಭಿಕ 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ([[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]], [[ಸೈಬೀರಿಯಾ|ಸೈಬೀರಿಯನ್ನರು]], ಮೀಸೊಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮೊದಲಾದವರು) ಹೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ಸಮಾಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ನೇರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು, ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರು.<ref name="autogenerated1" /> 1960ರಲ್ಲಿ ಲೆವಿಸ್ ಬಿನ್‍‌ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕೆಂಟ್ ಫ್ಲಾನರಿ ಮೊದಲಾದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ದೃಢೀಕೃತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಇತಿಹಾಸ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಬೆಳೆಯಿತು.<ref name="Binford1962">ಬಿನ್ಫರ್ಡ್ (1962)</ref><ref name="Flannery1967">ಫ್ಲ್ಯಾನರಿ (1967)</ref> ಅವರು (ಕಾಲ್ಪನಿಕ) ಊಹನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು "ಮಾನವಚರಿತ್ರೆಯ" ಮತ್ತು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ"ವಾಗಿರುವ "ಹೊಸ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ"ವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು; ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್(ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿರುವ) ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref name="autogenerated1" /> 1980ರಲ್ಲಿ ಮೈಕೆಲ್ ಶಾಂಕ್ಸ್,<ref name="Shanks_Tilley1987">ಶ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟಿಲ್ಲಿ (1987)</ref><ref name="Shanks_Tilley1988">ಶ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟಿಲ್ಲಿ (1988)</ref><ref name="Shanks1991">ಶ್ಯಾಂಕ್ಸ್ (1991)</ref><ref name="Shanks1993">ಶ್ಯಾಂಕ್ಸ್ (1993)</ref> ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಟಿಲ್ಲಿ,<ref name="Tilley1993">ಟಿಲ್ಲಿ (1993)</ref> ಡೇನಿಯಲ್ ಮಿಲ್ಲರ್,<ref name="Miller_Tilley1984">ಮಿಲ್ಲರ್‌ ಮತ್ತು ಟಿಲ್ಲಿ1984</ref><ref name="Miller_etal1989">ಮಿಲ್ಲರ್‌ ಮತ್ತು ಇತರರು (1989)</ref> ಮತ್ತು ಅಯನ್ ಹಾಡರ್,<ref name="Hodder1982">ಹಾಡ್ಡರ್ (1982)</ref><ref name="Hodder1985">ಹಾಡ್ಡರ್ (1985)</ref><ref name="Hodder1987">ಹಾಡ್ಡರ್ (1987)</ref><ref name="Hodder1990">ಹಾಡ್ಡರ್ (1990)</ref><ref name="Hodder1991">ಹಾಡ್ಡರ್ (1991)</ref><ref name="Hodder1992">ಹಾಡ್ಡರ್ (1992)</ref> ಮೊದಲಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್(ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ-ನಂತರದ) ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲಿಸಮ್‌ನ (ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನ) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೀಕೃತ ಪ್ರಮಾಣ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವ-ವಿಮರ್ಶೆಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಆತ್ಮಾರ್ಥಕತೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.{{Citation needed|date=October 2007}} ಆದರೆ ಈ ಮಾರ್ಗವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಂದ (ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ-ಅಧ್ಯಯನ ತಜ್ಞರು) ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲಿಸಮ್‌ ಎರಡರ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯು ಈಗಲೂ ವಿವಾದದಲ್ಲಿದೆ. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ-ನಂತರದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾರ್ಥಕತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲಿಸಮ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು.<ref name="Pauketat2001">ಪಾಕೆಟಾಟ್, ಟಿಮಥಿ R. (2001)</ref> ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಈಗ ವ್ಯಾಪಕ ವಲಯ-ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ನವ-ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ವಿಕಾಸವಾದದ ಚಿಂತನೆ, ಮನೋವಿಕಾಸ ವಿಜ್ಞಾನ, ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ-ಅಧ್ಯಯನ, ಏಜೆನ್ಸಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶ ವಾದ, ಲಿಂಗ-ಆಧರಿತ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಸಮಾನತಾವಾದಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ವಿಧಾನ. == ವಿಧಾನಗಳು(ಪದ್ದತಿಗಳು) == ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವು ಅದರದೇ ಆದ ಭಿನ್ನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋದ ಯಾವುದೇ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಲು ಉತ್ಖನನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಉತ್ಖನನದಿಂದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನಾ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅರ್ಹತೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಉತ್ತಮ ಮಾಹಿತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಇದು ಇತರ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಹ್ನ್‌ (2004 [1991]:75)</ref> === ಸಮೀಕ್ಷೆ === {{main|Archaeological survey}} [[File:Monte Albán archeological site, Oaxaca.jpg|thumb|ಮಾಂಟೆ ಆಲ್ಬನ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶ]] ಆಧುನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ತಿಳಿದಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಲಯವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಸದ ರಾಶಿ ಮೊದಲಾದ ಆಸಕ್ತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಂಶೋಧಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಾರ್ಡನ್ ವಿಲ್ಲೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೆಲೆಯ ಮಾದರಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನ ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಈತನು 1949ರಲ್ಲಿ [[ಪೆರು]]ವಿನ ಕರಾವಳಿಯ ವಿರು ವ್ಯಾಲಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದನು.<ref name="Willey1953">ವಿಲ್ಲಿ (1953)</ref><ref name="Willey1968">ವಿಲ್ಲಿ (1968)</ref> ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ (ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ)ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿತು.<ref name="Billmand_Feinman1999">ಬಿಲ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಫಿಯೆನ್‌ಮ್ಯಾನ್ (1999)</ref> ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಖನನದ ಬದಲಿಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. (ಆದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದು ದುಬಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.)<ref name="Redman1974">ರೆಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ (1974)</ref> ವಿನಾಶಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳಂತೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಉತ್ಖನನದ ಮೂಲಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ನೆಲೆಯ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ನೆಲೆಯ ರಚನೆಯಂತಹ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಕ್ಷೆಗಳಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮೇಲ್ಮೆ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ಮೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಂತ್ರಚಾಲಿತ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋಗಿರುವ ಅಥವಾ ಗಿಡಗಂಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲ್ಮೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಸಣ್ಣ-ಉತ್ಖನನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಉದಾ. ಬೈರಿಗೆ, ದಿಂಡುಕೊರೆಗ(ಕೋರರ್) ಮತ್ತು ಗೋರು ಯಂತ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶೋಧಕ ಗುಂಡಿಗಳು. ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಮಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಮಾನಗಳು, ಬಲೂನುಗಳು ಅಥವಾ ಗಾಳಿಪಟಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಅಥವಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಶೀಘ್ರ ನಕ್ಷೆಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ-ನೋಟವು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೈಮಾನಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ತೋಡುಗುಂಡಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಮಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಮೇಲ್ಮೆಯಿಂದ ಗೋಚರವಾಗದ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳಂತಹ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ರಚನೆಗಳ ಮೇಲಿನ [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳು ತುಂಬಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಇತರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ (ಉದಾ. ಕಸದ ರಾಶಿ ) ಮೇಲಿನ ಸಸ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಬಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಧಾನ್ಯದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವು ಹೂತುಹೋಗಿರುವ ರಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ದಿನದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ವೈಮಾನಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಚನೆಗಳ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ವೈಮಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಅವರೋಹಿತ, ನೆಲ-ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ರೇಡಾರ್ ತರಂಗದೂರಗಳು, LiDAR ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಲೇಖನ ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭೂಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೊಮೀಟರ್‌‌ಗಳು ಕಬ್ಬಿಣ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಹಸ್ತ ಕೃತಿಗಳು, ಆವಿಗೆ(ಕಿಲ್ನ್), ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಶಿಲಾ ರಚನೆಗಳು, ಹಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿಪ್ಪೆ,ಕಸದ ರಾಶಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಚಲನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಮಣ್ಣಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ಭೇದವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ರೋಧಶೀಲತೆಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು (ಉದಾ. ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದವು.) ಮಾದರಿ ಮಣ್ಣಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೋಧಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು (ಉದಾ. ಜೈವಿಕ ಸಂಚಯ ಅಥವಾ ಸುಡದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು) ಕಡಿಮೆ ರೋಧಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಲೋಹದ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಂಪತ್ತಿನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಅವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪತ್ತಿನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಾಗಿ ಲೋಹದ ಶೋಧಕಗಳ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ-ಬಳಕೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ - ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಂತರಿಕ ಕದನದ ಯುದ್ಧ-ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಮಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌(ಬಂದೂಕಿನ ಗುಂಡುಗಳು) ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ನೌಕಾಘಾತದ ಉತ್ಖನನಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಲೋಹದ ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆಯ ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಕೇಬಲ್ಅನ್ನು ಇರಿಸುವುದು. ಲೋಹದ ಶೋಧಕಗಳು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಸವಿವರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿವೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಸ್ತ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ವಿಮುಖವಾಗಿವೆ. UKಯಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಪೋರ್ಟೇಬಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟೀಸ್ ಸ್ಕೀಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಭೂಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಥವಾ ದೂರ-ಸಂವೇದನೆಯ ಸಾಧನಗಳಾದ ಸಮುದ್ರ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೊಮೀಟರ್‌, ಸೈಡ್-ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಸೋನಾರ್ ಅಥವಾ ಸಬ್-ಬಾಟಮ್ ಸೋನಾರ್ ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. === ಉತ್ಖನನ === {{main|Excavation (archaeology)}} [[File:Iowa archaeology edgewater.JPG|thumb|3800-ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಅಯೋವದ ಎಡ್ಜ್‌ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಉತ್ಖನನ]] [[File:Vill excavation.jpg|thumb|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿಲ್ (ಇನ್ಲ್‌ಬ್ರಕ್)ನಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನ]] [[File:Sifting for POW remains, Wake Island.jpg|thumb|right|ಒಬ್ಬ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞ ವೇಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ POW ಅವಶೇಷಗಳಿಗಾಗಿ ಜರಡಿಯಾಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನವು ಅದು ಹವ್ಯಾಸಿಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಬಹುದು, ಉದಾ. ಸ್ತರವಿಜ್ಞಾನ, ಮೂರು ಆಯಾಮದ (ಘನಾಕೃತಿಯ) ರಚನೆ ಮತ್ತು ತಾಳೆ ನೋಡಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಚಿತ್ರಣ. ಆಧುನಿಕ ಉತ್ಖನನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸಮಾಂತರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ). ಅದೇ ರೀತಿ, ಹತ್ತಿರದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅವುಗಳ ಒಂದುಗೂಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಂತರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರಿಗೆ ಯಾವ ಹಸ್ತಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಲು ಅನುಕೂಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಯಾವುದು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ಖನನವು ಅದರ ಸ್ತರವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪರಂಪರೆಯಿದ್ದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಹಸ್ತಕೃತಿ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಪುರಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಉತ್ಖನನವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ನೈತಿಕ ಕಳವಳವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ನೀಡಲಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಪರೂಪದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 90% ಉತ್ಖನನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲುಪದರವನ್ನು (ಅತಿಭಾರ ) ತೆಗೆದುಹಾಕಲು(ಮಣ್ಣೆತ್ತಲು ಬಳಸುವ ದೊಡ್ಡ ಹರಿವಾಣ) ಬ್ಯಾಕ್‌ಶೂ (JCB) ಮೊದಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ತುಂಬಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತುಗ(ಟ್ರೋವೆಲ್) ಅಥವಾ ಕಳೆ ತೆಗೆವ ಗುದ್ದಲಿ(ಹೋ)ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆ ಎಲ್ಲಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಉತ್ಖನನದ ವಿಧಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸುವುದು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೆಳಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋಗಿರುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಭಾಗಶಃ ಉತ್ಖಖನನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಹಳ್ಳ ಅಥವಾ ಕಂದಕ, ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ: (ಸೀಳು ಭಾಗ)ಸಂದು(ಕಟ್) ಮತ್ತು (ಹೂತು ಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ)ಭರ್ತಿ(ಫಿಲ್). ಸಂದು, ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಣ್ಣನ್ನು ತಲುಪುವ ಅಂಚನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಗಡಿರೇಖೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭರ್ತಿಯು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಯಾವುದರಿಂದ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂದು(ಸೀಳಿಹೋದ ಭಾಗ) ಮತ್ತು ಭರ್ತಿಗೆ ದಾಖಲೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅನುಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾದ ಯೋಜನೆಗಳ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳ ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ಮತ್ತು ವರ್ಣಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ದಾಖಲೆಯ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯು ಈಗ-ನಾಶವಾಗಿರುವ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಶ್ವತ ದಾಖಲೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಅದನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುವಾಗ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. === ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ === {{main|Post excavation}} ಒಮ್ಮೆ ಹಸ್ತಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉತ್ಖನನ-ನಂತರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಖನನ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತಹುದೇ ಹಸ್ತಕೃತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಿ, ಸೂಚಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಆಗ ದೊರೆತ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳ ಕಾಲಗಣನೆ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಪ್ರದೇಶವೊಂದರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೂಳೆ, ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಾಗಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. (ಪ್ರಾಣಿ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಚೀನ-ಕುಲದ-ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ(ಪೇಲಿಯೊಎತ್ನೊಬಾಟನಿ ಮತ್ತು ಪರಾಗಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು), ಅದೇ ಯಾವುದೇ ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಿಳಿದಿರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. === ವಸ್ತುತಃ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ === ಸುಮಾರು 1995ರಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌ ಅಥವಾ ಪುರಾತನ ಅಸಿರಿಯನ್ ಅರಮನೆಯ ಸಿಂಹಾಸನವಿರುವ ಕೊಠಡಿಯಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಸ್ತುತಃ 3D ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="virt">ಮೈಕೆಲ್ ಬವಾಯ, "ವರ್ಚ್ವುಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಸ್ಟ್ಸ್ ರಿಕ್ರಿಯೇಟ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಏನ್ಶಿಯೆಂಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್", ''ಸೈನ್ಸ್'', 8 ಜನವರಿ 2010, ಗಾತ್ರ 327, ಪುಟ 140.</ref> ವಸ್ತುತಃ 3D ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="virt" /> ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ವಸ್ತುಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಕದನಗಳು ಮೊದಲಾದ ಅಂದಿನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪುನಃರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="virt" /> ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಅನುಕರಣವನ್ನು ಪುರಾತನ ಸಮುದಾಯದ ಜೀವನ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದು ವಿವಿಧ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದೆ; (ಉದಾ. ಎಷ್ಟು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="virt" /> ಕೆಲವು ರಚನೆಗಳು (ಉದಾ. ಸ್ತಂಭಗಳು) ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನದಂತಹ ಖಗೋಳೀಯ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಶೀಲಿಸಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ನಿಂದ ರಚಿಸಿದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಂದಾಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="virt" /> == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉಪ-ನಿಯಮಗಳು(ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ) == {{Main|Archaeological sub-disciplines}} ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನಿಯಮಗಳಂತೆ, ಅನೇಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪ-ನಿಯಮಗಳಿವೆ, ಇದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಕಾರ (ಉದಾ. ಕಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸಂಗೀತ, ಪುರಾತನ-ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ), ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ಕಾಲಗಣನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೇಂದ್ರ (ಉದಾ. ಪೌರಾತ್ಯ ಸಮೀಪದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ), ಇತರ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಸಂಬಂಧ (ಉದಾ. ಕಡಲತಡಿಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂದೃಶ್ಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ) ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕತೆ (ಉದಾ. ಈಜಿಪ್ಟ್‌ಶಾಸ್ತ್ರ, ಭಾರತಶಾಸ್ತ್ರ, ಚೀನೀಶಾಸ್ತ್ರ) ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ===ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ=== ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ(ಲಿಪಿ) ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು, 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿನ್ಯಾಸರಚನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ನಾಶವಾದ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಪುಷ್ಪವಾಟಿ (ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಹೂವಿನ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಬೆಳೆಸುವ)ಉದ್ಯಾನಗಳ ಕಳೆದುಹೋದ ವಿನ್ಯಾಸರಚನೆಗಳನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡಿದರು.{{Citation needed|date=October 2007}} ಮಧ್ಯಭಾಗದ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಶ್ಮಶಾನದ 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದರು. ===ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ=== ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಜೀವಿಸಿದ ಜನರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ.<ref name="Gould1971a">ಗೌಲ್ಡ್ (1971a)</ref><ref name="Gould1971b">ಗೌಲ್ಡ್ (1971b)</ref><ref name="Yellen1972">ಯೆಲ್ಲೆನ್ (1972)</ref><ref name="Yellen1977">ಯೆಲ್ಲೆನ್ (1977)</ref><ref name="Gould_Yellen1987">ಗೌಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಯೆಲ್ಲೆನ್ 1987</ref><ref name="Yellen1991">ಯೆಲ್ಲೆನ್ (1991)</ref> ಈ ವಿಧಾನವು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ(ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು) ಕುಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತು, ಇದು 1960ರ ದಶಕದ ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಬೇಟೆಯಾಡಿ, ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಥವಾ ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನಾಂಗದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಅಂಶವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.<ref name="Sillet_et_al2006">ಸಿಲ್ಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಇತರರು (2006)</ref><ref name="Schott_Sillitoe2005">ಸ್ಕಾಟ್ ಆಂಡ್ ಸಿಲ್ಲಿಟೊ (2005)</ref><ref name="Ogundele2005">ಓಗುಂಡೆಲ್ (2005)</ref><ref name="kuznar2001">ಕುಜ್ನಾರ್ (2001)</ref> ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಸದೃಶ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು ಜನಾಂಗ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಾಗಿದೆ, ಈ ಸದೃಶ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಂತರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಜನಾಂಗ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಾಗಿದೆ.<ref>ಆಶ್ಕರ್ (1961) ವೈಲಿ (1985)ಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ</ref> ===ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ=== {{Main|Experimental archaeology}} ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಿತ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Ascher1961">ಆಸ್ಕರ್ (1961)</ref><ref name="Saraydar_Shimada1971">ಸರಯ್ಡರ್ ಮತ್ತು ಶಿಮಾಡ (1971)</ref><ref name="Saraydar_Shimada1973">ಸರಯ್ಡರ್ ಮತ್ತು ಶಿಮಾಡ (1973)</ref><ref name="Gifford-Gonzalez_et_al1985">ಗಿಫ್ಫರ್ಡ್-ಗಾಂಜಲೆಜ್ (1985)</ref><ref name="Frison1989">ಫ್ರಿಸನ್ (1989)</ref> ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲಿಸಮ್‌ನ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೀಕೃತ ಪ್ರಮಾಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನವು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ನಿರ್ಣಯದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿವೆ. ===ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ-ಅಳತೆಗೋಲು ವಿಧಾನ(ಆರ್ಕಿಯೊಮೆಟ್ರಿ)=== ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ-ಅಳತೆಗೋಲು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಪನವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಧ್ಯಯನದ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೂಲದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Glasscock_et_al1994">ಗ್ಲಾಸ್‌ಕಾಕ್ ಮತ್ತು ಇತರರು 1994</ref> ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂಶಗಳ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನತೆ ಪಡೆಯದ ಉಪ-ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಇದನ್ನು ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೇತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಜ್ಞಾನ ವರ್ಧಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://web.mit.edu/cmrae/cmrae_mission.htm/ |title=MIT ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್ ಆಂಡ್ CMRAE ಮಿಶನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ |access-date=2010-09-14 |archive-date=2008-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725154143/http://web.mit.edu/cmrae/cmrae_mission.htm/ |url-status=dead }}</ref> ===ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ=== {{Original research|section|date=September 2007}} ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು, ಉದಾ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ (CRM)ಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಹಾಯಕಾರಿ ಕಾರ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Citation |url=http://www.sogaer.ex.ac.uk/archaeology/modules/arc3600.shtml |title=The University of Exeter - SoGAER - Department of Archaeology |publisher=Sogaer.ex.ac.uk |date=2008-10-28 |accessdate=2009-05-05 |archive-date=2008-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621032501/http://www.sogaer.ex.ac.uk/archaeology/modules/arc3600.shtml |url-status=dead }}</ref> ಇಂದು CRM ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. USನಲ್ಲಿ, CRM ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು 1966ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಆಕ್ಟ್ (NHPA) ಅಂಗೀಕಾರವಾದಂದಿನಿಂದ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. CRM ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವು ನಗರಗಳ, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆದಾರರು, ಪಂಡಿತರು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಕಾಯಿದೆಗಳೊಂದಿಗೆ NHPA, ಫೆಡರಲ್ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಥವಾ ಫೆಡರಲ್ ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಅವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ CRMನ ಅಳವಡಿಕೆ ಸರ್ಕಾರ-ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. 1990ರಿಂದ PPG 16<ref>{{cite web|url=http://www.communities.gov.uk/publications/planningandbuilding/planningpolicyguidance9 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212011420/http://www.communities.gov.uk/publications/planningandbuilding/planningpolicyguidance9 |archivedate=2008-02-12 |title=Planning Policy Guidance 16: Archaeology and planning - Planning, building and the environment - Communities and Local Government |publisher=Web.archive.org |date= |accessdate=2009-07-25}}</ref>, ಯೋಜಕರು ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವಾಗ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮೂಲವಸ್ತುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರರ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ-ಸಂವೇದನಾ-ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸಂರಕ್ಷಣಾ(ಮಿಟಿಗೇಶನ್) ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಸರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಒಂದಿಗೆ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರ್, ಮೀಡಿಯಾ ಆಂಡ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್<ref>{{Citation|url=http://www.culture.gov.uk/what_we_do/Historic_environment/ |title=Department for Culture Media and Sport - historic environment |publisher=Culture.gov.uk |date=2009-04-28 |accessdate=2009-05-05}}</ref> ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Citation|url=http://www.english-heritage.org.uk |title=English Heritage - Stonehenge & the History of England: English Heritage |publisher=English Heritage<! |date= |accessdate=2009-05-05}}</ref> [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್,<ref>{{Citation |url=http://www.historic-scotland.gov.uk/ |title=Bot generated title -> |publisher=Historic Scotland<! |date= |accessdate=2009-05-05 |archive-date=2009-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426014641/http://www.historic-scotland.gov.uk/ |url-status=dead }}</ref> ಕ್ಯಾಡ್ವ್<ref>{{Citation |url=http://www.cadw.wales.gov.uk/default.asp |title=Cadw |publisher=Cadw.wales.gov.uk |date= |accessdate=2009-05-05 |archive-date=2009-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090429155411/http://www.cadw.wales.gov.uk/default.asp |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ನಾರ್ದರ್ನ್ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಎನ್ವೈರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಏಜೆನ್ಸಿ<ref>{{Citation|url=http://www.ehsni.gov.uk/built.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071225132821/http://www.ehsni.gov.uk/built.htm|archivedate=2007-12-25 |title=Built Environment |publisher=Ehsni.gov.uk |date= |accessdate=2009-05-05}}</ref> ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. CRMನ ಗುರಿಗಳೆಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಂತಹ ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ನಾಶವಾಗಬಹುದಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು. ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶವು, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸಲು ಸ್ಥೂಲಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉತ್ಖನನಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ನಿಗದಿಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉತ್ಖನನವು ವಿಶೇಷ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಪ್ರದೇಶವಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. CRM ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಹಂತದ ಸರ್ಕಾರದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಅವರ ವಿಧಾನದ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ. CRMಅನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸದ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚದ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿರುವ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಕನಿಷ್ಠ ಬಂಡವಾಳದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. CRM ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮಯದೊತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಸಾಹಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮಯದೊತ್ತಡವು CRM ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಟೇಟ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಆಫೀಸ್ (SHPO)ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರದೇಶದ ವರದಿಗಳ ಕೂಲಂಕುಷ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. SHPOದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ CRM ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿ ಮತ್ತು ಬಹು-ವಾರ್ಷಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಯಶಸ್ವಿ ಆಗಬೇಕಾದರೆ, ಅವರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ(ಕೈಗಾರಿಕೆ) ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪೂರಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಬೇಕು. ಮುಕ್ತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳು (ಪೋಸ್ಟ್-ಡಾಕ್, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಾವಧಿ-ರಹಿತ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ) ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ MA/MSc ಮತ್ತು PhD ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಪಾತವು ವಿಷಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಭಾವವು ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇವರು ನಂತರದ ವರ್ಷದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ಅರ್ಹತೆಗೆ-ಪೂರಕವಾಗಿಲ್ಲದೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ(ಅನುಭವಿ) ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವವಿರುವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ಅರ್ಹತೆ ಇರುವವರನ್ನು<ref name="Flannery1982">ಫ್ಲ್ಯಾನರಿ (1982)</ref> ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಜಡತೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದುದರಿಂದ, ಇದು ಈ ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ವೃತ್ತಿಪರರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ CRM ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪದವಿ ಪಡೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿತು, ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಬರಹಗಳನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶಬ್ದಕೋಶ ವಿವರ ಒದಗಿಸಲು ಆಯಾ ವಿಭಾಗವಾರು ಉತ್ಖನನದ ತಂಡವು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. == ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜನಪ್ರಿಯ ಅವಲೋಕನಗಳು == [[File:Beit shean1.jpg|thumb|right|ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಬೆಟ್ ಶೆಯನ್‌ನ ಬೃಹತ್ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಖನನ]] ಆರಂಭಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅದ್ಭುತ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ನಗರಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ''ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬ್ರಾಸ್'', ''ಕಿಂಗ್ ಸೋಲೊಮನ್ಸ್ ಮೈನ್ಸ್'', ''ಇಂಡಿಯಾನ ಜೋನ್ಸ್'', ''ಟಾಂಬ್ ರೈಡರ್'', ''ದಿ ಮಮ್ಮಿ'' ಮತ್ತು ''ರೆಲಿಕ್ ಹಂಟರ್'' ಮೊದಲಾದ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನ್ವೇಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ರುಜುವಾತು ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕೊಪೇನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂವೇದನಾಶೀಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಹಸಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ಆಧುನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಉತ್ಖನನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿನ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಅಂತಹ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು "ನಕಲಿ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂಡಿಯಾನ ಜೋನ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಮತ್ತು ಟಾಂಬ್ ರೈಡರ್ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಉದ್ರೇಕವು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ತಮಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೃತ್ತಿಗಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=October 2007}} ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.<ref name="Denning2004">{{cite web|url=http://intarch.ac.uk/journal/issue15/denning_index.html |title=Denning 2004, Internet Archaeology 15 |publisher=Intarch.ac.uk |date=2004-01-28 |accessdate=2010-08-12}}</ref> ==ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು== === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ === ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು, ನಕಲಿ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಸ್ತಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು, ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ-ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Citation |url=http://www.sonoma.edu/asc/roadshow.html |title=Anthropological Studies Center (ASC) |publisher=Sonoma.edu |date= |accessdate=2009-05-05 |archive-date=2009-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090328003841/http://www.sonoma.edu/asc/roadshow.html |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಹಸ್ತಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುವ, ದೋಚುವ ಅಪಾಯದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಲೂಟಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ-ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ ಭಿತ್ತಿ ಪತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ವಿವರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಶಾಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರ-ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.{{Citation needed|date=October 2007}} ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನ್ನಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಕೆಲಸದ ವೀಕ್ಷಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲಸವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ-ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿವರ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಮನಗಾಣುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಬಗೆಗೆ ಜಾಗೃತಿಯು ಸಮುದಾಯ ಉತ್ಖನನ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪೌರರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ ಅರಿವಿನ ಬಗೆಗಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=October 2007}} U.S. ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್, ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಸರ್ವಿಸ್(USFS) ಒಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಇನ್ ಟೈಮ್ (PIT) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. U.S. ಸ್ವಯಂಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ USFS ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ನಿಪುಣ-ತಜ್ಞರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.rapidcityjournal.com/news/local/article_3654c4d7-e241-5b5a-a624-46628d7c1f4f.html |title=^ '&#39;Rapid City Journal'&#39; Published Online: 14 Nov 2008 |publisher=Rapidcityjournal.com |date=2008-11-14 |accessdate=2010-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110412143602/http://www.rapidcityjournal.com/news/local/article_3654c4d7-e241-5b5a-a624-46628d7c1f4f.html |archive-date=2011-04-12 |url-status=dead}}</ref> UKಯಲ್ಲಿ, ''ಟೈಮ್ ಟೀಮ್'' ಮತ್ತು ''ಮೀಟ್ ದಿ ಆನ್ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್'' ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಯೋಜನೆಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ-ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವು.{{Citation needed|date=October 2007}} ಇಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಿಂತ ಈಗ ಅಧಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ, ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಮುದಾಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು-ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದ ಕೆಲಸವು ಶೀಘ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಗಿ ಸಮಯ ಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಶ್ಯಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಚಾರಿಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಥವಾ ನಿರೂಪಿಸಲಾದ ಸಮುದಾಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=October 2007}} ವಾಣಿಜ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಉತ್ಖನನ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ರಜಾದಿನದ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವೂ ಸಹ ಇದೆ.{{Citation needed|date=October 2007}} ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮಾಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಇಂದು ಸಮುದಾಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಲು ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ವೃತ್ತಿಪರ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಮಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. === ನಕಲಿ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ === {{Main|Pseudoarchaeology}} ನಕಲಿ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಆಶ್ರಯ-ಪದವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ-ಅಂಗೀಕೃತವಾದ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸವನ್ನು (ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ) ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನೈಜ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ಲೇಖಕರು ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲಿಸಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅದರ ವಿಶೇಷ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಎರಿಕ್ ವನ್ ಡ್ಯಾನಿಕೆನ್‌ನ ಕೃತಿ. ಆತನ 1968ರ ಪುಸ್ತಕ ''ಟ್ಯಾರಿಯಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗಾಡ್ಸ್?'', ಅನೇಕ ಅನಂತರದ ಕಡಿಮೆ-ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಕೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಆಚೆಯಿರುವ ನಾಗರಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪುರಾತನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನ-ಸಂಬಂಧ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಥವಾ ಪುರಾತನ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಡ್ಯಾನಿಕೆನ್‌ನದಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸೀಮಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಲೂಟಿ === [[File:Looting rontoy2007.jpg|thumb|right|ಪೆರುವಿನ ಹೌರ ವ್ಯಾಲಿಯ ರಾಂಟೊದಲ್ಲಿ 2007ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾದ ಲೂಟಿಗಾರರ ಹಳ್ಳ.ಲೂಟಿಗಾರರು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡುವಾಗ ಉಂಟಾದ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.]] [[File:Adad-Nirari stela.jpg|thumb|right|ಅದಾದ್-ನಿರಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರಾಜನ ಸ್ಮಾರಕ ಸ್ತಂಭ.2003ರ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರಾಕ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಿಂದ ದರೋಡೆ ಮಾಡಲಾದ ವಸ್ತು.]] ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಗುರ್ತಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಪುರಾತನ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಫೇರೋಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೂಟಿಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಟೈಮ್ ಲೈಫ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಸಿವಿಲೈಸೇಶನ್ಸ್ ಸೀರೀಸ್: ರಾಮ್ಸೆಸ್ II: ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಕೆನ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ನೈಲ್ (1993)</ref> ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಕ್ತನ(ಹಸ್ತ) ಕೃತಿಗಳ ಅಥವಾ ಸಂಪತ್ತಿನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿರುವವರು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಕ್ತನ ಕೃತಿಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೇಡಿಕೆಯು ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನಾವಶೇಷಗಳ ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನಾವಶೇಷಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಿಗೆ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮಾಡುವುದು, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಲೂಟಿ ಮಾಡುವವರು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಿಗೆ ಅವರ ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ 'ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ'ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹಿಂದಿನವರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="autogenerated2">ಶೀಟ್ಸ್ (1973)</ref> ಬಡ ತೃತೀಯ ಪ್ರಪಂಚದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಲೂಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ,{{Citation needed|date=October 2007}} ಆದರೆ ಇದು ಒಂದು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="autogenerated2" /> ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಇರದ ರಾಜಕಾರಣವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತವಿರುವ ತೀವ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ, ಇವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ತಡೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ವೈನ್ ಡೆಲೋರಿಯ ಜೂನಿಯರ್ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಅಮೆರಿಕಾದ-ಭಾರತೀಯ-ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಇಂದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಭಾರತೀಯ-ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ-ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಕೃತಿಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಕಳ್ಳತನವೆಂದು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೃತ್ತಿಪರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಲೂಟಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. 1937ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ CA ಯಲ್ಲಿನ ಸೌತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ನಿರ್ದೇಶಕ W. F. ಹಾಡ್ಗೆ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದವರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.<ref name="Hodge1937">ಹಾಡ್ಗ್ (1937)</ref> ಪ್ರಾಕ್ತನ ಕೃತಿಗಳ ಅಕ್ರಮ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [https://web.archive.org/web/20100525072909/http://www.nps.gov/history/local-law/fhpl_ArchRsrcsProt.pdf ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಆಕ್ಟ್ (ARPA; ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಾ 96-95; 93 ಸ್ಟ್ಯಾಟ್ಯೂಟ್ 721; 16 U.S.C. 470aamm)] ನಡಿಯಲ್ಲಿ 1992ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Munson_et_al1995">ಮುನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು (1995)</ref> === ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು === ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಕೆನ್ನೆವಿಕ್ ಮ್ಯಾನ್ ಮೊದಲಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ನಡುವಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಮಾಧಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದರಿಂದಾಗುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಯೋಜನದ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವೆಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಬಹುದು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಭಾರತೀಯ ಶ್ಮಶಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅಗೆದು, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸೌಕರ್ಯದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಮೂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೂಳಲೂ ಇಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದ ಅವಲೋಕನವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಅವಲೋಕನಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರು ಸಮಯವನ್ನು ರೇಖೀಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಇದು ಆವರ್ತವಾಗಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಗತಕಾಲವು ಬಹುಹಿಂದೆಯೇ ಆಗಿಹೋಗಿದೆ; ಸ್ಥಳೀಯರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಗತಕಾಲವನ್ನು ಕೆದಕುವುದರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲದ ಮೇಲೆ ಘೋರ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕಾದ-ಭಾರತೀಯರು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ನಿಷೇಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕಾದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅವರ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಒಂದು ತರ್ಕಬದ್ಧ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಈ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಗ್ರೇವ್ಸ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಆಂಡ್ ರಿಪ್ಯಾಟ್ರಿಯೇಶನ್ ಆಕ್ಟ್ (NAGPRA, 1990) ಸೂಚಿಸಿತು. ಇದು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಧಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲಿಸಮ್‌ನ ಉತ್ತೇಜನದಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಸ್ಥಳೀಯರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೆಂದು ನಂಬುವ ಸ್ಥಳೀಯರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶವು ಏನನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪುನಃಪರಿಶೀಲಿಸುವ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರಕಾರ ಕೊಳಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಅಥವಾ ಮರಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಹಾಗೂ ಅವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಹಯೋಗವು ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಅದು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಹಿರಿಯರು ಅವರು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉತ್ಖನನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಅವರ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಈ ಹಿರಿಯರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವೃತ್ತಿಗೆ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೇಮಕಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ==== ವಾಪಸಾತಿ ==== :''ರಿಪ್ಯಾಟ್ರಿಯೇಶನ್ ಆಂಡ್ ರಿಬರಿಯಲ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರಿಮೈನ್ಸ್ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿ'' ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನಡುವಿನ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಬಲ ವಿವಾದವೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮೂಲಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯು 2005ರ ಜೂನ್ 21ರಂದು ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಅಂದು 6,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ 10 ಆಲ್ಗಾಂಕಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಮುದಾಯ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರು ಕ್ವೆಬೆಕ್‌ನ ಮ್ಯಾನಿವಾಕಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಕಿಟಿಗನ್ ಜಿಬಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಭೆಸೇರಿದರು. ಆ ಅವಶೇಷಗಳು ಈಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಲ್ಗಾಂಕಿನ್ ಜನರಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತೇ ಎಂಬುದು ಖಚಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಅವಶೇಷಗಳು ಐರೋಕ್ವಿಯಿನ್ ಸಂತತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಆಲ್ಗಾಂಕಿನ್ ಜನರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಐರೋಕ್ವಿಯಿನ್ ಸಂತತಿಯವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯವು ಐರೋಕ್ವಿಯಿನ್ ಅಥವಾ ಆಲ್ಗಾಂಕಿನ್ ಜನರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಇವು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಆಭರಣಗಳು, ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅವಶೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕ್ತನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮೂಲತಃ ಮೋರಿಸನ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಯುಮೆಟೆ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟಾವ ಕಣಿವೆಯ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವು ಹಲವು ದಶಕಗಳ ನಂತರ 1800ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ ಕೆನಡಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಸಿವಿಲೈಸೇಶನ್‌ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಗ್ರಹದ ಭಾಗವಾದವು. ವಿವಿಧ ಆಲ್ಗಾಂಕಿನ್ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹಿರಿಯರು ರೆಡ್ಸೆಡಾರ್ ಚಕ್ಕೆಗಳು, ಮಸ್ಕ್‌ರಾಟ್ ಮತ್ತು ಬೀವರ್ ಚರ್ಮಗಳ ಪದರವಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೆಡ್ಸೆಡಾರ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಚ್‌ಬಾರ್ಕ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃಹೂಳುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಈಗ ಅಷ್ಟೊಂದು ಎದ್ದು ಕಾಣದ ಶಿಲಾ ದಿಬ್ಬವು ಪುನಃಹೂಳಿದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರದ ಸುಮಾರು 90 ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೂಳಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಿಟಿಗನ್ ಜಿಬಿ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ನಡುವಿನ ಸಂಧಾನಗಳು ಬಿಗುವಾಗಿದ್ದರೂ, ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Citation | url=http://www.canadiangeographic.ca/magazine/SO05/indepth/archaeology.asp | title= Canadian Geographic Online }}</ref> ಕೆನ್ನೆವಿಕ್ ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತೊಂದು (ಮರುಕಳಿಸಿದ)ವಾಪಸಾತಿ ಅವಶೇಷವಾಗಿದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾವೇರಿದ ವಿವಾದದ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{main|Outline of archaeology}} * ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಲಾವಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಪಟ್ಟಿ * ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾತನ-ಕುಲದ-ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪಟ್ಟಿ * ಪುರಾತನ-ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನ * ಪುರಾತನ-ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ * ಪುರಾತನ-ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ * ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರದೇಶ * ಬೈಬಲ್‌ನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ * ಡೇಟಿಂಗ್ ವಿಧಾನಶಾಸ್ತ್ರ (ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ) * ಕಸದ,ತ್ಯಾಜ್ಯದ ತಿಪ್ಪೆ ಶೋಧನೆ * ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ GIS * ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷ ಪಡೆದ ಯೋಜನೆಗಳು * ಸಮಾಧಿ ದರೋಡೆ * ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ * ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆ * ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಗುಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು (IPinCH) * ಕಳೆದುಹೋದ ನಗರಗಳು * ಪ್ರಾಚೀನ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ * ವಸ್ತುತಃ ಪ್ರಾಕ್ತನ-ಕೃತಿ * ಕ್ಸೆನೊ-ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|colwidth=30em}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Refbegin}} * {{Citation | editor=Aldenderfer, M. S. & Maschner, H. D. G. | year=1996 | title=Anthropology, Space, and Geographic Information Systems | place=New York | publisher=Oxford University Press }} * {{Citation | author=Ascher, R. | year=1961 | title=Analogy in archaeological interpretation | periodical=Southwestern Journal of Anthropology | volume=17 | issue=4 | pages=317–325 | url=http://www.jstor.org/stable/3628943 }} * {{Citation | author=Ascher, R. | year=1961 | title=Experimental Archeology | periodical=American Anthropologist | volume=63 | issue= | pages=793–816 | doi=10.1525/aa.1961.63.4.02a00070 }} * {{Citation | author=Billman, B. R. & Feinman, G. | year=1999 | title=Settlement Pattern Studies in the Americas—Fifty Years Since Virú | place=Washington DC | publisher=Smithsonian Institution Press }} * {{Citation | author=Binford, L. | year=1962 | title=Archaeology as Anthropology | periodical=American Antiquity | volume=28 | issue=4 | pages=217–225 | doi=10.2307/278380 | url=http://jstor.org/stable/278380 }} * {{Citation | author=Denning, K. | year=2004 | title=The Storm of Progress' and Archaeology for an Online Public | periodical=Internet Archaeology | volume=15 | issue= | pages= }} * {{Citation | author=Ebrey, Patricia Buckley | year=1999 | title=The Cambridge Illustrated History of China | place=Cambridge | publisher=Cambridge University Press | isbn=0521435196 | oclc=223427870 33047244 59615754 }} * {{Citation | author=Flannery, K. V. | year=1967 | title=Culture History v. Culture Process: A Debate in American archaeology | periodical=Scientific American | volume=217 | issue= | pages=119–122 }} * {{Citation | author=Flannery, K. V. | year=1982 | title=The Golden Marshalltown: A Parable for the Archaeology of the 1980s | periodical=American Anthropologist | volume=84 | issue= | pages=265–278 | doi=10.1525/aa.1982.84.2.02a00010 }} * {{Citation | author=Fraser, Julius Thomas and Francis C. Haber. | year=1986 | title=Time, Science, and Society in China and the West | place=Amherst | publisher=University of Massachusetts Press }} * {{Citation | author=Frison, G. C. | year=1989 | title=Experimental Use of Clovis Weaponry and Tools on African Elephants | periodical=American Antiquity | volume=54 | issue=4 | pages=766–784 | doi=10.2307/280681 | url=http://jstor.org/stable/280681 }} * {{Citation | author=Glascock, M. D., Neff, H., Stryker, K. S. & Johnson, T. N. | year=1994 | title=Sourcing Archaeological Obsidian by an Abbreviated NAA Procedure | periodical=Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry | volume=180 | issue= | pages=29–35 | doi=10.1007/BF02039899 }} * {{Citation | author=Gifford-Gonzalez, D. P., Damrosch, D. B., Damrosch, D. R., Pryor, J. & Thunen, R. L. | year=1985 | title=The Third Dimension in Site Structure: An Experiment in Trampling and Vertical Dispersal | periodical=American Antiquity | volume=50 | issue=4 | pages=803–818 | doi=10.2307/280169 | url=http://jstor.org/stable/280169 }} * {{Citation | author=Gladfelter, B. G. | year=1977 | title=Geoarchaeology: The Geomorphologist and Archaeology | periodical=American Antiquity | volume=42 | issue=4 | pages=519–538 | doi=10.2307/278926 | url=http://jstor.org/stable/278926 }} * {{Citation | author=Gould, R. | year=1971a | title=The Archaeologist as Ethnographer: A Case from the Western Desert of Australia | periodical=World Archaeology | volume=3 | issue= | pages=143–177 }} * {{Citation | author=Gould, R., Koster, D. A. & Sontz, A. H. L. | year=1971b | title=The Lithic Assemblage of the Western Desert Aborigines of Australia | periodical=American Antiquity | volume=36 | issue=2 | pages=149–169 | doi=10.2307/278668 | url=http://jstor.org/stable/278668 }} * {{Citation | author=Gould, R. & Yellen, J. | year=1987 | title=Man the Hunted: Determinants of Household Spacing in Desert and Tropical Foraging Societies | periodical=Journal of Anthropological Archaeology | volume=6 | issue= | doi=10.1016/0278-4165(87)90017-1 | page=77 }} * {{Citation | author=Hodder, I. | year=1982 | title=Symbols in Action | place=Cambridge | publisher=Cambridge University Press }} * {{Citation | author=Hodder, I. | year=1985 | chapter=Post-Processual Archaeology | editor=SCHIFFER, M. B. | title=Advances in Archaeological Method and Theory | place=New York | publisher=Academic Press }} * {{Citation | editor=Hodder, I. | year=1987 | title=The Archaeology of Contextual Meaning | place=New York | publisher=Cambridge University Press }} * {{Citation | author=Hodder, I. | year=1990 | chapter=Style as Historical Quality | editor=HASTORF, M. C. A. C. | title=The Uses of Style in Archaeology | place=Cambridge | publisher=Cambridge University Press }} * {{Citation | author=Hodder, I. | year=1991 | title=Interpretive Archaeology and Its Role | periodical=American Antiquity | volume=56 | issue=1 | pages=7–18 | doi=10.2307/280968 | url=http://jstor.org/stable/280968 }} * {{Citation | author=Hodder, I. | year=1992 | title=Theory and Practice in Archaeology | place=London | publisher=Routeldge }} * {{Citation | author=Munson, C. A., Jones, M. M. & Fry, R. E. | year=1995 | title=The GE Mound: An ARPA Case Study | periodical=American Antiquity | volume=60 | issue=1 | pages=131–159 | doi=10.2307/282080 | url=http://jstor.org/stable/282080 }} * {{Citation | editor=Kuznar, L | year=2001 | title=Ethnoarchaeology of Andean South America | place=Ann Arbor | publisher=International Monographs in Prehistory }} * {{Citation | author=Miller, D. & Tilley, C. | year=1984 | chapter=Ideology, Power and Prehistory: An Introduction | editor=Miller, D. & Tilley, C. | title=Ideology, Power, and Prehistory | place=Cambridge | publisher=Cambridge University Press | isbn=0521255260 | oclc=241599209 9827625 }} * {{Citation | editor=Miller, D., Rowlands, M., Tilley, C. | year=1989 | title=Dominion and Resistance | place=New York | publisher=Routledge }} * {{Citation | author=Munson, C. A., Jones, M. M. & Fry, R. E. | year=1995 | title=The GE Mound: An ARPA Case Study | periodical=American Antiquity | volume=60 | issue=1 | pages=131–159 | doi=10.2307/282080 | url=http://jstor.org/stable/282080 }} * {{Citation | author=Ogundele, S. O. | year=2005 | title=Ethnoarchaeology of Domestic Space and Spatial Behaviour Among the Tiv and Ungwai of Central Nigeria | periodical=African Archaeological Review | volume=22 | issue= | pages=25–54 | doi=10.1007/s10437-005-3158-2 }} * {{Citation | author=Pauketat, T. R. | year=2001 | title=Practice and History in Archaeology: An Emerging Paradigm | periodical=Anthropological Theory | volume=1 | issue= | pages=73–98 | doi=10.1177/14634990122228638 }} * {{Citation | author=Redman, C. L. | year=1974 | title=Archaeological Sampling Strategies | place=Binghamton | publisher=State University of New York at Binghamton }} * {{Citation | author=Renfrew, C. & Bahn, P. G. | year=1991 | title=Archaeology: Theories, Methods, and Practice | place=London | publisher=Thames and Hudson Ltd | isbn=0500278679 | oclc=185808200 34521234 }} * {{Citation | author=Saraydar, S. & Shimada, I. | year=1971 | title=A Quantitative Comparison of Efficiency Between A Stone Axe and A Steel Axe | periodical=American Antiquity | volume=36 | issue=2 | pages=216–217 | doi=10.2307/278680 | url=http://jstor.org/stable/278680 }} * {{Citation | author=Saraydar, S. C. & Shimada, I. | year=1973 | title=Experimental Archaeology: A New Outlook | periodical=American Antiquity | volume=38 | issue=3 | pages=344–350 | doi=10.2307/279722 | url=http://jstor.org/stable/279722 }} * {{Citation | author=Sellet, F., Greaves, R. & Yu, P.-L. | year=2006 | title=Archaeology and Ethnoarchaeology of Mobility | place=Gainesville | publisher=University Press of Florida }} * {{Citation | author=Shanks, M. & Tilley, C. | year=1987 | title=Reconstructing Archaeology | place=New York | publisher=Cambridge university Press }} * {{Citation | author=Shanks, M. & Tilley, C. | year=1988 | title=Social Theory and Archaeology | place=Albuquerque | publisher=University of New Mexico Press | isbn=0745601847 | oclc=16465065 185783860 }} * {{Citation | author=Shanks, M. | year=1991 | title=Some recent approaches to style and social reconstruction in classical archaeology | periodical=Archaeological Review from Cambridge | volume=10 | issue= | pages=164–174 }} * {{Citation | author=Shanks, M. | year=1993 | title=Style and the design of a perfume jar from an Archaic Greek city state | periodical=Journal of European Archaeology | volume=1 | issue= | pages=77–106 }} * {{Citation | author=Sheets, P. D. | year=1973 | title=The Pillage of Prehistory | periodical=American Antiquity | volume=38 | issue=3 | pages=317–320 | doi=10.2307/279718 | url=http://jstor.org/stable/279718 }} * {{Citation | author=Shott, M. J. & Sillitoe, P. | year=2005 | title=Use life and curation in New Guinea experimental used flakes | periodical=Journal of Archaeological Science | volume=32 | issue= | pages=653–663 | doi=10.1016/j.jas.2004.11.012 }} * {{Citation | author=Tassie, G. J., Owens, L.S. | year=2010 | title=Standards of Archaeological Excavations: A Fieldguide to the Methology, Recording Techniques and Conventions | place=London | publisher=GHP | isbn=978-1906137175 | oclc= }} * {{Citation | author=Taylor, W. W. | year=1948 | title=A Study of Archaeology | place=Menasha | publisher=American Anthropological Association | isbn=0906367123 | oclc=9714935 }} * {{Citation | editor=Tilley, Christopher | year=1993 | title=Interpretive Archaeology | place=Oxford | publisher=Berg | isbn=0854968423 | oclc=185494001 26263158 }} * {{Citation | author=Trigger, B. G. | year=1989 | title=A History of Archaeological Thought | place=Cambridge | publisher=Cambridge University Press }} * {{Citation | author=Watters, M.R. | year=1992 | title=Principles of Geoarchaeology: A North American Perspective | place=Tucson | publisher=The University of Arizona Press }} * {{Citation | author=Watters, M.R. | year=2000 | title=Alluvial stratigraphy and geoarchaeology in the American Southwest | periodical=Geoarchaeology | volume=15 | issue= | pages=537–557 | doi=10.1002/1520-6548(200008)15:6<537::AID-GEA5>3.0.CO;2-E }} * {{Citation | author=Willey, G. R. | year=1953 | title=Prehistoric Settlement Patterns in the Virú Valley, Perú | place=Washington DC }} * {{Citation | author=Willey, G. | year=1968 | title=Settlement Archaeology | place=Palo Alto | publisher=National Press }} * {{Citation | author=Wylie, A. | year=1985 | chapter=The Reaction Against Analogy | editor=Schiffer, Michael B. | title=Advances in Archaeological Method and Theory | place=Orlando, FL | pages=63–111 | publisher=Academic Press }} * {{Citation | author=Yellen, J. & Harpending, H. | year=1972 | title=Hunter-Gatherer Populations and Archaeological Inference | periodical=World Archaeology | volume=4 | issue= | pages=244–253 }} * {{Citation | author=Yellen, J. | year=1977 | title=Archaeological Approaches to the Present | place=New York | publisher=Academic Press | isbn=0127703500 | oclc=2911020 }} {{Refend}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ) * C. U. ಲಾರ್ಸೆನ್ - ''ಸೈಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಮಾನ್ಯುಮೆಂಟ್ಸ್'' (1992) * ಕೋಲಿನ್ ರೆನ್‌ಫ್ರೆವ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಬ್ಯಾಹ್ನ್ - ''ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ: ಥಿಯರೀಸ್, ಮೆಥಡ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್'' 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (1996) * ಡೇವಿಡ್ ಹರ್ಸ್ಟ್ ಥೋಮಸ್ - ''ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ'' 3ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (1998) * ಗ್ಲಿನ್ ಡೇನಿಯಲ್ - ''ಎ ಶಾರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ'' (1991) * ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ - IJSA (ನಿಯತಕಾಲಿಕ) * ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಇ-ಜರ್ನಲ್ * ಕೆವಿನ್ ಗ್ರೀನೆ - ''ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ'' (1983) * ಲೆವಿಸ್ ಬಿನ್‌ಫರ್ಡ್ - ''ನ್ಯೂ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ'' (1968) ISBN 0-202-33022-2 * ರಾಬರ್ಟ್ J. ಶರೆರ್ ಮತ್ತು ವೆಂಡಿ ಆಶ್ಮೋರ್ - ''ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ: ಡಿಸ್ಕವರಿಂಗ್ ಅವರ್ ಪಾಸ್ಟ್'' 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (1993) * ಥೋಮಸ್ ಹೆಸ್ಟರ್, ಹ್ಯಾರಿ ಶಫರ್ ಮತ್ತು ಕೆನೆತ್ L. ಪೆಡೆರ್- ''ಫೀಲ್ಡ್ ಮೆಥಡ್ಸ್ ಇನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ'' 7ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (1997) * ಅಲಿಸನ್ ವೈಲಿ - ''ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಫ್ರಮ್ ಥಿಂಗ್ಸ್: ಎಸ್ಯೇಸ್ ಇನ್ ದಿ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ'', ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್, ಬರ್ಕ್ಲಿ CA, 2002 * ಸ್ಮೆಕಲೋವ T. N., ವೋಸ್ O., ಸ್ಮೆಕಲೋವ S. L. "ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಸರ್ವೇಯಿಂಗ್ ಇನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ. ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ 10 ಯಿಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಯೂಸಿಂಗ್ ದಿ ಓವರ್‌ಹಾಸರ್ GSM-19 ಗ್ರೇಡಿಯೊಮೀಟರ್", ವೋರ್ಮಿಯನಮ್ 2008. * ಬ್ರೂಸ್ ಟ್ರಿಗ್ಗರ್ - "ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಥಾಟ್" 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (2007) * ಅಯನ್ ಹಾಡರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ ಹಟ್ಸನ್ - "ರೀಡಿಂಗ್ ದಿ ಪಾಸ್ಟ್" 3ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (2003) * ಆಡ್ರಿಯನ್ ಪ್ರೇಟ್ಜೆಲ್ಲಿಸ್ - "ಡೆತ್ ಬೈ ಥಿಯರಿ", ಆಲ್ಟಮಿರ ಪ್ರೆಸ್ (2000). ISBN 0742503593 / 9780742503595 == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons cat}} {{wikiquote}} * [http://www.archaeologydaily.com/ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್] * [http://pastscape.org.uk/ 400,000 ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸೈಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಇನ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150426112022/http://www.pastscape.org.uk/ |date=2015-04-26 }} * [https://web.archive.org/web/20181119075022/http://www.nps.gov/history/archeology/visit/index.htm NPS ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ: ವಿಸಿಟ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ (ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಗೈಡ್ಸ್)] * [http://www.greatarchaeology.com/ ಗ್ರೇಟ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ] * [http://www.archaeologynews.org/ ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಅಪ್ಡೇಟೆಡ್ ಡೈಲಿ] * [http://www.britarch.ac.uk/ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503140528/https://www.britarch.ac.uk/ |date=2021-05-03 }} * [http://www.fastionline.org/ ಫಾಸ್ಟಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ - ಆನ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸೈಟ್ಸ್] * [http://www.aaanet.org/ ದಿ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಡಿವಿಜನ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಂಥ್ರೊಪೊಲಾಜಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151013043844/http://www.aaanet.org/ |date=2015-10-13 }} * [http://www.archaeological.org/ ದಿ ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100917095804/http://www.archaeological.org/ |date=2010-09-17 }} * [http://www.saa.org/ ದಿ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ] * [http://www.passportintime.com/ US ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ವಾಲಂಟಿಯರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ''ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಇನ್ ಟೈಮ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422201519/http://www.passportintime.com/ |date=2021-04-22 }} * [http://www.worldarchaeologicalcongress.org/site/about.php ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071022041307/http://www.worldarchaeologicalcongress.org/site/about.php |date=2007-10-22 }} * [http://archaeolog.org/ Archaeolog.org] {{Webarchive|url=https://archive.is/20121209050439/http://archaeolog.org/ |date=2012-12-09 }} * [http://ads.ahds.ac.uk/ ದಿ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಡೇಟಾ ಸರ್ವಿಸ್ - ಓಪನ್ ಆಕ್ಸೆಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆರ್ಕೈವ್ ಫಾರ್ UK ಆಂಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602084101/http://www.ads.ahds.ac.uk/ |date=2008-06-02 }} * [http://www.archaeology.ws/worldarchnews.html ವರ್ಲ್ಡ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ನ್ಯೂಸ್ - ವೀಕ್ಲಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಫ್ರಮಾ BBC ರೇಡಿಯೊ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿಸ್ಟ್, ವಿನ್ ಸ್ಕಟ್] * [http://www.civilization.ca/cmc/exhibitions/online-exhibitions/archaeology ದಿ ಕೆನಡಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಸಿವಿಲೈಸೇಶನ್ - ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ] * [http://www.oocities.com/emuseoros ಎಸ್ಟುಡಿಯೊ ಡಿ ಮ್ಯೂಸಿಯೊಲಾಗಿಯಾ ರೊಸಾರಿಯೊ] {{Archaeology}} {{Technology}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸದ ಸಹಾಯಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯ ಎರವಲು ಪದಗಳು]] lhjms48texq0vod65tx4xpm5vywwc6k 0 25643 1435036 1377082 2026-10-30T13:08:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435036 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಗೆಲಿಲಿ |image = Justus Sustermans - Portrait of Galileo Galilei, 1636.jpg|200px |caption = Portrait of Galileo Galilei by [[Giusto Sustermans]] |birth_date = {{birth date|1564|2|15|df=y}} |birth_place = [[ಪಿಸಾ]], [[Duchy of Florence]], Italy |residence = [[Grand Duchy of Tuscany]], Italy |nationality = Italian (Tuscan) |death_date = {{death date and age|df=yes|1642|1|8|1564|2|15}} |death_place = [[Arcetri]], [[Grand Duchy of Tuscany]], Italy |field = [[Astronomy]], [[Physics]] and [[Mathematics]] |work_institutions = [[ಪಿಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]<br />[[University of Padua]] |alma_mater = [[ಪಿಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] |academic_advisors = [[Ostilio Ricci]] |notable_students = [[Benedetto Castelli]]<br />[[Mario Guiducci]]<br />[[Vincenzio Viviani]] |known_for = [[Kinematics]]<br />[[Analytical dynamics|Dynamics]]<br />[[Telescopic observational astronomy]]<br />[[Heliocentrism]] |religion = [[Roman Catholic Church|Roman Catholic]] |signature = Galileo Galilei Signature 2.svg |footnotes = His father was the musician [[Vincenzo Galilei]]. His mistress was [[Marina Gamba]] (1570-August 21, 1612?) was mother of [[Maria Celeste]] (Virginia 1600-1634) and Livia (1601-1659), who were nuns, and son Vincenzo (1606-1649) a [[lutenist]]. Gamba later married Giovanni Bartoluzzi. }} [[File:Galileo facing the Roman Inquisition.jpg|thumb|220px]] '''ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಗೆಲಿಲಿ''' (೧೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೫೬೪ - ೮ ಜನವರಿ ೧೬೪೨) ಇಟಲಿಯ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ|ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]], [[ಗಣಿತ|ಗಣಿತಜ್ಙ]], [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಙ]] ಮತ್ತು [[ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]]. ಇವರು [[ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ರೆನೆಸಾನ್ಸ್‌ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ [[ವಿಜ್ಞಾನ]] ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲೊಬ್ಬ. ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎನಿಸಿರುವ ಪ್ರಯೋಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತಂದವನೆಂದೂ [[ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ (ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್‌) ಮೂಲಪುರುಷನೆಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಖಗೋಳೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ [[ದೂರದರ್ಶಕ]]ವನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಿ ವಿವಿಧ ಆಕಾಶ ಕಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕಾನೇಕ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ [[ನಿಕೋಲಸ್ ಕೋಪರ್ನಿಕಸ್|ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್]] ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ; ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಅಪಾರ ಕಷ್ಟನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ. ==ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ== ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು [[ಪೀಸಾ]] ನಗರದಲ್ಲಿ, 1564 ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 15ರಂದು. ತಂದೆ ವಿನ್ಸೆನ್ಸಿಯೊ ಗೆಲೀಲಿ ಉಣ್ಣೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮತ್ತು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಸಂಗೀತಗಾರ. ಆತನ ಅಭಿಲಾಷೆಯಂತೆ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿಯಲೆಂದು [[ಪೀಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸೇರಿದ. ಆದರೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕೇಳಿದ ಒಂದು ಉಪನ್ಯಾಸದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ. ಕ್ರಮೇಣ ಗಣಿತದ ಗೀಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ಬಂದ. ಅವನ ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆದದ್ದು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ. ಬಹುಬೇಗ ಅಪಾರ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪೀಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ==ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದ [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ]] ಅನೇಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭೀತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಗಳೆದು ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ದ್ವೇಷ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ. ಅವರ ಕಿರುಕುಳವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ಎರಡೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟು [[ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌]] ನಗರಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋದ. 1592ರಲ್ಲಿ [[ಪಡೂವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷ ಕಳೆದು, 1610 ರಲ್ಲಿ ಟಸ್ಕನಿ ಡ್ಯೂಕರ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ. ಈತ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಲು ಕಾರಣವಾದ ಈತನ ಮಹತ್ತ್ವಪೂರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ನಡೆದದ್ದು ಪಡೂವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ. ಯುರೋಪಿನ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಈತನ ಕೀರ್ತಿ ಹಬ್ಬಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರತೊಡಗಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಈತನ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ಬೋಧನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇವನ ವೈರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇವನ ಬೋಧನೆಗಳು ಧರ್ಮಬಾಹಿರವಾದವೆಂದು ಪೋಪ್ ಐದನೆಯ ಪಯಸ್‍ರವರ ಮನ ಒಪ್ಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನ ಶತ್ರುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. 1615 ರಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿ ಇವನ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸಿದರು. ==ವಿರೋಧ== [[File:E pur si muove.jpg| thumb|left|E pur si muove=ಮುರಿಲ್ಲೋಗೆ ಸೇರಿದ ಗೆಲಿಲಿಯೋನ ಭಾವಚಿತ್ರ=,"ಇ ಪರ್ ಸಿ ಮೊವ್" (ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅದು ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ ; ತಾನು 'ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಭೂಮಿ ಚಲಿಚಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ನ್ಯಾಯವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರೂ, 'ಅದು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಜೈಲಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಗೀಚಿದ್ದಾನೆ) ಆತನ ಜೈಲು ಕೋಣೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಗೀಚಿದ ಅವನ ಬರೆಹ (ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ)]] 1623 ರಲ್ಲಿ ಗೆಲಿಲಿಯೊನ ಸ್ನೇಹಿತ ಬಾರ್ಬೆರಿನಿ ಎಂಬಾತ ಎಂಟನೆಯ ಅರ್ಬನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪೋಪ್ ಪದವಿಗೇರಿದ. ತನಗೆ ಸತ್ಯವೆಂದು ತೋರಿದ್ದನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸಾರಲು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾವ ಅಡ್ಡಿಯೂ ಇರಲಾರದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ‘ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಸಂವಾದ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1632). [[ಟಾಲೆಮಿ]] ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸುವ ಒಬ್ಬ, ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪರ ವಾದಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ-ಈ ಮೂವರ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆಯುವ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್ ವಾದಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಾವಂತನಂತೆಯೂ ಟಾಲೆಮಿ ವಾದಿಯನ್ನು ಬೆಪ್ಪನಂತೆಯೂ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಟಾಲೆಮಿ ವಾದಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಪೋಪ್‍ರವರನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಈತನ ವೈರಿಗಳು ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 1633 ರಲ್ಲಿ ಈತ ಪುನಃ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ. ಗೆಲಿಲಿಯೊ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಮಂಡಲಿ ತೀರ್ಮಾನವಿತ್ತಿತು. ಕೇವಲ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅದೇ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ [[ಬ್ರೂನೊ]] ಎಂಬಾತನನ್ನು ಜೀವಸಹಿತ ಸುಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಗೆಲಿಲಿಯೊಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇವನ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಕಾಲದ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಗೋಣಿಪಟ್ಟಿಯನ್ನುಟ್ಟು ಮೈಗೆ ಬೂದಿ ಬಳಿದುಕೊಂಡು ಮೊಣಕಾಲೂರಿ ಕುಳಿತು ‘ನಾನು ಅಪರಾಧಿ, ನಾನು ಬೋಧಿಸಿದುದೆಲ್ಲ ಸುಳ್ಳು, ಭೂಮಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ; ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ’ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸಾರಬೇಕಾಯಿತು. ಮೇಲಕ್ಕೇಳುವಾಗ ತಗ್ಗಿಸಿದ ದನಿಯಲ್ಲಿ ‘ನಾನು ಏನೇ ಹೇಳಿರಲಿ ಅದು ಚಲಿಸಿಯೇ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದನೆಂದು ಕಥೆ. ==ನಿಧನ== ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಇವನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಕೆಲವು ದಿವಸ ರೋಮ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಟಸ್ಕನಿ ಡ್ಯೂಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನಂತರ ಆರ್ಸೆಟ್ರಿ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಗೃಹಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದು 1642 ಜನವರಿ 8 ರಂದು ನಿಧನ ಹೊಂದಿದ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುರುಡನಾಗಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದ. ==ಸಾಧನೆಗಳು== ಗೆಲಿಲಿಯೊ ತನ್ನ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು 1581 ರಲ್ಲಿ. ಆಗ ಇವನಿಗಿನ್ನೂ ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷ: ಪೀಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಪೀಸಾ ನಗರದ ಕ್ಯಾತೆಡ್ರಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಛಾವಣಿಯಿಂದ ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತೂಗುದೀಪವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ. ತೂಗಾಟದ ವಿಸ್ತಾರ ಎಷ್ಟೇ ಇರಲಿ, ದೀಪ ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ ಸ್ಥಿರ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವನು ಗಮನಿಸಿದ. ಗಡಿಯಾರ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ಕಾಲಮಾಪಕಗಳು ಆಗ ಇರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಕಾಲವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಇವನು ತನ್ನ ನಾಡಿಯ ಬಡಿತವನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡ. ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ತರುವಾಯ ಒಂದು ಸರಳ ಲೋಲಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಉದ್ದವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಆಂದೋಲನ ಕಾಲ ಹೇಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವುದೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಗೆಲಿಲಿಯೊ 1593 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕ]]ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇವನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು ಅನಿಲ ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕ; ಅನಿಲದ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಇದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಮೇಲಿನಿಂದ ಬೀಳುವ ಕಾಯಗಳು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುವುವೆಂಬುದನ್ನು ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡತೊಡಗಿದ. ಬೇರೆಬೇರೆ ತೂಕವಿರುವ ಎರಡು ಕಾಯಗಳನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಬಿಟ್ಟರೆ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವಿರುವ ವಸ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬೀಳುವುದೆಂದು [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ಬೋಧಿಸಿದ್ದ. ಅವನು ಮಡಿದು 1800 ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸರಿಯೇ ತಪ್ಪೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಗೋಜಿಗೆ ಯಾರೂ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಅದು ನಿಜವೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ವಾಯು ಒಡ್ಡುವ ಅಡಚಣೆಯ ಕಾರಣ ಹಗುರವಾದ ಕಾಯಗಳ ವೇಗ ಕುಗ್ಗುವುದರಿಂದ ಈ ತಪ್ಪು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟ. ನಿರ್ವಾತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಯಗಳೂ ಒಂದೇ ವೇಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವುದೆಂದು ಇವನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಾಯು ಒಡ್ಡುವ ಅಡಚಣೆಗೆ ಮಣಿಯದಷ್ಟು ತೂಕವಿರುವ ಎರಡು ಕಾಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದೇ ಆದರೆ, ಅವೆರಡರ ತೂಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ ಅವು ಒಂದೇ ವೇಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವುವೆಂದು ಹೇಳಿದ. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನೊಂದು ಹತ್ತರಷ್ಟು ಭಾರವಿರುವಂಥ ಎರಡು ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಪೀಸಾದಲ್ಲಿರುವ ವಾಲುಗೋಪುರದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದನೆಂದು ದಂತಕಥೆ. ಕಾಯ ನೇರವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದರ ವೇಗ ಬಹಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದರ ಚಲನೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ಕಾಲಮಾಪಕಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಆಗ ಲಭ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಕಾಯದ ವೇಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಇಳಿಜಾರು ಹಲಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ. ಹಲಗೆಯನ್ನು ಕ್ಷಿತಿಜೀಯ ರೇಖೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಓರೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಉರುಳುವ ಗುಂಡಿನ ವೇಗವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ. [[ಭೂಮಿ]]ಯ [[ಗುರುತ್ವಬಲ]]ಕ್ಕೆ ಸತತವಾಗಿ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಕಾಯದ ವೇಗ ಕ್ಲುಪ್ತ ದರದಲ್ಲಿ ಏರುವುದೆಂದೂ ಅದು ಚಲಿಸುವ ದೂರ ಕಾಲದ ವರ್ಗದ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುವುದೆಂದೂ ಒಂದು ಕಾಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಲವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕಾಯ ಒಂದೇ ನೇರದಲ್ಲಿ ಸಮವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವುದೆಂದೂ ಇವನು ತೋರಿಸಿದ. ಕಾಯ ತನ್ನ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರಲು ಬಲವನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಅದುವರೆಗೆ ಜನ ನಂಬಿದ್ದರು. ಅದು ತಪ್ಪು ಭಾವನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗೆಲಿಲಿಯೊ ತೋರಿಸಿದಂತಾಯಿತು. [[File:Galileo's geometrical and military compass in Putnam Gallery, 2009-11-24.jpg|thumb|Galileo's geometrical and military compass, thought to have been made c. 1604 by his personal instrument-maker [[Marc'Antonio Mazzoleni]]]] ಒಂದು ಕಾಯ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೇರೆಬೇರೆ ಬಲಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ, ಇಲ್ಲವೇ ಸಮವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾಯದ ಮೇಲೆ ಬೇರೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಲಪ್ರಯುಕ್ತವಾದಾಗ ಆ ಕಾಯ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುವುದೆಂಬುದನ್ನೂ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ. ಈ ಎಲ್ಲ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೂ ಇವನು ಗಣಿತವನ್ನು ಬಳಸಿದ. ಹೀಗಾಗಿ ಈತನನ್ನು [[ಗತಿವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಮೂಲಪುರುಷನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. [[File:Galileo telescope replica.jpg|thumb|left|A replica of the earliest surviving telescope attributed to Galileo Galilei, on display at the [[Griffith Observatory]].]] [[File:Bertini fresco of Galileo Galilei and Doge of Venice.jpg|thumb|right| Galileo showed the [[Doge of Venice]] how to use the telescope (Fresco by [[Giuseppe Bertini]])]] [[File:Galileo manuscript.png|thumb|It was on this page that Galileo first noted an observation of the [[natural satellite|moons]] of [[Jupiter]]. This observation upset the notion that all celestial bodies must revolve around the Earth. Galileo published a full description in ''Sidereus Nuncius'' in March 1610]] [[File:Phases-of-Venus.svg|thumb|The [[phases of Venus]], observed by Galileo in 1610]] ಪಡೂವದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ವಿಖ್ಯಾತ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಕೆಪ್ಲರ್‍]]ನೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಈತನಿಗೆ ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕಾಲ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 1609 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ಬಂದಿತು: ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ಉಪಕರಣವನ್ನು ಹಾಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆಂಬುದೇ ಆ ಸುದ್ದಿ. ಆರು ತಿಂಗಳು ಕಳೆಯುವುದರೊಳಗೆ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ತನ್ನದೇ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಪಡಿಸುತ್ತ ಮುಂದುವರಿದು ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾದ ಹಲವಾರು ದೂರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ. ಖಗೋಳೀಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಅದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಧನವಾಯಿತು. ದೂರದರ್ಶಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅನೇಕಾನೇಕ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ. [[ಗುರುಗ್ರಹ]]ಕ್ಕೆ [[ಉಪಗ್ರಹ]]ಗಳಿರುವುದನ್ನೂ [[ಶುಕ್ರಗ್ರಹ]] [[ಚಂದ್ರ]]ಬಿಂಬದಂತೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದನ್ನೂ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವಂತೆ ಪರ್ವತ ಕಂದರಗಳಿರುವುದನ್ನೂ ಇವನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಬರಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿಳಿಯ ಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುವ [[ಆಕಾಶಗಂಗೆ]] (ಮಿಲ್ಕಿ ವೇ) ನಿಜಕ್ಕೂ ಒತ್ತಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಸಮೂಹವೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವ [[ಸೂರ್ಯ]] ಬಿಂಬದ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಕಲೆಗಳಿರುವುದನ್ನೂ ಅವು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿ ಸೂರ್ಯಗೋಳ ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿ ರುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ. ಈ ಎಲ್ಲ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳೂ ಕೊಪರ್ನಿಕಸ್‍ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದುವು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{sisterlinks|wikt=Galileo|n=no|v=no|s=Author:Galileo Galilei|b=Galileo's Science}} {{refbegin}} *{{worldcat id|id=lccn-n79-3254}} ===By Galileo=== *[http://www.mpiwg-berlin.mpg.de/Galileo_Prototype/MAIN.HTM Electronic representation of Galilei's notes on motion (MS. 72)] *[http://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/content/scientific_revolution/galileo Galileo's 1590 ''De Motu'' translation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091128183313/http://echo.mpiwg-berlin.mpg.de/content/scientific_revolution/galileo/ |date=2009-11-28 }} *[http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT158.HTM Works by Galileo Galilei]: text with concordances and frequencies. *Galilei, Galileo. [http://www.rarebookroom.org/Control/galgal/index.html ''Le Operazioni del Compasso Geometrico et Militare''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229003143/http://www.rarebookroom.org/Control/galgal/index.html |date=2008-12-29 }} 1610 Rome. From the [http://www.loc.gov/rr/rarebook/ Rare Book and Special Collections Division] at the [[Library of Congress]] *Galilei, Galileo. [http://www.rarebookroom.org/Control/galsol/index.html ''Istoria e Dimostrazioni Intorno Alle Macchie Solar''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229003148/http://www.rarebookroom.org/Control/galsol/index.html |date=2008-12-29 }} 1613 Rome. From the [http://www.loc.gov/rr/rarebook/ Rare Book and Special Collections Division] at the [[Library of Congress]] *Linda Hall Library features a [http://contentdm.lindahall.org/u?/classics,5292 first edition of ''Sidereus Nuncius Magna''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191209103144/http://contentdm.lindahall.org/u%3F/classics,5292 |date=2019-12-09 }} as well as a [http://contentdm.lindahall.org/u?/classics,426 pirated edition from the same year] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191209103145/http://contentdm.lindahall.org/u%3F/classics,426 |date=2019-12-09 }}, both fully digitised. *[http://hdl.loc.gov/loc.rbc/general.67904.1 Sidereus Nuncius] From the Collections at the Library of Congress ===On Galileo=== *[http://beinecke.library.yale.edu/exhibitions/starrymessenger/ Starry Messenger: Observing the Heavens in the Age of Galileo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100614033450/http://beinecke.library.yale.edu/exhibitions/starrymessenger/ |date=2010-06-14 }}—an exhibition at the [http://www.library.yale.edu/beinecke/index.html Beinecke Rare Book and Manuscript Library at Yale University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118113045/http://www.library.yale.edu/beinecke/index.html |date=2012-01-18 }} *[http://www.museogalileo.it/en/index.html Museo Galileo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140702052237/http://www.museogalileo.it/en/index.html |date=2014-07-02 }}—Florence, Italy *[https://web.archive.org/web/20150708072723/http://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=134975 Galileo's math genealogy] *[http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/PictDisplay/Galileo.html Portraits of Galileo] *[http://galileo.rice.edu/ The Galileo Project] at [[Rice University]] *[http://www.pbs.org/400years/ PBS documentary: ''400 Years of the Telescope''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200530051811/https://www.pbs.org/retired-site/ |date=2020-05-30 }} *{{YouTube|5C5_dOEyAfk|Feather & Hammer Drop on Moon}} *[http://www.martinince.eu/journalist/galileos-telescope/ article by UK journalist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315001445/http://www.martinince.eu/journalist/galileos-telescope/ |date=2017-03-15 }} on proposed disinterment to determine Galileo's eyesight problems *[https://www.nytimes.com/2013/01/19/opinion/galileo-the-starry-messenger.html "Galileo, The Starry Messenger" (NYT, 18 January 2013).] ====Biography==== * Full text of {{ws | [[s: Galileo (1918)|Galileo]]}} by Walter Bryant (public domain biography) *[http://www.pbs.org/wgbh/nova/galileo/ PBS Nova Online: ''Galileo's Battle for the Heavens''] *[http://plato.stanford.edu/entries/galileo/ Stanford Encyclopedia of Philosophy entry on Galileo] *{{IMDb title|id=0956139|title=Animated Hero Classics: Galileo (1997)}} ====Galileo and the Church==== *[http://www.thomasaquinas.edu/news/recent_events/Decaen-Galileo.html ''Galileo Galilei, Scriptural Exegete, and the Church of Rome, Advocate of Science''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110608054230/http://www.thomasaquinas.edu/news/recent_events/Decaen-Galileo.html |date=2011-06-08 }} lecture ([http://www.thomasaquinas.edu/news/recent_events/Galileo%20Galilei-Scripture%20Exegete.mp3 audio here] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110503184715/http://www.thomasaquinas.edu/news/recent_events/Galileo%20Galilei-Scripture%20Exegete.mp3 |date=2011-05-03 }}) by [[Thomas Aquinas College]] tutor Dr. Christopher Decaen *"[http://www.traditioninaction.org/History/A_003_Galileo.html The End of the Myth of Galileo Galilei]" by Atila Sinke Guimarães *[http://blog.oup.com/2011/01/galileo/ Galileo and the Church], article by John Heilbron. *{{Wayback |date=20071209222631 |url=http://www.catholic.net/rcc/Periodicals/Issues/GalileoAffair.html |title=Galileo Affair catholic.net }} {{refend}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಗೆಲೀಲಿ}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೫೬೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೬೨೪ ನಿಧನ]] 3yzojf9f7x7egtqnh6gex6trudvzowz 0 25805 1435083 1429723 2026-10-30T19:19:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435083 wikitext text/x-wiki {{Other uses|Tasmania (disambiguation)}} [[File:Tasmania Coat of Arms.svg|right|150px]] [[File:Flag of Tasmania.svg|right|200px]] {{Australia state or territory | Name = Tasmania | Fullname = State of Tasmania | Flag = Flag of Tasmania.svg | CoatOfArms = Coat of arms of Tasmania.png | Map = Tigris-Australia location Tasmania.svg | Motto = "Ubertas et Fidelitas" (Fertility and Faithfulness) | Nickname = Island of Inspiration; The Apple Isle; Holiday Isle; Tassie | Emblem_title1 = Floral | Emblem1 = [[Tasmanian Blue Gum]]<ref>[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/InfoSheets/FloraProclamation.htm Proclamation of Tasmanian floral emblem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225064026/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/InfoSheets/FloraProclamation.htm |date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 }}, ''Tasmanian Government Gazette'', 27 November 1962.</ref><br />''(Eucalyptus globulus)'' | Emblem_title2 = Animal | Emblem2 = [[Tasmanian Devil]] (unofficial)<ref>[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/InfoSheets/StateEmblems.htm Tasmanian State Emblems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225064058/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/InfoSheets/StateEmblems.htm |date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 }}, Government of Tasmania, 29 January 2003.</ref><br />''(Sarcophilus harrisii)'' | Emblem_title3 = [[Australian state colours|Colours]] | Emblem3 = Dark green, red & gold | Emblem_title4 = Mineral | Emblem4 = [[Crocoite]]<ref>[http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/InfoSheets/MineralProclamation.htm Proclamation of Tasmanian mineral emblem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225064059/http://www.parliament.tas.gov.au/tpl/InfoSheets/MineralProclamation.htm |date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 }}, ''Tasmanian Government Gazette'', 4 December 2000.</ref><br />''(PbCrO₄)'' | Capital = [[Hobart]] | Demonym = Tasmanian | ChiefType = Premier | Chief = [[David Bartlett]] | ChiefParty = [[Australian Labor Party|ALP]] | Viceroy = [[Peter Underwood]] | ViceroyType = Governor | PostalAbbreviation = TAS | AreaRank = 7th | TotalArea = 90758 | LandArea = 68401 | WaterArea = 22357 | EntityAdjective = State | GSP = $22,564<ref>[http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Lookup/5220.0Main+Features12008-09%20%28Reissue%29?OpenDocument 5220.0 - Australian National Accounts: State Accounts, 2008-09 (Reissue)], [[Australian Bureau of Statistics]], 22 December 2009.</ref> | GSPYear = 2008–09 | GSPRank = 7th | GSPPerCapita = $44,895 | GSPPerCapitaRank = 8th | PercentWater = 24.63 | PopulationRank = 6th | Population = 502,600<ref>[http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs@.nsf/Lookup/3101.0Main+Features1Jun%202009?OpenDocument 3101.0 - Australian Demographic Statistics, Jun 2009], [[Australian Bureau of Statistics]], 3 December 2009.</ref> | PopulationYear = June 2009 | DensityRank = 4th | Density = 7.35 | HighestPoint = [[Mount Ossa (Tasmania)|Mount Ossa]] | HighestElev = +1,614 m [[Australian Height Datum|AHD]]<ref name="height"> {{cite web | title = LISTmap (Mount Ossa) | publisher=Tasmanian Government Department of Primary Industries and Water | url = http://www.thelist.tas.gov.au/listmap/listmap.jsp?llx=419200&lly=5363700&urx=420100&ury=5364300&layers=17 | accessdate = 2007-10-06 }}</ref> | HighestElev_ft = 5,295 | LowestPoint = | LowestElev = | LowestElev_ft = |TimeZone = [[UTC+10]] ([[Australian Eastern Standard Time|AEST]])<br />[[UTC+11]] ([[Australian Eastern Daylight Time|AEDT]]) | HouseSeats = 5 | SenateSeats = 12 | ISOCode = AU-TAS | Website = www.tas.gov.au }} [[ಚಿತ್ರ:Tasmania-satellite.jpg|thumb|right|275px|ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಚಿತ್ರಣ]] '''ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ''' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶದ ಒಂದು ದ್ವೀಪ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.‌ ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಯಿಂದ {{convert|240|km|mi}} ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದೆ. ಬಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಜಲಭಾಗ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 26ನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪ ಎನ್ನಲಾದ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ದ್ವೀಪ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಈ ರಾಜ್ಯವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 500,000ದಷ್ಟಿದೆ {{as of|2008|12|lc=on}}. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಬೃಹತ್‌ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{convert|68401|km2|sqmi}} ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪವು {{convert|62409|km2|sqmi}} ಆವರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.brandtasmania.com/show.php?ACT=Public&amp;menu_code=100.1100 'ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌ ಎಬೌಟ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110911041146/http://www.brandtasmania.com/show.php?ACT=Public&menu_code=100.1100 |date=11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 }} ''ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ Tasmania.com''. 2009 ಜೂನ್ 15ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾವನ್ನು ''ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಾಜ್ಯ'', 'ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ದ್ವೀಪ',<ref>{{cite web |url=http://www.tourismtasmania.com.au/vismktg/2007/island_of_inspiration/phase12/index.html|title=Tasmania - Island of Inspiration|accessdate=2007-12-31 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080125040942/http://www.tourismtasmania.com.au/vismktg/2007/island_of_inspiration/phase12/index.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 25 January 2008}}</ref> ಹಾಗೂ, ವಿಶಾಲ, ಹಚ್ಚಹಸಿರಾಗಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ''ವಿಶ್ವದಿಂದಲೇ ಭಿನ್ನವಾದರೂ ವಿಶ್ವದಿಂದ ದೂರವಲ್ಲ'' ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ 37%ರಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.parks.tas.gov.au/manage/parksres/reserves.html|title=Complete National Parks and Reserves Listings|publisher=[[Parks and Wildlife Service]]|date=2006-11-10|accessdate=2006-11-30|archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20061210215825/http://www.parks.tas.gov.au/manage/parksres/reserves.html|url-status=dead}}</ref> ದ್ವೀಪವು ಅತಿ ಉತ್ತರ ತುದಿಯಿಂದ ಅತಿ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯ ತನಕ {{convert|364|km|mi}} ಉದ್ದವಿದೆ, ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ತುದಿಯಿಂದ ಪೂರ್ವ ತುದಿಯ ತನಕ {{convert|306|km|mi}} ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ನಗರ, ಗ್ಲೆನೊರ್ಕಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ನಗರಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. ಕಿಂಗ್ಬೊರೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಿಂಗ್ಸ್ಟನ್‌ ಉಪನಗರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರೇಟರ್‌ (ಬೃಹತ್‌) ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ ಹಾಗೂ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಡೆವನ್ಪೋರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಬರ್ನಿ ನಗರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಉಪ-ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಮೆಕ್ವಾರಿ ದ್ವೀಪವೂ ಸಹ, ಹುವಾನ್‌ ಕಣಿವೆ ಪರಿಷತ್‌ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಂಗವಾಗಿ, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == ಡಚ್‌ ಮೂಲದ ಪರಿಶೋಧಕ ಎಬೆಲ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು 1642ರ ನವೆಂಬರ್‌ 24ರಂದು ಪರಿಶೋಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಈತನ ಹೆಸರು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಎಬೆಲ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮನ್‌ ಈ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಆತನ ಪ್ರಾಯೋಜಕ, ಡಚ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡೀಸ್‌ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಆಂಟನಿ ವಾನ್‌ ಡೀಮನ್‌ನ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ದ್ವೀಪವು ಆಂಟನಿ ವಾನ್ ಡೀಮನ್ಸ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಆನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಡಳಿತವು ಈ ದ್ವೀಪದ ಹೆಸರನ್ನು ವಾನ್ ಡೀಮನ್ಸ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿತು. 1856ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಈ ದ್ವೀಪದ ಹೆಸರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಇದರ ಪರಿಶೋಧಕರ ಹೆಸರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>'ಸೆಲೆಕ್ಟ್‌ ಕ್ರಾನಾಲಜಿ ಆಫ್‌ ರಿನೇಮಿಂಗ್‌' ''ಪಾರ್ಲಿಯಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ'' http://www.parliament.tas.gov.au/php/BecomingTasmania/BTAppend2.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110422111627/http://www.parliament.tas.gov.au/php/BecomingTasmania/BTAppend2.htm |date=22 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }} 2009ರ ಜೂನ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಈ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸೀ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ ಹಡಗು ಹಾಗೂ ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾಗಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಟ್ಯಾಸೀ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.spiritoftasmania.com.au/tassiejourneys/index.htm 'ಟ್ಯಾಸೀ ಜರ್ನೀಸ್‌' ''ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090913135311/http://www.spiritoftasmania.com.au/tassiejourneys/index.htm |date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 }} 2009ರ ಜೂನ್‌ 24ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of Tasmania}} === ಭೌತಿಕ ಇತಿಹಾಸ === {{Main|Geology of Tasmania}} [[ಚಿತ್ರ:Tessellated Pavement Sunrise Landscape.jpg|thumb|left|ಟ್ಯಾಸ್ಮನ್‌ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಶಬಲದಂತಹ ಬಂಡೆಯ ಅಪರೂಪ ಸ್ವರೂಪ.]] ಕಡೆಯ ಹಿಮಶಿಲೆಯ ಯುಗದ ವರೆಗೆ, ಅಂದರೆ 10,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ತನಕ, ಈ ದ್ವೀಪವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ದ್ವೀಪದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಬಂಡೆಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಜುರಾಸಿಕ್‌ ಡೊಲೆರೈಟ್‌ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಯ ಮಿಶ್ರಣ (ಉಕ್ಕಿಬರುವ ಶಿಲಾಪಾಕ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸ್ತಂಭಾಕಾರದ ಜೋಡನೆಯ ರಚನೆಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಡೊಲೆರೈಟ್‌ ಅಂಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಬಂಡೆಯದು ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳಿವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ದ್ವೀಪದ ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನೇಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಡೊಲೆರೈಟ್‌ ಅಂಶಗಳಿವೆ. ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನ ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಮಾಡುವಂತಿರುವ ಮೌಂಟ್‌ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌ ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆರ್ಗನ್‌ ಪೈಪ್‌ಗಳೆನ್ನಲಾದ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತ ಸ್ತಂಭಗಳಿವೆ. ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಸಮುದ್ರ ಸಂಚಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಿಕೇಂಬ್ರಿಯನ್‌ ಯುಗದ ಕ್ವಾರ್ಟ್‌ಜೈಟ್‌ ಶಿಲೆಗಳು ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಫೆಡರೇಷನ್‌ ಪೀಕ್‌ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಚ್ಮನ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಪ್‌ನಂತಹ ಬಹಳ ಮೊನಚಾದ ಏಣುಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿಗಳ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಫ್ರೆಯ್ಸಿನೆಟ್‌ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಖಂಡೀಯ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲು(ಗ್ರ್ಯಾನೈಟ್‌)ಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು. ಇವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲುಗಳಂತಿವೆ. ವಾಯವ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ರೋಸ್ಬೆರಿಯ ಸನಿಹ ಮೌಂಟ್‌ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಟೌನ್‌ ಸನಿಹ ಮೌಂಟ್‌ ಲಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಖನಿಜ-ಭರಿತ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಸುಣ್ಣಗಲ್ಲು ಇರುವ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರ್ಟ್‌ಜೈಟ್‌ ಮತ್ತು ಡೊಲೆರೈಟ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಿಮಶಿಲಾರಚನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹಿಮಶಿಲೆಯುಳ್ಳ ಭೂಚಿತ್ರಣವು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ರೇಡ್ಲ್‌ ಮೌಂಟನ್‌ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಡೊಲೆರೈಟ್‌ ಶಿಖರವು ಒಂದು ನುನಟಾಕ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ಇವೆರಡೂ ವಿವಿಧ ಶಿಲಾ ವಿಧಾನಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದ್ಭುತ ರಮಣೀಯ ದೃಶ್ಯವೊದಗಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವದ ಇತರೆಡೆ ವಲಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. === ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು (ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು) === [[ಚಿತ್ರ:Truganini and last 4 tasmanian aborigines.jpg|thumb|right|175px|ಸುಮಾರು 1860ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಸದಸ್ಯರ ಚಿತ್ರ.ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದ ಟ್ರುಗನಿನಿ, ಅತ್ಯಂತ ಬಲಗಡೆಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.]] {{Main|Tasmanian Aborigines}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಮೊದಲ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅನಂತರ ದ್ವೀಪವಾದ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ 35,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಈ ಜನಾಂಗದವರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.aboriginalartonline.com/regions/tasmania.php|title=Tasmanian Aboriginal People and History|publisher=Aboriginal Art Online|accessdate=29 March 2010|archive-date=9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110409171454/http://www.aboriginalartonline.com/regions/tasmania.php|url-status=dead}}</ref> ಸುಮಾರು 10,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಗಳು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿತು. ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪರಿಶೋಧಕರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳಿದ್ದವು. 1803ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ 5,000ದಿಂದ 10,000ದ ನಡುವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು, ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, 1833ರಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 300ರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಆಗಸ್ಟಸ್‌ ರಾಬಿನ್ಸನ್‌ ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ಫ್ಲಿಂಡರ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಟ್ರುಗನಿನಿ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆ (1812-76) ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ವೈಬಲೆನಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, 1905ರಲ್ಲಿ ನಿಧನಳಾದ ಇನ್ನೊರ್ವ ಮಹಿಳೆ ಫ್ಯಾನಿ ಕಾಕ್ರೇನ್ ಸ್ಮಿತ್‌ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಕೊನೆಯ ಸದಸ್ಯೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿದೆ.<ref>[http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A110661b.htm ಸ್ಮಿತ್‌, ಫ್ಯಾನಿ ಕಾಚ್ರೇನ್‌ (1834 - 1905)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008073110/http://adb.anu.edu.au/biography/smith-fanny-cochrane-8466 |date=8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 }} ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಬಯೊಗ್ರಫಿ ಆನ್ಲೈನ್‌</ref> === ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಆಗಮನ === [[ಚಿತ್ರ:Late 19th Century Tasmania.jpg|left|200px|thumb|19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ]] 1642ರ ನವೆಂಬರ್‌ 24ರಂದು ಡಚ್‌ ಪರಿಶೋಧಕ ಎಬೆಲ್ ಟ್ಯಾಸ್ಮನ್‌ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ. ಎಬೆಲ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮನ್‌ ಇಂದಿನ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಮನ್ಸ್‌ ಬೇ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪ ತಲುಪಿದ. 1773ರಲ್ಲಿ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಇಂದಿನ ಅಡ್ವೆಂಚರ್‌ ಬೇ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಟೊಬಿಯಸ್‌ ಫರ್ನೊಕ್ಸ್‌ ಮೊದಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿದ. ಮಾರ್ಕ್‌-ಜೊಸೆಫ್‌ ಮ್ಯಾರಿಯಾನ್‌ ಡು ಫ್ರೆಸ್‌ ನಾಯಕತ್ವದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪರಿಶೋಧಕ ಪಂಗಡವು 1772ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಮನ್ಸ್‌ ಬೇಯಲ್ಲಿ ನೆಲ ತಲುಪಿತು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕುಕ್‌ 1777ರಲ್ಲಿ ಅಡ್ವೆಂಚರ್‌ ಬೇಯ ಪ್ರದೇಶ ತಲುಪಿದ. ಈತನೊಂದಿಗೆ ಯುವ ಪರಿಶೋಧಕ ವಿಲಿಯಮ್‌ ಬ್ಲೈ ಕೂಡ ಇದ್ದ. ವಿಲಿಯಮ್‌ ಬ್ಲೈ 1788ರಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಎಂಎಸ್‌ ಬೌಂಟಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 1792ರಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಎಂಎಸ್‌ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬಂದು, ಆತನೊಂದಿಗೆ ಯುವ ಪರಿಶೋಧಕ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಫ್ಲಿಂಡರ್ಸ್‌ನನ್ನು ಕರೆತಂದ. ಹಲವು ಇತರೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಭೂಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳುಳ್ಳ ಸುಂದರ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು ಕಾಣಸಿಕ್ಕವು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ದ್ವೀಪ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾಧ್ಯೂ ಫ್ಲಿಂಡರ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್‌ ಬಾಸ್‌ 1798-99ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.<ref>ದಿ ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ, ಆರ್‌.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಜಿಬ್ಲಿನ್‌ 1928</ref> 1803ರಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟಿಷ]]ರು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪಡೆಯು ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲೆಂದು, ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಜಾನ್‌ ಬೊವೆನ್‌ ಮುಂದಾಳುತ್ವದ ಸಣ್ಣ ಪಡೆಯು ಡೆರ್ವೆಂಟ್‌ ನದಿಮುಖದ ಪೂರ್ವ ದಡದಲ್ಲಿ ರಿಸ್ಡನ್‌ ಕೋವ್‌ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತು. ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಡೆರ್ವೆಂಟ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿವನ್ಸ್‌‌ ಕೋವ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಶುದ್ದ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, 1804ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಡೇವಿಡ್‌ ಕೊಲಿನ್ಸ್ {{convert|5|km|mi}}‌ ಪರ್ಯಾಯ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಸಾಹತಿನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಲಾರ್ಡ್‌ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಈ ವಸಾಹತಿಗೆ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಟೌನ್‌ ಅಥವಾ ಹೋಬಾರ್ಟನ್‌ ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಆನಂತರ ಇದನ್ನು ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಎಂದು ಹ್ರಸ್ವಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ರಿಸ್ಡನ್‌ ವಸಾಹತನ್ನು ಆನಂತರ ತ್ಯಜಿಸಲಾಯಿತು. ವಸಾಹತುದಾರರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಕೈದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಸೇನಾ ಕಾವಲುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು ಇವರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ವಾನ್‌ ಡೀಮನ್ಸ್‌ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಇತರೆ ಕೈದಿಗಳ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟ್‌ ಆರ್ಥರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ವಾರೀ ಹಾರ್ಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಕಾರಾವಾಸಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಆನುಷಂಗಿಕ ಕಾರಾವಾಸಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು. 1803ರಿಂದ 1853ರವರೆಗೆ, ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75,000 ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾಗೆ ರವಾನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>"[http://www.cultureandrecreation.gov.au/articles/convicts/ ಕನ್ವಿಕ್ಟ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಲೊನಿಸ್‌ ಇನ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012213641/http://www.cultureandrecreation.gov.au/articles/convicts/ |date=12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007 }}". Culture.gov.au.</ref> ವಾನ್‌ ಡೀಮೆನ್ಸ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ್ನು ನ್ಯೂ ಸೌತ್‌ ವೇಲ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸಾಹತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. 1825ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 3ರಂದು ತನ್ನದೇ ಆದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಶಾಸನಾಂಗ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್‌ ರಚನೆಯಾದವು. === ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ವಸಾಹತು === {{Main|Colony of Tasmania}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ವಸಾಹತು (ಕಾಲೊನಿ ಆಫ್ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ), ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಸರಳವಾಗಿ, 'ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ' ಎಂಬುದು 1856ರಿಂದ 1901ರ ತನಕ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಸಾಹತು ಆಗಿತ್ತು. 1901ರಲ್ಲಿ ಐದು ಇತರೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ವಸಾಹತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ ರಚಿಸಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ (ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಆಫ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಆಯಿತು. 1850ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್‌ ಸಂಸತ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ವಸಾಹತುಗಳ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ, ಆರೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ವಸಾಹತುಗಳಿಗೆ ಶಾಸನ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು. ವಾನ್‌ ಡೀಮನ್ಸ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಶಾಸನ ಪರಿಷತ್‌ನಲ್ಲಿ‌ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು 1854ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿ, 1855ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾರಿಂದ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಮ್ಮತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಆದೇ ವರ್ಷದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ವಸಾಹತಿನ ಹೆಸರನ್ನು 'ವಾನ್‌ ಡೀಮೆನ್ಸ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್' ಇಂದ 'ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ'‌ ಎಂದು ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ರಾಜಮನೆತನದ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚಕರ ಸಭೆ (ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌) ಅನುಮೋದಿಸಿತು. 1856ರಲ್ಲಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಚುನಾಯಿತವಾದ ದ್ವಿಸಭೆಯ ಸಂಸತ್‌ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸದನ ಸೇರಿ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಯಮಾಧಿಕಾರದ ವಸಾಹತು ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ವಸಾಹತಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಏರುಪೇರಾದ ಕಾರಣ, ಜನಜೀವನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆನಂತರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸ್ಥಿರಗೊಂಡು, ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡಿತು. ಈ ದೇಶದ ಗಡಿಯಾಚೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಕ್ರಮಣದ ಭೀತಿಯಿಲ್ಲದ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸದೃಢ ವಹಿವಾಟು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಉತ್ತಮ ಆರ್ಥಿಕ ಯುಗವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಳೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೆಯ ಬೂಯರ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಪಡೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಎರಡು ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಕ್ರಾಸ್‌ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದವರೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ವಸಾಹತುಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವಸಾಹತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತತೆಯ ಪರವಾಗಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದವರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು. 1901ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ವಸಾಹತು (ಕಾಲೊನಿ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ) ಎಂಬುದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಎಂದಾಯಿತು. (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ). === ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸ === 1967ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಅಗ್ನಿದುರಂತದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜೀವ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. 1970ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪೆಡ್ಡರ್ ಕೆರೆಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಯೋಜನೆ ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಹವುಂಟಾಯಿತು. 1975ರಲ್ಲಿ, ಭಾರಿ ಅದಿರು ಹೊತ್ತ ಹಡಗು ''ಎಂವಿ ಲೇಕ್‌ ಇಲಾವರಾ'' ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ಕಾರಣ, ಟ್ಯಾಸ್ಮನ್‌ ಸೇತುವೆಯು ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡರ್ವೆಂಟ್‌ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1980ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿರುದ್ಧದ ಭಾರಿ ಆಂದೋಲನವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇದು ಹಸಿರು ಚಳವಳಿಯ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1996ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 28ರಂದು, ಇಂದು ಪೋರ್ಟ್‌ ಆರ್ಥರ್‌ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಎಂದು ಅಪಖ್ಯಾತವಾದ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಬ್ರಯಂಟ್‌ ಎಂಬೊಬ್ಬ ಬಂದೂಕುಧಾರಿಯು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 25 ಜನರನ್ನು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಂದು, ಇತರೆ 21 ಜನರನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಬಂದೂಕು ಮುಂತಾದ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಪುನಃ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತ ಬಂದೂಕು ಮಾಲಿಕತ್ವ ನಿಯಮಾವಳಿ-ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಕಟು ನಿಯಮಗಳಾಗಿವೆ. 2006ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕಂಪದಿಂದಾಗಿ ಬೀಕನ್ಸ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ಗಣಿ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಿತು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತರಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಇಬ್ಬರು ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಟ್ಯಾಮರ್‌ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್‌ ಬೇ ಪಲ್ಮ್‌ ಮಿಲ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಬಗ್ಗೆ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸಮುದಾಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದು ಎಂದು ಇದರ ಸಮರ್ಥಕರು ವಾದಿಸಿದರೆ, ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಬಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ದಿಮೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದೆಂದು ಇದರ ವಿರೋಧಿಗಳು ವಾದಿಸಿದರು. {{Panorama simple |image = File:Port Arthur Panorama.jpg |fullwidth = 10971 |fullheight = 1782 |caption = Port Arthur. |height = 130 }} == ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಭೂಗೋಳ == [[ಚಿತ್ರ:Cradle Mountain Behind Dove Lake.jpg|left|thumb|ಟಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಎತ್ತರದ ಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಡವ್‌ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೇಡ್ಲ್‌ ಪರ್ವತ.]] {{Main|Geography of Tasmania}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ {{convert|68401|km2|sqmi|adj=off}} ಭೂಪ್ರದೇಶವು {{Coord|42|S|147|E|region:AU_type:isle|display=inline,title}} ಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವ, ಅಪಖ್ಯಾತ ಎನ್ನಲಾದ 'ರೋರಿಂಗ್ ಫಾರ್ಟೀಸ್‌' ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಸಾಗರಗಳು ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ. ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲಾವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಲವು ದುಂಡಗಿನ, ನುಣುಪಾದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಪರ್ವತಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯದ ಎತ್ತರದಭೂಮಿ (ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಹೈಲೆಂಡ್ಸ್‌) ಪ್ರದೇಶವು ಅತಿ ಪರ್ವತಮಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯವಲಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರವಲಯದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಡುನಾಡು (ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್ಸ್)‌ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ, ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿವೆ. 1,617 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಮೌಂಟ್‌ ಒಸಾ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಅತ್ಯೆತ್ತರದ ಪರ್ವತ. ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಕ್ರೇಡ್ಲ್‌ ಪರ್ವತ ಹಾಗೂ ಲೇಕ್ ಸೇಂಟ್‌ ಕ್ಲೇರ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಪರ್ವತವಿದೆ.<ref name="height"/><ref>'ಮೌಂಟ್‌ ಆಸ್ಸಾ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ' ''ದಿ ಇಂಟರಾಕ್ಟಿವ್‌ ಟೂರ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ'' http://tourtasmania.com/content.php?id=ossa 2009ರ ಜೂನ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಇಂದಿಗೂ ಸಹ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ಕೊನೆಯದು ಎನ್ನಲಾದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನೈಋತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Wineglass Bay from Lookout crop.jpg|350px|thumb|right|ಪೂರ್ವ ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿ ವೈನ್‌ಗ್ಲ್ಯಾಸ್‌ ಬೇ.]] ದ್ವೀಪದ ಅತಿ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಟಾರ್ಕೀನ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲೇ ಅತಿವಿಶಾಲ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಮಳೆಕಾಡು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|3800|km2|sqmi|adj=off}} ಅಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.tarkine.com.au/ 'ಎಬೌಟ್‌ ದಿ ಟಾರ್ಕಿನ್‌' ''ಟಾರ್ಕಿನ್‌: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಸ್‌ ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್‌ ಟೆಂಪೆರೇಟ್‌ ರೇನ್‌ ಫಾರೆಸ್ಟ್‌'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120426080629/http://www.tarkine.com.au/ |date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 }} 2009ರ ಜೂನ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಬಹಳ ಕಡಿದಾದ ಭೂನಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಲವು ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಒದಗಿಸಲೆಂದು, ರಾಜ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳಿಗೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದೆಡೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ನದಿಗಳು ಮಧ್ಯದ ಎತ್ತರದ ಭೂಮಿಗಳಿಂದ ಉಗಮವಾಗಿ, ಕಡಲತೀರದತ್ತ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ನದೀಮುಖಗಳು (ಆದರೂ ಹಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನದಿಗಳೆಂದೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ) ಪ್ರಮುಖ ಜನನಿಬಿಡ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಡರ್ವೆಂಟ್‌ ನದಿಯು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಿದು, ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡಲತೀರ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಮರ್‌ ನದಿಯು ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಮರ್ಸೀ ನದಿಯೂ ಸಹ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿದು, ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಡೆವೊನ್ಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡಲ ತೀರ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಮತ್ತು ಗೊರ್ಡಾನ್‌ ನದಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿದು, ಸ್ಟ್ರಾಹಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡಲತೀರ ಸೇರುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಎಸ್ಕ್‌ ನದಿಯು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲೆ ಅತಿ ಉದ್ದವಾದ ನದಿ. ಇದು ಫಿಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸಿ, ಅವೊಕಾ, ಇವಾನ್ಡೇಲ್‌, ಲಾಂಗ್ಫರ್ಡ್‌, ಹ್ಯಾಡ್ಸ್ಪೆನ್‌ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ನ ಟ್ರೆವಾಲಿನ್‌ ಅಣೆಕಟ್ಟೆನಲ್ಲಿ ನದಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಗರದ [[ಜಲವಿದ್ಯುತ್|ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆ]]ಗಾಗಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಟ್ರೆವಲಿನ್‌ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಪಾಲು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಹಾಕಿದೆಯಾದರೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಕ್ಯಾಟರಾಕ್ಟ್‌ ಕಮರಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು, ಟ್ಯಾಮರ್‌ ನದಿಗೆ ಉಪನದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಹೊರಹರಿವು ಸಹ ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ನಿಂದ ಪ್ರವಾಹದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಮರ್‌ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/bb8db737e2af84b8ca2571780015701e/BE97516E2870B5AFCA25710E00756153?opendocument 'ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ - ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ, 2006'], ''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌''. 2009ರ ಜೂನ್‌ 25ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> === ಹವಾಗುಣ === {{See also|commons:Category:Climate diagrams of Tasmania|l1=Climate diagrams of Tasmania|Climate of Tasmania}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಗುಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಋತುಗಳಿವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಋತುವು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತನಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಸರಾಸರಿಯು {{convert|21|°C|°F}} ಅಷ್ಟಿದ್ದು, ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಅಂತರ್ದೇಶೀಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು {{convert|24|°C|°F}} ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಒಳನಾಡಿನ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಂಪಾದ ಹವಾಗುಣವಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಿಯಾವೆನಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶೀತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು {{convert|4|°C|°F}} ಇಂದ {{convert|17|°C|°F}} ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಶರತ್ಕಾಲವು ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಿಂದ ಮೇ ತಿಂಗಳ ವರೆಗಿದ್ದು, ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಹವಾಮಾನ ಗುಣಗಳು ಚಳಿಗಾಲದ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news | title = Climate of Launceston | work = Australian BOM | date = | url = http://www.bom.gov.au/weather/tas/launceston/climate.shtml | accessdate = 2009-01-01 | archive-date = 22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090222154659/http://www.bom.gov.au/weather/tas/launceston/climate.shtml | url-status = dead }}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Russell Falls 2.jpg|thumb|left|250px|ರಸೆಲ್‌ ಜಲಪಾತ]] ಚಳಿಗಾಲವು ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳವರೆಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಪಾಲಿಗೆ ಈ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಆರ್ದ್ರಮಯ ಹಾಗೂ ಅತಿ ತಂಪಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಿಮಪಾತವಾಗುತ್ತದೆ. [[ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾಸಾಗರ|ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಗರ]]ದಿಂದ ಒಳಬರುವ ಶೀತಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಡಲ ತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶವು {{convert|12|°C|°F}} ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ {{convert|3|°C|°F}} ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news | title = Tasmania Climate | work = World 66 | date = | url = http://www.world66.com/australiaandpacific/australia/tasmania/geography | accessdate = 2009-01-01 | archive-date = 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090430125251/http://www.world66.com/australiaandpacific/australia/tasmania/geography | url-status = dead }}</ref> ವಸಂತ ಋತುವು ಸಂಕ್ರಮಣದ ಋತುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಹವಾಮಾನವು ಬೇಸಿಗೆಯ ಹವಾಮಾನದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ತನಕ ಮಂಜು ಬೀಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ವಸಂತ ಋತುವು ವರ್ಷದಲೇ ಜೋರು ಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ಋತುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಹ್ನದ ಸಮುದ್ರ ಗಾಳಿಯು ಕಡಲತೀರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿರುವಂತೆ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯು ಕಡಲ ತೀರದಲ್ಲಿನ ಸ್ಟ್ರಹನ್‌ನಲ್ಲಿ {{convert|1458|mm|in}}ಇಂದ ಹಿಡಿದು, ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೇಡ್ಲ್‌ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ {{convert|2690|mm|in}} ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news | title = Cradle Valley Climate | work=Australian Government Bureau of Meteorology | date = | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_096005.shtml | accessdate = 2009-01-01}}</ref> ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮಳೆಯಾಗುವುದು: ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯ 30-40%ರಷ್ಟು ಮಳೆಯು ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಆದರೂ, ಅತಿ ಶುಷ್ಕ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಪ್ರತಿ ಎರಡನೆಯ ದಿನದಂದು ಮಳೆಯಾಗುವುದು. ಪ್ರತಿವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುವ ದಿನಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಕ್‌ ಕಂಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯು {{convert|900|mm|in}} ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯು {{convert|450|mm|in}}ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ {{convert|600|mm|in}}ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮವಾಗಿ ಚದುರಿದಂತೆ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಜನನಿಬಿಡ ಉತ್ತರ ಭಾಗವು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶುಷ್ಕವಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ {{convert|666|mm|in}} ಇಂದ ಹಿಡಿದು, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಬರ್ನೀಯಲ್ಲಿ {{convert|955|mm|in}} ಹಾಗೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಡೇಲ್‌ನಲ್ಲಿನ {{convert|993|mm|in}} ವರೆಗಿನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite news | title = Burnie Climate | work=Australian Government Bureau of Meteorology | date = | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_091009.shtml | accessdate = 2009-01-01}}</ref><ref>{{cite news | title = Scottsdale Climate | work=Australian Government Bureau of Meteorology | date = | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_091219.shtml | accessdate = 2009-01-01}}</ref> ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳ ಮಳೆಯ ಸರಾಸರಿಯು {{convert|31|mm|in}} ಅಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಿಂತಲೂ ಪೂರ್ವ ಕಡಲತೀರವು ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು ಸೇಂಟ್‌ ಹೆಲೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ {{convert|775|mm|in}} ಇಂದ ಹಿಡಿದು, ಸ್ವಾನ್ಸೀಯಲ್ಲಿ {{convert|640|mm|in}}ರ ವರೆಗಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite news | title = St Helens Climate | work=Australian Government Bureau of Meteorology | date = | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_092033.shtml | accessdate = 2009-01-01}}</ref><ref>{{cite news | title = Swansea Climate | work=Australian Government Bureau of Meteorology | date = | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_092038.shtml | accessdate = 2009-01-01}}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಇಡೀ ವರ್ಷ ಮಳೆಯು ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಏರುಪೇರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯುಂಟು, ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಟ್ಯಾಸ್ಮನ್‌ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆಗಾಗ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಸತತ ಮೂರು ದಿನಗಳ {{convert|125|mm|in}} ಮಳೆಯು ಉತ್ತರ ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಸ್ವಾನ್ಸೀ ಮತ್ತು ಬಿಚೆನೊ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಳೆಯಾಗುವುದು. 1954ರ ಜೂನ್ 7-8ರಂದು, ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ {{convert|230|mm|in}}ರಷ್ಟು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಮಳೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಬಿಸಿಲಿರುವ ಹವಾಗುಣವುಳ್ಳ ಪೂರ್ವ ಕಡಲತೀರವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೂರ್ಯತೀರ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news | title = Climate of Tasmania | work = T Change | date = | url = http://www.tchange.com.au/climate/climate.html | accessdate = 2009-01-01 | archive-date = 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100921235813/http://www.tchange.com.au/climate/climate.html | url-status = dead }}</ref> 2007ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು, ಫ್ಲಿಂಡರ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಒಂದಿಗೆ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಒಳನಾಡಿನ ಹಲವು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite news | title = Midlands Drought area | work = Tasmanian Government | date = | url = http://www.farmpoint.tas.gov.au/farmpoint.nsf/v-attachments/B314475C0B2942F0CA2572F7007EA8CD/$file/Midlands-drought-area-24July07.pdf | format = PDF | accessdate = 2009-01-01 | archive-date = 1 ಜನವರಿ 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160101181101/http://www.farmpoint.tas.gov.au/farmpoint.nsf/v-attachments/B314475C0B2942F0CA2572F7007EA8CD/$file/Midlands-drought-area-24July07.pdf | url-status = dead }}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಗ್ನೇಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಶಾಖದ ಅಲೆಯಲ್ಲಿ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಸ್ಕೆಮಾಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ 2009ರ ಜನವರಿ 30ರಂದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗರಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶ {{convert|42.2|°C|°F|abbr=on}} ದಾಖಲಾಯಿತು. 1983ರ ಜೂನ್‌ 30ರಂದು, ಬಟ್ಲರ್ಸ್‌ ಗಾರ್ಜ್‌, ಷ್ಯಾನೊನ್‌ ಮತ್ತು ಟರಾಲೀ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಅತಿ ಕನಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶ {{convert|-13.0|°C|°F|1|abbr=on}} ದಾಖಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.bom.gov.au/climate/extreme/records/national.pdf|title=Rainfall and Temperature Records: National|publisher=[[Bureau of Meteorology (Australia)|Bureau of Meteorology]] |accessdate=14 November 2009|format=PDF}}</ref> {| class="wikitable" |- !ನಗರ !ಕಲ್ಪಿತ ಕನಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶ ^oC !ಕಲ್ಪಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶ ^oC !ತಿಳಿ ವಾತಾವರಣದ ದಿನಗಳು !ಮಳೆ (ಮಿಮೀ) |- | ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ | align="center"| 8.3 | align="center"| 16.9 | align="center"| 41 | align="center"| 616<ref name="hobartclimate">{{cite web | title = Hobart Climate Statistics | publisher=Australian Government Bureau of Meteorology | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_094030.shtml | accessdate = 2009-01-01}}</ref> |- | ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ | align="center"| 7.2 | align="center"| 18.4 | align="center"| 50 | align="center"| 666<ref name="launcestonclimate">{{cite web | title = Launceston Climate Statistics | publisher=Australian Government Bureau of Meteorology | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_091237.shtml | accessdate = 2009-01-01}}</ref> |- | ಡೆವೊನ್ಪೋರ್ಟ್‌ | align="center"| 8.1 | align="center"| 16.8 | align="center"| 61 | align="center"| 778<ref name="devonportclimate">{{cite web | title = Devonport Climate Statistics | publisher=Australian Government Bureau of Meteorology | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_091126.shtml | accessdate = 2009-01-01}}</ref> |- | ಸ್ಟ್ರಹನ್‌ | align="center"| 7.9 | align="center"| 16.5 | align="center"| 41 | align="center"| 1,458<ref name="strahanclimate">{{cite web | title = Strahan Climate Statistics | publisher=Australian Government Bureau of Meteorology | url = http://www.bom.gov.au/climate/averages/tables/cw_097072.shtml | accessdate = 2009-01-01}}</ref> |} === ವಿವಿಧ ಮಣ್ಣು === [[ಚಿತ್ರ:Blick ueber Great Oyster Bay zur Freycinet Peninsula.jpg|thumb|left|275px|ಫ್ರೇಯ್ಸಿನೆಟ್‌ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಆಯ್ಸ್ಟರ್ ಬೇ]] [[ಚಿತ್ರ:Hellyer Gorge, Tasmania.jpg|thumb|ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಹೆಲ್ಯರ್‌ ಕಮರಿ]] ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಹಿಮೀಕರಣವಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಮಣ್ಣು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಯ ಮಣ್ಣಿನಷ್ಟು ಫಲವತ್ತಾಗಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಪಾಲು ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಶುಷ್ಕ ಹವಾಗುಣ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಹಿಮೀಕರಣ ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮೆಕ್ಕಲಿನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು, ಪೂರ್ವ ಕಡಲ ತೀರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಬಹಳಷ್ಟು ಫಲವತ್ತಾಗಿಲ್ಲದ ಸ್ಪೊಡೊಸಾಲ್ಸ್‌ ಅಥವಾ ಸಾಮೆಂಟ್ಸ್‌ (ಕಬ್ಬಿಣಾಅಂಶ ರಹಿತ-ಸಹಿತ ಮಣ್ಣು ಮಾದರಿ)ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಫಲವತ್ತಾದ 'ಲ್ಯಾಟೆರಿಟಿಕ್‌ ಪೊಡ್ಝೊಲಿಕ್‌ ಮಣ್ಣು' ಉಂಟು. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗದು. ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವನ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಉತ್ತರ ಕಡಲತೀರದಲ್ಲಿ, ಫಲ ತೋಟಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನ ಜೊತೆಗೆ, ಕಡು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ 'ಕ್ರಾಸ್ನೊಝೆಮ್ಸ್'‌ ಎಂಬ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು ಉಂಟು. ಈ ಮಣ್ಣು ಬಹಳಷ್ಟು ಆಮ್ಲಾಂಶ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ನ್ನು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಬಹಳಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತ ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಗೋಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಪಶು ಸಾಕಣೆ ಹಾಗೂ ಮೇವಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ಡರ್ವೆಂಟ್‌ನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದ ಮಣ್ಣು ರಾಜ್ಯದ ಇತರೆ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಶುಷ್ಕ ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರೀಯ (ಡೊಲೆರೈಟ್‌) ಮೂಲ ವಸ್ತು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಈ ಮಣ್ಣು ಹರಿದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಕೆಳಭಾಗದಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣದ ಅಂಶವುಂಟು. ಅದು ಪ್ರೈರೀ (ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು) ಮಣ್ಣು, ಅಥವಾ ಕಂದು ಭೂಮಿ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಚರ್ನೊಝೆಮ್‌ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಅವು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ [[ರಂಜಕ]] ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದಿಂದಾಗಿ, ಉಪಯುಕ್ತಕರ ಹಸಿಹುಲ್ಲಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಈ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುರಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಮೇಯಲು ಅವಕಾಶವುಂಟು. ಅತಿ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧವಸಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಸಲಾಗುವುದು. ಅಗ್ನೇಯ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸೇಬು ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆಯಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ == === ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು === [[File:Mt Anne from High Shelf Camp.jpg|thumb|ಮೌಂಟ್‌ ಆನ್‌ ಹತ್ತಿರ ಹೈ ಷೆಲ್ಫ್‌ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಲ್ಪೀನ್‌ ಹೀತ್‌ಲೆಂಡ್‌. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಆಲ್ಪೀನ್‌ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ 60%ರಷ್ಟು ಈ ರಾಜ್ಯಜ್ಜೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ.<ref>[84]</ref> ]] ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ [[ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ|ಬಹಳಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯ]]ವಿದೆ. ಶುಷ್ಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಮೇವು ಬೆಳೆಯುವ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ರಾಜ್ಯದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ, ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ನೀಲಗಿರಿ (ಯುಕಲಿಪ್ಟಸ್‌) ಕಾಡು, ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಕುರುಚಲು ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ತಂಪಾದ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳು ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಜೀಲೆಂಡ್‌ ದೇಶದ ಸಸ್ಯಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ. ಸುಮಾರು 50 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಈ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯೆತ್ತರದ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹಳೆಯ ಮರಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಹುವೊನ್‌ ಪೀತದಾರು ಮರಗಳು ಸುಮಾರು 2,000 ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಅದ್ಭುತ ಸಂಗತಿ. ಮೌಂಟ್‌ ರೀಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗಂಡು ಹುವೊನ್‌ ಪೀತದಾರು ಮರಗಳು ಸಸ್ಯಕಾಶಿಯ ಮರುಹುಟ್ಟು ವಿನ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 10,000 ವರ್ಷ ಹಳೆಯವು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="DPIW">{{cite web | url = http://www.dpiw.tas.gov.au/inter.nsf/WebPages/BHAN-5494LA?open | title = Native Conifers of Western Tasmania | publisher=Department of Primary Industries and Water | date = 2007-09-20 | accessdate = 2008-01-11 }}</ref> ಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಯುಕಲಿಪ್ಟಸ್‌ ರೆಗ್ನನ್ಸ್‌ ಮರಗಳು {{convert|90|m|ft}}ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯೆತ್ತರದ ಮರಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿವೆ. ಈ ಮರಗಳು ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ಅತ್ಯೆತ್ತರ ಮರದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದೆಂಬ ಆಶಯವಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶದ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಥೊರ್ಪ್‌ಡೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೌಂಟನ್‌ ಆಷ್‌ ಮರವು {{convert|112|m|ft}}ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎತ್ತರವಿತ್ತು. ಈ ಮರವನ್ನು 1884ರಲ್ಲಿ ಕಡಿದು ಬೀಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ISAAC">{{cite web | url = http://isaac.org.au/info/bigtrees.htm | title = Australia's Biggest, Tallest and Oldest Trees | publisher = International Society of Arboriculture Australia Chapter | year = 2004 | accessdate = 2008-01-11 | archive-date = 11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071211232426/http://isaac.org.au/info/bigtrees.htm | url-status = dead }}</ref> ಇದೇ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ಸೀಮಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋದ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿವೆ. ''ಆರ್ಚರಿಯಾ'' ಪ್ರಭೇದವು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. === ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ === ==== ಥೈಲಸೀನ್‌/ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಹುಲಿ (ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಟೈಗರ್‌) ==== [[ಚಿತ್ರ:Thylacinus.jpg|thumb|left|ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಅಳಿಸಿಹೋಗಿರುವ, ಬಂಧಿತ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಟೈಗರ್‌ಗಳು.]] ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಥೈಲಸೀನ್‌ ಎಂಬ ಹೊಟ್ಟೆಚೀಲದ ಪ್ರಾಣಿಯಿತ್ತು. ಇದು ಕಾಡು ನಾಯಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣದ ಪಟ್ಟೆಗಳಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಇದನ್ನು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಹುಲಿ (ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಟೈಗರ್‌) ಎಂದು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಡಿಂಗೊ ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿಯಾಗಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯಿಂದ ನಶಿಸಿಹೋಯಿತು. ರೈತರಿಂದ ನಿರಂತರ ಬೇಟೆಯಿಂದಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ಪಡೆದ ಬೇಟೆಗಾರರು, ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ವಿದೇಶದ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರ ಕಾಟಗಳಿಂದಾಗಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಹುಲಿಯು ಬಹುಶಃ ಈ ದ್ವೀಪದಿಂದಲೂ ಅಳಿದುಹೋದಂತಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಥೈಲಸೀನ್‌ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಹೊಟ್ಟೆಚೀಲದ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹೊಟ್ಟೆಚೀಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಗಳೆರಡೂ ಹೊಟ್ಟೆಚೀಲ ಹೊಂದಿರುವುದು ಥೈಲಸೀನ್‌ ಏಕೈಕ ಪ್ರಾಣಿ; ಇದಲ್ಲದೆ ನೀರಿನ ಅಪಾಸಮ್‌ ಸಹ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಚೀಲ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಥೈಲಸೀನ್‌ ಹೊಟ್ಟೆಚೀಲ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರಾಣಿಯು ಕುರುಚಲು, ಒರಟು ಪೊದೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನುಗ್ಗಿ ಓಡುವಾಗ ಚೀಲವು ರಕ್ಷಾಕವಚದಂತಾಗಿ, ಅದರ ಬಾಹ್ಯ ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಾಣಿಯು, ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ 1936ರಲ್ಲಿ ಸತ್ತುಹೋಯಿತು. ನಂತರ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡದ್ದನ್ನು ಹಲವು ಭಾರಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ತಿ ವಿಕಾಸ ಹೊಂದಿದ ಥೈಲಸೀನ್‌ ಸುಮಾರು {{convert|100|to|130|cm|in|abbr=on}} ಉದ್ದವಿದ್ದು, {{convert|50|to|65|cm|in|abbr=on}} ಉದ್ದದ ಬಾಲವಿತ್ತು.<ref name="PI">{{cite book|title=Tasmania's Threatened Fauna Handbook|author=Sally Bryant and Jean Jackson Threatened Species Unit, Parks and Wildlife Service, Tasmania|publisher=Bryant and Jackson|year=1999|pages=190–193|isbn= 0-7246-6223-5|url=http://www.dpiw.tas.gov.au/inter.nsf/Attachments/RLIG-5425ZR/$FILE/threatfauna.pdf|format=PDF}}</ref> ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಹುಲಿಯು ಮೂಗಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಬಾಲದ ವರೆಗೂ {{convert|290|cm|ft|abbr=on}} ಉದ್ದವಿತ್ತು. ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭುಜ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ {{convert|60|cm|in|abbr=on}} ಎತ್ತರವಿದ್ದು {{convert|20|to|30|kg|lb|-1|abbr=on}} ತೂಕವಿದ್ದವು.<ref name="PI"/> ಥೈಲಸೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಗಿನ ಲೈಂಗಿಕ ದ್ವಿರೂಪತೆಯಿತ್ತು. ಗಂಡು ಥೈಲಸೀನ್‌ನ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವು‌ ಹೆಣ್ಣಿನದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು.<ref name="FA">{{cite journal|journal=Ecology|date=1997-12|author=Menna Jones|title=Character displacement in Australian dasyurid carnivores: size relationships and prey size patterns|publisher=Ecological Society of America|url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2120/is_n8_v78/ai_20608534/pg_1|accessdate=27 November 2006|archive-date=21 ಮೇ 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050521072228/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2120/is_n8_v78/ai_20608534|url-status=dead}}</ref> ==== ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಡೆವಿಲ್‌ ==== [[ಚಿತ್ರ:Tasdevil large.jpg|thumb|ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಡೆವಿಲ್‌]] ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಡೆವಿಲ್‌ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವ, ಹೊಟ್ಟೆಚೀಲವುಳ್ಳ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿ. ಇದು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ನಾಯಿಯಷ್ಟಿದ್ದರೂ ದೃಢ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾಯುಗಳುಳ್ಳ ಮೈಕಟ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಕರಿಯ ತುಪ್ಪುಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಮಚ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಇದು ಕೀರಲು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುಗುಟ್ಟುವ, ಕೋಪಿಷ್ಠ ಸ್ವಭಾವದ ಹಾಗೂ ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿ. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಇಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಲವನ್ನೂ ಈ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಡೆವಿಲ್‌ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರೆಗೂ ಇಡೀ ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು. ಇತರೆ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಂತೆಯೇ, ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಡೆವಿಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದುಂಟು. ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ [[ವಾಲಬಿ]]ಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಾಹನ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಸತ್ತುಹೋಗುವುದುಂಟು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಡೆವಿಲ್‌ಗಳು ಮೂಳೆಗಳೂ ಸೇರಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. 2005ರಲ್ಲಿ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಡೆವಿಲ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 80%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಡೆವಿಲ್‌ ಮುಖದ ದುರ್ಮಾಂಸ ರೋಗ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದ್ವೀಪದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ದುರ್ಮಾಂಸ ರೋಗವು ಅವುಗಳ ಬಾಯಿಯತ್ತ ಹರಡಿದಾಗ ಬಹಳಷ್ಟು ಡೆವಿಲ್‌ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೇ ಹೋದವು. ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಡೆವಿಲ್‌ಗಳು ಕಾದಾಡುವ ಮೂಲಕ ದುರ್ಮಾಂಸ ರೋಗವು ಹರಡುವುದುಂಟು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕಾದಾಡುವ ಡೆವಿಲ್‌ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮುಖಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಈ ದುರ್ಮಾಂಸ ರೋಗಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮದ್ದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿಲ್ಲ. ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ತೀವ್ರ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ರೋಗ-ಮುಕ್ತ, ತಳೀಯ ವೈವಿಧ್ಯದ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಡೆವಿಲ್‌ ಆವರಣವನ್ನು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಆಚೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ತಳಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಯೋಜನೆ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಇದುವರೆಗೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ==== ಪಕ್ಷಿಗಳು ==== [[ಚಿತ್ರ:Gallinula mortierii 1.jpg|thumb|left|ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಳಿ]] {{Main|List of birds of Tasmania}} ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ 12 ಸ್ಥಳೀಯ ಹಕ್ಕಿ [[ಜಾತಿ]]ಗಳಿವೆ: * 4 ಜೇನುಭಕ್ಷಕಗಳು (ಮೆಲಿಫ್ಯಾಜಿಡೆ (Meliphagidae)) - ಹಳದಿಯ ತಡಿಕೆಹಕ್ಕಿ (ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜೇನುಭಕ್ಷಕ ಹಕ್ಕಿ) ಹಾಗೂ ಹಳದಿ ಕುತ್ತಿಗೆಯ, ಕಪ್ಪುತಲೆಯ ಹಾಗೂ ದೃಢ ಕೊಕ್ಕಿನ ಜೇನುಭಕ್ಷಕಗಳು * 3 ಆಸ್ಟ್ರೆಲೊ-ಪಪುವನ್‌ ವಾರ್ಬ್ಲರ್‌ಗಳು‌ (ಅಕ್ಯಾಂತಿಜಿಡೆ (Acanthizidae) ಕುಟುಂಬ) - ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಥಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್‌, ಸ್ಕ್ರಬ್‌ಟಿಟ್‌ ಹಾಗೂ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸ್ಕ್ರಬ್‌ರೆನ್‌ * 1 ಪರ್ಡಲೊಟ್‌ (ಪರ್ಡಲೊಟಿಡೆ (Pardalotidae) ಕುಟುಂಬ) - ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ನಲವತ್ತು-ಚುಕ್ಕೆಗಳುಳ್ಳ ಪರ್ಡಲೊಟ್‌ * 1 ಓಲ್ಡ್‌-ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್‌ (ನೊಣ ಭಕ್ಷಕ ಹಕ್ಕಿ) (ಮಸ್ಕಿಕ್ಯಾಪಿಡೆ (Muscicapidae) ಕುಟುಂಬ) - ಮಬ್ಬು ಬಣ್ಣದ ಕೆಂಪೆದೆಯ ಹಕ್ಕಿ * 1 ಕೊರ್ವಿಡ್‌ (ಅರ್ಟಮಿಡೇ (Artamidae) ಕುಟುಂಬ) - ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಕರವಾಂಗ್‌ * 1 ಗಿಣಿ (ಸಿಟೆಸಿಡೆ (Psittacidae) ಕುಟುಂಬ) - ಗ್ರೀನ್‌ ರೊಸೆಲಾ * 1 ರೇಲ್‌ (ರೆಲಿಡೇ (Rallidae) ಕುಟುಂಬ) - ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋಳಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಏಕೈಕ ರೆಕ್ಕೆಯಿಲ್ಲದ ನೆಲ ಹಕ್ಕಿ (ಹಾರಲಾಗದ ಪಕ್ಷಿಗಳಾದ ([[ಎಮು]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಸೊವರಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ). ಸ್ಥಳೀಯ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಎಮು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಹೋಯಿತು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಬೆಣೆ-ಬಾಲದ ಹದ್ದು ಸಹ ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಉಪಜಾತಿ. ==== ಕಪ್ಪೆಗಳು ==== {{Main|List of amphibians of Tasmania}} [[ಚಿತ್ರ:Brown Tree Frog 2.jpg|thumb|ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಮರಗಪ್ಪೆ.]] ಕಪ್ಪೆಯ ಹನ್ನೊಂದು ಜಾತಿಗಳು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೇವಲ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ - ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಮರಗಪ್ಪೆ (''ಲಿಟೊರಿಯಾ ಬರೊಸೆ (Litoria burrowsae)'', ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸಣ್ಣ ಕಪ್ಪೆ (''ಕ್ರಿನಿಯಾ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯೆನ್ಸಿಸ್‌ (Crinia tasmaniensis)'' ) ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಮಾಸ್‌ ಸಣ್ಣ ಕಪ್ಪೆ (''ಬ್ರಯೊಬ್ಯಾಟ್ರೆಕಸ್‌ ನಿಂಬಸ್‌ (Bryobatrachus nimbus)'' ). ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ 11 ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸಹ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮೂಲದ್ದಾಗಿವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸವಿಸುವ, ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದಾದ, ಗುರುಗುಟ್ಟುವ ಹುಲ್ಲು ಕಪ್ಪೆ (''ಲಿಟೊರಿಯಾ ರಾನಿಫಾರ್ಮಿಸ್‌ (Litoria raniformis)'' ) ಟ್ಯಾಸ್ಮೇನಿಯಾ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಾಸಶ್ರೇಣಿಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಲಿದೆ. ==== ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಕೆಂಪುನರಿ ==== ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಕೆಂಪು ನರಿಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲೆಂದು, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಸರ್ಕಾರವು 2001ರ ಜೂನ್ 20ರಂದು ನರಿ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ವಿಭಾಗ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿತು. ಈ ನರಿಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸುಮಾರು 50 ದಶಲಕ್ಷ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್‌ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ಆವತ್ತಿನಿಂದ ಕೆಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಲ್ಲ, ವಿಷ ನೀಡಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಖಚಿತ ಪಡಿಸಲು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಣ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಾಲ್ಕು ನರಿಗಳ ಮೃತ ದೇಹಗಳ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು, ಇನ್ನು ಮೂರು ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸತ್ತವು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ನರಿಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವುದು, ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿಷಪ್ರಾಶನದ ಮೂಲಕ ನರಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಅಭಿಯಾನದಿಂದಾಗಿ ನರಿಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಎನ್ನುವವರು ಬಹಳಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ನರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಶುಸಂಪತ್ತು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದಂಶಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ತಿನ್ನಬಹುದು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 30 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ನರಿಗಳನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ವಸಾಹತುದಾರರು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಮರ್ಸರ್‌, ಫಿಲ್‌ (24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2007) [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7009798.stm 'ಫಾಕ್ಸ್‌ ಇನ್ವೇಷನ್‌ ಫಿಯರ್‌ ಗ್ರಿಪ್ಸ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ'], ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌</ref> ಬಿಳಿಯರು ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗಿಂದಲೂ ಸುಮಾರು 28 ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಉಪಜಾತಿಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ. ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಖಂಡೀಯ ಅಳಿಯುವಿಕೆಯ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ನರಿಗಳೇ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಅಳಿದುಹೋಗಿರುವ, ಆದರೆ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟೆಯುಳ್ಳ ಪೂರ್ವ ಮೂಷಕ, ಪೂರ್ವ ಕ್ವೊಲ್‌ ಹಾಗೂ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಪಡಮೆಲನ್‌ (ಥೈಲೊಗೆಲ್‌ ಬಿಲರ್ಡಿಯರಿ (Thylogale billardierii)) ಸೇರಿವೆ. ಮೇಲ್ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಂಡರ್ಮರ್‌ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್‌ ಸದಸ್ಯ ಐವಾನ್‌ ಡೀನ್‌ ಎಂಎಲ್‌ಸಿ ಈ ನರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಡಿ.ಪಿ.ಐ.ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಇ.ಯ ನರಿ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ವಿಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಂದಾಯದಾರರ ಹಣ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಲೆಂದು ಕೊಂದ ನರಿಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಬಳಸುವ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದೊಳಗೆ ನರಿಗಳ ಆಮದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ನರಿಗಳ ಪರಿಚಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್ ಪೊಲೀಸ್‌ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಡೀನ್‌ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್‌ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ‌ ಈ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು-ಬಾಹಿರ ಆಮುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆನಂತರ, 2007ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 17ರಂದು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸಂಸತ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ನರಿಗಳ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref>ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಪಾರ್ಲಿಯಮೆಂಟ್‌ ಲೆಜಿಸ್ಲೆಟಿವ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಪಾರ್ಟ್‌ 1 - ಪುಟಗಳು 1-61 [http://www.parliament.tas.gov.au/HansardCouncil/isysquery/6e425fd6-097e-41a1-8b0a-704e58a0e88d/16/doc/ ಹ್ಯಾನ್ಸಾರ್ಟ್‌ 17 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2007]{{Dead link|date=August 2010}} </ref> ನಾಲ್ಕು ನರಿಗಲ ಮೃತದೇಹಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನರಿ-ಡಿಎನ್‌ಎ ಸ್ಕ್ಯಾಟ್‌ಗಳು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಾದ್ಯಂತ ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ನರಿಗಳಿರುವುದು ಖಚಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/12/24/2780292.htm |title=Foxes officially confirmed in Tasmania |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=2009-12-24 |accessdate=2010-04-02 |archive-date=27 ಜನವರಿ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100127051255/http://www.abc.net.au/news/stories/2009/12/24/2780292.htm |url-status=dead}}</ref> ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ನಿಂದ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲು ಇವೆಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳ ತನಿಖೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಡಾ. ಡೇವಿಡ್‌ ಒಬೆಂಡಾರ್ಫ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್ನರು {{Who|date=January 2010}} ಆಗ್ರಹಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://tasmaniantimes.com/index.php/article/the-federal-police-should-be-asked-to-investigate |title=The Federal Police should be asked to investigate |publisher=Tasmanian Times |date= |accessdate=2010-04-02}}</ref> == ಸರ್ಕಾರ == {{Main|Government of Tasmania}} {{See also|Local Government Areas of Tasmania}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಯನ್ನು ಅದರ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1856ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಬಾರಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 1901ರಿಂದ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ನ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಸಂವಿಧಾನವು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಮಟ್ಟವು ಯಾವ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ. == ರಾಜಕೀಯ == {{Main|List of Governors of Tasmania|l1=Governors of Tasmania|Parliament of Tasmania}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಂಯುಕ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸಂವಿಧಾನವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆ, ಸೆನೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಿಂದಲೂ ಸಹ 12 ಮಂದಿ ಸೆನೇಟ್‌ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವರು. ಇದು ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ದೊರಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ, ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೆಟಿವ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಐದು ಜನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಆರಿಸಿ ಬರಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೆಟಿವ್ಸ್‌ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಧಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಿದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರ್‌-ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ ಎಂಬ ಒಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಮಾನಾಂತರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ. {| class="toccolours" cellpadding="0" cellspacing="0" style="float:right;margin-right:.5em;margin-top:.4em;margin-left:0.5em;font-size:90%" |- ! colspan="3" style="background:#cef;text-align:center"| ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಸಂಸತ್ತಿನ ರಚನೆ |- style="background:#ccc;vertical-align:top" !ರಾಜಕೀಯ<br />ಪಕ್ಷ !ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌<br />ಅಸೆಂಬ್ಲಿ (ಸಭೆ) !ಶಾಸನಾಧಿಕಾರದ<br />ಪರಿಷತ್‌ |- | style="text-align:center;background:#f66"|ಎಎಲ್‌‌ಪಿ | style="text-align:center"|10 | style="text-align:center"|3 |- | style="text-align:center;background:#00bfff"|ಲಿಬರಲ್‌‌‌ | style="text-align:center"|10 | style="text-align:center"|1 |- | style="text-align:center;background:#90ee90"|ಗ್ರೀನ್ಸ್‌ | style="text-align:center"|5 | style="text-align:center"|0 |- | style="text-align:center;background:#ccf"|ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ | style="text-align:center"|0 | style="text-align:center"|11 |- | colspan="3" style="font-size:80%;background:#cef;text-align:center"| ಮೂಲ: ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಮತದಾನ ಆಯೋಗ |} 2002ರ ಇಸವಿಯ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಲೇಬರ್‌ ಪಾರ್ಟಿ 25 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 14ರಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿತು. ಲಿಬರಲ್‌ ಪಾರ್ಟಿಯ ಮತ ಶೇಕಡಾವಾರು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು, ಸಂಸತ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿತ್ವ ಕೇವಲ ಏಳು ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಇಳಿದಿತ್ತು. ಗ್ರೀನ್ಸ್‌ ಪಕ್ಷವು ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿತು, ಮತಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 18%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಈ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಲಭಿಸಿತು. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ, ಸಂಸತ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು-ಸಮರ್ಥಕ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷದ್ದೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶೇಕಡಾವಾರು. [[ಚಿತ್ರ:CG-ParliamentHouseHobart.jpg|thumb|right|300px|ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸತ್‌ ಭವನ.]] 2004ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 23ರಂದು, ಶ್ವಾಸ ಕೋಶದ ಅರ್ಬುದ ರೋಗ ಪೀಡಿತ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಪ್ರಧಾನಿ ಜಿಮ್‌ ಬ್ಯಾಕನ್‌ ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಧೂಮಪಾನ ವಿರೋಧಿ ಆಂದೋಲನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರಂತೆ, ಪಬ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಯಿತು. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು. ಪಾಲ್‌ ಲೆನನ್‌ ಬ್ಯಾಕನ್‌ರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, 2006ರ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆಯೇ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಲೆನನ್‌ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಡೇವಿಡ್‌ ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್‌ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗಿರದ, ಪರಿಸರ ಮೌಲ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪರಿಸರ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಪ್ರಬಲ ವಿರೋಧ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ವಿವಾದಗ್ರಸ್ತವಾದವು. 1970ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪೆಡ್ಡರ್‌ ಕೆರೆಯ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ವಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್‌ ಎಂಬ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಸಿರು-ಸಮರ್ಥಕ ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.utas.edu.au/library/companion_to_tasmanian_history/L/Lake%20Pedder.htm |title=Lake Pedder |accessdate=2010-03-06 |last=Davies |first=Lynn |year=2006 |work= |publisher=Centre for Tasmanian Historical Studies }}</ref> ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ನದಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ವಿಚಾರವಾಗಿ, 1980ರ ದಶಕದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಗಹನ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಆಚೆ ಹಲವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರು ಅಣೆಕಟ್ಟು ವಿರೋಧಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, 1983ರಲ್ಲಿ ಬಾಬ್‌ ಹಾಕ್‌ ಮುಂದಾಳುತ್ವದ ಲೇಬರ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. 1980ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಹಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ದಾಖಲೆಯತ್ತ ಪರಿಸರದ ಗಮನವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹಳೆಯ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಟುಗೆದರ್‌ ಸಂಘಟನೆಯು 2003ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. == ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಣೆ == ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>"[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/583912/Tasmania ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ (ಐಲೆಂಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ)]". ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್. ''''</ref> 2008ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಿದ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸರಾಸರಿ 2.24ರಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=http://news.theage.com.au/national/australia-had-baby-boom-in-2007-abs-20081028-5ag2.html |title=Australia had baby boom in 2007: ABS |work=The Age |location=Australia |date= |accessdate=2010-04-02}}</ref> 1975ರ ನಂತರ ಇದು ದಾಖಲಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಕ್ಷಮತೆ ಪ್ರಮಾಣ (ಟಿಎಫ್‌ಆರ್)‌ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/mf/3301.0?OpenDocument |title=3301.0 - Births, Australia, 2008 |publisher=ABS |date=2010-01-19 |accessdate=2010-04-02}}</ref><ref>{{cite news |last=Vaughan |first=Joanna |url=http://www.theaustralian.com.au/news/breaking-news/highest-birth-rate-in-38-years/story-fn3dxiwe-1225796497889 |title=Highest birth rate in 38 years |work=The Australian |date=2009-11-11 |accessdate=2010-04-02}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ == [[ಚಿತ್ರ:WesternTasmania1865.jpg|thumb|250px|ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ 1865ರ ಇಸವಿಯ ನಕ್ಷೆ]] {{Unreferenced section|date=June 2008}} ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುದಾರರಿಗೆ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಏರುಪೇರಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೊದಲ ಅನುಭವವಾಯಿತು.{{Citation needed|date=May 2008}} ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಕೊರತೆ, ಚಿನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಕುಸಿದ ಬೇಡಿಕೆ, ಮುಕ್ತ ವಲಸೆಯ ಯತ್ನಗಳ ಕೊರತೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೊರತೆ, ಉಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ-ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ, ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತು ಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವೈಫಲ್ಯ, ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳದ ಕೊರತೆ ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ಹಾದಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದುಂಟು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ತಾಮ್ರ, ಸತು, ತವರ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಲೋಹಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ; ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಾಗಿವೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, 1940ರ ಹಾಗೂ 1950ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹೈಡ್ರೊ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಕಸನ ಯೋಜನೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದುಂಟು. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಜನರ ಒಳ-ವಲಸೆ ಅಥವಾ ಹೊರ-ವಲಸೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1990ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ-ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಮೂಲದ ಅನುಭವಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶದೆಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ, ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿ ಮಹಾನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವರು. ಆಹಾರ ರಫ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಆಹಾರವೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸ್ಯಾಲ್ಮನ್‌, ಕಡಲ್ಗಿವಿ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಮುಳ್ಳುನಳ್ಳಿ) ಸೇರಿದೆ ಆದರೆ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. 2001ರಿಂದಲೂ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಉಜ್ವಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಇಡೀ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರ ಸ್ಥಿತಿ, ಕಡಿಮೆಯಾದ ವಿಮಾನಯಾನ ದರಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಸದಾದ ಎರಡು ''ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ'' ಹಡಗುಗಳು - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಹ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಏಳ್ಗೆಗಾಗಿ ಭಾರೀ ಕಾರಣಗಳಾದವು. ಇಂದು, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತರೆ ಉದ್ದಿಮೆದಾರರ ಪೈಕಿ, ಹಲವು ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಎರಡು ಕ್ಯಾಸಿನೊಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಗಳಿಸಿರುವ ಫೆಡರಲ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅರಣ್ಯ ವಿಕಸನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಗನ್ಸ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಸೇರಿವೆ. 1990ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಡ್ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಫೈಬರ್‌-ಆಪ್ಟಿಕ್‌ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಅಗ್ಗ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು, ತಮ್ಮ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. {{Citation needed|date=April 2007}} 2000ದ ಇಸವಿಯ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಭಾಸವಾಗಿದೆ. ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಭಾರೀ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ದರಗಳನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಏರಿಸಿತು. ಅಂತರರಾಜ್ಯ <ref>ಎಬಿಸಿ ಟೆಲೆವಿಷನ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ (ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ), ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ. ಶುಕ್ರವಾರ, 27/1/06</ref> ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ವಲಸೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಕಡಿಮೆ-ವೇತನದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯುಂಟಾಗಿದೆ. ಸಮುದಾಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಲಿದೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಉದ್ದಿಮೆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಹಲವರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕ್ಯಾಟಮರನ್ಸ್‌, ಮುರಿಲಾ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಸಲ್‌ನಂತಹ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಈ ದ್ವೀಪದ ಉದ್ದಿಮೆ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ. == ಸಾರಿಗೆ == [[ಚಿತ್ರ:HobartAirportTerminal.jpg|thumb|ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಒಂದು ನೋಟ.]] ಕ್ವಾಂಟಾಸ್‌ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ ಜೆಟ್‌ಸ್ಟಾರ್‌, ಹಾಗೂ ವರ್ಜಿನ್‌ ಬ್ಲೂ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವಾ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ದ್ವೀಪದಿಂದ ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‌, ಸಿಡ್ನಿ, ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್‌ ಮತ್ತು ಆಡಿಲೇಡ್‌ ಮಹಾನಗರಗಳಿಗೆ ನೇರ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕಡಿಮೆ-ದರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಟೈಗರ್‌ ಏರ್ವೇಸ್‌ 2007ರ ನವೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ ಮತ್ತು ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‌‌ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, 2008ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್ ನಡುವೆ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹಾಗೂ ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಸೇರಿವೆ. 1990ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಯತ್ತಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೇವೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‌ ನಗರದೊಂದಿಗೆ, ರೀಜನಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ವಿಮಾನಯಾನದ ಮೂಲಕ ಬರ್ನೀ (ವೈನ್ಯಾರ್ಡ್‌) ಹಾಗೂ ಕ್ವಾಂಟಾಸ್‌ಲಿಂಕ್‌ ವಿಮಾನಯಾನದ ಮೂಲಕ ಡೆವೊನ್ಪೋರ್ಟ್‌ ನಗರಗಳು ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಟಿಟಿ-ಲೈನ್‌ (ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ) ಬಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ದೇಶೀಯ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 1986ರಿಂದ, ''ಎಬೆಲ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನ್‌'' ಹಡಗು ಡೆವೊನ್ಪೊರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‌ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ವಾರಕ್ಕೆ ಆರು ಬಾರಿ ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದುಂಟು. 1993ರಲ್ಲಿ, ಎಬೆಲ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನ್‌ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದ ''ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ'' ಹಡಗು ಇದೇ ಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ, 2002ರಲ್ಲಿ ಈ ಹಡಗಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ''ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ I'' ಮತ್ತು ''ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ II'' ಎಂಬ ಎರಡು ಅತಿವೇಗದ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿವಾರಕ್ಕೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಾತ್ರಿ ಸಂಚಾರ, ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿದ್ದಾಗ ಹಗಲಿನ ಹೊತ್ತೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. 2004ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಇವೆರಡು ಹಡಗುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ''ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ III'' ಎಂಬ ಮೂರನೆಯ ಹಡಗನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ, ಡೆವೊನ್ಪೊರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆದಾಯ ಸಾಲದು ಎಂದು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸರ್ಕಾರ 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಬ್ರಿಡ್ಪೊರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಬಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ಲಿಂಡರ್ಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ದ್ವೀಪ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಪೋರ್ಟ್‌ ವೆಲ್ಷ್‌ಪೂಲ್‌ ನಡುವೆ ಹಡಗು ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಯಿದೆ.<ref>[http://www.southernshipping.com.au/ 'ಮೆಯಿನ್‌'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110108082339/http://www.southernshipping.com.au/ |date=8 ಜನವರಿ 2011 }}, ಸದರ್ನ್‌ ಷಿಪಿಂಗ್‌ ಕಂಪೆನಿ, 2009ರ ಜೂನ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಟೊಲ್‌ ಷಿಪಿಂಗ್‌ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಭಾರೀ ಸರಕಿನ ಹಡಗುಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಬರ್ನೀ ಮತ್ತು ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‌ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಸಮುದ್ರಯಾನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಹಲವು ವಿಹಾರಯಾನ ಹಡಗುಗಳು ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಬಂದರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Spirit of Tasmania Port Melbourne.jpg|thumb|left|ದಿ ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಎಂಬುದು ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮುಖ್ಯ ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.]] ''ಸೀಕ್ಯಾಟ್‌'' ಎಂದು ಜ್ಞಾತವಾದ ಅತಿವೇಗದ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್‌ ಹಡಗುಗಳ ತಯಾರಕ ಉದ್ದಿಮೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಟಮರನ್ಸ್‌ ಸಹ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸೀಕ್ಯಾಟ್‌‌ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ವೇಗದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಮೀರಿಸಿದ್ದುಂಟು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಬಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬಾಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉಂಟಾಗುವ ಬಹಳ ಪ್ರತಿಕೂಲಕರ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಡಗುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೀಡಾಗಬಹುದಾದ ಕಾರಣ, ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ ನಡುವಿನ ಸಮುದ್ರ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ವಿಭಾಗವು, ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನ ಹೊರವಲಯ ಬಡಾವಣೆಯಾದ ಕಿಂಗ್ಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ''l'Astrolabe'' ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಹಡಗಿಗೂ ಸಹ ಮೂಲ ಬಂದರು ಆಗಿದೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಬಳಿಯಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಯತ್ತಾಗಿ ಸರಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ ದೇಶದ [[ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ|ರಿಯೊ ಡಿಜನೆರೊ]] ನಂತರ, ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಆಳವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರು ಆಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ, ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಾಗಿದೆ. 1980ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಔಟ್ಲೆಟ್‌, ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಔಟ್ಲೆಟ್‌, ಬಾಸ್‌ ಹೈವೇ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ಹುವಾನ್‌ ಹೈವೇ ಸೇರಿವೆ. ಮೆಟ್ರೊ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಬಸ್‌ ಸೇವೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ರೈಲು ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕೂ ಜನನಿಬಿಡ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡಲತೀರ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಅರಣ್ಯ ವಿಕಸನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವೆ, 52 ಅಂಗುಲಗಳಿಗಿಂತ ಅಗಲ ಕಿರಿದಾದ ರೈಲು ದಾರಿ (ನ್ಯಾರೊ ಗೇಜ್‌) ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಟ್ಯಾಸ್‌ರೇಲ್‌ ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 1977ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳು ರದ್ದಾದವು. ಇಂದು ಕೇವಲ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ರೈಲುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೀ ರೈಲುಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವೆಸ್ಟ್‌ ಕೋಸ್ಟ್‌ ವೈಲ್ಡರ್ನೆಸ್‌ ರೇಲ್ವೆ. 2005ರಲ್ಲಿ, ರೈಲು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಯಿದ್ದು, ಗಾರೆ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸೇವೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗದು ಎಂಬ ತಳಮಳಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == === ಪಾಕಪದ್ಧತಿ === {{See also|Tasmanian wine}} ವಸಾಹತು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಹಲವೆಡೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಲಸಿಗರ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಮೂನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇಂದು ವಿವಿಧ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಭೋಜನಾಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಾದ್ಯಂತ ದ್ರಾಕ್ಷಿತೋಟಗಳಿವೆ. ಬೋಗ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡ್‌ನಂತಹ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಮೂಲದ ಬಿಯರ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ವಾಯವ್ಯ ಕಡಲತೀರದಾಚೆಗಿರುವ ಕಿಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್‌, ಬೂಟಿಕ್‌ ಗಿಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್ನರು ಸಾಕಣೆಯಾದ ಹಾಗೂ ವನ್ಯ ಸ್ಯಾಲ್ಮೊನ್‌, ಆರೆಂಜ್‌ ರೊಫಿ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಮುಳ್ಳುನಳ್ಳಿಯಂತಹ ಕಡಲ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವರು. === ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು === {{Main|List of Events in Tasmania}} ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ದ್ವೀಪದುದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹಲವು ವಿವಿಧ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು ಸಿಡ್ನಿಯಿಂದ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ವರೆಗಿನ ಓಡುದೋಣಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ. ಇದು ಉಡುಗೊರೆ ಕಳಿಸುವ ದಿನಾಚರಣೆ (ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್‌ ಡೇ)ಯಂದು ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಅರಂಭವಾಗಿ, ಸುಮಾರು ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನ ಕಾಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ ಡಾಕ್‌ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯ 'ಟೇಸ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ' ಎಂಬ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವೈನ್‌ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಟಾರ್ಗಾ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಎಂಬ ರಸ್ತೆ ಓಟ ಸಹ ಒಂದು. ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ರ್‌ಯಾಲಿ ಚಾಲಕರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವರು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವುದು. ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾರಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಗ್ಫೆಸ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಮೂರು-ದಿನಗಳ ಕೃಷಿ ಉತ್ಸವ; ಹಾಗೂ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೊಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್‌ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಷೋ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್‌ ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ ಷೋ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವಗಳು ಸಹ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕ್ರೈಸ್ತವರ್ಷಾರಂಭದ ಹಿಂದಿನ ಸಂಜೆ, ಮ್ಯಾರಿಯಾನ್‌ ಬೇಯಲ್ಲಿ ಫಾಲ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ ಮುಂಚೆ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಈಗ ಇದು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲೂ ಆಯೋಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಟ್ಟದ ಪೆಡಸುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ರೋಗ ಪೀಡಿತರಿಗೆ ಧನಸಹಾಯಾರ್ಥವಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈಸ್ಟರ್‌ ದಿನದಂದು ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್‌ ಫೆಸ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸದರ್ನ್‌ ರೂಟ್ಸ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಟೆನ್‌ ಡೇಸ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಐಲೆಂಡ್‌ ಎಂಬ ಕಲಾ ಉತ್ಸವವು ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. === ಸಾಹಿತ್ಯ === {{Main|Tasmanian literature}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ, ಆದರೆ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿದೆ. ಮಾರ್ಕಸ್‌ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ರ ''ಫಾರ್‌‌ ದಿ ಟರ್ಮ್‌ ಆಫ್‌ ಹಿಸ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಲೈಫ್‌'', ''ದಿ ಸೌಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಒನ್‌ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ ಕ್ಲ್ಯಾಪಿಂಗ್‌'', ರಿಚರ್ಡ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾನಗನ್ರ ''ಗೌಲ್ಡ್ಸ್‌ ಬುಕ್ ಆಫ್‌ ಫಿಷ್‌'' ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್‌ ಕೊಚ್ರ ''ದಿ ಇಯರ್‌ ಆಫ್‌ ಲಿವಿಂಗ್‌ ಡೇಂಜರಸ್ಲಿ'' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. 'ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಶೈಲಿ'ಯ {{Clarify|date=February 2009}} ಕಲ್ಪನಾಕಥೆಗಳ ಪೈಕಿ, ಮ್ಯಾರಿಯಾನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವ್‌ ಇಷ್ಯಾಮ್‌ ರಚಿಸಿದ ''ಟೈಗರ್‌ ಟೇಲ್'' ‌ನಂತಹ ಮಕ್ಕಳ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸೇರಿವೆ. === ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕಲೆಗಳು === ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ಫೆಡರೇಷನ್‌ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳು, ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗಳು, ಪಂಚಮೇಳಗಳು, ಸ್ಯಾಕ್ಸೊಫೋನ್‌ ಮಹಾಮೇಳಗಳು ಹಾಗೂ, ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಏಕ-ಕಲಾವಿದರ ವರೆಗೂ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶ್ರೇಣಿಯಿದೆ. ಕಾಂಸ್ಟ್ಯಾಂಟಿನ್‌ ಕೊಕಿಯಸ್‌, ಮಾರಿಯಾ ಗ್ರೆನ್ಫೆಲ್‌ ಹಾಗೂ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕೂಟ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಕಂಪೊಸರ್ಸ್‌ ಕಲೆಕ್ಟಿವ್<ref>[http://www.tasmanianmusic.com/composer.php?composerid=donkay 'ಡಾನ್‌ ಕೇ'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090101065049/http://www.tasmanianmusic.com/composer.php?composerid=donkay |date=1 ಜನವರಿ 2009 }}, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಕಾಂಪೊಸರ್ಸ್‌ ಕಲೆಕ್ಟಿವ್‌, 2009ರ ಜೂನ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref>‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಚಾಲಕ ಡಾನ್‌ ಕೇ ಸೇರಿದಂತೆ, ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರರು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ is also home to one of ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ's leading new music institutions, IHOS Music Theatre and Opera and gospel choirs, the Southern Gospel Choir. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೊಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಐಹೆಚ್‌ಒಎಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಥಿಯೆಟರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಪೆರಾ ಹಾಗೂ ಸದರ್ನ್‌ ಗೊಸ್ಪೆಲ್‌ ಕ್ವೈರ್‌ ಎಂಬ ಶುಭನುಡಿ ಗಾಯಕಗೋಷ್ಠಿಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಸ್ವಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಡೆತ್‌ ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ವಾದ್ಯತಂಡ ಸೈಕ್ರಾಪ್ಟಿಕ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.<ref>{{cite web |url=http://www.themetalforge.com/modules.php?name=News&file=article&sid=329 |title=PSYCROPTIC: Rise Above |accessdate=2010-03-06 |publisher=www.themetalforge.com |archive-date=17 ಮಾರ್ಚ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110317135605/http://themetalforge.com/modules.php?name=News&file=article&sid=329 |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನ್ವಾರ್‌-ರಾಕ್-ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯತಂಡ ದಿ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಮೊಟೆಲ್‌<ref>'ದಿ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್‌ ಮೊಟೆಲ್‌' ''last.fm'' http://www.last.fm/music/The+Paradise+Motel 2009ರ ಜೂನ್‌ 15ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. </ref> ಹಾಗೂ 1980ರ ದಶಕದ ಪವರ್‌-ಪಾಪ್ ಮಿಶ್ರಣದ ದಿ ಇನೊಸೆಂಟ್ಸ್‌<ref>{{cite web |url=http://www.theinnocents.com.au/ |title=Beathoven and The Innocents - Official Web site |publisher=The Innocents |date= |accessdate=2010-04-02 |archive-date=20 ಮೇ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140520201204/http://www.theinnocents.com.au/ |url-status=dead }}</ref> ಸಹ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಮೂಲದ್ದಾಗಿವೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಋತು, ಹಾಗೂ, ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪ್ರವಾಸ ನೀಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ತಂಡಗಳಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಬೇಸಿಗೆಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಫಾಲ್ಸ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವಾರಗಲ ಮುಂಚೆ ನಡೆಯುವ ಕೆರೊಲ್ಸ್‌ ಬೈ ಕ್ಯಾಂಡ್ಲ್‌ಲೈಟ್‌- ಇವೆರಡೂ ಸಹ, ವರ್ಷವಾರು ಸಂಗೀತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ. ''ದಿ ಮೋಲ್'' ‌ನ ಮೊದಲ ಋತುವಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಖ್ಯಾತ ಪೋರ್ಟ್‌ ಆರ್ಥರ್‌ ಕಾರಾವಾಸದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತು ನಡೆಯಿತು. === ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗ === ''ದಿ ಟೇಲ್‌ ಆಫ್‌ ರೂಬಿ ರೋಸ್‌'', ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಕನ್ಫೆಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಪಿಯರ್ಸ್'' ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ವಾನ್‌ ಡೀಮೆನ್ಸ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌'' ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಕಥಾಹಂದರವನ್ನು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಮೂರಲ್ಲಿಯೂ, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಭೂಚಿತ್ರಣವು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಕೈದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗೆಗಿನ ಒಂದು ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ''ದಿ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಕನ್ಫೆಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಪಿಯರ್ಸ್‌'' ಮತ್ತು ''ವಾನ್‌ ಡೀಮೆನ್ಸ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌'' ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯಯಾಗಿದೆ. === ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು === ದ್ವಿವರ್ಷೀಯ ಉತ್ಸವವಾದ ''ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಲಿವಿಂಗ್‌ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್‌ ವೀಕ್‌'', ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ದೃಶ್ಯಕಲಾವಿದರಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಹತ್ತು-ದಿನಗಳ ಕಾಲದ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಉತ್ಸವ. 2007ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ 1000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾವಿದರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಇಬ್ಬರು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್ನರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಆರ್ಚಿಬಾಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಮೆಕಾಲೆಯಂಡ್‌‌ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಜ್ಯಾಕ್‌ ಕ್ಯಾರಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌ರಿಗೆ 1963ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾನಗನ್‌ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಜಿಯೊಫ್ರಿ ಡಯರ್‌ಗೆ 2003ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಣ ಕಲಾವಿದರಾದ ಒಲೆಗಾಸ್‌ ಟ್ರುಕನಾಸ್‌ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್‌ ಡೊಂಬ್ರೊವ್‌ಸ್ಕಿಸ್‌ರ ಕೃತಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದು ಪೆಡ್ಡರ್‌ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌-ಸಂಜಾತ ಜಾನ್ ಗ್ಲೊವರ್‌ (1767-1849) ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಭೂಚಿತ್ರಣಗಳ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. == ಮಾಧ್ಯಮಗಳು == === ಕಿರುತೆರೆ === ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಐದು ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ: * ಎಬಿಸಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ. ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ ವಾರ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ (ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮತ್ತು ಅನಾಲಾಗ್‌) (ಕರೆಸಂಕೇತ: ABT) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್‌ ಒನ್‌ (ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮತ್ತು ಅನಾಲಾಗ್‌) (ಕರೆಸಂಕೇತ: SBS) * ಸದರ್ನ್‌ ಕ್ರಾಸ್‌ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ (ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮತ್ತು ಅನಾಲಾಗ್‌). ಸೆವೆನ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ. (ಕರೆಸಂಕೇತ: TNT). * ವಿನ್‌ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ. (ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮತ್ತು ಅನಾಲಾಗ್‌). ನೈನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ (ಕರೆಸಂಕೇತ: TVT) * ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌. ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಟಿವಿ-10 ವಾಹಿನಿಯಿಂದ 'ಟೆನ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅಟ್‌ ಫೈವ್' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ‌(ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಪ್ರಸಾರ ಮಾತ್ರ). ಟೆನ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ (ಕರೆಸಂಕೇತ: ಟಿಡಿಟಿ) ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ರಸಾರಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಲವು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸುತ್ತವೆ: * ಎಬಿಸಿ2 (ಎಬಿಟಿ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) * ಎಬಿಸಿ3 (ಎಬಿಟಿ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) * ಎಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌ 24 (ಎಬಿಟಿ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) * ಎಸ್ಬಿಎಸ್‌ ಟೂ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್‌ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) * ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್‌ ಹೆಚ್‌ಡಿ (ಎಸ್‌ಬಿಎಸ್‌ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) * ಒನ್‌ ಹೆಚ್‌ಡಿ (ಟಿಡಿಟಿ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) * ಗೋ! (ಟಿವಿಟಿ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) * ವಿನ್‌ ಹೆಚ್‌ಡಿ (ಟಿವಿಟಿ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) * ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್‌ ಹೆಚ್‌ಡಿ (ಟಿಎನ್‌ಟಿ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) * 7ಟೂ (ಟಿಎನ್‌ಟಿ ವಾಹಿನಿಯು ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು) == ಕ್ರೀಡೆ == {{Main|Sport in Tasmania}} [[ಚಿತ್ರ:Bellerive Oval Hill.JPG|thumb|240px|left|ಬೆಲ್ಲೆರೀವ್‌ ಒವಲ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಜನಸಂದಣಿ‌]] ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಯು ಕೇವಲ ಪ್ರಮುಖ ಹವ್ಯಾಸವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಮೂಲದ ಹಲವು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು ಆಯೋಜಿತವಾಗಿವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಟೈಗರ್ಸ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡವು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 2007ರ ಷೆಫೀಲ್ಡ್‌ ಷೀಲ್ಡ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ). ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲೆರೀವ್‌ ಒವಲ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಈ ತಂಡದ ಸ್ವಸ್ಥಳ. ಈ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಆಟಗಾರರ ಪೈಕಿ ಡೇವಿಡ್ ಬೂನ್‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕ ರಿಕಿ ಪಾಂಟಿಂಗ್‌ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌ ತಂಡದ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ವೇಗದ ಬೌಲರ್‌ ಬೆನ್‌ ಹಿಲ್ಫೆನ್ಹಾಸ್‌ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ರೂಲ್ಸ್‌ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್ (ಎಎಫ್‌ಎಲ್‌)‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ತಂಡ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳಿಬರುವುದುಂಟು. ಲಾನ್ಸೆಸ್ಟನ್‌ನ ಯಾರ್ಕ್‌ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅರೊರಾ‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ, ಹಾಥಾರ್ನ್‌ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವು ಎಎಫ್‌ಎಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಅಪಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ, ಸೇಂಟ್‌ ಕಿಲ್ಡಾ ಮತ್ತು ಫ್ರೀಮ್ಯಾಂಟ್ಲ್‌ ತಂಡಗಳ ನಡುವಿನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಡ್ರಾ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂಪೈರ್‌ಗಳು ಪಂದ್ಯದ ಅಂತ್ಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಶಿಳ್ಳೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ವಿಫಲವಾದದ್ದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಅಸೊಷಿಯೇಷನ್‌ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ (ಸಾಕರ್‌) ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸದರ್ನ್‌ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌ ಮತ್ತು ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌ನ ಮಾದರಿಯಂತೆ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಹ್ಯುಂಡೈ ಎ-ಲೀಗ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಲೀಗ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಒಪನ್‌ ಟೆನಿಸ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಎಂಬಂತೆ, ಮೂರಿಲ್ಲಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟೆನಿಸ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟೆನಿಸ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಿಡ್ನಿ-ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಓಡುದೋಣಿ ಓಟ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು 1945ರಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಡೇ ಮತ್ತು ಹೊಸವರ್ಷದ ದಿನದ ತನಕ ಆಯೋಜಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಡಲಾದ ಹಾಗೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಇತರೆ ಕ್ರೀಡಗಳು ಜನಪ್ರಯತೆ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಅವಸಾನ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 1996ರಲ್ಲಿ ಹೋಬಾರ್ಟ್‌ ಡೆವಿಲ್ಸ್‌ ಕ್ರೀಡಾಸಂಘವು ಮುಚ್ಚಿಹೋದಾಗಿನಿಂದಲೂ, ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್‌ ಕ್ರೀಡೆಯ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ತಂಡವೇ ಇಲ್ಲ. == ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಗಳು == {{See also|Geography of Tasmania}} :''ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವೀಪಗಳು, ಕೆರೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಹಾಗೂ ವಲಯಗಳು.'' [[ಚಿತ್ರ:Bruny-Island-068.jpg|thumb|ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಅಗ್ನೇಯ ಕಡಲ ತೀರದಾಚೆಯಿರುವ ಬ್ರುನಿ ದ್ವೀಪದ ಬಳಿ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ]] [[ಚಿತ್ರ:Gorge fix.jpg|thumb|left|ಲಾಂಸೆಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಟರಾಕ್ಟ್‌ ಗಾರ್ಜ್‌]] [[ಚಿತ್ರ:Misty cradle mountain and lake - tasmania.jpg|thumb|left|ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೇಡ್ಲ್ ಮೌಂಟನ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಡವ್‌ ಲೇಕ್‌ನ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ]] [[ಚಿತ್ರ:Frenchmans Cap.JPG|thumb|right|ಫ್ರೆಂಚ್ಮನ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಪ್‌ ಪರ್ವತದ ದೃಶ್ಯ]] {| valign="top" |- | style="vertical-align:top; width:200px; font-size:90%;" | '''ದ್ವೀಪಗಳು:''' '''ಕೆರೆಗಳು:''' * ಬೌಂಡರಿ ಐಲೆಟ್‌ * ಬ್ರೂನಿ ಐಲೆಂಡ್‌ * ಕೇಪ್ ಬ್ಯಾರೆನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ * ಫ್ಲಿಂಡರ್ಸ್ ಐಲೆಂಡ್‌ * ಹೊಗನ್ ಐಲೆಂಡ್‌ * ಕೆಂಟ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ * ಕಿಂಗ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ * ಮಾಟ್ಸುಯ್ಕರ್‌ ಐಲೆಂಡ್ಸ್‌ * ಮೆಕ್ವಾರಿ ಐಲೆಂಡ್‌ * ಮ್ಯಾರಿಯಾ ಐಲೆಂಡ್‌ * ರೌಂಡ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ * ಷೌಟೆನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ * ಸ್ಮೂತ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ (ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ) | style="vertical-align:top; width:200px; font-size:90%;" | '''ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇತುವೆಗಳು:''' '''ಕಡಲತೀರಗಳು:''' * ಬೊವೆನ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ * ಬ್ಯಾಟ್ಮನ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ * ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ವಾಟರ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ * ರಾಸ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ * ರಿಚ್ಮಂಡ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ * ಸೊರೆಲ್‌ ಕಾಸ್ವೇ * ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ | style="vertical-align:top; width:200px; font-size:90%;" | ''' ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು:''' * ಆರ್ಥರ್‌ ಹೈವೇ * ಬಾಸ್‌ ಹೈವೇ * ಬ್ರೂಕರ್‌ ಹೈವೇ * ಈಸ್ಟ್‌ ಟಮರ್‌ ಹೈವೇ * ಎಸ್ಕ್ ಹೈವೇ * ಹುವೊನ್‌ ಹೈವೇ * ಲೇಕ್‌ ಹೈವೇ * ಲಯೆಲ್‌ ಹೈವೇ * ಮಿಡ್ಲೆಂಡ್‌ ಹೈವೇ * ಮರ್ಚಿಸನ್‌ ಹೈವೇ * ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನ್ ಹೈವೇ * ವೆಸ್ಟ್‌ ಟಮರ್‌ ಹೈವೇ * ಝೀಹನ್‌ ಹೈವೇ | style="vertical-align:top; width:200px; font-size:90%;" | '''ನದಿಗಳು''' * ಆರ್ಥರ್‌ ನದಿ * ಡರ್ವೆಂಟ್ ನದಿ * ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ನದಿ * ಗೊರ್ಡಾನ್ ನದಿ * ಹೆಂಟಿ ನದಿ * ಹುವೊನ್‌ ನದಿ * ಕಿಂಗ್‌ ನದಿ * ಲೆವೆನ್‌ ನದಿ * ಮೀಂಡರ್‌ ನದಿ * ಮರ್ಸೀ ನದಿ * ನಾರ್ತ್‌ ಎಸ್ಕ್‌ ನದಿ * ಪೈಮನ್‌ ನದಿ * ಪಿಕ್ಟನ್‌ ನದಿ * ಕ್ವೀನ್‌ ನದಿ * ಸ್ಯಾವೇಜ್‌ ನದಿ * ಸೌತ್‌ ಎಸ್ಕ್‌ ನದಿ * ಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ನದಿ * ಟಮರ್‌ ನದಿ | style="vertical-align:top; width:200px; font-size:90%;" | '''ಪರ್ವತಗಳು:''' '''ವಲಯಗಳು:''' * ಬೆನ್‌ ಲೊಮಂಡ್‌ * ಕ್ರೇಡ್ಲ್‌ ಪರ್ವತ * ಫೆಡರೇಷನ್‌ ಪೀಕ್‌ * ಮೌಂಟ್ ಫೀಲ್ಡ್‌ * ಫ್ರೆಂಚ್ಮನ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಪ್‌ * ಗ್ರೇಟ್‌ ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಟಯರ್ಸ್‌ * ಮೌಂಟ್ ಒಸಾ * ಮೌಂಟ್‌ ವೆಲಿಂಗ್ಟನ್‌ * ವೆಸ್ಟ್‌ ಕೋಸ್ಟ್‌ ರೇಂಜ್‌ |} == ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್ನರು == {{Main|List of Tasmanians}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ಗಣ್ಯರಲ್ಲಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ: {{Div col|cols=2}} * ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಕ್ರೌನ್‌ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್‌ ಮೇರಿ (ಮೇರಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸನ್‌) * ಜೊಸೆಫ್‌ ಲಯನ್ಸ್‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ * ಜೊಸೆಫ್‌ ಲಯನ್ಸ್‌ರ ಪತ್ನಿ ಎನಿಡ್‌ ಲಯನ್ಸ್‌ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಸದಸ್ಯೆ * ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಬರ್ನ್‌, [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಮಹಿಳೆ * ಗ್ರಂಥಕರ್ತ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಫ್ಲ್ಯಾನಗನ್‌ * ಗ್ರಂಥಕರ್ತ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್‌ ಕೊಚ್‌ * ನಟ ಎರೊಲ್‌ ಫ್ಲಿನ್‌ * ನಟ ಸೈಮನ್‌ ಬೇಕರ್‌, ''ದಿ ಮೆಂಟಲಿಸ್ಟ್‌'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಾತ * ನಟಿ ರಾಚೆಲ್‌ ಟೇಯ್ಲರ್‌ * ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಗ್ರ್ಯೇಮ್‌ ಮರ್ಫಿ * ಸಂಯೋಜಕ ಪೀಟರ್‌ ಸ್ಕಲ್ಥಾರ್ಪ್‌ * ಬ್ರಿಸ್ಬೆನ್‌ನ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಬಿಷಪ್‌ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನ (ಪ್ರೈಮೇಟ್‌) ಬಿಷಪ್‌ ಫಿಲಿಪ್‌ ಅಸ್ಪಿನಾಲ್‌ * ಮರಕಡಿಯುವವ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಡೇವಿಡ್‌ ಫೊಸ್ಟರ್‌ * [[ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಕ್ರಿಕೆಟ್‌]] ಆಟಗಾರ ರಿಕಿ ಪಾಂಟಿಂಗ್‌ * ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಆಟಗಾರ ಡೇವಿಡ್‌ ಬೂನ್‌ * ಟ್ರುಗನಿನಿ, ಜೀವಂತ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಮೂಲನಿವಾಸಿ * ವಿ8 ಸೂಪರ್ಕಾರ್‌ ಚಾಲಕ ಜಾನ್‌ ಬೋವ್‌ (1995ರಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌) * ವಿ8 ಸೂಪರ್ಕಾರ್‌ ಚಾಲಕ ಮಾರ್ಕೊಸ್‌ ಆಂಬ್ರೊಸ್‌ (2003-2004 ಚಾಂಪಿಯನ್‌) * ಎಫ್‌. ಮಥಾಯಸ್‌ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ (1869–1955) - ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕ್‌ನ ಜನಕ * ಮಿಷೆಲ್‌ ಜಿ. ಕ್ರಾಸ್ಕ್‌, ಪಿ.ಹೆಚ್‌.ಡಿ - ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧಕ, ಗ್ರಂಥಕರ್ತ, ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ * ಲೆಗ್ಯಾಸಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಜಾನ್‌ ಗೆಲಿಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ * ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ ಪಟು ಲೂಕ್‌ ಆಕರ್ಬಿ * ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ ಪಟು ರಿಚಿ ಪೊರ್ಟ್‌ * ಡ್ರಮ್‌ ವಾದಕ ಡೇವ್ ಹೇಲಿ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ಡೆತ್‌ ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ವಾದ್ಯ ತಂಡ ಸೈಕ್ರಾಪ್ಟಿಕ್‌ ಹಾಗೂ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ವಾದ್ಯ ತಂಡ ರುಯಿನ್ಸ್‌ (ಮೆಟಲ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌) ಸದಸ್ಯ * ಬಾಬ್‌ ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್‌ - ಇಂಕ್ಯಾಟ್‌ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕ * ರುಯಿನ್ಸ್‌ (ಮೆಟಲ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌) ಸದಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೀ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್‌ (ವಾದ್ಯತಂಡ) ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಪೋಲ್‌ {{Div col end}} == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ * ಅವ್ರಾಮ್‌ನ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಡಚಿ * ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಶಾಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು * ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಮುಂದಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್, ಅಲಿಸನ್‌ (ಸಂಪಾದಕರು) (2005) ''ದಿ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಟು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ'' ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯನ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿಕಲ್‌ ಸ್ಟಡೀಸ್‌, ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ, ಹೋಬಾರ್ಟ್‌. ISBN 1-932714-12-X * ರಾಬ್ಸನ್‌, ಎಲ್.ಎಲ್‌. (1983) ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ. '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್ I. ವಾನ್‌ ಡೀಮೆನ್ಸ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ದಿ ಅರ್ಲಿಯೆಸ್ಟ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಟು 1855'' ಮೆಲ್ಬೊರ್ನ್‌, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌. ISBN 0-9771991-1-8. * ರಾಬ್ಸನ್‌, ಎಲ್‌.ಎಲ್‌. (1991) ''ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ. '' ''ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ II. ಕಾಲೊನಿ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಫ್ರಮ್‌ 1856 ಟು ದಿ 1980ಸ್‌'' Melbourne, Oxford University Press. ISBN 0-9771991-1-8. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{commons}} * [http://tas.gov.au/ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಆನ್ಲೈನ್‌ - ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರಜಾಲತಾಣ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230710093253/https://www.tas.gov.au/ |date=10 ಜುಲೈ 2023 }} * [http://www.discovertasmania.com/ ಡಿಸ್ಕವರ್‌ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ] - ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಂತರಜಾಲತಾಣ {{States and territories of Australia}} {{Australia topics}} {{Use dmy dates|date=August 2010}} {{EngvarB|date=August 2010}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ದ್ವೀಪಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1825ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳು]] 48edjv5jh0jq2lhxocctofu5zc71zes 0 26242 1435099 1434345 2026-10-31T03:39:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435099 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |name = City of Buffalo |settlement_type = [[Administrative divisions of New York#City|City]] |nickname = The City of Good Neighbors, The City of Dreams, The Queen City, The Nickel City, Queen City of the Lakes, City of Light <!-- images and maps -----------> |image_skyline = BuffaloSkyline.jpg |imagesize = |image_caption = |image_flag = Flag of Buffalo, New York.svg |image_seal = Seal of Buffalo, New York.svg |image_map = Map_of_New_York_highlighting_Buffalo.svg |mapsize = 250x200px |map_caption = Location of Buffalo in New York State |image_map1 = MapOfBuffalo.jpg |mapsize1 = 200x200px |map_caption1 = A Map showing City of Buffalo <!-- Location ------------------> |coordinates_display = inline,title |coordinates_region = US-NY |subdivision_type = [[List of countries|Country]] |subdivision_name = United States |subdivision_type1 = [[Political divisions of the United States|State]] |subdivision_name1 = [[New York]] |subdivision_type2 = [[List of counties in New York|County]] |subdivision_name2 = [[Erie County, New York|Erie]] <!-- Politics -----------------> |government_type = |leader_title = [[List of mayors of Buffalo, New York|Mayor]] |leader_name = [[Byron Brown]] ([[United States Democratic Party|D]]) |leader_title1 = [[city council|Common Council]] | leader_name1 = {{Collapsible list |title = Members' List |frame_style = border:none; padding: 0; |title_style = <!-- (optional) --> |list_style = text-align:left;display:none; |1 = Delaware District: |2 = • Michael LoCurto ([[United States Democratic Party|D]]) |3 = Ellicott District: |4 = • Dr. Curtis Haynes, Jr. ([[United States Democratic Party|D]]) |5 = Fillmore District: |6 = • David Franczyk ([[United States Democratic Party|D]]) Pres. |7 = Lovejoy District: |8 = • Richard A. Fontana ([[United States Democratic Party|D]]) |9 = Masten District: |10 = • Demone A. Smith ([[United States Democratic Party|D]]) |11 = Niagara District: |12 = • David A. Rivera ([[United States Democratic Party|D]]) |13 = North District: |14 = • Richard A. Fontana ([[United States Democratic Party|D]]) |15 = South District: |16 = • Michael P. Kearns ([[United States Democratic Party|D]]) |17 = University District: |18 = • Bonnie E. Russell ([[United States Democratic Party|D]]) }} |established_title = First Settled |established_date = 1789 |established_title2 = Founded |established_date2 = 1801 |established_title3 = Incorporated (City) |established_date3 = 1832 <!-- Area ---------------------> |unit_pref = Imperial |area_footnote = |area_magnitude = 1 E9 |area_total_km2 = 136.0 |area_land_km2 = 105.2 |area_water_km2 = 30.8 |area_total_sq_mi = 52.5 |area_land_sq_mi = 40.6 |area_water_sq_mi = 11.9 |elevation_m = 183 |elevation_ft = 600 |latd = 42 |latm = 54 |lats = 17 |latNS = N |longd = 78 |longm = 50 |longs = 58 |longEW = W <!-- Population -----------------------> |population_as_of = July 1, 2009 |population_note =<ref name="population">[http://www.census.gov/popest/cities/SUB-EST2008-4.html US Census Bureau Annual Pop Estimates]. ''census.gov'', accessed 3-MAR-2009</ref><ref name="demographia">[http://www.demographia.com/db-metrocore2005.htm Metropolitan & Central City Population: 2000–2005]. ''Demographia.com'', accessed September 3, 2006.</ref> |population_total = 270,240 ([[List of United States cities by population|70th in U.S.]]) |population_density_km2 = 2784.2 |population_density_sq_mi = 7075.0 |population_urban = 976,703 ([[List of United States urban areas|38th in U.S.]]) |population_metro = 1,124,309 ([[Table of United States Metropolitan Statistical Areas|50th in U.S.]]) |population_blank2_title = [[Combined statistical area|CSA]] |population_blank2 = 1,203,997 ([[Table of United States Combined Statistical Areas|39th in U.S.]]) |population_demonym = Buffalonian <!-- General information ---------------> |timezone = [[Eastern Time Zone (North America)|EST]] |utc_offset = −5 |timezone_DST = [[Eastern Daylight Time|EDT]] |utc_offset_DST = −4 | latitude = 42°54'17" N | longitude = 78°50'58" W <!-- Area/postal codes & others --------> |website = [http://www.city-buffalo.com/ www.city-buffalo.com] |postal_code_type = |postal_code = |area_code = [[Area code 716|716]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 36-11000 |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID |blank1_info = 0973345 |footnotes = <ref name="established1">[http://www.buffalonian.com/history/articles/%3C1800/whitebjoe.html First White Settlement and Black Joe - Buffalo, NY] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322060018/http://www.buffalonian.com/history/articles/%3C1800/whitebjoe.html |date=2012-03-22 }}. ''The Buffalonian'', accessed April 15, 2008.</ref><ref name="established2">[http://www.buffalonian.com/history/articles/1801-50/1801.html The Village of Buffalo 1801 to 1832] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201055650/http://www.buffalonian.com/history/articles/1801-50/1801.html |date=2015-02-01 }}. ''The Buffalonian'', accessed April 15, 2008.</ref> }} [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು|ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]]ದ ನಂತರ, '''ಬಫಲೋ''' ({{pronEng|ˈbʌfəloʊ}}) ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಭರಿತ ನಗರ ವಾಗಿದೆ.<ref name="population"/> ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಎರಿ ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವದ ದಡದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನಯಾಗರಾ ನದಿಯ ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವಿದೆ. ಫೋರ್ಟ್‌ ಎರಿ, ಒಂಟಾರಿಯೋದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇರುವ ಬಫಲೋ, ಎರಿ ಕೌಂಟಿ<ref name="erie county">[http://www.erie.gov/overview/ ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಗವರ್ನ್‌ಮೆಂಟ್ ಓವರ್‌‌ವ್ಯೂ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120405031211/http://www.erie.gov/overview/ |date=2012-04-05 }}. ''ಎರಿ ಕೌಂಟಿ (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ) ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಹೋಮ್‌ ಪೇಜ್ '', 16, 2008ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು</ref> ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಬಫಲೋ-ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್‌‌ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ನಗರವೂ ಹೌದು. (ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ) ಕೂಡ ಹೌದು. ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಬಫಲೋ ಅಂದರೆ ಬಫಲೋನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವು [[ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ|ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್‌‌]]ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 17 ಮೈಲುಗಳ (27 ಕಿ.ಮೀ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಟೊರಾಂಟೋ, ಒಂಟಾರಿಯೋ (ಕೆನಡಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ)ದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 59 ಮೈಲುಗಳ (95&nbsp;ಕಿ.ಮೀ.)ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ನಗರವು ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ, 8 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಒಂಟಾರಿಯೋದ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹಾರ್ಸ್‌‌ಶೂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಬಫಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿಯೇ 270,919 (ಜುಲೈ 1, 2009ರ ಅಂದಾಜು) ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ,<ref name="population">[http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=Search&amp;geo_id=&amp;_geoContext=&amp;_street=&amp;_county=Buffalo&amp;_cityTown=Buffalo&amp;_state=04000US36&amp;_zip=&amp;_lang=en&amp;_sse=on&amp;pctxt=fph&amp;pgsl=010 ಬಫಲೋ ನಗರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ - ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಶೀಟ್ ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20200211180209/http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=Search&geo_id=&_geoContext=&_street=&_county=Buffalo&_cityTown=Buffalo&_state=04000US36&_zip=&_lang=en&_sse=on&pctxt=fph&pgsl=010 |date=2020-02-11 }}. ''ಯುಎಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ '', ಏಪ್ರಿಲ್ 16, 2008ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು</ref> ಮತ್ತು ಬಫಲೋ–ನಯಾಗರಾ–ಕ್ಯಾಟರಾಗಸ್ ಕಂಬೈನ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,203,997 ಜನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಪಕ್ಕದ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ನಯಾಗರಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬೃಹತ್ ಬಫಲೋ-ನಯಾಗರಾ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,631,418 ಆಗುತ್ತದೆ. ಬಫಲೋ ಕ್ರೀಕ್‌<ref name="established1"/> ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಮುದಾಯವಾಗಿ 1789ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಬಫಲೋ ಮುಂದೆ 1825ರಲ್ಲಿ ಎರಿ ಕಾಲುವೆ ಶುರುವಾದೊಡನೆ, ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೊನೆದಾಣ(ಟರ್ಮಿನಸ್) ಆಗಿ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. 1900ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಬಫಲೋ ದೇಶದಲ್ಲಿ 8ನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿತ್ತು,<ref name="population rank 1900">[http://www.census.gov/population/documentation/twps0027/tab01.txt ಟೇಬಲ್ 1. ][http://www.census.gov/population/documentation/twps0027/tab01.txt ರ್ಯಾಂಕ್ ಬೈ ಪಾಪ್ಯುಲೇಶನ್ ಆಫ್ ದಿ 100 ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಅರ್ಬನ್ ಪ್ಲೇಸಸ್, ಅಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಟೇಟ್‌ನಿಂದ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ : 1790–1990]. ಯು.ಎಸ್. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ'''', ಏಪ್ರಿಲ್ 16, 2008ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆಜಾಲವಾಗಿ<ref name="railroad">[http://www.buffalonian.com/history/industry/railways/EarlyRailroads1.html ಅರ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇಸ್ ಇನ್‌ ಬಫಲೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101026212134/http://buffalonian.com/history/industry/railways/EarlyRailroads1.html |date=2010-10-26 }}. ''ದಿ ಬಫಲೋನೀಯನ್ '', ಏಪ್ರಿಲ್ 16, 2008ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಬೆಳೆಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧಾನ್ಯ- ಮಿಲ್‌ಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.<ref name="milling">ಲಾರಾ ಒ'ಡೇ ಅವರ "ಬಫಲೋ ಆಸ್ ಫ್ಲೋರ್ ಮಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್" ''ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫಿ '', ಸಂಪುಟ 8, ಸಂಖ್ಯೆ. 1 (ಜನವರಿ., 1932), ಪುಟಗಳು 81–93. ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 20ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದೃಷ್ಟ ತಿರುವುಮುರುವಾಯಿತು :ಗ್ರೇಟ್‌ ಲೇಕ್ಸ್ ಹಡಗುಸಾಗಣೆಯು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೇಂಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಸೀವೇಯ ಮೂಲಕ ಪುನಾರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್‌ ಮಿಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಭಾರ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಚೀನಾ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Buffalo History">[http://www.buffaloah.com/h/1985.html ]. ''ಬಫಲೋ ಇತಿಹಾಸ '', ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2010ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> 1970ರಲ್ಲಿ ಅಮ್‌ಟ್ರಾಕ್‌ನ ಆರಂಭದೊಡನೆ, ಬಫಲೋ ಕೇಂದ್ರ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ರೈಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಡೆಪ್ಯು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, (ಬಫಲೋ-ಡೆಪ್ಯು) ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಟೇಶನ್‌ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 1990ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1900ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ನಗರವು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 50 ಟಾಪ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ<ref name="US Census Bureau">1/12 [http://www.census.gov/population/cencounts/ny190090.txt ] ''ಯು.ಎಸ್. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ'', ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2010ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಭೂಭಾಗವನ್ನು{{convert|40.6|sqmi|km2|abbr=on}} ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇಂದು, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳು ಎಂದರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು,<ref name="City-Data">[http://www.city-data.com/us-cities/The-Northeast/Buffalo-Economy.html ಬಫಲೋ: ಎಕಾನಮಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117074252/http://www.city-data.com/us-cities/The-Northeast/Buffalo-Economy.html |date=2017-11-17 }}. ''City-Data.com,'', ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2010ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತವಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ವಲಯಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇವೆ.<ref name="NYS Senate">[http://www.nysenate.gov/report/economic-summary-western-new-york-region ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಸಮರಿ : ಪಶ್ಚಿಮದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪ್ರದೇಶ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304045843/http://www.nysenate.gov/report/economic-summary-western-new-york-region |date=2016-03-04 }}. ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಸೆನೆಟ್ '', ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2010ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ, ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ <ref name="BNMC">[http://urbandesignproject.ap.buffalo.edu/projects/bnmc/index.htm ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120703041815/http://urbandesignproject.ap.buffalo.edu/projects/bnmc/index.htm |date=2012-07-03 }}. ''ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸ ಯೋಜನೆ '', ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2010ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಮತ್ತು ಬಫಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ <ref name="UB 2020">[http://www.buffalo.edu/ub2020/overview/whatis.html ವಾಟ್ ಈಸ್ ಯುಬಿ 2020?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100530083445/http://www.buffalo.edu/ub2020/overview/whatis.html |date=2010-05-30 }}. ''ಬಫಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ '',ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2010ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಪ್ರಮುಖ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ರಿಟೈಲ್ ವಲಯವು ಸದೃಢವಾಗಿದೆ, ಕೆನಡಾದ ಅಂಗಡಿಕಾರರು ದುರ್ಬಲ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ನ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಖರೀದಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯ ಬರುತ್ತದೆ.<ref name="The Star">[http://www.thestar.com/news/canada/article/243796 ಕ್ರಾಸ್‌-ಬಾರ್ಡರ್ ಸೇಲ್ಸ್ ಸೋರ್ ವಿತ್ ಲೂನೀ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100114235032/http://www.thestar.com/News/Canada/article/243796 |date=2010-01-14 }}. ''thestar.com'', ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2010ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಬಫಲೋ ನಗರದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಶೇ. 7.7<ref name="BLSBUFF">[http://www.bls.gov ಯುಎಸ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಲೇಬರ್ ಸ್ಟಾಟಸ್ಟಿಕ್ಸ್]</ref> ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಹೇಳಿದ್ದು, ಇದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.<ref name="Allbusiness">[http://www.allbusiness.com/population-demographics/demographic-trends/14052499-1.html ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''Allbusiness.com'' ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2010ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> 2010ರಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಬಫಲೋ ನಗರವನ್ನು ಕುಟುಂಬ ಪಾಲನೆಗೆ 10ನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web| url = http://www.forbes.com/2010/06/04/best-places-family-lifestyle-real-estate-cities-kids.html| title = America's Best Places to Raise a Family| publisher = Forbes.com| archiveurl = https://archive.is/20120918143828/http://www.forbes.com/2010/06/04/best-places-family-lifestyle-real-estate-cities-kids.html| archivedate = 2012-09-18| access-date = 2010-11-15| url-status = live}}</ref> == ಹೆಸರಿನ ಮ‌ೂಲಗಳು == "ಬಫಲೋ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಪದಗುಚ್ಛ ''ಬ್ಯು ಫ್ಲೆವ್‌,'' ಎಂಬುದರ ತಪ್ಪು ರೂಪ, ಇದರರ್ಥ "ಸುಂದರ ನದಿ," ಫ್ರೆಂಚ್ ಅನ್ವೇಷಕರು ನಯಾಗರಾ ನದಿ ನೋಡಿ ಹೀಗೆ ಉದ್ಗರಿಸಿದ್ದರು, ಆ ಪದಗುಚ್ಛದಿಂದಲೇ ಇಂದಿನ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರಚಲಿತ ಹೇಳಿಕೆ. ಆದರೆ ಈ ಊಹೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅನ್ವೇಷಕರು ನಯಾಗರಾ ನದಿಗೆ ''ರಿವರೆ ಆಕ್ಸ್ ಚೆವಾಕ್ಸ್,'' ಎಂದರೆ "ಕುದುರೆಗಳ ನದಿ" ಎಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಇವೆ.<ref>ಹಫ್‌ಟನ್, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್. ದಿ ನೇಮ್ ಬಫಲೋ. ಬಫಲೋ, NY: ಬಫಲೋ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್, ಸಂಪುಟ v. 24, ಪುಟಗಳು 63–69 [https://books.google.com/books?id=fY4MAAAAYAAJ&amp;pg=PA63&amp;lpg=PA63&amp;dq=Buffalo+first+appeared+on+a+map&amp;source=web&amp;ots=Dg-YQZb0Ur&amp;sig=MOPlDcMG_xdKlwbd_3RzF0wjM_U&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;resnum=1&amp;ct=result#PPR3,M1 Books.google.com]</ref> ಹೆಸರಿನ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಉಲ್ಲೇಖವು(1825) ಕಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕದ್ದ ಕುದುರೆಮಾಂಸವನ್ನು ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯ ಮಾಂಸವೆಂದು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ, ಆಗಿನಿಂದ ಆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಪಿಕ್‌ನಿಕ್ ಜಾಗವನ್ನು "ಬಫಲೋ," ಎಂದು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖಕ ಇದು ತನ್ನ ಊಹೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.<ref>ಬಾಲ್‌, ಶೆಲ್ಡನ್. ''[http://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=nys;cc=nys;idno=nys294;node=nys294%3A1;size=s;frm=frameset;seq=6;view=image;page=root ಬಫಲೋ ಇನ್ 1825 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151105165613/http://digital.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=nys;cc=nys;idno=nys294;node=nys294:1;size=s;frm=frameset;seq=6;view=image;page=root |date=2015-11-05 }}.'' ಬಫಲೋ, NY: ಎಸ್ ಬಾಲ್ 1825</ref> ಇದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಡೆಮ್ಮೆಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ''; ಬಫಲೋ ಜನವಸತಿಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಬಫಲೋ ಕ್ರೀಕ್‌‌ನಿಂದ;<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/83593/Buffalo/235380/History#tab=active~checked%2Citems~checked&amp;title=Buffalo%20%3A%3A%20History%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ: ಬಫಲೋ, NY, ಯುಎಸ್‌ಎ]</ref> ಮತ್ತು ಬಫಲೋ ಕ್ರೀಕ್ ಮೊದಲು ನಕಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು 1759–1760ರ ಸುಮಾರಿಗೆ.<ref>ಹಫ್‌ಟನ್, ಪು. 63</ref>'' ಏನೇ ಆದರೂ ಬ್ಯೂ ಫ್ಲೆವ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವೇ ಹೆಚ್ಚು ಮನತಟ್ಟುವಂಥದು, ಆದರೆ ಇದು ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದ ಕುರಿತ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಸಾಧ್ಯತೆಯದು, ಇದರಿಂದ ಬಫಲೋ ಹೆಸರಿನ ನೈಜ ಮೂಲವನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Buffalo Panorama 1911.jpg|thumb|right|300px|ಬಫಲೋ ಪನೋರಮಾ 1911]] [[ಚಿತ್ರ:Passenger boats buffalo new york 1909.jpg|thumb|right|300px| ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿಗಳು, 1909]] [[ಚಿತ್ರ:Pan-American Exposition - Ethnology Building at Night.jpg|thumb|right|175px|ಪಾನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರದರ್ಶನ - ರಾತ್ರಿವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ನಾಲಜಿ ಕಟ್ಟಡ]] {{Main|History of Buffalo, New York}} ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇರೊಕ್ವೊಯಿಸ್ ಜನರು ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಮೊದಲು, ಇಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಲ್ ನೇಶನ್ ಇತ್ತು. ನಂತರ, ಇರೊಕ್ವೊಯಿಸ್ ಕಾನ್‌ಫೆಡರಸಿಯ ಸೆನೆಕಸ್ ನ್ಯೂಟ್ರಲ್‌ ಜನರನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. 1804ರಲ್ಲಿ, ಜೋಸೆಫ್ ಎಲ್ಲಿಕಾಟ್, ಎಂಬ ಹಾಲಂಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಂಪನಿ ಯ ಪ್ರಧಾನ ಏಜೆಂಟ್‌‌‌ನು ರೇಡಿಯಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಿಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಸೈಕಲ್‌ನ ಕಡ್ಡಿಗಳ ಹಾಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ.<ref>{{cite web |last = Priebe Jr.|first = J. Henry |title = Beginnings - The Village of Buffalo - 1801 to 1832 |url = http://history.buffalonet.org/1801.html |accessdate = 2007-09-07}}</ref> ಇದು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವೇ ರೇಡಿಯಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. {{Citation needed|date=June 2008}} 1812ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, 1813ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 30ರಂದು ,<ref>{{Cite web |url=http://www.buffalonian.com/history/articles/1801-50/TheBurningofBuffalo.html |title=ದಿ ಬಫಲೋನಿಯನ್ |access-date=2010-11-15 |archive-date=2010-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100922160826/http://buffalonian.com/history/articles/1801-50/TheBurningofBuffalo.html |url-status=dead }}</ref>{{'}}<ref>[http://www.buffaloah.com/h/war1812/burning.html ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬಫಲೋ]</ref> ಬಫಲೋ ನಗರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಪಡೆಗಳು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು. 1825ರ ನವೆಂಬರ್ 4ರಂದು, ಬಫಲೋ ನಗರವನ್ನು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಎರಿ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ರೂಪುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 2,400 ಇತ್ತು. ಎರಿ ಕಾಲುವೆಯು ಬಫಲೋ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವಹಿವಾಟನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿತು. ನಂತರ 1832ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 10,000ಕ್ಕೆ ಏರಿತ್ತು. ಬಫಲೋ ನಗರವು ಆಫ್ರಿಕಾ-ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ 1828ರ ಗ್ರಾಮ ಡೈರೆಕ್ಟರಿಯು 59 ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ "ಕಲರ್ಡ್‌ ಹೆಸರು"ಗಳನ್ನು (ಕಂದುಬಣ್ಣದವರು) ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite web |last = Fordham |first = Monroe |title = Michigan Street Church |work = African American history of Western New York |month = April | year = 1996 |url = http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/hwny-michigan.st.church.html |accessdate = 2007-09-08}}</ref> 1845ರಲ್ಲಿ, ಮಸೆಡೊನಿಯಾ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಟ್ ಚರ್ಚ್‌ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು (ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಮಿಚಿಗನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‌ '' )ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಚರ್ಚ್‌ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಆಂದೋಲನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. 1974ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 12ರಂದು ಚರ್ಚ್‌ ಅನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಪುಸ್ತಕ (ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೆಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ಸ್)ಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಲಿಯಂ ವೆಲ್ಸ್ ಬ್ರೌನ್ ರಂತಹ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ನಾಯಕರುಗಳು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web |title= African American history of Western New York |url= http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/wwb0.html |accessdate = 2007-09-08}}</ref> ಬಫಲೋ ಭೂಗತ/ಅಂಡರ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ರೈಲುರಸ್ತೆಯ <ref>{{cite web |title= Underground Railroad Sites in Buffalo, NY |url= http://www.buffaloresearch.com/ugrr.html |accessdate= 2010-07-25 |archive-date= 2010-10-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20101018071323/http://buffaloresearch.com/ugrr.html |url-status= dead }}</ref> ಟರ್ಮಿನಸ್ ಸ್ಥಳ ಕೂಡ ಆಗಿತ್ತು. ಅದು ಅನೇಕ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರಿಗೆ ಬಫಲೋ ದಿಂದ ನಯಾಗರಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಫೋರ್ಟ್‌ ಎರಿ, ಒಂಟಾರಿಯೋಗೆ ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. 1840ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬಫಲೋದ ಬಂದರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಹಿವಾಟಿನ ಸಾರಿಗೆಯು ವಿಸ್ತೃತಗೊಂಡು, ಬಫಲೋ ಬಂದರಿನಿಂದ 93,000 ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು.<ref name="The City of Buffalo 1840-1850">{{cite web |last = Priebe Jr. |first = J. Henry |title= The City of Buffalo 1840–1850 |url = http://history.buffalonet.org/1840-50.html |accessdate = 2007-09-09}}</ref> ಧಾನ್ಯಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಂದರನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. 1843ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ಉಗಿಶಕ್ತಿಯ ಗ್ರೈನ್ ಎಲಿವೇಟರ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಡಾರ್ಟ್‌ ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಡನ್‌ಬರ್‌ ಸೇರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. "ಡಾರ್ಟ್‌ ಎಲಿವೇಟರ್" ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆದಾರರಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಧಾನ್ಯದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿ, ಕಾಲುವೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದ ದೋಣಿಗಳಿಗೆ ತುಂಬಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳಿಗೆ ಧಾನ್ಯ ತುಂಬಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="The City of Buffalo 1840-1850"/> ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ 1861ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 16ರಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹೋಗುವಾಗ ಬಫಲೋಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಈಗಲ್ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಟ್‌ ರಸ್ತೆಯ ಮಧ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹೊಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು.<ref name="The History of Buffalo: A Chronology Buffalo, New York 1841-1865">{{cite web |last = LaChiusa |first = Chuck |title = The History of Buffalo: A Chronology Buffalo, New York 1841–1865 |url = http://freenet.buffalo.edu/bah/h/1865.html#1859 |accessdate = 2007-09-08 |archive-date = 2007-05-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070526113417/http://freenet.buffalo.edu/bah/h/1865.html#1859 |url-status = dead }}</ref> ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 1865ರಲ್ಲಿ ಬಫಲೋ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 81,029ದಿಂದ 94,210ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಫಲೋ ನಗರದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನೂ ಪೂರೈಸಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಯಾಗರಾ ಸ್ಟೀಮ್ ಫೋರ್ಜ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಐರನ್‌ಕ್ಲಾಡ್ ಶಿಪ್ USS ''ಮಾನಿಟರ್‌ '' ನ ತಿರುಗು ಗೋಪುರದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತ್ತು.<ref name="The History of Buffalo: A Chronology Buffalo, New York 1841-1865"/> [[ಚಿತ್ರ:Lafayette Square, Buffalo, NY.jpg|thumb|right|ಲಫಯೆಟ್ಟೆ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಸಿ. 1912]] [[ಚಿತ್ರ:Niagara Square, Buffalo, NY.jpg|thumb|right|ನಯಾಗರಾ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಸಿ. 1912]] ಗ್ರೋವರ್‌ ಕ್ಲೆವರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಎರಿ ಕೌಂಟಿಯ (1871–1873)ಶರೀಫ್ ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ, ಮತ್ತು 1882ರಲ್ಲಿ ಬಫಲೋದ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಗರ್ವನರ್ (1883–1885) ಆಗಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 22ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು (1885–1889) ಮತ್ತು 24ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು 1893–1897)ಆಗಿದ್ದರು. 1896, ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಕಾಟ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಕಟ್ಟಡವು ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಮುಂದಿನ 16 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಸರ್ವೇಯರ್ ಜೋಸೆಫ್ ಎಲ್ಲಿಕಾಟ್ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆ ಹೆಸರು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಿಲ್‌ಗಳು ನಯಾಗರಾ ನದಿಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಜಲವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೊದಲು ಲಾಭ ಪಡೆದ ಕಂಪನಿಗಳು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಬೆಳಕಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಫಲೋ ನಗರಕ್ಕೆ ''ಬೆಳಕಿನ ನಗರ (ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲೈಟ್)'' ಎಂಬ ಉಪಹೆಸರು ಬಂದಿತು.<ref name="cityjournal">[http://www.city-journal.org/html/17_4_buffalo_ny.html ಕ್ಯಾನ್ ಬಫಲೋ ಎವರ್ ಕಮ್ ಬ್ಯಾಕ್?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100922210700/http://city-journal.org/html/17_4_buffalo_ny.html |date=2010-09-22 }} ''ಸಿಟಿ ಜರ್ನಲ್‌'' ನಿಂದ</ref> 1881ರಲ್ಲಿ, ಬಫಲೋ ನಗರವು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಬೀದಿದೀಪಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿತು. ಈ ನಗರವು [[ಮೋಟಾರು ವಾಹನ|ಅಟೋಮೊಬೈಲ್]] ಕ್ರಾಂತಿಯ ಭಾಗವೂ ಆಗಿತ್ತು,ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಸ್‌ ಎರಾ (ಕಂಚಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟ) ಸಮಯದ ಕಾರಿನ ತಯಾರಕರಾದ ಪಿಯರ್ಸ್‌ ಅರ್ರೊ ಮತ್ತು ಸೆವೆನ್ ಲಿಟಲ್ ಬಫಲೋಸ್‌ ಇದೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದವರು.<ref>ಬಿಲೀವ್ ಇಟ್ ಆರ್ ನಾಟ್. ಕ್ಲೈಮರ್, ಫ್ಲಾಯ್ಡ್. ''ಟ್ರೆಶರಿ ಆಫ್ ಅರ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಟೋಮೊಬೈಲ್ಸ್, 1877–1925'' (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ಬೊನಾನ್ಜ ಬುಕ್ಸ್, 1950), ಪು.178.</ref> ''ಬೆಳಕಿನ ನಗರ '' (1999) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಫಲೋ ವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಲಾರೆನ್ ಬೆಲ್ಫರ್‌ಳ 1901ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೂ ಹೌದು. ವಾಸ್ತವ, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು <ref>[http://www.buffaloah.com/h/bel/places.html ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬಫಲೋ]</ref> ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಳು. ಅದ್ಯಕ್ಷ ವಿಲಿಯಂ ಮೆಕಿನ್ಲೆ ಮೇಲೆ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ 1901, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಪಾನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ದಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಆತ ಕೊನೆಗೆ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬಫಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು. ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 26ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ವಿಲ್‌ಕಾಕ್ಸ್ ಮಾನಿಸನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಬಫಲೋವನ್ನು ಫೋರ್ಟ್‌ ಎರಿ, ಒಂಟಾರಿಯೋಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಪೀಸ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇತುವೆಯು 1927ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಬಫಲೋ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ , ಒಂದು 17 ಮಹಡಿಯ ಆರ್ಟ್‌ ಡೆಕೊ ಶೈಲಿಯ ಸ್ಟೇಶನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಫೆಲ್‌ಹೈಮರ್ & ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್‌ರೋಡ್‌ಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 1929ರ ವಾಲ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಕುಸಿತಕ್ಕಿಂತ ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳ ಮೊದಲು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ರಲ್ಲಿ ಬಫಲೋ ನಗರವು ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಿತು ಮತ್ತು ಅದು ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು.<ref>{{Cite web| last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = 1941–1945| work = History| publisher = Parkside Community Association| date = | url = http://www.parksidebuffalo.org/history.html| doi = | accessdate = | archive-date = 2010-07-08| archive-url = https://web.archive.org/web/20100708014105/http://www.parksidebuffalo.org/history.html| url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite web| last = Rizzo| first = Michael| authorlink = | coauthors = | title = Joseph J. Kelly 1942–1945| work = Through The Mayor's Eyes| publisher = The Buffalonian| date = | url = http://www.buffalonian.com/history/industry/mayors/Kelly.htm| doi = | accessdate = | archive-date = 2011-09-26| archive-url = https://web.archive.org/web/20110926220745/http://www.buffalonian.com/history/industry/mayors/Kelly.htm| url-status = dead}}</ref> ರೈಲ್‌ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾರ್ ಆಂಡ್ ಫೌಂಡ್ರಿ ಕಂಪನಿಯು,ತಮ್ಮ ಬಫಲೋ ನಗರದ ಘಟಕವನ್ನು 1940ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಯು ಯುದ್ಧದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{Cite web| last =| first =| authorlink =| coauthors =| title = Buffalo Car Company| work =| publisher =| date = 9 April 2006| url = http://www.midcontinent.org/rollingstock/builders/buffalo_carco.htm| doi =| accessdate = }}</ref> 1957ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಸೇಂಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಸೀವೇ ಯು ನಗರವನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದ್ದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಹಿವಾಟಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ದೂರಗೊಳಿಸಿತು; ಜೊತೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕರಣದ ಕುಸಿತ ; ಮತ್ತು ಉಪನಗರೀಕರಣದ ಕುರಿತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಬ್ಬಿದ ಒಲವು; ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಬಫಲೋ ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅವನತಿಯತ್ತ ಸಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರಸ್ಟ್‌ ಬೆಲ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕದ ಅನೇಕ ನಗರಗಳ ಹಾಗೆಯೇ, ಬಫಲೋ ಕೂಡ 1950ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅರ್ಧ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಗಳು ಮುಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಜನರು ಉಪನಗರಗಳು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ನಗರಗಳತ್ತ ಹೋಗಿದ್ದರಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಮಿಚಿಗನ್ನಿನ ಫ್ಲಿಂಟ್ ಇನ್ನಿತರ ರಸ್ಟ್ ಬೆಲ್ಟ್ ನಗರಗಳ ಹಾಗೆಯೇ, ಬಫಲೋ ಕೂಡ ತನ್ನ ಕುಸಿದಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗಿದ್ದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿತು. 21ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹೆಚ್ಚಳವು ಕುಸಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿತು. ಹಿಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ $50 ಮಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2007ರಲ್ಲಿ $4 ಬಿಲಿಯನ್ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|title= current city development projects 2007|url= http://www.ci.buffalo.ny.us/files/1_2_1/splanning/listofprojects/ListBuffDev101007.pdf|accessdate= 2007-11-04|format= PDF|archive-date= 2011-09-28|archive-url= https://web.archive.org/web/20110928080412/http://www.ci.buffalo.ny.us/files/1_2_1/splanning/listofprojects/ListBuffDev101007.pdf|url-status= dead}}</ref> ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ನವೀಕಣಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳಲಾಯಿತು. 2008ರ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಯತ್ನದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. (ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ.) ಇಂದು ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಅಭ್ಯುದಯವು 21ನೇ ಶತಮಾನ ದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿದೆ. ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಹತ್ತಿರದ [[ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ|ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್‌‌]]ಗೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಮನೋರಂಜನಾ ಜಿಲ್ಲೆ, ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ಅವೆನ್ಯೂಗೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಹೊಂದಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಭೂವಿವರಣೆ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ == [[ಚಿತ್ರ:BuffaloAvgTemps.png|right|thumb|ಬಫಲೋದ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆ]] === ಭೂವಿವರಣೆ (ಭೌಗೋಳಿಕತೆ) === ಬಫಲೋ ನಗರವು ಲೇಕ್ ಎರಿಯ ಪೂರ್ವದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಾದ ಫೋರ್ಟ್‌ ಎರಿ, ಒಂಟಾರಿಯೋಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಯಾಗರಾ ನದಿಯು ಆರಂಭವಾಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಯಾಗರ ನದಿಯು ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ಹರಿದು [[ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ|ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್‌‌]] ಮತ್ತು ಲೇಕ್ ಒಂಟಾರಿಯೋನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನಗಣತಿ ಬ್ಯುರೋ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರವು ಒಟ್ಟು 52.5 ಚದರ ಮೈಲಿ (136 km2){{convert|52.5|mi2|km2|abbr=off|lk=off}} ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 40.6 ಚದರ ಮೈಲಿ ಭೂಪ್ರದೇಶ (105 km2){{convert|40.6|mi2|km2|abbr=off|lk=off}} ಮತ್ತು 11.9 ಚದುರ ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು (31 km2) ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.{{convert|11.9|mi2|km2|abbr=off|lk=off}} ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಶೇ. 22.66ರಷ್ಟು ನೀರು ಇದೆ. === ಹವಾಮಾನ === [[ಚಿತ್ರ:BuffInBloom.jpg|thumb|right|ಉಚ್ಛ್ರಾಯಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಫಲೋ]] [[ಚಿತ್ರ:Blizzard of 1977.jpg|thumb|right|1977ರ ಬಿರು ಹಿಮಗಾಳಿ]] ಬಫಲೋ ಹಿಮಭರಿತ ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ತುಂಬ ಹಿಮಭರಿತ ನಗರವೇನಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://goldensnowball.com/2009/01/syracuse-already-over-annul-snowfall.html |title=ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ನೋಬಾಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್. |access-date=2010-11-15 |archive-date=2011-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711104516/http://goldensnowball.com/2009/01/syracuse-already-over-annul-snowfall.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಕಷ್ಟು ಆರ್ದ್ರತೆಯಿರುವ ಭೂಖಂಡದ ಮಾದರಿಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಸಮುದ್ರದ ಹವಾಮಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮೆರಿಟೈಮ್ ಹವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ [[ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳು|ಬೃಹತ್ ಸರೋವರಗಳ (ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್)]] ಮತ್ತು (ಕೋಪೆನ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್‌ "Dfb" — ಕಾರಣದಿಂದ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪದ ಪ್ರಕ್ಷೇಪ ಹಂಚಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲದ ಋತು ಅಂದರೆ ಒಂದು ಋತು ಮುಗಿದು ಇನ್ನೊಂದು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಕ್ರಮಣ ಅವಧಿಯು ಬಹಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಿರುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲವು ತುಂಬ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಮಭರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀರ್ಗಲ್ಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಳೆ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯಿಂದ ಮಾರ್ಚ್‌ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನೆಲವನ್ನು ಹಿಮವು ಆವರಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬರಿಯ ಒಣ ನೆಲ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ವಾರ್ಷಿಕ ಹಿಮಪಾತದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವು ಸರೋವರ ಪರಿಣಾಮ (ಲೇಕ್ ಇಫೆಕ್ಟ್) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಬಹಳ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸರೋವರದ ನೀರನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ ಸರೋವರ ಪರಿಣಾಮವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಆರ್ದ್ರೀಕರಣಗೊಂಡು, ಮೋಡಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ವಿಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ, ಬಫಲೋದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ಉತ್ತರಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸರೋವರ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಹಿಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಲೇಕ್ ಸ್ನೋ ಮಶಿನ್‌ಗಳು ನವೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠವಿರುತ್ತವೆ. ನಂತರ, ಎರಿ ಸರೋವರ ಹಿಮಗಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಜನವರಿ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ವಸ್ತುಶಃ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಬಫಲೋದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಮಬಿರುಗಾಳಿ ಎಂದರೆ ಬ್ಲಿಜರ್ಡ್‌ ಆಫ್ 77. ಅದು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಲೇಕ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಿಮಬಿರುಗಾಳಿ ಅಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು (ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಿ ಸರೋವರ ಪೂರ್ಣ ಹಿಮಗಟ್ಟಿತ್ತು). ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಎರಿ ಸರೋವರದ ಮೊದಲೇ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿದ್ದ ಹಿಮ, ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಉಂಟಾದ ಹಿಮ ಬಿರುಗಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಗರದ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಿಮ ಬಹಳಷ್ಟು ತೊಂದರೆಯನ್ನೇನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಬಿರುಗಾಳಿ ಮಾತ್ರ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ತೊಂದರೆಯುಂಟು ಮಾಡಿತು. ಬಫಲೋ ನಗರವು ಈಶಾನ್ಯದ ಬೇರಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು ಹಸಿರಾಗಿ, ಹುಲುಸಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.erh.noaa.gov/buf/bufclifo.htm ಬಫಲೋ'ಸ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ]. ''ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ಸೇವೆ ''. ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದು ಜುಲೈ 5, 2006.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಿಸಿಲು ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಆರ್ದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರವು ಸಂಭಾವ್ಯ ಬಿಸಿಲಿನ ಸರಾಸರಿ ಶೇ. 65ರಷ್ಟನ್ನು ಜೂನ್, ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಫಲೋದ ಚಳಿಗಾಲದ ಹಿಮದ ಕುಖ್ಯಾತಿಯು ಬೇರೆ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮಸುಕಾಗಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಫಲೋ ನಗರವು ಎರಿ ಸರೋವರದ ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯಂತಹ ಬೇರೆ ಲೇಕ್‌ ಇಫೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದಲೂ ಅನುಕೂಲ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹದವಾದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ದಿನಗಳಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ಸೇವೆಯ ಬಫಲೋ ಸ್ಟೇಶನ್ ಎಂದೂ ಅಧಿಕೃತ ಉಷ್ಣತೆ 100 ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್‌‌ಹೀಟ್ (37.8 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್){{convert|100|F|1|abbr=on}} ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು<ref>[http://www.weather.com/weather/wxclimatology/monthly/graph/USNY0181?from=tenDay_bottomnav_undeclared Weather.com. ][http://www.weather.com/weather/wxclimatology/monthly/graph/USNY0181?from=tenDay_bottomnav_undeclared ಅತಿಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲೆ {{convert|99|°F|0|abbr=on}}ಯಾಗಿರುವುದು ಆಗಸ್ಟ್ 1948ರಲ್ಲಿ ]</ref> ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಲ. ಮಳೆಯು ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯೇ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಎರಿ ಸರೋವರದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಗುಡುಗು ಬಿರುಗಾಳಿ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಬಫಲೋಗೆ ತೀರ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನಾದ್ಯಂತ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಾದ ಸರೋವರವು ಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಮಳೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಆರ್ದ್ರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. {{Weather box |location = Buffalo, NY |single line = Yes |Jan record high F = 72 |Feb record high F = 71 |Mar record high F = 81 |Apr record high F = 94 |May record high F = 94 |Jun record high F = 98 |Jul record high F = 97 |Aug record high F = 99 |Sep record high F = 98 |Oct record high F = 92 |Nov record high F = 80 |Dec record high F = 74 |year record high F = 99 |Jan high F = 31.1 |Feb high F = 33.2 |Mar high F = 42.5 |Apr high F = 54.1 |May high F = 66.4 |Jun high F = 74.8 |Jul high F = 79.6 |Aug high F = 77.8 |Sep high F = 70.1 |Oct high F = 58.9 |Nov high F = 46.7 |Dec high F = 36 |year high F = 55.9 |Jan low F = 17.8 |Feb low F = 18.6 |Mar low F = 26.1 |Apr low F = 36.4 |May low F = 47.7 |Jun low F = 56.9 |Jul low F = 62.1 |Aug low F = 60.5 |Sep low F = 52.9 |Oct low F = 42.6 |Nov low F = 33.7 |Dec low F = 23.6 |year low F = 39.9 |Jan record low F = -16 |Feb record low F = -20 |Mar record low F = -7 |Apr record low F = 5 |May record low F = 25 |Jun record low F = 36 |Jul record low F = 43 |Aug record low F = 38 |Sep record low F = 32 |Oct record low F = 20 |Nov record low F = 2 |Dec record low F = -10 |year record low F = -20 |Jan precipitation inch = 3.16 |Feb precipitation inch = 2.42 |Mar precipitation inch = 2.99 |Apr precipitation inch = 3.04 |May precipitation inch = 3.35 |Jun precipitation inch = 3.82 |Jul precipitation inch = 3.14 |Aug precipitation inch = 3.87 |Sep precipitation inch = 3.84 |Oct precipitation inch = 3.19 |Nov precipitation inch = 3.92 |Dec precipitation inch = 3.80 |year precipitation inch = 40.54 |Jan snow inch = 24.0 |Feb snow inch = 18.4 |Mar snow inch = 12.4 |Apr snow inch = 3.6 |May snow inch = 0.3 |Jun snow inch = 0 |Jul snow inch = 0 |Aug snow inch = 0 |Sep snow inch = 0 |Oct snow inch = 0.3 |Nov snow inch = 11.0 |Dec snow inch = 25.4 |year snow inch = 95.4 |Jan precipitation days = 19.8 |Feb precipitation days = 17.2 |Mar precipitation days = 15.7 |Apr precipitation days = 13.6 |May precipitation days = 12.6 |Jun precipitation days = 11.9 |Jul precipitation days = 10.5 |Aug precipitation days = 10.5 |Sep precipitation days = 11.6 |Oct precipitation days = 12.8 |Nov precipitation days = 15.8 |Dec precipitation days = 19.4 |Jan snow days = 16.7 |Feb snow days = 14.0 |Mar snow days = 9.7 |Apr snow days = 3.7 |May snow days = 0.2 |Jun snow days = 0 |Jul snow days = 0 |Aug snow days = 0 |Sep snow days = 0 |Oct snow days = 0.3 |Nov snow days = 6.0 |Dec snow days = 14.7 |Jan sun = 89.9 |Feb sun = 110.2 |Mar sun = 164.3 |Apr sun = 204 |May sun = 257.3 |Jun sun = 288 |Jul sun = 306.9 |Aug sun = 266.6 |Sep sun = 207 |Oct sun = 158.1 |Nov sun = 84 |Dec sun = 68.2 |year sun = 2204.5 |source 1 = NOAA <ref name= NCDC >{{cite web | url = http://cdo.ncdc.noaa.gov/climatenormals/clim20/ny/308383.pdf | title = NCDC: U.S. Climate Normals | accessdate = 2010-05-14 | publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] | archive-date = 2014-07-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140717163106/http://cdo.ncdc.noaa.gov/climatenormals/clim20/ny/308383.pdf | url-status = dead }}</ref> |source 2 = Hong Kong Observatory <ref name= HKO >{{cite web | url = http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/n_america/us/buffalo_e.htm | title = Climatological Normals of Buffalo | accessdate = 2010-05-14 | publisher = [[Hong Kong Observatory]] | archive-date = 2011-06-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110628182144/http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/n_america/us/buffalo_e.htm | url-status = dead }}</ref> |date=August 2010 }} == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == {{USCensusPop | 1810=1508 | 1820=2095 | 1830=8668 | 1840=18213 | 1850=42261 | 1860=81129 | 1870=117714 | 1880=155134 | 1890=255664 | 1900=352387 | 1910=423715 | 1920=506775 | 1930=573076 | 1940=575901 | 1950=580132 | 1960=532759 | 1970=462768 | 1980=357870 | 1990=328123 | 2000=292648 | estimate=270240 | estyear=2009 | estref= | footnote=Historical Population Figures<ref>{{cite web| url=http://grab.by/AbU| title=Population Estimates| first=Campbell| last=Gibson| publisher=Population Division, U.S. Bureau of the Census| month=June| year=2008| accessdate=2009-11-15| archive-date=2012-01-29| archive-url=https://web.archive.org/web/20120129215704/http://grab.by/AbU| url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/1850a-02.pdf|title=Census|publisher=United States Census}} page 36</ref> }} === ನಗರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ === ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮೊದಲು ಕೈಗಾರೀಕರಣಗೊಂಡ ಅನೇಕ ನಗರಗಳ ಹಾಗೆಯೇ, ಬಫಲೋ ಕೂಡ ಕೈಗಾರಿಕೆ ನೆಲೆ ನಶಿಸುತ್ತ ಬಂದ ಹಾಗೆ ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1950ರಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಅದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 15ನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಇಳಿಯುತ್ತ ಬಂದಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1970ರ ಕೊನೆಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1980ರ ಆರಂಭಭಾಗದಲ್ಲಿ, ನಗರವು ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟನ್ನು ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಬಫಲೋವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವು, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ; 2006ರ ಅಮೆರಿಕದ ಗಣತಿ ಅಂದಾಜಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಬಫಲೋದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1890ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ 120 ವರ್ಷಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಿರುವುಮುರುವಾಗಿಸಿದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಗಣತಿ ಅಂದಾಜುಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಷ್ಟದ ದರವು ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 2008–2009 ನಷ್ಟದ ಅಂದಾಜು ಅದರ ಮೊದಲಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಶೇ. 50ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇ.1ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಅಂದಾಜಿನವರೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ. 2005–2007ರ ಅಮೆರಿಕದ ಸಮುದಾಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 53.8ರಷ್ಟು ಬಿಳಿಯರು (ಶೇ. 48.7ರಷ್ಟು ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್‌ರಲ್ಲದ ಬಿಳಿಯರೇ ಇದ್ದಾರೆ), ಶೇ. 41.1ರಷ್ಟು ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಶೇ. 1.2ರಷ್ಟು ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ರು ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು, ಶೇ. 2.0ರಷ್ಟು ಏಷ್ಯನ್ನರು, ಶೇ. 4.5ರಷ್ಟು ಬೇರೆ ಜನಾಂಗದವರು ಮತ್ತು ಶೇ. 2.5ರಷ್ಟು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಜನಾಂಗದವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 8.3ರಷ್ಟು ಜನರು ಯಾವುದೇ ಕುಲದ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಟಿನೋಗಳು ಇದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2007_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2007_3YR_G00_&-tree_id=3307&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=16000US3611000&-format=&-_lang=en |title=ಸೆನ್ಸಸ್‌ ಬ್ಯೂರೋ |access-date=2021-08-10 |archive-date=2020-02-11 |archive-url=https://archive.today/20200211181852/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-context=adp&-qr_name=ACS_2007_3YR_G00_DP3YR5&-ds_name=ACS_2007_3YR_G00_&-tree_id=3307&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=16000US3611000&-format=&-_lang=en |url-status=dead }}</ref> 2000ರ ಗಣತಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, 292,648 ಜನರಿದ್ದರು. 122,720 ಮನೆಗಳು ಇದ್ದವು ಮತ್ತು 67,005 ಕುಟುಂಬಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ 7,205.8ರಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (2,782.4/ಕಿ.ಮೀ.²). ಅಲ್ಲಿ 145,574 [[ಮನೆ]]ಗಳಿದ್ದು, ಸರಾಸರಿ ಸಾಂದ್ರತೆ 3,584.4/ಚದರ ಮೈಲಿ (1,384.1/ಕಿ.ಮೀ.²)ಯಷ್ಟಿದೆ. ನಗರದ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಶೇ.54.43 ರಷ್ಟು ಬಿಳಿಯರು, ಶೇ. 37.23ರಷ್ಟು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್, ಶೇ. 0.77 ರಷ್ಟು ಅಮೇರಿಕದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು, ಶೇ. 1.40 ಏಶಿಯನ್ನರು, ಶೇ. 0.04 ರಷ್ಟು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನವರು, ಶೇ. 3.68 ರಷ್ಟು ಇತರ ಇತರೆ ಜನಾಂಗದವರು ಹಾಗೂ ಶೇ. 2.45 ರಷ್ಟು ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಜನಾಂಗದವರು ಇದ್ದರು. ಶೇ. 7.54ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗದ ಲ್ಯಾಟಿನೋ ಆಗಿತ್ತು. ಟಾಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಐದು ದೊಡ್ಡ ವಂಶಪರಂಪರೆಯು ಹೀಗಿದೆ : . ಜರ್ಮನ್ (ಶೇ. 13.6 ), ಐರಿಶ್ (ಶೇ. 12.2), ಇಟಾಲಿಯನ್ (ಶೇ. 11.7), ಪೋಲಿಶ್ (ಶೇ. 11.7), ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಶ್ (ಶೇ. 4.0).<ref>{{Cite web |url=http://www.city-data.com/city/Buffalo-New-York.html |title=ಬಫಲೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ (NY) ವಿವರವಾದ ಚಿತ್ರಣ - ರಿಲೊಕೇಶನ್, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್, ಪ್ರವಾಸ, ಉದ್ಯೋಗಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಅಪರಾಧ, ವಾರ್ತೆಗಳು, ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳು |access-date=2010-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130927162849/http://www.city-data.com/city/Buffalo-New-York.html |archive-date=2013-09-27 |url-status=dead}}</ref> ಒಟ್ಟು 122,720 ಮನೆಯವರಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಶೇ. 28.6ರಷ್ಟು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಶೇ. 27.6ರಷ್ಟು ಮದುವೆಯಾದ ದಂಪತಿಯಿದ್ದರು, 22.3ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡನಿಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಶೇ. 45.4ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲದ ಮನೆಗಳಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 37.7ರಷ್ಟು ಜನರು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಶೇ. 12.1ರಷ್ಟು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಿನ ಒಬ್ಬರೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸರಾಸರಿ ಮನೆಮಂದಿಯ ಪ್ರಮಾಣ 2.29ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಮಾಣ 3.07ರಷ್ಟಿತ್ತು. ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 26.3ರಷ್ಟು 18ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯೋಮಾನದವರು, ಶೇ. 11.3ರಷ್ಟು ಜನರು 18 ರಿಂದ 24, ಶೇ. 29.3 ಜನರು 25 ರಿಂದ 44, ಶೇ.19.6 45 ರಿಂದ 64, ಮತ್ತು ಶೇ.13.4 ಜನರು 65 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಿನವರು. ಇಲ್ಲಿ 34 ವರ್ಷವನ್ನು ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ 100 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 88.6 ಪುರುಷರಿದ್ದಾರೆ. 18 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 83.5 ಪುರುಷರಿದ್ದಾರೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಯ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಆದಾಯವು $24,536ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಮಧ್ಯಮ ವರಮಾನವು $30,614ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪುರುಷರು $30,938 ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಿತ್ತು, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು $23,982 ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಗರದ ತಲಾದಾಯವು $14,991ರಷ್ಟಿದೆ. ಶೇ. 26.6 ರಷ್ಟು ಜನರು ಮತ್ತು ಶೇ.23.0 ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಡತನರೇಖೆಯ ಕೆಳಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ,18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಶೇ. 38.4ರಷ್ಟು ಜನರು ಮತ್ತು 65 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಶೇ.14.0ರಷ್ಟು ಜನರು ಬಡತನರೇಖೆಯ ಕೆಳಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Buffalo NY historical population.png|left|thumb| ಬಫಲೋದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, 1830–2006]] ಬಫಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಜನರಿದ್ದಾರೆ : ಐರಿಶ್, ಇಟಲಿಯವರು, ಪೋಲಿಶ್, ಜರ್ಮನ್ನರು, ಯಹೂದಿಗಳು, ಗ್ರೀಕರು, ಅರಬ್ಬರು , ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಭಾರತೀಯರು, ಮತ್ತು ಪ್ಯುರ್ಟೊ ರಿಕನ್ ಕುಲದವರು. ಪ್ರಮುಖ ಜನಾಂಗೀಯ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಈಗಲೂ ಇದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ, ಪೋಲಿಶ್-ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ನೆರೆಹೊರೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು ಈಗ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ನೆರೆಹೊರೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಪಶ್ಚಿಮದ ಭಾಗವು ಅನೇಕ ಜನಾಂಗೀಯತೆಗಳ ಸಮ್ಮಿಳನ ಸ್ಥಾನ (ಮೆಲ್ಟಿಂಗ್ ಪಾಟ್)ವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನೋ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಫಲೋದ ಇತಿಹಾಸದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲ ವಾರ್ಡ್‌ (ಪರ್ಸ್ಟ್ ವಾರ್ಡ್‌) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣ ಬಫಲೋ ಭಾಗವು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಐರಿಷ್‌ ಕುಲ ದ ಜನರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅರಬ್ ಕುಲದ ನಿವಾಸಿಗಳು ನಗರದೊಳಗೆ ಬರುವುದು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು [[ಯೆಮೆನ್|ಯೆಮನ್]] ದೇಶದಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಗರದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 3000ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://wings.buffalo.edu/sa/muslim/LocalMosques.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-15 |archive-date=2010-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100212075820/http://wings.buffalo.edu/sa/muslim/LocalMosques.htm |url-status=dead }}</ref> 1950ರಿಂದ ಮತ್ತು 1960ರಿಂದ, ಯಹೂದಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ನಗರದ ಹೊರಗೆ ಉಪನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. === ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು === 2006ರಂತೆ, ಎರಿ ಮತ್ತು ನಯಾಗರಾ ಕೌಂಟಿಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,154,378 ಆಗಿತ್ತು.<ref name="suny_rkn">{{cite web|url=http://rkn.buffalo.edu/data/topicdata.cfm?Topic=100&Region=777|title=SUNY Buffalo Regional Knowledge Network|access-date=2010-11-15|archive-date=2012-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322060017/http://rkn.buffalo.edu/data/topicdata.cfm?Topic=100&Region=777|url-status=dead}}</ref> ಈ ಭಾಗದ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ : ಶೇ. 82.2ರಷ್ಟು ಬಿಳಿಯರು, ಶೇ. 13ರಷ್ಟು ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌‌‌, ಶೇ. 0.6ರಷ್ಟು ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು, ಶೇ. 1.32ರಷ್ಟು ಏಷಿಯನ್, ಶೇ. 3.3ರಷ್ಟು ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್, ಮತ್ತು ಶೇ. 1.4ರಷ್ಟು ಎಲ್ಲ ಇತರೆ ಜನಾಂಗದವರು. ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಶೇ. 39.68ರಷ್ಟು ಜನರು 18ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವರ್ಷದವರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವಯಸ್ಸು 38 ವರ್ಷ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ, ಶೇ. 82.88ರಷ್ಟು ಜನರು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶೇ. 23.2ರಷ್ಟು ಜನರು ಬ್ಯಾಚಲರ್ ಪದವಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯವು $48,400 ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ತಲಾದಾಯವು $39,000ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಸುಮಾರು ಶೇ. 8ರಷ್ಟು ಜನರು ಬಡತನರೇಖೆಯ ಕೆಳಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == [[ಚಿತ್ರ:PostcardLHS.png|thumb|right|ಲಫಯೆಟ್ಟೆ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್]] === ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು/ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು === ಪ್ರಸ್ತುತ, ನಗರದಲ್ಲಿ 78 ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು ಇವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಚಾರ್ಟರ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ) ಶಾಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. 2006ರಂತೆ, ಒಟ್ಟು ದಾಖಲಾತಿ 41,089 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ- ಶಿಕ್ಷಕ ಅನುಪಾತ 13.5ಕ್ಕೆ 1 ಆಗಿತ್ತು. 2008ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಹೊಂದುವವರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 52 ಆಗಿದ್ದು, 2007ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. 2007 ರಲ್ಲಿ ಅದು ಶೇ. 45 ಇತ್ತು ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಅದು ಶೇ. 50 ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.buffalonews.com/home/story/711732.html |title=ದಿ ಬಫಲೋ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-23 |archive-url=https://archive.is/20120723165058/www.buffalonews.com/home/story/711732.html |url-status=live }}</ref> ಶೇ. 27ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಕರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸರಾಸರಿ ಅನುಭವ 15 ವರ್ಷಗಳಾಗಿತ್ತು. ಇಡೀ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ, ಒಟ್ಟು 292 ಶಾಲೆಗಳಿದ್ದು, 172,854 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದರು.<ref name="suny_rkn"/> ಬಫಲೋ ಒಂದು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ (ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಶಾಲೆ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶಾಲೆಗಳು ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ವಿಜ್ಞಾನ]], ದ್ವಿಭಾಷೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಇತ್ಯಾದಿ. ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ : ಬಫಲೋ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ; ಡಾ.ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್, ಜ್ಯೂನಿಯರ್,; ಮಲ್ಟಿಕಲ್ಚರಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್; ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ; ಡಾ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಆರ್ ಡ್ರ್ಯೂ ಸೈನ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ; ಬಿಲ್ಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ; ಲಿಯೋನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಬಫಲೋ; ಪಿಎಸ್ 32 ಬೆನ್ನೆಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಮಾಂಟೆಸರಿ; ದಿ ಬಫಲೋ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫಾರ್ ವಿಶುವಲ್ ಆಂಡ್ ಪರ್‌ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆಟ್ಸ್, BAVPA; ರಿವರ್‌ಸೈಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ; ಲಫಯೆಟ್ಟೆ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ /ಬಫಲೋ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ; ಹಚಿನ್‌ಸನ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ; ಬರ್ಗಾರ್ಡ್‌ ವೊಕೇಶನಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ; ಸೌತ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ದಿ ಎಮರ್ಸ್ನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಾಲಿಟಿ. ಬಫಲೋ ನಗರವು ಪ್ರಸ್ತುತ $1 ಬಿಲಿಯನ್ ಸಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಮರುನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ. === ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು === ನಗರದಲ್ಲಿ 47 ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ಇವೆ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶವು 150 ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಅಂಗೀಕೃತತೆ ಹೊಂದಿವೆ. [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಂ]] ಮತ್ತು [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದಿ]] ಇನ್ನಿತರ ಬೇರೆ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಶಾಲೆಗಳೂ ಇವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪಂಥೀಯವಲ್ಲದ (ನಾನ್‌ಸೆಕ್ಟೇರಿಯನ್) ಆಯ್ಕೆಗಳೂ ಇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಿ ಬಫಲೋ ಸೆಮಿನರಿ (ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಪಂಥೀಯವಲ್ಲದ ಖಾಸಗಿ, ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆ),<ref>[http://buffaloseminary.org/ ಬಫಲೋ ಸೆಮಿನರಿ - ಬಫಲೋ ಸೆಮಿನರಿ ]</ref> ಮತ್ತು ನಿಕೋಲ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ . ತನ್ನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಬಫಲೋ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ವಯಸ್ಕ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಭಾಗವು ಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಕರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.upskill.org/|title=Buffalo Public Schools Adult and Continuing Education Division}}</ref> ಇದರೊಂದಿಗೆ, ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ಸುಮಾರು 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 6,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.buffaloschools.org/cte/|title=Career and Technical Education department|access-date=2010-11-15|archive-date=2007-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20071226062845/http://www.buffaloschools.org/cte/|url-status=dead}}</ref> ==== ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಶಾಲೆಗಳು ==== *ಸೇಂಟ್. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ *ಕ್ಯಾನಿಸಿಯಸ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ *ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್‌‌ಸ್ ಕಾಲೆಜಿಯೇಟ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ *ಬಿಶಪ್- ಟಿಮೊನ್ - ಸೇಂಟ್ ಜ್ಯೂಡ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ *ನಾರ್ಡಿನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ *ಹೋಲಿ ಏಂಜೆಲ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ *ಮೌಂಟ್ ಮರ್ಸಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ==== ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ==== *ದಾರುಲ್ ಉಲೂಮ್ ಅಲ್‌ ಮದನಿಯ *ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಅಟ್ ಬಫಲೋ === ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು === ==== ಖಾಸಗಿ ==== *ಬ್ರ್ಯಂಟ್ & ಸ್ಟ್ರಾಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ *ಕ್ಯಾನಿಸಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ *ಡಿ'ಯೊವಿಲ್ಲೆ ಕಾಲೇಜ್ *ಮೆಡಿಲ್ಲೆ ಕಾಲೇಜ್ *ಟ್ರಾಕೈರೆ ಕಾಲೇಜ್ ==== (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) SUNY ==== ಬಫಲೋ ನಗರವು ನಾಲ್ಕು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ(SUNY)ದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಆಯಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಅವು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. * ಬಫಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು SUNY ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಾಲ್ಕು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. *ಬಫಲೋ ಸ್ಟೇಟ್ ಕಾಲೇಜ್, 4 ವರ್ಷಗಳ ಸಮಗ್ರ ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. *ಎರಿ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ 2 ವರ್ಷಗಳ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಗಿದ್ದು, SUNY ಯ ಅಂಗೀಕೃತತೆ ಹೊಂದಿದೆ. *ಎಂಪೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕಾಲೇಜ್, ಒಂದು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಬರಲ್ ಆಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಗಿದೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == [[ಚಿತ್ರ:20080310 Soldiers and Sailors edit.JPG|thumb|right|ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಸೈಲರ್ಸ್ ಮಾನ್ಯುಮೆಂಟ್, ಲಫಯೆಟ್ಟೆ ಸ್ಕ್ವೇರ್]] === ಇತಿಹಾಸ === ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ರೈಲುರಸ್ತೆ ವ್ಯಾಪಾರವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೀಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆ,[[ಮೋಟಾರು ವಾಹನ|ಆಟೋಮೊಬೈಲ್]] ತಯಾರಿಕೆ, ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್/ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಡಿಸೈನ್ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಹಡಗುಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಮಗಳು ನಗರದಿಂದ ಹೊರನಡೆದಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಟೀಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಲ್ಲ, ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಸ್ಟೀಲ್ ಮಿಲ್‌ಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಟೀಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕ, ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಮತ್ತು ವಿತರಕರಾಗಿದ್ದ ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಬಫಲೋನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. 1950ರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಗಣತಿ ಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಫಲೋ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ 15ನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿತ್ತು, ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಆಂತರಿಕ ಬಂದರು ಆಗಿತ್ತು (ಒಟ್ಟು 12 ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ), ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೈಲು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಆರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಟೀಲ್ ಉತ್ಪಾದಕ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಎಂಟನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಯಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite book|title=A Greater Look At Greater Buffalo|url=https://archive.org/details/greaterlookatgre0000bisc|page=[https://archive.org/details/greaterlookatgre0000bisc/page/58 58]|publisher=Windsor Publications|isbn=0-89781-198-4|year=1986|author=Bisco, Jim}}</ref> ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಈಗ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಹಗುರು ತಯಾರಿಕೆಗಳು, ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸೇವೆ-ಪ್ರೇರಿತ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಮಿಶ್ರಣ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಬಹುದು. ನಗರವು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ಉದ್ಯಮ ಅಥವಾ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸುವುದರ ಬದಲಿಗೆ, ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.{{Citation needed|date=March 2009}} === ಉದ್ಯೋಗ === ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆ ವಲಯ ಹೊರಹೋದಂತೆ ಉದ್ಯೋಗವೂ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಬಫಲೋದ 2005ರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಶೇ. 6.6ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ನ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಶೇ. 5.0ರಷ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.labor.state.ny.us/workforceindustrydata/wny/WesternSlideShows.asp |title=ಎರಿ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ |access-date=2010-11-15 |archive-date=2014-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140630175727/http://www.labor.state.ny.us/workforceindustrydata/wny/WesternSlideShows.asp |url-status=dead }}</ref> ಜೊತೆಗೆ 2005ರ ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಿಂದ 2006ರ ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದವರೆಗೆ, ಎರಿ ಕೌಂಟಿಯು ಯಾವುದೇ ನಿವ್ವಳ ಉದ್ಯೋಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೇಶದ 326 ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ 271ನೇ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref>[http://www.bls.gov/news.release/cewqtr.t01.htm ಬಿಎಸಲ್‌ಎಸ್, ಕೋಷ್ಟಕ 1. ][http://www.bls.gov/news.release/cewqtr.t01.htm ೩೨೬ ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಉದ್ಯೋಗಳು ಮತ್ತು ವೇತನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, 2006ರ ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ]</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 6.6 ಇದ್ದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ 2006ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 5.2ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ, ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 4.9ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.labor.state.ny.us/workforceindustrydata/PressReleases/prtbur.txt |title=ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ |access-date=2010-11-15 |archive-date=2014-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140630011534/http://www.labor.state.ny.us/workforceindustrydata/PressReleases/prtbur.txt |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳು, ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 17,000 ಉದ್ಯೋಗಗಳು 2006ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಬೇರೆ ವಲಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಸುಮಾರು 30,400 ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಣಕಾಸು) ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸುಮಾರು 20,500 ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.bizjournals.com/albany/ ''bizjournals.com'' ]</ref> === ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು === ಬಫಲೋ ನಗರವು [[ಬಯೋಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌|ಬಯೋಇನ್‌ಪಾರ್ಮಾಟಿಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಮಾನವ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಫಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ದಿ ರಾಸ್‌ವೆಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ : ಬಫಲೋ ಹಿಯರಿಂಗ್ & ಸ್ಪೀಚ್ ಸೆಂಟರ್, ಬಫಲೋ ಮೆಡಿಕಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಹಾಪ್ಟ್‌ಮನ್-ವುಡ್‌ವರ್ಡ್‌ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೇ , ಕಲೈಡ ಹೆಲ್ತ್‌, ಒಲ್ಮಸ್ಟೆಡ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ವಿಶುವಲಿ ಇಂಪೇರ್ಡ್, ಕ್ಲೀವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಯೋಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪ್ಲಾಂಟ್ ಸರ್ವಿಸಸ್‌. ಹ್ಯೂಮನ್ ಜೀನೋಮ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಫಲೋದ ಅನಾಮಿಕ ದಾನಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಉದಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೀವನ ವಿಜ್ಞಾನ (ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸ್) ಸಮಾಲೋಚಕರನ್ನು ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಪ್‌ಸ್ಟೇಟ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಫಲೋ ಬಯೋಸೈನ್ಸ್‌‌ಸ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಲೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಬಯೋಇನ್‌ಫಾರ್ಮಾಟಿಕ್ಸ್ & ಲೈಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಎಂಪೈರ್ ಜೀನೋಮ್‌ನ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಎಂಪೈರ್ ಜೀನೋಮ್‌ ಕಂಪನಿಯು ರಾಸ್‌ವೆಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು,ಡಾ. ನೊರ್ಮನೊವಾಕ್ {{Citation needed|date=March 2009}}ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಔಷಧವನ್ನು ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. === ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ === ಬಫಲೋ ಸುಮಾರು $69 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶೀಕ ಎಂ&amp;ಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.mtb.com/aboutus/Pages/WhoIsMT.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-15 |archive-date=2013-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131021144030/https://www.mtb.com/ABOUTUS/Pages/WhoIsMT.aspx |url-status=dead }}</ref> ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯುಎಸ್ಎ ಕೂಡ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. (ಬಫಲೋ ಸೇಬರ್ಸ್ ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಲ್‌ (NHL) ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುವ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ವನ್ನು [[ಎಸ್‌ಚ್‌ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ]]). ಬೇರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಕೀಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಿಟಿಗ್ರೂಪ್ ಕೂಡ ಅಮ್ಹೆರಸ್ಟ್,ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶೀಕ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಬಫಲೋದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉಪನಗರವಾಗಿದೆ. ಬಫಲೋ ನಗರವು ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಉದ್ಯಮದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ತಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web| last = Thompson| first = Carolyn| authorlink = | coauthors = | title = Buffalo's debt collectors accused of bullying =| publisher = AP| date = 2010-01-05| url = https://finance.yahoo.com/news/Buffalos-debt-collectors-apf-2226423347.html?x=0| doi = | accessdate = 2010-01-05| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100108093804/http://finance.yahoo.com/news/Buffalos-debt-collectors-apf-2226423347.html?x=0| archivedate = 2010-01-08| url-status = live}}</ref> ಫರ್ಸ್ಟ್ ನಯಾಗರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಲಾಕ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಬಫಲೋಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದೆ. ಫರ್ಸ್ಟ್ ನಯಾಗರಾವು ಬಫಲೋದಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಅಲ್ಬನಿಗೆ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಿಂದ 2009ನಿಂದ ರವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಶಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಂದು, ಫರ್ಸ್ಟ್ ನಯಾಗರಾ ತನ್ನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಲಾಕ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಬಫಲೋಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಲಾಕ್‌ಫೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.fnfg.com/WorkArea/DownloadAsset.aspx?id=847 |title=First Niagara © 2009 |access-date=2010-11-15 |archive-date=2012-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120314021324/https://www.fnfg.com/WorkArea/DownloadAsset.aspx?id=847 |url-status=dead }}</ref> ಫರ್ಸ್ಟ್ ನಯಾಗರಾವು ಪಿಎನ್‌ಸಿ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸಸ್‌ ನಿಂದ ಅನುಕೂಲ ಪಡೆಯುತ್ತ ಕೆಲವು ಸಮಯದವರೆಗೆ ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಪೆನಿಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ದಲ್ಲಿ <ref name="PNC">[http://kdka.com/business/PNC.First.Niagara.2.978660.html ಕೆಡಿಕೆಎ - ಟಿವಿ ]</ref> ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದಂತೆ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ 50 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುವ 11 ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref>[http://www.usdoj.gov/opa/documents/branches-divested.pdf ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ]</ref> ಏಕೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಪೆನಿಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮಹತ್ವದ ಓವರ್‌ಲ್ಯಾಪ್‌ ಹೊಂದಿವೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವಿರೋಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಫರ್ಸ್ಟ್ ನಯಾಗರಾವು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ 57ಅನ್ನು ಪಿಎನ್ಸಿಯಿಂದ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಪಿಎನ್‌ಸಿಯು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಿಟಿಯನ್ನು, ಅದು [[ಅಮೇರಿಕದ ಭೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|ಸಬ್‌ಪ್ರೈಮ್ ಮಾರ್ಟ್‌ಗೇಜ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿ]]ಗೆ ಬಲಿಪಶುವಾದ ನಂತರ $700 ಬಿಲಿಯನ್ ಬೇಲ್‌ಔಟ್ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾದೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಬಫಲೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.fnfg.com/pdf/pressRelease_04072009.pdf |title=ಫರ್ಸ್ಟ್ ನಯಾಗರಾ © 2009 |access-date=2010-11-15 |archive-date=2009-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090419025423/http://www.fnfg.com/pdf/pressRelease_04072009.pdf |url-status=dead }}</ref> === ಇತರೆ === ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬ-ಒಡೆತನದ ಆಹಾರ ತಯಾರಕರ ಶ್ರೀಮಂತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬಫಲೋ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.rich.com/business.cfm ]/</ref> ಲ್ಯಾಬಟ್‌ ತನ್ನ ಯುಎಸ್ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು 2007ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಬಫಲೋಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದೆ.<ref>[http://tonawanda-news.com/business/x681731064/LABATT-USA-Company-opens-new-headquarters-in-Buffalo?keyword=secondarystory ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131024154707/http://tonawanda-news.com/business/x681731064/LABATT-USA-Company-opens-new-headquarters-in-Buffalo?keyword=secondarystory |date=2013-10-24 }}/</ref> ಬಫಲೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾರ್ತ್‌ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ಕೆನಡಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ಹೃದಯಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಯು.ಎಸ್‌- ಕೆನಡಾ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟಿನ ಶೇ. 80ರಷ್ಟು ಪೂರ್ವ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತುದಲ್ಲಿ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ಐದು ಸೇತುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆಗುವುದರಿಂದ, ಬಫಲೋ ಪ್ರದೇಶವು ಪೂರ್ವದ ಗಡಿ ದಾಟುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾ-ಪರವಾನಗಿ ಇರುವ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿರುವ ನ್ಯೂ ಎರಾ ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿ ಯು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಮೂಲನೆಲೆ ಹೊಂದಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಬಫಲೋ ಸೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ವ್‌ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿದೆ.<ref>[http://www2.neweracap.com/category/14/About_New_Era/page/119/HISTORY.aspx ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130730105852/http://www2.neweracap.com/category/14/About_New_Era/page/119/HISTORY.aspx |date=2013-07-30 }}/</ref> ಟ್ರಿಕೋ ಕಂಪನಿಯು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ತಯಾರಿಕಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಈಗ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿದ್ದು, [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದೆ. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಬಫಲೋ ನಗರವು ಚಿಕಾಗೋ ನಂತರದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ರೈಲು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಮಿಲ್ಕ್‌ ಬೋನ್ ಡಾಗ್ ಬಿಸ್ಕೆಟ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಬಫಲೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮರ್ಚಂಟ್ಸ್ ಇನ್ಷರೆನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮತ್ತು ಲಾಲೆ ವಿಮೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಮರ್ಚಂಟ್ಸ್ ಇನ್ಷುರೆನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಒಂದು ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ವಾಣಿಜ್ಯ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ ಯನ್ನು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]]ದ ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೇಂದ್ರದ ಎಲ್ಲ ಬಾಗಗಳಿಗೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾಲೆ ವಿಮೆಯು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮೆ, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಗಳು, ರಿಸ್ಕ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ (ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ) ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಲೆಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿವೆ. ಲಾಲೆ ಕೆಲವು ವಿರಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕವೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವೆಂದರೆ ಸಿರಕಾಸ್ ಎನ್‌ವೈ,, ವೆಸ್ಟ್‌ಚೆಸ್ಟರ್ ಕೌಂಟಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]]ದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ (ಫೇರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅನ್ನಂಡೇಲ್‌ ). ಜೈಕೊ ಬಫಲೋದ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು {{convert|250000|sqft|m2|adj=on}} ಕಾಲ್‌ಸೆಂಟರ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://careers.geico.com/working_at_geico/office_locations/buffalo_ny ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714200130/http://careers.geico.com/working_at_geico/office_locations/buffalo_ny |date=2011-07-14 }}/</ref> ಡೆಲಾವೇರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿವೆ <ref>[http://www.delawarenorth.com/contactus.aspx ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120626105639/http://www.delawarenorth.com/contactus.aspx |date=2012-06-26 }}/</ref> ಕನ್‌ವೇಯರ್ ಬೆಲ್ಟ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯಾಬಸಿಟ್, ಬಫಲೋನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.manta.com/c/mmcj0c7/habasit-belting ]/</ref> ಸ್ಯಾಂಪ್ಲಾ ಬೆಲ್ಟಿಂಗ್, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕನ್‌ವೇಯರ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಕ್ಕದ ಲ್ಯಾಕವಾನ್ನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.<ref>[http://buffalo.bizjournals.com/buffalo/stories/2009/09/07/daily28.html ]/</ref> ಎರಿಕ್ ಮೊವರ್ ಆಂಡ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಯು ಈಸ್ಟ್‌ಕೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿಯೂ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 2010ರಲ್ಲಿ, [[ಯಾಹೂ|ಯಾಹೂ!]] ಕಂಪನಿಯು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಡಾಟಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಉಪನಗರ ಲಾಕ್‌ಫೋರ್ಟ್‌ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ಕನಿಷ್ಠ 125 ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಈ ಅವಕಾಶಗಳು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಆಧಾರಿತ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಶಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ಹೀಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.buffalonews.com/business/article196359.ece |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2012-07-24 |archive-date=2012-07-24 |archive-url=https://archive.is/20120724135031/www.buffalonews.com/business/article196359.ece |url-status=live }}</ref> === ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು === {| class="wikitable" |+ <td>''' ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಾಪ್ 10 ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು 2008 ''' <ref>{{Cite web |url=http://www.buffaloniagara.org/files/pdf/Private_Sector_Employers_2008_BOL.pdf |title=ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಉದ್ಯಮ-ವ್ಯಾಪಾರವಹಿವಾಟು ಫರ್ಸ್ಟ್ 2008 ಪಟ್ಟಿಗಳ ಪುಸ್ತಕ |access-date=2010-11-15 |archive-date=2008-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080819202733/http://www.buffaloniagara.org/files/pdf/Private_Sector_Employers_2008_BOL.pdf |url-status=dead }}</ref></td> |- ! style="width:280px"| ಕಂಪನಿ ! ಉದ್ಯಮ ! ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು |- | ಕೆಲೆಡಿಯ ಆರೋಗ್ಯ | ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ | 10,000 |- | ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ | ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ | 8,400 |- | ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯುಎಸ್‌ಎ ಎನ್‌.ಎ. | ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ | 5,848 |- | ಎಂಪ್ಲಾಯರ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕಾರ್ಪ್‌. | ಉದ್ಯೋಗ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳು | 4,880 |- | ಎಂ&amp;ಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ | ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ | 4,820 |- | ಟಾಪ್ಸ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿ | ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ರಿಟೈಲರ್ | 4,673 |- | ಸೆನೆಕಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪ್‌. | ಮನರಂಜನೆ | 4,020 |- | ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಡಿಯೊಸೀಸ್ ಬಫಲೋ | ಪ್ಯಾರಿಶ್‌ಗಳು (ಪಾದ್ರಿ ಹೋಬಳಿಗಳು), ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು | 3,700 |- | ವೆಗ್‌ಮನ್ಸ್ ಫುಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ಇಂಕ್ | ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್ ರಿಟೈಲರ್ | 3,288 |- |} ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಮ್ಯುಇಟಿ ಕಾಲೇಜ್‌ಗಳ ಮೂರು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳು. ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಠಕವು ಬಫಲೋ ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. (2006 ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಗಳು) === ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು === <ref>{{Cite web |url=http://www.erie.gov/overview/ |title=ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಸರ್ಕಾರ : ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ |access-date=2010-11-15 |archive-date=2012-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120405031211/http://www.erie.gov/overview/ |url-status=dead }}</ref> {| class="Government employment in WNY (2006 figures)" border="1" |- ! ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ! ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು |- | ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ | 16,508 |- | ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ | 10,000 |- | ಬಫಲೋ ನಗರ (ಶಾಲೆಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ) | 8,218 |- | ಎರಿ ಕೌಂಟಿ | 4,610 |} == ಸರ್ಕಾರ == [[ಚಿತ್ರ:Buffalo City Hall - 001.jpg|thumb|right|ಬಫಲೋದ ಆರ್ಟ್‌ ಡೆಕೋ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]] ಮನಿಸಿಪಲ್ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಬಫಲೋ ನಗರವು ಮೇಯರ್ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಜನ ಕೌನ್ಸಿಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಮಂಡಳಿಯನ್ನು(ಕೌನ್ಸಿಲ್) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಫಲೋ ನಗರವು ಎರಿ ಕೌಂಟಿಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರದಂತೆ ಇದ್ದು, ಕೌಂಟಿ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 6 ಜನರು ಬಫಲೋದ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಟೇಟ್‌ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಮೂರು ಸ್ಟೇಟ್‌ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಮೆನ್‌ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸ್ಟೇಟ್‌ ಸೆನೆಟರ್ಸ್ ನಗರದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಕ್ಕೂಟದ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಬಫಲೋ ನಗರವು ಹೌಸ್‌ ಆಫ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮೂರು ಜನ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದ "ರಸ್ಟ್‌ ಬೆಲ್ಟ್‌ " ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಒಂದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಂತೆ, ಬಫಲೋದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದಿಂದ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಭಾವ ಅತ್ಯಧಿಕವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿ ಕಲಕಿದಂತಾಗಿದೆ. ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆಯವರು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಮೇಯರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದ್ದು ಎಂದರೆ 1954ರಲ್ಲಿ.<ref>[http://www.cnn.com/2008/POLITICS/08/20/beck.cities CNN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091227115316/http://www.cnn.com/2008/POLITICS/08/20/beck.cities/ |date=2009-12-27 }}/</ref> ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಮೇಯ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಡಿ. ಗ್ರಿಫಿನ್, ಮೊದಲು ಆಫೀಸ್‌ಗೆ ಒಬ್ಬರು ನಾಮಿನಿಯಾಗಿ 1977ರಲ್ಲಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ದಿ ರೈಟ್ ಟು-ಲೈಫ್ ಪಕ್ಷ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಾರ್ಜಿನಲ್ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ಅವರು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪ್ರೈಮರಿಯನ್ನು ಮೇಯರ್‌ಗೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆರ್ಥರ್ ಈವ್ ಗ್ರಿಫಿನ್ ತಮ್ಮ 14 ವರ್ಷದ ಮೇಯರ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಬದಲಿಸಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಕನ್ಸ್‌ರ್ವೇಟಿವ್ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ನಂತರ ಬಂದ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟ್, ಆಂತೋನಿ ಎಂ ಮಸಿಲ್ಲೊ(1993ರಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರು)ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದದ ಕುರಿತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ತಮ್ಮ ಅನುಮೋದನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿದ್ದರು. 2005ರಲ್ಲಿ, ಡೆಮೊಕ್ರಾಟ್ ಬೈರನ್ ಬ್ರೌನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನಗರದ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೇಯರ್ ಬಹುಮತದಿಂದ (ಶೇ.64-ಶೇ.27) ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಿದ್ದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಕೆವಿನ್ ಹೆಲ್ಫರ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ 2003ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಉಂಟಾಯಿತು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದಿಂದ ತೆರಿಗೆ-ನೆಲೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ತಪ್ಪುನಿರ್ವಹಣೆಯು ನಗರವನ್ನು ತೀವ್ರ ಸಾಲಕ್ಕೆ ನೂಕಿತು ಮತ್ತು ದೀವಾಳಿತನದ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಅಲಾನ್ ಹವೆಸಿಯ ಆಗ್ರಹದ ಮೇರೆಗೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಬಫಲೋದ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಬಫಲೋ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿರತೆ ಅಥಾರಿಟಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದೆ. ಬಫಲೋ ನಗರವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನೊಳಿಸುವ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮೇಯರ್‌ ಟೋನಿ ಮಸಿಲ್ಲೋ ಅವರಿಂದ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಯಿತು. == ನಗರದೃಶ್ಯ == [[ಚಿತ್ರ:Buffalo, New York from I-190 North entering downtown.jpg|thumb|center|600px|ಬಫಲೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, I-190 ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ]] [[ಚಿತ್ರ:Buffalo skyline edit1.jpg|thumb|center|600px|ಬಫಲೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಸ್ಕೈಲೈನ್]] ==== ನೆರೆಹೊರೆಯ ನಗರಗಳು ==== ಬಫಲೋ 32 ವಿವಿಧ ನೆರೆಹೊರೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ : ([http://library.buffalo.edu/maps/buffalo-wnymaps/buffalo_neighborhoods.php ನಕಾಶೆ ಮತ್ತು ಬಫಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ನೆರೆಹೊರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ) : ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130805162609/http://library.buffalo.edu/maps/buffalo-wnymaps/buffalo_neighborhoods.php |date=2013-08-05 }}) ಅಲೆನ್‌ಟೌನ್, ಬೈಲಿ-ಲವ್‌ಜಾಯ್, ಬ್ಲಾಕ್ ರಾಕ್, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌, ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಬೈಲಿ, ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಡೆಲವೇರ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌, [http://www.buffaloplace.com/ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ], ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್ , [http://www.foreverelmwood.org/ ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ವಿಲೇಜ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130810154503/http://www.foreverelmwood.org/ |date=2013-08-10 }}, ಫಿಲ್‌ಮೊರೆ-ಲೆರಾಯ್, ಫರ್ಸ್ಟ್ ವಾರ್ಡ್‌, ಫ್ರ್ಯುಟ್ ಬೆಲ್ಟ್, ಹ್ಯಾಮ್ಲಿನ್ ಪಾಕ್‌, ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಹಿಲ್, ಹಮ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಮ ಕೈಸರ್‌ಟೌನ್, ಕೆನ್ಸಿಂಗ್‌ಟನ್, ಕೆನ್ಸಿಂಗ್‌ಟನ್ ಹೈಟ್ಸ್, ಲೋವರ್ ವೆಸ್ಟ್ ಸೈಡ್, ಮಾಸ್ಟನ್ ಪಾರ್ಕ್‌, ನಾರ್ತ್‌ ಬಫಲೋ, ನಾರ್ತ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, [http://www.parksidebuffalo.org/ ಪಾರ್ಕ್‌ಸೈಡ್], [http://www.broadwayfillmorealive.org/ ಪೊಲೊನಿಯಾ/ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಫಿಲ್‌ಮೋರ್ ], ರಿವರ್‌ಸೈಡ್, ಶಿಲ್ಲರ್ ಪಾರ್ಕ್‌, ಸೌತ್ ಬಫಲೋ, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹೈಟ್ಸ್, ವೆರ್ನೊನ್ ಟ್ರ್ಯಾಂಗಲ್, ಅಪ್ಪರ್ ವೆಸ್ಟ್ ಸೈಡ್ , ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲೆರ್ಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌. ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಪ್ರಕಾರ ಬಫಲೋದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ [http://www.foreverelmwood.org/ ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ವಿಲೇಜ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130810154503/http://www.foreverelmwood.org/ |date=2013-08-10 }} ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೆರೆಹೊರೆ ಎಂದು ಶ್ರೇಣಿ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>[http://www.planning.org/greatplaces/neighborhoods/elmwoodvillage.htm "ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌".] ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011213040/http://planning.org/greatplaces/neighborhoods/elmwoodvillage.htm |date=2007-10-11 }}</ref> ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ವಿಲೇಜ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.foreverelmwood.org/ |title=ಫಾರ್‌ಎವರ್ ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ - ದಿ ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ವಿಲೇಜ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ |access-date=2010-11-15 |archive-date=2013-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810154503/http://www.foreverelmwood.org/ |url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ಪಾದಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುವ, ನೂರಾರು ಚಿಕ್ಕ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಟಿಕ್‌ಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು, ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಫೆಗಳು ಇರುವ ಮಿಶ್ರ ಬಳಕೆಯ ನೆರೆಹೊರೆ (ನೈಬರ್‌ಹುಡ್) ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ 9 [http://www.city-buffalo.com/Home/Leadership/CommonCouncil ಕಾಮನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101001073626/http://www.city-buffalo.com/Home/Leadership/CommonCouncil |date=2010-10-01 }} ಗಳು ಬಫಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿವೆ. ಅವೆಂದರೆ : ಡೆಲವೇರ್, ಎಲ್ಲಿಕಾಟ್, ಫಿಲ್‌ಮೋರ್, ಲವ್‌ಜಾಯ್, ಮಾಸ್ಟೆನ್, ನಯಾಗರಾ, ದಕ್ಷಿಣ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. === ಉದ್ಯಾನಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Buffalo Botanical Gardens.jpg|thumb|right|250px| ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನಗಳು (ಬಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್‌‌ಗಳು)]] ಬಫಲೋ ನಗರಕ್ಕಿರುವ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಟ್ರೀಸ್ (ಮರಗಳ ನಗರ) '' ಎಂಬುದೂ ಒಂದು. ಅದು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಮೃದ್ಧ ಹಸಿರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಜವೆಂದರೆ, ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯಾನಗಳಿದ್ದು, ನಗರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಿಂದಲಾದರೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ. . ದಿ ಓಲ್ಮಸ್ಟೆಡ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಬಫಲೋದ ಅನೇಕ ಹಸಿರುಭಾಗಗಳ ಚೊಕ್ಕಮುದ್ರೆಯಂತಿವೆ. ನಗರದ ಉದ್ಯಾನ ಭೂಮಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಮೂರನೇ ಭಾಗವು ಒಟ್ಟು ಉದ್ಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಆರು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಎಂಟು ಸಂಪರ್ಕ ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳು, ಒಂಬತ್ತು ವೃತ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ಚಿಕ್ಕ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 1868ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಲಾ ಓಲ್ಮಸ್ಟೆಡ್‌ ಮತ್ತು ಅವನ ಪಾಲುದಾರ ಕಾಲ್ವೆರ್ಟ್‌ ವಾಕ್ಸ್‌ ನಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಗರದೊಳಗೆ ಅಂತರ್ಗತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಬಫಲೋ ಉದ್ಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಓಲ್ಮಸ್ಟೆಡ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಅದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಪಟ್ಟಿ (ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೆಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಪ್ಲೇಸಸ್‌)ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ [https://web.archive.org/web/20100304095924/http://www.buffaloolmstedparks.org/ ಬಫಲೋ ಓಲ್‌ಸ್ಟೆಡ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಕನ್ಸರ್ವೆನ್ಸಿ] ಯು ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. === ಜಲಾಭಿಮುಖಿ (ವಾಟರ್‌ಫ್ರಂಟ್) === [[ಚಿತ್ರ:Buffalo New York aerial view.jpg|thumb|right|250px| ಬಫಲೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಪಕ್ಷಿನೋಟ (ಏರಿಯಲ್ ವ್ಯೂ). ನಗರವು ಉತ್ತರಕ್ಕಿದೆ. ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಮಾರ್ಗ 5]] ಎರಿ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ನಯಾಗರಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿರುವ, ಬಫಲೋ ಒಂದು ಜಲಾಭಿಮುಖಿ ನಗರ. ನಗರವು ಆರ್ಥಿಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಏಳಿಗೆಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ, ಅಂದರೆ ಹಡಗುಸಾಗಣೆ (ಯಾನಾಂತರಣ/ಟ್ರಾನ್ಸ್‌‌ಶಿಪ್‌ಮೆಂಟ್) , ತಯಾರಿಕೆ , ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಬಫಲೋದ ಜಲಾಭಿಮುಖತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ಉದ್ಯಮ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಇವೆ. 2009ರ ಪ್ರಕಾರ, ಬಫಲೋದ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಲಾಭಿಮುಖತೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ಹೂಳು ತೆಗೆದು, ನೀರು ಮರುಪೂರಣಗೊಳಿಸಿದ ಕಾಲುವೆ ಎಂದರೆ ಎರಿ ಕಾಲುವೆ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಸ್ಲಿಪ್. ಅದು ಮೊದಲು ಎರಿ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಶ್ಚಿಮದ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮೂಲ ಎರಿ ಕಾಲುವೆ ಬಂದರನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಾಂಡಮಿನಿಯಮ್‌ಗಳನ್ನು(ಸಹಕಟ್ಟಡಗಳು) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಫಲೋ ತನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. === ಬದುಕಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ === ತಯಾರಿಕೆಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ನಷ್ಟ, ತ್ವರಿತ ಉಪನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಅಧಿಕ ವೆಚ್ಚ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಬಫಲೋ ಅಮೆರಿಕದ 250,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಬಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಶೇ. 28.7ರಷ್ಟು ಬಫಲೋ ನಿವಾಸಿಗಳು ಬಡತನ ರೇಖೆ ಯ ಕೆಳಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ; ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೀವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಅಧಿಕರ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref>[http://www.wgrz.com/news/local/story.aspx?storyid=60244&amp;catid=37 ಬಫಲೋ 3ನೇ ಅತಿಬಡವ ನಗರ]. WGRZ TV''. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2008ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.''</ref> ಬಫಲೋದ ಮಧ್ಯಮ ಸ್ತರದ ಮನೆಯ ಆದಾಯ $27,850; ಇದು ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಯಾಮಿ ಮತ್ತು ಕ್ಲೀವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮೂರನೇ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ನಗರ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಮ ಸ್ತರದ ಮನೆಯ ಆದಾಯ $57,000.<ref>[http://www.buffalonews.com/home/story/151336.html?imw=Y ಬಫಲೋ ಯು.ಎಸ್‌. ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ=ಬಡವ ಫಾಲ್ಸ್‌‌ ನಗರ, ಬಡತನದ ದರ ಶೇ. 30ಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿದೆ.]. ''ಬಫೆಲೊ ನ್ಯೂಸ್''.''ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2, 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.''</ref> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಫಲೋ-ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್‌‌ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ ವು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು ಶೇ. 90ರಷ್ಟು ಹೊಸ ಮತ್ತು ಇರುವ ಮನೆಗಳನ್ನು ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗಿತ್ತು, ಅವು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಮಸ್ತರದ $57,000 ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿತ್ತು ಎಂದು NAHB/ವೆಲ್ಸ್ ಫಾರ್ಗೊ ಹೌಸಿಂಗ್ ಅಪಾರ್ಚುನಿಟಿ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (HOI)ತ್ರೈಮಾಸಿಕವು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮನೆಗಳ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯಮ ದರವು $75,000 ಆಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=September 2007}} ಬಫಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿಇರುವ ಮತ್ತು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಮನೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖಾಲಿ ಆಸ್ತಿ ಇರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್‌ ಲೂಯಿಸ್‌ ನಂತರ ಬಫಲೋ ಎರಡನೇ ನಗರವಾಗಿದೆ. 2000ದಿಂದ, ನಗರದಲ್ಲಿ 2,000 ಖಾಲಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಇನ್ನೂ 10,000 ಖಾಲಿ ಮನೆಗಳಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ಮೇಯರ್ ಬೈರನ್ ಡಬ್ಲ್ಯು ಬ್ರೌನ್‌ ಅವರು 5000 ಮನೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿಹಾಕಲು $100 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://www.nytimes.com/2007/09/13/nyregion/13vacant.html?_r=1&amp;n=Top/Reference/Times%20Topics/People/B/Belson,%20Ken&amp;oref=slogin ವೇಕಂಟ್ ಹೌಸಸ್‌, ಸ್ಕಾರ್ಜ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ಬೀಟನ್‌ಡೌನ್ ಬಫಲೋ]. ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಭಾರ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಬಯೋಇನ್‌ಫಾರ್ಮಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಆರ್ಥಿಕತೆಯತ್ತ ನಗರವು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದು,{{Citation needed|date=March 2009}} ಈಗ ಅಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಅಲ್ಲಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೈವಿಕಪ್ರದೇಶ ಕ್ಕೆ ಲಾಭವುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಜುಲೈ 2005ರ, ''ರೀಡರ್ಸ್‌ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ '' ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಬಫಲೋ ನಗರವನ್ನು ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರ ಎಂದು ಶ್ರೇಣಿ ನೀಡಿದೆ.<ref name="ReadersDigest">ಡ್ರೆಕ್ ಬರ್ನೆಟ್, [http://www.rd.com/content/openContent.do?contentId=15223&amp;pageIndex=3 ಅಮೆರಿಕದ ಐದು ಅತಿಸ್ವಚ್ಛ ಟಾಪ್ ಐದು ನಗರಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060709042233/http://www.rd.com/content/openContent.do?contentId=15223&pageIndex=3 |date=2006-07-09 }}. ''ರೀಡರ್ಸ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ''. ಜನವರಿ 4, 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Buffalo City Scene.jpg|thumb|right|ಬಫಲೋ ಸ್ಕೈಲೈನ್‌ನ ಚಿತ್ರಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹ]] == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == === ಉಪನಾಮಗಳು === ಬಫಲೋದ ಮೊದಲ ಉಪನಾಮ "ದಿ ಕ್ವೀನ್ ಸಿಟಿ" ಮೊದಲು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು 1840ರಲ್ಲಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ನಂತರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವೆಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಈ ಉಪನಾಮವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. "ದಿ ಕ್ವೀನ್ ಸಿಟಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಫಲೋವನ್ನು ಚಿಕಾಗೋ ನಂತರ [[ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳು|ಗ್ರೇಟ್‌ ಲೇಕ್ಸ್‌]] ಮೇಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವಾಗ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಡಾಲರ್‌ ನಾಣ್ಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಹೆಡ್ ನಿಕ್ಕಲ್ನ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಫಲೋವನ್ನು '' ನಿಕ್ಕಲ್ ಸಿಟಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ''ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಗುಡ್ ನೈಬರ್ಸ್ '' ಎಂಬ ಉಪನಾಮವು ಅಲ್ಲಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪರೋಪಕಾರಿ, ಸ್ನೇಹಶೀಲ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news| last =| first =| coauthors =| title = Buffalo Widely Knows as 'City of Good Neighbors'| newspaper = Washington Afro-American| location =| pages = 20| publisher =| date = August 14, 1951| url = https://news.google.com/newspapers?nid=2238&dat=19510814&id=CjsmAAAAIBAJ&sjid=rv4FAAAAIBAJ&pg=4955,329648| accessdate =April 4, 2010}}</ref> 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಗರವನ್ನು ''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲೈಟ್ '' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಆಗ ಇಲ್ಲಿ [[ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ|ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್‌‌]]ನಿಂದ ಯಥೇಚ್ಛ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಬೀದಿದೀಪಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ನಗರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="cityjournal"/> === ಜನರು (ಸಾರ್ವಜನಿಕರು) === ಬಫಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹೊಸ ಇಂಗ್ಲೆಡಿಗರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಐರೋಪ್ಯ ವಲಸಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಂದವರು ಜರ್ಮನ್ನರು. ನಗರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಬಂದ ಜನರೆಂದರೆ ಐರಿಶ್ ಮೊದಲ ವಲಸಿಗರು, ಎರಿ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕ್ಷಾಮ ದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವರು, ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪೋಲೆಂಡ್‌ನವರು, ಇಟಲಿಯವರು, ಯಹೂದಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನೋ ಜನರು ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಲ್ಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸೇರಿ, ನಗರವು ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಮ್ಮಿಳನಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಹೊಸ ವಲಸಿಗರು ಎಂದರೆ [[ಸೊಮಾಲಿಯ|ಸೋಮಾಲಿಯಾ]], [[ಸುಡಾನ್|ಸೂಡಾನ]] ಮತ್ತು [[ಏಷ್ಯಾ]] ದಿಂದ ಬಂದ ಜನರು. ದಕ್ಷಿಣ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಫರ್ಸ್ಟ್ ವಾರ್ಡ್‌ ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ಬಲವಾದ ಐರಿಶ್ ಸ್ವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕೈಸರ್‌ಟೌನ್‌ ಜರ್ಮನ್ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬಫಲೋದಲ್ಲಿರುವ ಪೊಲೊನಿಯಾ ಅಂದರೆ ಪೋಲಂಡ್‌ನ ಜನರು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಪೋಲಿಶ್/ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ವಾದಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಷ್ಟಿಯಂತೆ ಇದೆ,<ref>{{Cite web| last =| first =| authorlink =| coauthors =| title = The History of the Broadway Market| work =| publisher = The Broadway Market| year = 2009| url = http://broadwaymarket.org/?page_id=2| format =| doi =| accessdate =April 4, 2010}}</ref> ಪೂರ್ವಭಾಗವು ಈಗ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌‌‌ ಜನರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಗ್ರೇಟ್ ಮೈಗ್ರೇಶನ್/ಮಹಾ ವಲಸೆ ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಜೂನ್‌ಟೀಂತ್ ಅಂದರೆ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ದಿನಾಚರಣೆ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌‌‌ ಜನರು <ref>[http://www.juneteenthofbuffalo.com/ ಜೂನ್ ಟೀನ್ತ್ ಉತ್ಸವ ಬಫಲೋ, NY], 7 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.</ref> ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಡಾ. ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್ ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವು ನಗರದ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಯುರಿಟೊ ರಿಕನ್ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವು ಒಮ್ಮೆ ಬಫಲೋದ "ಪುಟ್ಟ ಇಟಲಿ"ಯಂತೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ 1980ರಲ್ಲಿ ಬಫಲೋದ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸಮುದಾಯವು ಉತ್ತರ ಬಫಲೋಗೆ ಹೊರಟುಹೋಯಿತು. ಲವ್‌ಜಾಯ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎನ್‌ಕ್ಲೇವ್ ಇದೆ. ಬಫಲೋದ ಅನೇಕ ಮನೆಗಳು, ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್‌‌ಗಳು ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್‌ ದಿನಾಚರಣೆ ಯ (ಮಾರ್ಚ್‌ 19) ಟೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಸಿಲಿಸಿಯನ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆಗ ವಿವಿಧ ಮಾಂಸರಹಿತ ಲೆಂಟ್ (40 ದಿನಗಳ ಉಪವಾಸದ ಅವಧಿ) ಅವಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಬಡವರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಫಲೋ ನಗರವು ಬೃಹತ್ ಯಹೂದಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೂ ಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಜರ್ಮನ್ ಯಹೂದಿ ವಲಸಿಗರು ಮೂಲತಃ ಬಫಲೋದ ಪಶ್ಚಿಮದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ರಷ್ಯಾದ ಯಹೂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡಿನ ಯಹೂದಿಗಳು ನಯಾಗರಾ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್‌‌ ಗೆ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಬಂದವರು, ಮೊದಲು ಕೆಳಗಿನ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಲಿಯಂ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಜೆಫರ್‌ಸನ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಬಳಿ ನೆಲೆಯೂರಿದರು. ಸಮುದಾಯವು ಮಾಸ್ಟೆನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ನೆರೆಹೊರೆಗೆ ಪೂರ್ವ ಬಾಗಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1940ರಿಂದ 1960ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಬಫಲೋ ಕಡೆ ಹೋದರು. ಅನೇಕರು ಇನ್ನೂ ನಗರದಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಡೆಲವೇರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಫಲೋದ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಯಹೂದಿಗಳು ಈಗ ಈಶಾನ್ಯದ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಫಲೋದ ಯಹೂದಿ ಸಮುದಾಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಡೆಲವೇರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಆಮ್‌‌ಹೆರ್ಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವೆ. ತನ್ನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ತುಂಗದ ದಿನಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಫಲೋ ನಗರವು ಈಗ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, [[ಶಿಕ್ಷಣ]], ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣವಾಗಿ ಪುನಾವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಎ ಟುಡೇ ಬಫಲೋ ನಗರವನ್ನು "ಸಿಟಿ ವಿತ್ ಎ ಹಾರ್ಟ್‌ (ಹೃದಯವಂತ ನಗರ)" ಸ್ಪರ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದೆಯೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿತ್ತು.<ref>{{cite web| last = Grossman| first = Cathy Lynn| authorlink =| coauthors =| title = Lots and lots of heart in Buffalo| work =| publisher = USA Today| date = 2001-02-12| url = http://www.cse.buffalo.edu/~rapaport/Buffalo/buffalo.ustoday.html| doi = | accessdate = 2007-03-23 }}</ref> ಬಫಲೋವನ್ನು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ "ಸ್ನೇಹಯುತ ನಗರ"ವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಬಫಲೋ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಲ್‌-ಅಮೆರಿಕಾ ಸಿಟಿ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web| last =| first = | authorlink =| coauthors =| title = All-America City: Past Winners| work =| publisher = National Civic League| date =| url = http://www.ncl.org/aac/past_winners/past_winners.html| doi =| accessdate = 2007-03-23 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070322180206/http://www.ncl.org/aac/past_winners/past_winners.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2007-03-22}}</ref> === ಆಹಾರ === [[ಚಿತ್ರ:Homemade buffalo wings.jpg|thumb|right|"ವಿಂಗ್ಸ್" ತುಂಬಿರುವ ಒಂದು ಬಟ್ಟಲು]] [[ಚಿತ್ರ:small - Beef on Weck.jpg|thumb|right|ವೆಕ್‌ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬೀಫ್ (ದನದಮಾಂಸ)]] ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಮ್ಮಿಳನಸ್ಥಾನವಾಗಿರುವ ಬಫಲೋ ಪ್ರದೇಶದ ಅಡುಗೆವಿಧಾನವು ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಇಟಾಲಿಯನ್, ಐರಿಶ್, ಯಹೂದಿ , ಜರ್ಮನ್, ಪೋಲಿಶ್ , ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್‌‌‌, ಗ್ರೀಕ್, ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವೆಕ್‌ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ ಮೇಲೆ ಬೀಫ್, ವರ್ಡಿನ್‌‌ಸ್ಕಿಯ ಕೈಲ್‌ಬಸ, ಸಹ್ಲೆನ್‌ರ ಹಾಟ್ ಡಾಗ್ಸ್ , ಸ್ಪಾಂಜ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ , ಪೇಸ್ಟ್ರಿ ಹಾರ್ಟ್‌ ಗಳು, ಪೈರೋಗಿ, ಮತ್ತು ಹಡ್ಡಕ್ ಫಿಶ್ ಫ್ರೈಸ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಖಾದ್ಯಗಳು. ಜೊತೆಗೆ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಒಂಟಾರಿಯೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಈಗ ಮರೆಯಾಗಿರುವ ಲೊಗನ್‌ಬೆರ್ರಿ -ಸ್ವಾದದ ಪಾನೀಯಗಳು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web| last = Horwitz| first = Jeremy| authorlink = | coauthors = | title = Loganberry: The Buffalo Drink You'll Like or Love| work = | publisher = Buffalo Chow.com| date = January 2008| url = http://www.buffalochow.com/2008/01/loganberry_the_buffalo_drink_y.html| doi = | accessdate = 3 July 2009| archive-date = 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130906215139/http://www.buffalochow.com/2008/01/loganberry_the_buffalo_drink_y.html| url-status = dead}}</ref> ವೆಬರ್ಸ್ ಮಸ್ಟರ್ಡ್‌ ಹಾರ್ಸ್‌ರಾಡಿಶ್ ಮಸ್ಟರ್ಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಆಂಕರ್ ಬಾರ್‌ ಚೆಫ್/ಮಾಲೀಕರಾಗಿರುವ ತೆರೆಸ್ಸಾ ಬೆಲ್ಲಿಸ್ಸಿಮೊ ಅವರು ಈಗ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಚಿಕನ್ ವಿಂಗ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3, 1964ರಂದು ತಯಾರಿಸಿದ್ದರು.<ref>[http://www.newyorker.com/archive/1980/08/25/1980_08_25_082_TNY_CARDS_000331411 ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ರ್,]</ref> ಸಾವಿರಾರು ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿಗರು ಬೇಸಿಗೆ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಹಾರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎಂಎರ ಟೇಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಫಲೋ ವಿಂಗ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ.<ref>[http://www.tasteofbuffalo.com/ ಟೇಸ್ಟ್ ಆಫ್ of ಬಫಲೋ], 7 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಅಲ್ಲದೆ ಇಟಾಲಿಯನ್, ಹೆಲ್ಲೆನಿಕ್ ಮತ್ತು ಲೆಬನೀಸ್‌ ಉತ್ಸವಗಳಂತಹ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ವಸ್ತುವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಉತ್ಸವಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬಫಲೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರಣಿಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಲೂಯಿಸ್ ಹಾಟ್ ಡಾಗ್ಸ್, , ಟೆಡ್ಸ್ ಹಾಟ್ ಡಾಗ್ಸ್, ಆಂಡರ್ಸನ್ಸ್ಫ್ ಫ್ರೋಜನ್ ಕಸ್ಟರ್ಡ್‌, ಜಾನ್ ಆಂಡ್ ಮೇರಿಸ್ ಸಬ್‌ಮೆರಿನ್ಸ್, ಡಫ್ಸ್ ಫೇಮಸ್ ವಿಂಗ್ಸ್, ಜಿಮ್ಸ್ ಸ್ಟೀಕ್‌ಔಟ್, ಜಸ್ಟ್ ಪಿಜ್ಜಾ, ಸ್ಪಾಟ್ ಕಫೆ,ಟಿಮ್ ಹಾರ್ಟನ್ಸ್ , ಮೈಟಿ ಟ್ಯಾಕೋ, ಬೊಕ್ಕೆ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಲನೋವ್ ಪಿಜ್ಜೆರಿಯಾ. ಬಫಲೋದ ಪಿಜ್ಜಾ ವಿಶಿಷ್ಟಸ್ವಾದದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಬಫಲೋ ನಗರವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]] ಮತ್ತು ಚಿಕಾಗೋ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪಿಜ್ಜಾದ ಸ್ವಾದವು, ತಿನ್‌-ಕ್ರಸ್ಟ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ -ಶೈಲಿಯ ಪಿಜ್ಜಾ ಮತ್ತು ಡೀಪ್‌-ಡಿಶ್‌ ಚಿಕಾಗೋ-ಶೈಲಿಯ ಪಿಜ್ಜಾ ದ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web| last = Addotta| first = Kip| authorlink = | coauthors = | title = Pizza!| work = Kip Addotta dot com| publisher = | date = | url = http://www.kipaddotta.com/food/pizza.html| doi = | accessdate = 3 July 2009| archive-date = 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012| archive-url = https://web.archive.org/web/20120920070248/http://www.kipaddotta.com/food/pizza.html| url-status = dead}}</ref> ನಗರವು ಪರ್ಲ್‌ ಸ್ಟ್ಈಟ್ ಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಬೈಸನ್ ಬ್ರ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಗಳ ತವರಾಗಿದ್ದು, ಆ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಫಲೋದ ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಕೆ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿವೆ. ಟೊರಾಂಟೋ-ಮೂಲದ ಮದ್ಯತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಯಾಗಿರುವ ಲ್ಯಬಟ್ ಯುಎಸ್‌ಎ, ಲ್ಯಬಟ್ ಬೀರ್ ನ ಯುಎಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಆಗಿದ್ದು, ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.buffalonews.com/145/story/620667.html |title=ಬಫಲೋ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=2009-03-30 |archive-date=2009-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090330070016/http://www.buffalonews.com/145/story/620667.html |url-status=live }}</ref> ಬಫಲೋ ನಗರವು ಹಲವಾರು ಹಳೆಯ ಜನಾಂಗೀಯ ನೆರೆಹೊರೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಮದುಮಾಡಿಕೊಂಡ/ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿಶಾಲಮನೋಭಾವದ ಹಲವಾರು ಕೆಫೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾಹಸಮಯ, ಕಾ್ಮೋಪಾಲಿಟನ್ ಔತಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಒಡೆತನದ ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್‌ಗಳು ಚೀನೀ, ಜರ್ಮನ್, ಜಪಾನೀಸ್, ಕೊರಿಯನ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್, ಥಾಯ್, ಮೆಕ್ಸಿಕನ್, Iಇಟಾಲಿಯನ್, ಗ್ರೀಕ್, ಅರಬ್, ಭಾರತೀಯ, ಕೆರಿಬಿಯನ್, ಸೌಲ್ ಫುಡ್, ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್.<ref>{{cite web| last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = Famous Buffalo and Western New York Foods, Restaurants & Food Festivals| work = | publisher = Buffalo Chow.com| date = | url = http://www.buffalochow.com/buffalofoods.html| doi = | accessdate = 3 July 2009| archive-date = 7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130907140932/http://www.buffalochow.com/buffalofoods.html| url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web| last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = Top 100 Buffalo/WNY Foods (and Restaurants), Part 1 of 5| work = | publisher = Buffalo Chow.com| date = February 10, 2009| url = http://www.buffalochow.com/2009/02/top_100_buffalowny_foods_and_r.html| doi = | accessdate = 3 July 2009| archive-date = 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130913043005/http://www.buffalochow.com/2009/02/top_100_buffalowny_foods_and_r.html| url-status = dead}}</ref> ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಆಹಾರ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಫಲೋ ಮೂಲದವು. ಡೈರಿ-ರಹಿತ ವಿಪ್‌ಡ್ ಟಾಪಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು 1945ರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಇ ರಿಚ್‌ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕೂಲ್ ವಿಪ್‌ ಅನುಕರಿಸಿತು. ರಿಚ್ ಅವರ ಕಂಪನಿ, ರಿಚ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ , ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಜನರಲ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಗೋಲ್ಡ್ ಮೆಡಲ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹಿಟ್ಟು, ವ್ಹೀಟೀಸ್, ಚೀರಿಯೊಸ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಜನರಲ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೇಶದ ಬೃಹತ್ ಚೀಸ್‌ ಉತ್ಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ, ಸೊರೆಂಟೋ, ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ 1947ರಿಂದಲೇ ಇತ್ತು. ಆರ್ಚರ್ ಡೇನಿಯಲ್ಸ್ ಮಿಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಹಿಟ್ಟಿನ ಗಿರಣಿಯನ್ನು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.{{Citation needed|date=January 2009}} ಬಫಲೋ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗೀ ಆಹಾರ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ ಡೆಲವೇರ್ ನಾರ್ತ್‌ ಕಂಪನೀಸ್ , ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು, ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸ್ಟೇಟ್‌ & ಒಕ್ಕೂಟದ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web| last =| first = | authorlink =| coauthors =| title = Who We Are - A Global Leader in Hospitality and Food Service| work =| publisher = Delaware North Companies Homepage| date =| url = http://www.delawarenorth.com/Who-We-Are.aspx| format =| doi =| accessdate =3 July 2009 }}</ref> === ಕಲೆ === [[ಚಿತ್ರ:Albright-Knox Art Gallery 2.jpg|thumb|right|ಡೆಲವೇರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಅಲ್ಬ್ರೈಟ್‌-ನಾಕ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ (ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ)]] ಬಫಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರ್ಟ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಇವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.city-buffalo.com/files/1_2_1/Public%20Art%20Website/Web%20Pages/Public%20Art%20Main%20Page.html |title=ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬಫಲೋ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಆರ್ಟ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ |access-date=2010-11-15 |archive-date=2013-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130603122228/http://www.city-buffalo.com/files/1_2_1/Public%20Art%20Website/Web%20Pages/Public%20Art%20Main%20Page.html |url-status=dead }}</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವುದು ಎಂದರೆ ಅಲ್ಬ್ರೈಟ್ - ನಾಕ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ. ಈ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ-ದರ್ಜೆಯ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಇವೆ. ಬರ್ಚ್‌‌ಫೀಲ್ಡ್-ಪೆನ್ನಿ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರ , ಹಾಲ್‌ವಾಲ್ಸ್ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರ, ಸಿಇಪಿಎ ಗ್ಯಾಲರಿ , ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಂದ ನಗರದ ಕಲಾ ವಲಯವು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಂಡಿದೆ.<ref>[http://www.hallwalls.org/ ಹಾಲ್‌ವಾಲ್ಸ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ], 7 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref><ref>[http://www.cepagallery.org/ CEPA ಗ್ಯಾಲರಿ], 7 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ''ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟೈಲ್ '' ಬಫಲೋ ನಗರವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಟಾಪ್ ಕಲಾ ತಾಣಗಳ ತನ್ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಎಂದು ಶ್ರೇಣಿ ನೀಡಿದೆ. ಎರಡು ಬೀದಿ ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಅವೆಂದರೆ ಅಲೆಂಟೌನ್ ಕಲಾ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು [http://www.elmwoodartfest.org ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190823235644/https://elmwoodartfest.org/ |date=2019-08-23 }}. ಈ ಎರಡೂ ಉತ್ಸವಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಆಗಮಿಸಿ ಅಸಲಿ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು, ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಲೈನ್‌ಹಾನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹಾಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುವ ಬಫಲೋ ಫಿಲ್‌ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್‌ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1960ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 70ರಲ್ಲಿ, ಲ್ಯುಕಸ್ ಫಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೇಲ್ ಟಿಲ್ಸನ್ ಥಾಮಸ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ, ಫಿಲ್‌ಹಾರ್ಮೊನಿಕ್‌ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಹೊಸ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಶಿಯಾಸ್ ಪರ್‌ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ ಅನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಶಿಯಾಸ್ ಬಫಲೋ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು 1920ರಲ್ಲಿ ಮೂವೀ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಛೇರಿ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಇದರ ಒಳಾಂಗಣವನ್ನು ಲೂಯಿಸ್ ಕಂಫರ್ಟ್‌ ಟಿಫಾನಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಫಲೋ ನಗರವು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊರಾಂಗಣ (ಔಟ್‌ಡೋರ್) ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಉತ್ಸವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಇನ್ ಡೆಲವೇರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಉತ್ಸವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕ, ಬರಹಗಾರ,ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದ, ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಗ್ಯಾಲೊ 1962ರಲ್ಲಿ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. 1978ರವರೆಗೂ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು. === ಸಂಗೀತ === ಬಫಲೋ ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪನಾ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು ಎಂದರೆ ರಿಕ್ ಜೇಮ್ಸ್ , ಬಿಲ್ಲಿ ಶೀಹನ್ ಮತ್ತು ದಿ ಗೂ ಗೂ ಡಾಲ್ಸ್ . ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕ, ಸಂಗೀತಗಾರ, ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಗ್ಯಾಲೊ , ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರು ವಾರ್ಪ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆರು ಎಲ್‌ಪಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಜ್ ಫ್ಯುಶನ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪೈರೊ ಗೈರಾ ಕೂಡ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭ ಮಾಡಿದ್ದು ಬಫಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿ. {{Citation needed|date=August 2009}} ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಡೀ ಕಲಾವಿದ ಅನಿ ಡಿಫ್ರಾಂಕೋ ಬಫಲೋದವರು ಮತ್ತು ಅದು ಆಕೆಯ "ರೈಟಸ್ ಬೇಬ್" ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಲೇಬಲ್‌ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯೇ. 10,000 ಮ್ಯಾನಿಯಕ್ಸ್ ರಾಕ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಕೂಡ ಹತ್ತಿರದ ಜೇಮ್ಸ್‌ಟೌನ್‌ನವರು. ಆದರೆ ಅವರು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಬಫಲೋ ನಗರದಿಂದಲೇ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಡುಗಾರ ನಟಾಲೆ ಮರ್ಚಂಟ್ ಯಶಸ್ವೀ ವೃತ್ತಿಬದುಕನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾನಿಬಾಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ 1994ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿತು. ಆಗ ಅವರು ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ''[[Ace Ventura: Pet Detective]]'', ಪ್ರಮುಖ ನಟ [[ಜಿಮ್‌ ಕ್ಯಾರ್ರಿ|ಜಿಮ್ ಕ್ಯಾರೆ]]ಯ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.{{Citation needed|date=August 2009}} ನಿರ್ದೇಶಕರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಿಮ್ ಜಂಪ್ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ತೋರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಬೆನ್ನಟ್ಟುವ ಇಬ್ಬರು ಗೂಂಡಾಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಾಗ ಇವರ ಹಾಡನ್ನು ಬಳಸಲು ಯೋಚಿಸಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=August 2009}} ಇನ್ನಿತರ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಎಂದರೆ ಎವ್ವೆರಿ ಟೈಮ್ ಡೈ , ಸ್ನಾಪ್‌ಕೇಸ್, ಕ್ಯೂಟ್ ಈಸ್ ವಾಡ್ ವಿ ಏಮ್ ಫಾರ್ , ಇಟ್ ಡೈಸ್ ಟುಡೇ, ಡೆಡ್‌ ಹಾರ್ಟ್ಸ್ , ದಿ ರೈನ್ ಆಫ್ ಕಿಂಡೋ, (ಮೊದಲಿನ ದಿಸ್ ಡೇ ಆಂಡ್ ಏಜ್ ), ಜೇಮ್ಸನ್ ಸ್ಟಾಲ್, ಅಂಟಿಲ್ ದಿ ಸಿಗ್ನಲ್ಸ್ ಗಿವನ್, ಈ ಎಲ್ಲ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು , ಬಫಲೋದ ಉಪನಗರವಾದ ಹ್ಯಾಂನರ್ಗ್‌‌ನವರು., ಮೇಲ್‌ವೊಲೆಂಟ್ ಕ್ರಿಯೇಶನ್ ಆಂಡ್ ಮೋ ಕೂಡ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭಗೊಂಡವು. ದಿ ರೈನ್ ಕಿಂಡೋ, ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮೃದು ಜಾಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಗಡುಸಾದ ಪಿಯಾನೋ ಮತ್ತು ಬೀಟ್ಸ್‌ ಮಿಶ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಬಫಲೋ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೊಗಡನ್ನು ತಂದಿತ್ತರು. === ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ === [[ಚಿತ್ರ:Buffalo Japanese Garden.JPG|thumb|right|ಬಫಲೋ ಜಪಾನೀಸ್ ಗಾರ್ಡನ್]] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಬಫಲೋ ನಗರವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಟಾಪ್‌ 10 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 80 ತಾಣಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೆಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಪ್ಲೇಸ್‌‌ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 19 ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುಷ್ಕೃಷ್ಟ ಕಟ್ಟಡವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಈಗಲೂ ಇವೆ. ಅವೆಂದರೆ: ಡೆಲವೆರ್ ಪಾರ್ಕ್‌ ಅನ್ನೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಇಲ್ಲಿರುವ ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಖಂಡ ಉದ್ಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಲಾ ಓಲ್ಮಸ್ಟಡ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ವರ್ಟ್‌ ವಾಕ್ಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಟಾಂಡ್ ಅಲೋನ್ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಬದಲಿಗೆ, ಅಂತರಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಓಲ್ಮಸ್ಟಡ್ (1869ರಲ್ಲಿ) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ನಗರ ಬಫಲೋ. ಲೂಯಿಸ್ ಸಲ್ಲಿವಾನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ , ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಉಕ್ಕಿನ-ಆಧಾರ ಹೊಂದಿದ, ಕರ್ಟನ್‌-ಗೋಡೆಯ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಮೊದೊಲು ಕಟ್ಟಿದಾಗ (1865) 33 ಮಹಡಿಗಳಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ನಿಜವಾದ ಸ್ಕೈಸ್ಕ್ರೇಪರ್‌ ಆಗಿತ್ತು.<ref>[http://ah.bfn.org/a/church/28/tc.html ಲೂಯಿಸ್ ಸುಲ್ಲಿವಾನ್ - ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಪ್ರುಡೆನ್ಷಿಯಲ್ ಕಟ್ಟಡ ], 7 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070702045925/http://ah.bfn.org/a/church/28/tc.html |date=2007-07-02 }}</ref> ಅದು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಆಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ಈಸೆನ್‌ವೈನ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಎ ಜಾನ್ಸನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹೋಟೆಲ್ ಬಫಲೋ (ಮೊದಲು ಸ್ಟೇಟ್ಲರ್ ಹೊಟೆಲ್)ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ನಾನದ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹೊಟೆಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಎಚ್‌. ಎಚ್‌. ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್, ಮೊದಲು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದು ರಿಚರ್ಡಸೋನಿಯನ್ ರೋಮನ್‌ಸ್ಕ್ಯು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಹೆನ್ರಿ ಹಾಬ್ಸನ್ ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನೆಲಗಳನ್ನು ಓಲ್ಮ್‌ಸ್ಟಡ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದು ಈಗ ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪನಿಧಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್ ರೈಟ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಗೊಳಿಸಿದ ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಡಾರ್ವಿನ್ ಡಿ. ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹೌಸ್, ಜಾರ್ಜ್‌ ಬಾರ್ಟನ್ ಹೌಸ್ , ವಿಲಿಯಂ ಆರ್ ಹೀತ್ ಹೌಸ್ , ವಾಲ್ಟರ್ ವಿ ಡೇವಿಡ್‌ಸನ್ ಹೌಸ್, ದಿ ಗ್ರೇಕ್ಲಿಫ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌, ಮತ್ತು ಈಗ ಕೆಡವಿರುವ ಲಾರ್ಕಿನ್ ಅಡ್ಮಿನ್‌ಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೇರಿವೆ.<ref>[http://ah.bfn.org/a/soldiers/76/ ವಿಲಿಯಂ ಹೀತ್ ಹೌಸ್ ],7 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071228212810/http://ah.bfn.org/a/soldiers/76/ |date=2007-12-28 }}</ref><ref>[http://graycliff.bfn.org/ ದಿ ಜಿರಾಫೆ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060918142151/http://graycliff.bfn.org/ |date=2006-09-18 }}, 7 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> ಬಫಲೋದ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ರಾಕ್ ಕೆನಾಲ್ ಮೇಲೆ 2007ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಾತ್‌ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್-ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ರೋಯಿಂಗ್‌ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ರೈಟ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಆ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣದ ಜೊತೆಗೆ ಅದು ಬಫಲೋ ಪ್ರದೇಶದ ರೋಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್‌ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್ ರೈಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಬಫಲೋ ನಗರವು ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿಕಾಗೋ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಬಫಲೋದಲ್ಲಿಯೇ ಆತ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಡೈಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಜೆ ವೇಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಫಲೋ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ ಒಂದು ಮನಮೋಹಕ ಆರ್ಟ್‌ ಡೆಕೋ ಸ್ಕೈಸ್ಕರೇಪರ್ ಆಗಿದ್ದು, ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೆಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ಸ್‌ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. '''ಇನ್ನಿತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಟ್ಟಡಗಳು :''' [[ಚಿತ್ರ:20070223 AlbrightKnox Art Gallery.JPG|thumb|ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ಅವೆನ್ಯೂದಿಂದ ಅಲ್ಬ್ರೈಟ್‌-ನಾಕ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ]] * ಬೃಹತ್ ಆಗಿರುವ ಆರ್ಟ್‌ ಡೆಕೋ ರೈಲ್‌ರೋಡ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಬಫಲೋ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ ಅನ್ನು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಟಿ ಫೆಲ್‌ಹೈಮರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯುವರ್ಡ್‌ ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಲಫಯೆಟ್ಟೆ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ , ಕಲ್ಲು, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಟೆರ್ರಾಕೋಟಾ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಫ್ರೆಂಚ್ ರಿನೈಸಾನ್ಸ್ ರಿವೈವಲ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ಐಸೆನ್‌ವೈನ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಎ ಜಾನ್ಸನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಫಲೋದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದೂ ಕೂಡ ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೆಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ಸ್‌ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ. * ಸೇಂಟ್ ಅಡಲ್‌ಬರ್ಟ್‌‌ಸ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ, ದೊಡ್ಡ ಬೆಸಿಲಿಕಾ-ಶೈಲಿಯ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಹ್ಯುಬರ್ ಕಂಪನಿಯು 1890–1891ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು [[ಪೋಲೆಂಡ್|ಪೋಲಿಶ್]] ವಲಸಿಗರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಟ್ಟಡವು ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದರ ಪರಿಮಾಣವು {{convert|240|ft|m|0}} ಬಹಳ ಎತ್ತರ, {{convert|118|ft|m|0}}, ಅಗಲವಾಗಿದೆ, ಗುಂಬ ಅಥವಾ ನೇವ್ {{convert|70|ft|m|0}} ತುಂಬ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ, ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು {{convert|150|ft|m|0}} ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಗುಂಬಜ್‌ {{convert|40|ft|m|0}}ಅಗಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಗುಂಬದ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.{{convert|125|ft|m|0}} ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಪಶ್ಚಿಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚ್‌ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೇ $63,000 ವೆಚ್ಚವಾಗಿತ್ತು. * ಅಲ್ಬ್ರೈಟ್ ನಾಕ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಕಲೆಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಬ್ರಾಡ್‌ಹೆಡ್ ಗ್ರೀನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ದಿ ನ್ಯೂ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಆರ್ಡ್‌ ವಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಗಾರ್ಡನ್ ಬನ್‌ಶಾಫ್ಟ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಆತ ಬಫಲೋ ನಿವಾಸಿ ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಲಫಯೆಟ್ಟೆ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ. * ರಿಚರ್ಡ್ ಅಪ್‌ಜಾನ್ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ಸ್ ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ಕೆಥಡ್ರಲ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. * ಎಲೈಲ್ ಸಾರಿನೆನ್ ಮತ್ತು ಎರೊ ಸಾರಿನೆನ್ ಸೇರಿ ಕ್ಲೆನ್‌ಹಾನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹಾಲ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅಬ್ರಮೋವಿಟ್ಜ್‌ ಟೆಂಪಲ್ ಬೆತ್ ಜಿಯನ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>[http://www.tbz.org/ ಟೆಂಪಲ್ ಬೀತ್ ಜಿಯನ್ ], 7 ಜುಲೈ 2007ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref> * ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಫಿಮಿಸ್ಟರ್ ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಮೆಕಿನ್ಲೆ ಮಾನ್ಯುಮೆಂಟ್‌ ಗೆ '' ಸಿಂಹಗಳನ್ನು'' ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. * ಗ್ರೈನ್ ಎಲೆವೇಟರ್‌‌ಸ್ ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲು 1842ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಬಫಲೋದ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಿವೆ. <gallery> File:Buffalo_City_Hall.jpg|ಬಫಲೋ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ ಕಟ್ಟಡದ ಆರ್ಟ್‌ ಡೆಕೋ File:Darwin D. Martin House.jpg|ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್ ರೈಟ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಡಾರ್ವಿನ್ ಡಿ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹೌಸ್ File:Kleinhans Music Hall.jpg|ಎಲೈಲ್ ಮತ್ತು ಎರೊ ಸಾರಿನೆನ್‌ ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಕ್ಲೆನ್‌ಹಾನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹಾಲ್ File:Buffalo and Erie County Historical Society.jpg|ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ File:Old County Hall, Buffalo,NY.jpg|ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಹಾಲ್ File:Asbury Delaware Church, Buffalo 1.jpg|ಆಸ್‌ಬರಿ ಡೆಲಾವೆರ್ ಚರ್ಚ್‌ File:Buffalo Central Terminal 2.jpg|ಬಫಲೋ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ File:Electric Building - Buffalo.jpg|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಟ್ಟಡ </gallery> === ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ಮನರಂಜನೆ === {{Original research|date=June 2008}}{{Refimprove|date=June 2008}} [[ಚಿತ್ರ:Sheas.jpg|thumb|right|ಶಿಯಾಸ್ ಪರ್‌ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್]] ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗುವುದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 4 ಗಂಟೆಗೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಬೆಳಗಿನಜಾವ 2 ಗಂಟೆಗೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಡವಾಗಿ ಏಕೆಂದರೆ ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಅಧಿಕವಿದ್ದಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ಹಾಗೂ ಮೂರನೇ ಪಾಳಿಯ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಇದ್ದಿತು. ಜೊತೆಗೆ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] ಕಾನೂನು ಬಾರ್‌ಗಳು ಬೆಳಗಿನಜಾವ 4ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರಲು ಆಸ್ಪದ ನೀಡುತ್ತದೆ. (ಆದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು ಬೇಗನೆ ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.) ಹಲವಾರು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ರಾತ್ರಿಮನೋರಂಜನೆ ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಾರ್‌ಗಳ ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ನೈಟ್‌ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ರಾತ್ರಿಮನೋರಂಜನೆಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದರೆ ವೆಸಟ್ ಚಿಪ್ಪೆವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ,<ref>{{Cite web |url=http://www.westchippewa.com/ |title=ಬಫಲೋ ಬಿಲ್ಸ್‌, ಬಫಲೋ ಸೇಬರ್ಸ್, ಬಫಲೋ ನೈಟ್‌ಲೈಫ್, ಚಿಪ್ಪೆವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಚಿಪ್ಪೆವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಚಿಪ್ಪೆವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಚಿಪ್ಪೆವ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ |access-date=2010-11-15 |archive-date=2010-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101226015310/http://www.westchippewa.com/ |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಮೈನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಸೌತ್ ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮಧ್ಯೆ ಇದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಚೈತನ್ಯಯುತ ಡಾನ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿಗೆ, ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಬಾರ್‌ಗಳಿಗೆ, ಟ್ರೆಂಡಿ ಕಾಫೀಹೌಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲೆನ್‌ಟೌನ್, ನಲ್ಲಿ ಬಾರ್‌ಗಳು ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ವಿರಾಮಯುತ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಅಲೆನ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಅಲೆನ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಹತ್ತಿರದ ಮೈನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರ್‌ಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ಬಳಿಯ ಅಲೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರ್‌ಗಳು ಲೈವ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅಲೆನ್‌ಟೌನ್‌ನಿಂದ ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್‌ ಅವೆನ್ಯೂದತ್ತ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ಬಫಲೋ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಕಾಲೇಜ್ ನ ಕಡೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮೈಲುಗಳ(3&nbsp;ಕಿ.ಮೀ.) ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಮ್‌ವುಡ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಇದೆ. ಈ ಸ್ಟ್ರಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬಾಟಿಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟುರಾಂಟ್‌ಗಳು, ಕೆಲವು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವೆ. ಕಾಲೇಜ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕುಟುಂಬದ ಜನರು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಜನರಿಂದ ಈ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿರುತ್ತದೆ. === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು === ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳ ಹಾಗೆ, ಇಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವಾರು ಉತ್ಸವಗಳು ನಗರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಅನೇಕ ಉತ್ಸವಗಳು ಬೇಸಿಗೆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಗರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಮಭರಿತವಾಗಿರುವ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಲಾಭಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಳಿಗಾಲದ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ==== ಬೇಸಿಗೆ ಉತ್ಸವಗಳು ==== *ಅಲೆನ್‌ಟೌನ್ ಆರ್ಟ್ ಉತ್ಸವವು ವರ್ಷದ - ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದು, ಜೂನ್ ಎರಡನೇ ವಾರಾತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲೆನ್‌‌ಟೌನ್‌ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. *ಟೇಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಬಫಲೋ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡಹೊರಾಂಗಣ ಆಹಾರ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. *[http://www.buffalogreekfestival.org ಬಫಲೋ ಗ್ರೀಕ್ ಉತ್ಸವ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170918132520/http://buffalogreekfestival.org/ |date=2017-09-18 }} *[http://www.buffaloitalianfestival.com/ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಉತ್ಸವ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110208105541/http://buffaloitalianfestival.com/ |date=2011-02-08 }} *ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಫಲೋ ವಿಂಗ್ ಉತ್ಸವ *[http://www.askbhsc.org/Home/BuffaloBrewFest/ ಬಫಲೋ ಬ್ರ್ಯೂಫೆಸ್ಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100503081443/http://www.askbhsc.org/Home/BuffaloBrewfest |date=2010-05-03 }} *[http://www.curtainupbuffalo.com/ ಕರ್ಟೈನ್ ಅಪ್! ] - ಬಫಲೋದ ರಂಗಭೂಮಿ ಋತುವಿನ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. *ಥರ್ರ್ಸ್‌ಡೇ ಅಟ್ ದಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್ - ಒಂದು ವಾರದ ಹೊರಾಂಗಣ ಬೇಸಿಗೆ ಕಛೇರಿ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಫಾಲ್‌ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗುರುವಾರ ಸಂಜೆ ಕಛೇರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ==== ಚಳಿಗಾಲದ ಉತ್ಸವಗಳು ==== *ಬಫಲೋ ಪೌಡರ್ ಕೆಗ್ ಉತ್ಸವ *ಬ್ಯಾಬಟ್ ಬ್ಲ್ಯೂ ಪಾಂಡ್ ಹಾಕಿ *ಸೇಂಟ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಡೇ ಪರೇಡ್ *[http://dyngusdaybuffalo.com/ ಡಿಂಗುಸ್ ಡೇ ಬಫಲೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101013185229/http://www.dyngusdaybuffalo.com/ |date=2010-10-13 }} === ಇನ್ನಿತರ ಆಸಕ್ತಿಯುತ ತಾಣಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:U.S.S. Little Rock 6.1.jpg|thumb|right|ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ನೇವಲ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಉದ್ಯಾನ]] * ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಎಂ. ಕಾಟರ್ ಫೈರ್‌ಬೋಟ್ –ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಫೈರ್‌ಬೋಟ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. * ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ * ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ <ref>[http://www.bechs.org/ ದಿ ಬಫಲೋ &amp; ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಹಿಸಟಾರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಬಫಲೋ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ]</ref> * ಬಫಲೋ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಪ್ ಸೈನ್ಸ್ <ref>[http://www.sciencebuff.org/ ಬಫಲೋ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್ - ಹೋಂ ]</ref> * ಬಫಲೋ ಜೂ – 1875ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮೂರನೇ ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯ * ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಲಾನ್ ಸಿಮೆಂಟರಿ * ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ದ ಕೇಂದ್ರ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ "ಮಾರ್ಕ್‌ ಟ್ವೈನ್ ರೂಮ್" ಇದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.buffalolib.org/libraries/collections/index.asp?sec=twain |title=ಬಫಲೋ & ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಸಾರ್ವಜಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ : ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳು |access-date=2010-11-15 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928061523/http://www.buffalolib.org/libraries/collections/index.asp?sec=twain |url-status=dead }}</ref> ಅಲ್ಲಿ ''ಹಕಲ್‌ಬರಿ ಫಿನ್‌ '' ಕೃತಿಯ ಮೂಲ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಇದೆ. * ಬಫಲೋ ಮತ್ತು ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ನೇವಲ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ ನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ ಲಿಟಲ್ ರಾಕ್ (CG-4) ಇದೆ. * ಆಂಕರ್ ಬಾರ್ - ಇದು [[ಬಫಲೋ ವಿಂಗ್‌]] ಅಥವಾ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಚಿಕನ್ ವಿಂಗ್‌ನ ಹುಟ್ಟುಸ್ಥಳ. * ಲಫಯೆಟ್ಟೆ ಸ್ಕ್ವೇರ್ * ಪೆನ್‌ ಡಿಕ್ಸಿ ಪ್ರಾಗ್ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == === ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ === ಬಫಲೋ ನಗರಕ್ಕೆ ಚೀಕ್‌ಟೊವಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ನಿಂದ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪುನಾನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 5 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಸಾರಿಗೆ ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆಯ ಯು.ಎಸ್. ಬ್ಯೂರೋ ಪ್ರಕಾರ ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಐದು ಅಗ್ಗದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸರಾಸರಿ ರೌಂಡ್ ಟ್ರಿಪ್‌ ವಿಮಾನಯಾನದ ವೆಚ್ಚ $295.58 ಆಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|title=Area flies high on low fares|author=Sharon Linstedt|work=[http://www.buffalonews.com/103/story/63037.html Buffalo News]|date=2007-04-24}}</ref> ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಫಲೋದಿಂದ ವಿಮಾನಯಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕೆನಡಿಯನ್ನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಏರ್‌ಲೈನ್ ಸರ್‌ಚಾರ್ಜ್‌ಗಳು ಅಗ್ಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲದ ಡಿಸ್‌ಕೌಂಟ್ ಕ್ಯಾರಿಯರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಸಾದ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 2006ರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್‌‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] ಮತ್ತು ಟೊರಾಂಟೋ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕೆನಡಾ ಗಳಿಗೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಗೋ ಹಬ್ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆ ಯುಎಸ್ ಸೆನೆಟರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಶುಮರ್ ಅವರಿಂದ ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite news|title=Niagara airport pushed as trade hub; Schumer joins effort to bring global cargo|author=Bill Michelmore|work=Buffalo News|page=B1|date=2006-06-26}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Main Court Building, Buffalo.JPG|right|thumb|ಡೌನ್‌ಟೌನಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು]] === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ === ನಯಾಗರಾ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಯು (NFTA) ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್‌‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ, ಮತ್ತು ಬಫಲೋ ಪ್ರದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯಸವ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. NFTAನಗರ ಮತ್ತು ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ಬಸ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲ್ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಬಸ್‌ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲ್ ಒಂದು {{convert|6.4|mi|km|abbr=off|lk=off}} ಉದ್ದನೆಯ, ಒಂದೇ ಲೈನ್‌ ಇರುವ ಹಗುರು ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಿ ಕಾಲುವೆ ಬಂದರು ಮೂಲಕ, ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಬಫಲೋದಿಂದ ನಗರದ ಉತ್ತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹೈಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಬಫಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ) ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ರೈಲಿನ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ವಲಯವು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಓಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ದರ ಉಚಿತವಿದೆ. ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಸ್ಟೇಶನ್‌ನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ರೈಲುಹಳಿಯು ಸುರಂಗದಲ್ಲಿದೆ. ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹೈಟ್ಸ್ಮ ಉತ್ತರದ ಟರ್ಮಿನಸ್ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಇದು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ರೈಲಿನ ಈ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಶುಲ್ಕ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹೊಸ NFTA ಯೋಜನೆಯು ಕಾರ್ಯಗತವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು "ಕಾರ್ಸ್ ಆನ್‌ ಮೈನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲಿನ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಿದೆ. ಅದು ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲ್ ಕಾರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೇನ್‌ ಸ್ಟೇಶನ್‌ ಅನ್ನು ಸಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದ ಟ್ರಾಲಿಗಳ ಹಾಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಸ್ಪದ ನೀಡಲಿದೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೊಸ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿ-ಸ್ನೇಹಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತವು ಮೇನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಟಪ್ಪರ್‌ನಲ್ಲಿ ದ್ವಿಮುಖ ಮಾರ್ಗದ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ ಅನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳವುದು. ಇದು 2009ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಂಡಾಗ, ಮೈನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಭಾಗವನ್ನು ವಾಹನಗಳ ಓಡಾಟಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಈ 30 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು.{{Citation needed|date=May 2010}} === ಅಂತರ್ನಗರ ರೈಲು === ಎರಡು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು, ಬಫಲೋ-ಡೆಪ್ಯೂ ಮತ್ತು ಬಫಲೋ-ಎಕ್ಸ್‌‌ಚೇಂಜ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವು ಆಮ್‌ಟ್ರಾಕ್‌ನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬಫಲೋಗೆ ಸರಕುಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕಂಪನಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ : CSX ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾರ್‌ಫ್ಲಾಕ್ಸ್ ಸೌದರ್ನ್‌ (NS), ಹಾಗೂ ಕೆನಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ (CN) ಮತ್ತು ಕೆನಡಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ (CP) ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಗಡಿಯಾಚೆ ಈಚೆ ಇವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ ರೈಲು ಯಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ (CSX), ಬೈಸನ್(NS), ಎಸ್‌ಕೆ (NS / CP) ಮತ್ತು ಬಫಲೋ ಕ್ರೀಕ್ (NS / CSX). ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸರಕುಗಳು ಕೂಡ ಬಫಲೋ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಟಿ ಸಾಗಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದ್ರವ ಪ್ರೋಪೇನ್ ಮತ್ತು ಅನ್‌ಹೈಡ್ರಸ್ ಅಮೋನಿಯಾ. === ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು === ಬಫಲೋ ನಗರವು ಎರಿ ಸರೋವರದ ಪೂರ್ವದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದು [[ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳು|ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ (ಬೃಹತ್ ಸರೋವರಗಳು)]] ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ತಾಜಾನೀರಿನ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಫಿಶ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರೋವರವು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಓಡುದೋಣಿಗಳು, ಸೈಲ್‌ಬೋಟ್‌ಗಳು, ಪವರ್ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಟರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಹಾರದಾಣವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಒಂಟಾರಿಯೋ (ಕೆನಡಾ) ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮರಳಿನ ಬೀಚ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಪದೂರದ ಜಲಮಾರ್ಗವೂ ಆಗಿದೆ. ನಗರವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬ್ರೆಕ್‌ವಾಲ್‌ (ತಡೆಗೋಡೆ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎರಿ ಸರೋವರ ಬಂದರಿನ ಒಳ ಮತ್ತು ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳು|ಗ್ರೇಟ್‌ ಲೇಕ್ಸ್‌‌]]ನ ಸರಕುಸಾಗಣೆದಾರರಿಗೆ ಬೇಕಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯಕ ನೇವಿಗೇಶನ್‌ ಆಳವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಎರಿ ಸರೋವರದ ಉಪನದಿಯೊಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಬಫಲೋ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಬಫಲೋ ನದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಫಲೋ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ಬಫಲೋವನ್ನು ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿರುವ ಎರಿ ಕಾಲುವೆ ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲುವೆಯು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ರಾಕ್ ಕೆನಾಲ್ ಎರಿ ಸರೋವರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಾಲುವೆಯನ್ನು 1825ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಗರ್ವನರ್ ಡೆವಿಟ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಎರಿ ಸರೋವರದ ನೀರನ್ನು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ಕಾಲುವೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಟರ್ಮಿನಸ್‌ನಲ್ಲಿ (ಈಗ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಸ್ಲಿಪ್) ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆನಾಲ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ''ಸೆನೆಕಾ ಚೀಫ್ '' ಮೂಲಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಫಲೋಗೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮರಳಿದ್ದರು. ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಬಫಲೋದ ಭಾವೀ ಮೇಯರ್ ಸಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ವಿಲ್ಕೆಸನ್ ಸುರಿದಿದ್ದರು. ಇದು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಕುಸಾಗಣೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು.ಈಗ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನೋರಂಜನಾ ವಿಹಾರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಹಗುರು ಸರಕುಸಾಗಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ಬಫಲೋದಲ್ಲಿ ನಯಾಗರಾ ನದಿಯ ಮೇಲುಭಾಗವನ್ನು ತಲುಪಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಯಾಗರಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿ ಸ್ಕಜಕ್ವಡ ಕ್ರೀಕ್ , ಬಫಲೋ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದು, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಲಾ ಓಲ್ಮ್‌ಸ್ಟಡ್ -ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಡೆಲ್‌ವೇರ್ ಸರೋವರ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಾನದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟ್‌ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆ === [[ಚಿತ್ರ:Buffalo area road network map.png|thumb|right|ಗ್ರೇಟರ್ ಬಫಲೋ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು]] *[[ಚಿತ್ರ:I-90.svg|20px]] [[ಚಿತ್ರ:NYS Thruway Sign.svg|20px]] ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ 90 (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ಥ್ರುವೇ ) *[[ಚಿತ್ರ:I-190.svg|20px]] [[ಚಿತ್ರ:NYS Thruway Sign.svg|20px]] ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌90, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ಥ್ರುವೇಯ ನಯಾಗರಾ ವಿಭಾಗ, I-90ರಿಂದ ಲೆವಿಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಯಾಗರಾ ನದಿಯ ಬಳಿ ನೈರುತ್ಯ ಚೀಕ್ಟೊವಗಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಟೋಲ್‌ ವಿಧಿಸುವ ಭಾಗ ಎಂದರೆ ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್‌‌ (ಉತ್ತರ), ಮತ್ತು ಬಫಲೋ (ದಕ್ಷಿಣ)ಗೆ ಗ್ರಾಂಡ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸೇತುವೆಗಳು. *[[ಚಿತ್ರ:I-290 (NY).svg|20px]] ಇಂಟರ್‌‌ಸ್ಟೇಟ್ 290 (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, ಯೂಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಹೆದ್ದಾರಿ, ಇದು ಬಫಲೋವನ್ನು ಆಮ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಟೊನವಂಡದ ಉತ್ತರದ ಉಪನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬಫಲೋ ನಗರವನ್ನು ಬೈಪಾಸ್‌ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಯಾಗರಾಫಾಲ್ಸ್‌‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. *[[ಚಿತ್ರ:I-990.svg|20px]] Iಇಂಟರ್‌‌ಸ್ಟೇಟ್ 990, ಇದು ಆಮ್‌ಹೆರ್ಸ್ಟ್ NY ನಗರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರುವ ಇಂಟರ್‌‌ಸ್ಟೇಟ್ ಕಿರು ಹೆದ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. *[[ಚಿತ್ರ:US 62.svg|20px]] ಯು.ಎಸ್. ಮಾರ್ಗ 62, ಬೈಲೆ ಏವ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಪಾರ್ಕ್‌ ಏವ್. *[[ಚಿತ್ರ:NY-5.svg|20px]] NY ಮಾರ್ಗ 5, ಮೈನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ *[[ಚಿತ್ರ:NY-130.svg|20px]] NY ಮಾರ್ಗ 130, ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ *[[ಚಿತ್ರ:NY-384.svg|20px]] NY ಮಾರ್ಗ 384, ಡೆಲವೇರ್ ಏವ್. *[[ಚಿತ್ರ:NY-266.svg|20px]] NY ಮಾರ್ಗ 266, ನಯಾಗರಾ ಸ್ಟೇಟ್ *[[ಚಿತ್ರ:NY-265.svg|20px]] NY ಮಾರ್ಗ 265, ಮಿಲಿಟರಿ ರೋಡ್ ಮತ್ತು ಟೊನವಾಂಡ ಸ್ಟೇಟ್ *[[ಚಿತ್ರ:NY-198.svg|20px]] NY ಮಾರ್ಗ 198, ಸ್ಕಜಕ್ವಡ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ *[[ಚಿತ್ರ:NY-33.svg|20px]] NY ಮಾರ್ಗ 33, ಕೆನ್ಸಿಂಗ್‌ಟನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ. == ಸಂಯುಕ್ತ ಕಚೇರಿಗಳು == === ಯುಎಸ್ ಆರ್ಮಿ ಕಾಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ === ಬಫಲೋ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ : ಯುಎಸ್ ಆರ್ಮಿ ಕಾಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಕಚೇರಿಯು ಎರಿ ಕಾಲುವೆ ಯ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ರಾಕ್ ಲಾಕ್ ಕೆನಾಲ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಲಾಕ್ ಕೆನಾಲ್‌ಅನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಟೊಲೆಡೋ ಓಹಿಯೋ ದಿಂದ ಮಸ್ಸೆನಾ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಯೋಜನೆಗಳ ಯೋಜಿಸುವಿಕೆ, ವಿನ್ಯಾಸ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಮೌಂಟ್ ಮೊರಿಸ್‌, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರವಾಹ -ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ, ಕೆಳಭಾಗದ [[ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳು|ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್]] (ಎರಿ ಮತ್ತು ಒಂಟಾರಿಯೋ)ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ವೆಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳು, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬಫಲೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ಸೇವೆ (ನ್ಯಾಶನಲ್ ವೆದರ್ ಸರ್ವಿಸ್(NOAA)ನ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಯೂ ಇಲ್ಲಿದೆ ಅದು ಪಶ್ಚಿಮದ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ನ ಬಹುಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. === ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ (ಸಂಯುಕ್ತ ತನಿಖಾ ಕೇಂದ್ರ)(ಎಫ್‌ಬಿಐ - ಎಫ್‌ಬಿಐ) === ಬಫಲೋ ನಗರದಲ್ಲಿ 56 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಫ್‌ಬಿಐ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಚೇರಿಗಳಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ಸೌದರ್ನ್‌ ಟೈರ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಚೇರಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಚೇರಿಯು ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗ್ಯಾಂಗ್ ಹಿಂಸೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಆರೈಕೆಯ ಹಗರಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://buffalo.fbi.gov/ |title=ಎಫ್‌ಬಿಐ ಬಫಲೋ ವಿಭಾಗ |access-date=2010-11-15 |archive-date=2011-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110310043306/http://buffalo.fbi.gov/ |url-status=dead }}</ref> === ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು === ಬಫಲೋ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಟಾರ್ನಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಶ್ಚಿಮದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Football in ub.jpg|right|thumb|ಯುಬಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಫುಟ್ಬಾಲ್ [184]]] === ಸದ್ಯದ ತಂಡಗಳು === {{multiple image | align = right | direction = vertical | header = | header_align = left/right/center | header_background = | footer = | footer_align = left/right/center | footer_background = | width = | image1 = Dunn Tire Park.jpg | width1 = 200 | caption1 = Inside [[Coca-Cola Field]], home to the [[Buffalo Bisons]] | image2 = 20080305 Dunn Tire Park and HSBC Arena.JPG | width2 = 200 | caption2 = Outside [[Coca-Cola Field]] with [[HSBC Arena (Buffalo)|HSBC Arena]] in the background }} {| class="wikitable" |- | ಕ್ರೀಡೆ | ಲೀಗ್‌‌ | ಕ್ಲಬ್‌ | ಸ್ಥಾಪನೆ | ಸ್ಥಳ | ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ | ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ವರ್ಷ |- | | [[ಅಮೇರಿಕದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್|ಫುಟ್ಬಾಲ್‌]] | | [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್]] | | ಬಫಲೋ ಬಿಲ್ಸ್ | | 1960 | | ರಾಲ್ಫ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ | | 2* | | 1964,1965* |- | | ಹಾಕಿ | | ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಲ್ | | ಬಫಲೋ ಸೇಬ್ರೆಸ್ | | 1970 | | ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಅರೀನಾ | | 0 | | |- | | ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ | | ಐಎಲ್ | | ಬಫಲೋ ಬೈಸನ್ಸ್ | | 1979 | | ಕೋಕೋ-ಕೋಲಾ ಫೀಲ್ಡ್ | | 3 | | 1997, 1998, 2004 |- | | ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ | | ಎನ್‌ಎಲ್‌ಎಲ್ | | ಬಫಲೋ ಬ್ಯಾಂಡಿಟ್ಸ್ | | 1992 | | ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಅರೀನಾ | | 4 | | 1992, 1993, 1996, 2008 |- | | ಸಾಕರ್ | | ಎನ್‌ಪಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ | | ಎಫ್‌ಸಿ ಬಫಲೋ | | 2009 | | ಆಲ್‌-ಹೈ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ | | 0 | | ಎನ್‌/ಎ |- | | ಸಾಕರ್ | | ಯುಎಸ್‌ಎಲ್ ಡಬ್ಲ್ಯು ಲೀಗ್ | | ಬಫಲೋ ಫ್ಲಾಶ್ <ref name="Wleague">{{Cite web |url=http://wleague.uslsoccer.com/home/266596.html |title=ಸಂಯುಕ್ತ ಸಾಕರ್ ಲೀಗ್‌‌ಗಳು (USL) |access-date=2010-11-15 |archive-date=2011-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717175821/http://wleague.uslsoccer.com/home/266596.html |url-status=dead }}</ref> | | 2009 | | ಡೆಮ್ಸ್ಕೆ ಸ್ಪೋಟ್ಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ | | 1 | | 2010 |} * ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು ಅಮೆರಿಕನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು, ಇವು ಎನ್‌ಎಫ್ಎಲ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು ಅಲ್ಲ. === ಭವಿಷ್ಯದ ತಂಡಗಳು === ಬಫಲೋ ಫ್ಲಾಶ್‌ನ ಮಾಲೀಕತ್ವಕ್ಕೆ ವುಮನ್ಸ್ ಪ್ರೊಫೆಶನಲ್ ಸಾಕರ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ನೀಡಿದ್ದು, ಅದು 2011 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ತಂಡವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸಿಲ್ಲ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಶ್ಚಿಮದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲಾಶ್‌ನ ಸದ್ಯದ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಡೆಮ್ಸ್ಕೆ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ತಾಯ್ನೆಲದಲ್ಲಿ ಆಡುವ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಲೆವಿಸ್‌ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಯಾಗರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನ ನಯಾಗರಾ ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ರೊಚೆಸ್ಟರ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮರೀನಾ ಆಟೋ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಮಧ್ಯೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಿದೆ. === ಹಿಂದಿನ ತಂಡಗಳು === * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೀಗ್‌ನಬಫಲೋ ಬೈಸನ್ಸ್ - 1879ದಿಂದ 1885ವರೆಗೆ. * ಬಫಲೋ ಬೈಸನ್ಸ್ ಭುತಪೂರ್ವ ಆಟಗಾರರ ಲೀಗ್ - 1890ರಲ್ಲಿ. * ಬಫಲೋ ಬಫೆಡ್ಸ್ / ಬ್ಲ್ಯೂಸ್ ಭೂತಪೂರ್ವ ಸಂಯುಕ್ತ ಲೀಗ್ ನ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡ - 1914ರಿಂದ 1915ವರೆಗೆ. * ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾಸ್, ಪ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಸ್, ಆಲ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್, ಬೈಸನ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೇಂಜರ್ಸ್‌ಗಳ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] 1918ರಿಂದ 1929ವರೆಗೆ. * ಬಫಲೋ ಬೈಸನ್ಸ್ ಭೂತಪೂರ್ವ ಆಲ್‌-ಅಮೆರಿಕಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್ - 1946ರಲ್ಲಿ. * ಬಫಲೋ ಬಿಲ್ಸ್‌ನ ಭೂತಪೂರ್ವ ಆಲ್‌-ಅಮೆರಿಕಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್ 1947ರಿಂದ 1949ವರೆಗೆ. * ಬಫಲೋ ಬೈಸನ್ಸ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್ 1940ರಿಂದ 1970ವರೆಗೆ. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್‌ ನ ಬಫಲೋ ಬೈಸನ್ಸ್‌, 1946ರಲ್ಲಿ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಹಾಕ್ಸ್‌]] ಆಗಿದ್ದರು. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ನ ಬಫಲೋ ಬ್ರೇವ್ಸ್ 1970ರಿಂದ 1978ವರೆಗೆ. (ಇವರು ಸಾನ್‌ಡಿಯಾಗೋ ಕ್ಲಿಪರ್ಸ್, ನಂತರ ಲಾಸ್‌ ಎಂಜಲೀಸ್ ಕ್ಲಿಪರ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದರು). * ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್‌ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್‌‌ನ ಬಫಲೋ ನಾರ್ಸ್‌ಮನ್ 1975ರಿಂದ 1976ರ ವರೆಗೆ. * ಬಫಲೋ ಬ್ಲೇಜರ್ಸ್ ಹೊರಾಂಗಣ ಸಾಕರ್ ತಂಡ. * ಬಫಲೋ ರಾಯಲ್ಸ್ ವಿಶ್ವ ತಂಡ ಟಿನಿಸ್ ಲೀಗ್‌‌ - 1974. * ಅಮೆರಿಕನ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌‌‌ಬಾಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಬಫಲೋ ಶಾರ್ಕ್ಸ್ - 2005ರಿಂದ 2008ವರೆಗೆ. * ಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರಮುಖ ಒಳಾಂಗಣ ಸಾಕರ್ ಲೀಗ್‌‌ನ ಬಫಲೋ ಸ್ಟಾಲಿನ್ಸ್ - 1979ರಿಂದ 1984ವರೆಗೆ. * ಭೂತಪೂರ್ವ ರೋಲರ್ ಹಾಕಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌‌ನ ಬಫಲೋ ಸ್ಟಾಂಪೇಡ್ - 1994ರಿಂದ 1995ವರೆಗೆ. * ಭೂತಪೂರ್ವ ರೋಲರ್ ಹಾಕಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌‌ ನಬಫಲೋ ವಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಲೀಗ್‌‌ ರೋಲರ್ ಹಾಕಿ - 1997ರಿಂದ 1999ವರೆಗೆ. * ಭೂತಪೂರ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರೊಫೆಶನಲ್ ಸಾಕರ್‌ ಲೀಗ್‌‌ IIನ ಬಫಲೋ ಬಿಜಾರ್ಡ್‌ - 1992ರಿಂದ 2001ವರೆಗೆ. * ಅರೀನಾ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್‌‌ - ಬಫಲೋ ಡೆಸ್ಟ್ರಾಯರ್ಸ್ 1999ರಿಂದ 2003ವರೆಗೆ. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌‌ನ ಕ್ವೀನ್ ನಗರ ಎಫ್‌ಸಿ - 2007ರಿಂದ 2008ವರೆಗೆ. == ಮಾಧ್ಯಮಗಳು == {{Main|Media in Buffalo, New York}} == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು == === ಅವಳಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು — ಸಹ ನಗರಗಳು === ಬಫಲೋ ಅನೇಕ ಸಹ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನಗರಗಳು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಸಿಸ್ಟರ್ ಸಿಟೀಸ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್) (SCI)ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.:<ref>[http://www.sister-cities.org/icrc/directory/USA/NY ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಸಹ ನಗರಗಳು]. ಸಹ ನಗರಗಳು, ಇಂಕ್.''''</ref><ref>[http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities ಸಹ ನಗರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425115457/http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities |date=2009-04-25 }} ಬಫಲೋ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಿಂದ</ref> * {{Flagicon|France}} ಲಿಲ್ಲಿ, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]] (1989)<ref>{{cite web | title =Lille, France - City of Buffalo | publisher =City of Buffalo, New York | url =http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities/Lille_France | accessdate =2008-12-24 | archive-date =2011-09-28 | archive-url =https://web.archive.org/web/20110928075308/http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities/Lille_France | url-status =dead }}</ref> * {{Flagicon|Germany}} ಡಾರ್ಟ್‌ಮುಂಡ್, [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್ y]] (1972)<ref>{{cite web | title =Dortmund, Germany - City of Buffalo | publisher =City of Buffalo, New York | url =http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities/Dortmund_Germany | accessdate =2008-12-24 | archive-date =2011-09-28 | archive-url =https://web.archive.org/web/20110928075214/http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities/Dortmund_Germany | url-status =dead }}</ref> * {{Flagicon|Italy}} ಪೆಸ್ಕಾಸ್ಸೆರೊಲಿ, [[ಇಟಲಿ]] * {{Flagicon|Italy}} ಸೈನಾ, ಇಟಲಿ(1961)<ref>{{cite web | title =Siena, Italy - City of Buffalo | publisher =City of Buffalo, New York | url =http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities/Siena_Italy | accessdate =2008-12-24 | archive-date =2011-09-28 | archive-url =https://web.archive.org/web/20110928075329/http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities/Siena_Italy | url-status =dead }}</ref> * {{Flagicon|Italy}} ಟೊರ್ರೆಮಾಗ್ಗಿರೆ, ಇಟಲಿ * {{Flagicon|Jamaica}} ಸೇಂಟ್ ಆನ್‌, ಜಮೈಕಾ (2007)<ref>{{cite news | title =Buffalo gains sister city: St. Ann, Jamaica | work =Buffalo News | url =http://www.buffalonews.com/cityregion/buffaloerie/story/166115.html?imw=Y | date =September 19, 2007 | accessdate =2008-12-24 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20070925055948/http://www.buffalonews.com/cityregion/buffaloerie/story/166115.html?imw=Y | archivedate =2007-09-25 | url-status =dead }}</ref> * {{Flagicon|Japan}} ಕಾನಜವ , [[ಜಪಾನ್]] (1962) * {{Flagicon|Poland}} ಜೆಸ್ಜೊವ್ , [[ಪೋಲೆಂಡ್]] (1974)<ref name="Rzeszów">{{cite web |url=http://www.rzeszow.pl/wspolpraca-miedzynarodowa/informacja-o-wspolpracy-rzeszowa-z-miastami-partnerskimi/668,informacja-o-wsp-lpracy-rzeszowa-z-miastami-partnerskimi.html |title=Serwis informacyjny UM Rzeszów - Informacja o współpracy Rzeszowa z miastami partnerskimi |publisher=www.rzeszow.pl |accessdate=2010-02-02 |archive-date=2012-12-05 |archive-url=https://archive.is/20121205091053/http://www.rzeszow.pl/wspolpraca-miedzynarodowa/informacja-o-wspolpracy-rzeszowa-z-miastami-partnerskimi/668,informacja-o-wsp-lpracy-rzeszowa-z-miastami-partnerskimi.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Rzeszów-Buffalo">{{cite web | title =History | publisher =Buffalo-Rzeszow Sister Cities, Inc. | url =http://www.brsc.us/history/index.htm | accessdate =2008-12-24 | archive-date =2009-02-01 | archive-url =https://web.archive.org/web/20090201014014/http://brsc.us/history/index.htm | url-status =dead }}</ref> * {{Flagicon|Russia}} ತ್ವೆರ್, [[ರಷ್ಯಾ]] (1989)<ref>{{cite web | title =Tver, Russia - City of Buffalo | publisher =City of Buffalo, New York | url =http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities/Tver_Russia | accessdate =2008-12-24 | archive-date =2011-09-28 | archive-url =https://web.archive.org/web/20110928075452/http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/OurCity/Buffalo_Sister_Cities/Tver_Russia | url-status =dead }}</ref> === ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು === ಬಫಲೋ ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ <ref>{{cite web | title =Buffalo Sister-Cities | publisher =City of Buffalo, New York | url =http://www.ci.buffalo.ny.us/files/1_2_1/city_departments/SPlanning/pdfs/SisterCitiesBrochure.pdf | accessdate =2009-12-29 | archive-date =2015-02-01 | archive-url =https://web.archive.org/web/20150201081823/http://www.ci.buffalo.ny.us/files/1_2_1/city_departments/SPlanning/pdfs/SisterCitiesBrochure.pdf | url-status =dead }}</ref>: * {{Flagicon|Ghana}} ಕೇಪ್‌ ಕೋಸ್ಟ್, [[ಘಾನಾ]] * {{Flagicon|UK}} ಡೆರ್ರಿ , ನಾರ್ದನ್‌ ಐರ್ಲೆಂಡ್ , ಯುಕೆ * {{Flagicon|Ukraine}} ಡ್ರೊಹೊಬಿಚ್ , [[ಯುಕ್ರೇನ್|ಉಕ್ರ್ಯೇನ್]] (2001)<ref>{{cite web| title =Buffalo and Drohobych join ranks of sister cities| work =The Ukrainian Weekly| date =2001-04-01| url =http://www.ukrweekly.com/Archive/2001/130120.shtml| accessdate =2008-12-24| archive-date =2007-09-30| archive-url =https://web.archive.org/web/20070930033451/http://www.ukrweekly.com/Archive/2001/130120.shtml| url-status =dead}}</ref> * {{Flagicon|Ukraine}} ಹೊರ್ಲಿವ್ಕ , ಉಕ್ರ್ಯೇನ್ (2007)<ref>{{cite web | title =Buffalo, N.Y. and Horlivka, Ukraine Foster Sister City Relationship | publisher =City of Buffalo, New York | url =http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/Mayor/Archive_Press_Releases/Leadership/2007Archives/May_2007/BUFFALONYANDHORLIVKAUKRAINEFOSTERSISTER | date =2007-05-25 | accessdate =2008-12-24 | archive-date =2009-09-25 | archive-url =https://web.archive.org/web/20090925071237/http://www.ci.buffalo.ny.us/Home/Mayor/Archive_Press_Releases/Leadership/2007Archives/May_2007/BUFFALONYANDHORLIVKAUKRAINEFOSTERSISTER | url-status =dead }}</ref> * {{Flagicon|Sudan}} ಜುಬ , [[ಸುಡಾನ್|ಸೂಡಾನ್]] * {{Flagicon|Israel}} ಕಿರಯಟ್ ಗತ್ , [[ಇಸ್ರೇಲ್]] * {{Flagicon|Brazil}} ಮರಿಲಿಯ , [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] == ಬಫಲೋದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್‌ಗಳು == *[[ಕೆನಡಾ]] – ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್‌‌‌-ಜನರಲ್ ಗೌರವ (ಹಾನರರಿ) ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್‌‌‌ಗಳು: *[[ಆಸ್ಟ್ರಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]] *[[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಜೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]] *[[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌]] *[[ಜರ್ಮನಿ]] *[[ಇಟಲಿ]] (ವೈಸ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್‌‌‌) *[[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]] *[[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲೆಂಡ್‌]] == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{Portal|New York}} * ಬಫಲೋ ಏರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ * ಬಫಲೋ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ * ಬಫಲೋ ಫೈರ್ ಇಲಾಖೆ * ಪೂರ್ವ ಭಾಗ, ಬಫಲೋ * ಬಫಲೋದ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು * ಪೋಲಿಶ್ ಕೆಥಡ್ರಲ್ * ದಕ್ಷಿಣ ಬಫಲೋ * ಬಫಲೋ ಬಫಲೋ ಬಫಲೋ ಬಫಲೋ ಬಫಲೋ ಬಫಲೋ ಬಫಲೋ ಬಫಲೋ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == *[http://www.buffaloresearch.com/bestbooks.html ದಿ ಟೆನ್ ಇನ್‌ಡಿಸ್ಪೆನ್ಸಬಲ್ ಬುಕ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಬಫಲೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101018061028/http://buffaloresearch.com/bestbooks.html |date=2010-10-18 }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Sister project links}} * [http://www.city-buffalo.com/ ಬಫಲೋ ನಗರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101026154424/http://city-buffalo.com/ |date=2010-10-26 }} * [http://www.pbase.com/kjosker/once_upon_a_time ಫೋಟೋ ಪ್ರಬಂಧ - - "ಒನ್ಸ್‌ ಅಪಾನ್ ಅ ಟೈಮ್ ಇನ ಬಫಲೋ," - ಕಾರ್ಲ್‌ ಜೋಸ್ಕರ್ ಅವರು ಬರೆದಿರುವುದು ( 8/07/10ರಂದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು)] * [http://www.buffalolib.org/ ಬಫಲೋ & ಎರಿ ಕೌಂಟಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101020095251/http://www.buffalolib.org/ |date=2010-10-20 }} * [http://www.culturalniagara.com/ ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಆಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಕಲ್ಚರ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904164525/http://www.culturalniagara.com/ |date=2010-09-04 }} * [http://www.sheas.org/ ಶಿಯಾಸ್ ಪರ್‌ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101010000830/http://www.sheas.org/ |date=2010-10-10 }} * {{dmoz|Regional/North_America/United_States/New_York/Localities/B/Buffalo|Buffalo}} * [http://www.visitbuffaloniagara.com/ ಬಫಲೋ ನಯಾಗರಾ ಕನ್‌ವೆನ್ಷನ್ & ವಿಸಿಟರ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೋದಿಂದ ವಿಸಿಟರ್‌ಗಳ ಮಾಹಿತಿ ] * {{wikivoyage|Buffalo (New York)|Buffalo}} * [http://www.helpstoptheviolence.com/ ಸ್ಟಾಪ್ ದಿ ವಯೋಲೆನ್ಸ್ ಇನ್ ಬಫಲೋ Ny] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110208043157/http://www.helpstoptheviolence.com/ |date=2011-02-08 }} {{Geographic Location (8-way) | Centre = Buffalo | North = [[Kenmore, New York|Kenmore]], [[Tonawanda (town), New York|Tonawanda]] | Northeast = [[Amherst, New York|Amherst]] | East = [[Sloan, New York|Sloan]], [[Cheektowaga, New York|Cheektowaga]] | Southeast = [[West Seneca, New York|West Seneca]] | South = [[Lackawanna, New York|Lackawanna]] | Southwest = [[Lake Erie]] | West = [[Fort Erie, Ontario|Fort Erie]], [[Niagara River]] | Northwest = [[Grand Island, New York|Grand Island]] }} {{Buffalo(NY)}} {{Erie County, New York}} {{New York}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಫಲೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಸಿಟೀಸ್ ಇನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಎರಿ ಕಾಲುವೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭೂಗತ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಪ್ರದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೇಟ್‌ ಲೇಕ್ಸ್‌ ಸುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ರೇವುಪಟ್ಟಣದ ಜನವಸತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕೌಂಟಿ ಸ್ಥಾನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೮೦೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಎರಿ ಕೌಂಟಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] nurf81d7b9yrxcgjn9twqhw8bj8ph00 0 26872 1435075 1383376 2026-10-30T17:36:24Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435075 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜ್ | image = Julian Assange (Norway, March 2010).jpg | image_size = 230px<!--needs 230 otherwise photo is narrowed and distorted --> | caption =೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಂಜ್ | birth_date = {{Birth date and age|1971|7|3|df=yes}}<ref>{{cite web | url = http://www.magnetictimes.com.au/article-3554.html | date = 7 August 2010 | title = Julian Assange's mother recalls Magnetic | publisher = Magnetic Times | location = Australia | access-date = 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-date = 30 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101130071416/http://www.magnetictimes.com.au/article-3554.html | url-status = dead }}</ref><ref name="khatchadourian" /><ref>{{Cite document | url = http://www.interpol.int/public/data/wanted/notices/data/2010/86/2010_52486.asp | archiveurl = https://www.webcitation.org/5unSsyDzh?url=http://www.interpol.int/public/data/wanted/notices/data/2010/86/2010_52486.asp | archivedate = 7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | title = ASSANGE, Julian Paul | date = 30 November 2010 | publisher = Interpol | postscript =. | access-date = 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | url-status = live }}</ref> | birth_place = [[Townsville, Queensland]], Australia | alma_mater = [[ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] | occupation = [[ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್]]ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ | awards = [[Index on Censorship#Freedom of Expression Awards|Economist Freedom of Expression Award]] (2008)<br />[[Amnesty International UK Media Awards|Amnesty International UK Media Award]] (2009)<br />[[Sam Adams Award]] (2010) | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ | other_names = | known_for = [[ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್]] | residence = | religion = | spouse = | domestic_partner = | parents = | children = Son | criminal charge = | criminal penalty = | criminal status = }} '''ಜೂಲಿಯನ್ ಪಾಲ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ''' ({{IPAc-en|icon|ə|ˈ|s|ɑː|n|ʒ}} {{respell|ə-<small>SAHNZH</small>}}; ಜನನ 1971 ರ ಜುಲೈ 3) ಯು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪತ್ರಕರ್ತ,<ref name="tcij" /><ref name="amnestyint">{{cite web | url = http://amnesty.org.uk/news_details.asp?NewsID=18227 | title = Amnesty announces Media Awards 2009 winners | publisher = [[Amnesty International]] | date = 2 June 2009 | accessdate = 3 December 2010 | archiveurl = https://archive.is/20120530055214/http://amnesty.org.uk/news_details.asp?NewsID=18227 | archivedate = 30 ಮೇ 2012 | url-status = live }}</ref><ref name="massie">{{cite web | author = Alex Massie | url = http://www.spectator.co.uk/alexmassie/6437594/yes-julian-assange-is-a-journalist.thtml | title = Yes, Julian Assange Is A Journalist | publisher = The Spectator | date = 2 November 2010 | accessdate = 3 December 2010 | archive-date = 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101209084558/http://www.spectator.co.uk/alexmassie/6437594/yes-julian-assange-is-a-journalist.thtml | url-status = dead }}</ref> ಪ್ರಕಾಶಕ,<ref name="Forbes" /><ref name="harrell" /> ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸುದ್ದಿ ಸೋರಿಕೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="timesonline" /> ಇವರು ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸೆನ್ಸಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಅವರು 2006 ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುರಹಿತ ಸಾವುಗಳು, ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಷಪೂರಿತ ತ್ಯಾಜ್ಯಪದಾರ್ಥಗಳ ರಾಶಿ ಹಾಕುವಿಕೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧರ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚರ್ಚ್ ಕೈಪಿಡಿಗಳು, ಗ್ವಾಂಟನಾಮೋ ಬೇ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ಮತ್ತು ಕೌಪ್‌ಥಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಸ್ ಬೇರ್ನಂತಹ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="autogenerated1">{{cite web | url = http://www.smh.com.au/opinion/politics/leaks-pour-forth-from-the-wiki-well-of-information-20100408-ruxn.html | title = WikiLeak And Apache Attack In Iraq&nbsp;— Julian Assange | publisher = [[The Sydney Morning Herald]] | date = 9 April 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> 2010 ರಲ್ಲಿ, ಇವರು ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ನಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕುರಿತ ಸಮಗ್ರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಐದು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಹಭಾಗಿಗಳು ರಹಸ್ಯ ಯುಎಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web | url = https://www.theguardian.com/world/blog/2010/dec/03/wikileaks-julian-assange-online | title = WikiLeaks cables: Live Q&A with Julian Assange | publisher = The Guardian | date = 3 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯು "ದುಡುಕಿನ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುವ" ಎಂಬುದಾಗಿ [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ವೈಟ್ ಹೌಸ್]] ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite web | url = http://www.haaretz.com/news/international/russia-official-wikileaks-founder-should-get-nobel-prize-1.329555 | title = Russia official: WikiLeaks founder should get Nobel Prize | publisher = Haaretz | date = 8 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101210162810/http://www.haaretz.com/news/international/russia-official-wikileaks-founder-should-get-nobel-prize-1.329555|archivedate=10 December 2010}}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜ್ ಅವರು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನು ರಹಿತ ಸಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 2009 ರ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಟೈಮ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯ 2010 ರ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ.<ref name="RC2010POTY" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಸ್ವೀಡನ್]]ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ [[ಲಂಡನ್]]ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="bbc1207">{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/news/uk-11937110 | title = Wikileaks founder Julian Assange arrested in London | publisher = BBC | date = 7 December 2010 | accessdate = 7 December 2010}}</ref> ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜಾಮೀನನ್ನು ಪಡೆದು ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದು ಹಸ್ತಾಂತರದ ಕುರಿತ ವಿಚಾರಣೆಯು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-12014199 |title=Wikileaks founder Julian Assange freed on bail |publisher=Bbc.co.uk |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-12023933 |title=Julian Assange's bail host had 'no hesitation' |publisher=Bbc.co.uk |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು ರಾಜಕೀಯ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.abc.net.au/am/content/2010/s3095541.htm |title=Assange free on bail|publisher=Abc.net.au |date= 2010-12-17 |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20026102-503543.html|title=Sex Crime Allegations Against Assange Detailed|publisher=CBS News|date=2010-12-14|accessdate=2010-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101221073952/http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20026102-503543.html|archivedate=21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|url-status=dead}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಜಾಮೀನಿನ ವಿಚಾರಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಲಾಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೇರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-12038088|title=Lord Chief Justice allows Twitter in court|date=2010-12-20|accessdate=2010-12-20|work=BBC News Online}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Julian Assange in 2008.jpg|thumb]] ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ಕ್ವಿನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಟೌನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಅವಧಿಯನ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.couriermail.com.au/news/queensland/wikileaks-founder-julian-assange-a-born-and-bred-queenslander/story-e6freoof-1225898281283 | title = Courier Mail newspaper: Wikileaks founder Julian Assange a born and bred Queenslander | publisher = Couriermail.com.au | date = 29 July 2010 | accessdate = 4 December 2010 | archive-date = 18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120418180126/http://www.couriermail.com.au/news/queensland/wikileaks-founder-julian-assange-a-born-and-bred-queenslander/story-e6freoof-1225898281283 | url-status = dead }}</ref> ಇವರು ಒಂದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಿದ್ದಾಗ, ಇವರ ತಾಯಿಯವರಾದ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಅವರು ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬ್ರೆಟ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಈ ಮೂಲಕ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇವರಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="khatchadourian" /><ref name="7news/CNN">{{cite news | title =The secret life of Julian Assange |url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/12/09/assange.profile/ |publisher=CNN| date =2 December 2010 |accessdate=2 December 2010}}</ref> ಬ್ರೆಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ವಿಹಾರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಮಲತಾಯಿಯವರು ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯನ್ ಅವರ ಮೊದಲ "ನೈಜ ತಂದೆ"ಯವರು, ಜೂಲಿಯನ್ ಅವರನ್ನು "ಅತೀ ಚತುರ ಮಗು" ಜೊತೆಗೆ "ಸರಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಯ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವನೆಂದು" ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಅವನು ಯಾವಾಗಲು ದುರ್ಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು.... ಇತರ ಜನರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭಾರಿ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು" ಎಂದು ಸಹ ಅವರು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="7news/CNN" /> 1979 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ತಾಯಿಯವರು ಮರು ಮದುವೆಯಾದರು; ಅವರ ಹೊಸ ಪತಿಯು ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿದ್ದು, ಆನಿ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್-ಬೈರ್ನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ನ್ಯೂ ಏಜ್ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಓರ್ವ ಮಗನಿದ್ದನು, ಆದರೆ ದಂಪತಿಗಳು 1982 ರಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಮಲ-ಸಹೋದರನ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದರು. ನಂತರ ಇವರ ತಾಯಿಯವರು ಎರಡೂ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನೆ ಪಾಠವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref name="khatchadourian" /> === ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ === 1987 ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ 16 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಬಳಿಕ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು "ಮೆಂಡಾಕ್ಸ್" (ಹೊರೇಸ್ ಪದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ: "ಸ್ಪ್ಲೆಂಡೈಡ್ ಮೆಂಡಾಕ್ಸ್ ", ಅಥವಾ "ಔದಾರ್ಯವಾಗಿ ಸುಳ್ಳಿನ ") ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="khatchadourian" /> ಅವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಸಮೂಹವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಬ್‌ವರ್ಸೀವ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬರೆದರು: "ನೀವು ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡಿ (ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಶ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಡು); ಆ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಡಿ (ನಿಮ್ಮ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡುವ ಲಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ); ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ".<ref name="khatchadourian" /> ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ನವರು 1991 ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ನಲ್ಲಿನ ಮನೆಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.<ref name="theaustralian" /> ಇವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕೆನಡಾದ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಕಂಪನಿಯಾದ ನಾರ್ಟೆಲ್,<ref name="khatchadourian" /> ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳನ್ನು ಮೋಡೆಮ್ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="aolnews" /> 1992 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನ 24 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿದರು ಮತ್ತು ಇವರಿಗೆ AU$2100 ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಇವರ ಉತ್ತಮ ನಡತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬಾಂಡ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="khatchadourian" /><ref name="smh1" /> ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ಅವರು "ಈ ವಿವಿಧ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಅನ್ವೇಷಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಆನಂದದ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="khatchadourian" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆನಂತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ "ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ [ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿ], ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲಾತಿಗಳಿವೆ, ಆ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ತುಂಬಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕತ್ತರಿಸಿ ಅಂಟಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು 20 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಲೇಖನಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅತೀ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೇನು ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲ, ನಾನು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಇದೀಗ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿವೆ."<ref name="Forbes" /> === ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆ ಹಕ್ಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು === 1989 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೊಡನೆ ಜೀವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಡ್ಯಾನಿಯೆಲ್ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web| author = Nick Johns-Wickberg | url = http://www.crikey.com.au/2010/09/17/daniel-assange-i-never-thought-wikileaks-would-succeed/ | title = Daniel Assange: I never thought WikiLeaks would succeed | publisher = Crikey | date = | accessdate = 8 December 2010 }}</ref> ಅವರು ಬೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದರು, ಮತ್ತು 1999 ರವರೆಗೆ ಪೋಷಣೆಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.<ref name="khatchadourian" /><ref name="newyorker">{{cite web | url = http://www.dailymail.co.uk/news/article-1297917/Is-Wikileaks-boss-Julian-Assange-force-good-chaos.html | title = Paranoid, anarchic... is WikiLeaks boss a force for good or chaos? | date = 27 July 2010 | accessdate = 27 October 2010 | publisher = [[Daily Mail]] | first = Edward Heathcoat | last = Amory}}</ref> ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿಯವರು ಪೇರೆಂಟ್ ಎನ್‌ಕ್ವೈರಿ ಇನ್‌ಟೂ ಚೈಲ್ಡ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆಯ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಕಾನೂನು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಹ "ಕೇಂದ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶಕೇಂದ್ರ" ವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು.<ref name="newyorker" /> == ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು == 1993 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಸಬರ್ಬಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಸೆಸ್ ನೆಟ್‌ವೆರ್ಕ್ ಎಂಬ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ [[ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು|ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವಾ ನೀಡುಗರ]] ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="Forbes" /><ref>{{cite web | url = http://suburbia.org.au | title = Suburbia Public Access Network | publisher = Suburbia.org.au | date = | accessdate = 4 December 2010}}</ref> 1994 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ನ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಡೆವಲಪರ್ ಆಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು.<ref name="smh1" /> 1995 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಮೊದಲ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು [[ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ|ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್]] ಪೋರ್ಟ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಅನ್ನು ಬರೆದರು.<ref name="seclists" /><ref name="strobe" /> ಅವರು 1996 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗ್ರೇಎಸ್‌ಕ್ಯೂಎಲ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಲವು ಪ್ಯಾಚಸ್ಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.<ref name="pgsql" /><ref>{{cite web |url=http://git.postgresql.org/gitweb?p=postgresql.git;a=search;h=HEAD;s=Julian+Assange;st=author |title=PostgreSQL commits |publisher=Git.postgresql.org |date= |accessdate=16 December 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ''[[Underground: Tales of Hacking, Madness and Obsession on the Electronic Frontier]]'' (1997) ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಅವರನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಎಂದು ಹೊಗಳುವುದಲ್ಲದೇ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಬ್‌ವರ್ಸೀಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇವರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2009/10/start/exposed-wikileaks-secrets?page=all|title=Exposed: Wikileaks' secrets|author=Annabel Symington|publisher=Wired Magazine|date=1 September 2009|accessdate=7 December 2010|archive-date=14 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150914225127/http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2009/10/start/exposed-wikileaks-secrets?page=all|url-status=dead}}</ref><ref name="suelette" /> 1997 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು, ಇವರು ರಬ್ಬರ್‌ಹೌಸ್ ಡಿನೈಯೇಬಲ್ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್, [[ಲಿನಕ್ಸ್|ಲೈನಕ್ಸ್]] ಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಲವು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದಂತಹ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಹ-ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ರಬ್ಬರ್-ಹೌಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಟೋನಾಲಿಸಿಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ನಿರಾಕರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು;<ref name="singel" /> ಅವರು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು."<ref name="rubberhose" /> ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಹ-ರಚಿಸಿದ ಇತರ ಮುಕ್ತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಯೂಸ್‌ನೆಟ್ ಕ್ಯಾಶಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಎನ್ಎನ್‌ಟಿಪಿಕ್ಯಾಷ್ <ref name="nntpcache" /> ಮತ್ತು [[ಅಂತರಜಾಲ ಹುಡುಕಾಟ ಯಂತ್ರ|ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ಹುಡುಕಾಟ ಇಂಜಿನ್]]ಗಾಗಿ ಕಮಾಂಡ್-ಲೈನ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಆದ ಸರ್ಫ್ರಾ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 1999 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು leaks.org ಎಂಬ ಡೊಮೇನ್ ಅನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದರು; "ಆದರೆ", ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ಆಗ ಅದರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ."<ref name="theage1" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="pdf" /> 2003 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಹ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.<ref name="pdf" /> ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಣಿತ ಕೋರ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಉತ್ತೀರ್ಣ ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="khatchadourian" /><ref>{{cite news | first=John | last=Rosenthal | coauthors= | title=Mythbusted: Professor says WikiLeaks founder was ‘no star’ mathematician' | date=12 December 2010 | publisher= | url =http://dailycaller.com/2010/12/12/mythbusted-professor-says-wikileaks-founder-was-no-star-mathematician/ | work =[[The Daily Caller]] | pages = | accessdate = 12 December 2010 | language = }}</ref> ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೆಬ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ, 2005 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ವಿವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="khatchadourian" /><ref name="cream" /> == ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್. == {{Main|WikiLeaks}} 2006 ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="khatchadourian" /><ref name="smh2" /> ಆ ವರ್ಷ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಡಿದು ಎರಡು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದರು: "ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿಧಾನದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಯೋಚಿಸಬೇಕು, ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಕಲಿಯದಿದ್ದರೆ, ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥ. ನಮಗಿಂತ ಮೊದಲು ಆದು ಹೋದವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ನಾವು ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಮಾಡಲಾಗದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹುರಿದುಂಬಿಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಬೇಕು."<ref name="Whelan">{{cite web | url = http://www.dailymail.co.uk/news/article-1299311/FBI-question-WikiLeaks-mother-Welsh-home-Agent-interrogate-distressed-woman-search-sons-bedroom.html|title = FBI question WikiLeaks mother at Welsh home: Agents interrogate 'distressed' woman, then search her son's bedroom | author = Andy Whelan and Sharon Churcher | date = 1 August 2010 | accessdate = 1 December 2010}}</ref><ref>{{cite web | url = http://iq.org/conspiracies.pdf | title = State and Terrorist Conspiracies | first = Julian | last = Assange | date = 10 November 2006 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070829163014/http://iq.org/conspiracies.pdf | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://iq.org/conspiracies.pdf | title = Conspiracy as Governance | first = Julian | last = Assange | date = 3 December 2006 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 29 ಜನವರಿ 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070129125831/http://iq.org/conspiracies.pdf | url-status = bot: unknown }}</ref> ಅವರ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾ," ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚು ರಹಸ್ಯಶೀಲ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಾಯವಾದಷ್ಟು, ಹೆಚ್ಚು ಸೋರಿಕೆಗಳು ಅದ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.... ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ, ಅವರ ಸ್ವಭಾವವು ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲುಗೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ ಸೋರಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮುಕ್ತ ಪ್ರಕಾರದ ಆಡಳಿತದದೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ."<ref name="Whelan" /><ref>{{cite web | url = http://iq.org | title = The non linear effects of leaks on unjust systems of governance | date = 31 December 2006 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071020051936/http://iq.org/ | archivedate = 2 October 2007}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಒಂಬತ್ತು-ಸದಸ್ಯರ ಸಲಹಾಕಾರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ <ref name="advisory" /> ಮತ್ತು ಅದರ ಪರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅವರನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ "ನಿರ್ದೇಶಕರು"<ref name="mcgreal" /> ಅಥವಾ "ಸ್ಥಾಪಕ"<ref name="theaustralian" /> ರೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರೆ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹೇಳಿದಂತೆ "ನಾನು ಸ್ವತಃ ಸ್ಥಾಪಕನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ";<ref name="leakonomy" /> ಅವರನ್ನು ಸ್ವತಃ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರೆಂದು ಅವರು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸೈಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref name="motherjones" /> ಸೈಟ್‌ಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಇತರರಂತೆ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ವೇತನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="leakonomy" /><ref>[http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board#Julian_Assange.2C_investigative_journalist.2C_programmer_and_activist ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್:ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ – ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ, ತನಿಖಾ ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100912101437/http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board#Julian_Assange.2C_investigative_journalist.2C_programmer_and_activist |date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 }} (ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ)</ref><ref>[http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006496,00.html ಹರ್ರೆಲ್, ಎಬೆನ್, (26 ಜುಲೈ 2010) ''2-ಮಿನಿ. ಬಯೋ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ'' 26 ಜುಲೈ 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130825145220/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006496,00.html |date=25 ಆಗಸ್ಟ್ 2013 }} ''ಟೈಮ್''.</ref><ref>[http://www.democracynow.org/2010/6/17/wikileaks_whistleblowers ಇರಾಕ್ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋದ ಶಂಕಿತ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಕನಿಗೆ ಹುಡುಕಾಟ ವದಂತಿ] – ''ಡೆಮೋಕ್ರಸಿ ನೌ!'' ನಿಂದ ವೀಡಿಯೋ ವರದಿ</ref><ref>{{cite web | author = Adheesha Sarkar | url = http://www.telegraphindia.com/1100810/jsp/opinion/story_12789816.jsp | title = The People'S Spy | publisher = Telegraphindia.com | date = 10 August 2010 | accessdate = 22 August 2010}}</ref> ವಿಶ್ವದ ಉಳಿದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇರಿಸುದುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆಯೆಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ನಾವು ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯೆಂದು ಹೇಳುವ ಮಾರ್ಗವು ಅದು ಅಲ್ಲ- ಬದಲಿಗೆ, ನೀವು ಉಳಿದ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಚಂಡವಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ವಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಪ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಐದು ಜನರ ತಂಡವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು? ಅದು ನಾಚಿಕೆಗೇಡು."<ref name="smh2" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ "ಪಾರದರ್ಶಕ" ಮತ್ತು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ" ತೊಡಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ "ನೀವು ಪೂರ್ಣವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಲ್ಲದೇ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರಬೇಕು."<ref name="journalism_2010" /><ref>{{cite web | url = http://www.csmonitor.com/USA/Military/2010/0726/Julian-Assange-the-hacker-who-created-WikiLeaks | title = Julian Assange: the hacker who created WikiLeaks | publisher = Csmonitor.com | date = | accessdate = 22 August 2010}}</ref> 2006 ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು " ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಕೀರ್ತಿಯ ಮಾಜಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್" ಎಂಬುದಾಗಿ ''ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್'' ಕರೆಯಿತು."<ref name="wankworm">ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: [http://www.counterpunch.org/assange11252006.html ದಿ ಆಂಟಿ-ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ವ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಮ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080419071903/http://www.counterpunch.org/assange11252006.html |date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 }}[http://www.counterpunch.org/assange11252006.html ದಿ ಕ್ಯೂರಿಯಸ್ ಓರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಹ್ಯಾಕ್ಟಿವಿಸಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080419071903/http://www.counterpunch.org/assange11252006.html |date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 }} ಕೌಂಟರ್‌ಪಂಚ್, 25 ನವೆಂಬರ್/ 26 2006</ref> ''ದಿ ಏಜ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಇವರನ್ನು "ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುತಂತ್ರದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಮತ್ತು "ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಿತು."<ref name="theage1" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮನ್ನು "ಅತ್ಯಂತ ತಿರಸ್ಕೃತರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರು"<ref name="theage1" /> ಹದಿಹರೆಯದವನಾಗಿ ಅವರು " ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅತೀ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನೀತಿವಂತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್" ಆಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದಾಗಿ ''ಪರ್ಸನರಲ್ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್ ಫಾರಮ್'' ಹೇಳಿತು."<ref name="pdf" /> ಅವರನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಕಲಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ <ref name="smh1" /> ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.theguardian.com/media/2010/aug/01/julian-assange-wikileaks-afghanistan ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸಾಂಜೆ, ಮೋಂಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಏಜ್ ಹೂ ಥ್ರೈವ್ಸ್ ಆನ್ ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುಯಲ್ ಬ್ಯಾಟಲ್] 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2010</ref> ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ವಿಷಯವಸ್ತು, ಆಫ್ರಿಕಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ರಾಶಿ ಹಾಕುವುದರ ಕುರಿತ ವರದಿ, ಸೈಂಟೋಲಜಿ ಚರ್ಚ‌್‌ನ ಕೈಪಿಡಿಗಳು, ಗ್ವಾಂಟನಾಮೋ ಬೇ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, 2007 ನೇ ಜುಲೈ 12ರ ಬಾಗ್ಧಾದ್ ಮೇಲಿನ ವಾಯುದಾಳಿಯ ವೀಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಕೌಂಪ್ತಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಸ್ ಬೇರ್ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="autogenerated1" /> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ 2010 ರ ಓಸ್ಲೋ ಫ್ರೀಡಂ ಫೋರಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು:<ref>{{cite web | last = Lysglimt | first = Hans | authorlink = Hans Lysglimt | title = Transcript of interview with Julian Assange (2010-4-26) | work = Oslo Freedom Forum | publisher = Farmann Magazine | date = 9 December 2010 | url = http://www.farmann.no/?p=1627 | accessdate = 14 December 2010 | archive-date = 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110827101252/http://www.farmann.no/?p=1627 | url-status = dead }}</ref> <blockquote> ಕೇವಲ ನಾಗರೀಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೇ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಂದೇಶವನ್ನು ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡದಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂದೇಶವೆಂದು ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ. ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಇದು ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ, ಅದು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡದಿರುವ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೂ ಆಗಿದೆ. ನಾವು ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಮೀರಿದ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ, ಇದು ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡವಲ್ಲ, ಇದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು, ವಿಶ್ವದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು, ಜನರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಾಗರೀಕತೆಯಲ್ಲಿ ತರುವುದು. ಜನರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿವೆಯೇ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೊದಲು, ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.... ಆದ್ದರಿಂದ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಶಿಫಾರಸು, ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸ್ವತಃ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೀವಾಳಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲು ಅವರು ಯಾವುದೇ ಮೂಲ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೂಲ ವಸ್ತುವು ಬೇಕಿದೆ. </blockquote> === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಜರಿಗಳು === [[File:Julian Assange 20091117 Copenhagen 1 cropped to shoulders.jpg|thumb|ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ, 2009]] ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅದರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮುಖವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ಡೇಸ್ 09, ಯುಸಿ ಬರ್ಕಲೀ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪದವಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತನಿಖಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ 2010 ಲೋಗನ್ ಸಿಂಪೋಸಿಯಮ್,<ref name="fora.tv" /> ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಕರ್ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 25 ಮತ್ತು 26 ನೇಯ ಚಾವೋಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="events.ccc.de" /> 2010 ರ ವರ್ಷದ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದ ಬಾಗ್ದಾದ್ ವಾಯುದಾಳಿಯ ವೀಡಿಯೋದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಅಲ್ ಜಜೀರಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಎಮ್ಎಸ್ಎನ್‌ಬಿಸಿ, ಡಮೋಕ್ರಸಿ ನೌ!, ಆರ್‌ಟಿ, ಮತ್ತು ''ದಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಜೂನ್ 3 ರಂದು ಅವರುಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಸಲನ್ ಡೆಮೋಕ್ರಸಿ ಫಾರಂ ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫೆರನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="personal" /><ref name="cjr" /> ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಎಮ್ಎಸ್‌ಎನ್‌ಬಿಸಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ "ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರಲು ಅವರು [ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ಬಳಸಿದ ವಿವರಣೆಯು ಏನೆಂದರೆ "ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅವರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಲ್ಲ".<ref name="ellsbergmsnbc" /> ಜೂನ್ 11 ರಂದು ಅವರು ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ತನಿಖಾ ವರದಿಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿನ ಶೋಕೇಸ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು,<ref name="nicar" /> ಆದರೆ ಅವರು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲೇ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.<ref name="poulsen" /> ಪೆಂಟಾಗನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ಇರುವಿಕೆಯ ಕುರಿತಂತೆ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 2010 ರ ಜೂನ್ 10 ರಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="pentagonhunt" /><ref name="tdbmanhunt" /> ಇದರ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ಯು.ಎಸ್. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳಿದ್ದವು.<ref name="taylor" /> ಬ್ರೇಡ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್ನ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಏನನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯುಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂದೇಹವು "ಅವರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ, ದೈಹಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದೀಗ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ" ಎಂದು ಎನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದರು.<ref name="ellsbergmsnbc" /> ''ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್'' ನಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಕ್ ಅಂಬಿಂಡರ್ ಅವರು ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು "ಅಸಂಬದ್ಧ"ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಲ್ಲದೇ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ambinder" /> ಸಲೂನ್.ಕಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆನ್ ಗ್ರೀನ್ವಾಲ್ಡ್ ಅವರು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗಾಗಿ "ಶೋಧ"ವು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ "ದಿಗಿಲಿನ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳನ್ನು" ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು ಕೇವಲ "ಅನಾಮಧೇಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ" ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯು.ಎಸ್. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೂ ನೆರವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.<ref name="Greenwald2010-06-18" /> 2010 ರ ಜೂನ್ 21 ರಂದು, ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ [[ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್|ಬ್ರಸ್ಸೆಲ್ಸ್]]ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರಿಸುಮಾರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="telegraph" /> ಅವರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ ಕುರಿತಂತೆ ತಮ್ಮ ಆತಂಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುವ ರಹಸ್ಯ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಆದೇಶ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿದರು. ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅವರು ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆರ್ಕೈವ್‌ಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.<ref name="alde" /><ref name="guardian" /> ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಗೆ ಅವರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ನನ್ನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅದು ಖಾಯಂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾ, "[ಯು.ಎಸ್.] ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ವಿವೇಚನಾಯುತವಾಗಿದೆ". ಆದರೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ "ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ ಆದರೆ ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸದಂತೆ ನನ್ನ ವಕೀಲರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ".<ref name="telegraph" /> ಜುಲೈ 17 ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010 ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಆನ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಅರ್ಥ್ (ಹೆಚ್ಓಪಿಇ) ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಜಾಕೊಬ್ ಆಪಲ್‌ಬಮ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು, ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref name="repair" /><ref>{{cite web | last = McCullagh | first = Declan | url = http://news.cnet.com/8301-1009_3-20010861-83.html | title = Feds look for Wikileaks founder at NYC hacker event | publisher = News.cnet.com | date = 16 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110827013027/http://news.cnet.com/8301-1009_3-20010861-83.html | url-status = dead }}</ref> ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಲ್ಲಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref name="repair" /><ref>[https://docs.google.com/document/pub?id=1ebTGiyaQQ2HSCOpqsD8GD7x_7IBqkeYZ4jfEJ_rYeFQ Jacob Appelbaum, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯ: 2010 ಭೂಜಗತ್ತಿನ ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ], 17 ಜುಲೈ 2010</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ 2010 ರ ಜುಲೈ 19 ರಂದು ನಡೆದ ಟಿಇಡಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಇದೀಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://blog.ted.com/2010/07/surprise_speake.php | title = Surprise speaker at TEDGlobal: Julian Assange in Session 12 | publisher = Blog.ted.com | date = | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 19 ಜುಲೈ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100719101851/http://blog.ted.com/2010/07/surprise_speake.php | url-status = dead }}</ref><ref name="ted_2010" /><ref name="geekosystem_2010" /> 26 ನೇ ಜುಲೈರಂದು, ಅಫ್ಘಾನ್ ಯುದ್ಧ ಡೈರಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬಳಿಕ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಫ್ರಂಟ್‌ಲೈನ್ ಕ್ಲಬ್ನಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಹಾಜರಾದರು.<ref name="ustream_2010" /> === ಯುಎಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ === {{Main|United States diplomatic cables leak}} 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದು ಸುಮಾರು 251,000 ಅಮೇರಿಕದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 53 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಹಸ್ವಯ ರ್ಗೀಕರಿಸದ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಶೇಕಡಾ 40 ವರದಿಗಳು "ಗೋಪ್ಯ"ವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ ಆರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು "ರಹಸ್ಯ"ವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾರನೇ ದಿನ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲಾಂಡ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್‌ಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://english.aljazeera.net/news/asia-pacific/2010/11/2010112961154954144.html | title = Australia opens WikiLeaks inquiry | publisher = Al Jazeera English | date = | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ " ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಅವರು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.attorneygeneral.gov.au/www/ministers/mcclelland.nsf/Page/Transcripts_2010_FourthQuarter_29November2010-DoorstoponleakingofUSclassifieddocumentsbyWikiLeaks | title = Doorstop on leaking of US classified documents by Wikileaks | publisher = Attorney-General for Australia | date = 29 November 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111006010131/http://www.attorneygeneral.gov.au/www/ministers/mcclelland.nsf/Page/Transcripts_2010_FourthQuarter_29November2010-DoorstoponleakingofUSclassifieddocumentsbyWikiLeaks | url-status = dead }}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲಾಂಡ್ ಅವರು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web | url = http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1602108.php/Australia-warns-WikiLeaks-Assange-of-charges-if-he-returns | title = Australia warns Assange of possible charges if he returns to Australia | publisher = Monstersandcritics.com | date = 17 November 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20101202041632/http://www.monstersandcritics.com/news/asiapacific/news/article_1602108.php/Australia-warns-WikiLeaks-Assange-of-charges-if-he-returns | archivedate = 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | url-status = dead }}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರವರೆಗೆ ಕೇವಲ 1295 ವರದಿಗಳು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 1 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಷ್ಟನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20101205013631/http://213.251.145.96/cablegate.html "ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಯುಎಸ್ ಎಂಬಾಸ್ಸಿ ಕೇಬಲ್ಸ್"], ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್. 2010 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 11ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ</ref><ref name="Greenwald2010-12-10" /> ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಹಲವು ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಯುಎಸ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಜರುಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Savage|first=Charlie|title=U.S. Prosecutors Study WikiLeaks Prosecution|url=https://www.nytimes.com/2010/12/08/world/08leak.html?partner=rss&emc=rss|accessdate=9 December 2010|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=7 December 2010}}</ref> ಪೆಂಟಗಾನ್ ಪೇಪರ್ಸ್ನ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುಗರಾದ ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು "ನಮ್ಮ [ಅಮೇರಿಕದ] ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಗಳಾಗಿಲ್ಲದ ನಿಖರವಾಗಿ ರಹಸ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಕಾನೂನಿಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ". ಯುಎಸ್‌ಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಪರಿಗಣನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು "ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅತೀ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಲು ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ಅವರ ಒಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾವು ವಾದಿಸಲಾಗದ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಯಾರೊಬ್ಬರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಯಾವುದನ್ನೂ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹೊರತಂದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ellsbergdanger"> {{cite web | url = http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2010-06-11/daniel-ellsberg-wikileaks-julian-assange-in-danger | title = Daniel Ellsberg: Wikileaks' Julian Assange "in Danger" | work = [[The Daily Beast]] | first = Samuel P. | last = Jacobs | date = 11 June 2010 | accessdate = 5 July 2010}} </ref> ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಯುಸ್ ರಾಯಭಾರಿಗಳಿಗೆ "ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು" ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೋರಿಕೆಯಾದ ವರದಿಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು "ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲೇಬೇಕು ಮತ್ತು ನಾವು ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಲಂಡನ್ ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="ReutersBail">{{cite web| title=UK court upholds bail for WikiLeaks' Assange| url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAL3E6N80HH20101216| publisher=[[Thomson Reuters]]| date=16 December 2010| accessdate=16 December 2010| archive-date=12 ಆಗಸ್ಟ್ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110812143150/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAL3E6N80HH20101216| url-status=dead}}</ref> === ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿ ಪಾತ್ರ === "ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ" ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್,<ref name="amnestyint" /> ನಿಂದ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು 2009 ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು<ref>{{cite web | url = https://www.amnesty.org.uk/content.asp?CategoryID=10058 | title = AIUK: Media Awards | publisher = Amnesty.org.uk | accessdate = 4 December 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರದವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಎಂದು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು .<ref name="tcij">{{cite web | url = http://www.tcij.org/about-2/teachers-and-speakers/julian-assange | title = Julian Assange | publisher = [[Centre for investigative journalism]] | accessdate = 3 December 2010 | archive-date = 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120421030036/http://www.tcij.org/about-2/teachers-and-speakers/julian-assange | url-status = dead }}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಯುಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ನ ವಕ್ತಾರರಾದ ಫಿಲಿಫ್ ಜೆ. ಕ್ರೌಲಿಯವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಎನ್ನುವ ವಿವರಣೆಗೆ ವಿರೋಧಿಸಿದರು,<ref>[http://www.indianexpress.com/news/wikileaks-founder-julian-assange-anarchist-not-journalist/719895/ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ 'ಅನಾರ್ಕಿಸ್ಟ್', ನಾಟ್ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್], ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್, 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010.</ref> ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಯುಎಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಕ್ರೌಲಿಯವರು; " ಅವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಲ್ಲ, ಅವರು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಫಿಲಿಫ್ ಜೆ. ಕ್ರೌಲಿ, ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, [http://www.state.gov/r/pa/prs/dpb/2010/12/152291.htm 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ಡೈಲಿ ಪ್ರೆಸ್ ಬ್ರೀಫಿಂಗ್], ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿ</ref> ''ದಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಟರ್'' ನಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾಸ್ಸಿಯವರು "ಹೌದು, ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ" ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು, ಆದರೆ "ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಾರ" ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.<ref name="massie" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ತಾವು ವಾಸ್ತವಿಕ ಸುದ್ದಿಸಂಗತಿಗಳನ್ನು 25 ನೇ ವರ್ಷದಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ ತಾವು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದರು. ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವು "ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಇತರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರದ್ದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/world/blog/2010/dec/03/julian-assange-wikileaks | title = Julian Assange answers your questions | publisher = The Guardian | author = Julian Assange | date = 3 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> == ತನಿಖೆಗಳು == === ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ತನಿಖೆ === ಜಂಟಿ ಕಾನೂನು ಇಲಾಖೆ-ಪೆಂಟಾಗಾನ್‌ ತಂಡದ ತನಿಖಾದಾರರು ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿತ ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆಂಬ ಸಂಭವದ ಕುರಿತಂತೆ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರ್ ಎರಿಕ್ ಹೋಲ್ಡರ್ ಅವರು ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾ "ಇದು ಕತ್ತಿನ ಅಲಗು ಸದ್ದು ಮಾಡಿದಂತಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web| author = David Samuels | url = https://www.theatlantic.com/international/archive/2010/12/the-shameful-attacks-on-julian-assange/67440/ | publisher = The Atlantic | title = The Shameful Attacks on Julian Assange | date = 3 December 2010 | accessdate = 10 December 2010 }}</ref> ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಯು.ಎಸ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಯು.ಎಸ್. ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಜೋಸೆಫ್ "ಜಾಯ್" ಬಿಡೆನ್ಅವರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/12/19/AR2010121901359.html| title=Biden: US trying to stop WikiLeaks disclosures| publisher=The Washington Post| date=December 19, 2010}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅವರು "ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವರು ಈ ರಹಸ್ಯ ವರ್ಗದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯದ ಸದಸ್ಯನೊಬ್ಬನಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಸಂಚು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದು... ನೀವು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಿ, ರಹಸ್ಯ ವರ್ಗದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿವೆ ನೋಡಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ."<ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/19/assange-high-tech-terrorist-biden| author=Ewen MacAskill| title=Julian Assange like a hi-tech terrorist, says Joe Biden| publisher=The Guardian| date=December 19, 2010}}</ref> ಈಗಿನ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಯುಎಸ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಾರರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಆರೋಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸೆನೇಟ್‌ನ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ನಾಯಕರಾದ ಮಿಚ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೆನೆಲ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು "ಆಧುನಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.msnbc.msn.com/id/40517039/ns/politics/40516927| author=Tom Curry| title=McConnell optimistic on deals with Obama| publisher=msnbc.com| date=December 5, 2010| access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110417181953/http://www.msnbc.msn.com/id/40517039/ns/politics/40516927| url-status=dead}}</ref> ಮಾಜಿ ಯುಎಸ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ನ್ಯೂಟ್ ಗಿಂಗ್ರಿಚ್ ಅವರು "ಜನರು ಸಾಯಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯೇ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ವೈರಿ ಯೋಧನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web| url=http://thehill.com/blogs/blog-briefing-room/news/132037-gingrich-blames-obama-on-wikileaks-labels-assange-a-terrorist | author = Shane D'Aprile| title=Gingrich: Leaks show Obama administration 'shallow,' 'amateurish'| publisher=The Hill| date=December 5, 2010}}</ref> ಮಾಧ್ಯಮದೊಳಗಡೆಯೇ, ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ನ ಜೆಫ್ರಿ ಟಿ. ಕುಹ್ನರ್ ಅವರು ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು "ಇತರ ಹೆಸರಾಂತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು;<ref>{{cite web| url=http://dcist.com/2010/12/washington_times_editiorial_actuall.php| title=Washington Times Editorial Suggests Killing Julian Assange| publisher=dcist| accessdate=December 13, 2010| archive-date=9 ನವೆಂಬರ್ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20111109013639/http://dcist.com/2010/12/washington_times_editiorial_actuall.php| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/dec/2/assassinate-assange/?page=2 | author = Jeffrey T. Kuhner| title=KUHNER: Assassinate Assange| publisher=The Washington Times| date=December 2, 2010}}</ref> ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರಾದ"ಕೆ.ಟಿ." ಮ್ಯಾಕ್‌ಫರ್ಲಾಂಡ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೆಂದು ಕರೆದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದು "ಒಂದು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆ" ಯಾಗಿದ್ದು ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕುರಿತಂತೆ ಅವರು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್ ರ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು; ಮತ್ತು [[ರಿಚರ್ಡ್ ನಿಕ್ಸನ್|ನಿಕ್ಸನ್]]ನ ಮಾಜಿ ಸಹಾಯಕ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದ ಜಿ. ಗೋರ್ಡೋನ್ ಲಿಡ್ಡಿ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೇ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ "ಕೊಲ್ಲುವವರ ಪಟ್ಟಿ"ಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಧಾನಿಯವರಾದ ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾರ್ಪರ್ ಅವರ ಮಾಜಿ ಪ್ರಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಟಾಮ್ ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರು ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು 2010 ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು. ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ದೂರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರನ್ನು "ಕೆನಡಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋಡ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಹತ್ಯೆಯ ಹವಣಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದರು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅವರು ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಸಿಬಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಪವರ್ ಎಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{cite web| last = Barber| first = Mike| authorlink = Mike Barber| title = Heat's on Flanagan for 'inciting murder' of WikiLeaks founder; PM's ex-adviser subject of formal police complaint| publisher = Ottawa Citizen| date = 2010-12-06| url = http://www.ottawacitizen.com/news/Heat+Flanagan+inciting+murder+WikiLeaks+founder/3932545/story.html| accessdate = 2010-12-09| archive-date = 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-url = https://web.archive.org/web/20101209165306/http://www.ottawacitizen.com/news/Heat+Flanagan+inciting+murder+WikiLeaks+founder/3932545/story.html| url-status = dead}}</ref> ಫ್ಲಾನಗನ್ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವು ಎಂದಿಗೂ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಲಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://oncampus.macleans.ca/education/2010/12/04/let-flanagans-remarks-die/ |title=Let Flanagan’s remarks die – - Macleans OnCampus |publisher=Oncampus.macleans.ca |date=2010-12-04 |accessdate=2010-12-16 |archive-date=8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101208015908/http://oncampus.macleans.ca/education/2010/12/04/let-flanagans-remarks-die/ |url-status=dead }}</ref> ಯುಎಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಜಂಟಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಮೈಕ್ ಮುಲ್ಲೆನ್ ಅವರು "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅವರು ಭಾವಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂಲಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಉತ್ತಮ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಹೇಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಸತ್ಯಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ಯುವ ಸೈನಿಕರ ಅಥವಾ ಅಫ್ಘಾನ್ ಕುಟುಂಬದ ರಕ್ತವನ್ನು ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರಬಹುದು." ಈ ರೀತಿ ಸಂಭವಿಸಿರುವುದನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾ "...ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಆದೇಶಿಸಿದ [ರಾಬರ್ಟ್] ಗೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಲ್ಲೆನ್ ಅವರು ನಮ್ಮ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ರಕ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂಬ ಊಹಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯತ್ತ ತೋರಿಸಲು ಜನರನ್ನು ಕರೆತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಆ ಯುದ್ಧಗಳ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ದಾಟಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು."<ref>{{cite news| url=http://www.democracynow.org/2010/8/3/julian_assange_responds_to_increasing_us | author = Amy Goodman| title=Julian Assange Responds to Increasing US Government Attacks on WikiLeaks| publisher=Democracy Now| date=August 3, 2010}}</ref> === ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಪಗಳು === 2010 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 20 ರಂದು, 26 ಮತ್ತು 31 ವರ್ಷದ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ <ref>{{cite web| author = TNN | url = http://timesofindia.indiatimes.com/world/us/Sex-accusers-boasted-about-their-conquest-of-WikiLeaks-founder-Julian-Assange/articleshow/7068149.cms | title = Sex accusers boasted about their 'conquest' of WikiLeaks founder Julian Assange | publisher = The Times of India | work = Timesofindia.indiatimes.com | date = 21 August 2010 | accessdate = 10 December 2010 }}</ref> ಒಂದನ್ನು ಎಂಕೋಪಿಂಗ್ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/09/08/AR2010090803240.html | title = WikiLeaks stalled by Swedish inquiry into allegations of rape by founder Assange | work = [[The Washington Post]] | date = 9 September 2010 | accessdate = 9 September 2010 | first = Edward | last = Cody}}</ref><ref>{{cite news | url = http://www.aklagare.se/In-English/ | title = Swedish inquiry reopen investigations into allegations of sexual misconduct by founder Assange on third level of appeal | work = Anklagermyndigheten | date = 10 September 2010 | accessdate = 10 September 2010 | archive-date = 17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101217230139/http://www.aklagare.se/In-English/ | url-status = dead }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ವಿವಾದವು ಸಹಮತದ ಆದರೆ ರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಘಟನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿತು<ref name="audec04">{{cite web | url = http://www.smh.com.au/world/timing-of-sex-case-sparks-claims-of-political-influence-20101203-18jv3.html | title = Timing of sex case sparks claims of political influence | author = Dylan Welch | publisher = The Sydney Morning Herald | date = 3 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref><ref name="apdec02">{{cite news | url = http://www.physorg.com/news/2010-12-assange-legal-options-narrow.html | title = The noose tightens around WikiLeaks' Assange | author = Raphael Satter and Malin Rising |agency=Associated Press | date = 2 November 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ವೈರಿಗಳು ಸಂಚು ಹೂಡಿದ "ನಟನೆ"ಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="swissasylum">{{cite news | url = http://news.smh.com.au/breaking-news-technology/wikileaks-founder-may-seek-swiss-asylum-interview-20101105-17gbx.html | title = Wikileaks founder may seek Swiss asylum: interview | date = 5 November 2010 | newspaper = The Sydney Morning Herald | accessdate = 28 November 2010}}</ref> ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ, ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಆದ ಎವಾ ಫಿನ್ ಅವರು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಯು ಇಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಲೈಂಗಿಕ ಹಿಂಸೆಯ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು <ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11049316|title=Swedish rape warrant for Wikileaks' Assange cancelle|publisher=BBC}}</ref>, ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 30 ರಂದು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಪೊಲೀಸರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/aug/31/wikileaks-julian-assange-questioned | title = WikiLeaks founder Julian Assange questioned by police | newspaper = The Guardian | date = 31 August 2010}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ತಾವು ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸಹಮತದ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆಂದು ಹಾಗೂ ಇದು ತಮ್ಮ ತೇಜೋವಧೆಯ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿಗೆ ಮಸಿ ಬಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲಿಗರೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news | last = Davies | first = Caroline | url = https://www.theguardian.com/media/2010/aug/22/wikileaks-julian-assange-denies-rape-allegations | title = WikiLeaks founder Julian Assange denies rape allegations | newspaper = [[The Guardian]] | date = 22 August 2010}}</ref><ref name="GuardCharges">{{cite web | author = David Leigh, Luke Harding, Afua Hirsch and Ewen MacAskill | url = https://www.theguardian.com/media/2010/nov/30/interpol-wanted-notice-julian-assange | title = WikiLeaks: Interpol issues wanted notice for Julian Assange | publisher = The Guardian | date = | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ಎರಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರತನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಗಾಗಿನ ಎಸ್ಎಪಿ ವಕ್ತಾರರಾದ ಕ್ಲೇಸ್ ಬೋರ್ಗ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಅವರು ಅತ್ಯಾಚಾರದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಈ ಮೂಲಕ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಸೆಕ್ಯೂಷನ್ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆದ ಮೇರಿಯಾನ್ ಎನ್‌ವೈ ಅವರು ಅತ್ಯಾಚಾರದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಹಿಂಸೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/sep/01/sweden-julian-assange-rape-investigation | title = Sweden reopens investigation into rape claim against Julian Assange | newspaper = The Guardian | date = 10 September 2010}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಶ್ ತನಿಖಾದಾರರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮುನ್ನ ಆರೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮರು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಯುಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27 ರಂದು ಸ್ವೀಡನ್‌ ಅನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ಲೇಸ್ ಬೋರ್ಗ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ಗೆ ಮರಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಲಂಡನ್ ಮೂಲಕ ವಕೀಲರಾದ ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್ ಅವರು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇದ್ದು ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಷನ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಬಳಿಕೆ ದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಹೋಗಲು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನವು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಶನ್ ಹೇಳಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>http://www.theregister.co.uk/2010/11/18/assange_detain_sweden/</ref> ನವೆಂಬರ್ 18 ರಂದು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news | url = http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704862604576029872580177468.html?KEYWORDS=borgstr%25C3%25B6m | title = New Details Reveal More About Problems Assange Faces | newspapers = The Wall Street Journal | date = 19 December, 2010}}</ref><ref name="msnbc1811">{{cite web | url = http://www.msnbc.msn.com/id/40250098/ns/world_news-europe/ | title = Sweden to issue int'l warrant for Assange | author = Karl Ritter, Malin Rising | publisher = Msnbc.com | date = 18 November 2010 | accessdate = 4 December 2010 | archive-date = 4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101204061249/http://www.msnbc.msn.com/id/40250098/ns/world_news-europe/ | url-status = dead }}</ref><ref name="appeal lost">[http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11831519 ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೇಸ್ ಡಿಟೆನ್ಕ್ಷನ್ ಆರ್ಡರ್ ಅಪ್‌ಹೆಲ್ಡ್ ಬೈ ಸ್ವೀಡನ್]. ಬಿಬಿಸಿ</ref><ref>{{cite web | url = http://www.smh.com.au/technology/technology-news/wikileaks-to-drop-another-bombshell-20101122-1849y.html | title = WikiLeaks to drop another bombshell | publisher = The Sydney Morning Herald | date = 23 November 2010 | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ನವೆಂಬರ್ 20 ರಂದು, ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪೊಲೀಸರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಾರೆಂಟ್ (ಇಎಡಬ್ಲೂ)<ref name="FT">{{cite web | url = http://www.ft.com/cms/s/0/b5852504-f592-11df-99d6-00144feab49a.html#axzz165xMmp9x | title = Warrant for WikiLeaks founder condemned | publisher = Ft.com | date = 22 November 2010 | accessdate = 29 November 2010}}</ref><ref name="lateline">{{cite web | url = http://www.abc.net.au/lateline/content/2010/s3071847.htm | title = Assange hits back at rape allegations | publisher = Australian Broadcasting Corporation}}</ref> ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ಧ ರೆಡ್ ನೋಟೀಸ್ ಅನ್ನು ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಹೊರಡಿಸಿತು.<ref name="bbc">{{cite web | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11880965 | title = Wikileaks' Assange appeals over Sweden arrest warrant | publisher = BBC News | date = 1 December 2010 | accessdate = 1 December 2010}}</ref><ref>{{cite web | author = Interpol | url = http://www.interpol.int/Public/ICPO/PressReleases/PR2010/News20100513.asp | title = Enhancing global status of INTERPOL Red Notices focus of high level meeting | publisher = Interpol.int | date = 14 May 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 29 ಜೂನ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110629193232/http://www.interpol.int/Public/ICPO/PressReleases/PR2010/News20100513.asp | url-status = dead }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವೀಡನ್ ಹೊರಗೆ "ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ಸಂಗತಿಯ ನಂತರವೂ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರೆಡ್ ನೋಟೀಸ್ ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿರುವುದು ಅತೀ ಅಕ್ರಮವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು <ref>{{cite web | first = Mark | last = Townsend | url = https://www.theguardian.com/media/2010/dec/01/police-seek-julian-assange-rape-claims | title = British police seek Julian Assange over rape claims | publisher = Guardian | date = 1 December 2010 | accessdate = 3 December 2010}}</ref> ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಡೀಷರು ಅವರನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯಿಂದ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹಸ್ತಾಂತರದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿರುದ್ಧ<ref>{{cite news | url = http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11921080 | title = Wikileaks' Julian Assange to fight Swedish allegations | publisher = BBC | date = 5 December 2010 | accessdate = 5 December 2010}}</ref> ಹೋರಾಡುವರು ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಪರವಾದ ವಕೀಲರೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/media/2010/dec/05/julian-assange-lawyers-being-watched | title = Julian Assange's lawyers say they are being watched | author = Sam Jones and agencies | publisher = The Guardian | date = 5 December 2010 | accessdate = 5 December 2010}}</ref> ಯುಕೆನಲ್ಲಿ ಇಎಡಬ್ಲೂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಕಾಗದಪತ್ರದಲ್ಲಿ ದೋಷವೊಂದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಇಎಡಬ್ಲೂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ ನೀಡಿತು. 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6 ರಂದು, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯಾರ್ಡ್ ಪೊಲೀಸರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಯುಕೆ ವಕೀಲರಿಗೆ ಎಸ್ಎಸಿಎ ಅವರು ಮಾನ್ಯವಾದ ಇಎಡಬ್ಲೂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಮತ್ತು ಯುಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/uk/crime/arrest-warrant-on-assange-to-be-served-today-2153031.html |title=Arrest warrant on Assange to be served today |publisher=The Independent |date=2010-12-07 |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಮರುದಿನ ಸ್ವತಃ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸರೆದುರು ಹಾಜರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪೊಲೀಸರ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಪೆನಾಲ್ ಕೋಡ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತನಿಖೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದರು: ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಯವರ ಅತ್ಯಾಚಾರ (ಸಿಹೆಚ್ 6:1-3), ಅಹಿತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ದುರ್ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲೈಂಗಿಕ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದು (ಸಿಹೆಚ್ 6:10-2) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ಬಲಾತ್ಕಾರ (Ch 4:4-1), ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ 6 ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರೆ, ಅಧ್ಯಾಯ 4 ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|author=Esther Addley |url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/17/julian-assange-q-and-a |title=Q&A: Julian Assange allegations &#124; Media |publisher=The Guardian |date= |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.aklagare.se/In-English/ |title=Statement from Director of Prosecution, Ms. Marianne Ny - In English |publisher=www.aklagare.se |date=2006-05-05 |accessdate=2010-12-19 |archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101217230139/http://www.aklagare.se/In-English/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.aklagare.se/PageFiles/346/Chapter%206.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-date=29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929014034/http://www.aklagare.se/PageFiles/346/Chapter%206.pdf |url-status=dead }}</ref> ಆ ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಜಾಮೀನನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಿಮಾಂಡ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web| last = Vinograd| first = Cassandra| last2 = Satter| first2 = Raphael G.| title = Judge Denies WikiLeaks Founder Julian Assange Bail| newspaper = The Associated Press| date = 7 December 2010| url = https://news.yahoo.com/s/ap/20101207/ap_on_hi_te/wikileaks| accessdate = 7 December 2010| archiveurl = https://web.archive.org/web/20101208053605/http://news.yahoo.com/s/ap/20101207/ap_on_hi_te/wikileaks| archivedate = 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| url-status = live}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ £240,000 ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಮತ್ತು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಮೀನನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಯುಕೆಯ ಕ್ರೌಸ್ ಪಾಸೆಕ್ಯೂಶನ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಅವರ ಜಾಮೀನು ನಿರ್ಧಾರದ ಅಪೀಲಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.thinq.co.uk/2010/12/16/assange-granted-bail-uk-high-court-appeal/ |title=Assange granted bail in UK High Court appeal |publisher=Thinq.co.uk |date= |accessdate=2010-12-19 |archive-date=1 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101183813/http://www.thinq.co.uk/2010/12/16/assange-granted-bail-uk-high-court-appeal/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-11989216 |title=Wikileaks founder Assange bailed, but release delayed |publisher=BBC |date=8 December 2010 |accessdate=16 December 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/15/julian-assange-bail-decision-uk |title=Julian Assange bail decision made by UK authorities, not Sweden |publisher=Guardian |date=15 December 2010 |accessdate=17 December 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 16 ರಂದು ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಜಾಮೀನುl ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಲ್, ನೋರ್ಫೋಕ್ನಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ ನೆರೆದಿದ್ದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು "ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಆನಂದವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ" ಮತ್ತು "ನನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನನ್ನ ನಿರಪರಾಧಿತನದ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="ReutersBail" /> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಬಿಬಿಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಇದು ಅತೀ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸುವ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಾದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ನುಡಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.vancouversun.com/news/WikiLeaks+Julian+Assange+says+victim+smear+campaign/3992455/story.html| author=Avril Ormsby| title=WikiLeaks' Julian Assange says he is victim of smear campaign| publisher=The Vancouver Sun| date=December 17, 2010| access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20101229081317/http://www.vancouversun.com/news/WikiLeaks+Julian+Assange+says+victim+smear+campaign/3992455/story.html| url-status=dead}}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಕಾನೂನು ಸಲಹಾಗಾರರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್,<ref>{{cite web |url=http://www.rte.ie/news/2010/1214/wikileaks.html |title=Sweden challenges Julian Assange bail decision - RTÉ News |publisher=Rte.ie |date= |accessdate=16 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101216020158/http://www.rte.ie/news/2010/1214/wikileaks.html |archivedate=16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |url-status=dead }}</ref> ಜೆಫ್ರಿ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್,<ref>{{cite web|url=http://www.theage.com.au/world/geoffrey-robertson-to-defend-assange-20101207-18oc6.html |title=Geoffrey Robertson to defend Assange |publisher=Theage.com.au |date=8 December 2010 |accessdate=16 December 2010}}</ref> ಹೆಲೆನಾ ಕೆನಡಿ<ref>{{cite web |author= |url=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/possible-indictment-for-espionage/story-fn59niix-1225972957124 |title=Possible indictment for espionage |publisher=The Australian |date= |accessdate=2010-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110119070039/http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/possible-indictment-for-espionage/story-fn59niix-1225972957124 |archive-date=2011-01-19 |url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಜೆನ್ನಿಫರ್ ರಾಬಿನ್ಸನ್<ref>{{cite web |author= |url=http://uk.news.yahoo.com/18/20101210/tuk-assange-moved-to-prison-s-segregatio-86ac183.html |title=Assange moved to prison's segregation unit |publisher=Associated Free Press |date= |accessdate=16 December 2010 |archive-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101214101746/http://uk.news.yahoo.com/18/20101210/tuk-assange-moved-to-prison-s-segregatio-86ac183.html |url-status=dead }}</ref> ಸೇರಿದ್ದು ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನವರಾಗಿದ್ದು, ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಬೋರ್ನ್ ಹರ್ಟಿಗ್ ಸಹ ಸೇರಿದ್ದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಿರುದ್ದದ ಆರೋಪಗಳು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವಯೋಜಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಕುರಿತಂತೆ ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ನಡುವೆ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ಅವರು ಸಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news| url=http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20025111-503543.html| author=Tucker Reals| title=Assange Lawyer: Rape Allegations a "Stitch Up"| publisher=CBS News| date=December 9, 2010| archiveurl=https://web.archive.org/web/20101229213809/http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20025111-503543.html| archivedate=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| access-date=29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| url-status=dead}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡಿಶನ್ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಆದ ಮೇರಿಯೇನ್ ಎನ್‌ವೈ ಅವರು, ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಾರಂಟ್ ಕಾಯಿದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವೀಡನ್ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ವೇಳೆ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಅವರನ್ನು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ ಒಪ್ಪಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web|last=Mackey |first=Robert |url=http://thelede.blogs.nytimes.com/2010/12/14/swedish-prosecutor-raises-possible-extradition-of-wikileaks-founder-to-u-s/ |title=Swedish Prosecutor Raises Possible Extradition of WikiLeaks Founder to U.S. |publisher=Thelede.blogs.nytimes.com |date=2010-12-14 |accessdate=2010-12-19}}</ref><ref>{{cite web |author=By DAVID STRINGER Associated Press |url=http://www.denverpost.com/frontpage/ci_16854426?source=rss#ixzz18aFBEzWn |title=Sweden appeals UK granting bail for Julian Assange |publisher=The Denver Post |date= |accessdate=2010-12-19 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪೂರ್ಣ ಹಸ್ತಾಂತರದ ವಿಚಾರಣೆಯು 2011 ರ ಜನವರಿ 11 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. == ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ == ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ 2010 ರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನದ ತರುವಾಯು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಲೂಯಿಜ್ ಇನಾಸಿಯೋ ಲುಲಾ ಡಾ ಸಿಲ್ವಾ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ "ಬೆಂಬಲ"ವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/putin-leads-backlash-over-wikileaks-boss-detention-20101209-18rgi.html |title=Putin leads backlash over WikiLeaks boss detention |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 | first=Maria |last=Antonova |work=Sydney Morning Herald |publisher=Sydney Moring Herald}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=7xAY7KkcUYk |title=President Lula Shows Support for Wikileaks (video available) |date=9 December 2010}}</ref> ಅವರು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು "ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-11966193 |title=Wikileaks: Brazil President Lula backs Julian Assange |date=10 December 2010 |accessdate=10 December 2010 | first= |last= |work=BBC News }}</ref> ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರಾದ, [[ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್‌ ಪುಟಿನ್‌|ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್]] ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು "ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ವಿರೋಧಿ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.<ref name="ABC2">[http://www.abc.net.au/unleashed/42368.html ಆಸ್ಸೀ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: ಹ್ಯಾಸ್ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಗೋಟ್ ದಿ ಗಟ್ಸ್?] ಎಬಿಸಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2010</ref> ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಡ್ಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೇವ್|ದಿಮಿತ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್]] ಅವರ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್ ಅವರು "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/media/2010/dec/09/julian-assange-nobel-peace-prize |title=Julian Assange should be awarded Nobel peace prize, suggests Russia |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 | first=Luke |last=Harding |location=London |work=The Guardian }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪ ವರದಿಗಾರರಾದ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾರೂಯಿ ಅವರು "ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅಥವಾ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಅವರು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಕಾನೂನು ಹೊಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಾರದು. ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2010/s3089025.htm |title=UN rapporteur says Assange shouldn't be prosecuted |date=9 December 2010 |accessdate=9 December 2010 |author=Eleanor Hall |work=abc.net.au |publisher=[[ABC Online]]}}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11 ರಂದು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬಂಧನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ನೂರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಎದುರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web |last=Associated |first=The |url=http://ca.news.yahoo.com/pro-wikileaks-demos-planned-spain-latin-america.html |title=Pro-WikiLeaks demonstrations held in Spain; planned for elsewhere in Europe, Latin America - Yahoo! News |publisher=Ca.news.yahoo.com |date= |accessdate=16 December 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ=== [[File:Sydney Wikileaks 2010-Dec-10.JPG|thumb|ಸಿಡ್ನಿ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನ, 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010.]] ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರಾದ ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲಾರ್ಡ್ ಅವರು ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು "ಒಂದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೃತ್ಯ" ವೆಂದು ಕರೆದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಗಿಲಾರ್ಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಿಂದಲೇ ಭಾರಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹೇಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದರು ಎಂದು ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆದ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೆಲ್ಲಾಂಡ್ ಅವರು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರುವುದರೊಂದಿಗೆ ನೂರಾರು ವಕೀಲರು, ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವಕ್ತಾರ, ಸೆನೇಟರ್, ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆದ ಜಾರ್ಜ್ ಬ್ರಾಂಡಿಸ್ ಅವರು ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಅವರ ಭಾಷೆಯು "ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಲ್ಲದ್ದು" ಎನ್ನುವುದರ ಜೊತೆಗೆ "ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು (ಅಸ್ಸಾಂಜೆ) ಯಾವುದೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಅಮೇರಿಕದ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿದಂತೆಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾದ ಕೆವಿನ್ ರುಡ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರವು ನನ್ನದೇ ಹೊರತು ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಅವರದ್ದಲ್ಲ ಎಂದರು. 15 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆದ ಪೀಟರ್ ಫ್ಯಾರಿಸ್ ಅವರು, ಶಂಕಿತ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ಹಸ್ತಾಂತರವನ್ನು ಕೋರುತ್ತಿರುವ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಉದ್ದೇಶವು ಶಂಕೆ ತರಿಸುತ್ತಿದೆ, "ಅವರು (ಸ್ವೀಡನ್) ಏಕೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೀವೇ ಹೇಳಬೇಕು? ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದು ಬಿಲ್ ಬ್ಲಾಗ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ವಿರೋಧದ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ "ಪೂರ್ವಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ"ಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ, "ಆರೋಪವನ್ನು ಹೂಡಿದ, ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದ, ಮತ್ತು ಕೈಬಿಟ್ಟ ರೀತಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಾಸೆಕ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು" ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಅವರನ್ನೇ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="ABC2" /><ref>[http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/gillard-left-to-face-backlash/story-fn775xjq-1225967930434 ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಟು ಫೇಸ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಬ್ಯಾಕ್‌ಲ್ಯಾಷ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110513132023/http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/gillard-left-to-face-backlash/story-fn775xjq-1225967930434 |date=2011-05-13 }} ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 2010</ref><ref>[http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/julia-gillard-fails-to-name-law-broken-by-wikileaks-or-julian-assange/story-e6frf7jx-1225966858960 ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಫೇಲ್ಸ್ ಟು ನೇಮ್ ಲಾ ಬ್ರೋಕನ್ ವೈ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಆರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಸನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2010</ref><ref name="Revolt">[http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/julia-gillards-left-flank-revolts-over-julian-assange/story-fn775xjq-1225969233504 ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಲೆಫ್ಟ್ ಫ್ಲಾಂಕ್ ರಿವೋಲ್ಟ್ಸ್ ಓವರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230201819/http://www.theaustralian.com.au/in-depth/wikileaks/julia-gillards-left-flank-revolts-over-julian-assange/story-fn775xjq-1225969233504 |date=2010-12-30 }} ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2010</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20101215010701/http://www.news.com.au/features/wikileaks/party-revolt-at-pms-wiki-stance/story-fn79cf6x-1225970594165 ಪಾರ್ಟಿ ರಿವೋಲ್ಟ್ ಗ್ರೋವಿಂಗ್ ಓವರ್ ಪ್ರೈ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾನ್ಸ್] ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2010</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಸುಮಾರು ಐದು ನೂರು ಜನರು ಸಿಡ್ನಿ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಮೂರು ನೂರು ಜನರು ಬ್ರಿಸ್ಟೇನ್ <ref>{{cite web |url=http://www.sbs.com.au/news/article/1438371/WikiLeaks-supporters-rally-for-Assange |title='&#39;WikiLeaks supporters rally for Assange'&#39;, 10 December 2010 |publisher=SBS |date= |accessdate=16 December 2010 |archive-date=18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101218132501/http://www.sbs.com.au/news/article/1438371/WikiLeaks-supporters-rally-for-Assange |url-status=dead }}</ref> ನಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವಕೀಲ ರಾಬ್ ಸ್ಟೇರಿ ಅವರು ಜೂಲಿಯಾ ಗಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೇರಿಕದ "ಕೈಗೊಂಬೆ" ಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದ ಜನರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪುಟದ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ಗೆಟಪ್! ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯು 50,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="Revolt" /> === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು === ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ತನಿಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ)ದ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು, ''ದಿ ಕ್ರೈ ಆಫ್ ಬ್ಲಡ್&nbsp;– ಅಧಿಕ ನ್ಯಾಯಿಕ ಹತ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆಗಳು''.<ref name="mars" /> ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು: "ಕೀನ್ಯಾದ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜಕ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಸ್ಕರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಕೆಎನ್‌ಹೆಚ್‌ಸಿಆರ್, ಮಾರ್ಸ್ ಸಮೂಹ ಕೀನ್ಯಾದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ಮೂಲಭೂತ ಬೆಂಬವು ನಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದಿತು." ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="marsblog" /> ಅವರು 2008 ''ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್'' ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆನ್ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಜಯಿಸಿದರು.<ref name="tcij" /> ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯತೆಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್ ಅವರು ನೀಡುವ 2010 ರ ಸ್ಯಾಮ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{cite web | url = http://www.craigmurray.org.uk/archives/2010/08/julian_assange.html | title = Julian Assange wins Sam Adams Award for Integrity | first = Craig | last = Murray | date = 19 August 2010 | accessdate = 3 November 2010}}</ref><ref>{{cite web | url = http://cspan.org/Watch/Media/2010/10/23/HP/A/39838/WikiLeaks+Press+Conference+on+Release+of+Military+Documents.aspx | title = WikiLeaks Press Conference on Release of Military Documents | publisher = cspan.org | accessdate = 3 November 2010 | archive-date = 1 ಜೂನ್ 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200601221636/http://cspan.org/Watch/Media/2010/10/23/HP/A/39838/WikiLeaks+Press+Conference+on+Release+of+Military+Documents.aspx/ | url-status = dead }} ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು cspan.org ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು</ref> 2010 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿತ ''ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್'' ಅವರ "2010ರ ವಿಶ್ವದ 50 ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ" ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು 23 ನೇಯವರಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref name="htanna">{{cite web | title = Julian Assange – 50 People Who Matter 2010 | url = http://www.newstatesman.com/digital/2010/09/pilger-wikileaks-assange | accessdate = 1 October 2010 | archive-date = 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100930152119/http://www.newstatesman.com/digital/2010/09/pilger-wikileaks-assange | url-status = dead }}</ref> ಅದರ ನವೆಂಬರ್/ಡಿಸೆಂಬರ್ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಉಟ್ನೆ ರೀಡರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರನ್ನು "ನಿಮ್ಮ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ 25 ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ" ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿತು.<ref name="utne">{{cite web | title = Julian Assange: The Sunshine Kid | url = http://www.utne.com/Politics/Utne-Reader-Visionaries-Julian-Assange-WikiLeaks.aspx | accessdate = 19 October 2010}}</ref> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ''ಟೈಮ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕದ 2010 ರ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆಯೆಂದು <ref name="RC2010POTY">{{cite web| title=Julian Assange: Readers' Choice for TIME's Person of the Year 2010| url=http://newsfeed.time.com/2010/12/13/julian-assange-readers-choice-for-times-person-of-the-year-2010/| publisher=[[Time Inc.]]| last=Freidman| first=Megan| date=13 December 2010| accessdate=15 December 2010| archive-date=24 ಮೇ 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190524132802/http://newsfeed.time.com/2010/12/13/julian-assange-readers-choice-for-times-person-of-the-year-2010/| url-status=dead}}</ref> ಹಾಗೂ 2010 ರ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news| title=Runners-up: Julian Assange| url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2036683_2037118_2037146,00.html| publisher=[[Time Inc.]]| last=Gellman| first=Barton| date=15 December 2010| accessdate=15 December 2010| archive-date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20101217160031/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2036683_2037118_2037146,00.html| url-status=dead}}</ref> == ವಾಸಸ್ಥಾನ == ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಖಾಯಂ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ನಿರೂಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="harrell">{{cite news | last = Harrell | first = Eben | url = http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006789,00.html | title = Defending the Leaks: Q&A with WikiLeaks' Julian Assange | publisher = TIME | date = 27 July 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101211042137/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2006789,00.html | url-status = dead }}</ref> ತಾವು ಸದಾ ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವುದಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳವರೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಕೀನ್ಯಾ ಮತ್ತು [[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ತಾಂಜೇನಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು 2010 ರ ಮಾರ್ಚ್ 30 ರಿಂದ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅವರ ಮತ್ತು ಬಿರ್ಗಿಟ್ಟಾ ಜೋನ್ಸ್‌‌ಡೋಟ್ಟಿರ್ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಇತರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು 'ಕೊಲ್ಲಾಟೆರಲ್ ಮರ್ಡರ್' ವೀಡಿಯೋ ಕುರಿತಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="khatchadourian" /> 2010 ರ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆದರು. 2010 ರ ನವೆಂಬರ್ 4 ರಂದು, ತಾವು ತಟಸ್ಥ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್]]ನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಸ್ವಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಟಿಎಸ್ಆರ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news | url = http://www.reuters.com/article/idUSTRE6A369920101104 | title = WikiLeaks founder says may seek Swiss asylum | publisher = Reuters | date = 4 November 2010}}</ref> ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅಮೇರಿಕದ ರಾಯಭಾರಿಯಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಎಸ್ ಬೇಯರ್ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಿಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.sonntagonline.ch/index.php?show=news&id=1364 |title=Sonntag online |publisher=Sonntagonline.ch |date= |accessdate=2010-12-19 |archive-date=31 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110831005656/http://www.sonntagonline.ch/index.php?show=news&id=1364 |url-status=dead }}</ref> 2010 ರ ನವೆಂಬರ್‌ ಕೊನೆಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಎಕ್ವಡಾರ್|ಈಕ್ವೆಡಾರ್]]ನ ವಿದೇಶೀ ಉಪ ಮಂತ್ರಿಯವರಾದ ಕಿಂಟ್ಟೋ ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಅವರು "ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತುಗಳಿಲ್ಲ... ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಾಖಲಾತಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ನಾಗರೀಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web | author = AFP 30 November 2010 | url = http://www.ottawacitizen.com/news/Ecuador+offers+WikiLeak+founder+Assange+residency+questions+asked/3902251/story.html | title = ''Ottawa Citizen'' online report of Ecuador offer of asylum to Assange | publisher = Ottawacitizen.com | date = 4 November 2010 | accessdate = 1 December 2010 | archive-date = 30 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101130035816/http://www.ottawacitizen.com/news/Ecuador+offers+WikiLeak+founder+Assange+residency+questions+asked/3902251/story.html | url-status = dead }}</ref> ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈಕ್ವಡಾರ್‌ಗೆ ಲಾಭ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | last = Horn | first = Leslie | url = http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2373617,00.asp | title = WikiLeaks' Assange Offered Residency in Ecuador | publisher = Pcmag.com | date = 1 January 1970 | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ನಾಗರೀಕತ್ವದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು "ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ" ಎಂದು 30 ನೇ ನವೆಂಬರ್‌ರಂದು ವಿದೇಶಿ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ರಿಕಾರ್ಡೋ ಪ್ಯಾಟಿನೋ ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{cite web | author = | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/30/AR2010113003727.html | title = Ecuador alters refuge offer to WikiLeaks founder | publisher = The Washington Post | date = | accessdate = 1 December 2010}}{{dead link|date=December 2010}}</ref> ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ರಫೇಲ್ ಕೊರ್ರಿಯಾ ಅವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ "ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಕಾನೂನನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಪ್ಪನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ... ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು [ಎಂದಿಗೂ] ಮಾಡಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="CBSNews">{{cite web | author = | url = http://www.cbsnews.com/stories/2010/11/30/ap/latinamerica/main7104741.shtml | title = Ecuador President Says No Offer To WikiLeaks Chief | publisher = Cbsnews.com | date = | accessdate = 1 December 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="refusal">{{cite web | last = Bronstein | first = Hugh | url = http://www.reuters.com/article/idUSTRE6AT66820101201 | title = Ecuador backs off offer to WikiLeaks' Assange | publisher = Reuters.com | date = | accessdate = 1 December 2010}}</ref> ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು "ಸ್ವಂತದ್ದು" ಎಂದು ಕೊರ್ರಿಯಾ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಸಂಭಾವ್ಯ ಕವಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹಾಗೂ ವರದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌ಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟಾಗುವುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref name="refusal" /> 2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂದು ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಳಾಸವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಸ್ವೀಕಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಿಳಸಿದಾಗ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರು ಕಾಗದದ ಹಾಳೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ "ಪಾರ್ಕ್‌ವಿಲ್ಲೆ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ" ಎಂದು ಬರೆದು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವರ ವಿಳಾಸದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಜಾಮೀನನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಕಾರಣಗಳೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="CNN-20101207-jailed">{{cite news|last=Maestro|first=Laura Perez|coauthors=Shubert, Atika|url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/europe/12/07/uk.wikileaks.investigation/|title=WikiLeaks' Assange jailed while court decides on extradition|publisher=CNN|date=7 December 2010|accessdate=7 December 2010}}</ref> ಹಸ್ತಾಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ವಾಗನ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ನೋರ್ಫೋಕ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಶನ್, ಎಲ್ಲಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಲ್ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರನ್ನು ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Norman">ನೋರ್ಮನ್, ಜೋಶುವಾ. "[https://web.archive.org/web/20121103040933/http://www.cbsnews.com/8301-503543_162-20025866-503543.html ಜಸ್ಟ್ ವೆರ್ ಈಸ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಫೌಂಡರ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೇಸ್ "ಮ್ಯಾನ್ಶನ್ ಅರೆಸ್ಟ್"?] ಸಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್, 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010</ref> "ಅತಿಕ್ರಮ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡದ ಹೊರತು ಹತ್ತಿರ ಬರಲು ತೀರಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ "ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಗೋಪ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಮಿತ್ ಹೇಳಿದರು.<ref name="ReutersBail" /> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist | colwidth = 30em | refs = <ref name="repair"> {{cite news | first = Ryan | last = Singel | title = Wikileaks Reopens for Leakers | url = https://www.wired.com/threatlevel/2010/07/wikileaks_repair | date = 19 July 2010 | newspaper = [[Wired (magazine)|Wired]] | accessdate = 21 August 2010 }} </ref> <ref name="geekosystem_2010">{{cite web | url = http://www.geekosystem.com/wikileaks-julian-assange-ted | title = Julian Assange – TED Talk – Wikileaks | publisher = Geekosystem | date = 19 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 25 ಜುಲೈ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100725065054/http://www.geekosystem.com/wikileaks-julian-assange-ted/ | url-status = dead }}</ref> <ref name="ted_2010">{{cite web | url = http://www.ted.com/talks/julian_assange_why_the_world_needs_wikileaks.html | title = Julian Assange: Why the world needs WikiLeaks | publisher = Ted.com | date = | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 27 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110827013033/http://www.ted.com/talks/julian_assange_why_the_world_needs_wikileaks.html | url-status = dead }}</ref> <ref name="ustream_2010">{{cite web | url = http://www.ustream.tv/recorded/8525593 | title = Frontline Club 07/26/10 04:31&nbsp;am | publisher = Ustream.tv | date = 26 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 6 ಜನವರಿ 2014 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140106040549/http://www.ustream.tv/recorded/8525593 | url-status = dead }}</ref> <ref name="journalism_2010">{{cite web | url = http://blogs.journalism.co.uk/editors/2010/07/12/a-real-free-press-for-the-first-time-in-history-wikileaks-editor-speaks-out-in-london | title = 'A real free press for the first time in history': WikiLeaks editor speaks out in London | publisher = Blogs.journalism.co.uk | date = 12 July 2010 | accessdate = 21 August 2010 | archive-date = 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111006014714/http://blogs.journalism.co.uk/editors/2010/07/12/a-real-free-press-for-the-first-time-in-history-wikileaks-editor-speaks-out-in-london/ | url-status = dead }}</ref> <ref name="advisory">{{cite web | title = WikiLeaks:Advisory Board | url = http://wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board | publisher = Wikileaks | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 17 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100617033041/http://www.wikileaks.org/wiki/WikiLeaks:Advisory_Board | url-status = dead }}</ref> <ref name="alde">{{cite web | url = http://www.alde.eu/en/details/?no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=23424&cHash=137ca875fb | title = Hearing: (Self) Censorship New Challenges for Freedom of Expression in Europe | accessdate = 2 June 2010 | publisher = [[Alliance of Liberals and Democrats for Europe]] | archive-date = 15 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100615154647/http://www.alde.eu/en/details/?no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=23424&cHash=137ca875fb | url-status = dead }}</ref> <ref name="ambinder"> {{cite web | first = Marc | last = Ambinder | url = https://www.theatlantic.com/politics/archive/2010/06/does-julian-assange-have-reason-to-fear-the-us-government/58297 | title = Does Julian Assange Have Reason to Fear the U.S. Government? | work = [[The Atlantic]] }} </ref> <ref name="amnesty">{{cite news | url = http://www.computerworld.com/s/article/9140006/Wikileaks_leader_talks_of_courage_and_wrestling_pigs?taxonomyId=16 | title = Wikileaks leader talks of courage and wrestling pigs | first = Dan | last = Nystedt | date = 27 October 2009 | work = [[Computerworld]] | publisher = International Data Group | agency = [[IDG]] News Service | accessdate = 7 December 2010 | archive-date = 22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101222025321/http://www.computerworld.com/s/article/9140006/Wikileaks_leader_talks_of_courage_and_wrestling_pigs?taxonomyId=16 | url-status = dead }}</ref> <ref name="aolnews">{{cite news | first = Sharon | last = Weinberger | title = Who Is Behind WikiLeaks? | url = http://www.aolnews.com/nation/article/besides-julian-assange-who-is-behind-WikiLeaks/19430055 | date = 7 April 2010 | newspaper = [[ಎಒಎಲ್|AOL]] | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 15 ಮಾರ್ಚ್ 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190315233940/http://www.aolnews.com/nation/article/besides-julian-assange-who-is-behind-WikiLeaks/19430055 | url-status = dead }}</ref> <ref name="cjr"> {{cite web | url = http://www.cjr.org/campaign_desk/ellsberg_and_assange.php | title = Ellsberg and Assange | first = Clint | last = Hendler | work = [[Columbia Journalism Review]] | date = 3 June 2010 | accessdate = 5 July 2010 }} </ref> <ref name="cream"> {{cite web | first = Julian | last = Assange | title = The cream of Australian Physics | publisher = IQ.ORG | date = 12 July 2006 | url = http://iq.org/#ThecreamofAustralianPhysics | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071020051936/http://iq.org/#ThecreamofAustralianPhysics | archivedate = 20 October 2007 }} </ref> <ref name="ellsbergmsnbc">{{cite web | url = http://fdlaction.firedoglake.com/2010/06/11/transcript-daniel-ellsberg-says-he-fears-us-might-assasinate-wikileaks-founder | first = Jane | last = Hamsher | title = Transcript: Daniel Ellsberg Says He Fears US Might Assassinate Wikileaks Founder | publisher = [[Firedoglake]] | date = 11 June 2010 | accessdate = 5 July 2010 | archive-date = 14 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100614064102/http://fdlaction.firedoglake.com/2010/06/11/transcript-daniel-ellsberg-says-he-fears-us-might-assasinate-wikileaks-founder | url-status = dead }}</ref> <ref name="events.ccc.de"> {{cite web | url = http://events.ccc.de/congress/2008/Fahrplan/events/2916.en.html | title = 25C3: Wikileaks | publisher = Events.ccc.de | date = | accessdate = 5 July 2010 }} </ref> <ref name="fora.tv">[http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives Video of Julian Assange on the panel at the 2010 Logan Symposium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101217213046/http://fora.tv/2010/04/18/Logan_Symposium_The_New_Initiatives |date=17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }}, 18 April 2010</ref> <ref name="Greenwald2010-06-18">{{cite news | url = http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/06/18/wikileaks/ | title = The strange and consequential case of Bradley Manning, Adrian Lamo and WikiLeaks | last = Greenwald | first = Glenn | date = 18 June 2010 | publisher = Salon Media Group (Salon.com) | accessdate = 16 December 2010 | quote = On 10 June, former New York Times reporter Philip Shenon, writing in ''[[The Daily Beast]]'', gave voice to anonymous "American officials" to announce that "Pentagon investigators" were trying "to determine the whereabouts of the Australian-born founder of the secretive website Wikileaks [Julian Assange] for fear that he may be about to publish a huge cache of classified State Department cables that, if made public, could do serious damage to national security." Some news outlets used that report to declare that there was a "Pentagon manhunt" underway for Assange&nbsp;– as though he's some sort of dangerous fugitive. | archive-date = 16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101216140305/http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/06/18/wikileaks | url-status = dead }}</ref> <ref name="Greenwald2010-12-10">{{cite web | url = http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/12/10/wikileaks_media/ | title = The media's authoritarianism and WikiLeaks | date = 10 December 2010 | last = Greenwald | first = Glenn | publisher = Salon Media Group (Salon.com) | accessdate = 16 December 2010 | archive-date = 15 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101215204214/http://www.salon.com/news/opinion/glenn_greenwald/2010/12/10/wikileaks_media | url-status = dead }}</ref> <ref name="guardian"> {{cite news | first = Ian | last = Traynor | title = WikiLeaks founder Julian Assange breaks cover but will avoid America | newspaper = The Guardian | date = 21 June 2010 | url = https://www.theguardian.com/media/2010/jun/21/wikileaks-founder-julian-assange-breaks-cover | accessdate = 21 June 2010 }} </ref> <ref name="khatchadourian"> {{cite news | title = No Secrets: Julian Assange's Mission for Total Transparency | url = http://www.newyorker.com/reporting/2010/06/07/100607fa_fact_khatchadourian?currentPage=all | first = Raffi | last = Khatchadourian | newspaper = [[The New Yorker]] | date = 7 June 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="leakonomy">Interview with Julian Assange, spokesperson of WikiLeaks: [http://stefanmey.wordpress.com/2010/01/04/leak-o-nomy-the-economy-of-WikiLeaks ''Leak-o-nomy: The Economy of WikiLeaks''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100524131035/http://stefanmey.wordpress.com/2010/01/04/leak-o-nomy-the-economy-of-WikiLeaks |date=24 ಮೇ 2010 }}</ref> <ref name="mars">[http://www.marsgroupkenya.org/pdfs/2009/03/KNCHR_crimes-against-humanity-extra-judicial-killings-by-kenya-police-exposed.pdf Report on Extra-Judicial Killings and Disappearances] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101214060055/http://www.marsgroupkenya.org/pdfs/2009/03/KNCHR_crimes-against-humanity-extra-judicial-killings-by-kenya-police-exposed.pdf |date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }} 1 March 2009</ref> <ref name="marsblog">[http://blog.marsgroupkenya.org/?p=870 "WikiLeaks wins Amnesty International 2009 Media Award for exposing Extra judicial killings in Kenya".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107113936/http://blog.marsgroupkenya.org/?p=870 |date=7 ನವೆಂಬರ್ 2017 }}. Retrieved 15 April 2010.</ref> <ref name="mediadays">{{cite web | url = http://newmediadays.dk/julian-assange | title = The Subtle Roar of Online Whistle-Blowing | date = 19 November 2009 | publisher = New Media Days | accessdate = 8 April 2010 | archive-date = 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100410132452/http://newmediadays.dk/julian-assange | url-status = dead }}</ref> <ref name="motherjones"> {{cite news | title = Inside WikiLeaks' Leak Factory | url = http://motherjones.com/politics/2010/04/wikileaks-julian-assange-iraq-video?page=1 | first = David | last = Kushner | date = 6 April 2010 | newspaper = [[Mother Jones (magazine)|Mother Jones]] | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="mcgreal"> {{cite news | first = Chris | last = McGreal | title = Wikileaks reveals video showing US air crew shooting down Iraqi civilians | url = https://www.theguardian.com/world/2010/apr/05/wikileaks-us-army-iraq-attack | newspaper = The Guardian | date = 5 April 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="nicar">{{cite web | url = http://data.nicar.org/conference/lasvegas10/showcase | title = Showcase Panels | publisher = data.nicar.org | date = | accessdate = 5 July 2010 | archive-date = 29 ಜೂನ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100629024355/http://data.nicar.org/conference/lasvegas10/showcase | url-status = dead }}</ref> <ref name="nntpcache">{{cite web | title=NNTPCache: Authors | url=http://iq.org/~proff/nntpcache.org | accessdate=16 June 2010 | archive-date=23 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101123054222/http://iq.org/~proff/nntpcache.org/ | url-status=dead }}</ref> <ref name="pentagonhunt"> {{cite web | url = https://www.theguardian.com/media/2010/jun/11/wikileaks-founder-assange-pentagon-manning | title = Pentagon hunts WikiLeaks founder Julian Assange in bid to gag website|Media|The Guardian | last = McGreal | first = Chris | date = 11 June 2010 | work = The Guardian|location=London | accessdate = 18 June 2010 }} </ref> <ref name="personal">{{cite web | url = http://personaldemocracy.com/technology-politics-social-media-conference-personal-democracy-forum-new-york-0 | title = PdF Conference 2010 &#124; June&nbsp;3–4 &#124; New York City &#124; Personal Democracy Forum | publisher = Personaldemocracy.com | date = | accessdate = 5 July 2010 | archive-date = 8 ಜುಲೈ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100708065934/http://personaldemocracy.com/technology-politics-social-media-conference-personal-democracy-forum-new-york-0 | url-status = dead }}</ref> <ref name="pdf">{{cite web | title = PdF Conference 2010: Speakers | url = http://personaldemocracy.com/pdf-conference-2010-june-3-5-new-york-city-speakers#assange | publisher = [[Personal Democracy Forum]] | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 27 ಮೇ 2012 | archive-url = https://archive.today/20120527042208/http://personaldemocracy.com/pdf-conference-2010-june-3-5-new-york-city-speakers%23assange#assange | url-status = dead }}</ref> <ref name="poulsen"> {{cite news | first1 = Kevin | last1 = Poulsen | first2 = Kim | last2 = Zetter | title = Wikileaks Commissions Lawyers to Defend Alleged Army Source | url = https://www.wired.com/threatlevel/2010/06/wikileaks-to-lamo | date = 11 June 2010 | newspaper = [[Wired (magazine)|Wired]] | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="rubberhose">{{cite web | first = Suelette | last = Dreyfus | title = The Idiot Savants' Guide to Rubberhose | url = http://iq.org/~proff/rubberhose.org/current/src/doc/maruguide/t1.html | accessdate = 16 June 2010 | archive-date = 13 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100813032734/http://iq.org/~proff/rubberhose.org/current/src/doc/maruguide/t1.html | url-status = dead }}</ref> <ref name="seclists">Assange stated, "In this limited application strobe is said to be faster and more flexible than ISS2.1 (an expensive, but verbose security checker by Christopher Klaus) or PingWare (also commercial, and even more expensive)." See [http://seclists.org/bugtraq/1995/Mar/65 Strobe v1.01: Super Optimised TCP port surveyor]</ref> <ref name="singel"> {{cite news | first = Ryan | last = Singel | title = Immune to Critics, Secret-Spilling Wikileaks Plans to Save Journalism... and the World | url = https://www.wired.com/politics/onlinerights/news/2008/07/wikileaks?currentPage=all | date = 3 July 2008 | newspaper = [[Wired (magazine)|Wired]] | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="smh1"> {{cite news | first = Bernard | last = Lagan | title = International man of mystery | url = http://www.smh.com.au/technology/technology-news/international-man-of-mystery-20100409-ryvf.html | date = 10 April 2010 | newspaper = The Sydney Morning Herald | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="smh2"> {{cite news | title = The secret life of Wikileaks founder Julian Assange | url = http://www.smh.com.au/technology/technology-news/the-secret-life-of-wikileaks-founder-julian-assange-20100521-w1um.html | date = 22 May 2010 | newspaper = The Sydney Morning Herald | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="strobe"> {{cite web | title = strobe-1.06: A super optimised TCP port surveyor | url = http://hpux.connect.org.uk/hppd/hpux/Networking/Admin/strobe-1.06 | publisher = The Porting And Archive Centre for HP-UX | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="suelette"> {{Cite book | title = [[Underground (Suelette Dreyfus book)|Underground: Tales of Hacking, Madness and Obsession on the Electronic Frontier]] | first = Suelette | last = Dreyfus | year = 1997 | isbn = 1-86330-595-5 }} </ref> <ref name="taylor"> {{cite news | first = Jerome | last = Taylor | title = Pentagon rushes to block release of classified files on Wikileaks | url = http://www.independent.co.uk/news/world/americas/pentagon-rushes-to-block-release-of-classified-files-on-wikileaks-1998313.html | newspaper = [[The Independent]] | date = 12 June 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="tdbmanhunt"> {{cite web | url = http://www.thedailybeast.com/blogs-and-stories/2010-06-10/wikileaks-founder-julian-assange-hunted-by-pentagon-over-massive-leak | title = Wikileaks Founder Julian Assange Hunted by Pentagon Over Massive Leak | last = Shenon | first = Philip | date = 10 June 2010<!-- 10:03&nbsp;pm--> | work = Pentagon Manhunt | publisher = The Daily Beast | accessdate = 18 June 2010 }} </ref> <ref name="telegraph"> {{cite web | url = http://www.telegraph.co.uk/technology/news/7845420/Wikileaks-founder-Julian-Assange-emerges-from-hiding.html | title = Wikileaks founder Julian Assange emerges from hiding | publisher = The Daily Telegraph | date = 22 June 2010 | accessdate = 5 July 2010 }} </ref> <ref name="theage1"> {{cite news | first = Nikki | last = Barrowclough | title = Keeper of secrets | url = http://www.theage.com.au/national/keeper-of-secrets-20100521-w230.html | newspaper = [[The Age]] | date = 22 May 2010 | accessdate = 16 June 2010 }} </ref> <ref name="theaustralian"> {{cite news | title = Rudd Government blacklist hacker monitors police | url = http://www.theaustralian.com.au/news/rudd-government-blacklist-hacker-monitors-police/story-e6frg8yx-1225718288350 | first = Richard | last = Guilliatt | newspaper = [[The Australian]] | date = 30 May 2009 | accessdate = 16 June 2010 | archive-url = https://wayback.archive-it.org/all/20120527015312/http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/defence/rudd-government-blacklist-hacker-monitors-police/story-e6frg8yx-1225718288350 | archive-date = 27 ಮೇ 2012 | url-status = dead}} [lead-in to a longer article in that day's ''The Weekend Australian Magazine'']</ref> <ref name="timesonline">{{cite news | title = Profile: Julian Assange, the man behind Wikileaks | url = http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/the_web/article7094231.ece | work = The Sunday Times | location = UK | date = 11 April 2010 | accessdate = 29 June 2010 | archive-date = 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100906200853/http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/the_web/article7094231.ece | url-status = dead }}</ref> <ref name="wankworm">Julian Assange: [http://www.counterpunch.org/assange11252006.html The Anti-Nuclear WANK Worm. The Curious Origins of Political Hacktivism] [[CounterPunch]], 25/26 November 2006</ref> <ref name="pgsql"> {{cite web | url = http://www.postgresql.org/community/contributors | title = PostgreSQL contributors | publisher = Postgresql.org | date = | accessdate = 29 November 2010 }} </ref> <ref name="Forbes"> {{cite web | last = Greenberg | first = Andy | url = http://blogs.forbes.com/andygreenberg/2010/11/29/an-interview-with-wikileaks-julian-assange/6/ | title = An Interview With WikiLeaks’ Julian Assange&nbsp;— Andy Greenberg – The Firewall | publisher = blogs.forbes.com | date = | accessdate = 16 December 2010 }} </ref> }} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Portal box|Australia|Internet|Biography}} {{Wikiquote|Julian Assange}} {{Commons category|Julian Assange}} *[http://english.aljazeera.net/category/person/julian-assange ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ] ''ಅಲ್‌ಜಜೀರಾ'' ದಲ್ಲಿ *[http://www.bbc.co.uk/news/world-11047811 ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ: ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಕ ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ] ''ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್'' ನಲ್ಲಿ *[https://www.theguardian.com/media/julian-assange ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ] ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ನಲ್ಲಿ *[http://www.reuters.com/article/idUSTRE6BB1LG20101213 ವಿಶೇಷ ವರದಿ] ''ರಾಯಟರ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ *[http://www.sbs.com.au/dateline/story/watch/id/600572/n/The-Whistleblower ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಡೇಟ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ ವೀಕ್ಷಿಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110103052140/http://www.sbs.com.au/dateline/story/watch/id/600572/n/The-Whistleblower |date=3 ಜನವರಿ 2011 }} *[http://www.life.com/image/first/in-gallery/53291/julian-assange-hero-or-villain ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: ನಾಯಕ ಅಥವಾ ಖಳನಾಯಕ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216174148/http://www.life.com/image/first/in-gallery/53291/julian-assange-hero-or-villain |date=16 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 }} – ''ಲೈಫ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್'' ನಿಂದ ಸ್ಲೈಡ್ ಶೋ *{{cite news |url=http://www.stuff.co.nz/technology/digital-living/524296 |title= Meet the Aussie behind Wikileaks |publisher=[[Fairfax New Zealand]] |date=8 July 2008}} *{{cite web | url = https://www.youtube.com/watch?v=7QEdAykXxoM | title = WikiLeaks editor on Apache combat video: No excuse for US killing civilians |date = April 2010| publisher = RussiaToday}} *[https://web.archive.org/web/*/http://iq.org/ Archived versions] ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆಯವರ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ iq.org ನಲ್ಲಿನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ (ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆರ್ಕೈವ್ನಲ್ಲಿ) *[http://www.ted.com/speakers/julian_assange.html ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ: ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಏಕೆ ಬೇಕು] [http://www.ted.com/ ted.com] ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ {{WikiLeaks}} {{Persondata | NAME = Assange, Julian | ALTERNATIVE NAMES = Assange, Julian Paul | SHORT DESCRIPTION = Australian journalist, programmer and Internet activist | DATE OF BIRTH = 3 July 1971 | PLACE OF BIRTH = [[Townsville]], Queensland, Australia | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Assange, Julian}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1971 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪತ್ರಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಸುದ್ದಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಟೌನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್.]] [[ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು]] 6ruldvcwmxahrhxwqvw80ql26ox5zfu 0 27365 1435085 1429731 2026-10-30T19:53:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435085 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Deepwater Horizon'' oil spill}} {{Infobox oil spill | spill_name = ''Deepwater Horizon'' oil spill | spill_date = Spill date: 20 April – 15 July 2010<br />Well officially sealed: 19 September 2010 | location = [[ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ನದಿ ಮುಖಜದ]] ಬಳಿಯ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಕೊಲ್ಲಿ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕ]] | coordinates = {{Coord|28.736628|-88.365997|region:US-LA_type:event_scale:700000|display=inline,title}} | image = Deepwater Horizon oil spill - May ೨೪, ೨೦೧೦ - with locator.jpg | image_caption = The oil slick as seen from space by [[ನಾಸಾ]]'s [[Terra (satellite)|Terra]] satellite on May ೨೪, ೨೦೧೦. | cause = [[Wellhead]] [[Blowout (well drilling)|blowout]] | operator = [[Transocean]] under contract for [[BP]]<ref>{{cite news |url= http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703302604575294670738866384.html |title=Staffing Levels on Deepwater Horizon Are Questioned |last1=Power |first1=Stephen |last2 = Gold |first2 = Russell |last3=King |first3=Neil Jr. |date=2010-06-08 |newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company |accessdate=2010-06-08}}: BP had contracted the rig from Transocean, which both owned and ''operated'' the rig.</ref> | casualties = ೧೩ ಸಾವು(<small>೧೧ killed on [[Deepwater Horizon]], ೨ additional oil-related deaths</small>)<ref>Whitney, Michael (೨೦೧೦-೦೬-೨೩). [http://workinprogress.firedoglake.com/2010/06/23/two-workers-dead-in-bp-oil-disaster-recovery-effort/ Two Workers Dead in BP Oil Disaster Recovery Effort] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120151355/http://workinprogress.firedoglake.com/2010/06/23/two-workers-dead-in-bp-oil-disaster-recovery-effort/ |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} FireDogLake.com. Retrieved ೨೦೧೦-೦೭-೦೩.</ref><ref>{{cite news|author=June 23, 2010&nbsp;|&nbsp;11:51 am |url=http://latimesblogs.latimes.com/greenspace/2010/06/gulf-oil-spill-boat-captain-despondent-over-spill-commits-suicide.html |title=Gulf oil spill: Boat captain, despondent over spill, commits suicide &#124; Greenspace &#124; Los Angeles Times |publisher=Latimesblogs.latimes.com |date=2010-06-23 |accessdate=2010-07-14}}</ref> <br />೧೭ injured | volume = up to {{convert|4900000|oilbbl|USgal m3|abbr=none|lk=in|sp=us}}<ref name=hoch>{{cite news |first=Maureen |last=Hoch |url=http://www.pbs.org/newshour/rundown/2010/08/new-estimate-puts-oil-leak-at-49-million-barrels.html |title=New Estimate Puts Gulf Oil Leak at 205 Million Gallons |publisher=MacNeil/Lehrer Productions |work=PBS NewsHour |date=2010-08-02 |accessdate=2010-12-19 |archive-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426210307/http://www.pbs.org/newshour/rundown/2010/08/new-estimate-puts-oil-leak-at-49-million-barrels.html |url-status=dead }}</ref> | area = {{convert|2500|to|68000|mi2|km2|abbr=on}}<ref name="area of spill">{{cite news |last1=Burdeau |first1=Cain |last2=Holbrook |first2=Mohr |title=Expert: bp-gulf-oil-spill-68000-square-miles-of.html |agency=Associated Press |newspaper=SkyTruth |date=2010-07-27 |url=http://blog.skytruth.org/2010/07/bp-gulf-oil-spill-68000-square-miles-of.html |accessdate=2010-05-13 |archive-date=11 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811031036/http://blog.skytruth.org/2010/07/bp-gulf-oil-spill-68000-square-miles-of.html |url-status=dead }}</ref> }} ಇದನ್ನು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ನ ಸೋರಿಕೆ,'''''ಆಳ ನೀರಿನಡಿಯ ಪರಿಧಿ'' ಯಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ''' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.(ಅದನ್ನು '''BP ಕಂಪನಿಯ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ನಷ್ಟ''' ವೂ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.'''ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್''', ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿ ತಳದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ BP ತೈಲ ದುರಂತ ಅಥವಾ '''ಮಾಕೊಂಡೊ ಬ್ಲೊಔಟ್''' <ref name="whitehouse.gov 2010-05-05">{{cite web|title=The Ongoing Administration-Wide Response to the Deepwater BP Oil Spill|publisher=[[Whitehouse.gov]]|date=2010-05-05|url=https://www.whitehouse.gov/blog/2010/05/05/ongoing-administration-wide-response-deepwater-bp-oil-spill|accessdate=2010-05-08|archive-date=8 ಜನವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170108195627/https://www.whitehouse.gov/blog/2010/05/05/ongoing-administration-wide-response-deepwater-bp-oil-spill|url-status=dead}}</ref><ref name="ens 2010-05-13">{{cite news|last1=White |first1-Stephen|title = BP's oil slickers; Bosses who earn millions claimed they could handle rig explosions|work=Daily Mirror|date=2010-05-03|page = 14|url=http://www.mirror.co.uk/news/top-stories/2010/05/03/bp-under-fire-for-louisiana-oil-slick-as-obama-demands-they-pay-up-115875-22229895/|accessdate = 2010-05-13}}</ref><ref name="upstream100510">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article214684.ece|title = BP 'army' battles Macondo flow|author=Guegel, A.; Wright, A.P.B.; Brenner, N.|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-05-10|accessdate = 2010-05-21}}</ref> ಅಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ''' ''' ಯಿಂದ ಆದ ಅನಾಹುತ,ನಷ್ಟ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸೋರಿ ಹರಿದು ಚೆಲ್ಲಾ ಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ನಾಶಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವು ಈ ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚಳ ಹಾಕಿದ್ದರೂ ಅದರ ಸೋರಿಕೆ ನಷ್ಟ ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಉದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಇಂಧನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ನಷ್ಟ, ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತವೆನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7924009/BP-leak-the-worlds-worst-accidental-oil-spill.html |title=BP leak the world's worst accidental oil spill |publisher=Telegraph |date=2010-08-03 |accessdate=2010-08-15|location=London}}</ref><ref name="largest in US hist">{{cite news |url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-05-27-oil-spill-news_N.htm?csp=34news |title=Obama, in Gulf, pledges to push on stopping leak |author=Staff| agency=Wire services |newspaper=USA Today |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-27}}</ref><ref name="nyt020810" /> ಈ ಸೋರಿಕೆಯು ಸಮುದ್ರ-ಮಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ನ ತೈಲ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಆಳವಾದ ಪರಿಧಿಯ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦,೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆತಂಕಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಪೋಟವು ಅದರ ಸಮಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ೧೧ ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೇ ೧೭ ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು.<ref>{{cite news |title=Memorial Services Honors 11 Dead Oil Rig Workers |date=2010-05-25 |accessdate=2010-05-26 |url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-05-25-oil-spill-victims-memorial_N.htm |first1=William |last1=Welch |first2=Chris |last2=Joyner |newspaper=USA Today}}</ref> ಆಗ ಜುಲೈ ೧೫ ರಂದು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಉಕ್ಕೇರುತ್ತಿದ್ದ ಬಾವಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ<ref name="Yahoo7-20100715">{{cite news|url=http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/|title=BP begins pressure test on well cap|publisher=[[Yahoo!|Yahoo! 7 News]]|accessdate=2010-07-15|date=2010-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100719013511/http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/|archivedate=19 ಜುಲೈ 2010|url-status=live}}</ref> ವನ್ನು ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|4.9|Moilbbl|lk=in}}ರಷ್ಟು ಅಥವಾ ೨೦೫.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.<ref name="hoch" /> ಅದನ್ನು ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ {{convert|53000|oilbbl/d}}ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಬಾವಿಯಿಂದ ರಭಸದಿಂದ ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬಿರಡೆ ಕೂರಿಸಲು ಹೋದಾಗ ಈ ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋರಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.<ref name="nyt020810" /> ಆದರೆ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅನಿಲ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸೋರಿಕೆಯ ಪೋಲಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಯಾವಾಗ ಬುಗ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬೊರೇಟ್ ಇಳಿಮುಖತೆ ಕಂಡಿತೋ ಆಗ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿತು.<ref name="nyt020810">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/08/03/us/03spill.html?_r=1&fta=y |title=Gulf Spill Is the Largest of Its Kind, Scientists Say |first1= Campbell |last1=Robertson |first2= Clifford |last2=Krauss |publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-08-02 |accessdate=2010-08-12}}</ref> ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವು ಬಾವಿಯ ತೆರೆದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಬಂದು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲ"ವಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.wwltv.com/news/Blown-out-BP-oil-well-finally-killed--103237684.html|title=Blown Out BP Well Finally Killed|work=[[WWL-TV]]|date=2010-09-19|accessdate=2010-09-19|archive-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100921211946/http://www.wwltv.com/news/Blown-out-BP-oil-well-finally-killed--103237684.html|url-status=dead}}</ref> ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ನೌಕಾವಲಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಯಿತಲ್ಲದೇ,ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಗಳಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು..ಅದಲ್ಲದೇ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು[[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]]ಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ ಬಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url=http://www.nwf.org/News-and-Magazines/National-Wildlife/Birds/Archives/2010/Oil-Spill-Birds.aspx|title=Bird Habitats Threatened by Oil Spill|work=National Wildlife|last= Tangley|first = Laura|publisher=National Wildlife Federation|date=2010-04-30|accessdate=2010-05-03}}</ref><ref name="cbs300410">{{cite video| url = http://wcco.com/video/?id=78277| title = Gulf Oil Slick Endangering Ecology| publisher = CBS Broadcasting| medium = Flash streaming| date = 2010-04-30| accessdate = 2010-05-01| archive-date = 9 ಜೂನ್ 2010| archive-url = https://web.archive.org/web/20100609120434/http://wcco.com/video/?id=78277| url-status = dead}}</ref> ಕಳೆದ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ{{convert|4200|sqmi|km2}} ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರರ ಬಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ನಂತಹ ವಸ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಕಡಲಿನಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೆಲಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/noaa-closes-4200-square-miles-to-royal-red-shrimping1/1202852/Nov-24-2010_7-08-pm/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144416/http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/noaa-closes-4200-square-miles-to-royal-red-shrimping1/1202852/Nov-24-2010_7-08-pm/ |url-status=dead }}</ref> ಲೂಸಿಯಾನಾ ಕಡಲತೀರದ ಈ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ೨೮೭ರಿಂದ {{convert|320|mi|km}}ನವೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ತನ್ನ ಏರಿಕೆ ಪಡೆದಿತ್ತು.<ref name="gadling.com">http://www.gadling.com/2010/11/29/bowermasters-adventures-measuring-the-extent-of-oil-spillage/</ref> ತಮ್ಮ ಸಾಮಗ್ರಿ ಹೊತ್ತ ಸಾಗಣೆಯ ಈ ಹಗುರ ಹಡಗುಗಳು ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಡತಡೆಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಆತಂಕಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ನೂರಾರು ಮೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಈ ಚೆದುರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಜವಳು ಭೂಮಿ ಎಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಹಲವು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನಾಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಈ ತೈಲವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ <ref name="plumsundergulf">{{cite news|first1=Justin |last1=Gillis|title = Giant Plumes of Oil Forming Under the Gulf|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date = 2010-05-18|url = https://www.nytimes.com/2010/05/16/us/16oil.html|accessdate = 2010-05-18}}</ref> ಗೋಚರಿಸಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣವು{{convert|80|sqmi|km2|adj=on}} "ಸಾವಿನ ವಲಯ"ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತಳದಲ್ಲಿನ ಬಿಪಿ ತೈಲ ಭಾವಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧಕ ಸಾಮಂತಾ ಜೊಯೆ ಅವರೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.<ref>http://abcnews.go.com/US/exclusive-submarine-dive-finds-oil-dead-sea-life/story?id=12305709</ref> ಆಗ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರ|U.S. ಸರ್ಕಾರ]]ವು, BPಕಂಪನಿ ಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕರ್ತನಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಹಾನಿಯ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಅದು ಭರಿಸುವಂತೆ ಅದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite news |author=Staff |url=http://www.politico.com/politico44/perm/0410/cabinetlevel_oil_spill_meet_bcb87e48-b21e-4b72-8716-3d3a87ac7ffa.html |title=Guard mobilized, BP will foot bill |date=2010-05-01 |newspaper=Politico Blog |publisher=Capitol News Company LLC |accessdate=2010-05-01 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913115743/http://www.politico.com/politico44/perm/0410/cabinetlevel_oil_spill_meet_bcb87e48-b21e-4b72-8716-3d3a87ac7ffa.html |url-status=dead }}</ref> ನಂತರ BP ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನದೇ ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆ-ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ ತಾನೇ ಎಸಗಿದ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅನಾಹುತವಾಯಿತು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.<ref name="dailymail1">{{cite news|author=Daniel Bates |url=http://www.dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1307439/BP-accepts-blame-Gulf-Mexico-spill-leaked-memo-reveals-engineer-misread-pressure-reading.html |title=BP accepts blame for Gulf of Mexico spill after leaked memo reveals engineer misread pressure reading &#124; Mail Online |publisher=Dailymail.co.uk |date= 30 August 2010|accessdate=2010-09-05 | location=London}}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ===''ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್'', ನೀರಿನ ಆಳದ ಪರಿಧಿನಲ್ಲಿ ತೈಲಬಾವಿ ತೋಡುವ ಯಂತ್ರ ಸಾಧನ=== {{Main|Deepwater Horizon}} [[File:Deepwater Horizon.jpg|thumb|left|ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಪ್ರಾಯರ್ ಟು ಎಕ್ಸೊಪ್ಲೊಜನ್. ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಗ್ ಪ್ರೊವೈಡಿಂಗ್ ಬ್ಯುಯಾನ್ಸಿ ಆರ್ ಇನ್ವಿಜೇಬಲ್ ಬಿಲೊ ದಿ ವಾಟರ್ ಲೈನ್ ಇನ್ ದಿಸ್ ಪಿಕ್ಚರ್.]] {{Location map|USA |width=250|float=right | caption=ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦, ೨೦೧೦ರಂದು "ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಹರೈಸಾನ್"ನ ನೆಲೆ| alt=Origin of oil spill| label= | position=bottom|mark=<!--dot-->Red pog.svg | lat_deg=28.73667|lon_deg= -88.38716 }} ಈ ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ '' ಎಂಬದು ಅರೆ ಮುಳುಗಿದ ಸಂಚಾರಿ ತೈಲ ತೆಗೆಯುವ, ದಂಡೆಯಲ್ಲಿಡುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣದ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.[[ಬೃಹತ್]] ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಈ ತೈಲ ಬಾವಿ ತೋಡುವ ಯಂತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ {{convert|8000|ft}}ಸ್ವಯಂ ಕಾರ್ಯ ಸಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ತೈಲ ಬಾವಿ ತೋಡುವ,ಹುಡುಕುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.{{convert|30000|ft}}<ref name="specification">{{cite web |url=http://www.deepwater.com/fw/main/Deepwater-Horizon-56C15.html |title=Transocean Deepwater Horizon specifications |publisher=[[Transocean]] |accessdate=2010-04-22 |archive-date=3 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503132126/http://www.deepwater.com/fw/main/Deepwater-Horizon-56C15.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ತೋಡುವ ರಿಗ್ ಯಂತ್ರವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಹ್ಯುಂಡೈ ಹೇವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಕಂಪನಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.rigzone.com/news/article.asp?a_id=91509|title=Deepwater Horizon Sinks Offshore Louisiana|date=2010-04-22|newspaper=RIGZONE Industry News, Stories, Analysis and Editorial}}</ref> ಇದು ಟ್ರಾನ್ಸೊಸಿಯನ್ ಕಂಪನಿಯ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದು [[ಮಾರ್ಶಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಮಾರ್ಶೆಲ್ಲೀಸ್]] ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಿಳಿದಿದೆ.ಇದು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಆಫ್ ಕನ್ವಿನಿಯನ್ಸ್ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಡಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.ಅದು ಆ ಯಂತ್ರವನ್ನು BP ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ ಲೀಸ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಿದೆ.<ref name="lease">{{cite news|first=Braden|last=Reddall|title=Transocean rig loss's financial impact mulled |date=2010-04-22 |url=http://www.reuters.com/article/idUSN2211325420100422 |agency=[[Reuters]]|accessdate = 2010-05-01}}</ref> ಸ್ಪೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸ್ಪೋಟಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು {{convert|5000|ft|m}} ಆಳದ ನೀರಿನ ಮಾಕೊಂಡೊ ಪ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅಗೆತದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ಎನಿಸಿದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಕ್ಯಾನ್ಯೊನ್ ಬ್ಲಾಕ್ ೨೫೨ ನ {{convert|41|mi}}ಕಡಲಾಚೆಗಿನ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="USA">{{cite news|url= http://www.usatoday.com/news/nation/2010-04-21-louisiana-oil-rig_N.htm?loc=interstitialskip|title= At least 11 workers missing after La. oil rig explosion |first=Rick |last=Jervis |agency=Associated Press |newspaper=[[USA Today]] |date=2010-04-21 |accessdate=2010-04-21}}</ref><ref name="BP">{{Cite press release|title = BP confirms that Transocean Ltd issued the following statement today|publisher=[[BP]]|date = April 21, 2010|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7061443|accessdate = April 21, 2010}}</ref> ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುಜೋಡಿಸುವಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಇದನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು. ಇದು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಂದರೆ ಅದನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಅನಂತರ ಈ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ತಪಾಸಣೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಉಪವಲಯದ ಸಬ್ಸೀಉತ್ಪಾದಕನಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref name="otMacondo">{{cite web|url=http://www.offshore-technology.com/projects/macondoprospect/|title=Macondo Prospect, Gulf of Mexico, USA |date=2005-10-20 |publisher=Net Resources International|work = offshore-technology.com |accessdate=May 9, 2010}}</ref><ref name="upstream220410">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article212769.ece |title = Coast Guard confirms Horizon sinks|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]] |publisher=NHST Media Group|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel |first3=Tan |last3=Hwee Hwee |first4=Anthea |last4=Pitt|date = 2010-04-22|accessdate = 2010-04-22}}</ref> ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಮಾಡೆಲ್ಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈ ಗಾರೆ-ಸಿಮೆಂಟ್ ನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಳಸಲಾಯಿತು.ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಾವಿಗಾಗಿ ತೋಡುವಿಕೆಯು ಇಂತಹ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Leo King">{{cite news|url=http://www.computerworlduk.com/news/it-business/3248321/deepwater-horizon-modelling-software-showed-bp-cement-conditions-unstable/|title=Deepwater Horizon modelling software showed BP cement conditions unstable|publisher=Computerworld UK|author=Leo King|date= 12 November 2010|accessdate= 12 November 2010}}</ref> ಅಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಮಾಕೊಂಡೊ ಪ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಸ್ ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾರನಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ೬೫% ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಪಡೆದಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೨೫% ರನ್ನು ಅನಾದರ್ಕೊ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಕಂಪನಿಯ ಪಾಲು ಇದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ೧೦% ರಷ್ಟನ್ನು ಮಿಟ್ಸುಯಿ ಯ ಘಟಕವಾದ ಕಡಲಾಚೆಯ MOEX ಆಫ್ ಶೋರ್ ೨೦೦೭ ಪಡೆದಿದೆ.<ref name="subsea">{{cite web|url = http://www.subseaiq.com/Data/Project.aspx?project_Id=562|title = Offshore Field Development Projects: Macondo|publisher = Subsea.Org|accessdate = 2010-05-18|archive-date = 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151031035441/http://www.subseaiq.com/data/Project.aspx?project_id=562|url-status = dead}}</ref> BP ಕಂಪನಿಯು ಮಾಕೊಂಡೊಗಾಗಿ ಮಿನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಗಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಲೀಸ್ ಗಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.<ref name="auction">{{cite web|url=http://www.gomr.mms.gov/homepg/lsesale/206/cgom206.html|title=Central Gulf of Mexico Planning Area Lease Sale 206 Information|publisher=US Minerals Management Service|date=2008-08-08|accessdate=2010-06-06|archive-date=7 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100607120431/http://www.gomr.mms.gov/homepg/lsesale/206/cgom206.html|url-status=dead}}</ref> ===ಆಸ್ಫೋಟನ (ಸಿಡಿತ)=== {{Main|Deepwater Horizon explosion}} [[File:Deepwater Horizon offshore drilling unit on fire 2010.jpg|thumb|right|ವೆಸ್ಸಲ್ಸ್ ಕಂಬಾಟ್ ದಿ ಫೈಯರ್ ಆನ್ ದಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ವ್ಹೈಯಲ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸರ್ಚಸ್ ಫಾರ್ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಕ್ರಿವ್]] ಅಂದಾಜು ಅಂದರೆ {{Nowrap|9:45 p.m}}. CDT ಯು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦,೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ಮಿಥೇನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಾವಿಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿತು.ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಒತ್ತಡವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ತೋಡುವಿಕೆಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ ಅದು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು.ಇದಾದ ಅನಂತರ ಈ ವಿಸ್ತೃತ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸ್ಪೋಟಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗಾದಾಗ ಬೆಂಕಿಯು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಹರಡಿತು.<ref name="upstream220410" /><ref name="yahoo1">{{cite news |url=http://www.scpr.org/news/2010/05/08/bubble-methane-triggered-rig-blast/ |title=Bubble of methane triggered rig blast |publisher=Southern California Public Radio |agency=Associated Press |first1=Naoki |last1=Schwartz |first2=Harry R. |last2=Weber |date=2010-05-01 |accessdate=2010-06-29 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145309/http://www.scpr.org/news/2010/05/08/bubble-methane-triggered-rig-blast/ |url-status=dead }}</ref> ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಕೆಲಸಗಾರರು ತೋಡುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣವನ್ನು ಜೀವರಕ್ಷಕ ದೋಣಿ ಮೂಲಕ ಆ ದಂಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿದರು.ನಂತರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಗಾಯಗೊಂಡ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ <ref name="nola 0422">{{cite news|url= http://www.nola.com/news/index.ssf/2010/04/rescued_oil_rig_workers_arrive.html |newspaper=Times-Picayune |title= Rescued oil rig explosion workers arrive to meet families at Kenner hotel|newspaper=New Orleans Metro Real-Time News|first=Chris |last=Kirkham|date=2010-04-22|accessdate=2010-04-22}}</ref> ಕಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಕ ಪಡೆ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಎಷ್ಟೇ ಹುಡುಕಿದರೂ ಆರಂಭಿಕ ೨೦೧೦ ದಲ್ಲಿ ರಿಯರ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ರಿಜರ್ವ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಸಾಂಡ್ರಾ ಸ್ಟೊಜ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮೀಸಲು ಪಡೆಯನ್ನು ೮೧೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಘೋಷಿಸಿದರು.ಆದರೆ ೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ಈ ಮೀಸಲು ತಂಡದಲ್ಲಿ ೭೬೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಲಭ್ಯತೆ ಇತ್ತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್'' ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುವುದೇ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.ಈ ತೈಲ ದುರಂತದ ವಿನಾಶ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯು ಅಧಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆ ಇಲ್ಲದೇ ಗಾರ್ಡ್ ಗಳು ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು,<ref>{{cite news |first = Sandra |last = Stosz |date = 2011 January-February |title = From quick response to new horizons: 2010 events emphasized the importance of the Coast guard Reserve and served as a foundation to bui9ld a stronger future force |url = http://www.theofficer-digital.com/theofficer/20110102#pg55 |newspaper = Officer |publisher = Reserve Officers Association |volume = 87 |issue = 1 |pages = 52-54 |accessdate = 2011-01-08 |archive-date = 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110426045936/http://www.theofficer-digital.com/theofficer/20110102#pg55 |url-status = dead }}</ref> ಹನ್ನೊಂದು ಜನ ಕೆಲಸಗಾರರು ನಾಪತ್ತೆಯಾದರು.ನಂತರ ಅವರು ಈ ಸ್ಪೋಟದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Times search end">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/04/24/us/24spill.html?hpw|title=Search Ends for Missing Oil Rig Workers |last=Kaufman |first=Leslie |date=2010-04-24 |accessdate=2010-04-24|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |page=A8}}</ref> ಹಲವು ಹಡಗುಗಳು ಈ ಅಗ್ನಿ ನಂದಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದವು. ಸುಮಾರು ೩೬ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಈ ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ '' ಉರಿದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨,೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋಯಿತು.<ref name="bloomberg220410">{{cite news|url = https://www.bloomberg.com/news/2010-04-22/transocean-rig-sinks-in-gulf-of-mexico-following-blaze-coast-guard-says.html|title = Transocean Oil-Drilling Rig Sinks in Gulf of Mexico as Coast Guard Looks for Survivors|agency=[[Bloomberg L.P.]] |first1=Jessica |last1=Resnick-Ault |first2=Katarzyna |last2=Klimasinska|date = 2010-04-22|accessdate = 2010-04-22}}</ref> ==ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ತೈಲ ಚೆದುರಿದ ವಿಸ್ತಾರ ಪ್ರದೇಶ== {{Main|Timeline of the Deepwater Horizon oil spill}} ಅಗ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨ ರಂದು ಇದರ ಸೋರಿಕೆ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು.ರಿಗ್(ರಂಧ್ರ ಕೊರೆವ) ತೋಡುವ ಹಳೆಯ ಜಾಗದಿಂದ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Coast Guard: Oil rig that exploded has sunk|date=2010-04-22|url=http://news.blogs.cnn.com/2010/04/22/coast-guard-oil-rig-that-exploded-has-sunk/|publisher=CNN|accessdate=2010-04-30|archive-date=10 ಜೂನ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610021451/https://news.blogs.cnn.com/2010/04/22/coast-guard-oil-rig-that-exploded-has-sunk/|url-status=dead}}</ref> ಅಲ್ಲಿನ ಫ್ಲೊ ರೇಟ್ ಟ್ಯೆಕ್ನಿಕಲ್ ಗ್ರುಪ್ ಒಟ್ಟು ೪.೯ ದಶಲಕ್ಷ ಬಾರೆಲ್ (೨೦೫.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್)ತೈಲ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿತು.ಇದನ್ನು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ''ಎಕ್ಸಾನ್ ವಾಲ್ಡೆಜ್'' ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಿಂತ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.[[U.S.ನಿಯಂತ್ರಿತ ನೀರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.ಅದರೆ ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಗೊಂಡ ತೈಲ ಪ್ರಕರಣ [[ಇಕ್ಸ್ಟೊಕ್ I ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ]]ಯು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಾಗಿದೆ.<ref name="hoch" /><ref name="nyt020810" /> ===ಹರಡಿಹೋದ,ಸೋರಿಕೆಯ ಹರಿಯುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ=== ಬಾವಿ ತೋಡುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ BP ಯು ಬಹಳಷ್ಟು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣ ಪೋಲಾಯಿತು.{{convert|162000|oilbbl/d}}<ref name="Initial Exploration Plan Mississippi Canyon">{{cite journal|unused_data=.... url=http://www.gomr.mms.gov/PI/PDFImages/PLANS/29/29977.pdf|title=Initial Exploration Plan Mississippi Canyon Block 252 OCS-G 32306| format=PDF| first= Michelle|last= Griffitt| work=BP Exploration and Production |publisher=[[Minerals Management Service]]| location= New Orleans, Louisiana}}</ref> ಆದರೆ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ BP ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗಳು ಮುಳಗಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ರಿಗ್ ನಿಂದ ಅಥವಾ ಬಾವಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|first=Bruce|last=Nichols|title= Oil spill not growing, search for 11 continues |date=2010-04-23 |url =http://www.reuters.com/article/idUSN2317771020100423|agency=Reuters|accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೪ ರಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ರಿಯರ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಮೇರಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ರಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ದುರಸ್ತಿಗೊಂಡ ಬಾವಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಸೋರಿಕೆಯುಂಟಾಗಿದೆ.<ref name="oilleak">{{cite news| title = Oil rig wreck leaks into Gulf of Mexico| publisher=[[CBC News]]|agency=[[Associated Press]]|date = 2010-04-25 |url = http://www.cbc.ca/world/story/2010/05/02/www.cbc.ca/m/rich/world/story/2010/05/07/www.cbc.ca/m/rich/world/story/2010/04/24/deepwater-horizon-oil-rig-leaking.html|accessdate = 2010-04-25}}</ref><ref>{{cite news|first=Rick|last=Jervis|title=Coast Guard: No oil leaking from sunken rig|date=2010-04-23|newspaper=[[USA Today]]|url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-04-23-deepwater-horizon_N.htm |accessdate=2010-04-30}}</ref> ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯು ಈ ಕಡಲಾಚೆಗಿನ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ನಂತರವೇ ಇದರ ಪತ್ತೆ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಹುದು..ಸ್ಪೋಟದ ಅರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು."<ref name="oilleak" /> ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು BP ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದಂತೆ ಈ ದೂರದ ಯಂತ್ರಚಾಲನೆಯನ್ನು ವಾಹನಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ತೈಲವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಆಗ ಈ ತೈಲದ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು.{{convert|1000|oilbbl/d}}<ref name="oilleak" /> ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರು.ನಂತರ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2010/may/01/nation/la-na-oil-spill-measure-20100502 |title=Tiny group has big impact on spill estimates| first=Julie |last=Cart| newspaper=[[Los Angeles Times]] |date=2010-05-01 |accessdate=2010-05-02}}</ref><ref name="CITEREFonearth2010a">{{cite news|last = Gertz|first = Emily|title = Gulf oil spill far worse than officials, BP admit, says independent analyst|work = [[OnEarth]]|publisher = Natural Resources Defense Council|date = 2010-04-29|url = http://www.onearth.org/node/2084|accessdate = 2010-05-12|archive-date = 20 ಜನವರಿ 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110120144936/http://www.onearth.org/node/2084|url-status = dead}}</ref><ref name="CITEREFwsj2010a">{{cite news|last=Talley |first=Ian|title = Oil may be leaking at rate of 25,000 barrels a day in Gulf|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company|date = 2010-04-30|url = http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703871904575216382160623498.html|accessdate = 2010-05-13}}</ref> ಈ ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು {{convert|1000|to|5000|oilbbl/d}}ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯,ರಲ್ಲಿ<ref name="BBC 29/4">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8651624.stm |title=US military joins Gulf of Mexico oil spill effort |date=2010-04-29 |publisher=BBC News|accessdate=2010-04-29}}</ref><ref>{{cite news |title=White House Struggles as Criticism on Leak Mounts |url=https://www.nytimes.com/2010/05/31/us/31spill.html|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-05-30 |first1=Clifford |last1=Krauss |first2=John |last2=Broder |first3=Jackie |last3=Calmes |accessdate=2010-06-01}}</ref> ರಿಂದ {{convert|12000|to|19000|oilbbl/d}} ಮೇ ೨೭,ರ ವರೆಗೆ<ref name="FRTG">{{cite press release |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/569235 |title=Flow Rate Group Provides Preliminary Best Estimate Of Oil Flowing from BP Oil Well |publisher=Deepwater Horizon Incident – Joint Information Center |work=Deepwater Horizon Response – Official Site of the Deepwater Horizon Unified Command |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-29 |archive-date=29 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529071153/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/569235/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite press release |url=http://www.doi.gov/news/pressreleases/Flow-Rate-Group-Provides-Preliminary-Best-Estimate-Of-Oil-Flowing-from-BP-Oil-Well.cfm |title= Flow Rate Group Provides Preliminary Best Estimate Of Oil Flowing from BP Oil Well |date=2010-05-27 |publisher=U.S. Department of the Interior |accessdate=2010-05-30}}</ref><ref>{{cite news|first1=Jonathan |last1=Weisman |first2=Guy |last2=Chazan |first3=Stephen |last3=Power |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704269204575270081524288118.html |title=Spill Tops Valdez Disaster|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company |date=2010-05-27 |accessdate=2010-06-01}}</ref><ref>{{cite news |first1=Greg |last1=Bluestein |first2=Ben |last2=Nuckols |url=http://www.scpr.org/news/2010/05/27/gulf-leak-eclipses-exxon-valdez-worst-us-spill/ |title=Gulf leak eclipses Exxon Valdez as worst US spill |publisher=Southern California Public Radio |agency=Associated Press |date=2010-05-27 |accessdate=2010-06-20 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145344/http://www.scpr.org/news/2010/05/27/gulf-leak-eclipses-exxon-valdez-worst-us-spill/ |url-status=dead }}</ref> ನಂತರ {{convert|25000|to|30000|oilbbl/d}} ಜೂನ್ ೧೦,ರಲ್ಲಿ<ref name="USGeoflow">{{cite news|author=CNN Wire Staff|title = Oil estimate raised to 35,000–60,000 barrels a day|date = 2010-06-15|url = http://edition.cnn.com/2010/US/06/15/oil.spill.disaster/index.html|work=CNN|accessdate = 2010-06-15}}</ref><ref name="newestflow">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/06/11/us/11spill.html |title=New Estimates Double Rate of Oil That Flowed Into Gulf|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=2010-06-10|first1=Justin|last1=Gillis|first2=Henry|last2=Fountain}}</ref><ref name="McnuttUpdate">{{cite press release|first = U.S. Department of the Interior|title = Admiral Allen, Dr. McNutt Provide Updates on Progress of Scientific Teams Analyzing Flow Rates from BP's Well|date = 2010-06-10|url = http://www.doi.gov/news/pressreleases/Admiral-Allen-Dr-McNutt-Provide-Updates-on-Progress-of-Scientific-Teams-Analyzing-Flow-Rates-from-BPs-Well.cfm| accessdate = 2010-06-11}}</ref> ಅದಲ್ಲದೇ ಇದರ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿ {{convert|35000|and|60000|oilbbl/d}}, ಜೂನ್ ೧೫.ರವರೆಗೆ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Oil estimate raised to 35,000–60,000 barrels a day |url=http://edition.cnn.com/2010/US/06/15/oil.spill.disaster/index.html |newspaper=CNN |date=2010-06-15 |author=Staff |agency=CNN Wire |accessdate=2010-06-15}}</ref><ref name="AP 60k barrels">{{cite news|last=Henry|first=Ray|title=Scientists up estimate of leaking Gulf oil|url=http://www.msnbc.msn.com/id/37717335/#slice-2|accessdate=2010-06-15|publisher=MSNBC|date=2010-06-15|agency=Associated Press|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144411/http://www.msnbc.msn.com/id/37717335/#slice-2|url-status=dead}}</ref> ಆಗ BP ಕಂಪನಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು {{convert|100000|oilbbl/d}}ರಷ್ಟಾಗಿರಬಹುದು.ಈ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಬಾವಿ ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಅಂದಾಜುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಂಜಸ ದಾಖಲಿಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/idUSN2020003220100620 |title=Document Shows BP Estimates Spill up to 100,000 Bpd |agency=Reuters |date=2010-06-20 |accessdate = 2010-12-19}}</ref><ref>{{cite news |url=http://globalwarming.house.gov/files/WEB/flowrateBP.pdf |title=(Internal BP document of spill estimates) |author=BP |date=2010-05-24 |accessdate=2010-06-20 |archive-date=4 ಜುಲೈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100704200718/http://globalwarming.house.gov/files/WEB/flowrateBP.pdf |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="width:೧೦೦%" |+ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಹರಿಯುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದಾಜುಗಳು, ಅವುಗಳ ಪ್ರಗತಿ ! ಮೂಲ ! ದಿನಾಂಕ ! ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿದಿನ ! ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನದ ಪ್ರಮಾಣ ! ಪ್ರತಿದಿನ ಕ್ಯುಬಿಕ್ ಮೀಟರ್ ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ |- | BP ಕಂಪನಿ ಮುನ್ಸೂಚಿತವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (ಇದರ ರಭಸದಲ್ಲಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ) | ಪರವಾನಿಗೆ | ೧೬೨,೦೦೦ | ೬,೮೦೦,೦೦೦ | ೨೫,೮೦೦ |- | ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕರಾವಳಿ ತೀರ ಕಾವಲುಗಾರರು (ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್) | ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩ (ಮುಳುಗಡೆ ನಂತರ) | ೦ | ೦ | ೦ |- | BP ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ | ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೪ | $೧.೪೯ | ೪೨,೦೦೦ | ೧೬೦ |- | ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು | ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧ | ೧,೦೦೦ ದಿಂದ ೫,೦೦೦ ಗೆ | ೪೨,೦೦೦ ದಿಂದ ೨೧೦,೦೦೦ ಗೆ | ೭೯೦ |- | ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು | ಮೇ ೨೭ | ೧೨,೦೦೦ ದಿಂದ ೧೯,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೫೦೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೮೦೦,೦೦೦ವರೆಗೆ | ೧,೯೦೦ ದಿಂದ ೩,೦೦೦ ವರೆಗೆ |- | ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು | ಜೂನ್ ೧೯೮೭ | ೨೫,೦೦೦ ದಿಂದ ೩೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೧,೧೦೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೧,೩೦೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೪,೦೦೦ ದಿಂದ ೪,೮೦೦ ವರೆಗೆ |- | ಫ್ಲೊ ರೇಟ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಗ್ರುಪ್ | ಜೂನ್ ೧೯೮೭ | ೩೫,೦೦೦ ದಿಂದ ೬೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೧,೫೦೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೨,೫೦೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ೫,೬೦೦ ದಿಂದ ೯,೫೦೦ ವರೆಗೆ |- | BP ಯ ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಪ್ರಮಾಣ (ಯಾವುದೇ ಅದರ ತಡೆಯಿಲ್ಲದ ರೀತಿ) | ಜೂನ್ ೧೯೮೭ | ಒಟ್ಟು ೧೫೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ಒಟ್ಟು ೪,೨೦೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ | ಒಟ್ಟು ೧೬,೦೦೦ ವರೆಗೆ |- | ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು<ref>{{cite news|author=Joel Achenbach and David Fahrenthold|title=Oil well spilled out 4.9 million barrels, new numbers reveal|date=2010-08-02|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/08/02/AR2010080204695.html|publisher=Washington Post|accessdate=2010-05-25}}</ref> | ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩ | ೬೨,೦೦೦ | ೨,೬೦೪,೦೦೦ | ೯,೮೫೭ |} ಫ್ಲೊ ರೇಟ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಗ್ರುಪ್ ನ ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು ನೀಡಿದ್ದು— USCG,ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಮಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್(ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರೀಯ ಮತ್ತು ಪರಸರೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ) (NOAA),ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ಒಸಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್, ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ ಫೊರ್ಸ್ ಮೆಂಟ್,U.S. ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ (DOE),ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಿಕವಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ (USGS)ನಿರ್ದೇಶಕ ಮರ್ಸಿಯಾ ಮ್ಯಾನ್ ನಟ್.ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|author=Tapper, Jake|title=Today's Qs for O's WH – May 24, '10|date=2010-05-24|url=http://blogs.abcnews.com/politicalpunch/2010/05/todays-qs-for-os-wh-52410.html|publisher=ABC News |accessdate=2010-05-25}}</ref><ref>{{cite news |last=Craig |first=Tiffany |title=Is U.S. interior secretary confident BP knows what it's doing? 'No, not completely' |date=2010-05-24 |url=http://www.kens5.com/news/national/Is-US-interior-secretary-confident-BP-knows-what-its-doing-No-not-completely-94733119.html |work=KENS 5-TV |publisher=Belo Corp. |accessdate=May 25, 2010 |archive-date=27 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527120142/http://www.kens5.com/news/national/Is-US-interior-secretary-confident-BP-knows-what-its-doing-No-not-completely-94733119.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last=Robertson |first=Campbell |title=Estimates Suggest Spill Is Biggest in U.S. History|url=https://www.nytimes.com/2010/05/28/us/28flow.html| publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-27}}</ref> ನಂತರ ಮಾಡಿದ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿದ್ದವು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಂತು ಹೋಗಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಇದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಬೃಹತ ಶಕ್ತಿಯಾದ ವಿಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಣ ಬಂದಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.<ref name="bw0615">{{cite news |url=http://www.businessweek.com/news/2010-06-16/bp-gulf-well-gushing-as-much-as-60-000-barrels-a-day-update3-.html |title=BP Gulf Well Gushing as Much as 60,000 Barrels a Day|author=Polson, Jim |newspaper=[[Bloomberg Businessweek]]|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] |date=2010-06-16|accessdate = 2010-06-20}}</ref> ಆದರೆ BP ಕಂಪನಿಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ತೈಲ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಂದರೆದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ಹೇಳಿತ್ತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆ ಅಳತೆ ಮಾಡುವ ನಿಖರ ಮಾಪಕಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೇಳಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅದರ ಬಳಿಯೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಕೂಡಾ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದುದು ಇದರ ಖಚಿತ ಅಳತೆಗೆ ಅಡತಡೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="BBC 29/4" /> ಈ ಕಂಪನಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದರ ನಿಖರ,ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಅಳತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು.ಆದರೆ ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ತಾನು ತೈಲ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ತಡೆಯಾಗಬಹುದು.<ref name="plumsundergulf" /> ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಹಿಂದಿನ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರೊಲ್ ಬ್ರೌನರ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ ಎಡ್ ಮಾರ್ಕೆಯ್ (D-MA),ಅವರು BP ಯು ಅಳತೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು.ತಾನು ಈ ತೈಲ ಪೋಲಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಬಹುದೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಂಪನಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿದೆ ಎಂದೂ ದೂರಿದರು.<ref>{{cite news| title=Government, BP spar over size of oil leak |url= http://edition.cnn.com/2010/US/05/30/oil.spill.bp.government/ |publisher=CNN |agency=CNN Wire |author=Staff |date=2010-05-30 |accessdate=2010-06-01}}</ref> ಅಂತಿಮ ಅಂದಾಜುಗಳ {{convert|53000|oilbbl/d}}ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಸೋರುವ ಬಾವಿಯನ್ನು ಜುಲೈ ೧೫ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರವೂ ಅಳತೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಈ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು.{{convert|53000|oilbbl/d}} ಆದರೆ ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ದಿನದ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಆರಂಭದಲ್ಲಿ {{convert|62000|oilbbl/d}}ರಷ್ಟು ಅದರ ಸೋರಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂತು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ ನ ಸಂಗ್ರಹ ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.<ref name="nyt020810" /> ===ಚೆದುರಿದ,ಪಸರಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥೂಲತ್ವ=== [[File:BP Oil spill Chandeleur IslandsLA.jpg|thumb|ಆಯಿಲ್ ಸ್ಲಿಕ್ಸ್ ಸರೌಂಡ್ ದಿ ಚಾಂದೆಲುರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ, ಇ ದಿಸ್ ಏರ್ಯಲ್ ಫೊಟೊ.]] ಈ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ ತೈಲದ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುವುದರಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಅದು ತಂಪು ಭಾಗದಿಂದಲೂ ಇದರ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಪರಿಮಾಣ ಕೂಡ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೫ ರಂದು ತೈಲ {{convert|580|sqmi|km2}}ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆಗ ಚಂದೆಲೆಯುರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿನ {{convert|31|mi|km}}ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣವು ನಿಸರ್ಗದತ್ತ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="leakfix">{{cite news| url = http://www.cbc.ca/world/story/2010/04/25/oil-rig-leak.html| title = Robot subs trying to stop Gulf oil leak| publisher=CBC News| author=Staff writer| date = 2010-04-25| accessdate = 2010-04-25}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜನ್ನು ರಷ್ಟು {{convert|3850|sqmi|km2}}ಇತ್ತು.<ref name="numbers">{{cite news| url = http://www.cbsnews.com/stories/2010/04/30/national/main6447428.shtml| title = Gulf Oil Spill, by the Numbers| work=CBS News |publisher=CBS|date = 2010-04-30| accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಈ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸೋರಿಕೆಯು ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳಾದ ಡೆಲ್ಟಾ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ರೆಫ್ಯುಜ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಟನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ರೆಫ್ಯುಜ್ ಗಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಲುಪಿತು.<ref>{{cite news|url = https://www.theguardian.com/environment/2010/apr/29/deepwater-horizon-oil-slick-us-coast |title=Deepwater Horizon oil slick to hit US coast within hours|last1=McGreal |first1=Chris |first2=Terry |last2=Macalister |first3=Adam |last3=Gabbatt|date=2010-04-29 |newspaper=The Guardian |accessdate=2010-04-30|location=London}}</ref> ಆಗ ಮೇ ೧೯ ರಲ್ಲಿ ತೈಲ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಎನ್ವಿಸ್ಯಾಟ್ ರಾಡಾರ್ ಉಪಗ್ರಹ ಬಳಸಿ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಆಗ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಲೂಪ್ ಕರಂಟ್ ರಭಸದ ಅಲೆಗಳ ತರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಹರಿದು ಚೆಲ್ಲಿಹೋಗುವುದನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಿದರು.ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಫ್ಲೊರಿಡಾದವರೆಗೆ ಹರಿದು ನಂತರ U.S.ನ ಪೂರ್ವದ ಕರಾವಳಿಯ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="loop current" /> ಆಗ ಜೂನ್ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದಂತೆ ಈ ಸೋರುವಿಕೆಯು ಎಣ್ಣೆ ಪದರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ಯಾವುದೇ ಲೂಪ್ ಕರಂಟ್ ನ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸದು,ಆದ್ದರಿಂದ ಕಡಲ ದಂಡೆಯಾಚೆಗಿನ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಗಮನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಲೂಪ್ ಕರಂಟ್ ನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದರು. ಹೀಗೆ ಕಡಲು ಕಿನಾರೆ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಹತ್ತಿರದ ಕಿನಾರೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾಗಬಹುದೆಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು.ದಿನ ನಿತ್ಯ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="loop current">{{cite news|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2010/05/100519112721.htm |title=Gulf of Mexico Oil Spill in the Loop Current |publisher=ScienceDaily |date=2010-05-19}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/555703/ |title=NOAA Observations Indicate a Small Portion of Light Oil Sheen Has Entered the Loop Current |publisher=Deepwater Horizon Incident Joint Information Center |date=2010-05-19 |accessdate=2010-05-20 |archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100926041916/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/555703/ |url-status=dead }}</ref> ಆಗ ಮೇ ೧೪,ಅಟೊಮೇಟೆಡ್ ಡಾಟಾ ಇನ್ ಕ್ವೈರಿ ಫಾರ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ (ತೈಲ ಸ್ಪೋಟ ಸೋರಿಕೆಯ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಅಂಕಿಅಂಶ) ಮಾದರಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಸುಮಾರು ೩೫% ರಷ್ಟು ಸೋರುವಿಕೆಯು ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟೇ ಇದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಯಿತು.ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ತುಂಬುತುಳುಕುವಿಕೆಯು {{convert|114000|oilbbl}}ಸುಮಾರು ೫೦% ದಿಂದ ೬೦% ತೈಲವು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.ಇನ್ನುಳಿದದ್ದು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಪದರ ಮೇಲೆ ಹರಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಶೇಷ ಭಾಗವು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.{{convert|114000|oilbbl}} ಅದೇ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ್ ಒವರ್ ಟೊನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ತೈಲವು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಒಳಗೇ {{convert|1|ft|cm}}ಸೇರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|last=Burdeau|first=Cain|title=Where's the oil? Much has evaporated|url=http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/wheres-the-oil-much-has-evaporated-underwater-jgr1273846357749|agency=Associated Press|work=Fox 10|date=2010-04-14|accessdate=2010-06-01|archive-date=3 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100603215440/http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/wheres-the-oil-much-has-evaporated-underwater-jgr1273846357749|url-status=dead}}</ref> ಅದಲ್ಲದೇ ''ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಈ ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಪಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್,US ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಕೈಟ್ರುತ್ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆ-ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/01/us/20100501-oil-spill-tracker.html |title=Tracking the Oil Spill – An Interactive Map|date=2010-05-01|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |accessdate=2010-05-20|first1=Erin|last1=Aigner|first2=Joe|last2=Burgess|first3=Shan|last3=Carter|first4=Joanne|last4=Nurse|first5=Haeyoun|last5=Park|first6=Amy|last6=Schoenfeld|first7=Archie|last7=Tse}}</ref> ಈ ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಜುಲೈ ೧೫ ಮತ್ತು ೩೦ರಂದು ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಗ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿಸಿತು. ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರೀತಿಯಾದ ವೇಗದ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಡಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ತೈಲ ಪದರು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.ಆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹರಡುವಿಕೆಯು (ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ನೈಸರ್ಗಿಕ ತುಳುಕುವಿಕೆಯು ಆಗುವಾಗ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಸೇವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.)ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ ಕೂಡ ಈ ತೈಲವನ್ನು ಪಸರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೋರಿ ಹೋಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು BP ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾದವು. ಸುಮಾರು ೪೦% ರಷ್ಟು ತೈಲವು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಆವಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.ಇನ್ನೂ ತಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಭಾಗ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref name="GillisRobertson">{{cite news|last1=Gillis|first1=Justin|last2=Robertson|first2=Campbell|title=Gulf Surface Oil Vanishing Quickly|work=The New York Times|date=July 28, 2010|url=https://www.nytimes.com/2010/07/28/us/28spill.html}}</ref> ಆದರೆ ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರದಿಯ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ವಿವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|last=Bolstad |first=Erika |url=http://www.miamiherald.com/2010/08/04/1761951/science-world-skeptical-at-oils.html |title=Science world skeptical at oil spill's disappearing act - Gulf Oil Spill |newspaper = Miami Herald |date= 2010-08-04 |accessdate=2010-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429195244/http://www.miamiherald.com/2010/08/04/1761951/science-world-skeptical-at-oils.html|archivedate=2011-04-29}}</ref> ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಟೆಕ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯುಮನ್ ಹೆಲ್ತ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೊನಾಲ್ಡ್ ಕೆಂಡಾಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ "ನಾನು' ಈ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಖರವಾಗಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ,ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದು ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ೫೦ ರಿಂದ ೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳು <nowiki>[1.2 ದಿಂದ 1.4 ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳು]</nowiki> ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದೂ ವಾದಿಸಿದರು."<ref name="Talev" /> ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಕಡಲ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="Talev">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/08/05/1620679/doubts-follow-rosy-oil-report.html |title=Doubts follow rosy oil report|last1=Bolsatd|first=Erika|last2=Schoof|first2=Renee|last3=Talev|first3=Margaret |work=[[The Sun News]]|date=2010-08-05|accessdate=2010-08-05}}</ref> ಆದರೆ NOAA ವರದಿಯು ಆಗಷ್ಟ್ ೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಬಹುದು.<ref>{{cite news|last=Zabarenko |first=Deborah |url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6730IJ20100804 |title=Nearly 3/4 of BP spill oil gone from Gulf |publisher=Reuters |date= 4 August 2010|accessdate=2010-08-15}}</ref> ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ NOAA ವರದಿಯು "ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ" ಎಂದೂ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯುನ್ವರ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಕೆಮಿಕಲ್ ಒಸಿಯಾನೊಗ್ರಾಫರ್ ಡೇವಿಡ್ ಹೊಲ್ಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ೨೫% ರಷ್ಟು ತೈಲ ಉರಿದು,ಆವಿಯಾಗಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಇನ್ನುಳಿದ ೭೫% ರಷ್ಟು ಇನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://news.oneindia.in/2010/08/06/scientistscall-new-gulf-spill-reportludicrous.html |title=Scientists call new gulf spill report 'ludicrous' - Oneindia News |publisher=News.oneindia.in |accessdate=2010-08-15 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144222/http://news.oneindia.in/2010/08/06/scientistscall-new-gulf-spill-reportludicrous.html |url-status=dead }}</ref> ಒಕ್ಕೂಟದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ನೇರ ಅಳತೆಗಳು ಕೇವಲ {{convert|430000|oilbbl|USgal}}ರಷ್ಟು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.ಇನ್ನುಳಿದದ್ದು ಉರಿದು ಹೋಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಹರಿದು ಬಾಚಿ ಹೋಗಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದರೆ "ಶಿಕ್ಷಣ ಆಧಾರಿತ ವಿಜ್ಞಾನಿಕ ಊಹೆಗಳು" ಎಂದು NOAA ವರದಿ ಬರೆದ ಬಿಲ್ ಲೆಹ್ರ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ."ತೈಲ ಎಷ್ಟು ತುಳುಕಿ,ಹರಿದು ಹೊರಚೆಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು ಅಥವಾ ಸೋರಿಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ." FSU ಸಮುದ್ರವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಅಯಾನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ "ಇದೊಂದು ಸಮತೋಲನವಿಲ್ಲದ ವರದಿ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು "ಹಾರಿಹೋಗುವ ನಿಲುಕದ ಊಹೆಗಳು"ಸೇರಿವೆ, ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |author=By AP / SETH BORENSTEIN Wednesday, Aug. 04, 2010 |url=http://www.time.com/time/health/article/0,8599,2008753,00.html |title=NOAA: Most of the Gulf Oil Spill is Gone |publisher=TIME |date=2010-08-04 |accessdate=2010-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110120144256/http://www.time.com/time/health/article/0,8599,2008753,00.html |archivedate=20 ಜನವರಿ 2011 |url-status=dead }}</ref> ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;M ನ ಜಾನ್ ಕೆಲೆರ್ ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ತಮ್ಮ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಸ್ಥಳವು "೭೫% ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಹರಿದು ಹೋಯಿತೆನ್ನುವುದು "ಸರಿಯಲ್ಲ".ಹೀಗಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ತಳದಿಂದ ಬಂದ ೫೦% ರಿಂದ ೭೫ ರಷ್ಟು ತೈಲವು ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದರೂ ಅದು "ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಇಲ್ಲವೇ ಹರಡಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ."ಎಂದರು.<ref>{{cite news|author=Suzanne Goldenberg, US environment correspondent |url=https://www.theguardian.com/environment/2010/aug/05/oil-spill-white-house-accused-spin |title=Gulf oil spill: White House accused of spinning report &#124; Environment |publisher=The Guardian |date= 5 August 2010|accessdate=2010-08-15|location=London}}</ref> ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಅಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಗಷ್ಟ್ ೧೬ ರಂದು ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ೮೦% ರಷ್ಟು BP ಆಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹೋದದ್ದು ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಜಾರ್ಜಿಯಾ ತಂಡ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಈ ಅಂಕಿಅಂಶವು ತಪ್ಪು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ತೈಲ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದದ್ದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.'<ref>[http://www.miamiherald.com/2010/08/16/1778754/ga-scientists-gulf-oil-not-gone.html#ixzz0woSnzi7g Ga. ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್: ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ನಾಟ್ ಗಾನ್, 80 pct ರಿಮೇನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100829041856/http://www.miamiherald.com/2010/08/16/1778754/ga-scientists-gulf-oil-not-gone.html#ixzz0woSnzi7g |date=29 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }}, ದಿ ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್, ಆಗಷ್ಟ್ ೧೬, ೨೦೧೦</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩ ರಲ್ಲಿ BP ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರವು ಸೋರುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವೆಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಅದೇ ದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಯೋಗದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪ್ರಕಾರ BP ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಈ ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ೨೦ ರಿಂದ ೫೦ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಅಧಿಕ (ಪ್ರಮಾಣ)ಗಾತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ,ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ದಿ ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು BP ಕಂಪನಿಯು NOAA,ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಿ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು."ಅದು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ "ಅವರು ಅಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಪಕವಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇದರೆಡೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಊಹೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ದೊಡ್ಡ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗೂ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದು." ಆದರೆ BP ಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಂದಾಜನ್ನು ಮಾಹಿತಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.charlotteobserver.com/2010/12/04/1885694/bp-contests-size-of-gulf-oil-spill.html|title=BP contests size of gulf oil spill|last=Cappiello|first=Dina|work=[[The Charlotte Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-04|accessdate=2010-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425204427/http://www.charlotteobserver.com/2010/12/04/1885694/bp-contests-size-of-gulf-oil-spill.html|archivedate=2011-04-25}}</ref> ===ತೈಲದ ಗೋಚರತೆ=== ಗಲ್ಫ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೀಶೋರ್ ನ ಬೀಚ್ ಮೇಲೆ ರಭಸವಾಗಿ ಹರಡುವ ತೈಲವು, ಜೂನ್ ೧ ರಂದು ತನ್ನ ಪ್ರತಾಪ ತೋರಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite press release|url=http://www.nps.gov/applications/digest/headline.cfm?type=Incidents&id=5117|title=Response To Oil On Gulf Island Beaches Continues|publisher=[[National Park Service]]|date=2010-06-04|accessdate=2010-06-13}}</ref> ಜೂನ್ ೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತೈಲವು ಲೂಸಿಯಾನಾದ {{convert|125|mi|km}} ದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಿ,ಹರಡಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರವಾಯಿತು.ಅದೇ ರೀತಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು [[ಅಲಬಾಮ|ಅಲಬಾಮಾ]] ನಿಷಿದ್ದಿತ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.ಅದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೆನ್ಸಾ ಕೋಲಾ ಬೀಚ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಬ್ಯಾರಿಯರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.<ref>{{cite news |agency=Associated Press |title=BP has another setback as oil slick threatens Florida |url=http://www.nbc-2.com/global/story.asp?s=12579191 |accessdate=2010-06-03 |first=Greg |last=Bluestein |date=2010-06-03 |work=Yahoo! News |archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100912042013/http://www.nbc-2.com/global/story.asp?s=12579191 |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೯ ರಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಜಿಡ್ಡು ಪೆರಿಡಿಡೊ ಪಾಸ್ (ಕಾಲುವೆ)ಮೂಲಕ ಇಂಟ್ರಾಕೋಸ್ಟಲ್ ವಾಟರ್ ವೇನಲ್ಲಿ (ಅಂತರ ಕರಾವಳಿ ಜಲಮಾರ್ಗ) ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.ಈ ಕಾಲುವೆ ಹಾದಿಯು ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದ್ದರಿಂದ ಅದು ಕಾಲುವೆ ಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಲಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="PNJ28">{{cite news |title=Coast Guard authorizes closure of Perdido Pass |first=Jamie |last=Page |newspaper=Pensacola News Journal date=2010-06-09 |url=http://www.pnj.com/article/20100609/NEWS01/100609028/Coast-Guard-authorizes-closure-of-Perdido-Pass PNJ-28 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419195909/http://www.pnj.com/article/20100609/NEWS01/100609028/Coast-Guard-authorizes-closure-of-Perdido-Pass |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೨೩ ರಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲವು ಪೆನ್ಸಾಕೊಲಾ ಬೀಚ್ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ಐಲೆಂಡ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೀಶೋರ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.ಆಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು [[ಅಲಬಾಮ|ಅಲಬಾಮಾ]]ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಜಾಡುವುದನ್ನು {{convert|33|mi|km}}ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="Kunzelman" /><ref name="Kunzelman625">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/25/1552511/bp-gaffes-kill-hope.html|title=BP gaffes kill hope|first1=Michael|last1=Kunzelman|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-25|accessdate=2010-06-25}}</ref> ಜೂನ್ ೨೭ ರಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ನ ಉಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದ ತೈಲ ಭಾಗವು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಗಲ್ಫ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗೆ ತಲುಪಿತು.<ref name="McConnaughey">{{cite news|url=http://oilspilldisasters.com/admiral-gulf-coast-spill-976407a|title=Admiral back on the Gulf Coast for spill|last1=McConnaughey|first1=Janet|last2=Stacy|first2=Mitch|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-27|accessdate=2010-07-01|archive-date=22 ಮಾರ್ಚ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322111136/http://oilspilldisasters.com/admiral-gulf-coast-spill-976407a|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಪ್ಪು ಉಂಡೆಗಳು ಗ್ರಾಂಡ್ ಐಲ್ ಗೆ ತಲುಪಿದವು;ಆದರೆ ಸುಮಾರು ೮೦೦ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Breen">{{cite news|url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/jul/5/bp-costs-oil-spill-response-pass-3-billion/|title=BP costs for oil spill response pass $3&nbsp;billion |last=Breen|first=Tom|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-04|accessdate=2010-07-05}}</ref> ಜುಲೈ ೩ ಮತ್ತು ೪ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಟಾರ್ ಉಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ತೈಲದ ಚರಟಗಳು ಬೊಲಿವರ್ ಬೀಚ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್ ತಟದಲ್ಲಿ ಬಂದವು.ಆದರೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಹಡಗು ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಯಿತಾದರೂ ಆದರೆ ಜುಲೈ ೫ರ ನಂತರ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕುರುಹುಗಳು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="Lozano">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/07/06/1571890/bp-spill-spreads-to-texas.html|title=BP spill spreads to Texas|last=Lozano|first=Juan A.|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-06|accessdate=2010-07-06}}</ref> ಜುಲೈ ೫ ರಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಎಳೆಗಳ ತರಹದ ಕುರುಹುಗಳು ಲೂಸಿಯಾನದ ರಿಗೊಲೆಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದವು.ಮರುದಿನ ಟಾರ್ ಬಾಲ್ ಗಳು ಲೇಕ ಪೊಂಟ್ ಚಾರ್ಟ್ರೇನ್ ತಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದವು.<ref name="Lozano" /><ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/07/06/AR2010070605045.html?hpid=topnews|title=Oil in Lake Pontchartrain stokes worries in New Orleans|last1=Mui|first1=Ylan Q.|last2=Fahrenthold|first2=David A.|work=Washington Post |date=2010-07-07|accessdate=2010-07-08}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ ರಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದ ತೈಲ ಲೇಪನವೊಂದು {{convert|16|mi|km}}ರಿಂದ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಪ್ಲೆಕ್ವೆಮೈನ್ಸ್ ಪಾರಿಶ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ತೆಳು ಪರದೆಯಂತೆ ಕಂಡುಬಂತು. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಈ ತೈಲ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಕಂಡವು.<ref>{{cite web |url=http://www.nola.com/outdoors/index.ssf/2010/09/new_wave_of_oil_comes_ashore_w.html |title=New wave of oil comes ashore west of Mississippi River |author=Bob Marshall|date=12 September 2010 |work=The Times-Picayune |publisher=Nola.com |accessdate=14 September 2010}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩ ರಂದು ಮೈಲುದ್ದದ ಎಣ್ಣೆ ಲೇಪನದ ಭಾಗವು ಸೌತ್ ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ ನ ಮಧ್ಯದ ವೆಸ್ಟ್ ಬೇ,ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು,ಇದು ವೆನಿಸ್ ಲೂಸಿಯಾನದ ಹತ್ತಿರದ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಟೈಗರ್ ಪಾಸ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು. ದಿ ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕ್ಯಾನೆ ನ ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಹಿಂಟೊನ್ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |title=Massive stretches of weathered oil spotted in Gulf of Mexico |date=23 October 2010 |work=The Times-Picayune |publisher=Nola.com |accessdate=23 October 2010 |archive-date=24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101024122946/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |url-status=dead }}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಿದುದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು.ಸಮುದ್ರ ತಟದಲ್ಲಿನ ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವರು ಸರ್ಕಾರ,ಫೆಡರಲ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದನ್ನು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವೆಂದು ಹೇಳಿದರು.ಅದಲ್ಲದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಮನಗಂಡರು. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸದರ್ನ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ನೌಕಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಹಾಯಕ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಕೆವಿನ್ ಈಗರ್ ಮಾಕೊಂಡಾ ಬಾವಿಯ ಹತ್ತಿರದ {{convert|140|mi|adj=on}}ಪರಿಧಿಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗೆತ ಮಾಡಿ ಕೆಲವು ತೈಲದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆ ಕಡಲಕಿನಾರೆ ಬಳಿ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಈ ತೈಲವು ಕಚ್ಚಾ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಎಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,ಎಂದು ಈಗರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈಗರ್ ಅವರ ತಂಡವು ಈಗಲೂ ಅದರ "ಬೆರಳಚ್ಚು " ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು BP ಬಾವಿಯಿಂದಲೇ ಬಂದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ತೈಲದ ವಿಶಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಧಿಯ ನೋಡಿದರೆ ಇದು "ಬಹುತೇಕ" ಮೆಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವು ನೀಲಿ ಏಡಿಗಳ ಲಾರ್ವಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದರು. ಈ ಬಾವಿಯ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಗೋಚರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.{{convert|50|mi}}<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-10-25-oilresearch25_ST_N.htm|title=Research teams find oil on bottom of Gulf|last=Jervis|first=Rick|work=[[USA Today]]|date=2010-10-25|accessdate=2010-11-04}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಪ್ಲಾಕ್ವೆಮೈನ್ ಪಾರಿಶ್ ಕರಾವಳಿ ವಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪಿ.ಜೆ.ಹಾನ್ ಸುಮಾರು {{convert|32000|USgal|oilbbl}}ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ತೈಲವು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ದಿನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಹಸಿ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಬಾರಾತರಾ ಬೇ ನಲ್ಲಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮರಿ ಏಡಿಗಳು,ಚಿಪ್ಪು ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಿಗಡಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಎಣ್ಣೆಯ ಬಹುಭಾಗ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಪದರಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. "ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಇದು ಇನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ,"ಎಂದು ಹಾನ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಏಕೆಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೆಲವರು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಈ ತೈಲ ಮಾಯಾಜಾಲದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಯಿತೆನ್ನುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ."<ref name="gadling.com" /> ===ನೀರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಪದರು=== ''RV ಪೆಲಿಕಾನ್'' ದೋಣಿಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಫಾರ್ ಅಂಡರ್ ಸೀ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ <ref>{{cite news|url=http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100506_spillsampling.html |title=NOAA Ocean Science Mission Changes Course to Collect Seafloor and Water Column Oil Spill Data |date=2010-05-06}}</ref> ಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಮೇ ೧೫ ರಂದು ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/16/us/16oil.html|title=Giant Plumes of Oil Forming Under the Gulf |date=2010-05-15|work=The New York Times|first=Justin|last=Gillis}}</ref> ಮೇಕ್ಸಿಕೊ ದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲದ ಲೇಪನವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ,{{convert|10|mi|km}}ಉದ್ದದ {{convert|3|mi|km}}ಮತ್ತು ಅಗಲದ ಸ್ಥೂಲತ್ವ {{convert|300|ft|m}}ಹೊಂದಿದ ತೈಲ ಭಾಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅತ್ಯಂತ ಟೊಳ್ಳೆನಿಸಿದ ತೈಲ ಲೇಪನದ ಸಮೂಹವೊಂದನ್ನು ಈ ತಂಡ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|2300|ft|m}}ದಪ್ಪವಾಗಿದೆ.ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ತೈಲವು ಕಡಲತಟದ ಮೇಲೆ ದೊರೆಯಿತು.{{convert|4593|ft|m}}<ref>{{cite news |url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N25115351.htm |title=Interview: Scientists to study deepwater Gulf "oil plume" |publisher=Thomson Reuters Foundation |date=2010-06-25 |agency=Reuters |author=Matthew Bigg |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114041807/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N25115351.htm |archive-date=2010-11-14 |access-date=2011-01-23 |url-status=dead}}</ref> ಇನ್ನುಳಿದ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ತೈಲವು ಬಹುಪದರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/16/us/16oil.html |title=Giant Plumes of Oil Forming Under the Gulf|first1=Justin|second1=Gillis|date=2010-05-15|publisher=The New York Times}}</ref> ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೇ ೨೭ ರಂದು ಎರಡನೆಯ ತೈಲ [https://www.youtube.com/user/USFchannel#p/a/u/0/EC_--DbuxlY ಪದರ] ನ್ನು {{convert|22|mi|km}}ಸೋರುವ ಬಾವಿಯಿಂದ {{convert|22|mi|km}}ಹಿಡಿದು ಮೊಬೈಲ್ ಬೇ,ಅಲಬಾಮಾ ದೆಡೆಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ತೈಲವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಮಾಯವಾಗಿ ಅದು ಕಾಣದಾಯಿತು. ಸಮುದ್ರ ತಳದ ಪದರುಗಳ ಬಾವಿ ಬಾಯಿಯ ಕೆಮಿಕಲ್ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/05/27/gulf-oil-spill-new-plumes_n_591994.html |title=Gulf Oil Spill: Scientists Discover Massive New Sea Oil Plume |first1=Matthew |last1=Brown |first2=Jason |last2=Dearen |date=2010-05-27 |publisher=Huffington Post}}</ref> ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು.ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ದ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಮೇ ೨೨-೨೮ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವೆದರ್ ಬರ್ಡ್ II ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಪಡೆದ ಮಾದರಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಪದರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು,ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಶಲಕ್ಷದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೦.೫ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥೂಲತ್ವ ಇತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ BP ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದ ತೈಲ ಇದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು NOAA ಹೇಳಿತು.ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಯ ತೈಲಪದರುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲಿಯದೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="toolow">{{cite news|url=http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100608_weatherbird.html |title=NOAA Completes Initial Analysis of Weatherbird II Water Samples |date=2010-06-08 |accessdate=2008-06-25 |work=NOAA News}}</ref> ಜೂನ್ ೨೮ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಳವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಪದರುಗಳನ್ನು {{convert|22|mi|km|0}}ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅವು ನೇರವಾಗಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಬಾವಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಸಾಕ್ಷಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರ ವರದಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.ಇದು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಕಡಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://dailycaller.com/2010/08/19/major-study-proves-oil-plume-thats-not-going-away/ |newspaper=The Daily Caller |title=Major study charts long-lasting oil plume in Gulf |first=Seth |last=Borenstein |date=20 August 2010 |accessdate=22 Sept 2010 |archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820064638/http://dailycaller.com/2010/08/19/major-study-proves-oil-plume-thats-not-going-away/ |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ ೨೩ ರಲ್ಲಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು NOAAಜೊತೆಯೂಗಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಉಪಸಮುದ್ರದ ತೈಲಪದರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ನೀಡಿ ಇದು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |title=Researchers confirm subsea Gulf oil plumes are from BP well |first=Sara |last=Kennedy |newspaper=McClatchy Newspapers |date=23 July 2010 |accessdate=2 Aug 2010 |archive-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801191419/http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |url-status=dead }}</ref> NOAA ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಟೊನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಆಳದ ನೀರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲದ ಪದರು ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಉತ್ತರದ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರೊಳಗಿನ ಆಮ್ಲ್ಸಜನಕದ ಪರಿಣಾಮವು ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (ಕೆಲತಿಂಗಳಕಾಲ) ಇದರಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು (ವರ್ಷಗಳ)ದ ಅವಧಿಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಯೂಗುತ್ತದೆ.<ref>ಆಡ್ ಕ್ರೊಫ್ಟ್, ಎ., ಆರ್. ಹಾಲ್ ಬರ್ಗ್, ಜೆ. ಪಿ. ಡನ್ನೆ, ಬಿ. ಎಲ್. ಸ್ಯಾಮ್ಯುವಲ್ಸ್, ಜೆ. ಎ. ಗಾಲ್ಟ್, ಸಿ. ಎಚ್. ಬಾರ್ಕರ್, ಅಂಡ್ ಡಿ. ಪೆಟೊನ್(೨೦೧೦), ಸಿಮುಲೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಂಡರ್ ವಾಟರ್ ಪ್ಲ್ಯುಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸಾಲ್ವ್ಡ್ ಆಯಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, Geophys. Res. Lett., doi:10.1029/2010GL044689, in press.</ref><ref>ಸಿಮುಲೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಂಡರ್ ವಾಟರ್ ಪ್ಲ್ಯುಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸಾಲ್ವ್ಡ್ ಆಯಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ [http://www.gfdl.noaa.gov/simulations-of-underwater-plumes-of-oil-in-the-gulf-of-mexico ]</ref> ಡೇವಿಡ್ ವೆಲೆಂಟೈನಾ ಆಫ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಸಾಂತಾ ಬಾರ್ಬರಾ ನಂಬುವಂತೆ ಈ ತೈಲ ಪದರುಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪಗಳು ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವು ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗಿಹೋಗಿವೆ.ಆದರೆ ಈ LBNL ಸಂಶೋಧಕರು ಸಾವಯವವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=how-fast-microbes-consume-gulf-oil-spill ಹೌ ಫಾಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾನ್ ಮೈಕ್ರೊಬ್ಸ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್?]</ref> ಅವರು ಈ ತೈಲ ಪದರುಗಳು ಕರಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ನೀರಿನ ಕೆಳಗಿರುವ ತೈಲದ ಪದರುಗಳು BP ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ NOAA ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜೇನೆ ಲುಬ್ಚೀಂಕೊ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರಲ್ಲದೇ ಈ ವರದಿಗಳು "ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತಿದ್ದು,ಅಪಕ್ವ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ."<ref name="NOAAplume">{{cite news |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |title=Researchers confirm subsea Gulf oil plumes are from BP well |date=23 July 2010 |first=Sara |last=Kennedy |newspaper=McClatchy Newspapers |accessdate=19 Sept 2010 |archive-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801191419/http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |url-status=dead }}</ref> ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಮತ್ತು ಸದರ್ನ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ,ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. "ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ NOAA ಬಹುಶಃ ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಬಹಳಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವೆಂದು ಖುಷಿಪಡಬಹುದಾಗಿದೆ."ಎಂದು USM ನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದ್ರವಿಜ್ಞಾನದ ತಜ್ಞ ವೆರ್ನೊನ್ ಅಸ್ಪೆರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಈ NOAA ನಮ್ಮ ಹೆಸರು ಹಾಳುಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದೆ. ಅದೊಂದು ನಮಗೆ ಆಘಾತವಾಗಿದೆ."<ref>{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2010/may/31/nation/la-na-oil-spill-20100531 |title=BP's new plan risks worsening oil spill |date=2010-05-31 |first1=Margot |last1=Roosevelt |first2=Tina |last2=Susman |newspaper=[[Los Angeles Times]]| accessdate=2010-06-29}}</ref> ಲುಬೆಚೆಂಕೊ ಅವರು ಅಸ್ಪೆರ್ ಅವರ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ."ನಾವು ಏನನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ,ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಊಹಾಪೋಹಗಳನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು."ಎಂದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.tampabay.com/news/environment/article1114225.ece |title=USF says government tried to squelch their oil plume findings - St. Petersburg Times |publisher=Tampabay.com |date=2010-08-10 |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಈ ತೈಲ ಗುರುತುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಈ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://news.sciencemag.org/scienceinsider/2010/06/noaa-asks-for-time-out-on-oil-pl.html |title=NOAA Asks for Time Out on Oil Plume Research Cruises |date=4 June 2010 |first=Erik |last=Stokstad |publisher=Science/AAAS |accessdate=22 Sept 2010 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120151030/http://news.sciencemag.org/scienceinsider/2010/06/noaa-asks-for-time-out-on-oil-pl.html |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೮ರಲ್ಲಿ NOAA ಬಿಡುಗಡೆ ಮೂಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದರು ಮೂತ್ರ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ ಇನ್ನೆರಡರ ಮೂದರಿಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="toolow" /> ಜೂನ್ ೨೩ ರಲ್ಲಿ NOAA ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ತೈಲ ಪದರುಗಳು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವು BPಯ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು."ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ತೂಕದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ"ವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿ <ref>{{cite web |url=https://www.propublica.org/documents/item/review-of-r-v-brooks-mccall-data-to-examine-subsurface-oil |title=Review of R/V Brooks McCall Data to Examine Subsurface Oil |publisher=ProPublica |date= |accessdate=2010-10-01 |archive-date=11 ಮಾರ್ಚ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170311122048/https://www.propublica.org/documents/item/review-of-r-v-brooks-mccall-data-to-examine-subsurface-oil |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರಕಾರ:"ಈ ಸ್ಥೂಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ನಿಗಾವಹಿಸಿ ಕಾಳಜಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ಮೇಲಿಂದ DWH-MC೨೫೨ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಈ ಉಪಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿದೆ,ಇದು ಬಾವಿ ಇರುವ ನಿವೇಶನದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಗುರುತುಗಳು ದೊರಕಿವೆ.ಆದರೆ ಈ ತೈಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಅದಲ್ಲದೇ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಇರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಧಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಒಳಗೊಂಡ ಯಾವುದೇ ಮಾದರಿಯ "ಬೆರಳಚ್ಚು ಗುರುತುಗಳನ್ನು" ಮೂಲ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಹೀಗೆ ಇದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ."<ref>{{cite web|author=E-mail |url=https://www.propublica.org/blog/item/noaa-confirms-deepwater-oil-plumes-are-from-bps-well |title=NOAA Confirms Oil Plumes Are From BP’s Well |publisher=ProPublica |date=2010-06-24 |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ೩೫ ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ಗಳ ವರೆಗೆ ಹರಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ೧೧೦೦ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಪದರುಗಳ ಗರಿಗಳಂತಹ ಆಕಾರ ದೊರೆತಿವೆ. ಈ ತೈಲದ ಪದರು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗದೇ ಹಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೆಯೇ ಇತ್ತು.<ref>{{cite journal|doi = 10.1126/science.1195223 |author= Richard Camilli et al. |title= Tracking Hydrocarbon Plume Transport and Biodegradation at Deepwater Horizon |url = https://archive.org/details/sim_science_2010-10-08_330_6001/page/201 |journal=Science|pages= 201–204 |volume= 330 |date= 8 October 2010}}</ref> === ನೀರಿನ ತಳದಲ್ಲಿನ ತೈಲ=== ಆಗಷ್ಟನಲ್ಲಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಮುದ್ರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ತೈಲ ಕಣಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಚದುರಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹುಡುಕಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲ ಕೇವಲ ತುಂತುರಾಗಿ 'ಒಸರುವುದಲ್ಲದೇ' ಕೆಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹಿಮಗಾಳಿಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.' USF ನ ಡೇವಿಡ್ ಹೊಲ್ಲಂಡರ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯು ಅದರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತೈಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳು ಸೂಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದೆ,ಎಷ್ಟು ಆವಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವು ಈ ತಳದ ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನೀಡಲಾರದು.<ref>{{cite web|url=http://www.greenrightnow.com/wabc/2010/09/13/where-did-all-the-oil-go-look-out-below/ |title=7online.com Green Content - Where did all the oil go? Look out below |publisher=Greenrightnow.com |date=2010-09-13 |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ ರಂದು ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮರೈನ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸಾಮಂತಾ ಜೊಯೆ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ಹರಿದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಹೆಚ್ಚು ಆವಿಯಾಗದೇ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಗದಿ ಸಾಧ್ಯವಾದುದಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಪದರಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಕೆಲವೆಡೆ ಕೆಳಗೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಇಂಚ್ ಗಳಷ್ಟಿನ ದಪ್ಪದ ತೈಲ ಪದರು ಹರಡಿದೆ,ಅದರ ಮೇಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಚಿಪ್ಪುಜೀವಿಗಳ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಜೀವವರ್ಗದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರುಹು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಜೀವಿ ವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗದತ್ತವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದ ಎಣ್ಣೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೆಳಗಡೆ ಮುಳುಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಹರಡುವಿಕೆಯಾಗಿರಲೂ ಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. "ನಾವು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ]ತೈಲ ಬೆರಳಚ್ಚು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು "ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು,"ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಆದರೆ ಈ ತೈಲವು ನೀರಿನಾಳದ ಬಗ್ಗಡದ ಕೊಳಚೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಇದನ್ನು ಸೋರಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಪಸರಿಸಿರುವುದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ."<ref name="Richard Harris">{{cite web |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=129782098&ft=1&f=1007 |title=Scientists Find Thick Layer Of Oil On Seafloor |author=Richard Harris |date=September 10, 2010 |work= |publisher=NPR.org |accessdate=14 September 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dailyfinance.com/story/where-is-the-oil-from-the-bp-spill-researchers-believe-much-of/19631983/ |title=Where's the Oil From the BP Spill? Researchers Look at the Ocean Floor |author=Bruce Kennedy |date=13 September 2010 |work= |publisher=DailyFinance.com |accessdate=14 September 2010}}</ref> ===ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ-ಉಸ್ತುವಾರಿ=== ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ BP ಸಂಸ್ಥೆಯು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ಎಲ್ಲೆವರಿಗಿನ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಕಿಅಂಶ ನೀಡಿಲ್ಲವೆಂದೇ ದೂರಿವೆ.ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮುತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ಗಮನಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾತ್ರ ಏನೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವ್ಜೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಾರಿ ಶೆವೆಗರ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಈ BP ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮರೆತು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಅದರಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪರಿಮಾಣ ಹಾಗು ಉಕ್ಕಿ ಚೆಲ್ಲಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈ BP ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಸೋರಿಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಅಡೆತಡೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref name="Heavy oil hits Louisiana shore">{{cite news| url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6430AR20100520 |title=BP accused of cover-up |date=2010-05-19 |publisher=Reuters}}</ref> ಮೇ ೧೯ ರಂದು BP ಒಂದು ನೇರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಿಲ್ ಕ್ಯಾಮ್ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತೈಲ ನಾಶವಾಗಿದ್ದು,ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ತನ್ನ ಬಾಹು ಚಾಚಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಸರ ಹಾಳು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ.ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ ಅದು ಈ ರೀತಿಯಾದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಇದರ ವ್ಯರ್ಥ ಸೋರಿಕೆ ತೋರಿಸಲು ಅದು ಮುಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|title= BP switches on live video from oil leak |url= https://www.theguardian.com/environment/2010/may/20/deepwater-horizon-oil-spill-live-web-footage |last= Goldenberg |first = Suzanne |newspaper=[[The Guardian]] |publisher= Guardian Media Group |date= 2010-05-21 |accessdate= 2010-06-12|location=London}}</ref><ref>{{cite press release |title= Markey to Get Live Feed of BP Oil Spill on Website |url= http://globalwarming.house.gov/mediacenter/pressreleases_2008?id=0245 |publisher= The House Select Committee on Energy Independence and Global Warming |date= 2010-05-19 |accessdate= 2010-06-12 |archive-date= 13 ಜೂನ್ 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100613050236/http://globalwarming.house.gov/mediacenter/pressreleases_2008?id=0245 |url-status= dead }}</ref> ಮೇ ೨೦ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರಿಯರ್ ನ ಕೆನ್ ಸಲಜಾರ್ ಹೇಳಿದಂತೆ U.S. ಸರ್ಕಾರವು ಗಲ್ಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6430AR20100520?type=domesticNews&feedType=RSS&feedName=domesticNews |title= U.S. to check BP spill size, heavy oil comes ashore |publisher=Reuters |date=210-05-20}}</ref> ಎನ್ವೈರ್ನ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿರುವ ಲಿಸಾ ಜಾಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಹೋಮ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಯ ಜಾನೆಟ್ ನಪೊಲಿಟಾನೊ ಅವರು ಯಾವ ರೀತಿಯಾದ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಅದನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ರೂಪವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಈ ಕೊಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/20/AR2010052005083.html |title=Estimated rate of oil spill no longer holds up |first1= Steven |last1= Mufson |first2= David |last2=Fahrenthold |date=2010-05-21 |publisher=Washington Post}}</ref> ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಪೋಲಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ವರದಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಕೂಡಾ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೋಗದಂತೆ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಕೂಡಾ ಅದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡದಿರುವಂತೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಇದರಿಂದ ಎಷ್ಟು ಅನಾಹುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂತಹ ದೂರುಗಳನ್ನು BP ಕಂಪನಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು,ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡುವವರು,USCG ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ದ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="nytimes.com" /><ref>{{cite video |url= http://www.cbsnews.com/video/watch/?id=6496749n |title= Coast Guard Under 'BP's Rules' |people= Kelly Cobiella |publisher= CBS News |access-date= 23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date= 20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110120144206/http://www.cbsnews.com/video/watch/?id=6496749n |url-status= dead }}</ref> ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೂಡಾ ಈ BP ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ದರಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="nytimes.com">{{cite news|publisher= The New York Times Company |newspaper= [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date= 2010-06-09 |title= Efforts to Limit the Flow of Spill News |url= https://www.nytimes.com/2010/06/10/us/10access.html?ref=global-home|first=Jeremy W.|last=Peters}}</ref> ಆದರೆ BP ಯು ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದು ನಮಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="nytimes.com" /> ಜೂನ್ ೩೦ ರಲ್ಲಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಯಾವುದೇ ''ದೋಣಿಗಳು '' ಅಡ್ಡಾಡದಂತೆ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವ-ಹೋಗುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದು ಗಮನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಥವಾ ತೈಲ ಹರಡಿದ ಪ್ರಮಾಣ "ತಿಳಿಸಲು ಕೂಡಾ ಅದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದು ತಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು."{{m to ft|20}}<ref>{{cite press release |title= Coast Guard establishes 20-meter safety zone around all Deepwater Horizon protective boom operations |url= http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/726955/ |publisher= Deepwater Horizon Incident Joint Information Center |date= 2010-06-30 |accessdate= 2010-07-26 |archive-date= 1 ಜುಲೈ 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100701044051/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/726955/ |url-status= dead }}</ref> ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಟಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಆಡ್ಮಿರಲ್ ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಕಿರ್ಖಮ್, ಕ್ರಿಸ್ (ಜುಲೈ ೧, ೨೦೧೦)[http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/media_boaters_could_face_crimi.html ಮಿಡಿಯಾ, ಬೋಟರ್ಸ್ ಕುಡ್ ಫೇಸ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪೆನಾಲ್ಟೀಸ್ ಬೈ ಎಂಟರಿಂಗ್ ಆಯಿಲ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ 'ಸೇಫ್ಟಿ ಝೋನ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120145731/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/media_boaters_could_face_crimi.html |date=20 ಜನವರಿ 2011 }}. ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕ್ಯಾಯುನ್.</ref> ಆದರೆCNN ನ ''೩೬೦,'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆತಿಥೇಯನಾಗಿದ್ದ ಆಂಡ್ರೆಸನ್ ಕೂಪರ್ ಈ ಕಾವಲು ಕಾಯುವ ನಿಯಮವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ<ref>[http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/1007/01/acd.02.html "ದಿ ಸ್ಪಿಲ್ ಅಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪರನ್ಸಿ; ಡಿಸ್ಪರೆಸೆಂಟ್ ರಿಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಮಿಸ್ಲೀಡಿಂಗ್; ಅಲ್ ಗೊರೆ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ಸ್ ರಿಒಪನ್ಡ್"](ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್). ಎಂಡರ್ಸನ್ ಕೂಪರ್ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರೀಸ್. CNN. ಜುಲೈ ೨೭, ೨೦೦೬. "ನಾವು ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಸುತ್ತಲೂ ಎಂದು ತೋರಿಸದಿದ್ದರೆ ಯಾರೂ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಹೀಗಾಗಿ ವಿಫಲತೆಗಳನ್ನು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಂಬಾ ಸರಳವಾಗುತ್ತದೆ,ಅದಕ್ಷತೆಯ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ,ಆದರೆ ಸ್ವಚ್ಚತೆಯ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರ.ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತಾ ತಂಡದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ."</ref> ==ಚೆಲ್ಲಿದ ತೈಲ ಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು== {{Main|Efforts to stem the Deepwater Horizon oil spill}} {{See also|Offshore oil spill prevention}} ===ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು=== [[File:Oil containment chamber Port Fourchon LA 100426-G-8744K-021.jpg|thumb|upright|ಆಯಿಲ್ ಅಕಂತೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಡೋಮ್ ಅಂಡರ್ ಕನ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಪೊರ್ಟ್ ಫೊರ್ಚಾನ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ, ಆಟ್ ವೈಲ್ಡ್ ವೆಲ್ ಕಂಟ್ರೊಲ್ ಆನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 26]] ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ನೀರಿಗೆ ವಾಹನವನ್ನು ಒಯ್ದು ಇದರ ಬಾವಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿರುಡೆ ಹಾಕಲು ಹೋಗಲಾಯಿತು.ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ವಾಲ್ವ್ಸ್ ನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.ಇದು ತೈಲ ಬಾವಿಯ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು,ಆದರೆ ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref name="leakfix" /><ref name="BBC 02/5">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8656627.stm|title=US oil spill 'threatens way of life', governor warns|date=May 2, 2010 |publisher=BBC News|accessdate=May 2, 2010}}</ref> ಎರಡನೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು {{convert|125|t|lb|adj=on}}ತೈಲ ಧಾರಕ ಗುಮ್ಮಟದಂತಹದನ್ನು ಅದರ ಬಾಯಿಗೆ ಇಡುವುದು.(ಈ ಸೂತ್ರವು ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ)ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಕೊಳವೆಗಳಿಗೆ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಹಾಕಿ ಪೋಲಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆಯು ತಂಪು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಜಲಜನಕದ ಮಿಥೇನ್ ಹೈಡ್ರೇಟ್ ಕಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಗುಮ್ಮಟದಂತಹ ದ್ವಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅದರ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರ ಆಗುತ್ತವೆ.<ref name="thestar1405">{{cite news |url=http://www.thestar.com/news/world/article/809477--the-6-techniques-that-have-tried-out-on-the-gulf-oil-leak?bn=1 |title=Engineers work to place siphon tube at oil spill site |first1=Erika|last1=Bolstad |first2=Lesley |last2=Clark |first3=Daniel |last3=Chang |publisher=McClatchy Newspapers|newspaper=[[Toronto Star]] |date=2010-05-14 |accessdate=2010-05-14}}</ref> ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ (ರಂಧ್ರ ಕೊರೆದು)ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ದ್ರವವನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ನಿಲುಗಡೆಯ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಈ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ("ಟಾಪ್ ಕಿಲ್") ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಕೂಡಾ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{cite news|url = http://www.bbc.co.uk/news/10191622|title ='Top kill' BP operation to half US oil leak fails| date=May 29, 2010| accessdate=May 29, 2010|publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.upstreamonline.com/live/article216214.ece |title=Top kill fails|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-05-28 |accessdate=2010-06-01}}</ref> ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಿಡಿದು ಹೋದ ಪಂಪ್ ಗೆ ಎತ್ತರದ ಟ್ಯೂಬ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಎಂಬ ಸರಳವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಡೆದ ಟ್ಯೂಬ್ ನಿಂದ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವ ತೈಲವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಭದ್ರಗೊಳಿಸಲು ವಾಶರ್ ಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="upstream150510">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article215093.ece|title = BP misses on first tube try|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel |first3=Anthea |last3=Pitt|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-05-15|accessdate = 2010-06-30}}</ref> ಹೀಗೆ ಹರಿದು ಪೋಲಾಗುವ ಅನಿಲವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಗಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಮತ್ತು ಡ್ರಿಲ್ ಶಿಪ್ ''ಡಿಸ್ಕವರ್ ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಜಿಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿತ ತೈಲವನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಹಿಡಿದಿಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="bp240510">{{cite press release |url=http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062283 |title=Update on Gulf of Mexico Oil Spill Response – May 24 |publisher=[[BP]] |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-24 |archive-date=24 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100524113229/http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062283 |url-status=dead }}</ref>{{convert|924000|USgal|oilbbl|abbr=none}}<ref>{{cite news|url=http://www.knoxnews.com/news/2010/may/27/gulf-awaits-word-latest-bid-plug-oil-leak/|title=Gulf awaits word on latest bid to plug oil leak|first1 = Ben|last1= Nuckols|first2 = Greg|last2 = Bluestein|agency=[[Associated Press]]|newspaper=Knoxville News|date = 2010-05-27|accessdate=2010-06-29}}</ref> ಜೂನ್ ೩ ರ ನಂತರ BP ಯು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನೇರ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ತೆಗೆಯಿತು.ಹೀಗೆ ಆ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಒಂದು ಬಿರಡೆ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಾಗೆಗೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.cnbc.com/id/37527612/Oil_Stains_Beaches_and_Tourists_as_Slick_Spreads |title=Oil stains beaches and tourists as slick spreads |last1=Nelson |first1=Melissa |last2=Mohr |first2=Holbrook |publisher=[[CNBC]] |agency=[[Associated Press]] |date=2010-06-05 |accessdate=2010-06-29 |archive-date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430004459/http://www.cnbc.com/id/37527612/Oil_Stains_Beaches_and_Tourists_as_Slick_Spreads |url-status=dead }}</ref> ಆಗ BP ಕಂಪನಿಯ ಸಿಇಒ ಟೊನಿ ಹೆವರ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಒದಗಿಸಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ."ಬಹುತೇಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ"ವನ್ನು ಇದರಿಂದ ಉಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="reuters060610">{{cite news |url=http://uk.reuters.com/article/idUKLDE65503H20100606 |title=BP chief hopes cap will capture most of Gulf oil |first=Estelle |last=Shirbon |publisher=Reuters |date=2010-06=06 |accessdate=2010-06-08 |archive-date=9 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100609120100/http://uk.reuters.com/article/idUKLDE65503H20100606 |url-status=dead }}</ref> ಅದರೆ FRTG ಸದಸ್ಯರಾದ ಇರಾ ಲೆಫೆರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಅಧಿಕ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣವು ಹಿಡಿತ ಜಾರಿ ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ,ಬಿರಡೆಯ ಧಾರಕ ವಿಧಾನವು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಇದು ಸಫಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref name="nyt070610">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/06/08/us/08flow.html?pagewanted=1 |title= Rate of Oil Leak, Still Not Clear, Puts Doubt on BP |last1=Gillis|first1=Justin |last2=Fountain|first2=Henry |newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|publisher=The New York Times Company |date=2010-06-07 |accessdate=2010-06-08}}</ref> [[File:Q4000-Discoverer-Enterprise.jpg|thumb|left|ದಿ Q4000 ಅಂಡ್ ದಿ ಡಿಸ್ಕವರರ್ ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಜ್ ಡುರಿಂಗ್ ದಿ ಫೇಲ್ಡ್ ಟಾಪ್ ಕಿಲ್ ಪ್ರೊಸಿಜರ್]] ಜೂನ್ ೧೬ ರಂದು ಎರಡನೆಯ ಧಾರಕ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ತೈಲ ತಡೆಯುವ ಬಾಯಿಗೇ ನೇರವಾಗಿ ಅಂದರೆ ಈ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಕೊಳವೆ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಅನಿಲ ಮತ್ತು ತೈಲವನ್ನು ''Q೪೦೦೦'' ನ ಸೇವಾ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಇದನ್ನು ನಿರಾಳ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ದಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="upstream170610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article218091.ece |title= Hayward says spill 'never should have happened' |last1=Brenner |first1=Noah|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-06-17|accessdate=2010-06-17}}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಡ್ರಿಲ್ ಶಿಪ್ ''ಡಿಸ್ಕವರರ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಲೀಡರ್'' ಮತ್ತು ತೇಲುವ ಉತ್ಪನ್ನ,ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಗಣೆ (FPSO)ದೋಣಿ ''ಹೆಲಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಡ್ಯುಸರ್ ೧'' ನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹಿಡಿದ ತೈಲವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ''ಎವಿ ನುಟೆಸನ್'' ಮತ್ತು ''ಜೌನೆಟಾ '' ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="upstream080610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article217033.ece |title= BP calls in FPSO for Macondo |last1=Brenner |first1=Noah |last2=Pitt |first2=Anthea|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-06-08 |accessdate=2010-06-08}}</ref><ref name="upstream100610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article217477.ece |title= Clear Leader, Helix Producer tapped for Macondo |last1=Brenner |first1=Noah |last2=Pitt |first2=Anthea|last3=Lewis|first3=Josh|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-06-10 |accessdate=2010-06-10}}</ref> ಪ್ರತಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗೂ {{convert|750000|oilbbl|USgal m3||abbr=none}}ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="upstream170610" /> ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ, ''FPSO ಸೆಲ್ಲಿಯನ್'', ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವ ''ತೊಯಿಸಾ ಪಿಸೆಸ್'' ಈ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ''ಲೊಚ್ ರಾನೊಚ್'' ಶಟಲ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream170610" /> ಜುಲೈ ೫ ರಲ್ಲಿ BP ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ ಮತ್ತು {{convert|57.1|Mcuft}}ರಷ್ಟು ಅನಿಲವನ್ನು ಅದು ಉಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವು ಒಟ್ಟು ೬೬೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="wsj-gonzalez">{{cite news|url=http://www.advfn.com/news_BP-About-24-980-Barrels-Of-Total-Oil-Recovered-July-5_43498935.html |title=BP: About 24,980 Barrels Of Total Oil Recovered July 5|last=Gonzalez|first=Angel|newspaper =The Wall Street Journal |agency=[[Dow Jones Newswires]]|date=2010-07-06|accessdate=2010-12-19}}</ref> ಸರ್ಕಾರೀ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬಿರಡೆ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ತೈಲ ಉಳಿಕೆಯ ಸೂತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೋರಿಹೋಗುವ ತೈಲದ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಮುದ್ರ ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು.<ref name="Kunzelman">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/24/1550150/oil-spewing-once-again-in-the.html|title=Oil spewing once again in the Gulf|last=Kunzelman|first=Michael|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-24|accessdate=2010-06-24}}</ref> ಜುಲೈ ೧೦ ರಂದು ಈ ಧಾರಕ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹೊಸದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೆಂಜ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನ್ ಸ್ಪೂಲ್ ಮತ್ತು ೩ ರಾಮ್ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್ ("ಟಾಪ್ ಹ್ಯಾಟ್ ನಂಬರ್ ೧೦") ಎಂಬ ನವೀಕೃತವಾದುದನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://cbs4.com/national/BP.Undersea.robots.2.1797732.html|title=Robots begin work to remove cap from gushing well|last=Breen|first=Tom|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-09|accessdate=2010-07-10|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101205041647/http://cbs4.com/national/BP.Undersea.robots.2.1797732.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last=Wells|first=Kent|title=Sealing Cap Installation Animation|url=http://bp.concerts.com/gom/sealingcapinstallationanimationwithkentwells070910.htm|publisher=BP|accessdate=July 18, 2010|archive-date=14 ಜುಲೈ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100714170917/http://bp.concerts.com/gom/sealingcapinstallationanimationwithkentwells070910.htm|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ ೧೫ ರಂದು BP ಇದರ ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ತೈಲ ಬಾವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು.ಆಲಿಕೆ ಆಕಾರದ ಕೊಳವೆ ಮೂಲಕ ತೈಲವನ್ನು ಹಡಗಿನೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿತು.ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚಳವು ಅದರ ಒತ್ತಡ ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಒಳತೋಟಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.<ref name="bpsnewcap">{{cite news|title=BP turns to next attempt after top kill fails|http://news.ca.msn.com/top-stories/cbc-article.aspx?cp-documentid=24848315|accessdate=July 14, 2010|agency=Associated Press|date=July 14, 2010}}</ref><ref name="upstream150710">{{cite news |url=http://www.upstreamonline.com/live/article221875.ece |title=Spill boss says Macondo shut-in 'unlikely' |newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]] |publisher=NHST Media Group |date=2010-07-15 |accessdate=2010-07-16 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144202/http://www.upstreamonline.com/live/article221875.ece |url-status=dead }}</ref> ಅದೇ ದಿನ BP ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ವಾಲ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಬಿರಡೆ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ ಪೋಲಾಗಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.<ref name="autogenerated1">{{cite news |url=http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/ |title=BP begins pressure test on well cap |publisher=[[Yahoo!|Yahoo! 7 News]] |accessdate=2010-07-15 |date=2010-07-15 |first=Kim |last=Landers |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100719013511/http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/ |archivedate=19 ಜುಲೈ 2010 |url-status=live }}</ref> ===ಸ್ಪೋಟಕಗಳ ಬಳಕೆಯ ಉಪಯೋಗದ ಪರಿಗಣನೆ=== ಮೇ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ,ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿಯ ಸ್ಟೆವೆನ್ ಚು ಅವರು ಕೆಲವು ಪರಮಾಣು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಜಲಜನಕ ಬಾಂಬ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ ರಿಚರ್ಡ್ ಗ್ಫಾರ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಡಿಯಾ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರೀಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟೊಮ್ ಹಂಟರ್ ಮೊದಲಾದವರಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url = http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7726142/Barack-Obama-sends-nuclear-experts-to-tackle-BPs-Gulf-of-Mexico-oil-leak.html|title= Barack Obama sends nuclear experts to tackle BP's Gulf of Mexico oil leak|first = James|last = Quinn |date= 2010-05-14|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|publisher=Telegraph Media Group Limited |accessdate=2010-06-30|location=London}}</ref> ಆದರೆ ಮೇ ೨೪ ರಂದು BP ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸೋರಿಕೆಯ ಬಾವಿಯನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಲು ಈ ಸ್ಪೋಟಕಗಳು ವಿಫಲವಾದರೆ "ನಾವು ಇನ್ನುಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ."ಇದರಿಂದ ಅದು ಕೃತಕ ಸ್ಪೋಟಕಗಳನ್ನು ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://dotearth.blogs.nytimes.com/2010/06/03/no-surprise-u-s-rejects-nuclear-option-for-gulf-oil-gusher/ |title= No Surprise: U.S. Rejects Nuclear Option for Gulf Oil Gusher |publisher=The New York Times Blogs |first=Andrew C. |last=Revkin |date=2010-06-03 |accessdate=2010-06-30}}</ref> ===ಶಾಶ್ವತ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ=== ಟ್ರಾನ್ಸಒಸಿಯನ್ ನ ''ಡೆವಲ್ಪ್ ಮೆಂಟ್ ಡ್ರಿಲ್ಲರ್ III'' ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೇ ೨ ರಂದು ಅದನ್ನು {{convert|13978|ft}} ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ {{convert|18000|ft}}ದಷ್ಟನ್ನು ಜೂನ್ ೧೪ ರಂದು ಮೊದಲ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ತಂದಿತು.{{convert|13978|ft}}{{convert|18000|ft}} ''GSF ಡೆವಲ್ಪ್ ಮೆಂಟ್ ಡ್ರಿಲ್ಲರ್ II'' ತನ್ನ ತೋಡುವಿಕೆಯ ಎರಡನೆಯ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಮೇ ೧೬ ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಈ {{convert|8576|ft}} ಸ್ಥಳದ ಭಾಗದ ಹೊರಗೆ {{convert|18000|ft}} ಇದೇ ತೆರನಾದ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಜೂನ್ ೧೪ ರಂದೇ ಸುರು ಮಾಡಿತು.ಆದರೆ BP ಯ ಎಂಜನೀಯರ್ ಗಳು ಎರಡನೆಯ ಪರಿಹಾರದ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಬಾವಿಯ ಬ್ಲೌಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="relief_map">{{cite web|url=http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/incident_response/STAGING/local_assets/images/relief_well_diagram.jpg|title=Relief wells and Subsea containment illustration|publisher=BP|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100720122111/http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/incident_response/STAGING/local_assets/images/relief_well_diagram.jpg|archivedate=20 ಜುಲೈ 2010|access-date=23 ಜನವರಿ 2011|url-status=dead}}</ref><ref name="HEATON">{{cite news |title=Heat on White House to do more about Gulf spill |url=http://www.washingtonexaminer.com/breaking/feds-reject-notion-of-removing-bp-from-gulf-oil-spill-response-say-government-lacks-resources-94801074.html |author=Daly, et. al. |date=May 26, 2010 |agency=Associated Press |publisher=[[Washington Examiner]] |accessdate=2010-05-26 |archive-date=21 ಜುಲೈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100721120150/http://www.washingtonexaminer.com/breaking/feds-reject-notion-of-removing-bp-from-gulf-oil-spill-response-say-government-lacks-resources-94801074.html |url-status=dead }}</ref><ref name="upstream170510">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article215111.ece|title = Second Macondo relief well under way|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-05-17|accessdate = 2010-05-25}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062526|title = Update on Gulf of Mexico Oil Spill – June 1|publisher = BP|date = 2010-06-01|accessdate = 2010-06-01|archive-date = 2 ಜೂನ್ 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20100602220833/http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062526|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062487|title = Update on Gulf of Mexico Oil Spill – May 29|publisher = BP|date = 2010-05-30|accessdate = 2010-05-30|archive-date = 30 ಮೇ 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20100530121027/http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7062487|url-status = dead}}</ref><ref>{{cite news|url = http://www.usatoday.com/news/nation/2010-06-14-oil-relief-well_N.htm|title = Relief wells aim at pipe 18,000 feet deep |work=USA Today|date = 2010-06-14|accessdate = 2010-06-15|first=Dan|last=Vergano}}</ref> ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಈ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮದಡಿ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಅದರ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ $೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="CITEREFupstream2010a">{{cite news|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel |first3=Tan |last3=Hwee Hwee |first4=Anthea |last4=Pitt |title = Congress calls Halliburton on Macondo|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-04-30|url = http://www.upstreamonline.com/live/article213912.ece|accessdate = 2010-05-01}}</ref><ref name="CITEREFbp2010a" /> ಆ ಕಾಮಗಾರಿಯು ೧೫:೦೦ CDT ಆಗಷ್ಟ್ ೩ ರಂದು ಮೊದಲ ತೈಲ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಗೆತದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡಲಾಗಿ ಅದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದಾಜು ಎರಡು ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್/ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ದರದಲ್ಲಿ ಬಾವಿ-ಮೂಲದಿಂದ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಇದರ ಪಂಪಿಂಗ್ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ನಂತರ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ "ಸ್ಥಿರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ"ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.theoildrum.com/node/6810 BP'ಯ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್- ಟೆಸ್ಟ್ಸ್ವ ಎಂಡ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಕಿಲ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್, ವೆಲ್ ರೀಚೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಅಕಂಡಿಶನ್]</ref> ಅದೇ ೦೯:೧೫ CDT ಆಗಷ್ಟ್ ೪, ರಂದು ಆಡ್ಮಿನ್. ಅಲ್ಲೆನ್ ಅವರು ಸಮ್ಮತಿಯಿತ್ತರು. BP ಆಗ ಸಿಮೆಂಟ್ ನಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಸೋರುವಿಕೆಯ ಈ ವಾಹಿನಿಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂದ್ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/08/05/AR2010080503076.html?hpid=topnews BP ಬಿಗಿಸ್ನ್ ಪಂಪಿಂಗ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಇನ್ ನೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಆಫ್ ಕಿಲ್']</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೪, ರಂದು ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಕಿಲ್ ಕೂಡಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.<ref name="Cappiello">{{cite news|url=http://www.kgw.com/news/business/99952354.html|title=Gov't has 'high confidence' oil spill almost over|last1=Feller|first1=Ben|last2=Pace|first2=Julie|agency=[[Associated Press]]|date=2010-08-04|accessdate=2010-12-19|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145133/http://www.kgw.com/news/business/99952354.html|url-status=dead}}</ref> ಎರಡು ವಾರದ ನಂತರ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇಡೀ ಬಾವಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ವ ಮಾದಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾಟಮ್ ಕಿಲ್ ಕೂಡಾ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಈ ಬಾವಿಯ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ಈ ಬಾವಿಯ ಸೋರುವಿಕೆಯ ಮುಚ್ಚಲು ಸಿದ್ದತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು,BP ಕಂಪನಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಮತ್ತೆ ಒತ್ತಡ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ,ಎಂದು ಅನುಮಾನಪಟ್ಟಿತ್ತು<ref>{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=11431671|title=Feds: No timeline for completing Gulf relief well|last=Weber|first=Harry|agency=[[Associated Press]]|date=2010-08-19|accessdate=2010-12-19}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೧೯ ರಂದು ಅಲೆನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಂಡೆ ಪದರುಗಳ ರಚನೆ ಕೂಡ ತೈಲ ಸೋರುವಿಕೆಗೆ ತಡೆ ಒಡ್ಡಬಹುದು.ಆದರೆ ಈ ತಡೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಯಿತು.<ref name="Blowout" /><ref name="20100903BlowoutPreventerRemoved">{{cite news |url=http://www.foxnews.com/us/2010/09/03/crews-prepare-raise-failed-blowout-preventer-key-piece-evidence-bps-oil-spill/ |title=BP: Blowout preventer that failed to stop Gulf of Mexico oil leak removed from well |publisher=FoxNews.com |agency=Associated Press |date=2010-09-03 |accessdate=2010-09-03 |archive-date=2011-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150059/http://www.foxnews.com/us/2010/09/03/crews-prepare-raise-failed-blowout-preventer-key-piece-evidence-bps-oil-spill/ |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ U.S.ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುವಂತೆ ವಿಫಲವಾದ ಈ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತು.ಬಾವಿಯ ಒಳತೋಟಿಯು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತಕ್ಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿತು.<ref name="20100903BlowoutPreventerRemoved"/> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩,ಅಂದರೆ ೧:೨೦ ಅಪರಾಹ್ನ CDT ೩೦೦ ಟೊನ್ ಜೊತೆ ವಿಫಲವಾದ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಬಾವಿಯಿಂದ ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.<ref name="20100903BlowoutPreventerRemoved" /> ನಂತರ ಆ ದಿನ ಬದಲಿ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಬ್ಲೌಟ್ ನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="20100904BlowoutPreventerOnBoat">{{cite news |url=http://www.foxnews.com/us/2010/09/04/bp-crews-raising-blowout-preventer-gulf-face-delay-wait-hydrates-melt/ |title=Failed blowout preventer, a key piece of evidence in Gulf oil spill probe, secure on boat |publisher=FoxNews.com |agency=Associated Press |date=2010-09-04 |accessdate=2010-09-05 |archive-date=2010-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100908074247/http://www.foxnews.com/us/2010/09/04/bp-crews-raising-blowout-preventer-gulf-face-delay-wait-hydrates-melt/ |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪,ಸಾಯಂಕಾಲ ೬:೫೪ ಕ್ಕೆ CDT ವಿಫಲವಾದ ಬ್ಲೌಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ರಾತ್ರಿ ೯:೧೬ CDT ವಿಶೇಷ ದೋಣಿ ಹೆಲಿಕ್ಸ್ Q೪೦೦೦ ಧಾರಕವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="20100904BlowoutPreventerOnBoat" /> ಹೀಗೆ ಈ ವಿಫಲಗೊಂಡ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನದಲ್ಲಿನ NASA ಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು.<ref name="20100904BlowoutPreventerOnBoat" /> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಭಾಗದ ಮುಚ್ಚಳದ ಕಾರ್ಯ ಕೂಡಲೇ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಯಾಕೆಂದರೆ "ಲಾಕಿಂಗ್ ಸ್ಲೀವ್"ಅಂದರೆ ಅದರ ಬಿರಡೆ ಮೂಲಕ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ BP ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳುವ ಬಾವಿಯು ಸುಮಾರು {{convert|50|ft|m}}ರಷ್ಟು ಈ ಪರಸ್ಪರ ವಲಯಿಕ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿದೆ.ಕೆಳಗೆ ಆಳ ತೋಡಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.charlotteobserver.com/2010/09/11/1683107/sealing-to-start-on-bp-well.html|title=Sealing to start on BP well|last=Fausset|first= Richard|work=[[Los Angeles Times]]|date=2010-09-11|accessdate=2010-09-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425204405/http://www.charlotteobserver.com/2010/09/11/1683107/sealing-to-start-on-bp-well.html|archivedate=2011-04-25}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಈ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಬಾವಿಯು ಅದರ ಗುರಿ ತಲುಪಿತು.ಈ ಬಾವಿಯ ತೆರೆದ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಲು ಸಿಮೆಂಟ್ ಪಂಪ್ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.foxnews.com/us/2010/09/16/government-relief-intersected-blown-bp-gulf-mexico/|title=BP: Cement being pumped in to permanently seal company's blown-out well in Gulf of Mexico|work=[[Fox News]]|date=2010-09-16|accessdate=2010-09-18|archive-date=2010-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20100918080028/http://www.foxnews.com/us/2010/09/16/government-relief-intersected-blown-bp-gulf-mexico/|url-status=dead}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯,೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ BP ಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿತು.ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಐದುತಿಂಗಳ ನಂತರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦ ರಂದಾದ ಸ್ಪೋಟವನ್ನು ಅದರ ಅವಧಿ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Aspress">{{cite news |url=https://news.yahoo.com/s/ap/20100919/ap_on_bi_ge/us_gulf_oil_spill |title=Blown-out BP well finally killed at bottom of Gulf |first1=Campbell |publisher=Yahoo News Company |newspaper=Associated Press |date=2010-09-19 |accessdate=2010-09-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100921045458/http://news.yahoo.com/s/ap/20100919/ap_on_bi_ge/us_gulf_oil_spill |archivedate=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |url-status=live }}</ref> ಈ ರಿಲೀಫ್ ವೆಲ್ ನ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರಿಕ ಸಂಭಂಧಗಳನ್ನು ಬ್ಲೌನ್ ಔಟ್ (ಸ್ಪೋಟಿತ)ಬಾವಿಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಅಗೆತ ಮಾಡಿ ಸರಿ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಕೆಲಸಗಾರರು ಅದರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬಂದಾಗುವಂತೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಪಂಪ್ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಿವೃತ್ತ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಆಡ್ಮಿ.ಥಾದ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳುವಂತೆ BP ಯ ಬಾವಿಯನ್ನು "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ"ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು,ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Aspress" /> ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಒತ್ತಡ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪ್ಲಗ್ ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ೫:೫೪ CDT ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು."ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಈ ನಿಯಮಿತ ಕ್ರಮಗಳು ಫಲ ನೀಡುವಲ್ಲದೇ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಈ ಮಾಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯಿಂದ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ಅಂಥ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗದು" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.<ref name="Aspress" /> ==ಕರಾವಳಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು== [[File:Workers building boom against oil spill after Deepwater Horizon disaster.jpg|thumb|right|United States Environmental Services workers prepare oil containment booms for deployment|alt=Men ಇನ್ ಹಾರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ಯಂಡಿಂಗ್ ನಿಯರ್ ವಾಟರ್ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಟು ಲಾರ್ಜ್ ಪೈಲ್ ಆಫ್ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಲಾರ್ಜ್ ಯಲೊ ಡೆಫ್ಲೇಟೆಡ್ ರಬ್ಬರ್ ಟ್ಯುಬಿಂಗ್]] ಈ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದ ಈ ತೈಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮೂರು ಮೂಲಭೂತ ಸೂತ್ರಗಳಿವೆ.ಇದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾಗದಿಂದ ಕೊಂಚ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.ಅದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಅದನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಮೂರೂ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊರ ತರಲಾಯಿತು. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಬಹುತೇಕ ತೈಲವನ್ನು ಡ್ರಿಲ್ ಮೂಲಕ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಅಗೆತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಕಣಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು.ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಾಲ್ಟ್ ಅಂದರೆ ಡಾಂಬರ್ ನಂತಹ ತಿರುಳು ಕಾಣಿಸಿತು, ಫೆಡೆರಲ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್ ಆಳತೆಗಾರ ಎಡ್ ಒವರ್ಟೆನ್ ಅವರ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಧಾನವು ಇಂತಹ ತೈಲದ ಬಾವಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ ಒಮ್ಮೆ ಇದು ಪರಿವರ್ತಿತವಾದರೆ ಅದು ಸಹಜವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಕೂಡಲೇ ಇದು ನಶಿಸಿ ಹೋಗದು.ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಅಷ್ಟು ಸಲೀಸಾಗಿ ಅದು ಉಪಭೋಗಿಸಲಾಗದು.ಅಲ್ಲದೇ ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸುಟ್ಟೂ ಹೋಗಲಾರದು. "ಇಂತಹ ಮಿಶ್ರಣವು ಸಲೀಸಾಗಿ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣದ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ,"ಎಂದು ಒವರ್ ಟೊನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |first=Seth |last=Borenstein |url=http://www.msnbc.msn.com/id/36878803/ns/technology_and_science-science/ |title=Oil spill is the 'bad one' experts feared |publisher=[[MSNBC]] |date=2010-04-30 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144451/http://www.msnbc.msn.com/id/36878803/ns/technology_and_science-science/ |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೬,ರಿಂದ BP ಯು ದಿನನಿತ್ಯ ತನ್ನ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಟಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.urlwire.com/news/050610.html |title=Gulf Oil Spill Daily Response Activity Now at BP Web Site |publisher=URLwire |author=Eric Ward |date=2010-05-06 |accessdate=2010-05-06 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150313/http://www.urlwire.com/news/050610.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ಯತ್ನಗಳು BP ಯ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಿಂದ ಡೌಗ್ ಸಟ್ಲರ್ಸ್ ನಿಂದ ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಸಂಚಾಲನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯು US ಮಿಲಿಟರಿ ನೆರವು ಇದರ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು.<ref name="BBC 29/4" /> ಇದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಅದರ ಅಳತೆಗೋಲು ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡ ಅಧಿಕವಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ BP ಯು ದೂರದಿಂದ ಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನೀರಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿತು.ಸುಮಾರು ೭೦೦ ಕೆಲಸಗಾರರು,ನಾಲ್ಕು ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ೩೨ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೬೯ ದೋಣಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ದೋಣಿಗಳು,ಸ್ಕಿಮ್ಮರ್ ಗಳು,ಜಗ್ಗುದೋಣಿಗಳು,ಸರಕಿನ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆವ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಇದರ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಲಾಯಿತು. ಮೇ ೪ ರಂದು US ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದಂತೆ ೧೭೦ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೭೫೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರು ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="VOA2010-05-04">{{cite news |url=http://www1.voanews.com/english/news/usa/BP-Hopes-to-Contain-Main-Oil-Leak-in-Gulf-Soon-92807244.html |title=BP Hopes to Contain Main Oil Leak in Gulf Soon |work=[[Voice of America]] |date=2010-05-04 |accessdate=2010-05-04 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120153026/http://www.voanews.com/english/news/usa/BP-Hopes-to-Contain-Main-Oil-Leak-in-Gulf-Soon-92807244.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೨೬ ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ೧೨೫ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿಗಳು ಸಹ ಈ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವು,ಅದರೆ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ತೊಂದರೆ ಕಾಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಹವರನ್ನು ತಟಕ್ಕೆ ವಾಪಸು ಕರೆಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/four_oil-cleanup_workers_fall.html |title=Four oil-cleanup workers fall ill; Breton Sound fleet ordered back to dock |publisher=NOLA.com |date=2010-05-26 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145020/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/four_oil-cleanup_workers_fall.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೩೧ ರಂದು BP ಯು ಈ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ವಿವಿಧ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು,ಆಗ ಸುಮಾರು ೯೨,೦೦೦ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜೂನ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೊರೆತವು.ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೨೦ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವಂತಹವಾಗಿದ್ದವು.<ref>{{cite web |title=BP inundated with home-grown cleanup solutions |publisher=MSNBC |url=http://www.msnbc.msn.com/id/21134540/vp/37960176#37960176 |date=2010-06-27 |accessdate=2010-06-27 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144753/http://www.msnbc.msn.com/id/21134540/vp/37960176#37960176 |url-status=dead }}</ref> ===ಧಾರಕ,ನಿಯಂತ್ರಕ=== [[File:New Harbor Island, La during the Deepwater Horizon oil spill.jpg|thumb|right|ಆನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಂಟೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಬೂಮ್ ಡಿಪ್ಲಾಯ್ಡ್ ಬೈ U.S. ನೇವಿ ಸರೌಂಡ್ಸ್ ನಿವ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ.]] ಇದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹಲವು ಮೈಲಿಗಳ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಧಾರಕಗಳ ಮೊಳಗುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಇದರ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ತೈಲದಸೋರುವಿಕೆ ತಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಏಳುವುದನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡುವುದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಗೋಡೆ,ಪೊದೆ,ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು/ಏಡಿ/ಚಿಪ್ಪು ಸಿಂಪಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪೋಲನ್ನು ತಡೆಯುವುದೇ ಆಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಅನುರಣದ ಮೊಳಗುವಿಗಳು {{convert|18|-|48|in|m}} ರಷ್ಟು ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.ಇದರ ಅನುರಣವು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರಭಸವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಇ {{convert|100000|ft|km}}ಗಳ ಧಾರಕ ಮೊಳುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಡೆಲ್ಟಾ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="CITEREFbp2010a">{{cite press release|title = BP MC252 Gulf Of Mexico Response Continues To Escalate On And Below Surface|publisher=[[BP]]|date = 2010-04-29|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7061663|accessdate = 2010-04-29}}</ref> ಅದರ ಮರುದಿನವೇ ಇದು ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ {{convert|180000|ft|km}}ರಷ್ಟಾಯಿತು.ಇನ್ನಷ್ಟು {{convert|300000|ft|km}}ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.<ref name="CITEREFwapo2010a" /><ref name="booms deployed april 30">{{cite press release|title = BP Steps Up Shoreline Protection Plans on US Gulf Coast|publisher=[[BP]]|date = 2010-04-30|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&contentId=7061565|accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಆದರೆ ಈ ಮೊಳಗುವಿಕೆಯ ಸಾಧನಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾರವು ಎಂದು US ನ ಕಾನೂನು {{who|date=December 2010}}ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು ಹಾಗು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.ಈ ತೈಲ ವಲಯದ ಅನುರಣನ ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುವ ಧಾರಕಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇಡದ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲದೇ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ಇದರ ಚಾಲಕರು ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಪ್ಲಕ್ವೆ ಮೈನ್ಸ್ ಪಾರಿಶ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ಲಿ ನುಂಗೆಸ್ಸರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ಯೋಜನೆಯು ತಟದ ಮೇಲಿನ ತೈಲವನ್ನು ತೊಳೆದು ಹಾಕುತ್ತದೆ,ಆಗ ನಾವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು,ಹೀಗೆ ನಾವು ಕೇವಲ ತೈಲದ ಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನೇ ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ”.<ref>[http://www.csmonitor.com/USA/2010/0611/Containment-boom-effort-comes-up-short-in-BP-oil-spill ಕಂಟೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಬೂಮ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ ಕಮ್ಸ್ ಅಪ್ ಶಾರ್ಟ್ ಇನ್ BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್- CSMonitor.com]</ref> ====ತಡೆ ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ದ್ವೀಪದ ಯೋಜನೆ==== {{Main|Louisiana barrier island plan}} ಮೇ ೨೧,ರಂದು ಪ್ಲಕ್ವೆ ಪಾರಿಶ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ಲಿ ನುಂಗೆಸ್ಸರ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾವು ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳೀಯರ ಕ್ರಮಕ್ಕೂ ನೆರವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕರಾವಳಿಗುಂಟ ಮರಳಿನ ತಡೆಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದರು.ತೈಲವು ವೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಶೇಖರವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರಾದರೂ ಅವರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಮರುದಿನ ನುಂಗೆಸ್ಸರ್ ದೂರಿದ ಪ್ರಕಾರ ಇವರ ಯೋಜನೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು,ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಪರವಾನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news |last=Schleifstein |first=Mark |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/plaquemines_parish_president_n.html |title=Plaquemines Parish President Nungesser claims berm oil capture plan killed. |publisher=The Times Picayune |date=2010-05-22 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145831/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/plaquemines_parish_president_n.html |url-status=dead }}</ref> ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಸರ್ಕಾರೀ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಮೂಲಕ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಿದರು.ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ತೈಲದ ಹರಿವನ್ನು ಕರಾವಳಿಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ನೀರು ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಜಲಾನಯನದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ ಈ ವಿಧಾನ ಕೂಡಾ ಮೇ ೨೩ರಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿರಿಕ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಹತ್ತಿರದ ಪೊರ್ಟ್ ಫೊರ್ಚೊನ್ ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕುಸಿತವಾಗಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತು.<ref name="MississipiHyrdaulics">{{cite news|last=Achenbach|first=Joel|title=Gulf coast oil slick headed for Grand Isle, Louisiana|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/22/AR2010052203042.html|newspaper=WashingtonPost|date=May 23, 2010}}</ref> ಆಗ ಮೇ ೨೩ ರಂದು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್ರಾದ ಬಡ್ಡಿ ಕಾಲ್ಡ್ವೆಲ್ ಅವರು US ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ನ ಲೆಫ್ಟಿನಂಟ್ ಜನರಲ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಎಲ್. ವ್ಯಾನ್ ಅಂಟ್ವೆರ್ಪ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದರು,ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಮರಳನ್ನು ಅಗೆದು ತಗ್ಗು ತೋಡಿ ನಿಷಿದ್ದ ಐಲೆಂಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುಲು ಲೂಸಿಯಾನಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿದೆ.ಅದರ ವೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅದು ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ನ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ U.S.ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವ ೧೦ ನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |url=http://online.wsj.com/public/resources/documents/052310caldwellletter.pdf |title=Letter to Lt. General Robert L. Van Antwerp, US Army Corps of Engineers |publisher=Louisiana Attorney General's Office |author=James D. "Buddy" Caldwell |date=2010-05-23 |accessdate=2010-05-25}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0524/BP-oil-spill-pushes-Louisiana-to-desperate-massive-berm-plan |title=BP oil spill pushes Louisiana to desperate, massive 'berm' plan |publisher=Christian Science Monitor |author=Bill Sasser |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/attorney_general_buddy_caldwel.html |title=Attorney General Buddy Caldwell tells Corps of Engineers state has emergency powers to build barrier islands |newspaper=Times-Picayune |author=Staff |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25 |archive-date=25 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525043951/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/attorney_general_buddy_caldwel.html |url-status=dead }}</ref> ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಗಳು "ಈ ತಡೆ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಸಲಹೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು" ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರೆ ತಾವು ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಗವರ್ನರ್ ಬಾಬಿ ಜಿಂದಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಹಾಗೇನಾದರೂ ಅಡತಡೆ ಬಂದರೆ ಮುಂದೆ ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ ಎಂದೂ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://blogs.wsj.com/law/2010/05/25/will-the-gulf-cleanup-effort-yield-a-constitutional-smackdown? |title=Will the Gulf Cleanup Effort Yield a Constitutional Smackdown? |publisher=Wall Street Journal |author=Ashby Jones |date=2010-05-25 |accessdate=2010-05-25}}</ref> ಜೂನ್ ೩ ಕ್ಕೆ BP ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಡತಡೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ $೩೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Bluestein">{{cite news |url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/jun/3/bp-cuts-pipe-plans-lower-cap-over-gulf-spill/ |title=BP cuts pipe, plans to lower cap over Gulf spill |last1=Bluestein |first1=Greg |newspaper=[[The Washington Times]]|agency=[[Associated Press]] |date=2010-06-03 |accessdate=2010-06-29}}</ref> ಜೂನ್ ೧೬ ರಂದು ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಡ್ರೆಜ್ ಅಂಡ್ ಡಾಕ್ ಕಂಪನಿಯು ಶಾ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರ್ಕ್ಚರ್ ಗ್ರುಪ್ ನಡಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿ ಎದುರಲ್ಲಿ ಈ ಮರಳಿನ ಗುಡ್ಡೆಗಳ ತಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web |url=http://www.marketwatch.com/story/great-lakes-dredge-dock-corporation-begins-work-on-first-sand-berm-off-the-louisiana-coast-2010-06-16 |title=Great Lakes Dredge & Dock Corporation Begins Work on First Sand Berm off the Louisiana Coast |publisher=Cnbc.com |accessdate=2010-08-02 |archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100912042104/http://www.marketwatch.com/story/great-lakes-dredge-dock-corporation-begins-work-on-first-sand-berm-off-the-louisiana-coast-2010-06-16 |url-status=dead }}</ref> ಕಳೆದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಲೂಸಿಯಾನಾ ರಾಜ್ಯವು BP ಯೋಜಿಸಿದ $೩೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ $೨೪೦ ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿತು.ಈ ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ನಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ಅಂದಾಜು ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ." ಈ ತಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೇ ಹಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶ್ರಮ ಪೋಲಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನುಳಿದ ತೈಲವು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲದೇ ತಡೆ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಮರಳಿನ ರಚನೆಗಳು ಯಾವ ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. "ಸೋರಿ ಹೋಗಿ ಇನ್ನಿತರೆಡೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ತೈಲವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲ,ನಾವು ಮಾತನಾಡುವ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಷಯ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿಲ್ಲ."ಎಂದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಯ ಗಲ್ಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಲಾರಿ ಮೆಕೆನ್ನಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವವರಿಗೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮದ ನಿಧಾನತೆಯ ಅರಿವಾಗಿಲ್ಲ."<ref>{{Cite web |url=http://www.lipmantimes.com/?p=15716 |title=ಲೂಸಿಯಾನಾ ಬಿಲ್ಡ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟು ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಆಯಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ {{!}} ದಿ ಲಿಪ್ಮಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145010/http://www.lipmantimes.com/?p=15716 |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಯೋಗವೊಂದು ವರದಿ ನೀಡಿ ಈ ಮರಳಿನ ಅಡತಡೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ "ಕೆಳಮಟ್ಟಿಗಿನ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿದರೆ ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ವೆಚ್ಚ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಧಿಕ ಎನ್ನುವ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ."ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಮರಳಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಬಳಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ತೈಲ ದೊರಕಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ತಡೆಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಭೂಸವೆತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜಿಂದಾಲ್ ಈ ವರದಿಯನ್ನು "ತೆರಿಗೆದಾರನ ಹಣವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಇದಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/12/16/865741/almost-no-oil-recovered-from-sand.html#storylink=misearch|title=Almost no oil recovered from sand berms|last1=Burdeau|first1=Cain|last2=Weber|first2=Harry R.|work=[[News & Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-17|accessdate=2010-12-24}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಪ್ರಸರಣ=== ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಈ ಅನಿಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿ,ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರಾವಕದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ದಿನಗಳೆದಂತೆ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಕೂಡಾ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ-ಬದಲಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಎನ್ನುವ ಕೊರಿಕ್ಶಿಟ್ EC೯೫೦೦A ಮತ್ತು ಕೊರಿಕ್ಶಿಟ್ EC೯೫೨೭A ಗಳನ್ನು ತೈಲವನ್ನು ಏಕರೂಪಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news| url= http://edition.cnn.com/2010/US/studentnews/05/15/oil.spill.dispersants/ |title=What are oil dispersants?] |publisher=CNN |date=2010-05-15|accessdate=2010-07-02}}</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಪಿಲೆನೆ ಗ್ಲೈಕೊಲ್೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿತೊನಾಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಕ್ಟಿಲ್ ಸೊಡಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೊಸಕ್ಶಿನೇಟ್ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|first=Rebecca |last=Renner |url=http://www.rsc.org/chemistryworld/News/2010/May/07051001.asp |title=US oil spill testing ground for dispersants |publisher=Royal Society of Chemistry |date=2010-05-07 |accessdate=2010-07-02}}</ref><ref name="nyt090610">{{cite news|first=Elana |last=Schor |url=https://www.nytimes.com/gwire/2010/06/09/09greenwire-ingredients-of-controversial-dispersants-used-42891.html |title=Ingredients of Controversial Dispersants Used on Gulf Spill Are Secrets No More|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-06-09 |accessdate=2010-07-02}}</ref> ಅಲ್ಲದೇ ೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿತೊನಾಲ್ ಒಂದು ಏಜೆಂಟ್ ನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇದು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸಾನ್ ವಲ್ಡೆಜ್ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಘಟನೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref name="nyt090610" /> ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಸ್ತು ಅಂಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿತೊನಾಲ್ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು "ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್":ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಬುದ ರೋಗಕಾರಿಯಾದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ಅರ್ಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು "ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಭವವಿಲ್ಲ."" ರಿಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್:೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿ ಎಥೆನಾಲ್ ಭ್ರೂಣವನ್ನು ಹಾನಿಗೀಡು ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಸೀಮಿತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ೨-ಬುತೊಕ್ಸಿ ಎಥನಾಲ್ ಪುರುಷರಲ್ಲಿನ ಸಂತಾನ ಶಕ್ತಿಗೇ ಮಾರಕವಾಗಬಹುದು.(ಅಂದರೆ ವೀರ್ಯದ ಕಣಗಳ ಎಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ)ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲವತ್ತತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು."<ref>http://nj.gov/health/eoh/rtkweb/documents/fs/೦೨೭೫.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆದರೆ ಕೊರ್ಕ್ಶಿಟ್ ಉತ್ಪಾದಕ ನಾಲ್ಕೊ ಹೇಳುವಂತೆ "[COREXIT 9500]ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರು ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಳವಡಿಕೆಗಳಿವೆ.ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೈವಿಕ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ...COREXIT ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಯಾವುದೇ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಿ ಅಥವಾ ವಿಷಕಾರಗಳನ್ನು ಮರುಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲಾರವು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ EPA" ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿದೆ.<ref>{{cite press release|url=http://www.nalco.com/news-and-events/4279.htm |title=Nalco Releases Additional Technical Information About COREXIT |publisher=[[Nalco Holding Company]] |date= 2010-05-27 |accessdate=2010-06-16}}</ref> ಹೇಗೆಯಾದರೂ OSHA ಪರೀಕ್ಷಾಲಯವು ಮಟಿರಿಯಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್ಸ್ (MSDSs)ಗಳನ್ನು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ <ref name="Material Safety Data Sheet">[http://www.google.com/url?sa=t&amp;source=web&amp;cd=1&amp;sqi=2&amp;ved=0CBQQFjAA&amp;url=http%3A%2F%2Fwww.cleancaribbean.org%2Fdocs%2FCOREXIT_EC9527A_UsCuEg.PDF&amp;rct=j&amp;q=Corexit%20EC9527A&amp;ei=lN_dTPO4CYWBlAfLqZGwDQ&amp;usg=AFQjCNEeFbDPQvWQD6iefK35fe0-gXxqeQ&amp;cad=rja ಮಟಿರಿಯಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್] - NALCO ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಿಸ್, L.P.- ಪ್ರಿಪೇರ್ಡ್ ಬೈ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಬೈ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್- ಡೇಟ್ ಇಸ್ಸ್ಯುಡ್ ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೦೫ - ಮರುಪಡೆದಿದ್ದು ೧೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦.</ref><ref name="Material Safety Data Sheet" /> ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೊರಿಕ್ಸಿಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಸೂಕ್ತ ಸಾಕ್ಷಿಗಾಗಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ."ಈ ಸಂಯುಕ್ತ ಅಂಶಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲದ ಜೈವಿಕಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ."(ಅಥವಾ ಬಯೊಅಕ್ಯುಮ್ಲೇಟ್ )ಇದನ್ನು EPA ಯು "ಇದನ್ನು ಮೀನು ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಇನ್ನಿತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅಂದರೆ ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.ಈ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಅದರಲ್ಲಿನ ವಿಷಯುಕ್ತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿಲ್ಲ."<ref>[http://www.grist.org/article/2010-05-06-use-of-toxic-chemical-dispersants-to-fight-the-oil-spill-a-murky/ ಕೆಮಿಕಲ್ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಯುಜ್ಡ್ ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಆರ್ ಪೊಟೆನ್ಶಲ್ಲಿ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ | ಗ್ರಿಸ್ಟ್]</ref> ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ EC೯೫೦೦A ಮತ್ತು EC೯೫೨೭A ಇವು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ವಿಷವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ,ಇದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯೂ ಅಲ್ಲ.ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಶನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಯಾವ ಚೆದುರಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="csm0515">{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0515/In-Gulf-oil-spill-how-helpful-or-damaging-are-dispersants|title=In Gulf oil spill, how helpful – or damaging – are dispersants?|author=Mark Guarino|date=2010-05-15|publisher=Christian Science Monitor}}</ref> ಅವುಗಳನ್ನು ಸಹ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.propublica.org/blog/item/In-Gulf-Spill-BP-Using-Dispersants-Banned-in-UK |title=In Gulf Spill, BP Using Dispersants Banned in U.K. |first1=Marian |last1=Wang |publisher=ProPublica |date=2010-05-16}}</ref> ಹನ್ನೆರಡು ಇನ್ನಿತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ವಿಷರಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.ಆದರೆ BP ಹೇಳುವಂತೆ ಅಗೆತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ಲಭ್ಯವಿದ್ದುದೇ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು,ಇದರ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ವಿಷಯುಕ್ತ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಯಿತು.<ref name="csm0515" /><ref name="csm0517" /> ಟೀಕಾಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕೊರೆಕ್ಶಿಟ್ ನ್ನು ಯಾಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆಯೆಂದರೆ ಇದರ ಉತ್ಪಾದಕ ನಾಲ್ಕೊ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ನಿಕಟ ಸಂಭಂಧವೇ ಕಾರಣವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.<ref name="csm0515" /><ref>{{cite news |url=http://latimesblogs.latimes.com/greenspace/2010/05/gulf-oil-spill-bp-grilled-over-choice-of-dispersant.html |title=Gulf oil spill: BP grilled over choice of dispersant |author=Geoff Mohan |work=Los Angeles Times |date=2010-05-19 |accessdate=2010-05-21}}</ref> [[File:C-130 support oil spill cleanup.jpg|thumb|left|A C-130 Hercules drops an oil-dispersing chemical into the Gulf of Mexico|alt=A ಲಾರ್ಜ್ ಫೊರ್ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲರ್ ಏರ್ ಪ್ಲೇನ್ ಸ್ಪ್ರೆಯಿಂಗ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಒಅವರ್ ಆಯಿಲ್-ಶೀನ್ ವಾಟರ್]] ಮೇ ೧ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಲಿಟರಿ C-೧೩೦ ಹರ್ರ್ಕುಲಸ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತೈಲ ಚೆದುರಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹರಡಲು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="C130">{{cite news |url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hew_8EkXXu79vuYRZ96WrFWDzQOw |title=US oil production, shipping unaffected by spill so far |agency=[[Agence France-Presse]] |date=2010-05-01 |accessdate=2010-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100505161809/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hew_8EkXXu79vuYRZ96WrFWDzQOw|archivedate=2010-05-05}}</ref> ಮೇ ೭ ರಂದು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಲನ್ ಲೆವಿನೆ,ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈಯರ್ಮೆಂಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪೆಗ್ಗಿ ಹ್ಯಾಚ್ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಫಿಶರೀಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಬರಾಹ್ಮ್ ಅವರುಗಳು BP ಕಂಪನಿಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಈ ತೈಲ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ,ಪರಿಸರಕ್ಕೆ,ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಹರಡುವಿಕೆ ಕುರಿತಂತೆ BP ಏನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಲ್ಲದೇ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನೆಂದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.<ref name="BB080510">{{cite news |url=http://216.87.191.15/News/Louisiana/Government/Louisiana_Officials_Attorney_Want_More_Information_From_BP_Concerning__Spill__10804.asp |title=Louisiana Officials, Attorney Want More Information From BP Concerning Spill |date=08-05-2010 |publisher=BayouBuzz |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=6 ಜುಲೈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706121103/http://216.87.191.15/News/Louisiana/Government/Louisiana_Officials_Attorney_Want_More_Information_From_BP_Concerning__Spill__10804.asp |url-status=dead }}</ref> ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಈ ತೈಲವು ಹರಡಿಕೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ತೈಲ ಹರಡುವಿಕೆ ತಡೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ; ಅದು ನಂತರ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=10649335|title=Some oil spill events from Friday, May 14, 2010 |work=[[ABC News]] |agency=[[Associated Press]] |date=2010-05-14 |accessdate=2010-06-29}}</ref> ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಸೋರಿಕೆ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಕ್ಶಿಟ್ ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವದಿಂದ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಪದರುಗಳು ಅಥವಾ ಗರಿಯಂತಹವುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="csm0517" /> ಆದರೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಜೆನೆ ಲುಬ್ಚೆಂಕೊ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ನೀರಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಮೋಡದಂತಹದ ಕರಣಿಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="csm0517">{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0517/Gulf-oil-spill-Has-BP-turned-corner-with-siphon-success|title=Gulf oil spill: Has BP 'turned corner' with siphon success?|author=Mark Guarino|date=2010-05-17|publisher=Christian Science Monitor}}</ref> ಜುಲೈ ೧೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ BP ಯು ಕೊರೆಟಿಕ್ಸ್ ನ್ನು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ{{convert|721000|USgal|l}} ಮತ್ತು ಉಪಸಮುದ್ರದ(ಸಬ್ ಸೀ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲು{{convert|1070000|USgal|l}} ನಿರ್ಧರಿಸಿತೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/posted/2931/ongoing_response_timeline.594723.pdf |title=Deepwater Horizon Ongoing Response Timeline |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418173120/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/posted/2931/ongoing_response_timeline.594723.pdf |url-status=dead }}</ref> ಆದರೆ ಅದೇ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆಟಿಕ್ಸ್ ನ ಸಂಗ್ರಹವು ಅದನ್ನು ಬಳಸದಿದ್ದರೂ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತೆಂದು {{convert|965000|USgal|l}}ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈ ಉಪಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ {{convert|1690000|USgal|l}} ಇದರ ಅಳವಡಿಕೆಯು ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಏರಿಳಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಚೆದುರುವಿಕೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಕಲು ಅದರ ಅನುಪಾತದ ದರವು ೧:೧೦ ಮತ್ತು ೧:೫೦,ರಷ್ಟಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಅದರ {{convert|1690000|USgal|l}} ಬಳಕೆಯು ೪೦೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೨M ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮೇ ೧೯ ರಂದು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳೊಳಗಾಗಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಕಡಿಮೆ ವಿಷಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ಬದಲಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.ಅದು ತನ್ನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾಂಟಿಜನ್ಸಿ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಶೆಡ್ಯುಲ್ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.ಇದರ ಹಾನಿ ತಡೆಯಲು ಕಡಿಮೆ ವಿಷದ ಉಪಶಮನಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ೭೨ ಗಂಟೆಗಳೊಳಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು.ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಯಾಕೆ ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಏಜೆನ್ಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.epa.gov/emergencies/content/ncp/product_schedule.htm |title=National Contingency Plan Product Schedule |publisher=Environmental Protection Agency |date=2010-05-13 |accessdate=2010-05-21 |archive-date=2008-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080116071607/http://www.epa.gov/emergencies/content/ncp/product_schedule.htm |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.epa.gov/bpspill/dispersants/directive-addendum2.pdf |title=Dispersant Monitoring and Assessment Directive – Addendum |date=2010-05-20 |publisher=Environmental Protection Agency |accessdate=210-05-20 |archive-date=2010-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100523120141/http://www.epa.gov/bpspill/dispersants/directive-addendum2.pdf |url-status=dead}}</ref> ಮೇ ೨೦ ರಂದು US ಪಾಲಿಕೆಮಿಕಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ BP ಯಿಂದ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಿಟ್ SPC ೧೦೦೦ ಗಾಗಿ ಚೆದುರಿಸುವ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಿಟ್ ನ ಪೂರೈಕೆಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. US ಪಾಲಿಕೆಮಿಕಲ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವ {{convert|20000|USgal|l}}ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು {{convert|60000|USgal|L}} ರದ ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/05/21/science/earth/21disperse.html?ref=us |title=Agency Orders Use of a Less Toxic Chemical in Gulf |author=Campbell Robertson and Elisabeth Rosenthal|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-05-20 |accessdate=2010-05-21}}</ref> ಅಲ್ಲದೇ ಮೇ ೨೦ ರಂದು BP ನಿರ್ಧರಿಸುವಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ,ಅದರ ಮೂರೂ ತರಗತಿಯ ಲಭ್ಯತೆ,ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಧಾರದ ಯಾವೂ ಗೋಚರಿಸದಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಮೊದಲಿನದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/bp_is_sticking_with_its_disper.html |title=BP is sticking with its dispersant choice |author=Jonathan Tilove |publisher=Times-Picayune |date=2010-05-21 |accessdate=2010-05-22 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145932/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/bp_is_sticking_with_its_disper.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೨೪ ರಂದು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಅವರು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾರ್ಗ ಹುಡುಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ BP ಕಂಪನಿಯು ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ಬಳಕೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/05/25/science/earth/25disperse.html?hpw |title=In Standoff With Environmental Officials, BP Stays With an Oil Spill Dispersant|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |author=Elisabeth Rosenthal |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.epa.gov/bpspill/dispersants/statement-dispersant-use-may24.pdf |title=Statement by EPA Administrator Lisa P. Jackson from Press Conference on Dispersant Use in the Gulf of Mexico with U.S. Coast Guard Rear Admiral Landry |publisher=Environmental Protection Agency |first=Lisa P. |last=Jackson |authorlink=Lisa P. Jackson |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25 |archive-date=2011-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144204/http://www.epa.gov/bpspill/dispersants/statement-dispersant-use-may24.pdf |url-status=dead}}</ref> ದೈನಂದಿನ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಯುನಿಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಮೇ ೨೬ ರ ಮೊದಲು BP ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ {{convert|25689|USgal}}ರಷ್ಟು ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ನ್ನು ಬಳಸಿತ್ತು.{{convert|25689|USgal}} ನಂತರ EPA ದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳ ಅನುಸಾರ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ {{convert|23250|USgal}}ಸುಮಾರು ೯% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite news|author=By Ed Lavandera, CNN |url=http://www.cnn.com/2010/US/07/02/gulf.oil.dispersants/index.html?hpt=T1 |title=Dispersants flow into Gulf in 'science experiment' |publisher=CNN.com |accessdate=2010-08-02|date=3 June 2010}}</ref> ಜುಲೈ ೩೦ ರಂದು ಸುಮಾರು ೧.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೬.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ಸ್)ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ನ್ನು ಅಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ೯೫೦೦ ನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/38415786/ns/nightly_news-nbc_news_investigates/ |title=Scientists: BP dispersants making spill more toxic - Nightly News - NBC News Investigates - msnbc.com |publisher=MSNBC |accessdate=2010-08-02 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144854/http://www.msnbc.msn.com/id/38415786/ns/nightly_news-nbc_news_investigates/ |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ ೩೧ ರಂದು ಹೌಸ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಸಬ್ ಕಮೀಟೀ ಯ ರೆಪ್.ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಾರ್ಕೆ,ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಗೆ ಕಳಿಸಿದ ಪತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ U.S.ನ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸೆಂಟ್ ಕೊಯೆಕ್ಸಿಟ್ ನ್ನು ಬಳಸಲು BP ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಅವರ ಈ ಪತ್ರವು ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಸಬ್ ಕಮೀಟೀ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಡೆಸಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.BP ವರದಿಯಂತೆ ಅದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯು ಅದಕ್ಕೆ ಈ ವಿಷಕಾರಿಯ ಸಿಂಪರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯತಿ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅದು ಕೇಳಿತ್ತು.BP ಯಾವಾಗಲೂ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಬಳಸಿದೆ.ಆದರೆ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅದರ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆಯೇ ಅದು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಮನವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೆ. "ಒಂದು ವೇಳೆ BP ಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆ ಅಥವಾ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗೆ ತಾನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಹರವುತ್ತೇವೆಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿರಬಹುದೆಂದು ರೆಪ್.ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://markey.house.gov/docs/07-30-10ejmtocgdispersants.pdf |title=One Hundred Eleventh Congress |author=Henry A. Waxman |date=July 30, 2010 |work= |publisher=House.gov |accessdate=14 September 2010 |archive-date=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100803224815/http://markey.house.gov/docs/07-30-10ejmtocgdispersants.pdf |url-status=dead }}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨ ರಲ್ಲಿ EPA ಹೇಳುವಂತೆ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಈ ತೈಲಸೋರಿಕೆಗಿಂತ ಈ ಡಿಸ್ಪೆರಂಟ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿ ಮಾಡಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ,ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಕರಾವಳಿಗೆ ಹರಿದು ಬರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅದು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.<ref name="Bolstad">{{cite news|url=http://www.mcclatchydc.com/2010/08/02/98508/government-defends-bps-use-of.html|title=Government defends BP's use of dispersants, but worries linger|last1=Bolstad|first1=Erika|last2=Clark|first2=Lesley|publisher=[[McClatchy Newspapers]]|date=2010-08-02|accessdate=2010-08-03|archive-date=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100803191027/http://www.mcclatchydc.com/2010/08/02/98508/government-defends-bps-use-of.html|url-status=dead}}</ref> ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು EPA ನ ಪರಿಣತರು ಈ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ಬಳಕೆಯು ಹಾನಿಕರ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="guardian">{{cite news |url= https://www.theguardian.com/environment/2010/aug/03/gulf-oil-spill-chemicals-epa |title= BP oil spill: Obama administration's scientists admit alarm over chemicals |last1= Goldenberg |first1= Suzanne |newspaper=[[The Guardian]] |date=2010-08-03 |accessdate=2010-08-08|location=London}}</ref> ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ಕೂರಿಸಿದ ನಂತರ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.<ref name="Bolstad" /> ನೌಕಾವಲಯದ ವಿಷಕಾರಿಗಳ ತಜ್ಞ ರಿಕಿ ಒಟ್ಟ್ ಅವರು ಆಗಷ್ಟ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ EPA ಗೆ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಇನ್ನೂ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ದಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/riki-ott/an-open-letter-to-us-epa_b_697376.html |title=Riki Ott: An Open Letter to US EPA, Region 6 |publisher=Huffingtonpost.com |date= |accessdate=2010-09-05}}</ref> ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಈ ದೂರು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ನಿವ್ ಒರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಮೂಲದ ಆಟಾರ್ನಿ ಸ್ಟರ್ಟ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಮೂಲದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಮರ್ಸಿಯಲ್ ಫಿಶರ್ಮನ್ಸ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟರ್ಲ್ ಆಕ್ಶನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಭಂಧಿತ ಅವರು "ನಾನೇ C-೧೩೦ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಪ್ಯಾನ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ನ ನನ್ನ ಹೊಟೇಲ್ ಕೊಠಡಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬೀಚ್ ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಹೊತ್ತು ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೇನೆ,ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅವರು ಕೋಸ್ಟ್ ಬಳಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಅವರ ಅರೆಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ." <ref>{{cite web|author=(Photo credit Jerry Moran\Native Orleanian) |url=http://blog.al.com/live/2010/08/degraded_oil_in_mississippi_so.html |title=Degraded oil in Mississippi Sound tests positive for dispersants, says lawyer &#124; al.com |publisher=Blog.al.com |date= |accessdate=2010-09-05}}</ref> ====ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಆಳದ ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ==== ಕೆಲವು {{convert|1100000|USgal|l}}ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಾವಿಯ ಮುಖಜದ ಐದು ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯಾದ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವಿಕೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.BP ಮತ್ತು U.S. ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ "ಮೊದಲ ಉಪಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ತೈಲದ ಮೂಲಕ್ಕೇ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತೂರಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದವು."<ref>{{cite news|last=Swartz |first=Spencer |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703946504575469691667534962.html |title=BP Provides Lessons Learned From Gulf Spill - WSJ.com |publisher=Online.wsj.com |date= 3 September 2010|accessdate=2010-09-05}}</ref> ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಸಿಂಪರಣೆಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಈ ತೈಲವನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬಾವಿಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿನ ತೈಲದೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ತೈಲವನ್ನು ಆಳದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ಇದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತೈಲ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹಲವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಮೈಕ್ರೊಬ್ ಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಉಪಯೋಗವು ಬಾವಿಯ ಬಳಿ ಆಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)ಅಂದಾಜಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೪೦೯,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲಗಳಷ್ಟು ತೈಲವು ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="science735">{{cite journal|author= Eli Kintisch |title= An Audacious Decision in Crisis Gets Cautious Praise |url= https://archive.org/details/sim_science_2010-08-13_329_5993/page/735 |journal=Science|page= 735 |volume= 329 |date= 13 August 2010}}</ref> ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಬುದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಷಕಾರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಅದಲ್ಲೇ ಬ್ಲುಫಿನ್ ಮತ್ತು ಆಮೆಗಳಂತಹ ಜಲಚರಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಈ ಘಟನೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ದಿಸ್ಪೆರೆಸಂಟ್ಸ್ ಗಳು ಚೆಲ್ಲಿದ ಮೂಲ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಿದರೂ ಅದು ಅಲೆಗಳ ರಭಸದಿಂದ ಹರಿದು ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ತೊಳೆದು ಹಾಕುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|author=Suzanne Goldenberg |url=https://www.theguardian.com/environment/2010/may/05/dispersant-deepwater-horizon-oil-toxic |title=Dispersant 'may make Deepwater Horizon oil spill more toxic' &#124; Environment |publisher=The Guardian |date= 5 May 2010|accessdate=2010-09-05 | location=London}}</ref> ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಒಂದೊಂದು ಹನಿ ತೈಲದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷಕಾರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಶಗಳಿವೆ.ಮೊದಲು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಸಂಭವವಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ತೈಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ತೇಲುಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಇಂತಹ ಸಮುದ್ರ ಸಸ್ಯಗಳು ಗಲ್ಫ್ ನ ಆಹಾರ ಸರಣಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಮೂಲದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಗಿಂತ ಈ ತೇಲುಸಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿಯುಳ್ಳವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://usfweb3.usf.edu/absoluteNM/templates/?a=2604&z=120 |title=Current News - University of South Florida |publisher=Usfweb3.usf.edu |date=2010-08-17 |accessdate=2010-09-05 |archive-date=5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100905042737/http://usfweb3.usf.edu/absoluteNM/templates/?a=2604&z=120 |url-status=dead }}</ref> ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ NOAA ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ತೈಲ-ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.<ref name="science735" /> ಕೆಲವು ಪರಿಣತರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಲಾಭಗಳು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.<ref name="science735" /> ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತೈಲ ಬರದಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ Va ನ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಅಂಡ್ ಮೇರಿ ಕಾಲೇಜಿನ ನೌಕಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿಯೆಜ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ತೈಲವು ಅಪರಿಚಿತ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. "ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಡಿಸ್ಪ್ರೆಂಟ್ಸ್ ಗಳು ತೈಲವನ್ನು ಕಾಣದಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ." ಅವರು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ."ಎಂದು ಡಿಯೆಜ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="latimes1" /> ಒಂದು ಮೋಡದಂತಹದ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲವು ಒಟ್ಟು {{convert|22|mi|km}}ದೂರದ ಉದ್ದವಿದೆ.ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೈಲಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಅಗಲ ಮತ್ತು {{convert|650|ft|m}}ಎತ್ತರವಿದೆ. ಈ ತೈಲದ ದಟ್ಟೈಸಿದ ಹೊಗೆಮಂಜು ಬಹುಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಅದು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿ ವರೆಗಿದೆ ಎಂದು ವುಡ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಒಸಿಯನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟುಶನ್ ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಹಲವು ಜನರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲದ ಉಪಮೇಲ್ಮೈ ಭಾಗದ ಹನಿಗಳು ಬೇಗನೇ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೌದು, ನಾವದನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ನಾವು ಕಂಡಂತೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ಇತ್ತು".<ref>{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/38770508/ |title=22-mile-long oily plume mapped near BP site - Disaster in the Gulf - msnbc.com |publisher=MSNBC |date=2010-08-19 |accessdate=2010-09-05 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144250/http://www.msnbc.msn.com/id/38770508/ |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಗೆ ಮಂಜಿನಂತಹ ತೈಲ ದಟ್ಟತೆಯು ಅತ್ಯಂತ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಭಾಗವೆನಿಸಿದೆ.ತೈಲವು ನೀರಿನ ತಂಪಿನಲ್ಲಿ{{convert|40|F|C}} {{convert|3000|ft|m}}ಒಳನುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ.ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ 'ಬಹುಕಾಲದ್ದಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಕಡಲಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಇದೊಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |last=Borenstein |first=Seth |url=https://finance.yahoo.com/news/Major-study-charts-apf-3187804212.html?x=0 |title=Major study charts long-lasting oil plume in Gulf |agency=Associated Press |date=2010-08-20 |accessdate=2010-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427110043/http://finance.yahoo.com/news/Major-study-charts-apf-3187804212.html?x=0 |archivedate=27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |url-status=live }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಮರೈನ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಭಾಗವು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವಂತೆ ಈ ತೈಲದ ಪದರುಗಳು ಅದರ ಲೇಪನಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೇ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದೆ.<ref name="Richard Harris" /> ===ನಿವಾರಣೆ=== ನೀರಿನಿಂದ ತೈಲ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸೂತ್ರಗಳಿವೆ.ತೈಲವನ್ನು ದಹಿಸುವುದು,ಕಡಲು ಕಿನಾರೆಗಳ ಶುದ್ದೀಕರಣ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ತೈಲ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಂದು US ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ತಡೆಗೋಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನ ೧೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ದಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಅದು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ ದಹನದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ;ಅದು ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರದ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ದಹನವು ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="CITEREFwapo2010a">{{cite news|author=Mufson, Steven|title = Today's spills, yesterday's tools|work=The Washington Post|date = 2010-05-04|pages = A1, A8|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/03/AR2010050302781.html|accessdate = 2010-05-19}}</ref><ref name="oilgas">{{cite news|first=Paula|last=Dittrick|title=Federal officials visit oil spill area, talk with BP|date=2010-04-30|publisher=[[PennWell Corporation]]|url =http://www.ogj.com/index/article-display/3601449328/articles/oil-gas-journal/general-interest-2/hse/2010/04/federal-officials.html|work=Oil & Gas Journal|accessdate = 2010-05-01|id = {{subscription required}}}}</ref> BP ಹೇಳುವಂತೆ ಸುಮಾರು ೨೧೫,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ-ನೀರು ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮೇ ೨೫ ರಂದು ಹೊರತರಲಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಹೇಳಿತು<ref name="numbers" /> ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ತೈಲ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ೩೨ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಸಿತು.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಂತ್ರವು ಪ್ರತಿದಿನ<ref name="The_Guardian">ಗಬ್ಬಾಟ್, Adam (೨೦೧೦-೦೬-೧೬). [https://www.theguardian.com/environment/2010/jun/16/kevin-costner-oil-spill-machines BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್: ಕೆವಿನ್ ಕಾಸ್ಟನರ್ಸ್ ಆಯಿಲ್-ವಾಟರ್ ಸೆಪರೇಶನ್ ಮಶಿನ್ಸ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಉಯಿತ್ ಕ್ಲೀನ- ಅಪ್]. ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌‌.</ref><ref name="NYTimes20100624">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/06/25/us/25clean.html |title=Advances in Oil Spill Cleanup Lag Since Valdez |work=New York Times |first=Henry |last=Fountain |date=2010-06-24 |accessdate=2010-07-05}}</ref> ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ.BP ಯು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಾರದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref name="abcnews1">ಕ್ಲಾರ್ಕೆ, ಸಾಂಚೆಜ್, ಬೊನ್ ಫೈಲ್ಸ್, ಎಸ್ಕೊಬೆಡೊ(ಜೂನ್ ೧೫, ೨೦೧೦). [http://abcnews.go.com/GMA/Broadcast/bp-excited-kevin-costners-oil-cleanup-machine-purchases/story?id=10916445 "BP 'ಎಕ್ಸೈಟೆಡ್' ಓವರ್ ಕೆವಿನ್ ಕಾಸ್ಟನರ್ಸ್ ಆಯಿಲ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಮಶಿನ್, ಅಪ್ರ್ಚೇಜಿಸ್ 32"]. ABC ನ್ಯೂಸ್: ಗುಡ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಅಮೇರಿಕ.</ref> ಜೂನ್ ೨೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ BP ಯು ೮೯೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ತೈಲಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ೩೧೪,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ದಹನ ಮಾಡಿತು.<ref name="BP100626">{{cite news |title=Gulf of Mexico Oil Spill Response: Current Operations as of June 28 |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/716951/ |publisher=Deep Water Horizon Unified Command Agency |date=2010-06-28 |accessdate=2010-06-28 |archive-date=30 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100630120227/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/716951/ |url-status=dead }}</ref> ಇತ್ತೀಚಿಗೆ EPA ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಈ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ-ಪಸರಿಸುವಿಕೆ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ತಡೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಒಟ್ಟಾರೆ ಯುನಿಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ "ಸಿತು ಬರ್ನಿಂಗ್"ವಿಧಾನವು ತೈಲ ದಹನದಿಂದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.ಸಮುದ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಕಾಪಾಡಲು ಇದು ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು ೪೧೧ ನಿಯಂಟ್ರಿತ ತೈಲ ದಹನದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೪೧೦ ನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು ದಹಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣವು ೯.೩ ರಿಂದ ೧೩.೧ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೨೨೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೩೧೦.೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ತಟದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://yosemite.epa.gov/opa/admpress.nsf/d0cf6618525a9efb85257359003fb69d/6a2165dcf5f0bb5f852577d9005acf94!OpenDocument |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-01-23 |archive-date=2011-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144305/http://yosemite.epa.gov/opa/admpress.nsf/d0cf6618525a9efb85257359003fb69d/6a2165dcf5f0bb5f852577d9005acf94!OpenDocument |url-status=dead}}</ref> ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಸಣ್ಣದೋಣಿಗಳ,ಮೀನುದೋಣಿಗಳು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸದಂತೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ.ನೀರಿನ ಸುಮಾರು ೧೫ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೈಲವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಲವು ಜಲ ನೌಕಾ ದೋಣಿಗಳು ದೊಡ್ಡದವಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ನಿಯಮಿತದಿಂದ ಕಟ್ಟಪ್ಪಣೆಯಿಂದ ಅವೂ ಕೂಡಾ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದಾದವು.<ref>[http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703426004575339650877298556.html ವ್ಹೈ ಈಸ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಸೊ ಸ್ಲೊ?], ವಾಲ್ St. ಜರ್ನಲ್, ಜುಲೈ ೨, ೨೦೧೦</ref> ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ U.S.ಸರ್ಕಾರವು ಜೋನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜನರು ವದಂತಿ ಹರಡಲಾಯಿತು.<ref>[http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704324304575306881766723718.html ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಡಅಜ್ ಎ ಜಒನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್President Does a Jones Act], ವಾಲ್ St. ಜರ್ನಲ್ St., ಜೂನ್ ೧೯, ೨೦೧೦</ref> ಇದು ಸುಳ್ಳಾಯಿತಾದರೂ ಹಲವು ವಿದೇಶೀ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="McN">{{cite news |last=Douglas |first=Will |title=BP False Talking Point: Jones Act blocks Gulf help |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/06/30/96831/gops-false-talking-point-jones.html |newspaper=McClatchy Newspapers |date=2010-06-30 |location=Washington |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403175215/http://www.mcclatchydc.com/2010/06/30/96831/gops-false-talking-point-jones.html |url-status=dead }}</ref> ದಿ ತೈವಾನೀಸ್ ಸೂಪರ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ''ಎ ವ್ಹೇಲ್ '' ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಒಂದು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ತೇಲುವ ಜಲನೌಕೆಯಾಗಿ ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿತು.ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Giant 'super skimmer' no help with Gulf oil spill|url=http://af.reuters.com/article/energyOilNews/idAFN1614683620100716|work=Reuters|date=July 17, 2010|accessdate=July 16, 2010|archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100912041923/http://af.reuters.com/article/energyOilNews/idAFN1614683620100716|url-status=dead}}</ref> TMT ಹಡಗಿನ ಮಾಲೀಕರ ವಕ್ತಾರ ಬಾಬ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಥಮ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ BP ಕಂಪನಿಯವರು ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ವಿಫಲವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/giant_oil_skimmer_a_whale_deem.html |title=Giant oil skimmer 'A Whale' deemed a bust for Gulf of Mexico spill |publisher=NOLA.com |accessdate=2010-08-02 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145032/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/giant_oil_skimmer_a_whale_deem.html |url-status=dead }}</ref> ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ೩೩ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೭೯೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ತೈಲ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.ಅದರೊಂದಿಗೆ ೫ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೧೨೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ನ್ನು ತೈಲ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅಂದಾಜು ೧೧ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೨೬೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ನಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ದಹಿಸಲಾಯಿತು. BP ಹೇಳುವಂತೆ {{convert|826000|oilbbl}} ರಷ್ಟು ಮರು ತೆಗೆದದ್ದು ಅಥವಾ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದಿದ್ದಾಗಿದೆ.. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫೆರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)ಅಂದಾಜಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೨೫% ರಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ (NOAA)ಅಂದಾಜಿಸಿದ {{convert|4.9|Moilbbl}}ತೈಲ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ( ಅಂದರೆ "ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಬಳಕೆ"ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ಬಾವಿಯ ಮುಖಜದಲ್ಲಿ;"ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಹರಡಿದ್ದು"ಇದು ಕೂಡಾ ಬಾವಿಯ ಮುಖಭಾಗದಲ್ಲಿ;"ಶೇಷ-ಉಳಿದಿದ್ದು"ಇದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೆರೆಯಲ್ಲಿನ ತೇಲುವ ಟಾರ್ಬಾಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲ ನುಸುಳಿದ ಕಡಲು ತಟಗಳು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹೂಳಿದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು.) ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನ/ವ್ಯವಕಲನದ ೧೦% ರಷ್ಟು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಒಟ್ಟಾರೆ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal|author= Richard A. Kerr |title= A Lot of Oil on the Loose, Not So Much to Be Found |url= https://archive.org/details/sim_science_2010-08-13_329_5993/page/734 |journal=Science|page= 734 |volume= 329 |date= 13 August 2010}}</ref> <ref name="Schoof">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/07/17/1590417/mother-nature-left-to-mop-up-oily.html|title=Mother Nature left to mop up oily mess|last=Schoof|first=Renee|work=[[The Sun News]]|date=2010-07-17|accessdate=2010-07-17}}</ref> ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ವ್ಹೈಟ್ ಹೌಸ್ ಆಫಿಸ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಕ್ಳೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್ ಪಾಲಸಿ ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕಾರೊಲ್ ಬ್ರೌನರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು "ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಧಾನವಿಲ್ಲದ್ದು"ಯಾವುದೇ ಸಲಕರಣಗೆ ಜಗ್ಗದ್ದು ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಣಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕಿಸಲಾಗದು.ಇಲ್ಲಿ ತೈಲ,ದುರಂತಕ್ಕೀಡಾದ ತೈಲಸ್ಥಿತಿ ಇದನ್ನು ''ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಸಿಂಪಡಿಸಿದ್ದು'',''ಕರಗಿಹೋದದ್ದು'',''ಆವಿಯಾಗಿದ್ದು '' ಮತ್ತು ಇಂತಹದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಟು ಹೋಗಿರಲಾರದು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.weartv.com/newsroom/features/coastal-crisis/videos/vid_729.shtml |title=ABC, ಕೋಸ್ಟಲ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್- ಆಯಿಲ್ ಡಿಸ್ಪೆರೆಸಂಟ್ಸ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927092000/http://www.weartv.com/newsroom/features/coastal-crisis/videos/vid_729.shtml |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center;" |- ! ವರ್ಷ ! ಅಂದಾಜು ! style="width:12px"| ಪರ್ಯಾಯ ೧ ! style="width:12px"| ಪರ್ಯಾಯ ೨ |- |style="text-align:left;"| ನೇರವಾಗಿ ಬಾವಿಯ ಮುಖಜದಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದು | ೧೭% | ೧೭% | ೧೭% |- |style="text-align:left;"| ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ದಹನ | ೫% | ೫% | ೫% |- |style="text-align:left;"| ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಜಲನೌಕೆಯ ವರೆಗೆ | ೩% | ೩% | ೩% |- |style="text-align:left;"| ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದು | ೮% | ೧೦% | ೬% |- |style="text-align:left;"| ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆ | ೧೬% | ೨೦% | ೧೨% |- |style="text-align:left;"| ಆವಿಯಾದದ್ದು ಅಥವಾ ಕರಗಿ ಹೋಗಿದ್ದು | ೨೫% | ೩೨% | ೧೮% |- |style="text-align:left;"| ಶೇಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದು | ೨೬% | ೧೩% | ೩೯% |} ಈ ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ BP ಯ ೭೫% ರಷ್ಟು ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಹರಡಿ-ಹರಿದಾಡುತ್ತದೆ.ಎಂದು ಡಿಫೆಂಡರ್ಸ್ ಆಫ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಹಾನೆಯ್ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ಈ ವರದಿಗಳು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಾನೆಯ್ ಹೇಳಿದಂತೆ. "ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ 'ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆ' ಕರಗಿ ಹೋಗಿದ್ದು ಮತ್ತು 'ಶೇಷತೈಲ' ಎಂದರೆ ತೈಲ ಮಾಯವಾದಂತಲ್ಲ." ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದಾದೆಂದರೆ ನನ್ನ ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ಕರೆಯು ಕರಗಿ ಹೋಗಿದೆ,ಆದರೀಗ ನಾನು ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದೇಶಕ ಲುಬ್ಚೆಂಕೊ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ಕಣ್ಣಿದ ಕಾಣದ ಎಣ್ಣೆಯು ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಬೀಚ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂತು ಹೋಗಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡಲತಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ತೈಲವು ತನ್ನ ಹರಡಿದ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿಗಳನ್ನು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಪುರಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://science.discovery.com/stories/week/oil-apocalypse-averted.html |title=ಈಜ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಹಾರರ್ ಒವರ್?: ಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ದಿ ವೀಕ್: ಸೈನ್ಸ್ ಚಾನಲ್ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150313/http://science.discovery.com/stories/week/oil-apocalypse-averted.html |url-status=dead }}</ref> NOAA ಕಂಪನಿಯ ರಿಸ್ಪೊನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರಿಸ್ಟೊರೇಶನ್ ವಿಭಾಗದ ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬಿಲ್ ಲೆಹ್ಕ್ ಅವರು ತೈಲದ ಮುಂದಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್ (NIC)ನ ವಾದವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ಈ ವರದಿಯು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ತೈಲ-ಚೆಲ್ಲಿದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಪರಿಣತರ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.ಈ ವರದಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಆಯಿಲ್ ಬಜೆಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಯುಲೇಟರ್ (OBC)ಯನ್ನು ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ OBC ವರದಿ ಆಧರಿಸಿದಂತೆ ೬% ರಷ್ಟು ದಹಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದು ೪% ರಷ್ಟುತೇಲಿ ಹೋಗಿದೆ.ಆದರೆ ಬೀಚ್ ಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು ಎಂದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಮೇಲೆ ತೋರಿಸಿದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಾರ ಬಹಳಷ್ಟು ತೈಲ ಆವಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಥವಾ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲವೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮನ್ ಎಡ್ ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಲೆಹ್ರ್ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರಲ್ಲದೇ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಹೋದ ಒಟ್ಟು ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ೪.೧ ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ಅದರಲ್ಲಿ ೮೦೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿ ಬಾವಿಯಿಂದಲೇ ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. NOAA ದ ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಅದರ ಅಂತಿಮ ವರದಿಗಳು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿ ರೂಪಗೊಂಡವು ಎಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವರು ದೂರಿದ್ದಾರೆ. ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ OBC ವರದಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಗಡುವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|last=Hughes |first=Siobhan |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704476104575439833542718518.html |title=Top Democrat Criticizes U.S. Oil Spill Report - WSJ.com |publisher=Online.wsj.com |date=2010-08-19 |accessdate=2010-09-05}}</ref> ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಅವರು ಲೆಹ್ರ್ ಅವರಿಗ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಈ NIC ವರದಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ನೀವು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದು ನೋಡುವವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಾರದಾಗಿತ್ತು."ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಇವಾನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ NIC ವರದಿಯು "ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ." ಶ್ವೇತಭವನವು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಯಾವುದೇ "ದಾಖಲೆಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೇ" ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕಾಂಶದಷ್ಟು ತೈಲ ಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಆಧಾರವಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ನಾನು ನಂಬಿದಂತೆ ಈ ವರದಿಯು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ," ಎಂದವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ನನ್ನ ಜೀವನುದ್ದಕ್ಕೂ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಈ ತೈಲ ದುರಂತದ ಛಾಯೆಯೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಡಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದಿನ್ನೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಬೇಗನೇ ಮನಸ್ಸಿನಾಳದಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲಾರದು."<ref>{{cite news|author=Suzanne Goldenberg, US environment correspondent |url=https://www.theguardian.com/environment/2010/aug/19/bp-oil-spill-scientist-retracts-assurances |title=BP oil spill: US scientist retracts assurances over success of cleanup &#124; Environment |publisher=The Guardian |date= 19 August 2010|accessdate=2010-09-05 | location=London}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಎರಡುವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದು ನಿಂತುಹೋಗಿತ್ತು,ಅಲ್ಲದೇ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ತೈಲ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಕಳವಳಪಡುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಇದ್ದೇ ಇವೆ.<ref name="gillis">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/07/28/us/28spill.html?_r=1&hp |title=On the Surface, Gulf Oil Spill Is Vanishing Fast; Concerns Stay|lastGillis|first=Justin|work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=2010-07-27|accessdate=2010-07-30}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ೭೯ ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/2010-08-17/scientists-say-79-of-spilled-oil-may-remain-challenging-administration.html ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಸೇ ಆಜ್ ಮಚ್ ಆಜ್ 79% ಆಫ್ ಆಯಿಲ್ ರಿಮೇನ್ಸ್ ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ- ಬ್ಲೂಮ್ ಬರ್ಗ್]</ref> ====ತೈಲ ಸೇವಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು==== ಆಗಷ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬೆರ್ಕಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟೆರ್ರಿ ಹಾಜನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಜರ್ನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತೈಲವು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡದೇ ಇಳಿಮುಖವಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. <ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7964175/Microbe-eating-spilled-oil-in-Gulf-of-Mexico.html | title=Microbe eating spilled oil in Gulf of Mexico|last=Allen|first=Nick|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2010-08-25|accessdate=2010-08-26 | location=London}}</ref> ಹ್ಯಾಜನ್ ಅವರ ಈ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯು ಕೆಲ ಅದರದೇ ಆದ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಾಗರತಜ್ಞ ಜಾನ್ ಕೆಲರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ "ಹ್ಯಾಜನ್ ಅವರ ಅಳತೆಯು ಇಡೀ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬಲ್ ನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಣವಾಗಿದೆ."ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಾವಿರಾರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಾಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೊಸ ಮಂಡಿತ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳು ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗಬಹುದಾದರೂ ಕೆಸ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರ"ಇದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಇನ್ನೂ ಅರೆಜೀವವಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ದಶಕಗಳ ವರೆಗೆ ಜೀವಂತವಿರಬಹುದಗಾವಿವೆ."<ref>{{cite web |url=http://www.sciencenews.org/view/generic/id/62530/title/Deep-sea_oil_plume_goes_missing |title=Deep-sea Oil Plume Goes Missing |publisher=Science News |date= |accessdate=2010-09-05 |archive-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426210241/http://www.sciencenews.org/view/generic/id/62530/title/Deep-sea_oil_plume_goes_missing |url-status=dead }}</ref> ಕಾಣೆಯಾದ ತೈಲವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೊಗೆಯ ದಟ್ಟ ಮೋಡದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ,ಇದು ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಟನ್ ಗಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/08/20/science/earth/20plume.html?src=mv |title=Gulf Oil Plume Is Not Breaking Down Fast, Study Says |author=Justin Gillis and John Collins Rudolf |date=August 19, 2010 |work= |publisher=The New York Times |accessdate=14 September 2010}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲ ಬಾವಿಯಿಂದ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೈಲವನ್ನು ಈ ಮೈಕ್ರೊಬ್ ಗಳು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.ಅಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೊಪೇನ್,ಈಥೇನ್ ಮತ್ತು ಬುಟೇನ್ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಂತೆ ಇನ್ನಿತರಗಳನ್ನು ಈ ಜೀವಿಗಳು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಜರ್ನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news| url=http://articles.latimes.com/2010/sep/16/science/la-sci-oil-20100917 | work=Los Angeles Times | first=Eryn | last=Brown | title=Bacteria in the gulf mostly digested gas, not oil, study finds | date=16 September 2010}}</ref> UC ಸಾಂಟಾ ಬಾರ್ಬರಾದಲ್ಲಿನ ಮೈಕ್ರೊಬಲ್ ಜಿಯೊಕೆಮಸ್ಟ್ರಿ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಡೇವಿಡ್ ಎಲ್ ವೇಲೆಂಟೈನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಎನ್ನುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="news.yahoo.com">{{Cite web |url=http://news.yahoo.com/s/yblog_upshot/oil-eating-microbes-may-not-be-all-theyre-cracked-up-to-be |title=ಆಯಿಲ್-ಈಟಿಂಗ್ ಮೈಕ್ರೊಬ್ಸ್ ಮೇ ನಾಟ್ ಬಿ ಆಲ್ ದೆ ಆರ್ ಕ್ರ್ಯಾಕ್ಡ್ ಅಪ್ ಟು ಬಿ{{!}} ದಿ ಅಪ್ ಶಾಟ್ ಯಾಹೂ! ನಿವ್ಜ್ |access-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429194935/http://news.yahoo.com/s/yblog_upshot/oil-eating-microbes-may-not-be-all-theyre-cracked-up-to-be |url-status=live }}</ref> ಈ ತೈಲ ಸೇವಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಜನರ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಲವು ತಜ್ಞರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಗರವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಪರಿಣತರಾದ ರಿಕಿ ಒಟ್ಟ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಿತ ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕರಾವಳಿ-ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯ ಚರ್ಮರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕೊಲ್ಲಿಯ ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="news.yahoo.com" /><ref>[http://www.huffingtonpost.com/riki-ott/bio-remediation-or-bio-ha_b_720461.html ರಿಕ್ಕಿ ಒಟ್ಟ್: ಬಯೊ-ರೆಮಿಡಿಯೇಶನ್ ಆರ್ ಬಯೊ-ಹೆಜಾರ್ಡ್? ][http://www.huffingtonpost.com/riki-ott/bio-remediation-or-bio-ha_b_720461.html ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಂಡ್ ಇಲ್ ನೆಸ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್]</ref> ==ಪರಿಣಾಮಗಳು== {{See also|Economic and political consequences of the Deepwater Horizon disaster}} ===ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ=== [[File:Gulf-Oiled-Pelicans-June-3-2010.jpg|thumb|ಹೆವಿಲಿ ಆಯ್ಲ್ಡ್ ಬ್ರೌನ್ ಪೆಲಿಕಾನ್ಸ್ ವೇಟ್ ಟು ಬಿ ಕ್ಲೀನ್ಡ್ ಆಫ್ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕ್ರುಡ್]] ಶ್ವೇತ ಭವನದ ಇಂಧನ ಸಲಹೆಗಾರ ಕಾರೊಲ್ ಬ್ರೌನರ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದು US ಎದುರಿಸಿದ "ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರದ" ವಿನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news| url=http://www.bbc.co.uk/news/10194335 | work=BBC News | title=Gulf of Mexico oil leak 'worst US environment disaster' | date=30 May 2010}}</ref> ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ US ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಎಕ್ಸಾನ್ ವಲ್ಡೆಜ್ ಆಯಿ ಸ್ಪಿಲ್ ಘಟನೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಯಾಗದಿರಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ಈ ತೈಲವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.independent.org/newsroom/article.asp?id=2939|title=Oil Spill Hysteria|accessdate = 2010-01-10}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.americanprogress.org/issues/2010/04/oil_numbers.html|title=The Deepwater Horizon Spill by the Numbers|accessdate = 2010-01-10}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.popularmechanics.com/science/energy/coal-oil-gas/bp-oil-spill-statistics|title=Oil Spills by the Numbers|accessdate = 2010-01-10}}</ref> ಆದರೆ ಹಾನಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ವಿಷಕಾರಿತ್ವ, ಅಮಲಜನಕದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆ ಈ ಹಾನಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite news|title=Ocean may soon be more corrosive than when the dinosaurs died |url=http://planetviews.com/evolution/media/manual/balanced_seas_flyer.pdf |accessdate=2010-06-17|date=2006-02-21|agency=Balanced Seas Initiative|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070801040546/http://planetviews.com/evolution/media/manual/balanced_seas_flyer.pdf|archivedate=2007-08-01}}</ref><ref name="huffingtonpost1">{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/07/29/scientists-find-evidence_n_664298.html |title=Scientists Find Evidence That Oil And Dispersant Mix Is Making Its Way Into The Foodchain |publisher=Huffingtonpost.com |accessdate=2010-08-02}}</ref> ಎಂಟು U.S.ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.npca.org/oilspill/|title=Gulf Oil Spill Response|publisher=[[National Parks Conservation Association]]|accessdate=2010-06-13|archive-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806132644/http://www.npca.org/oilspill/|url-status=dead}}</ref> ಕೊಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜವಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿರುವ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಲಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಳವಿನಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುವವುಗಳೆಂದರೆ ಕೆಂಪ್ಸ್ ನ ರಿಡ್ಲೆಯ್ ಆಮೆ ಜಾತಿ, ಈ ಹಸಿರು ಆಮೆ, ದೊಡ್ಡ ತಲೆಯುಳ್ಳ ಆಮೆ, ಹಾಕ್ಸ್ ಬಿಲ್ ಆಮೆ, ಮತ್ತು ಲೆದರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಆಮೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿವೆ. ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತಮ್ಮ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವು ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಭೇಧಗಳಿವೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೪,೦೦೦&nbsp;ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ, ಹೊಳಪು ಕೊಕ್ಕಿನ ಕಡಲು ಹಕ್ಕಿಗಳು,ಪೆಲಿಕನ್ ಗಳು,ಎಳೆಗಂಪು ಗರಿಗುಳ್ಳ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು,ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು, ಕಡಲ ಕಾಗೆಗಳು, ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕ್ರೌಂಚ್ ಗಳು.ಸೇರಿವೆ <ref name="numbers" /> ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೊಲ್ಲಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಗಣತಿಯಂತೆ ಸುಮಾರು ೧೫,೭೦೦ ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿವೆ. ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೮,೩೩೨ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ೧,೨೦೦&nbsp;ಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಜಾತಿ ಮೀನುಗಳು, ೨೦೦&nbsp;ಹಕ್ಕಿಗಳು, ೧,೪೦೦&nbsp;ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ೧,೫೦೦&nbsp;ಕಠಿಣ ಚರ್ಮಿಯ ಜೀವಿಗಳು, ೪&nbsp;ಸಮುದ್ರ ಆಮೆಗಳು, ಮತ್ತು ೨೯&nbsp;ಕಡಲು ಸಸ್ತನಿಗಳು.<ref>{{cite news|last=Biello|first=David|title=The BP Spill's Growing Toll On the Sea Life of the Gulf|url=http://www.e360.yale.edu/content/feature.msp?id=2284|accessdate=2010-06-14|newspaper=Yale Environment 360|date=2010-06-09|agency=Yale School of Forestry & Environmental Studies|archive-date=12 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100612181943/http://www.e360.yale.edu/content/feature.msp?id=2284|url-status=dead}}</ref> ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite press release|last=Shirley|first=Thomas C.|title=Biodiversity of the Gulf of Mexico: Applications to the Deep Horizon oil spill|url=http://www.harteresearchinstitute.org/images/press_releases/biodiversity.pdf|publisher=Harte Research Institute for Gulf of Mexico Studies, Texas A&M University|accessdate=2010-06-14|coauthors=John W. Tunnell, Jr., Fabio Moretzsohn, and Jorge Brenner|year=2010|month=May|archive-date=30 ಜನವರಿ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160130231923/http://www.harteresearchinstitute.org/images/press_releases/biodiversity.pdf|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨,ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬,೮೧೪ ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ೬,೧೦೪&nbsp;ಹಕ್ಕಿಗಳು, ೬೦೯&nbsp;ಕಡಲಾಮೆಗಳು,೧೦೦&nbsp;ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಸ್ತನಿಗಳು,ಮತ್ತು ೧ ಸರಿಸೃಪ ದೊರೆತಿವೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.restorethegulf.gov/sites/default/files/documents/pdf/Consolidated%20Wildlife%20Table%20110210.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120427090318/http://www.restorethegulf.gov/sites/default/files/documents/pdf/Consolidated%20Wildlife%20Table%20110210.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.fws.gov/home/dhoilspill/pdfs/collection_11022010.pdf ಕಲೆಕ್ಷನ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(PDF). U.S. ಫಿಶ್ ಅಂಡ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಸರ್ವಿಸ್. ಜುಲೈ ೫, ೨೦೧೦.</ref> ಆದರೆ U.S. ಫಿಶ್ ಅಂಡ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಸರ್ವಿಸ್, ವರದಿಯಂತೆ ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಈ ನಿಗೂಢ ಸಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ಆಹಾರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು "ನಶೆಯಾದಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ"ಇವು ಸೋರಿಕೆ ತೈಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಈ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10346092 |title=US oil spill in Gulf 'making dolphins act drunk' |publisher=BBC News |date=2010-06-18 |accessdate=2010-07-01}}</ref> ಒಂದು ಮದರ್ ಜೋನ್ಸ್ ನ ವರದಿಗಾರರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಬಂದು ಈ ತೈಲ ಸೇವಿಸಿದ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯಿಂದ ಸೇವಿಸಿದ ತೈಲವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|author=Advertise on MotherJones.com |url=http://motherjones.com/rights-stuff/2010/06/grande-terre-dolphin-towels-bp-cleanup |title="We Don't Need This on Camera": BP's Crappy Cleanup Job |publisher=Mother Jones |accessdate=2010-07-14}}</ref> ಡ್ಯುಕ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಮರೈನ್ ಜೀವಶಾಸ್ರಜ್ಞ ಲಾರಿ ಕ್ರೌಡರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಈಡಾದ ದೊಡ್ಡ ತಲೆಯ ಆಮೆಗಳು ಕರೊಲಿನಾ ಬೀಚ್ ನಿಂದ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕಲ್ಮಶ ನೀರಿನೆಡೆಗೆ ಈಜಿ ಹೋಗಿವೆ. ನಾರ್ತ್ ಕರೊಲಿನಾದ ಸುಮಾರು ತೊಂಬತ್ತು ಭಾಗದ ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಿರುವ ಕಡಲುಜೀವಿಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ.ಅಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಏನಾದರೆ ಹರಿದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ನೀರು ಕಲ್ಮಶವಾಗಿ ಈ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡೆಫೆನ್ಸ್ ಫಂಡ್ ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾಗ್ಲಾಸ್ ರಾಡೆರ್ ಕೂಡ ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. UNC-ವಿಲ್ಮಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಸ್ಟೆವೆ ರಾಸ್ ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಹವಳದ ಬಂಡೆ ಪದರುಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.newsobserver.com/2010/05/22/494596/oil-may-harm-sea-life-in-nc.html |title=Oil may harm sea life in N.C. |last=Henderson |first=Bruce |newspaper=[[The Charlotte Observer]] |date=2010-05-22 |accessdate=2010-05-22 |archive-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180806132644/http://www.newsobserver.com/2010/05/22/494596/oil-may-harm-sea-life-in-nc.html |url-status=dead }}</ref> ಲೂಸಿಯಾನಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ವ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಕೋಸ್ಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಹಾರೆಯ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರು ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಂಡಿಸಿ, ಒಟ್ಟು {{convert|4|Moilbbl|USgal m3||abbr=none}}ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಇಡೀ ಕಡಲು ಜೀವಿಗಳ ಸಂಕುಲನವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲು ಸಾಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ "ನೂರಾರು ಮೈಲಿನ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ" ಈ ತೈಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಪಾಯವನ್ನು ಈ ಜೀವಿವರ್ಗಕ್ಕೆ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಸಾಚ್ಸೆಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವುಡ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಒಸಿಯೊನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಶನ್ ನ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಸೈಟೊ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ "ಇಡೀ ಸಮುದ್ರದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ತಲೆಬುಡವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿ ತನ್ನ ನೈಜತೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಅಲ್ಲದೇ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ"ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|first1 = Jessica|last1 = Resnick-Ault|first2 = David|last2= Wethe|title = BP Oil Leak May Last Until Christmas in Worst Case Scenario|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|date – 2010-06-02|url = https://www.bloomberg.com/news/2010-06-02/bp-gulf-of-mexico-oil-leak-may-last-until-christmas-in-worst-case-scenario.html|accessdate = 2010-06-29}}</ref> ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಸಾಮಂತಾ ಜೊಯೆ ಅವರು ಈ ತೈಲ ದುರಂತವು ನೇರವಾಗಿ ಮೀನುವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರಲಿದೆ.ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು ಈ ತೈಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿನ [[ಆಮ್ಲಜನಕ]] ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="collins">{{cite news|url = http://www.washingtontimes.com/news/2010/may/16/huge-underwater-oil-plumes-found-gulf-mexico/ |title=BP: Mile-long tube sucking oil away from Gulf well |last1=Collins|first1=Jeffrey |last2=Dearen |first2=Jason |newspaper=[[The Washington Times]] |agency=[[Associated Press]] |date=2010-05-16 |accessdate=2010-06-29}}</ref> ಜೊಯೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಹಾನಿಗೀಡಾಗುವ ಪರಿಸರವು ಸುಧಾರಿಸಲು ದಶಕಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ಈ ಹಿಂದಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಪಾಯಗಳೇ ಇನ್ನೂ ಮಾಸಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8685969.stm |title= US says BP move to curb oil leak 'no solution' |publisher=BBC News |date=2010-05-17 |accessdate=2010-07-01}}</ref> ಸಾಗರವಿಜ್ಞಾನದ ತಜ್ಞ ಕೆಸ್ಲರ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬಾವಿಯಿಂದ ರಭಸದಿಂದ ನುಗ್ಗುವ ತೈಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦% ರಷ್ಟು ಮಿಥೇನ್ ಇರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ನೈಜ ತೈಲದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೇವಲ ೫% ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.<ref name="methane" /> ಈ ಮಿಥೇನ್ ಜಲಚರಗಳನ್ನು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತವೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಆಮ್ಲಜನಕವಿಲ್ಲದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮರಣದ ಸಾಲು ಏರ್ಪುಡುತ್ತದೆ.<ref name="methane">{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/37778190/ns/disaster_in_the_gulf/ |title=Oil spill full of methane, adding new concerns |publisher=msnbc |date=2010-06-18 |accessdate=2010-06-20 |archive-date=20 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620004518/http://www.msnbc.msn.com/id/37778190/ns/disaster_in_the_gulf/ |url-status=dead }}</ref> ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಒಸಿಯನೊಗ್ರಾಫರ್ ಡಾ.ಇವಾನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವು ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗವು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇವು ಬೆಂಜೆನೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ,ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="bw0615" /><ref>{{cite journal|doi=10.1038/scientificamerican1210-16|last=Biello|first=David|title=Lasting Menace: Gulf oil-spill disaster likely to exert environmental harm for decades|journal=Scientific American|year=2010|month=July|volume=303|issue=1|pages=16, 18|url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=lasting-menace|accessdate=2010-06-22}}</ref> ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಎರಡು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕೃತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.ತಳದಲ್ಲಿ-ವಾಸಿಸುವ ''ಹಾಲಿಯುಚ್ತ್ಯಸ್ '' ತಳಿಯ ತೆಳುದೇಹದ ಬ್ಯಾಟ್ ಫಿಶ್ ಪ್ರಭೇದವು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|agency=Reuters|title=New batfish species found under Gulf oil spill|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE66739D20100708|accessdate=2010-12-19|date=July 8, 2010}}</ref> ಆದರೆ ಸಾಗರ ತಳದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ.<ref name="Schoof" /> ಜುಲೈ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಲೇನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನೀಲಿ ಆಮೆಗಳ ಲಾರ್ವಾದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.ಅಲ್ಲಿ ತೈಲ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದ ತೈಲವು ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಕಣಭಾಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಆಹಾರ ಕೊಂಡಿಗೆ ಹಾನಿ ತಲುಪಿಸಿವೆ.ಏಡಿಯ ಲಾರ್ವಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ {{convert|300|mi|km|sigfig=2}}ಇದು ಮೇ ತಿಂಗಳಿನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿವೆ."ಬಹುತೇಕ"ಎಲ್ಲಾ ಜೀವವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಐಲೆ,ಲೂಸಿಯಾನಾ,ಪೆನ್ಸಾಕೊಲಾ ಫ್ಲೊರಿಡಾಗಳ ಕರಾವಳಿಗುಂಟ ಇದು ಹರಡಿ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="huffingtonpost1" /> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ಒರ್ಗಾನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಸಂಶೋಧಕರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿರುವ ಈ ತೈಲವು ಅರ್ಬುದ ರೋಗಕಾರಕವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿಯ ದಂಡೆಯ ಆಚೀಚೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕವು ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿಸಿದೆ.ಆಗಷ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಾದರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಜುಲೈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೂ ಇದರ ಅಪಾಯ ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಐಲೆ,ಲೂಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಪೊಲಿಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಅರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ ಅಥವಾ PAHs ಗಳು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ೪೦ ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಮೊದಲಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಿಂತ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಪ್ರಾಣಿ-ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅಥವಾ ಮೀನುಗಳ ಆಹಾರ ಕೊಂಡಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ PAH ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿ ಬಳಿ ಶೇಖರಗೊಂಡಿವೆ.ಅಲಬಾಮಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಫ್ಲೊರಿಡಾಗಳ ಕರಾವಳಿ ಎದುರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಆಗಿನ ಹಾನಿಗಿಂತ ೨ ರಿಂದ ೩ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಆಗಷ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ PAH ಮಟ್ಟಗಳು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ.<ref>{{cite news|last=Schneyer |first=Joshua |url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE68T6FS20100930 |title=U.S. oil spill waters contain carcinogens: report |publisher=Reuters |date=2010-09-27 |accessdate=2010-10-01}}</ref> OSU ದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೊಲೆಕ್ಯುಲರ್ ಟೊಕ್ಸಿಲಾಜಿಯ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಕಿಮ್ ಅಂಡೆರ್ಸನ್ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು BP ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದ ಜೈವಿಕ ಲಭ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚು PAHs ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. "ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ PAHs ಗಳು ಲಭ್ಯವಾದವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳ ಆಹಾರಕ್ಕೇ ಇದು ಅಡ್ದಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ." ಅದಲ್ಲದೇ ಅಂಡರ್ಸನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಷಸಂಯುಕ್ತ ಈ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬೇಕಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/09/30/researchers-find-heighten_n_745834.html |title=Researchers Found 40-Fold Increase In Carcinogenic Compounds In Gulf |publisher=Huffingtonpost.com |date= |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ಮೈಲುದ್ದದ ಈ ತೈಲ ಒಣಗಿದ ಸಾಲು ತನ್ನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಗುಂಟ ಕಾಣಬಹುದು.ಜವಳುಭೂಮಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದು. ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀರ್ ಕೋಳಿಗಳು ಈ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |title=Massive stretches of weathered oil spotted in Gulf of Mexico |date=28 October 2010 |work=The Times-Picayune |publisher=Nola.com |accessdate=23 October 2010 |archive-date=24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101024122946/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |url-status=dead }}</ref> ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ ಈ BP ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಕಡಲು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಳದ ನೀರಿನ ಸಸ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗವನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಟೆರ್ರೆ ವೇಡ್, ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸದರ್ನ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಸ್ಟೆವೆನ್ ಲೊಹ್ರೆಂಜ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೆನ್ನಿಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಇವರು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲವು ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಚನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದಿದೆ.{{convert|3300|ft|m}}{{convert|8|mi|km}} ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು (PAHs)ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವುದಲ್ಲದೇ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. "ಆವಾಗಿನಿಂದ ಈ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ತೈಲದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಸಿಂಪರಣೆ ನೋಡಿದಾಅಗ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ." ಆದ್ದರಿಂದ ಆಳದ ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡುವ ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಹಾನಿ ಪ್ರಮಾಣ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ PAHs ಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ.ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ "ಇವು ಬೇಗನೆ ಹರಡಿ ಮಾಯವಾಗಬಹುದು ಆದರೆ ಇದಿನ್ನೂ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣ ತೋರಿಲ್ಲ."<ref>{{cite news|url=http://health.yahoo.net/news/s/nm/us_oil_spill_chemicals?utm_source=twitterfeed&utm_medium=twitter|title=Toxic chemicals found deep at BP oil spill site|work=[[Reuters]]|publisher=Yahoo health|date=2010-11-02|accessdate=2010-11-04}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಫಂಡ್ ಬಳಸಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದಾಗ BP ಯ ಮ್ಯಾಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದ ತೈಲದಿಂದ ನೂರಾರು ಮೈಲಿಉದ್ದದ ಹವಳದ ಬಂಡೆಗಳು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. "ಆದರೆ ಈ ಹವಳದ ಗಣಿಗಳು ಬಾವಿಯಿಂದಾಗಿ ಸತ್ತುಹೋದವು ಎನ್ನುವದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೆನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಂಶೋಧಕ ಮುಖಸ್ಥ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫಿಶರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಇತ್ತೀಚಿನ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ನಂತರ ಏನಾಯಿತೆನ್ನುವುದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಕಟವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯು ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದರ ಹಾನಿ-ಆಘಾತದ ಪರಿಣಾಮ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದೆಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಫೆಡೆರಲ್ ತಂಡಗಳು ಸಾಗರ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20101109033841/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5iY7Xo1q3vfzVmp7XD26AaTZrt0NQ?docId=10eb580d55454cb4a6bad83b3c5a9707 ದಿ ಅಸೊಶಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್: ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಫೈಂಡ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ಟು ಕೊರಲ್ ನಿಯರ್ BP ವೆಲ್]</ref> "Weಇಂತಹದ್ದನ್ನು ನಾವೆಂದೂ ನೋಡಿಯೇ ಇಲ್ಲ," ಎಂದು ಫಿಶರ್ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಬಳಿಯ ಸುಮಾರು ೩೦ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.NOAA ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಕೆಲ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದರ ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ."<ref>{{Cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/40029074/ns/us_news-environment/ |title=ಡೆಡ್ ಕೋರಲ್ ನಿಯರ್BP ಸ್ಪಿಲ್ ಕಾಲ್ಡ್called 'ಸ್ಮೊಕಿಂಗ್ ಗನ್' - U.S. ನಿವ್ಜ್- ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್- msnbc.com |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=26 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110126161908/http://www.msnbc.msn.com/id/40029074/ns/us_news-environment |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ ರಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯ ಒಂದು ಒಂದೂವರೆ ಮೈಲುಗಳ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋರಿಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಡೆ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗಿದೆ. ಆಗಷ್ಟ್ ೩ ರ ವರೆಗಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೇವಲ ೧ ಪ್ರತಿಶತ ನೀರು ಮತ್ತು ಶೇಷಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ EPA ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳ ಮೀರಿದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. NOAA ದ ಚಾರ್ಲೆ ಹೆನ್ರಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲವು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ "ಗುಪ್ತ"ಕಾಯಿಲೆಗಾಳನ್ನು ತರಬಹುದೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಇವಾನ್ ಆರ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರ ಕಡಿಮೆ ಎಣ್ಣೆ ಸೋರಿಕೆ ಎಂದಿದೆ ಆದರೆ "ನಾವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಣ್ಣೆ ಸಂಗ್ರಹವಿತ್ತು." ನಾವು ತಂದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ."<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/12/17/868070/coast-guard-little-seafloor-oil.html#storylink=misearch|title=Coast Guard: Little seafloor oil from Gulf spill|last=Burdeau|first=Cain|work=[[News & Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-17|accessdate=2010-12-24}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===ಮೀನುಗಾರಿಕೆ=== [[File:Deepwater Horizon oil spill fishing closure map 2010-06-21.png|left|thumb|As of June 21, 2010, the area closed to fishing encompassed [629], or about 36% of Gulf of Mexico federal waters.|alt=ಜೂನ್ 21, 2010 ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಶೊವಿಂಗ್ ದಿ ಏರಿಯಾಸ್ ಕ್ಲೊಸ್ಡ್ ಟು ಫಿಶಿಂಗ್]] ಆಗ ಮಾರ್ಚ್ ೧೦,೨೦೦೯ ರ BP ಕಂಪನಿಯ ಇನಿಶಿಯಲ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲೊರೇಶನ್ ಪ್ಲಾನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ"ಆಕಸ್ಮಿಕ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ,ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಬಹುದು ಆದರೆ " ಮೀನುಗಾರರ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ನೆಲೆವಾಸದ ಮೇಲೆ, ಅದರ ನಿವಾರಣೆಗೆಂದು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗದು."<ref name="Initial Exploration Plan Mississippi Canyon" /> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯,೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಗವರ್ನರ್ ಬಾಬಿ ಜಿಂದಾಲ್ ಅವರು [[ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ|ರಾಜ್ಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ]] ಘೋಷಿಸಿ ಈ ತೈಲ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ವಾತಾವರಣ ಕೆಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದರು.<ref name="state of emergency">{{cite news|title = State of emergency declared as oil spill nears Louisiana coast|publisher=CNN|date = 2010-04-29|url = http://edition.cnn.com/2010/US/04/29/louisiana.oil.rig/|accessdate = 2010-04-29}}</ref> ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref name="CITEREFbbc2010a">{{cite news|title = Oil 'reaches' US Gulf Coast from spill|publisher=BBC News|date = 2010-04-30|url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8653162.stm|accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಂದು ಈ ತೈಲವು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಶ್ರಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲಾರಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref name="fishing1">{{cite news |url=http://www.time.com/time/health/article/0,8599,1986323,00.html |title=Bryan Walsh. (2010-05-01). Gulf of Mexico Oil Spill: No End in Sight for Eco-Disaster. Time. Retrieved 2010-05-01 |publisher=News.yahoo.com |accessdate=2010-05-03 |date=1 May 2010 |archive-date=3 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503045805/http://www.time.com/time/health/article/0,8599,1986323,00.html |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಸೀಫುಡ್ ಪ್ರೊಮೊಶನ್ ಅಂಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಬೋರ್ಡ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೬೦ ರಿಂದ ೭೦% ರಷ್ಟು ಮೃದ್ವಂಗಿ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಏಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಜಾಗೆ ಮತ್ತು ೭೦ ರಿಂದ ೮೦% ರಷ್ಟು ಫಿನ್-ಫಿಶ್ ಮೀನುಗಳ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/05/22/1488631/wholesale-seafood-prices-rising.html|title=Wholesale seafood prices rising as oil spill grows|last=Jones|first=Steve|work=[[The Sun News]]|date=2010-05-22|accessdate=2010-05-22}}</ref> ಅದಲ್ಲದೇ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹತ್ತು ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮೇ ೨೩ ರಂದು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಿತು.ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣದ ಲಫಾಯೆಟ್ಟೆ ಲೂಸಿಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.dhh.louisiana.gov/news.asp?Detail=1630 |title=In Precautionary Move, DHH Closes Additional Oyster Harvesting Areas West of the Mississippi Due to Oil Spill |publisher=State of Louisiana Department of Health and Hospitals |date=2010-05-23 |accessdate=2010-05-24 |archive-date=25 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525120040/http://www.dhh.louisiana.gov/news.asp?Detail=1630 |url-status=dead }}</ref> ಮೇ ೨ ರಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ತನ್ನ ಮನರಂಜನಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಪೆನ್ಸ್ಕೊಲಾ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಪುನಃಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. {{convert|6814|sqmi|km2}}.<ref>{{cite news|title=NOAA Closes Commercial and Recreational Fishing in Oil-Affected Portion of Gulf of Mexico |url= http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100502_fisheries.html |date=May 2, 2010 |publisher=Deepwater Horizon Incident Joint Information Center |accessdate=May 2, 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-050_BP_Oil_Spill_Closure_060210.pdf |title=FB10-029: Deepwater Horizon Oil Spill: Emergency Area Closure in the Gulf of Mexico |date=May 3, 2010 |publisher=NOAA, National Marine Fisheries Service, Southeast Regional Office, ''Southeast Fishery Bulletin'' |accessdate=June 3, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110501040335/http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-050_BP_Oil_Spill_Closure_060210.pdf|archivedate=May 1, 2011}}</ref> ನಂತರ ಜೂನ್ ೨೧ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಗಿತದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು {{convert|86985|sqmi|km2}}ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.ಆ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಂತೆ ಅಂದಾಜು ೩೬% ರಷ್ಟು ಫೆಡರಲ್ ನ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೇ ಕರಾವಳಿ ಅಚಾಫಲಯಾ ಬೇ ಲೂಸಿಯಾನಾ ದಿಂದ ಪನಾಮಾ ಸಿಟಿ ಫ್ಲೊರಿಡಾಗಳನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-055_BP_Oil_Spill_Closure_062110.pdf |title=FB10-055: BP Oil Spill: NOAA Modifies Commercial and Recreational Fishing Closure in the Oil-Affected Portions of the Gulf of Mexico |date=June 21, 2010 |publisher=NOAA, National Marine Fisheries Service, Southeast Regional Office, ''Southeast Fishery Bulletin'' |accessdate=2010-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100705094139/http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-055_BP_Oil_Spill_Closure_062110.pdf|archivedate=2010-07-05}}</ref><ref>{{cite news|url=http://sero.nmfs.noaa.gov/ClosureSizeandPercentCoverage.htm |title=Deepwater Horizon/BP Oil Spill: Size and Percent Coverage of Fishing Area Closures Due to BP Oil Spill |date=2010-06-21 |publisher=NOAA, National Marine Fisheries Service, Southeast Regional Office |accessdate=2010-06-22}}ಟೇಬಲ್.</ref> ಮೇ ೨೪ ರಂದು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ವಿನಾಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಲಬಮಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾಕ್ಕೆ ಘೋಷಣೆ ಮೂಲಕ ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/t-p/capital/index.ssf?/base/news-8/1274769077181360.xml&coll=1 |title=The feds declare fisheries disaster in La., Miss., Ala. |newspaper=Times-Picayune |author=Bruce Alpert |date=2010-05-25 |accessdate=2010-05-25 |archive-date=30 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120158/http://www.nola.com/news/t-p/capital/index.ssf?%2Fbase%2Fnews-8%2F1274769077181360.xml&coll=1 |url-status=dead }}</ref> ಆರಂಭಿವಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚವು ಸುಮಾರು $೨.೫&nbsp;ದಶಲಕ್ಷ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.<ref name="fishing1" /> ಜೂನ್ ೨೩ ರಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ತನ್ನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ನಿಷೇಧದ ನಿಯಮವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು.ಅದು ತನ್ನ {{convert|78597|sqmi|km2}}ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ {{convert|78597|sqmi|km2}}ಇಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಒಂದ್ಮೂರಾಂಶದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ <ref>{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/27/1553571/fishing-charters-see-new-boost.html|title=Fishing charters see new boost|last=Elswick|first=Ryan|work=[[The Sun News]]|date=2010-06-27|accessdate=2010-07-02}}</ref> ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿರಂತರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಿಷೇಧದಿಂದಾಗಿ ಕಡಲಿನ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ನ ವೀಕ್ಷಕರು ಜುಲೈ ೯ರಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಕೆವಿನ್ ಗ್ರಿಫಿಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರವನ್ನು ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ "ಸಂಭಂದಿಸಿದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಟ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ."<ref name="Skoloff">{{cite news|url=http://www.suntimes.com/lifestyles/food/2484910,gulf-seafood-safe-to-eat-071010.article|title=NOAA: Gulf seafood tested so far is safe to eat|last=Skoloff|first=Brian|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-10|accessdate=2010-07-10|archive-date=13 ಜುಲೈ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100713211142/http://www.suntimes.com/lifestyles/food/2484910%2Cgulf-seafood-safe-to-eat-071010.article|url-status=dead}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೧೦ ರಂದು NOAA ದ ಜೇನ್ ಲುಬ್ಚೆಂಕೊ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ {{convert|8000|sqmi|km2|sigfig=2}}ಪೂರ್ವದ ಪೆನ್ಸಾಕೊಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೩ ರಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ರದ್ದತಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/08/10/national/main6760855.shtml|title=Some fishing areas off Fla. Panhandle reopened|agency=[[Associated Press]]|date=2010-08-11|accessdate=2010-12-19|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145403/http://www.cbsnews.com/stories/2010/08/10/national/main6760855.shtml|url-status=dead}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೩೧ ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಫಿಸ್ಜರ್ಮನ್ಸ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಬಾಡಿಗೆ ಪಡೆದ ಬಿಸ್ಟನ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.ಬಿಲೊಕ್ಸಿ,ಮಿಸ್ಸ್ ಹತ್ತಿರದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು BP ಹೇಳಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಪಡೆದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web |author=Laura Parker Contributor |url=http://www.aolnews.com/gulf-oil-spill/article/new-lab-results-raise-questions-about-gulf-seafoods-safety/19616043 |title=New Lab Results Raise Questions About Gulf Seafood's Safety |publisher=Aolnews.com |date= |accessdate=2010-09-05 |archive-date=2010-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100903171433/http://www.aolnews.com/gulf-oil-spill/article/new-lab-results-raise-questions-about-gulf-seafoods-safety/19616043 |url-status=dead }}</ref> ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಸಿಯನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಪ್ರತಿಶದಷ್ಟು ಬ್ಲುಫಿನ್ ಟುನಾಗಳು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಗ್ರಹ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿ ವಾರದಲ್ಲಿ,ಪ್ರತಿವಾರ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಏಜೆನ್ಸಿ ಪ್ರಕಾರ ಕಳೆದ ೩೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಳೆಯ ಮೀನಿನ ಮರಿಗಳು ಅಂದರೆ ಟುನಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref>[http://www.esa.int/esaCP/SEM1K4WO1FG_index_0.html ESA ಪೊರಟಲ್- ಬ್ಲುಫಿನ್ ಟುನಾ ಹಿಟ್ ಹಾರ್ಡ್ ಬೈ ‘ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್’ ]</ref> ====ಕೊಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ನ ಉಪಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕಾಣಿಸಿವೆ.==== ಫ್ಲೊರಿಡಾದ ಟೀವಿ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿನ ಶೀತಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೃದ್ವಂಗಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಲು ಕಳಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುದ್ದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe%3F-experts-disagree-wptv1290203315314 ಗಲ್ಫ್ ಸೀಫುಡ್ ಸೇಫ್? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114064412/http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe?-experts-disagree-wptv1290203315314 |date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 }}[http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe%3F-experts-disagree-wptv1290203315314 ಎಕ್ಸ್ ಪರ್ಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ ಅಗ್ರೀ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114064412/http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe?-experts-disagree-wptv1290203315314 |date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 }}</ref> ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವೊಂದು ಅಂತ್ರಾಸೆನಾ ಎಂಬ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಉಪವಸ್ತು,ವಿಷಕಾರಿ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ನನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದೆ.ಇದನ್ನು FDA ಇದನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಂದಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಚಿಪ್ಪು ಜೀವಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ <ref>{{Cite web |url=http://www.wftv.com/pdf/25874518/detail.html |title=PDF ಡಾಕುಮೆಂಟ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ WFTV ಐ ವಿಟ್ನೆಸ್ ನಿವ್ಜ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913144429/http://www.wftv.com/pdf/25874518/detail.html |url-status=dead }}</ref> ಅದರ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಇದು ಸೇವನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wftv.com/news/25875784/detail.html?cxntlid=cmg_cntnt_rss |title=ಲ್ಯಾಬೊರಟರಿ ಟೆಸ್ಟ್ ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್Test Results ರೇಜ್ ಕನ್ಸರ್ನ್ ಒವರ್ ಗಲ್ಫ್ ಸೀಫುಡ್- ನಿವ್ಜ್ ಸ್ಟೊರಿ- WFTV ಒರ್ಲಾಂಡೊ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913043930/http://www.wftv.com/news/25875784/detail.html?cxntlid=cmg_cntnt_rss |url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ಚಿಪ್ಪು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ದೋಣಿಯು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಬಾವಿ ಬಳಿ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಟಾರ್ ಬಾಲ್ ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ನೂರಾರು ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ ೧೫ ರಂದು ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಮರು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/oil-covers-catch-hauled-in-by-shrimpers |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114064409/http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/oil-covers-catch-hauled-in-by-shrimpers |url-status=dead }}</ref> ಈ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 24 ರಂದು NOAA ಮತ್ತೆ ಮರುಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ {{convert|4200|sqmi|km2}}ನ ಗಲ್ಫ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.restorethegulf.gov/release/2010/11/24/noaa-closes-4200-square-miles-gulf-waters-royal-red-shrimping |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224180324/http://www.restorethegulf.gov/release/2010/11/24/noaa-closes-4200-square-miles-gulf-waters-royal-red-shrimping |url-status=dead }}</ref> ===ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ=== ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಹಲವರು ತಮ್ಮ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಹೋಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.ಲೂಸಿಯಾನಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಅಲಬಾಮಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ಹೊಟೇಲ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.ಮೇ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲರ್ಧದ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಹಾರ ಸ್ಥಗಿತವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲು ಬಂದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಾಣಿಸಿತು. ಲೂಸಿಯಾನಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕಚೇರಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಿಮ್ ಹಚಿಸನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. "ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."ಎಂದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಆದರೆ ಅವರು ನುಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲ." ಜನರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ,ಕಡಲಿನ ಹತ್ತಿರ ಅವರು ಇಂಧನ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ,ಅವರು ಇಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿನ ರೆಸ್ಟೊರಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ."<ref name="thesunnews1">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/05/27/1497705/spill-hasnt-yet-emptied-hotels.html|title=Spill hasn't yet emptied hotels on Gulf Coast|last=Reed|first=Travis|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-05-27|accessdate=2010-05-27}}</ref> ಮೇ ೨೫ ರಂದು BP ಫ್ಲೊರಿಡಾಗೆ ಬೀಚ್ ಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡುವಂತೆ $೨೫ ದಶಲಕ್ಷ ನೆರವು ನೀಡಿತು.ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ತೈಲ ಹರಿದು ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ,ಅದೇ ರೀತಿ ಅಲಬಾಮಾ,ಲೂಸಿಯಾನಾ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾಕ್ಕೆ ತಲಾ $೧೫ ದಶಲಕ್ಷ ಕೊಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿತು. ಆಗ ಬೇ ಏರಿಯಾ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಡೆವಲ್ಪ್ಮೆಂಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸಮಗ್ರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಹಿರಾತು ಫಲಕವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.ಉತ್ತರದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಶ್ವಿಲೀ,ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಬೀಚ್ ಗಳ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿತು. ಈ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೀಚ್ ಗಳಿಗೆ ಅಂಥ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಆಗಿಲ್ಲ ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ರದ್ದತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು,ಎಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಸೋರಿಕೆ ಇದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಹಣವಾಪಸಾತಿಯ ಭರವಸೆಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆದಾಯ ೨೦೦೯ ರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದವು.<ref name="thesunnews1" /><ref name="Anderson">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/04/1511778/oil-could-hit-strand-by-july.html|title=Oil could hit Myrtle Beach area by July|last=Anderson|first=Lorena|work=[[The Sun News]] |date=2010-06-04 |accessdate=2010-06-04}}</ref> U.S.ಟ್ರಾವೆಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಅನಾಹುತದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಾಂತ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ $೨೩ ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಆಂದಾಜು ಹಾಕಿತು.ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦೦,೦೦೦ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಟ್ರಾವಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶಗಳು ಸುಮಾರು $೩೪ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ತರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.pnj.com/article/20100801/BUSINESS/8010313/Carlton-Procter-Big-price-tag-for-recovery-of-Gulf-Coast|title=Big price tag for recovery of Gulf Coast|last=Proctor|first=Carleton|work=Pensacola News Journal|date=2010-08-01|accessdate=2010-08-01|archive-date=17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101017041751/http://www.pnj.com/article/20100801/BUSINESS/8010313/Carlton-Procter-Big-price-tag-for-recovery-of-Gulf-Coast|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.ustravel.org/sites/default/files/page/2009/11/Gulf_Oil_Spill_Analysis_Oxford_Economics_710.pdf|title=Potential Impact of the Gulf Oil Spill on Tourism|author=Oxford Economics|date=2010-07-21|accessdate=2010-08-01|archive-date=7 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120507030043/http://www.ustravel.org/sites/default/files/page/2009/11/Gulf_Oil_Spill_Analysis_Oxford_Economics_710.pdf|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು BP ಯು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರದ ಜಾಹಿರಾತಿಗಾಗಿ $೭೮ ದಶಲಕ್ಷ ನೆರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="newsobserver.com">{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/11/02/776552/bps-oil-spill-costs-grow-gulf.html|title=BP's oil spill costs grow, Gulf residents react|last1=Skoloff|first1=Brian|last2=Wardell|first2=Jane|work=[[News & Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-11-02|accessdate=2010-11-03|archive-date=15 ನವೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115120330/http://www.newsobserver.com/2010/11/02/776552/bps-oil-spill-costs-grow-gulf.html|url-status=dead}}</ref> ===ಇನ್ನಿತರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು=== {{Main|Economic and political consequences of the Deepwater Horizon disaster}} ಜುಲೈ ೫ ರಂದು BP ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತದ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳು $೩.೧೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ,ಧಾರಕರಗಳ ಬಳಕೆ,ಬಾವಿಯ ಅಗೆತದ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯ,ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ,ಪರಿಹಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ವೆಚ್ಚಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ.<ref name="BP costs for oil spill response pass $3 billion">{{cite news| work=[[Associated Press]]|publisher=Yahoo News|title= BP costs for oil spill response pass $3&nbsp;billion|last= Breen|first= Tom|date=2010-07-05|accessdate=2010-07-05| url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/jul/5/bp-costs-oil-spill-response-pass-3-billion/}}</ref> ಆದರೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಯಿಲ್ ಪಾಲ್ಯುಶನ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ೧೯೯೦ ಯು BP ಕಂಪನಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗದ ವೆಚ್ಚವು $೭೫ ದಶಲಕ್ಷ ಮೀರಬಾರದೆಂದು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು.ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ವರದಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಈ ಮಿತಿ ಮುಂದುವರೆಯುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=10543231|first = Erica|last = Werner|title = Federal law may limit BP liability in oil spill|date=2010-05-03|agency=[[Associated Press]]|work=[[ABC News]]|accessdate=2010-06-29}}</ref> BP ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಬಿಗಿಬಂಧಗಳಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳಡಿ ಪಾಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಏನೇ ಆದರೂ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು $೧೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.businessinsurance.com/article/20100523/ISSUE01/305239978 |title=Spill triggers effort to up liability cap}}{{subscription required}}</ref><ref>ಡಾಗೆಟ್, ಟಾಮ್(ಮೇ ೨೫, ೨೦೧೦). [http://www.reuters.com/article/idUSTRE64O3UJ20100525 ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕ್ಯಾನ್ ಸ್ಟಿಕ್ BP ಉಯಿತ್ ಬಿಗರ್ ಲೈಬ್ಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಪ್] ರೈಟರ್ಸ್.</ref> ಸ್ವಿಸ್ ರೆ ಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಸೀಮಿತ ನಷ್ಟಗಳು ಈ ಅನಾಹುತದಿಂದ ಸುಮಾರು $೩.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ UBS,ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಂತೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ $೧೨&nbsp;ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Timeslitigation" /> ಅದರಂತೆ ವಿಲಿಸ್ ಗ್ರುಪ್ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ವಿನಾಶದ ಒಟ್ಟು ಹಾನಿಯ ಅಂದಾಜು $೩೦ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟಾಗಿದೆ.ಬಾವಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ,ಮರುಅಗೆತ,ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ,ಅದರ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ,ಮಾಲಿನ್ಯದ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸುಮಾರು $೧.೨ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟಾಗಿದೆ.<ref name="upstream040610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article216745.ece|title = Macondo slugs insurance rates|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-04|accessdate = 2010-06-04}}</ref> ಜೂನ್ ೨೫ ರಲ್ಲಿ BP ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವು ಒಂದು ವರ್ಷದಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ತೋರಿತು. ಕಂಪನಿಯು ಒಟ್ಟು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು $೧೦೫ ಬಿಲಿಯನ್ ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸಹ BP ಕಂಪನಿಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೪% ರಷ್ಟು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಶೇರು ಬೆಲೆ $೨೭.೦೨ ಕ್ಕೆ ಕುಸಿತು.<ref name="BP's stock hits new low">{{cite news |newspaper=New York Post |title=Stormy weather: BP's stock hits new low |date=2010-06-25 |accessdate=2010-06-27 |url=http://www.nypost.com/p/news/business/stormy_weather_bp_stock_hits_new_R9j0pMVMYMpgrQodvaymOP |first=Paul |last=Tharp |archiveurl=https://archive.today/20130130062645/http://www.nypost.com/p/news/business/stormy_weather_bp_stock_hits_new_R9j0pMVMYMpgrQodvaymOP |archivedate=30 ಜನವರಿ 2013 |url-status=live }}</ref> ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೌಲ್ಯ $೬೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು ಸ್ಪೋಟದ ನಂತರ ಇದರಲ್ಲಿ ೩೫% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ BP ಎರಡನೆಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ನಷ್ಟದ ಅಂದಾಜು,೧೮ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಅಂದರೆ $೧೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಒಂದೇ ವೇಳೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಯ $೩೨.೨ ಬಿಲಿಯನ,ಇದರಲ್ಲಿ $೨೦.ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ನಿಧಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮರು ಸುಧಾರಣೆಗೆ $೨.೯ ಬಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ನಿಜವಾದ ವೆಚ್ಚವನ್ನಾಗಿ ನೀಡಿದೆ.<ref name="Wardell">{{cite news|url=http://www.chron.com/disp/story.mpl/business/deepwaterhorizon/7126429.html |title=BP replaces CEO Hayward, reports $17 billion loss|last=Wardell|first=Jane|agency=[[Associated Press]]|date=2010-07-27 |accessdate=2010-12-19}}</ref> ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ BP ಯು ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ವಿನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ತರುವಾಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಮಿತಿ ನೇಮಿಸಿದೆ.ಇದನ್ನು TNK-BPಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾಬರ್ಟ್ ಡುಡ್ಲೆಯ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ,ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಇವರು BPಯ CEO ಆಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದರು.<ref name="upstream080610" /><ref name="Wardell" /> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧,ರಲ್ಲಿ BP ಯು ತನ್ನ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸಮಾನಾಂತರ ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಧನ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಇವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:ಅವು ಥಂಡರ್ ಹಾರ್ಸ್,ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್,ಮ್ಯಾಡ್ ಡಾಗ್, ಗ್ರೇಟ್ ವ್ಹೈಟ್,ಮಾರ್ಸ್,ಅರ್ಸಾ ಮತ್ತು ನಾ ಕಿಕಾ ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಶಿಕೊದ ಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ BP ಯು ತಾನು $೧೧.೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.ಯಾವಾಗ ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸೇಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಶೇರು ಬೆಲೆಯು ೪೩೯.೭೫ ಪೆನ್ಸಗೆ ಏರಿದಾಗ ಇದು ಮೇ ೨೮ ದಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=https://news.yahoo.com/s/ap/20101001/ap_on_bi_ge/eu_britain_bp|title=BP says oil spill costs rise to $11.2 billion|last=Wardell|first=Jane|agency=[[Associated Press]]|date=2010-10-01|accessdate=2010-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101004074752/http://news.yahoo.com/s/ap/20101001/ap_on_bi_ge/eu_britain_bp|archivedate=4 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010|url-status=live}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ BP ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು $೧೧.೨ ಬಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಲಾಭಾಂಶ $೧.೭೯ ಬಿಲಿಯನ್ (ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ ರ $೫.೩ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ)ಆದರೂ BP ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತದೆ.ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ $೪೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ಅದು ಪೂರೈಸಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref name="newsobserver.com" /> ಆದರೆ BP ಕಂಪನಿಯ ಅನಿಲ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಇವುಗಳ ಒಡೆತನ ಇಲ್ಲವೆಂದರೂ ಈ ದರಂತದಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೦ ಮತ್ತು ೪೦% ರಷ್ಟು ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು BP ಸ್ಟೇಶನ್ ಗಳ ಮಾಲಿಕರು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು,ಅಮೊಕೊ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.ಅಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಇಮೇಜ್ ನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸತತ ಶ್ರಮ ಮಾಡಿತಲ್ಲದೇ BP ತನ್ನ ಮರುಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕೈಹಾಕಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.msnbc.msn.com/id/38493212/ns/business-us_business/|title=Time to scrap BP brand? Gas-station owners divided|last=Weber|first=Harry|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-19|accessdate=2010-07-30|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144832/http://www.msnbc.msn.com/id/38493212/ns/business-us_business/|url-status=dead}}</ref> ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ದುರಂತವು ದಡದ ಮೇಲಿನ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಕರಾವಳಿಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮುಗ್ಗರಿಸಿವೆ.<ref name="CSM Sasser">{{cite news|first1=Bill |last1=Sasser |url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0524/Despite-BP-oil-spill-Louisiana-still-loves-Big-Oil|title=Despite BP oil spill, Louisiana still loves Big Oil |publisher=Christian Science Monitor |date=2010-05-24}}</ref> ತೈಲ ಕಾರ್ಖಾನೆಯು ಸುಮಾರು ೫೮,೦೦೦ ಲೂಸಿಯಾನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನೌಕರಿ ನೀಡಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ೨೬೦,೦೦೦ ತೈಲ-ಸಂಬಂಧಿತ ನೌಕರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ, ಇದು ಲೂಸಿಯಾನದ ನೌಕರಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೭%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.[94] ಸುಮಾರು $೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ವನ್ನು ದಡದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ BP ಹೇಳಿದೆ.ಸದ್ಯ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಡೀಪ್-ವಾಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಗೆತವನ್ನು ಆರು-ತಿಂಗಳಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕಂಪನಿ ಕೈಗೊಂಡಿತು.<ref name="upstream170610" /> ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ, ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆದಿಂದಾಗಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳ ಆಧರಿಸಿ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು.ಸ್ಟೇಟ್ ರೆಪ್.ಡೇವ್ ಮುರ್ಜಿನ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿವೆ,ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಷ್ಟಿರುವ ಈ ಹಾನಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=10988208|title=Gulf property sales slide further on oil fears|last=Farrington|first+Brendan|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-23|accessdate=2010-06-23}}</ref> [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್]] ಮೂಲದ ಆರ್ಗೈನೈಜೇಶನ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆಗಾರ ಆರಂಭಿಕ ಜುಲೈ ನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಾತು ಹೇಳುವಂತೆ,ಈ ಅನಾಹುತದಿಂದ U.S. ನಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. U.S.ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನಿತರ ಸಂಭಂಧಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೇವಲ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{cite news|author=David Teather |url= https://www.theguardian.com/business/2010/jul/14/british-companies-reputation-threat-us |title= British companies' reputation in the US is under threat, warns Washington overseas investment group |work=Guardian |accessdate=2010-07-19|location=London|date=14 July 2010}}</ref><ref>{{cite news|author=Rowena Mason |url= http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7883303/UK-firms-suffer-after-BP-oil-spill.html |title= UK firms suffer after BP oil spill |work=Daily Telegraph |accessdate=2010-07-19|location=London|date=10 July 2010}}</ref> ===ದಾವೆ ಹಾಕುವುದು=== {{Main|Deepwater Horizon litigation}} {{See also|Hornbeck Offshore Services LLC v. Salazar}} ಮೇ ೨೬ ರ ವೇಳೆಗೆ ೧೩೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂಧಪಟ್ಟಂತೆ BP ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ದ ಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name="Timeslitigation">{{cite news |title=Lloyd's syndicates launch legal action over BP insurance claim |first=Robin |last=Pagnamenta |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article7136623.ece |work=The Times |location=UK |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-26 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145503/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article7136623.ece |url-status=dead }}</ref> ಅದರಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್,ಕೆಮಾರಾನಿಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ಲಿ ಬರ್ಟನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ <ref name="BP, Transocean Lawsuits Surge">{{cite news|title=BP, Transocean Lawsuits Surge as Oil Spill Spreads in Gulf|date=2010-05-01|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|url =https://www.bloomberg.com/news/2010-04-30/bp-transocean-face-at-least-23-lawsuits-over-gulf-rig-blast-crude-spill.html| accessdate = 2010-05-01}}</ref> ಗಳ ವಿರುದ್ದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಒಂದೋ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಡಿ ಅಂದರೆ ಮಲ್ಟಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಲಿಟಿಗೇಶನ್ <ref name="BP, Transocean Lawsuits Surge" /> ಅಂದರೆ ಬಹು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತಂದು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದೇ ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಜೂನ್ ೧೭ ರ ವೇಳೆಗೆ BP ವಿರುದ್ದ ಸುಮಾರು ೨೨೦ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="BP Suits Should Be Sent to New Orleans, U.S. Says">{{cite news|title=BP Suits Should Be Sent to New Orleans, U.S. Says|date=2010-06-17|newspaper=[[Bloomberg Businessweek]]|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|url = http://www.businessweek.com/news/2010-06-17/bp-suits-should-be-sent-to-new-orleans-u-s-says-update2-.html|accessdate = 2010-06-18}}</ref> ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೈಲದ ಅನಾಹುತಕಾರಿ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ ದಡ ಮೇಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ,ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳವರಿಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವಾಗಿದ್ದು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="post170510" /> ಈ ತೈಲ ಕಂಪನಿ ಹೇಳುವಂತೆ ೨೩,೦೦೦ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೯,೦೦೦ ಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Timeslitigation" /> BP ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳನು ಹೌಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ತಮ್ಮ ಒಲವು ತೋರಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಸ್ನೇಹಿ ವಾತಾವರಣ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮೊಕದ್ದಮೆದಾರರು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಅಥವಾ ಫ್ಲೊರಿಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="post170510">{{cite news|first1=Steven|last1=Mufson|first2= Juliet|last2= Eilperin|title=Lawyers lining up for class-action suits over oil spill|date=2010-05-17|publisher=The Washington Post Company|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/16/AR2010051603254.html?sub=AR|page=A1| newspaper=[[The Washington Post]]|accessdate = 2010-05-25}}</ref> ಐವರು ನಿವ್ ಒಲಿಯನ್ಸ್ ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಇನ್ನಿತರ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿದ್ದತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಹ-ಘರ್ಷಣೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗಳೂ ನಡೆಯಲಿವೆ.<ref>{{cite news|url= http://www.businessweek.com/news/2010-06-02/judges-quit-bp-gulf-oil-spill-suits-over-conflicts-of-interest.html |title=Judges Quit BP Gulf Oil-Spill Lawsuits Over Conflicts|first1=Laurel |last1=Calkins |first2=Jef |last2=Feeley|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|newspaper=[[Bloomberg Businessweek]] |date=2010-06-02 |accessdate=2010-06-19}}</ref> ಅದಕ್ಕಾಗಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಕಾನೂನು ಘಟಕ ಕಿರ್ಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ & ಎಲ್ಲೀಸ್ ನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ತೈಲ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ನೇಮಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://articles.chicagotribune.com/2010-05-18/business/ct-biz-0518-chicago-law--20100518_1_bp-plc-spill-lawsuits-oil-spill |title=Tide of oil spill lawsuits begins to rise |first=Ameet |last=Sachdev |work=Chicago Tribune |date=2010-05-18 |accessdate=2010-05-26 |archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110820145433/http://articles.chicagotribune.com/2010-05-18/business/ct-biz-0518-chicago-law--20100518_1_bp-plc-spill-lawsuits-oil-spill |url-status=dead }}</ref> ===ಆರೋಗ್ಯದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು=== ಮೇ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಹತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಮಾರೆರ್ರೊ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ವೆಸ್ಟ್ ಜೆಫೆರ್ಸನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇಬ್ಬರೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಡಿಹೈಡ್ರೇಶನ್ ನಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಅವರನ್ನು ತುರ್ತು ನಿಗಾಘಟಕಕ್ಕೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೇ ೨೬ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಏಳು ಜನ ಕೆಲಸಗಾರರ ತಂಡದವರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಡ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.ಬ್ರೆಟೊನ್ ಸೌಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಸಲ್ ಆಪರ್ಚನಿಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಮೆರೆಡಿತ್ ಆಸ್ಟಿನ,ಹೌಮಾ, LA ದಲ್ಲಿದ್ದ ಯುನಿಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಇವರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ವಿಷ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸೀಮಿತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಸಿರಾಟ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾವು ಹೋಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಕೊರತೆಯ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರಲಿಲ್ಲ."<ref>{{cite news |title=BP Lies about Air Toxicity as Gulf Workers Are Hospitalized |author=Elizabeth Grossman |date=2010-06-01 |url=http://thefastertimes.com/earthmatters/2010/06/01/bp-lies-about-air-toxicity-as-gulf-workers-are-increasingly-hospitalized/ |publisher=The Faster Times |accessdate=2010-06-16 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150904/http://thefastertimes.com/earthmatters/2010/06/01/bp-lies-about-air-toxicity-as-gulf-workers-are-increasingly-hospitalized/ |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೧೫,ರಂದು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ (LEAN)ನ<ref>{{cite news |url=http://www.leanweb.org/ |title=Louisiana Environmental Action Network (LEAN) |accessdate=2010-06-16}}</ref> ಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಮೇರಿಲೀ ಒರ್ರ್ ಅವರು MSNBCನ ಕೇತ್ ಒಲ್ಬರ್ಮ್ಯಾನ್ ಎಣಿಕೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾಕಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿದರು.ಕೊಲ್ಲಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಜನರು ಹಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾದರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಸ್ತು,ವಾಂತಿ,ಓಕರಿಕೆ,ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಎದೆನೋವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದವು. LEAN ನಿರ್ದೇಶಕ ಹೇಳಿದಂತೆ BP ಕಂಪನಿಯು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಾರರು LEAN ನವರು ಪೂರೈಸಿದ ಉಸಿರಾಟದ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹೇಳಿದರಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅನಾರೋಗ್ಯ ತಡೆಯ ಮುಂಜಾಗೃತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಆ ಕಂಪನಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/3036677/vp/37720173#37720173 |publisher=MSNBC |format=video |title=[[Countdown with Keith Olbermann]] |date=2010-06-15 |accessdate=2010-06-16 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144506/http://www.msnbc.msn.com/id/3036677/vp/37720173#37720173 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last=Taylor |first=Marissa |title=Doctors call for help protecting Gulf oil spill workers |url=http://www.miamiherald.com/2010/06/23/1697316/doctors-call-for-help-protecting.html#ixzz0s4QWJjUa |archiveurl=https://www.webcitation.org/5rMxfdCbN?url=http://www.miamiherald.com/2010/06/23/1697316_doctors-call-for-help-protecting.html#ixzz0s4QWJjUa |archivedate=20 ಜುಲೈ 2010 |accessdate=2010-06-27 |newspaper=Miami Herald |date=2010-06-23 |url-status=live }}</ref> ಜೂನ್ ೨೧ ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೧೪೩ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾದವು.ಅದನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್(DHH)ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.ಇದರಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ೧೦೮ ಕೆಲಸಗಾರರು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತೈದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಇದರ ತೊಂದರೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite news |url=http://www.dhh.louisiana.gov/offices/news.asp?ID=378&Detail=1644 |title=Louisiana DHH Releases Oil Spill-Related Exposure Information |publisher=Louisiana Department of Health & Hospitals(DHH) |date=2010-06-14 |accessdate=2010-06-16 |archive-date=12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212043356/http://www.dhh.louisiana.gov/offices/news.asp?ID=378&Detail=1644 |url-status=dead }}</ref> U. S. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮೀಸ್ ನ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಯಾರು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕಾರ್ಯಾಗಾರವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿತು.ಹಿಂದಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸದ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲು ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಲೂಸಿಯಾನ ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಜಿಮ್ಮಿ ಗೈಡರಿ ಹೇಳಿದಂತೆ "ಇಂತಹ ಅಗತ್ಯವು ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಇನ್ನೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳ ತಡೆಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು. ನಾವು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ."<ref>{{cite news |last=Mascarelli |first=Amanda |title=Oil-spill health risks under scrutiny |url=http://www.nature.com/news/2010/100624/full/news.2010.316.html |accessdate=2010-06-24 |newspaper=Nature |date=2010-06-24}}</ref><ref>{{cite web |title=Assessing the Human Health Effects of the Gulf of Mexico Oil Spill: An Institute of Medicine Workshop |url=http://www.iom.edu/Activities/PublicHealth/OilSpillHealth/2010-JUN-22.aspx|publisher=Institute of Medicine |accessdate=2010-06-24}} ಪ್ರೆಜೆಂಟೇಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್</ref> ಎರಡನೆಯ ದಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ದೋಣಿಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ BP ಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಕಾರ್ಮಿಕನೊಬ್ಬ<ref>ಹೆಜ್ ಪೆಠ್, ಡಾನಾ ಅಂಡ್ ಫಹರೆಂಟ್ ಹೊಲ್ಡ್, ಡೇವ್ಡ್ ಎ. (ಜೂನ್ ೨೭, ೨೦೧೦ [https://web.archive.org/web/20100627121451/http://www.cbsnews.com/stories/2010/06/24/politics/washingtonpost/main6613826.shtml "ಅಪೇರಂಟ್ ಸುಸೈಡ್ ಮೇ ಆಡ್ ಟು ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ ಟಾಲ್"]. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್. ಸೀ ಆಲ್ಸೊ ವಿಡಿಯೊ: "ಫಿಶರ್ ಮನ್ ಲಾಸಸ್ ಬಿಜಿನೆಸ್, ಕಮಿಟ್ಸ್ ಸುಸೈಡ್". ''CBS ಇವನಿಂಗ್ ನಿವ್ಜ್ ''</ref> ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಯಿತು.ಹೀಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರರದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗೆಗೂ ಚರ್ಚೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಕೊಲಂಬಿಯಾಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರಿಪೆರ್ಡ್ ನೆಸ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡೇವಿಡ್ ಅಬ್ಱಾಮ್ಸನ್ ಅವರು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಳದ ಬಗೆಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|last=Pouliot|first=Karlie|title=Mental Health Fallout From Oil Spill Just Beginning|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,595202,00.html|accessdate=2010-06-24|newspaper=Fox News|date=2010-06-24|archive-date=2010-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20100905043200/http://www.foxnews.com/story/0,2933,595202,00.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |last=Siegel |first=Marc |title=The Psychological Toll of the Oil Spill |url=http://www.slate.com/id/2257082/pagenum/all/#p2 |accessdate=2010-06-24 |newspaper=Salon |date=2010-06-17}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೧೦ ರಂದು ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು:[http://www.iom.edu/Reports/2010/Assessing-the-Effects-of-the-Gulf-of-Mexico-Oil-Spill-on-Human-Health.aspx ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ದುರಂತದಿಂದ ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅವಲೋಕನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128214840/http://www.iom.edu/Reports/2010/Assessing-the-Effects-of-the-Gulf-of-Mexico-Oil-Spill-on-Human-Health.aspx |date=28 ಜನವರಿ 2011 }} ಮಾಡಲಾಯಿತು. ತೈಲದಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಜನರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ರಾಸಾಯನಿಕ ತಜ್ಞ ಬಾಬ್ ನಮನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸದಾಗಲೂ ಅಧಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾಮನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ,ಪಾಲಿ-ಅರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ (PAHs)ಗಳು ಜನರನ್ನು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತು ಮಾಡುತ್ತವೆ. PAHs ನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಎಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಕಗಳು,ವಿಕೃತಿಜನನ, ಮತ್ತು ವಿಕೃತಿ ಜೀವಸ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. "ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಮಳೆ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಬೀಚ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಶೇಖರಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ."ಎಂದು ನಾಮಾನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."ನಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಗಾಬರಿಯಾಗಿದೆ." ಇಂತಹ ಚಕ್ರೀಯ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಂಧವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ.ಮುಂದೆ ಇದು ಇನ್ನಿತರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಲವರು ಎರಡು ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಈಡಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು EPA ದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರೀಯ ದುರಂತವಾಗಿದೆ." ಡಾ. ರಿಕ್ಕಿ ಒಟ್ಟ್ ಅವರು ತೈಲ-ಸೋರಿಕೆಯಲ್ಲದೇ ಎಕ್ಶಾನ್ ವಡೆಜ್ಪ್ರಕರಣದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:"ಜನರು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ...ನಾನು ಸದ್ಯ ಮೂರು ಪರೀಕ್ಷಾ ಶರೀರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.' ನಾವು ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿನ ಜನರು ಇಂತಹ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಈಡಾದ ಜನರು ಕಾಯ್ದು ತಮ್ಮ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಈಗಲೂ ನರಳುವಂತಾಗಿದೆ. ನಾನು ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಓರ್ವನಲ್ಲಿ ೪.೭೫ ಪ್ರತಿಶತ ಆತನ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಅದರ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.ಒಬ್ಬನದು ಹೃದಯ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೀಡಾಗುದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೧೬ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಗಲ್ಫ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಿದ ಪರಿಣಾಮ ಈ ವಿಷಕಾರಿ ಕಾಯೆಲೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಾನೆ."<ref>[http://english.aljazeera.net/indepth/features/2010/10/20101027132136220370.html BP ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್'ಕಾಜಿಂಗ್ ಸಿಕ್ ನೆಸ್' - ಫೀಚರ್ಸ್- ಅಲ್ ಜಜೀರಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.waltonsun.com/news/worries-5288-persist-health.html |title=ವರೀಸ್ ಪರಿಸಿಸ್ಟ್ ಆಸ್ ಹೆಲ್ತ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಸೌಂಡ್ಸ್ ಆಲ್ ಕ್ಲಿಯರ್{{!}} ವರೀಸ್, ಪರಿಸಿಸ್ಟ್,ಹೆಲ್ತ್,-ಲೋಕಲ್ ನಿವ್ಜ್- WaltonSun.com |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145113/http://www.waltonsun.com/news/worries-5288-persist-health.html |url-status=dead }}</ref> ವಾಟರ್ ಕೀಪರ್ ಅಲೈಯನ್ಸ ನ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ರಿವರ್ ಕೀಪರ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ (ಪೆನ್ಸಾಕೊಲಾ)ಮತ್ತು ಅಲಬಾಮಾದಿಂದ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಎಂಟು ಜನರ ರಕ್ತದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಅಲ್ಲದೇ BP ಕೆಲಸಗಾರರ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕಿಳಿಸಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಎಥಿಲ್ ಬೆಂಜೆನ್ ಮತ್ತು m,p-ಎಕ್ಸೆಲೆನಾದ ಅಂಶಗಳು ಶೇಕಡಾ ೯೫ ರ ಪ್ರತಿಶತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿ ಅದು ೦.೧೧ ppb ರಷ್ಟು ಎಥಿಲ್ ಬೆಂಜೆನ್ ಮತ್ತು ೦.೩೪ ppb ಇದರಲ್ಲಿ m,p-ಎಕ್ಸೆಲೆನಾದ ಅಂಶಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು." ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ೯೫ ರ ಪ್ರತಿಶತಾಂಶವನ್ನು ಅದು ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. "ಎಲ್ಲಾ ಮೂವರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಐವರು ಪುರುಷರ ರಕ್ತ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ BP ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು."<ref>{{Cite web |url=http://www.waltonsun.com/news/doctor-5716-spill-soto.html |title=ಲೋಕಲ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಲಿಂಕ್ಸ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಟು ಸಿಂಪ್ಟಮ್ಸ್{{!}} ಡಾಕ್ಟರ್, ಸ್ಪಿಲ್, ಸೊಟೊ- ಲೋಕಲ್ ನಿವ್ಜ್- WaltonSun.com |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144244/http://www.waltonsun.com/news/doctor-5716-spill-soto.html |url-status=dead }}</ref> ===U.S.ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ದಡದ ಮೇಲಿನ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆಯುವ, ಅಗೆತದ ನೀತಿಸೂತ್ರಗಳು=== {{Main|United States offshore drilling debate|2010 United States deepwater drilling moratorium}} {{See also|Hornbeck Offshore Services LLC v. Salazar}} ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ '' ಸ್ಪೋಟದ ನಂತರ ಆರು ತಿಂಗಳ ದಡದಾಚೆಯ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆಯುವ ಕೆಲಸ (ನೀರಿನ {{convert|500|ft}}ಕೆಳಭಾಗ)ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟಿರಿಯರ್ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.<ref name="upstream240610">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article218708.ece|title = Judge denies stay in moratorium ruling|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-24|accessdate = 2010-06-30}}</ref> ಇಂಟಿರಿಯರ್ ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೆನ್ ಸಲಜಾರ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಒಂದು ಔಟರ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಳಿಯು ತನ್ನ ಇಂಟಿರಿಯರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ನೊಳಗೇ ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆತದ ಅಥವಾ ಅಗೆತದ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name="CITEREFupstream2010a" /> ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೆಲಸ ಸ್ಥಗಿತವು ೩೩&nbsp;ರಿಗ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream240610" /> ಇದನ್ನು ಹಲವು ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತೈಲ ಸೇವಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವು. ಜೂನ್ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಫೆಡರಲ್ ಜಜ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೀಚ್-ಕ್ರಾಸ್ ಫೆಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಅವರು ಈ ಹಾರ್ನ್ ಬೆಕ್ ಆಫ್ ಸಹುರ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ LLC v. ಸಲಜಾರ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಗಿತತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರು.ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ತೀರ್ಮಾನ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref name="upstream240610" /> ಆಗ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ೫ತ್ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ಗೆ ಮನವಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲು ಕೋರಿತು. ಜುಲೈ ೮ ರಂದು ಮೂರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠ ಈ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news| url=http://www.businessweek.com/news/2010-06-29/court-grants-speedy-hearing-for-u-s-on-drill-ban.html |title=Court grants speedy hearing for U.S. on drill ban |author=Fisk, M. C.; Calkins, L.|date=2010-06-29|work=Business Week|agency=Bloomberg| accessdate=2010-07-04}}</ref><ref>(೨೦೧೦-೦೬-೨೯).ಟ್ರೆಸಿ, ಟೆನ್ನಿಲೆ [http://www.nasdaq.com/aspx/stock-market-news-story.aspx?storyid=201006291639dowjonesdjonline000400&amp;title=court-to-hear-arguments-in-drilling-moratorium-case-july-8 ಕೋರ್ಟ್ ಟು ಹಿಯರ್ ಆರ್ಗ್ಯೆಮಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮೊರ್ಟೊರಿಯಮ್ ಕೇಸ್ ಜುಲೈ 8]. NASDAQ.ಡೊವ್ ಜಾನ್ಸ್ ವುಸ್ ವೈರ್ಸ್. ೨೦೧೦-೦೭-೦೪.ರಿಟ್ರಿವುಡ್</ref> ಜೂನ್ ೩೦ ರಂದು ಸಲಜಾರ್ ಹೇಳಿದಂತೆ "ತಾನು ಈ ದಡದ ಮೇಲಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಥಗಿತತೆ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಮಾನ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲು ಅತ್ಯಧಿಕ ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ."<ref name="upstream300610a">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article219114.ece|title = Salazar prepping new deep-water drill ban|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-30|accessdate = 2010-06-30}}</ref> ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ದಿ ಒಸಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್,ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ ಫೊರ್ಸೆ ಮೆಂಟ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ರೊಮ್ ವಿಚ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಇದೊಂದು ಕಳಪೆ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ,ನಿಸತ್ವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ"ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೈಲ ಕಂಪನಿಯು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಲೀಸ್ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆಯುವಾಗ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="upstream300610a" /> ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಜಾರ್ಜ್ ಮಿಲ್ಲೆರ್ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರಿಪ್ರೆಜೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯೊಂದನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವುದಾಗಿ,ಅಲ್ಲದೇ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೆಲಸ ನೀಡಬಾರದೆಂದು ಅವರು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ಇಂತಹ ತಿದ್ದುಪಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು BP ಕಂಪನಿಗೆ ದಡದ ಮೇಲಿನ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಲೀಸ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ."ಬಹಳಷ್ಟು ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಆರೋಗ್ಯ ಸುರಕ್ಷಿತದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ"ತೋರಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="upstream300610b">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article219150.ece|title = Lawmaker wants 7-year BP lease ban|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-30|accessdate = 2010-06-30}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಂದು ಕೆನಡಾದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಬೋರ್ಡ್ ಇದು ಕೆನಡಿಯನ್ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರಕೊರೆತದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಕೋಸ್ಟ್ ಉಸ್ತುವಾರಿಗೆ ಕೂಡ ಕೆನಡಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರ್ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೋಟೀಸ್ ಒಂದನ್ನು ನೀಡಿ ಆಯಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಕೆಲಸಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಅದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="canadian regulator response">{{cite news|author=VanderKlippe, Nathan|title = Arctic drilling faces tougher scrutiny|work=The Globe and Mail|date = 2010-04-30|pages = B1, B8|url = http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/industry-news/energy-and-resources/arctic-drilling-faces-tougher-scrutiny/article1551603/|accessdate = 2010-05-02}}</ref> ಐದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕೆನಡಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವ ಜಿಮ್ ಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನ ಕಂಪನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವಾಗ ಅದು ವಾತಾವರಣ ಅಥವಾ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="prentice">{{cite news|author = Robertson, Grant|author2 = Galloway, Gloria|title = Ottawa talks tough on offshore drilling|work = The Globe and Mail|date = 2010-05-05|pages = A1, A13|url = http://www.theglobeandmail.com/news/politics/ottawa-will-take-tough-stand-on-offshore-drilling/article1557095/|accessdate = 2010-05-05|archiveurl = https://archive.today/20120527073005/http://www.theglobeandmail.com/news/politics/ottawa-will-take-tough-stand-on-offshore-drilling/article1557095/|archivedate = 27 ಮೇ 2012|url-status = live}}</ref> ಮೇ ೩ ರಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಗವರ್ನರ್ [[ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಶ್ವಾರ್ಜಿನೆಗ್ಗರ್|ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಶೂರ್ಜೆನೆಗರ್]] ಅವರು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಕಡಲಾಚೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು.<ref name="CSM20100503">{{cite news|url = http://www.csmonitor.com/USA/Politics/2010/0504/Citing-BP-oil-spill-Schwarzenegger-drops-offshore-drilling-plan|title = Citing BP oil spill, Schwarzenegger drops offshore drilling plan|publisher=[[Christian Science Monitor]]|author=Wood, Daniel B.|date = 2010-05-04|accessdate = 2010-05-06}}</ref><ref name="BBC20100503">{{cite news |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8658825.stm |title = California's Schwarzenegger turns against oil drilling |publisher=BBC News|first = Rajesh|last = Mirchandani| date = 2010-05-03|accessdate = 2010-05-06}}</ref> ಜುಲೈ ೮ ರಂದು ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಗವರ್ನರ್ ಚಾರ್ಲೆ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಜಲಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವಂತೆ ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನೊಂದನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸದೇ ಶಾಸನ ಸಭೆ ಜುಲೈ ೨೦ ರಂದು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.<ref>{{cite news|last=Associated Press|title=Fla. governor calls special oil drilling session|url=http://www.miamiherald.com/2010/07/08/1721371/fla-governor-calls-special-oil.html|archiveurl=https://www.webcitation.org/5rMxfdCbN?url=http://www.miamiherald.com/2010/06/23/1697316_doctors-call-for-help-protecting.html|archivedate=20 ಜುಲೈ 2010|accessdate=2010-07-08|newspaper=Miami Herald|date=2010-07-08|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Bosquet|first=Steve|title=Party-line vote ends Florida's oil drilling ban special session|url=http://www.miamiherald.com/2010/07/20/1738869/party-line-vote-ends-floridas.html|archiveurl=https://www.webcitation.org/5rgl9ETgm?url=http://www.miamiherald.com/2010/07/20/1738869/party-line-vote-ends-floridas.html|archivedate=2 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|accessdate=2010-07-20|newspaper=Miami Herald|date=2010-07-20|url-status=live}}</ref> U.S.ಎನರ್ಜಿ ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (EIA)ಪ್ರಕಾರ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ನಿಂದಾಗಿ U.S.ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ೨೩.೫% ರಷ್ಟು ತೈಲ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/10177716 |title= Q&A: Deep-water drilling restrictions |date=2010-09-27 |publisher=BBC News|accessdate=2010-06-30}}</ref> U.S. ನ ಕಡಲಾಚೆಯ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದಾಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಮದು ತೈಲದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬಾರದೆಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಅದರದ್ದಾಗಿದೆ ಎ೬ದು ಅದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>"[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=can-offshore-drilling-make-us-independent ಕ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ಸಹುರ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ರಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಕ್ ದಿ U.S. ಆಯಿಲ್ ಇಂಡೆಂಪೆಂಡೆಂಟ್?]". ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೪, ೨೦೦೬</ref><ref>"[http://www.businessweek.com/magazine/content/10_23/b4181086607101.htm ಬ್ಯಾರಲಿಂಗ್ ಪೀಕ್ ಆಯಿಲ್]". ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ವೀಕ್. ಮೇ ೨೩, ೨೦೦೬</ref> ಅಮೆರಿಕನ್ ರ ತೈಲ ಆಮದು ಪ್ರಮಾಣವು ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ೨೪% ರಷ್ಟಿದ್ದುದ್ದು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅದು ೬೬% ಕ್ಕೇರಿದೆ. ===ಸೋರಿಕೆಗಾಗಿರುವ ನಿಧಿ=== BP ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಪೀಡಿತರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತ್ತು. BP ಕಂಪನಿಯ CEO ಆಗಿರುವ ಟೊನಿ ಹೆಯ್ವರ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ"ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಅನಾಹುತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದೇವೆ,ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದೂ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಹಾನಿ ಕುರಿತ ಸೂಕ್ತ ವಿವರಣೆಗಳಿಗೆ ಕಂಪನಿ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಆಧರಿಸುತ್ತದೆ," ನಾವು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ತುಂಬಾನೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದೇವೆ."<ref>{{cite news| url = http://www.reuters.com/article/idINIndia-48135020100430?|title = BP CEO says will pay oil spill claims|publisher=Reuters|author=Tom Bergin| date = 2010-04-30|accessdate = 2010-04-30}}</ref> ಜೂನ್ ೧೬ ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾರೊಂದಿಗಿನ ಸಭೆ ನಂತರ BP ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಸೋರಿ ಹೋದ ತೈಲದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು.<ref name="upstream170610" /><ref name="npr160610">{{cite news|newspaper=NPR |title=White House: BP Will Pay $20B Into Gulf Spill Fund |date=2010-06-16 |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=127879786}}</ref><ref name="autogenerated8">{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704198004575310571698602094.html |title=BP Halts Dividend, Agrees to $20&nbsp;Billion Fund for Victims|first1=Jonathan|last1=Weisman|first2=Guy|last2=Chazan| newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company |date= 2010-06-16|accessdate=2010-06-16}}</ref> BP ಕಂಪನಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೧೦ ದಲ್ಲಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಕಂತಾಗಿ $೩ಬಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ $೨ ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ಫಂಡ್ ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಅದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಂತೆ $೧.೨೫ ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ನೀಡಿ ಒಟ್ಟು $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಒದಗಿಸಲಿದೆ. ಒಂದು ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ BP ಯು ಅದರ $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ US ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಂಡ್ ಎಂದು ತೊಡಗಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿಧಿಯು BP ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲ. ಅದರ ನಿಧಿ ಮೊತ್ತ ನೀಡಲು BP ಅದರ ಬಂಡವಾಳ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ,$೧೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಲಾಭಾಂಶ ನೀಡಿಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಿತು.<ref name="upstream170610" /><ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/10335114 |title=BP to fund $20bn Gulf of Mexico oil spill payout |publisher=BBC News |date= 2010-06-16 |accessdate=2010-06-16}}</ref> ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಕೆನ್ನೆತ್ ಫೆನ್ ಬರ್ಗ್ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="upstream170610" /><ref name="npr160610" /><ref name="autogenerated8" /> ಈ ನಿಧಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ದದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಆಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url= http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704256304575321072301455004.html|title= Feinberg Ramps Up $20&nbsp;Billion Compensation Fund|last= King|first = Neil Jr.| date=2010-06-21|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones & Company|accessdate=2010-06-30}}</ref> ಆದರೆ BP ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಾನಿಗಳಿಗೆ,ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ದಂಡ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="upstream170610" /> ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಗಷ್ಟ್ ೧೧ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಆದರೆ BP ಯ ಸ್ಪಿಲ್ ಫಂಡ್ ಮುಂದಿನ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಆದಾಯಗಳ ನೆರವಿನ ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಎಂಬುದು ನಂತರ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು.BP ಯ ಈ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸಮಾನಾಂತರ ಉದ್ದೇಶದ ಮಿತಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Efstathiou |first=Jim |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-08-11/bp-spill-victims-fund-will-be-backed-by-future-revenue-from-oil-drilling.html |title=BP Spill Fund to Be Backed by Future Drilling Revenue |publisher=Bloomberg |date=2010-08-11 |accessdate=2010-09-05}}</ref> ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಗಷ್ಟ್ ೨೩ ರಂದು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿರುವ ಕೆನ್ನೆತ್ ಫೆಯಿನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುವಂತೆ BP ಯು ತನ್ನ ಸಂಬಳವನ್ನು ನಿಗದಿತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ,ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾರು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫೆಯಿನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಸಂಬಳ ಎಷ್ಟೆಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮಗೆ BP ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಳದ ಅಂಕಿಸಂಶವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವಿದಾಗಿ ಹೇಳಿದರಾದರೂ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|last=Frommer |first=Frederic J. |url=http://seattletimes.nwsource.com/html/politics/2012460417_apusgulfoilspillfeinberg.html |title=Politics &#124; Feinberg says he will divulge his salary &#124; Seattle Times Newspaper |publisher=Seattletimes.nwsource.com |date=2010-07-27 |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಳದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೇಳುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರೂ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು"ಎಂದು ಹೇಳಿ "ತಾನು BP ಕಂಪನಿಗೇ ಸೇರದವನು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>[http://www.vpr.net/npr/129293800/ VPR ನಿವ್ಜ್: ಫಿಯೆನ್ ಬರ್ಗ್ ವೊವ್ಜ್ ಕ್ವಿಕ್ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಆನ್ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್]</ref> ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಬಂದರೂ ಅವರು ತಾವು ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಸಂಬಳದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು ಒಂದು ಶುಲ್ಕದಂತಿರುತ್ತದೆ."ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಷ್ಟು ನಿಧಿ ಎಂಬುದು ಸಂಭಂಧಪಡದ "ವಿಷಯ ಎಂದಿದ್ದರು.<ref name="businessweek.com">[http://www.businessweek.com/ap/financialnews/D9ILF7E03.htm ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್ ಪ್ಲೇಗ್ BP'ಸ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಾಂಪನ್ ಶೇಶನ್ ಫಂಡ್- ಬಿಜಿನೆಸ್ ವೀಕ್]</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೮ ರಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಕಾನೂನು ಘಟಕಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆ $೨.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಜೂನ್ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ನ್ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.bloomberg.com/news/2010-10-08/feinberg-firm-paid-more-than-2-5-million-by-bp-in-3-1-2-months.html ಫೆಯೆನ್ ಬರ್ಗ್ ಫರ್ಮ್ ಪೇಡ್ ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ $2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಬೈ BP ಇನ್ 3 1/2 ಮಂತ್ಸ್- ಬ್ಲೂಮ್ ಬರ್ಗ್]</ref> ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಇದುವರೆಗೆ ೧೯,೦೦೦ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ೧,೨೦೦ ಗಳಿಗೆ ಆರು ದಶಲಸದಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದವು'ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಳಂಬವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/few-bp-claims-checks-handed-out-so-far/922835/Aug-30-2010_1-18-pm/ |title=Few BP Claims Checks Handed Out So Far &#124; BP Gulf Oil Spill |publisher=WKRG.com |date= |accessdate=2010-09-05 |archive-date=5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100905041808/http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/few-bp-claims-checks-handed-out-so-far/922835/Aug-30-2010_1-18-pm/ |url-status=dead }}</ref> ಯಾರು ಈ ತೈಲ ದುರಂತದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೋ ಅವರಿಗ ಆದ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುವುದಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಗಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವವರು ಒಂದರಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಮುಂದಿನ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ ನೀಡಿ ಅವರು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news|author=By the CNN Wire Staff |url=http://www.cnn.com/2010/US/08/22/gulf.oil.claims/index.html |title=Feinberg plans to be more generous than courts in oil claims process |publisher=CNN.com |date= 3 June 2010|accessdate=2010-09-05}}</ref> BP ಕಂಪನಿಯು ಈಗಾಗಲೇ $೩೭೫ ದಶಲಕ್ಷ ನೀಡಿದೆ,ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುವೆದೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2010/US/08/23/gulf.oil.disaster/#fbid=L4ecohCunMB&wom=false|title=BP oil claims process goes independent|work=[[CNN]]|date=2010-08-23|accessdate=2010-08-23|archive-date=22 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110122053225/http://edition.cnn.com/2010/US/08/23/gulf.oil.disaster/#fbid=L4ecohCunMB&wom=false|url-status=dead}}</ref> "ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲವೂ ಸರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಬಿಲ್ ಮ್ಯಾಕೊಲ್ಲಮ್ ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite web|last=Pillow |first=Travis |url=http://floridaindependent.com/6297/mccollum-feinbergs-oil-spill-claims-proposal-unfair-to-floridians |title=McCollum: Feinberg’s oil spill claims proposal unfair to Floridians « Florida Independent: News. Politics. Media |publisher=Floridaindependent.com |date=2010-08-20 |accessdate=2010-09-05}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮,ರಂದು ೫೦,೦೦೦ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ೪೪,೦೦೦ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ಅಬಂದ ಬಗ್ಗೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ಪರಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ $೮೦ ದಶಲಕ್ಷ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/09/10/1684521/gulfs-big-choice-cash-in-or-litigate.html|title=Gulf's big choice: Cash in or litigate|last=Anderson|first=Curt|work=[[The Sun News]]|date=2010-09-10|accessdate=2010-09-10}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ ಉಳಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಣ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಈ ಅರ್ಜಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣದಾಖಲೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ.ಅಲ್ಲದೇ BP ಯಿಂದ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಹಣ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೆಪವಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |author=John Raoux, The Associated Press |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/09/about_15000_oil_spill_claims_o.html |title=About 15,000 oil spill claims OK'd by BP remain unpaid |publisher=NOLA.com |date= |accessdate=2010-10-01 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145753/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/09/about_15000_oil_spill_claims_o.html |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುದಾರರು ಈ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕೆಲವರು ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು BP ಕಂಪನಿಯವರು "ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಕಿತ್ತುಹಾಕುವಂತೆ ಜನ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು."<ref>{{cite web|url=http://www.wtsp.com/news/local/story.aspx?storyid=147532&catid=250 |title=Patience running out for Feinberg's oil spill claims process &#124; Tampa Bay, St. Petersburg, Clearwater, Sarasota |publisher=WTSP.com |date= |accessdate=2010-10-01}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಒಬಾಮಾ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಈ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿತು,ಆಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಗವರ್ನರ್ ಚಾರ್ಲೆ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು CFO ಅಲೆಕ್ಸ್ ಸಿಂಕ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಫೆಯನಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಈ "ರೀತಿಯಾದ ನಡವಳಿಕೆ" ಸರಿಯಾದುದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಈ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ನೂರಾರು ಜೀವಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ.ಅವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುದಾರರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ,ಈ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,GCCF ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಮಾಣ ಅಗತ್ಯವೆಂದು U.S.ನ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಥಾಮಸ್ ಪೆರ್ರೆಲ್ಲಿ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://blogs.tampabay.com/buzz/2010/09/obama-administration-not-happy-with-bp-claims-czar-feinberg.html |title=Obama administration not happy with BP claims czar Feinberg |publisher=Blogs.tampabay.com |date=2010-09-24 |accessdate=2010-10-01 |archive-date=3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003042326/http://blogs.tampabay.com/buzz/2010/09/obama-administration-not-happy-with-bp-claims-czar-feinberg.html |url-status=dead }}</ref> ಲೂಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಫಂಡ್,ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಅಗತ್ಯ ಆಧರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಸಾವು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಾರಾಂಶ. "ಬಿಲ್ ಗಳನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡಿಲ್ಲ,ಅವರು ನನ್ನ ಕಾರನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ,ಅವರು ನನ್ನ ಜೀವವಿಮೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಅವರು ನನ್ನ ಮನೆಯನ್ನೇ ತೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಆಗ ನಾನು ಇವರನ್ನು ಡಯಸಿಸ್ ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು ಕರೆತರುವುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು." "ಲಾಫೊರ್ಚ್ ಸೀ ಫುಡ್"ನ ಹಿಂದಿನ ಮಾಲಿಕರ ಪತ್ನಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.wwltv.com/news/Action-Report-Wife-Worries-Disabled-Husband-Could-Die-While-Awaiting-Feinberg-Help-103566224.html |title=ಫಾರ್ ಫೆಮಿಲಿfamily, ರಿಸಿವಿಂಗ್ ಎಮರ್ಜನಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಎ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಡೆತ್ {{!}} wwltv.com {{!}} WWLTV.com News |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114064425/http://www.wwltv.com/news/Action-Report-Wife-Worries-Disabled-Husband-Could-Die-While-Awaiting-Feinberg-Help-103566224.html |url-status=dead }}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫ ರಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರು ದೂರುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. "ಕೆಲವು ವಾರಗಳಿಂದ ನಾನೂ ಗಲ್ಫ್ ಜನರಿಂದ,ಚುನಾಯಿತ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿಕೆ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಉದಾರತೆಯಿಂದ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ನಾನು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲದೇ ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ." ಕೇವಲ ಐದೇ ವಾರಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಯನ್ನು BP ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿದೆ.ಈಗಾಗಲೇ ೩೦,೦೦೦ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ $೪೦೦ ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ BP ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ೨ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ನಿಧಿಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://abcnews.go.com/Business/wirestory?id=11726794&page=1 |title=BP Fund Czar Promises Bigger, Faster Claims - ABC News |publisher=Abcnews.go.com |date= |accessdate=2010-10-02}}</ref> ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಪರಿಹಾರ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇನ್ನೂ ೨೦,೦೦೦ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ೧೫,೦೦೦ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ತಾವು ೧,೫೦೦ ದರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.<ref>{{cite web|author=(Press-Register/Victor Calhoun) |url=http://blog.al.com/live/2010/09/business_owners_public_officia.html |title=Business owners, public officials say claims process inequitable &#124; al.com |publisher=Blog.al.com |date= |accessdate=2010-10-02}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕೃತ ೫೨೮ ರಲ್ಲಿ ೧೧೬ ಮಾತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೊಳಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಯಾ ವಹಿವಾಟುದಾರರಿಗೆ ಮರಳಿಸಿ ಇವುಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯ ಬರಲಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ಅರ್ಜಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾಯುವ ಸರದಿಯಲ್ಲಿವೆ.ತಾವು ಅತ್ಯಂತ ಮನ್ವಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ಪಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ಡಜನ್ ಗಟ್ಟಲೇ ಜನ ಗೊಣಗುತ್ತಾರೆ.<ref name="businessweek.com" /> ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ BP ಹೇಳಿದಂತೆ $೧.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಚೆಕ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="newsobserver.com" /> ಸುಮಾರು ೯೨,೦೦೦ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವವರು ಹಣ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ,ಅಥವಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦ ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿಕೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ೩೧೫,೦೦೦ ಜನರ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲು ಕಂಪನಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕೃತ ಅರ್ಜಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.ಸುಮಾರು ೨೦,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ನೀವು ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ೧೨೫ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನಿತರರು ಹೇಳುವಂತೆ ತಮಗೆ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ದೊರಕಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪರಿಹಾರದ ಚೆಕ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/01/AR2010110104645.html|title=Number of residents denied BP money up sharply|last=Skoloff|first=Brian|work=[[Washington Post]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-11-01|accessdate=2010-11-04|archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101114043120/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/01/AR2010110104645.html|url-status=dead}}</ref> ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್,ಅಸೊಸಿಯೇಟ್ ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್, ಥಾಮಸ್ ಪೆರ್ರೆಲ್ಲಿ ಆವರು ಈ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತೋರಿಸಬೇಕಲ್ಲದೇ ನೊಂದ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆದರ ತೋರುವಂತೆ ಕೆನ್ನೆತ್ ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಈ ಪರಿಹಾರ ಸಂದಾಯ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ DOJ ತನ್ನ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸಂದಾಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಅದು ತಿಳಿಸಿದೆ.<ref>[http://blog.al.com/live/2010/11/justice_dept_official_asks_for.html ] ಜಸ್ಟೀಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫಿಸಿಯಲ್ ಆಸ್ಕಸ್ ಫಾರ್ ಚೇಂಜಿಸ್ ಟು ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.wptv.com/dpp/news/state/doj%3A-oil-fund-administrator-needs-transparency |title=DOJ: ಆಯಿಲ್ ಫಂಡ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ನೀಡ್ಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪರನ್ಸಿ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114064332/http://www.wptv.com/dpp/news/state/doj%3A-oil-fund-administrator-needs-transparency |url-status=dead }}</ref> ಈ ಪರಿಹಾರ ಧನ ಪಡೆದವರು BP ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಗುರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆದು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ನೀಡಲು ನವೆಂಬರ್ ೨೩ ರ ಗಡವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಗಲ್ಫ್ ನ ವಾಸಿಗಳು ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ದೂರುತ್ತಾರೆ.ಇದನ್ನು ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಕೆಲವು ರಿಯಾಯತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿ ಪ್ರಕಾರ (ನವೆಂಬರ್ ೨೪ ರಂದು ಮತ್ತು ಇದು ಆಗಷ್ಟ್ ೨೩,೨೦೧೩)ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುದಾರರು ತಮ್ಮ ಪರಿಹಾರಧನವನ್ನು ಒಂದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಈ ಪರಿಹಾರ ಧನ ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಅಲಬಾಮಾ ರೆಪ್.ನ ಜೊ ಬೊನ್ನೆರ್ ಅವರು ಜಸ್ಟೀಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈಗಿನ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆದಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಈಗಲೂ ಅದೇ ಜನರನ್ನು ಬಳಸಿ BP ನೀಡಿದ ನಿಧಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೂರುಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರ ವಕ್ತಾರ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸ ಹೊಂದಾಣಿಕೆದಾರರನ್ನು ಎರವಲು ಸೇವೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news| url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703572404575634692765375932.html |title=Feinberg Softens His Stance on Claims From Spill |last1= Hughes |first1=Siobhan |last2 = Dezember |first2 = Ryan | date=2010-11-26 |newspaper=[[The Wall Street Journal]] |publisher=Dow Jones & Company |accessdate=2010-12-19}}</ref> BP ಕಂಪನಿಯ ಕಾನೂನು ಘಟಕದ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ ಅದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಕಾನೂನು ಕಂಪನಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು $೩.೩ ದಶಲಕ್ಷ ಹಣ ನೀಡಿದೆ. ಜೂನ್ ೨೦೧೦ ರ ವರೆಗೆ ಈ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು $೮೫೦,೦೦೦ ರಷ್ಟು ನೀಡಿದೆ.ಇದೇ ತೆರನಾದ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಯು ಅದರ ಗುತ್ತಿಗೆ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಾಂತದ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.<ref>http://www.businessweek.com/ap/financialnews/D9J9I8N02.htm</ref> ====ಬಹುತೇಕ ನಿಧಿಯನ್ನು BP ಗೆ ಮರಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.==== ಸುಮಾರು $೬ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವೆಚ್ಚಗಳೂ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನುಳಿದ $೧೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು BP ಗೆ ಮರಳಿಸಿ ಆಗಷ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರೊಳಗೇ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದಾಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಅವರು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://politics.foxnews.mobi/quickPage.html?page=23877&content=44917545&pageNum=-1 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |archive-date=15 ನವೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115043758/http://politics.foxnews.mobi/quickPage.html?page=23877&content=44917545&pageNum=-1 |url-status=dead }}</ref> ==ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು== [[File:Obamaoilspill.JPG|thumb|ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಒಬಾಮಾ ಡೆಲಿವರ್ಸ್ ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್O.]] {{Main|Reactions to the Deepwater Horizon oil spill}} ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಎಣ್ಣೆಯ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತರು ತಮ್ಮ ದೂರು,ಆಕ್ರೋಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿ,ನಷ್ಟವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಜನರು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಇದರ ಹೊಣೆಯನ್ನು U.S.ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು BP ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊರಬೇಕೆಂದು ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಹೊಸ ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2010}} ==ತನಿಖೆಗಳು== ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨ ರಂದುಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ ಮತ್ತು ಮಿನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ತನಿಖೆಯೊಂದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದವು.<ref name="upstream220410" /> ಮೇ ೧೧ ರಂದು ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಆಡಳಿತವು ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.ಇದರಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಡೆದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite press release |url=http://www.doi.gov/news/pressreleases/Salazar-Launches-Safety-and-Environmental-Protection-Reforms-to-Toughen-Oversight-of-Offshore-Oil-and-Gas-Operations.cfm|title=Salazar Launches Safety and Environmental Protection Reforms to Toughen Oversight of Offshore Oil and Gas Operations|publisher=US department of Interior|date=May 11, 2010|accessdate=2010-05-13}}</ref> ಮೇ ೨೨ ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾ ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಆನ್ ದಿ BP ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಅಂಡ್ ಆಫ್ ಶೋರ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವಂತೆ{{Executive Order|13543}} ಸೂಚಿಸಿದರು.ಇದನ್ನು ಸಹ- ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಸೆನೆಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಬಾಬ್ ಗ್ರಾಹಮ್ ಅಲ್ಲದೇ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಹಿಂದಿನ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಕೆ.ರೆಲ್ಲೆಯ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದರು. ಈ ಕಮಿಶನ್ ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ "ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವೇನು ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮುನ್ನಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ."<ref>{{cite press release |url=https://www.whitehouse.gov/the-press-office/weekly-address-president-obama-establishes-bipartisan-national-commission-bp-deepwa |title=Weekly Address: President Obama Establishes Bipartisan National Commission on the BP Deepwater Horizon Oil Spill and Offshore Drilling |publisher=Whitehouse.gov |date=2010-05-22 |accessdate=2010-06-01 |archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417032733/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/weekly-address-president-obama-establishes-bipartisan-national-commission-bp-deepwa |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.whitehouse.gov/the-press-office/executive-order-national-commission-bp-deepwater-horizon-oil-spill-and-offshore-dri |title=Executive Order- National Commission on the BP Deepwater Horizon Oil Spill and Offshore Drilling (White House, May 22, 2010) |publisher=Whitehouse.gov |date=2010-05-22 |accessdate=2010-06-01 |archive-date=8 ಜನವರಿ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170108050344/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/executive-order-national-commission-bp-deepwater-horizon-oil-spill-and-offshore-dri |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೧ ರಲ್ಲಿ U.S. ಆಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎರಿಕ್ ಹೊಲ್ಡರ್ ಅವರು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಕಾರಣಗಳ ತನಿಖೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="Holder-06-01">[http://www.justice.gov/ag/speeches/2010/ag-speech-100601.html ಆಟರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎರಿಕ್ ಹೊಲ್ಡರ್ ಆನ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್]. U.S. ಡಿಪಾ. ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್. ಜೂನ್ ೨೭, ೨೦೧೦</ref> ಹೊಲ್ಡರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಅಪರಾಧಿಕ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ನಿಯಮಗಳಡಿ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಹಲವು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿತು. ಈ BP ಕಂಪನಿಯೊಂದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕಡಲಾಚೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನೂ ಬಾವಿಯನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ತನಿಖೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream120710">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article221283.ece|title = BP makes progress on new oil capture system|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-07-12|accessdate = 2010-07-12}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಕಮೀಟೀ ಆನ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಹಲವು ವಿಚಾರಣಾ ಪೂರ್ವ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿತು. ಜೂನ್ ೧೭,ರಂದು BP ಕಂಪನಿಯ CEO ಟೊನಿ ಹಾಯ್ರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಮೀಟೀ ಮುಂದೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream170610b">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article218091.ece|title = Congress hammers Hayward|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-17|accessdate = 2010-07-10}}</ref> ಅನದರ್ಕೊ ಮತ್ತು ಮಿಟ್ಸು ಕಂಪನಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನೂ ಆಗಿನ ಸ್ಪೋಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜುಲೈ ೨೨ ರಂದು ಕಮೀಟಿ ಎದುರು ಕರೆಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref name="upstream090710a">{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article221198.ece|title = Anadarko and Mitsui executives set to testify|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-07-09|accessdate = 2010-07-10}}</ref> ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಕಮೀಟೀಯು ಎಲ್ಲ ಸ್ಪೋಟಗಳಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳು ಆತುರದ್ದಾಗಿದ್ದು,ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಸಲಹೆ ಕೇಳದೇ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=BP engineer called doomed rig a 'nightmare well' |url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/06/14/national/main6581586.shtml |accessdate=2010-06-30 |agency=Associated Press |work=CBS News |date=2010-06-14 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144802/http://www.cbsnews.com/stories/2010/06/14/national/main6581586.shtml |url-status=dead }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಂದು ಹೌಸ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಮೀಟೀಯು ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಗೆ ತೈಲ ಬಾವಿಯ ವಿವರದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೊಂಡೊದ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಕಮೀಟೀ ಕೇಳಿತು.<ref name="CITEREFupstream2010a" /> ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನವಹಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref name="nyt0510">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/11/us/11hearings.html?sq=halliburton&st=cse&scp=2&pagewanted=all|date=2010-05-10|title=Nitrogen-Cement Mix Is Focus of Gulf Inquiry|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |first1=Justin |last1=Gillis |first2=John |last2=Broder|postscript=<!--None-->}}</ref> ತೈಲ ಬಾವಿಯ ಬಳಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ.ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆಯು ಅದರ ಚಲಿಸುವ ದಂಡ ಶಿಯರ್ ರಾಮ್ ಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪ್ಯಾನಲ್ ನ್ನು ಪೈಪ್ ರಾಮ್ ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಬದಲಾಗಿ ಟೆಸ್ಟ್ ರಾಮ್ ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಲೌಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ ರೇಖಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ BP ಗೆ ಪೂರೈಸಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಸಮುದ್ರ ತಳಕ್ಕೆ ಅದರ ರಚನೆಯು ಕೊಂಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಚಾಲಿತ ದಂಡಗಳು ಜೋಡನೆಯ ಕೊಂಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.ಇಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಡುವ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಪೋಟವು ರಿಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೊಔಟ್ ನ ಉಪಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಕೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನು ಇನ್ನಿತರ ಸಲಹೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಮೇಲೆ ಆಗಾಗ ನಿಗಾ ಇಡಬಿಕಾದುದು ಅವಶ್ಯ. ಇದರ ಮುಂಚೆ ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸ್ವಿಚ್ (ಮಾನವ ಶಕ್ತಿರಹಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ)ಎಂಬ ವಿಧಾನವು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಜೋಡಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಅವು ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದುದು ಕಂಡು ಬಂತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಎರಡು ನಿಯಂತ್ರಣ ದಂಡಗಳು ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸ್ವಿಚ್ ಚಾಲನೆಗಾಗಿ ನಡೆಸುವಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಡೆಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite document |url=http://energycommerce.house.gov/Press_111/20100512/Stupak.Opening.05.12.2010.pdf |title=Opening Statement, "Inquiry into the Deepwater Horizon Gulf Coast Oil Spill"|date=2010-05-12|author=Bart Stupak, Chairman|publisher=U.S. House Committee on Commerce and Energy, Subcommittee on Oversight and Investigations|accessdate=2010-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100609235740/http://energycommerce.house.gov/Press_111/20100512/Stupak.Opening.05.12.2010.pdf|archivedate=2010-06-09}}</ref> ಟೈರೊನೆ ಬೆಂಟನ್ ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ BBC ಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಜೂನ್ ೨೧ ರಂದು ಈ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಬಳಿ ಅದರ ಸಾಧನದ ಮೇಲೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು.ರಿಗ್ ಬಳಿಯ ಈ ರಿಗ್ ಬಳಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಮತ್ತು BP ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10362139 |title=BP was told of oil safety fault 'weeks before blast' |last=Andersson|first=Hilary|publisher=BBC News |date=2010-06-21|accessdate=2010-06-25}}</ref> ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ '' ನ ಮುಖ್ಯ ಮೆಕಾನಿಕ್ ಆಗಿರುವ ಡೊಗ್ ಬ್ರೌನ್ ಹೇಲುವ ಪ್ರಕಾರ ಮೇ ೨೬ ರಂದು ಜಂಟಿ U.S.ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಮಿನರಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ನ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ BP ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಟ್ರಾಸ್ನ್ ಒಸಿಯನ್ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿತು.ಈ ಸ್ಪೋಟದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ರಾಡಿ ಮಣ್ಣಿನಡಿಯ ಭಾಗ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಇದನ್ನು ತೊಡಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/hearings_bp_representative_ove.html |title=Hearings: BP representative overruled drillers, insisted on displacing mud with seawater |newspaper=Times-Picayune |author=David Hammer |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-26 |archive-date=4 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100604120852/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/hearings_bp_representative_ove.html |url-status=dead }}</ref> ಈ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ BP ಕಂಪನಿಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಈ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು.ರಾಬರ್ಟ್ ಕಲುಜಾ ಅವರು ಫಿಫ್ತ್ ಅಮೆಂಡ್ ಮೆಂಟ್ ನ ಐದನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.ತಾವೇ ತಮಗಾಗಿ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವಿದ್ರಿನೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ BP ಪ್ರತಿನಿಧಿಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾನ್ಸ್ ಫಿಲ್ಡ್ ಟ್ರಾನ್ ಒಸಿಯನ್ ಸಹಾಯಕ ಎಂಜನೀಯರ್ ಕೂಡಾ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/oil_spill_hearings_bp_man_on_d.html |title=Oil spill hearings: BP man on Deepwater Horizon rig refuses to testify, says he will take the Fifth |newspaper=Times-Picayune |author=David Hammer |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-27 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144939/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/oil_spill_hearings_bp_man_on_d.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/05/26/94884/bp-could-be-held-criminally-liable.html#storylink=omni_popular#ixzz0p81cchtN |title=BP worker takes 5th, making prosecution a possibility |author=Erika Bolstad, Joseph Goodman and Marisa Taylor |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-27 |archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110920150029/http://www.mcclatchydc.com/2010/05/26/94884/bp-could-be-held-criminally-liable.html#storylink=omni_popular |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/joint_hearings_resume_in_kenne.html |title=Joint hearings resume in Kenner with a reduced witness list |author=David Hammer |newspaper=Times-Picayune |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-27 |archive-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110123140257/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/joint_hearings_resume_in_kenne.html |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ ೧೮ ರ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನದಾರ್ಕೊ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಕಂಪನಿಯ CEO ಜಿಮ್ ಹ್ಯಾಕೆಟ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ "ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಹಲವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೋರಿದೆ... BP ಯ ಈ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ದಿಪೂರ್ವಕ ವರ್ತನೆ ಇದೆ."<ref name="Anadarko">{{cite news|url=http://www.marketwatch.com/story/anadarko-points-finger-at-bp-for-gulf-oil-spill-2010-06-18|title=Anadarko points finger at BP on Gulf oil spill|last=Connelly|first=Eileen|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press |date=2010-06-18 |accessdate=2010-06-19}}</ref> ಆದರೆ BP ಯು ಆನದರ್ಕೊ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿತು.ತನ್ನ ಈ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು "ತೈಲದ ಸೋರಿಕೆ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲು ಕೂಡ ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಿತು."<ref>{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10356365 |title=BP rejects oil drill partner's 'negligence' claim|work=BBC News |date=June 19, 2010|accessdate=2010-06-30}}</ref> BP ಯು ಅನದರ್ಕೊ ಗೆ $೨೭೨.೨ದಶಲಕ್ಷದ ಬಿಲ್ ವೊಂದನ್ನು ಕಳಿಸಿತು."ನಮ್ಮ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ."<ref name="Lozano" /> US ನ ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಿಗ್ ನ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಒಂದು ವಿಫಲ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮ ಇದನ್ನು ಬಾವಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು.ಅದರಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಫಲ ಬ್ಯಾಟರಿ ದೋಷವಾಗಿತ್ತು.<ref name="BBC 13/5">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8679090.stm |title=Deepwater Horizon blowout preventer 'faulty' – Congress |date=2010-05-13 |publisher=BBC News |accessdate=2010-06-21}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ೧೯ ರಂದು ಅಡ್ಮಿ.ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್, BP ಗೆ ಆದೇಶಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂತೆ ತರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref name="Blowout">{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/08/20/1646148/bp-to-retain-failed-device-for.html |title=BP to retain failed device for evidence|last=Seibel|first=Mark|work=[[The Sun News]]|date=2010-08-20|accessdate=2010-08-20}}</ref> ಅದೇ ದಿನಾಂಕ ೨೫ ರಂದು BP ಯ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಲೀಶನ್ಸ್ ವಿಭಾಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಹ್ಯಾರಿ ಥೆಯೆರೆನ್ಸ್ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪೈಪ್ ಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು,ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದುದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ "ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೋಜಿಗಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದೆ."<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7964890/Oil-spill-safety-valve-was-wrongly-plumbed-on-rig-says-BP-executive.html |title=Oil spill: safety valve was wrongly plumbed on rig, says BP executive|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2010-08-25|accessdate=2010-08-26 | location=London}}</ref> ಆಗಷ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ BP ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿತು.ಇದನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಆರಂಭದ ನಂತರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦ ರಂದು BP ತಮ್ಮ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಗಳು ಇದರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡದ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಡ್ರಿಲ್ ದ್ರವವನ್ನು ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.ರಿಗ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅನಿಲದ ಸೋರಿಕೆ ಕೂಡ ಬಾವಿಯಿಂದ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಅನಾಹುತ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು.ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಈ ಅನಿಲ ಮೇಲೆ ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆದರೆ ಸ್ಪೋಟ ತಪ್ಪಿಸಭ್ದುದಿತ್ತೆಂದು ಅದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ತನಿಖೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹ BP ಯ ಎಂಜನೀಯರ್ ಮತ್ತು ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವದವರು ಏಕೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.ಬಾವಿಯ ಬಳಿಯ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಟ್ಟಿ ಇರದ್ದರಿಂದ ಬಾವಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಹೊರಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಂದರೆ BP ಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ದೂರಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ರಿಗ್ ನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.<ref name="dailymail1" /> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು BP ತನ್ನ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಕುರಿತು ೧೯೩-ಪುಟದ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ BP ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಒತ್ತಡದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಲ್ಲ,ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದರ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿ ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡದ ದ್ರವ ಉಕ್ಕಿ ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ BP ಯು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ನ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕೇಳದೇ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪ ರಂದು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವಂಟರ್ ನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು.ಇದು [[ನಾಸಾ|NASA]]ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ವರದಿಯ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಈ ವರದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ "BP ಕಂಪನಿಯು ಬಾವಿಯ ಉತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರಿತು."<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/09/08/670029/all-eyes-on-bp-report-on-gulf.html|title=All eyes on BP report on Gulf|last1=Weber|first1=Harry R.|last2=Kunzelman|first2=Michael|last3=Cappiello|first3=Dina|work=[[News & Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-09-08|accessdate=2010-09-08|archive-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917110740/http://www.newsobserver.com/2010/09/08/670029/all-eyes-on-bp-report-on-gulf.html|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಆಯೋಗ,ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಮೀಶನ್ ನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅದರ ರಿಗ್ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-11714906|title=Oil spill: BP 'did not sacrifice safety to save money'|publisher=BBC|date= 9 November 2010|accessdate= 12 November 2010}}</ref> ಆದರೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಇದನ್ನು "ಬಾವಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಅವಸರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳೆಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಯಿತು. "ಅಲ್ಲಿ ರಿಗ್ ಮೇಲ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯ ಇರಲಿಲ್ಲ."ಎಂದು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಇಲ್ ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-11720907|title=Gulf oil spill: President's panel says firms complacent|publisher=BBC|date= 9 November 2010|accessdate= 12 November 2010}}</ref> ಆದರೆ ಈ ತನಿಖೆಗಳು ಕಾಂಪ್ಯುಟರ್ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶ ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ.ರಿಗ್ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಿಧಾನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.ಎಂದೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ನ್ನು ಮರು ಚಾಲನೆಗೆ ಆರು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತಗಳ ಬಳಕೆ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಗಿತತೆ ತೋರಿದಾಗ ಈ ಕ್ರಮ ಗೋಚರಿಸಿತು.<ref name="Leo King" /> ನವೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಒಂದು ೧೫ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮಿತಿಯು ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ BP ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು ಅಂದರೆ ಫೆಡರಲ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವರು "ಹತ್ತಿರದ ಅನಾಹುತಗಳ"ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರಿದ್ದಾರೆ"ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿಚಿಗನ್ ನ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವಿಂಟರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಬಾವಿಯ ತೈಲ ಹೊರಬರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ವಾತಾವರಣದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಬಾವಿ ಮುಚ್ಚುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದರೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಾವಿಯ ಈ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ತೈಲ ಹೊರಹೋಗುವುದನ್ನು ಸದೃಢವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ, BP ಯು ಕೊರೆದ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.news-record.com/content/2010/11/17/article/experts_bp_ignored_warning_signs_on_doomed_well|title=Experts: BP ignored warning signs on doomed well|last=Cappiello|first=Dina|work=[[News & Record]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-11-17|accessdate=2010-11-17|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144337/http://www.news-record.com/content/2010/11/17/article/experts_bp_ignored_warning_signs_on_doomed_well|url-status=dead}}</ref> ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯು ರಿಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಪೋಟಕದ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿಲ್ಲ,ಅದಲ್ಲದೇ BP ಕಂಪನಿಯ ಏಕೈಕ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಹಾದಿ ತುಳಿದಂತಾಗಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಇದರ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ BP ಯು ಪ್ರತಿದಿನ $೧.೫ ದಶಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು.ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗಿದೆ. ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಗೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ಇವುಗಳು ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಮ್ಯಾಕೊಂಡೊದ ಬಾವಿಯ ಬ್ಲೌ ಔಟ್ ದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ... ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅವುಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ.ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ್ದಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಳವಳಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ."<ref>ಆನ್ [http://ecocentric.blogs.time.com/2010/11/17/oil-spill-the-national-academy-of-engineers-spreads-the-blame-around/ "ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್: ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ಸ್ಪ್ರೆಡ್ಸ್ ದಿ ಬ್ಲೇಮ್ ಅರೌಂಡ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120150906/http://ecocentric.blogs.time.com/2010/11/17/oil-spill-the-national-academy-of-engineers-spreads-the-blame-around/ |date=2011-01-20 }} - ಬೈ ಬ್ರೇನ್ ವಾಲ್ಶ್- ಎಕೊಸೆಂಟ್ರಿಕ್- ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ - ಟೈಮ್ ಇಂ.</ref> ''ಗ್ರೀನ್ ವೈಯರ್'' ಗೆ ದೊರೆತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ BP PLC,ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಕಂ.ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಗಳು ಸರಣಿಯಂತೆ ಅನಗತ್ಯ ೧೧ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಅನಾಹುತದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಈ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಇವರ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು BP ಕಂಪನಿಯ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಅನಾಹುತದ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಒಂಬತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು BP ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇ ಕಡಲ ತಟದ ಮೇಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಬಾವಿಯ ಕೆಲಸ ಈಗಾಗಲೇ ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಿದ್ದರಿಂದ ಹಣ ಉಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.nytimes.com/gwire/2010/11/23/23greenwire-missing-oil-spill-commission-document-shows-bp-17998.html "ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಡಾಕುಮೆಂಟ್ ಶೊಸ್ BP ಮೇಡ್ ರಿಸ್ಕಿ ಡಿಸಿಜನ್ಸ್ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಟು ಸೇವ್ ಟೈಮ್"]-ಬೈ ಕಾಟೆ ಹೌವೆಲ್ - ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್- ೨೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦.</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಕಂಪನಿಯ ಹಿರಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಜೊಯ್ ಕೆಥ್ ಅವರು ಹೌಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿರುವ U.S.ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್-ಇಂಟರಿಯರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಸಮಿತಿ ಎದುರು ಹೇಳಿದ್ದೆಂದರೆ ತಾವು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇದುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಿದ್ದೆ.ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ದುರಂತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾವು ಎಲ್ಲ್ದಿದ್ದರೆಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ನ ರಿಗ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದಿನ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾನಿಟರ್ ಚಾರ್ಟ್ ನಿಂದ ಹೊರಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಅದು ತೋರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಬಾವಿ ಆಗ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಪೋಟಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಬ ಶೇರುಗಳು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವು,ಯಾವಾಗ ಅವರ ಪ್ರವೇಶದಸುದ್ದಿ ತಲುಪಿತೋ ಆಗ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಕಾಣಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.businessweek.com/news/2010-12-07/halliburton-worker-on-smoke-break-missed-bp-well-data.html|title=Halliburton Worker on Smoke Break Missed BP Well Data|first=Joe|last=Carroll|work=Bloomberg Businessweek|date=7 December 2010}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೩ ರಲ್ಲಿ U.S.ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಬೋರ್ಡ್ ಮಂಡಳಿಯು ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ಒಸಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ ಫೊರ್ಸ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ತನ್ನ ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿತು.ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ ತನಿಖೆ ಅರಂಭವಾಗಿತ್ತು,ಅದಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ನಿವ್ ಒರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಹತ್ತಿರದ [[ನಾಸಾ|NASA]]ಸಮೀಪ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಕೆಲವು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇದು ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.ಮಂಡಳಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮೆಮರಾನ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇವರುಗಳು ಈ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ತಯಾರಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಡೆಟ್ ನಿರ್ಸ್ಕೆ ವೆರಿಟಾಸ್ ಇದರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಬೇಕು ಇಲ್ಲವೆ ಅದರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವಂತೆ ಅದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಬೋರ್ಡ್ ನ "ಈ ಆರೋಪಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಧಾರರಹಿತವಾಗಿವೆ."<ref>{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/12/23/879871/fed-panel-oil-spill-evidence-tests.html|title=Fed board: In a statement Keep companies away from oil spill evidence|last=Weber|first=Harry R.|work=[[News & Observer]]|publisher=[[Associated Press]]|date=2010-12-24|accessdate=21010-12-24|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101227010411/http://www.newsobserver.com/2010/12/23/879871/fed-panel-oil-spill-evidence-tests.html|url-status=dead}}</ref> === ತಪ್ಪುಗಳ ಹುಡುಕಾಟ === ಜನವರಿ ೫,೨೦೧೧ <ref name="telegraph-finalreport">{{cite news|title=Obama oil spill commission's final report blames disaster on cost-cutting by BP and partners|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/8242557/Obama-oil-spill-commissions-final-report-blames-disaster-on-cost-cutting-by-BP-and-partners.html|accessdate=6 January 2011|newspaper=The Telegraph|date=January 5, 2011}}</ref> ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ವ್ಹೈಟ್ ಹೌಸ್]] ನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ತನಿಖಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಈ ತೈಲ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಕಂಪನಿಗಳ ತಪ್ಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="osc-final-report">{{cite web | title = Deep Water: The Gulf Oil Disaster and the Future of Offshore Drilling | url = http://www.oilspillcommission.gov/final-report | author = National Commission on the BP Deepwater Horizon Oil Spill and Offshore Drilling | publisher = US Government | date = January 2011 | accessdate = 12.01.2011 | archive-date = 13 ಜನವರಿ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110113023620/http://www.oilspillcommission.gov/final-report | url-status = dead }}</ref> ಇಲ್ಲಿ BP,ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿವೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ಪೋಟ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಪ್ಯಾನಲ್ ತನ್ನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="msnbc-finalreport">{{cite news|title=Panel: BP, others made risky decisions before spill|url=http://www.msnbc.msn.com/id/40932419/ns/us_news-environment/|accessdate=6 January 2011|newspaper=Associated Press|date=January 5, 2011|archive-date=9 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110109080122/http://www.msnbc.msn.com/id/40932419/ns/us_news-environment|url-status=dead}}</ref> ಈ ವರದಿ ಅಹಿಳುವಂತೆ:"ಇದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೋ BP,ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮ್ಯಾಕೊಂಡೊ ಬ್ಲೊಔಟ್ ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.ಆದರೆ ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಣ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾದರೂ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಫಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿವೆ."<ref name="msnbc-finalreport" /><ref name="ksfr-finalreport">{{cite news|last=Rascoe|first=Ayesha|title=BP, firms made risky decisions before spill: report|url=http://www.publicbroadcasting.net/ksfr/news.newsmain/article/0/0/1745366/Business/BP..firms.made.risky.decisions.before.spill.report|accessdate=6 January 2011|newspaper=Reuters|date=January 5, 2011|archive-date=17 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110117010631/http://www.publicbroadcasting.net/ksfr/news.newsmain/article/0/0/1745366/Business/BP..firms.made.risky.decisions.before.spill.report|url-status=dead}}</ref> ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ BP ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ,"ಆಯೋಗದ ತನಿಖಾ ವರದಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆ ರೂಪದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ.ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೂ BP ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದೆ."<ref name="nyt-finalreport">{{cite news|last=Broder|first=John M.|title=Blunders Abounded Before Gulf Spill, Panel Says|url=https://www.nytimes.com/2011/01/06/science/earth/06spill.html?_r=1&ref=gulfofmexico2010|accessdate=6 January 2011|newspaper=New York Times|date=January 5, 2011}}</ref> ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ದೂರಿದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜವಾದ ಸ್ಪೋಟ ಸಂಭವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ BP ಕಂಪನಿಯು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದನ್ನು ಅದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದೆ.<ref name="wpost-finalreport">{{cite news|last=Mufson|first=Steven|title=BP, Transocean, Halliburton blamed by presidential Gulf oil spill commission|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/01/05/AR2011010504631.html|accessdate=6 January 2011|newspaper=The Washington Post|date=January 5, 2011}}</ref> ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು BP ಯ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಅದು ಯಾವಾಗ ಬಾವಿಯ ಗೋಡೆಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಹಾಕಿತೋ ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾಯಿತೆಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="nyt-finalreport" /><ref name="startribune-finalreport">{{cite news|title=Panel: Without changes in oil industry and government, BP-like spill could happen again|url=http://www.startribune.com/nation/112965894.html|accessdate=6 January 2011|newspaper=Star Tribune|date=January 5, 2011|author=Cappiello, Dina|author2=Weber, Harry R.|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144605/http://www.startribune.com/nation/112965894.html|url-status=dead}}</ref> ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು BP ಅಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ದೂಷಿಸಿದೆ.BP ಕಂಪನಿಯು ಸದೃಢವಾದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಾಂಡ್ ಲಾಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="wpost-finalreport" /> ವರದಿಯಲ್ಲಿ BP ಯು ಒಂಬತ್ತು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="nyt-finalreport" /><ref name="startribune-finalreport" /> ಅಲ್ಲಿ ಸಿಮಂಟ್ ನ ಬಲ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಉಪಕರಣ ಬಳಸದೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರವೆನಿಸಿದೆ.<ref name="msnbc-finalreport" /> ಇನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ವಿಫಲವಾದ ಒತ್ತಡ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.<ref name="nyt-finalreport" /> ಇನ್ನೊಂದೆಂದರೆ ಪೈಪ್ ನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಹಾಕಿ ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name="msnbc-finalreport" /> ಅಧ್ಯಯನವು ತನ್ನ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಇಂತಹ ಘಟನೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ದವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಮಾಕೊಂಡೊ ಆಡಳಿತವನ್ನು ದೂರಿ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ತಯಾರಿಸಿದೆ.<ref name="nyt-finalreport" /><ref name="startribune-finalreport" /> {{quote|Better management of decision-making processes within BP and other companies, better communication within and between BP and its contractors and effective training of key engineering and rig personnel would have prevented the Macondo incident.}} ಸಮಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳೂ ಸಹ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಪರಿಜ್ಞಾನವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.ನಿರ್ಧಾರ ತೈಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿವೆ ಎಂದೂ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.<ref name="ksfr-finalreport" /> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{Portal box|United States|Environment}} *ಟೈಮ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹೊರೈಸನಾಯಿಪ್ ಸ್ಪಿಲ್ *ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದುರಂತಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ-ಸೋರಿಕೆ *Ixtoc I ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ (೧೯೭೯) *ಪೈಪರ್ ಅಲ್ಫಾ (೧೯೮೮) *ಎಕ್ಸಾನ್ ವಲ್ಡೆಜ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ (೧೯೮೯) *ಪ್ರುಧೊಯ್ ಬೇ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ (೨೦೦೬) *ಆಫ್ ಶೋರ್ ಆಯಿಲ್ ಅಂಡ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಇನ್ ದಿ US ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ *ಆಯಿಲ್ ಪಾಲ್ಯುಶನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ೧೯೯೦ *ಯುನ್ಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ (ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್) *ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಆನ್ ದಿ BP ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಅಂಡ್ ಆಫ್ ಶೋರ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ *ಫೈಯರ್ಕೇನ್ *ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮಿಕ್ಸಿಕೊ ಫೌಂಡೇಶನ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist|colwidth=25em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Deepwater Horizon oil spill}} {{Sister project links|q=no |v=no |wikt=no |b=no |s=no}} *[http://www.oilspillcommission.gov/ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಮೀಶನ್]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514032307/http://www.oilspillcommission.gov/ |date=14 ಮೇ 2012 }} ಫೈನಲ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ಟು ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ *[http://bridgethegulfproject.org/ ಬ್ರಿಜ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್] ಸ್ಟೊರಿ ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಲೆಡ್ ಬೈ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ *[http://www.restorethegulf.gov/ RestoreTheGulf.gov] ಅಧಿಕೃತ U.S. ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್, ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ-ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು *[https://www.whitehouse.gov/issues/energy-and-environment/deepwater-bp-oil-spill ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170117061251/https://www.whitehouse.gov/issues/energy-and-environment/deepwater-bp-oil-spill |date=17 ಜನವರಿ 2017 }} at Whitehouse.gov *[http://deepwaterhorizon.noaa.gov/ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್, ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707200242/http://deepwaterhorizon.noaa.gov/ |date=7 ಜುಲೈ 2017 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್Oceanic ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯ್ರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA) *[http://www.deepwaterinvestigation.com/ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಜಾಯಿಂಟ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531023339/http://www.deepwaterinvestigation.com/ |date=31 ಮೇ 2012 }} ಬೈ ದಿ U.S. ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಮಿನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ *[http://www.bp.com/extendedsectiongenericarticle.do?categoryId=40&amp;contentId=7061813 ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ರಿಸ್ಪೊನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100530063943/http://www.bp.com/extendedsectiongenericarticle.do?categoryId=40&contentId=7061813 |date=30 ಮೇ 2010 }} ಫ್ರಾಮ್ BP,ಇನ್ಕ್ಲುಡಿಂಗ್ ಲೈವ್ ವಿಡಿಯೊ ಫೀಡ್ ರೈಜರ್ *[http://www.deepwater.com/fw/main/Home-910.html ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100822042535/http://www.deepwater.com/fw/main/Home-910.html |date=22 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }} – ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ *[http://ocean.si.edu/ocean-and-you/gulf-oil-spill/ ಸ್ಮಿತ್ ಸೊನಿಯನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಪೊರ್ಟಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100704120112/http://ocean.si.edu/ocean-and-you/gulf-oil-spill/ |date=4 ಜುಲೈ 2010 }} *[http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ ಜಿಯೊಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ವೆಬ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100622174549/http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ |date=22 ಜೂನ್ 2010 }} ಡಿಸ್ಪ್ಲೆಯಿಂಗ್ ದಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ವರ್ಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ರಿಸ್ಪೊನ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್(ERMA). *[https://web.archive.org/web/20101009120807/http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/incident_response/STAGING/local_assets/downloads_pdfs/Deepwater_Horizon_Accident_Investigation_Report.pdf BP ರಿಪೊರ್ಟ್ ಆನ್ ಆಕ್ಸ್ಡೆಂಟ್, ಸೆ. 8, 2010, 14 Mb pdf download] ;ಲೀಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ಸ್ *[http://www.governor.alabama.gov/oilspill/ ಅಲಬಾಮಾ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಆಫೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110118101417/http://governor.alabama.gov/oilspill/ |date=18 ಜನವರಿ 2011 }} *[http://www.dep.state.fl.us/deepwaterhorizon/ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ (DEP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520121612/http://www.dep.state.fl.us/deepwaterhorizon/ |date=20 ಮೇ 2012 }} *[http://emergency.louisiana.gov/ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ.][http://emergency.louisiana.gov/ Louisiana.gov] *[http://www.deq.state.ms.us/MDEQ.nsf/page/Main_OilSpillLinksandPublicInformation2010?OpenDocument ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ DEQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620074732/http://www.deq.state.ms.us/MDEQ.nsf/page/Main_OilSpillLinksandPublicInformation2010?OpenDocument |date=20 ಜೂನ್ 2010 }} ;ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮ *[http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7823441/BP-oil-spill-rescuing-the-wildlife-caught-in-the-slick.html ] ರ್ಸ್ಕುಯಿಯಿಂಗ್ ದಿ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಕಾಟ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಲಿಕ್ *[http://www.c-spanarchives.org/videoLibrary/blog/?p=485 ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120150735/http://www.c-spanarchives.org/videoLibrary/blog/?p=485 |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಆನ್ ''C-SPAN'' ವಿಡಿಯೊ ಲೈಬ್ರರಿ *[http://edition.cnn.com/SPECIALS/2010/gulf.coast.oil.spill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} on ''CNN'' *[https://www.theguardian.com/environment/bp-oil-spill ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಆನ್ ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' *[http://www.chron.com/oilspill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120144334/http://www.chron.com/oilspill/ |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿ''ಹೌಸ್ಟನ್ ಕ್ರೊನಿಕಲ್'' *[https://web.archive.org/web/20100515054357/http://www.latimes.com/news/science/environment/oil/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ''ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಗ್ರೀನ್ ಸ್ಪೇಸ್ *[https://web.archive.org/web/20100720120453/http://www.miamiherald.com/oilspill/index.html ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ''ದಿ ಮಿಯಾಮಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' *[http://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/subjects/o/oil_spills/index.html ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಆನ್ ''ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' *[http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110123134457/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/ |date=23 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕಾಯುನ್ (ನಿವ್ ಒರ್ಲೆನ್ಸ್)'' *[http://www.al.com/news/gulf-oil-spill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ''ಪ್ರೆಸ್-ರಜಿಸ್ಟ್ಯರ್ (ಮೊಬೈಲ್, ಅಲಬಾಮಾ)'' *[http://topics.wsj.com/subject/D/deepwater-horizon-oil-spill/6051 ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ''ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್'' *{{WhoRunsGov|Issues/Environment/BP_Oil_Spill|Full coverage}} *[http://www.grittv.org/?s=BP+ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಫ್ರಾಮ್ ''GRITtv'' *[http://www.nbc-2.com/Global/category.asp?C=186684&amp;nav=menu567_1_12 ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100810045126/http://www.nbc-2.com/Global/category.asp?C=186684&nav=menu567_1_12 |date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }} ಫ್ರಾಮ್WBBH-TV *[http://topics.gannett.com/oil+spill/?template=news-press ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120144941/http://topics.gannett.com/oil+spill/?template=news-press |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ನಿವ್ಜ್ -ಪ್ರೆಸ್ (Ft. Myers, FL) ;ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ *[http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ದಿ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟು BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100622174549/http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ |date=22 ಜೂನ್ 2010 }} (GeoPlatform.gov) *[http://oilspill.skytruth.org/ ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627091932/http://oilspill.skytruth.org/ |date=2010-06-27 }} ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಅಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್ ಫಾರ್ ಸಿಟಿಜನ್ ರಿಪೊರ್ಟಿಂಗ್ (SkyTruth.org) *[https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/01/us/20100501-oil-spill-tracker.html ಮ್ಯಾಪ್ ಅಂಡ್ ಎಸ್ಟಿಮೇ ಆಫ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಡ್] (ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್) *[https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/27/us/20100527-oil-landfall.html ವ್ಹೇರ್ ಆಯಿಲ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಮೇಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫಾಲ್] (ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್) ;ಬಿಂಬಗಳು *[http://gohsep.la.gov/oilspill.aspx ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ 2010 ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟೆಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಜೆಕ್ಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120203728/http://gohsep.la.gov/oilspill.aspx |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಅರ್ತ್ *[http://www.ireport.com/docs/DOC-435316?hpt=C2 ರಿಗ್ ಫೈಯರ್ ಆಟ್ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 21, '10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100426123407/http://www.ireport.com/docs/DOC-435316?hpt=C2 |date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 }} ವಿಡಿಯೊ ಆಟ್ ''CNN'' iReport *[http://cimss.ssec.wisc.edu/goes/blog/archives/5240 GOES-13 ಸ್ಯಾಟ್ ಲೈಟ್ ಇಮೇಜಿಸ್] ಆನ್ ದಿ CIMSS ಸ್ಯಾಟ್ ಲೈಟ್ ಬ್ಲಾಗ್ ;ಎನಿಮೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ಅಂಡ್ ಸೀಲಿಂಗ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ *[http://www.bbc.co.uk/news/10317116 BBC ನಿವ್ಜ್- ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಎನಿಮೇಶನ್ ಟು ದಿ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಲಾಕಿಂಗ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್] *[https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/25/us/20100525-topkill-diagram.html ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್] ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೊಡೆಡ್ ವಿವ್ ಡೈಗ್ರಾಮ್ ಆನ್ ದಿ ಮೆಥೆಡ್ಸ್ ಯುಜ್ಡ್ ಟು ಸ್ಟಾಪ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ;ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಕೋರ್ಸಸ್ *[http://www.ias.umn.edu/courses.php ವಿಡೊಜ್ ಆಫ್ ಕೋರ್ಸ "ಆಯಿಲ್ ಅಂಡ್ ವಾಟರ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120150223/http://www.ias.umn.edu/courses.php |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಟಾಟ್ ಬೈ ಬಾಬ್ ಗಿಲ್ಮೆರ್, ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ, ಫಾಲ್ ೨೦೧೦ {{Deepwater}} {{BP}} {{Commonscat|Deepwater Horizon oil spill}} {{DEFAULTSORT:Deepwater Horizon Oil Spill}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್]] [[ವರ್ಗ:ಆಯಿಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] [[ವರ್ಗ:2010 ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಲೂಸಿಯಾನಾ]] [[ವರ್ಗ:BP]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೇಮ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ದುರಂತಗಳು]] n9xqxl5k5ii3yes4puzslvxdmvnhgxt 0 29317 1435170 1371210 2026-10-31T09:57:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435170 wikitext text/x-wiki {{Other uses}} {{infobox historic subdivision| |Name= Middlesex |native_name= Westsachsen |HQ= ''see text'' |Government= [[Middlesex County Council]] (1889–1965) |Origin= [[Middle Saxons]] |Status= [[Ceremonial counties of England|Ceremonial county]] (until 1965)<br>[[Administrative counties of England|Administrative county]] (1889–1965) |Start= [[Ancient counties of England|In antiquity]] |End= |Code= MDX |CodeName= [[Chapman code]] |Replace= 1889: part to [[County of London]]<br>1965: [[Greater London]] and<br>parts to [[Surrey]] and [[Hertfordshire]] |Motto= |Divisions= [[hundred (country subdivision)|hundreds]] (ancient) |Image= |Map= [[File:EnglandMiddlesexTrad.png|150px|Ancient extent of Middlesex]][[File:EnglandMiddlesex1890.png|150px|Middlesex in 1889]]<br>''Ancient and 1889 extent of Middlesex'' |Arms= [[File:Flag of Middlesex.png|150px]]<br>''Banner of arms of Middlesex County Council'' |Civic= |PopulationFirst= 818,129<ref name=vic_pop>{{cite web | url=http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22159 | title=Table of population, 1801-1901 | publisher=A History of the County of Middlesex: Volume 22 | year=1911 | accessdate=2008-02-20 | archive-date=2011-05-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110514001426/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22159 | url-status=dead }}</ref> |PopulationFirstYear= ೧೮೦೧ |AreaFirst= {{convert|181320|acre|km2|0}}<ref name=vic_pop/> |AreaFirstYear= ೧೮೦೧/೧೮೮೧ |DensityFirst= ೪.೫/acre |DensityFirstYear= ೧೮೦೧ |PopulationSecond= ೨,೯೨೦,೪೮೫<ref name=vic_pop/> |PopulationSecondYear= ೧೮೮೧ |AreaSecond= |AreaSecondYear= |DensitySecond= ೧೬.೧/acre |DensitySecondYear= ೧೮೮೧ |PopulationThird= ೧,೧೨೬,೪೬೫<ref name=vision_mddx>{{cite vob|name=Middlesex|population=http://www.visionofbritain.org.uk/data_cube_table_page.jsp?data_theme=T_POP&data_cube=N_TPop&u_id=10061441&c_id=10001043&add=N | area= http://www.visionofbritain.org.uk/data_cube_table_page.jsp?data_theme=T_POP&data_cube=N_AREA_A&u_id=10061441&c_id=10001043&add=Y | density=http://www.visionofbritain.org.uk/data_rate_page.jsp?u_id=10061441&c_id=10001043&data_theme=T_POP&id=0 | accessdate=2008-02-20}}</ref> |PopulationThirdYear= ೧೯೧೧ |AreaThird= {{convert|148701|acre|km2|1}}<ref name=vision_mddx/> |AreaThirdYear= ೧೯೧೧ |DensityThird= ೭.೬/acre |DensityThirdYear= ೧೯೧೧ |PopulationLast= ೨,೨೩೪,೫೪೩<ref name=vision_mddx/> |PopulationLastYear= ೧೯೬೧ |AreaLast= {{convert|148691|acre|km2|1}}<ref name=vision_mddx/> |AreaLastYear= ೧೯೬೧ |DensityLast= ೧೫/acre |DensityLastYear= ೧೯೬೧ }} ‌'''ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್''' ({{pron-en|ˈmɪdəlsɛks}}) ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕಕೌಂಟಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="census_1831">{{cite vob| population=http://www.visionofbritain.org.uk/census/table_page.jsp?tab_id=GB1831ABS_M%5B1%5D&u_id=10001043&show=DB&min_c=1&max_c=5 | name=1831 Census | accessdate=2008-02-20}}</ref> ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೌಂಟಿಯು ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುವ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇದರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.<ref name="rural_old">ದಿ ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಓಲ್ಡ್ ಬೈಲಿ - [http://www.oldbaileyonline.org/history/london-life/rural-middlesex.html ರೂರಲ್ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071026152503/http://www.oldbaileyonline.org/history/london-life/rural-middlesex.html |date=2007-10-26 }}. ೨೦೦೮ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಈ ಕೌಂಟಿಯು ೧೮ನೇ ಮತ್ತು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್]]‌ನ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ೧೮೫೫ರಿಂದ ಆಗ್ನೇಯವನ್ನು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಸ್‌ನ ಭಾಗವೆಂಬಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="saint">ಸೇಂಟ್ ಎ., ''ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪೀಪಲ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್: ದಿ ಲಂಡನ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (೧೮೮೯-೧೯೬೫)'', (೧೯೮೯)</ref> ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‍‌ಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಚಾಲ್ತಿಗೆ ತಂದಾಗ, ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು ೨೦ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡವು.<ref name="barlow">ಬಾರ್ಲೊ, I., ''ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್'', (೧೯೯೧)</ref> ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಉಪನಗರೀಕರಣ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು<ref name="wolmar">ವೋಲ್ಮರ್, ಸಿ., ''ದಿ ಸಬ್‌ಟೆರ್ರಾನಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆ'', (೨೦೦೪)</ref> ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ನಗರ ಲಂಡನ್ಅನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಒಳ ಲಂಡನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮಹಾಯುದ್ಧ II]]ರ ನಂತರ ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್<ref name="lcc_pop" />‌ ಮತ್ತು ಒಳ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ಹೊರಗಿನ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೊಸ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಯಿತು.<ref name="census_1961" /> ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಕಮಿಷನ್ ಆನ್ ಲೋಕಲ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್‌ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನಂತರ, ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್ ಆಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕದ ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ಶೈರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯುರ್ರೆ ಕೌಂಟಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="vision_mx" /> ಕೌಂಟಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದರೂ ಕೂಡ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ಅನ್ನು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಸರಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ; ಇದು ಈಗ ಅಂಚೆ ವಿಳಾಸಗಳ ಐಚ್ಛಿಕ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.<ref name="mail">{{Harvnb|Royal Mail|2004|p=9}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಸ್ಥಳನಾಮ ಅಧ್ಯಯನ=== ''ಮಿಡಲ್ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಜನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶವೆಂಬುದು'' ಈ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ನಿವಾಸಿಗಳ ಮೂಲ ಬುಡಕಟ್ಟು-ಜನಾಂಗದವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವು ಆಂಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ನಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಲ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, 'ಮಿಡ್ಲ್' ಮತ್ತು 'ಸಿಯಾಕ್ಸೆ'.<ref name="mills">{{Harvnb|Mills|2001|p=151}}</ref> ಇದನ್ನು ೭೦೪ರಲ್ಲಿ ''ಮಿಡಲ್‌ಸಿಯಾಕ್ಸನ್'' ಎಂದು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇದರ ಬಳಕೆಯ ಮೊದಲ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ===ಹಿಂದಿನ ವಸಾಹತು=== {{see|List of places in Middlesex}} [[File:Gray1824 middlesex.jpg|thumb|left|ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ನಕ್ಷೆ‌, 1824]] ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ಅನ್ನು ಡೊಮೆಸ್‌ಡೇ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಎಡ್ಮಂಟನ್‌, ಎಲ್ತೋರ್ನೆ, ಗೋರೆ, ಹೌನ್ ಸ್ಲೊವ್(ನಂತರದ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಐಸ್ಲೆವರ್ತ್ ಎಂದಿದೆ),<ref name="isleworth">{{cite web | url=http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22269 | title=The hundred of Isleworth | publisher=A History of the County of Middlesex: Volume 3 | year=1962 | accessdate=2008-02-20 | archive-date=2011-05-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110525110122/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22269 | url-status=dead }}</ref> ಒಸಲ್ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೆಲ್ಥ್ರೋನ್ ನ ಆರು ಹಂಡ್ರೆಡ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಕೌಂಟಿಯ ಒಳಗಿದೆ. ಇದು ಅಧಿಕ ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆರು ಹಂಡ್ರೆಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಸಲ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಲಿಬರ್ಟಿ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್ ಒಂದಿಗೆ ಹಂಡ್ರೆಡ್‌ನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಫಿನ್ಸ್ ಬರಿ, ಹೊಲ್ ಬಾರ್ನ್, ಕೆನ್ ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟವರ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.<ref name="ossulstone">{{cite vob|url=http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10031163|name=Ossulstone hundred|accessdate=2008-02-20}} {{Webarchive|url=https://archive.is/20121224083334/http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10031163 |date=2012-12-24 }} {{Cite web |url=http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10031163 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-04-25 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://archive.is/20121224083334/http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10031163 |url-status=dead }}</ref> ಈ ಕೌಂಟಿಯು ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರ್ಲ್ ಆಫ್ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ೧೬೨೨ ಮತ್ತು ೧೬೭೭ರಲ್ಲಿ ಎರಡುಬಾರಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದು ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ಗತಿಸಿತು.<ref name="eb1911" /> ===ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ=== ಕೌಂಟಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌ನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಭಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="rural_old" /> ಧಾನ್ಯದಂತಹ ಬೆಳೆಗಳು, ಒಣಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಈ ಸಿಟಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಕ್ನೆ, ಇಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಹೈಗೇಟ್‌ನಂತಹ ಹಿಂದಿನ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವೂ ಸಹ ಹಿಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಭಾಗವನ್ನು ರೂಪುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅದೇನೇ ಆದರೂ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಒಳ ಪ್ಯಾರಿಷ್‌ಗಳು ಸಿಟಿಯ ಉಪನಗರಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳನ್ನು ನಗರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="rural_old" /> ೧೮೩೯ರಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ರೇಡಿಯಲ್ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದಾಗಿ, ಲಂಡನ್‌ನ ಕೃಷಿ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಡೆಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆಯಾಯಿತು.<ref name="LSE London">{{cite book | publisher=[[London School of Economics]] | title=Memorandum of Evidence to The Royal Commission on Local Government in Greater London |date=July, 1959 | author=Greater London Group }}</ref> ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಟೊಟೆನ್ ಹ್ಯಾಮ್, ಎಡ್ಮಂಟನ್‌ ಮತ್ತು ಎನ್ ಫೀಲ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮೊದಲು, ಮಧ್ಯ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ನಿವಾಸಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉಪನಗರಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃಡ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಮೂಲಕ ವಿಂಡ್ಸರ್‌ಗೆ ಮತ್ತು೧೮೫೦ರಲ್ಲಿ ಪಾಟರ್ಸ್ ಬಾರ್‌ಗೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ರೈಲ್ವೆಗಳು ೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ಕೌಂಟಿಗೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ವಿಸ್ತೃತಭಾಗದ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ, ಆಕ್ಟನ್, ವಿಲ್ಸೆಸ್‌ಡೆನ್, ಈಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ನ್ಸೆಯ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳು ಟ್ರ್ಯಾಮ್(ರಸ್ತೆಯ ರೈಲು ಬಂಡಿ) ಮತ್ತು ಬಸ್ ಜಾಲಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬಂದವು, ಇವು ಮಧ್ಯ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಅಗ್ಗದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="LSE London" /> [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮಹಾಯುದ್ಧ I]]ರ ನಂತರ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನ ಸಾಮೀಪ್ಯವು ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೇಸ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕ್ ರಾಯಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾದರಿ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿತು.<ref name="LSE London" /> ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಅಧಿಕ ಜನರನ್ನು ಕೌಂಟಿಯ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ಅಲ್ಲದೇ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು ಹಾಗು ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು. ==ಆಡಳಿತ== ===ಮೈಟ್ರೋಪಾಲಿಸ್=== {{see|Population of Middlesex (1801–1881)}} ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಅನ್ನು ಎಸೆಕ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಟವರ್ ವಿಭಾಗ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಲುಪಿತು.<ref name="vic_pop" /> ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು ಬಂದ ನಂತರ ಲಂಡನ್‌ನ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದ ಉಪನಗರಗಳು ಕೌಂಟಿಯ ಬೃಹತ್ ಭಾಗದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹರಡಿದವು.<ref name="wolmar" /> ೧೮೨೯ರಿಂದ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೋಲಿಸ್ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮೪೦ರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೋಲಿಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="met">ಆರ್ಡರ್ ಇನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಎನ್ಲಾರ್ಜಿಂಗ್ ದಿ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೋಲೀಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ (SI ೧೮೪೦ ೫೦೦೧)</ref> ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ ೧೮೩೫ರ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಪಡಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ನಾಗರಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಸಂಘಗಳ ಅಥವಾ ಆಡ್ ಹಾಕ್ ಇಂಪ್ರೂಮೆಂಟ್ ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದವು.<ref>''ಲೋಕಲ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಏರಿಯಾಸ್ ೧೮೩೪ -೧೯೪೫'', ವಿ ಡಿ ಲಿಪ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ೧೯೪೯</ref><ref>ಜೋಸೆಫ್ ಫ್ಲೆಟ್ಚರ್, ''ದಿ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಸ್; ಇಟ್ಸ್ ಬೌಂಡರೀಸ್, ಎಕ್ಸ್‌ಟೆಂಟ್ ಆಂಡಿ ಡಿವಿಜನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್'' - ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್'', ಸಂಪುಟ ೭, ಸಂಖ್ಯೆ ೨. (ಜೂನ್ ೧೮೪೪), ಪುಟಗಳು ೧೦೩-೧೪೩.</ref> ೧೮೫೫ರಲ್ಲಿ, ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ಯಾರಿಷ್‌ಗಳು, ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವು.<ref name="saint" /> ಈ ನಾವೀನ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿಯು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ "ಗೊಂದಲಮಯ"ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="barlow" /> ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ೧೮೮೮ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು {{convert|30000|acre|km2}} ನಷ್ಟು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ನ ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="eb1911" /> ಕಾಯ್ದೆಯು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ನ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಭಾಗವನ್ನು "[ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌] ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವ" ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿತು. [[File:Middlesex 1851 and 1911.png|200px|thumb|ನಕ್ಷೆಯು 1851 ಮತ್ತು 1911ರಲ್ಲಿದ್ದ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌‌ನ ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪುನಸ್ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉತ್ತರದ ಮಾಂಕೆನ್ ಹ್ಯಾಡ್ಲಿಯನ್ನು 1889ರಲ್ಲಿ ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ಶೈರ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯದ ಭಾಗವನ್ನು ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.]] [[File:1882 Reynolds Map.jpg|thumb|1882ರ ನಕ್ಷೆಯು ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಗರೀಕರಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ನಿಂದ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ನ ಭಾಗವನ್ನು ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ೧೮ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬರೋಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತದ ಏಳು ಒಳ ಲಂಡನ್ ಬರೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ೧೯೬೫ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು: *ಕ್ಯಾಮ್ ಡನ್ ಅನ್ನು ಹ್ಯಾಂಪ್ ಸ್ಟೆಡ್, ಹೊಲ್ ಬಾರ್ನ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ ಪ್ಯಾನ್ ಕ್ರಾಸ್ ಅನ್ನು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬರೋಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. * ಹ್ಯಾಕ್ ನೆ ಯನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್ ನೆ, ಶೋರ್ ಡಿಚ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್ ನ್ಯೂಂಗ್ಟನ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬರೋಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. *ಹ್ಯಾಮರ್ ಸ್ಮಿತ್ (೧೯೭೯ ರಿಂದ ಹ್ಯಾಮರ್ ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ಫುಲ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅನ್ನು ಹ್ಯಾಮರ್ ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ಫುಲ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಗಳ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬರೋಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ *ಇಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಅನ್ನು ಫಿನ್ಸ್ ಬರಿ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಗಳ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬರೋಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. *ಕೆನ್ ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಚೆಲ್ಸಿಯವನ್ನು ಚ್ವೆಲ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಕೆನ್ ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಗಳ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬರೋಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. *ಟವರ್ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬೆಥನಲ್ ಗ್ರೀನ್, ಪಾಪ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೆಪ್ನೆಗಳ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬರೋಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. *ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಪ್ಯಾಡಿಂಗ್ಟನ್, ಸೆಂಟ್ ಮಾರ್ಲೆಬೋನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ನಗರಗಳ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬರೋಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="saint" /> ===ಅಧಿಕ-ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ=== {{see|History of local government districts in Middlesex}} ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೊರಗಿದ್ದ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯ ವರೆಗು ಗ್ರಾಮವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ನ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಬೇರಾವ ಪ್ರಾಚೀನ ಬರೋಗಳು ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="sessions">ಲಂಡನ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಆರ್ಕೀವ್ಸ್ - [https://web.archive.org/web/20110704190912/http://217.154.230.218/NR/rdonlyres/EAC40083-0CF8-491A-909E-19E4165F9B7B/0/infono25.pdf ಎ ಬ್ರೀಫ್ ಗೈಡ್ ಟು ದಿ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಸೆಷನ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್], (೨೦೦೯). ೨೦೦೯ರ ಜುಲೈ ೨೬ರಂದು ಪುನಃಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಕೋರ್ಟ್ ಗಳ ಮಹತ್ವ ಕುಸಿಯಿಯು. ಅಲ್ಲದೇ ಅಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅಧೀವೇಶನದಲ್ಲಿ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಪೀಸ್ ಸಭೆಯು ನಡೆಸಿದಂತಹ "ಕೌಂಟಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ" ನಡುವೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಸಂಘಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಲಂಡನ್ ನ ಉಪನಗರಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿದಂತೆ, ಯೋಜನೆಯಿಲ್ಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಾಲರದ ಆರಂಭ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಂಡಳಿಗಳು ಅಥವಾ ಇಂಪ್ರೂಮೆಂಟ್ ಕಮಿಷನರ್ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಭಿನ್ನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮೭೫ ರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟಣ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗಳಂತೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ರಾಯ್‌ಸ್ಟನ್ ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್, ''ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಆಂಡ್ ಲೋಕಲ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ ಇನ್ ಮಿಡ್-ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್: ದಿ ಲೋಕಲ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫೀಸ್, ೧೮೫೮-೭೧'', ''ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್'', ಸಂಪುಟ. ೬, ಸಂಖ್ಯೆ ೨. (ಡಿಸೆಂಬರ್, ೧೯೬೨), ಪುಟಗಳು ೧೨೧-೧೫೦.</ref> ೧೮೮೮ ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಂತರ, ಮಾನ್ ಕೆನ್ ಹ್ಯಾಡ್ಲೆ ಪ್ಯಾರಿಷ್ ಅನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಕೌಂಟಿ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ಶೈರ್ ನ ಭಾಗವಾಯಿತು.<ref name="hadley">{{cite vob|url=http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10020530&c_id=10001043|name=Monken Hadley|accessdate=2008-02-20}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220605061055/https://www.visionofbritain.org.uk/unit_page.jsp;jsessionid=D1C662A8A716903791E545A2366549A0?u_id=10020530 |date=2022-06-05 }} {{Cite web |url=https://www.visionofbritain.org.uk/unit_page.jsp;jsessionid=D1C662A8A716903791E545A2366549A0?u_id=10020530 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-08-23 |archive-date=2022-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220605061055/https://www.visionofbritain.org.uk/unit_page.jsp;jsessionid=D1C662A8A716903791E545A2366549A0?u_id=10020530 |url-status=bot: unknown }}</ref> ಅದರಂತೆ ಲಾರ್ಡ್ ಲಿಟ್ ನ್ಯಾನ್ಟ್ ಆಫ್ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ಕೌಂಟಿ ಬರೋಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕೌಂಟಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಂಟಿ (ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ನ ಪ್ರದೇಶ)ಗಳು ಅಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ೧೮೯೪ ರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯ್ದೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ರೂರಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತೊಂದು ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗಳಾಗಿವೆ ವಿಂಗಡಿಸಿತು. ಸೌತ್ ಹಾರ್ನ್ ಸೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ೧೯೦೦ ರವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಅನಂತರ ಕೌಂಟಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ವರೆಗು, ಇದು ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ನೊಳಗೆಯೇ ಇರುವಂತಹ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಹೊರಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref name="youngs">ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಯಂಗ್ಸ್, ''ಗೈಡ್ ಟು ದಿ ಲೋಕಲ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಯುನಿಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್'', ಸಂಪುಟ I : ದಕ್ಷಿಣ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಲಂಡನ್, ೧೯೭೯</ref> ಹೆನ್ ಡನ್, ಸೌತ್ ಮಿಮ್ಸ್, ಸ್ಟ್ಯೇನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉಕ್ಸ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ರೂರಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಗರೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="vision_mx">{{cite vob|name=Middlesex|url=http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10061441|accessdate=2008-02-20}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120201154636/http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10061441 |date=2012-02-01 }} {{Cite web |url=http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10061441 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-04-25 |archive-date=2012-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120201154636/http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10061441 |url-status=dead }}</ref> ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು, ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗಳು ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಬರೋನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ೧೯೬೧ ರ ಗಣತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತಹ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಗಳು:<ref name="census_1961">{{cite vob | name=Census 1961: Middlesex | population=http://www.visionofbritain.org.uk/census/table_page.jsp?tab_id=EW1961COU_M3&u_id=10061441&show=&min_c=1&max_c=5as | accessdate=2008-02-20}}</ref> {| class="wikitable" align="center" | <ol><li>ಪಾಟರ್ಸ್ ಬಾರ್</li><li>ಎನ್ ಫೀಲ್ಡ್</li><li>ಸೌತ್ ಗೇಟ್</li><li>ಎಡ್ಮಂಟನ್‌</li><li>ಟೊಟೆನ್ ಹ್ಯಾಮ್</li><li>ವುಡ್ ಗ್ರೀನ್</li><li>ಫ್ರೆರ್ನ್ ಬಾರ್ನೆಟ್</li><li>ಹಾರ್ನ್ ಸೆ</li><li>ಫಂಚ್ಲೆ</li><li>ಹೆನ್ ಡನ್</li><li>ಹ್ಯಾರೊ</li><li>ರುಸ್ಲಿಪ್-ನಾರ್ಥ್ ವುಡ್</li><li>ಉಕ್ಸ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್</li></ol> | [[File:Middlesex.svg|360px]] | <ol><li>ಎಲಿಂಗ್</li><li>ವೆಂಬ್ಲೆ</li><li>ವಿಲ್ಸ್ ಡನ್</li><li>ಆಕ್ಟನ್</li><li>ಬ್ರೆಂಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಚಿಸ್ ವಿಕ್</li><li>ಹೆಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲೆವರ್ತ್</li><li>ಸೌಟ್ ಆಲ್</li><li>ಹ್ಯೇಸ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್</li><li>ವೈಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಡ್ರಾಯ್ಟನ್</li><li>ಸ್ಟೈನ್ಸ್</li><li>ಫೆಲ್ಥಮ್</li><li>ಟ್ವಿಕೆನ್ ಹ್ಯಾಮ್</li><li>ಸನ್ ಬರಿ-ಆನ್-ಥೇಮ್ಸ್</li></ol> |} ೧೮೮೯ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತಲ್ಲದೇ, ಕೌಂಟಿ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಾಣುವುದರೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್ ನ ಉಪನಗರಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬಿ ಹೋಯಿತು. ಇದನ್ನು ಕೌಂಟಿಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಮೆಟ್ರೋ-ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಬಿವೃದ್ಧಿಗಳು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು.<ref>ರಾಯ್‌ಸ್ಟನ್, ಜೆ, ''ರಿವಿಸಿಟಿಂಗ್ ದಿ ಮೆಟ್ರೊ-ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೂಟ್'', ಹ್ಯಾರೊ ಟೈಮ್ಸ್. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಟ್ರ್ಯಾಮ್ ಗಳ <ref name="reed">ರೀಡ್, ಜೆ, ''ಲಂಡನ್ ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ವೇಸ್'', (೧೯೯೭)</ref> ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಪರ್ಕ, ಬಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ನ ಅಂಡರ್ಗ್ರೌಂಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಫೋರ್ಟ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು<ref name="lpt">ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ - ''[http://www.uk-legislation.hmso.gov.uk/RevisedStatutes/Acts/ukpga/1933/cukpga_19330014_en_1 ಲಂಡನ್ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್ 1933 (ಆಸ್ ಅಮೆಂಡೆಡ್)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref>. ಅಲ್ಲದೇ ಮುಂದೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿವುದಕ್ಕಾಗಿ ೧೯೩೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನ್ಯೂ ವರ್ಕ್ಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.<ref name="wolmar" /> ಬಹುಶಃ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಇದು ತೀರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಕೌಂಟಿ ಮಹಾಯುದ್ಧ IIರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಏರಿಯಲ್ ಬಾಂಬುದಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗು ಬ್ರಿಟನ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದ RAF ಉಕ್ಸ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಮತ್ತು RAF ಹೆಸ್ಟನ್ ನಂತಹ ಅನೇಕ ಮಿಲಿಟರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂದಿತ್ತು.<ref name="battle">ರಾಯಲ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ - [http://www.raf.mod.uk/bob1940/september28.html ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಕಾಂಪೇನ್ ಡೈರಿ]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ===ಕೌಂಟಿ ಟೌನ್=== [[File:middlesex.guildhall.london.arp.jpg|thumb|ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್‌ನ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ಹಾಲ್.]] ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ [[ಲಂಡನ್]] ನ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿರ್ವಹನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಏಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೌಂಟಿ ಟೌನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.<ref name="LSE London" /> ಅದೇನೇ ಆದರೂ, ಕೌಂಟಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಗಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗಿವ ಕೌಂಟಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧಿವೇಶನಗಳು ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಓಲ್ಡ್ ಬೈಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.<ref name="rural_old" /> ೧೮೮೯ ರ ವರೆಗು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ‌ಯನ್ನು ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಹದಿನೆಂಟನೆ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಿಂದ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅಧಿವೇಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಇದ್ದಂತಹ ಅಧೀವೇಶನಗಳ ಮನೆ ಕ್ಲರ್ಕೆನ್ ವೆಲ್ ಗ್ರೀನ್ ನಲ್ಲಿತ್ತು. ೧೮೮೯ ರಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ವರೆಗು ಹಿಂದಿನ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಸೆಷನ್ಸ್ ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅಧಿವೇಶನ, ಕೌಂಟಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ಷೈರ್ ಗಳಿಗಾಗಿ (ಅಥವಾ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು) ನೈಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ೧೭೦೧ ರಿಂದ ನ್ಯೂ ಬ್ರೆಂಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ೧೭೮೯ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಕೌಂಟಿ ಟೌನ್ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="eb1911">ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ, ೧೯೧೧ ಆವೃತ್ತಿ</ref><ref name="ealing_brentford">{{cite web | url=http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22575&strquery=ealing%20growth | title=Ealing and Brentford: Growth of Brentford | publisher=A History of the County of Middlesex: Volume 7 | year=1982 | accessdate=2008-02-20 | archive-date=2012-10-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121025113144/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22575&strquery=ealing%20growth | url-status=dead }}</ref> ೧೭೯೫ ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂ ಬ್ರೆಂಟ್ ಫೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು "ಕೌಂಟಿ-ಟೌನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಟೌನ್ ಹಾಲ್ ಇಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡವಿಲ್ಲ".<ref name="environ_brentford">{{cite web | url=http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=45404&strquery=brentford | title=Brentford | publisher=The Environs of London: volume 2: County of Middlesex | year=1795 | accessdate=2008-02-20 | archive-date=2012-10-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121025113156/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=45404&strquery=brentford | url-status=dead }}</ref> ೧೮೮೯ ರಲ್ಲಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅಧಿವೇಶನಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ವೆಸ್ಟ್ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್ ಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನ ನ್ಯಾಯಕ್ಶೇತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದೆ. ===ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಲಾಂಛನ=== [[File:Middx arms.png|thumb|ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಲಾಂಛನ.]] ರಾಜರ ವಂಶಲಾಂಛನಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಂಗ್ಲೊ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಸಪ್ತರಾಜ್ಯಗಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳವರೆಗಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗೊಂಡಿವೆ. ಅವು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ಗಳ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು "ಸಿಯಾಕ್ಸೆ‌ಗಳು" ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗರಗಸದ ಏಣಿನಾಕಾರದ ಸಣ್ಣ ಖಡ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಸಿಯಾಕ್ಸೆಯು ಆಂಗ್ಲೊ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಸೈನಿಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಆಯುಧವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 'ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್' ಪದವನ್ನು ಈ ಪದದಿಂದ ಪಡೆದಿರಬಹುದು.<ref name="armoury">ಡೋಹರ್ಟಿ, ಎಫ್, ''[http://www.myarmoury.com/feature_seax.html ದಿ ಆಂಗ್ಲೊ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಬ್ರೋಕನ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಸಿಯಾಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110312192933/http://www.myarmoury.com/feature_seax.html |date=2011-03-12 }}''. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref><ref name="saxon">ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎಟಿಮೋಲಜಿ ಡಿಕ್ಷನರಿ - [http://www.etymonline.com/index.php?term=Saxon ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಈ ಲಾಂಛನಗಳು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಎಸ್ಸೆಕ್ಸ್ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಎರಡು ಕೌಂಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜತೆಗೂಡಿದವು. ಈ ಎರಡೂ ಕೌಂಟಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಸಿದ ಕೌಂಟಿ ಅಧಕೃತ ವರ್ಗ, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕ ರೆಜಿಮೆಂಟುಗಳು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡವು. ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌‌ನ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌ನ ಶೆರಿಫ್‌ನ ಕಛೇರಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅದೇ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಾಂಛನಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಂಶಲಾಂಛನ 'ಭಿನ್ನತೆ'ಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಲಾಂಛನಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಪುಸ್ತಕವೊಂದರ ಲೇಖಕ ಕರ್ನಲ್ ಒಟ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಂಶಲಾಂಛನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯೆಂದರೆ "ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಕಿರೀಟ", ಇದನ್ನು ರಾಜ ಅತೆಲ್‌ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ನ ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಕಾಲದ ಒಂದು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪೆನ್ನಿಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಆತನ ಭಾವಚಿತ್ರದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಯಾವುದೇ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಿರೀಟದ ಆರಂಭಿಕ ರೂಪವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ೧೯೧೦ರ ನವೆಂಬರ್ ೭ರಂದು ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿವಿಹಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="times_armorial">''ಆರ್ಮೋರಿಯಲ್ ಬಿಯರಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌'', ದಿ ಟೈಮ್ಸ್. ೭ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೧೦.</ref><ref name="fox">''ದಿ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಆರ್ಮ್ಸ್'', ಎ. ಸಿ. ಫಾಕ್ಸ್-ಡೇವಿಸ್, ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ಲಂಡನ್, ೧೯೧೫</ref><ref name="scott">''ಸಿವಿಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್'', ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಸಿ. ಸ್ಕಾಟ್ ಗಿಲ್ಸ್, ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ಲಂಡನ್, ೧೯೫೩</ref> ಈ ಲಾಂಛನಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಹೀಗಿದ್ದವು: <blockquote>''Gules, three seaxes fessewise points to the sinister proper, pomels and hilts and in the centre chief point a Saxon crown or.'' </blockquote> ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳಿಸದ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸೆಕ್ಸ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="civic_essex">ಸಿವಿಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್ - ''[http://www.civicheraldry.co.uk/essex.html#essex_cc ಎಸ್ಸೆಕ್ಸ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070203015014/http://www.civicheraldry.co.uk/essex.html#essex_cc |date=2007-02-03 }}''. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಸಿಯಾಕ್ಸೆ‌ಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಕೌಂಟಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬರೋಗಳ ಲಾಂಛಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಕಿರೀಟವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪೌರ ಲಾಂಛನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಂಶಲಾಂಛನದ ಚಿಹ್ನೆಯಾಯಿತು.<ref>ಸಿವಿಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್ - ''[http://www.civicheraldry.co.uk/middlesex.html ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ (ಆಬ್ಸೊಲೀಟಿ)]''. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref><ref name="scott_giles">ಸಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಕಾಟ್-ಗಿಲ್ಸ್, ''ರಾಯಲ್ ಆಂಡ್ ಕಿಂಡ್ರೆಡ್ ಎಂಬ್ಲೆಮ್ಸ್'', ''ಸಿವಿಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್'', ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ಲಂಡನ್, ೧೯೫೩, ಪುಟ ೧೧</ref> ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ಅನ್ನು ರಚಿಸುವಾಗ ಅದರ ಲಾಂಛನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="glc">ಸಿವಿಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್ - ''[http://www.civicheraldry.co.uk/obs_county.html#glc ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್]''. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಸಿಯಾಕ್ಸೆಗಳು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪೆಲ್ತೋರ್ನೆ ಬರೋ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಲಂಡನ್ ಬರೋ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳ ಲಾಂಛನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ‌.<ref>ಸಿವಿಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್ - ''[http://www.civicheraldry.co.uk/surrey.html#spelthorne_bc ಸ್ಪೆಲ್ತೋರ್ನೆ ಬರೋ ಕೌನ್ಸಿಲ್]''. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref><ref name="civic_glondon">ಸಿವಿಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ರಿ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್ - ''[http://www.civicheraldry.co.uk/great_london.html ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್]''. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ===ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್‌ನ ರಚನೆ=== ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದಂದಿನಿಂದ ಕೌಂಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ II]]ರ ನಂತರ ಸಾಮೂಹಿಕ ನಿರ್ಗಮನವು ಮುಂದುವರಿಯಿತು.<ref name="lcc_pop">{{cite vob|population=http://www.visionofbritain.org.uk/data_cube_table_page.jsp?data_theme=T_POP&data_cube=N_TPop&u_id=10041790&c_id=10001043&add=N|name=County of London|accessdate=2008-02-20}}</ref> ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref name="mdx_pop">{{cite vob|population=http://www.visionofbritain.org.uk/data_cube_table_page.jsp?data_theme=T_POP&data_cube=N_TPop&u_id=10061441&c_id=10001043&add=N|name=Middlesex|accessdate=2008-02-20}}</ref> ೧೯೫೧ರಿಂದ ೧೯೬೧ರವರೆಗೆ ಈ ಕೌಂಟಿಯ ಒಳಗಿನ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಏರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಎಂಟು ನಗರದ ಹೊರಗಿನ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬಂದಿತು.<ref name="census_1961" /> ೧೯೬೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈಲಿಂಗ್, ಏನ್ಫೀಲ್ಡ್, ಹ್ಯಾರೊ, ಹೆಂಡನ್, ಹೆಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಐಲ್‌ವರ್ತ್, ಟೊಟ್ಟೆನ್ಹ್ಯಾಮ್, ವೆಂಬ್ಲಿ, ವಿಲ್ಸ್‌ಡನ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಕೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಮೊದಲಾದವೆಲ್ಲವೂ ೧೦೦,೦೦೦ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದವು, ಇದು ಅವನ್ನು ಕೌಂಟಿ ಬರೋ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬರೋಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಂಟಿ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಕಮೀಷನ್ ಆನ್ ಲೋಕಲ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್‌ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ೧೯೬೩ರ ಲಂಡನ್ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಾಗಿಸಿತು, ಇದು ೧೯೬೫ರ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧ರಂದು ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.<ref>ಲಂಡನ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್ ೧೯೬೩, '''ಸೆಕ್ಷನ್ ೩:''' ''(೧) ೧೯೬೫ರ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧ರ ಪ್ರಕಾರ—'' <br> ''(a) ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವು ಯಾವುದೇ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಂಟಿ, ಕೌಂಟಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಅಥವಾ ಪ್ಯಾರಿಷ್‌ನ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ;'' <br> ''(b) ಕೆಳಗಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು (ಮತ್ತು, ಬರೋ ಆಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್) ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ - ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಕೌಂಟಿಗಳು, ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಬರೋಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೌಂಟಿ ಬರೋ, ಕೌಂಟಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಅಥವಾ ಪ್ಯಾರಿಷ್, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್‌ನೊಳಗೆ ಬರುವ ಪ್ರದೇಶ;'' <br> ''(c) ಪಾಟರ್ಸ್ ಬಾರ್‌ನ ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ಶೈರ್ ಕೌಂಟಿಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ;'' <br> ''(d) ಸ್ಟೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸನ್‌ಬರಿ-ಆನ್-ಥೇಮ್ಸ್‌ನ ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳು ಸುರ್ರೆ ಕೌಂಟಿಯ ಭಾಗವಾಗುತ್ತವೆ.'' <br> '''ಸೆಕ್ಷನ್ ೮೯:''' ''(೧) ಈ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ, ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕೆಳಗಿನ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅಂದರೆ —'' <br> '' 'ಕೌಂಟಿ' ಅಂದರೆ ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಂಟಿಯಾಗಿದೆ;''</ref> ೧೯೬೪ರ ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಾಯಿದೆಯು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲೆಫ್ಟೆನಂಟ್-ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್‌ನ ಭಾಗವಾದವು ಹಾಗೂ ಬಾರ್ನೆಟ್ (ಭಾಗಶಃ ಮಾತ್ರ), ಬ್ರೆಂಟ್, ಈಲಿಂಗ್, ಎನ್ಫೀಲ್ಡ್, ಹ್ಯಾರಿಂಗೆ, ಹ್ಯಾರೊ, ಹಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್, ಹಾನ್ಸ್ಲೊ ಮತ್ತು ಥೇಮ್ಸ್‌ನ ಮೇಲಿನ ರಿಚ್ಮಂಡ್ (ಭಾಗಶಃ ಮಾತ್ರ) ಮೊದಲಾದ ಹೊಸ ಹೊರಗಿನ ಲಂಡನ್ ಬರೋಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡವು.<ref name="schedule">ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ - [http://www.opsi.gov.uk/RevisedStatutes/Acts/ukpga/1963/cukpga_19630033_en_1 ಲಂಡನ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್ 1963 (ಆಸ್ ಅಮೆಂಡೆಡ್)]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಪಾಟರ್ಸ್ ಬಾರ್ ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್, ಇದು ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ಶೈರ್‌ನ ಭಾಗವಾಯಿತು, ಸನ್‌ಬರಿ-ಆನ್-ಥೇಮ್ಸ್ ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈನ್ಸ್ ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್, ಇವು ಸುರ್ರೆಯ ಭಾಗವಾದವು.<ref name="vision_mx" /> ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಂತರ, ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಮುಂದೆ ಒಂಭತ್ತು ವಾಯವ್ಯ ಲಂಡನ್ ಬರೋಗಳ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದವು.<ref name="local_law">ದಿ ಲೋಕಲ್ ಲಾ (ನಾರ್ತ್ ವೆಸ್ಟ್ ಲಂಡನ್ ಬರೋಸ್) ಆರ್ಡರ್ ೧೯೬೫ (S.I. ೧೯೬೫ No. ೫೩೩)</ref> ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ಶೈರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ರೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ ಮೂರು ಅರ್ಬನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅವು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ಮಿಯರ್ (ಭಾಗಶಃ ಮಾತ್ರ) ಮತ್ತು ಸ್ಪೆಲ್ತೋರ್ನೆಯ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳಾದವು.<ref>ದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾನ್-ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ಸ್ (ಡೆಫಿನಿಶನ್) ಆರ್ಡರ್ ೧೯೭೨ (SI ೧೯೭೨/೨೦೩೮)</ref> ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಪೋಯ್ಲೆ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸ್ಪೆಲ್ತೋರ್ನೆಯಿಂದ ಸ್ಲೌಘ್‌ನ ಬರ್ಕ್ಶೈರ್ ಬರೋಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="poyle">ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ - [http://www.opsi.gov.uk/si/si1994/Uksi_19940330_en_1.htm Berkshire, Buckinghamshire and Surrey (ಕೌಂಟಿ Boundaries) Order 1994]. ೨೦೦೮ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೨ ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ೧೯೬೫ರಿಂದ ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದವು.<ref>ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ - [http://www.opsi.gov.uk/si/si1993/Uksi_19931342_en_1.htm ದಿ ಹೀತ್ರೊ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ (ಕೌಂಟಿ ಆಂಡ್ ಲಂಡನ್ ಬರೋ ಬೌಂಡರೀಸ್) ಆರ್ಡರ್ 1993]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref><ref>ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ - [http://www.opsi.gov.uk/si/si1993/Uksi_19931391_en_1.htm ದಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್ ಆಂಡ್ ಸುರ್ರೆ (ಕೌಂಟಿ ಆಂಡ್ ಲಂಡನ್ ಬರೋ ಬೌಂಡರೀಸ್) (ಸಂಖ್ಯೆ 4) ಆರ್ಡರ್ 1993]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ==ಭೂವಿವರಣೆ== ಈ ಕೌಂಟಿಯು ಲಂಡನ್ ಬೇಸಿನ್‌ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ<ref name="nature">ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ - [https://web.archive.org/web/20080227031141/http://www.english-nature.org.uk/Science/natural/profiles%5CnaProfile66.pdf ಲಂಡನ್ ಬೇಸಿನ್ ನ್ಯೂಚುರಲ್ ಆರಿಯಾ]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಮತ್ತು ಇದರ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಲಿಯಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ನೆ ನದಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗಡಿರೇಖೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೌಂಟಿಯ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಡೊಂಕುಡೊಂಕಾಗಿ ಹರಿದು, "ಉತ್ತರದ ತೀರ"ಕ್ಕಿಂತ "ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ತೀರ"ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಣನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿಸಿದೆ; ಇದು ದೋಣಿ ಪಂದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಭಿನ್ನತೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಗಡಿಯು ಬಾರ್ನೆಟ್ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಏಣು ಮತ್ತು ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ಶೈರ್‌ನ ದೀರ್ಘವಾದ ಮುಂಚಾಚಿರುವಿಕೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="physical">{{cite web | url=http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22094 | title=The Physique of Middlesex | publisher=A History of the County of Middlesex: Volume 1 | year=1969 | accessdate=2008-02-20 | archive-date=2011-05-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110525073322/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22094 | url-status=dead }}</ref> ಈ ಕೌಂಟಿಯು ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು<ref name="nature" /> ಮತ್ತು ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ಪುರಾತನ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ {{convert|502|ft|0}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಬುಶೆ ಹೀತ್‌ನ ಹೈ ರೋಡ್.<ref name="height_history">ದಿ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್ - [http://www.hill-bagging.co.uk/CountyTopsHistoric.php ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಕೌಂಟಿ ಟಾಪ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101123215803/http://www.hill-bagging.co.uk/CountyTopsHistoric.php |date=2010-11-23 }}. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಇದು ಈಗ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref name="height_london">ದಿ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ವೇಲ್ಸ್ - [http://www.hill-bagging.co.uk/LondonBoroughs.php ಲಂಡನ್ ಬರೋ ಟಾಪ್ಸ್]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ==ಕೊಡುಗೆ== ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಅಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್,<ref name="mccc">[http://www.middlesexccc.com/ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ.<ref name="uni">ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ - [http://www.mdx.ac.uk/aboutus/history.asp ಎಬೌಟ್ ಅಸ್: ಅವರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306025800/http://www.mdx.ac.uk/aboutus/history.asp |date=2012-03-06 }}. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿದೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಟೈನ್ಸ್ ಟೌನ್ ಮತ್ತು ಆಶ್ಫೋರ್ಡ್ ಟೌನ್ (ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌) ಎಂಬ ಎರಡು ತಂಡಗಳಿವೆ, ಅವು ಈಗ ಸುರ್ರೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಟರ್ಸ್ ಬಾರ್ ಟೌನ್ ಇದೆ,<ref name="bar">ಪಾಟರ್ಸ್ ಬಾರ್ ಟೌನ್ ಎಫ್. ಸಿ. - [http://www.pbtfc.degz.co.uk/index1.htm ಫಿಕ್ಚರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070610062802/http://www.pbtfc.degz.co.uk/index1.htm |date=2007-06-10 }}. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಇದು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="cup">ಮಿಟೂ - [http://football.mitoo.co.uk/FixtResMonth.cfm?TblName=Matches&amp;DivisionID=743&amp;LeagueCode=MCFA2006&amp;MonthNo=11 2006–2007 ಸೀಜನ್: ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಕೌಂಟಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಉತ್ತರ ಲಂಡನ್‌ನ ನಿವಾಸಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಥಾನಕವಿ ಸರ್ ಜಾನ್ ಬೆಟ್ಜ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅನುಭವದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಕವನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಕಾವ್ಯವಾಚನ ''ಮೆಟ್ರೊಲ್ಯಾಂಡ್'' ‌ನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.<ref name="wilson">ವಿಲ್ಸನ್, ಎ., ''ಬೆಟ್ಜೆಮ್ಯಾನ್'', (೨೦೦೬)</ref> ೨೦೦೨ರ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಳವಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟ್‌ಲೈಫ್ ಕಾಡು ಅನಿಮನಿಯನ್ನು ಕೌಂಟಿಯ ಹೂವಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರು ಸಹಿಹಾಕಿದ ಅರ್ಲಿ ಡೇ ಮೋಶನ್ ಮೇ ೧೬ ಅನ್ನು ಅಲ್ಬುವೆರಾ ಕದನದ ವಾರ್ಷಿಕ ದಿನವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ದಿನದಂದು ಈ ಕದನದಲ್ಲಿನ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ರೆಜಿಮೆಂಟುಗಳ('ಡೈ-ಹಾರ್ಡ್‌ಗಳು') ಧೀರ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ''ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ದಿನ'' ವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ನೆನೆಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಆಚರಿಸಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="early_day">ರಾಂಡಲ್, ಜೆ., [http://edmi.parliament.uk/EDMi/EDMDetails.aspx?EDMID=22809 ಅರ್ಲಿ ಡೇ ಮೋಶನ್ 13 ಮೇ 2003] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060721035639/http://edmi.parliament.uk/EDMi/EDMDetails.aspx?EDMID=22809 |date=2006-07-21 }}. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ದಿನದಂದು ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್ ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಐದು ಕಮೀಷನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಗೊಂಡಿತು. ಒಂದಕ್ಕೆ "ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌" ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಬಾರ್ನೆಟ್, ಬ್ರೆಂಟ್, ಈಲಿಂಗ್, ಎನ್ಫೀಲ್ಡ್, ಹ್ಯಾರಿಂಗಿ, ಹ್ಯಾರೊ, ಹಿಲ್ಲಿಂಗ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಹೌನ್‌ಸ್ಲೊ ಮೊದಲಾದ ಬರೋಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="justice_act">ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಆಕ್ಟ್ ೧೯೬೪ (೧೯೬೪ C. ೪೨)</ref> ಇದನ್ನು ೨೦೦೩ರ ಜುಲೈ ೧ರಂದು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="commission_2003">ಆಫೀಸ್ ಆಪ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ - [http://www.opsi.gov.uk/si/si2003/20030640.htm ''ದಿ ಕಮೀಶನ್ ಏರಿಯಾಸ್ (ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್) ಆರ್ಡರ್ 2003'' (ಸ್ಟ್ಯಾಟ್ಯುಟರಿ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ 2003 ಸಂಖ್ಯೆ 640)]. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ===ಹಿಂದಿನ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿ=== ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ಅನ್ನು (ಮಿಡ್‌ಎಕ್ಸ್ ಎಂದು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ)<ref name="map_front">{{Harvnb|Geographers' A-Z Map Company|2008|p=1}}</ref><ref name="digest">ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ - [ftp://ftp.royalmail.com/Downloads/public/cmwalk/doc/active/doc21800003/PAF_Digest_Dec_03.pdf PAF ಡೈಜೆಸ್ಟ್ ಇಶ್ಯೂ 6.0]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಹಿಂದಿನ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಂಚೆಯ ವಿಳಾಸವು ೧೯೯೬ರವರೆಗೆ ವಾಡಿಕೆಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈಗ ಒಂದು ಐಚ್ಛಿಕ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.<ref name="mail" /> ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯು ೧೯೬೫ರ ನಂತರವೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು ಏಕೆಂದರೆ ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಕೌಂಟಿಯ ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ''ಗ್ರೇಟರ್ ಲಂಡನ್'' ಅನ್ನು ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref name="times_postal">{{cite news|title=G.P.O. To Keep Old Names. London Changes Too Costly.|publisher=The Times|date=April 12, 1966}}</ref> ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಗಿನ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ (ವಿಲ್ಲೆಸ್ಡನ್, ಹಾರ್ನ್ಸೆ ಇತ್ಯಾದಿ)<ref name="hmso_postal">HMSO, ''[http://www.londonancestor.com/po/1map-w.htm ನೇಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಆಂಡ್ ಪ್ಲೇಸಸ್ ಇನ್ ದಿ ಲಂಡನ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಏರಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041020003542/http://londonancestor.com/po/1map-w.htm |date=2004-10-20 }}'', (೧೯೩೦). ೨೦೦೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಪ್ರದೇಶಗಳು ಲಂಡನ್ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿದ್ದವು, ಅಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ವಿಳಾಸಗಳು "ಲಂಡನ್"ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ಶೈರ್‌ಗೆ ಪಾಟರ್ಸ್ ಬಾರ್‌ನ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸುರ್ರೆಗೆ ಸ್ಟೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸನ್‌ಬರಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಉಳಿದ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯು ಎರಡು ಸಂಪರ್ಕವಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು {{convert|6|mi}} ದೂರವಿದೆ (ಎನ್ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಉಳಿದವುಗಳಿಂದ)<ref name="map_front" /> ಮತ್ತು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಚೆ-ನಗರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: {| class="wikitable" |- | ಅಂಚೆ-ನಗರಗಳು | rowspan="5"| {{Location map+|Greater London |caption = |float = left |width = 250 |places = {{location map~|Greater London|label=|mark=Blue_pog.svg|position=right|width=250|lat=51.654269 |long=-0.067104|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|position=right|lat=51.551203 |long=-0.305375|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|position=right|lat=51.579387 |long=-0.338849|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|position=right|lat=51.569952 |long=-0.410764|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|position=right|lat=51.594759 |long=-0.386264|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|position=right|lat=51.532869 |long=-0.422853|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|position=right|lat=51.611271 |long=-0.310952|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|position=right|lat=51.611195 |long=-0.273635|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.446290|long=-0.354664|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.465369|long=-0.388126|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.487270|long=-0.306795|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.469711|long=-0.292083|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.423363|long=-0.369683|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.438956|long=-0.401703|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.453545|long=-0.421919|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.431095|long=-0.458671|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.415626|long=-0.416711|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.398213|long=-0.448003|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=51.427404|long=-0.503474|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Black_pog.svg|position=right|lat=51.515635|long=-0.373093|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Black_pog.svg|position=right|lat=51.505177|long=-0.425165|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Black_pog.svg|position=right|lat=51.543023|long=-0.376803|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Black_pog.svg|position=right|lat=51.538692|long=-0.340432|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Black_pog.svg|position=right|lat=51.503823|long=-0.469547|caption=|float=}} {{location map~|Greater London|label=|mark=Black_pog.svg|position=right|lat=51.535992|long=-0.474034|caption=|float=}} }} |- | [[File:Blue pog.svg|10px]] EN (ಭಾಗಶಃ) | ಎನ್ಫೀಲ್ಡ್ |- | [[File:Red pog.svg|10px]] HA | ಎಡ್ಗ್‌ವೇರ್ • ಹ್ಯಾರೋ • ನಾರ್ತ್‌ವುಡ್ • ಪಿನ್ನರ್ • ರುಯ್‌ಸ್ಲಿಪ್ • ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಮೋರ್• ವೆಂಬ್ಲಿ |- | [[File:Green pog.svg|10px]] TW (ಭಾಗಶಃ) | ಆಶ್ಫೋರ್ಡ್ • ಬ್ರೆಂಟ್ಫೋರ್ಡ್ • ಫೆಲ್ತ್ಯಾಮ್ • ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ • ಹಾನ್ಸಸ್ಲೊ† • ಐಲ್‌ವರ್ತ್• ಶೆಪ್ಪರ್ಟನ್ • ಸ್ಟೈನ್ಸ್ • ಸನ್‌ಬರಿ-ಆನ್-ಥೇಮ್ಸ್ • ಟೆಡ್ಡಿಂಗ್ಟನ್ • ಟ್ವಿಕನ್ಹ್ಯಾಮ್† |- | [[File:Black pog.svg|10px]] UB | ಗ್ರೀನ್‌ಫೋರ್ಡ್ • ಹ್ಯಾಯ್ಸ್ • ನಾರ್ತ್‌ಹೋಲ್ಟ್ • ಸೌತ್‌ಹಾಲ್ • ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್ • ವೆಸ್ಟ್ ಡ್ರಾಯ್ಟನ್ |} † = ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯು ಅನೇಕ ಅಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದರ ಅಂಚೆ-ನಗರಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದ್ದವು, ಉದಾ, ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ಶೈರ್‌ನ ದೇನ್ಹ್ಯಾಮ್ ಗ್ರಾಮವು ಉಕ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಅಂಚೆ-ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯೊಳಗೆ ಇತ್ತು; ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ವಿಕ್ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯೊಳಗೆ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸುರ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಚೆ-ನಗರಗಳಿಂದೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="waugh">{{cite web | publisher=The Independent | url=http://www.independent.co.uk/life-style/house-and-home/property/property-boom-fuels-calls-to-reform-postcode-lottery-591325.html | accessdate=2009-11-02 | author=Paul Waugh | title=Property boom fuels calls to reform 'postcode lottery' | date=29 May 2003 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಇದೆ, ಇದು ಸುರ್ರೆಯ ಪೂರ್ವ ಮೋಲೆಸೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಪೋಸ್ಟಲ್(ಅಂಚೆಯ) ವಿಳಾಸವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="palace">{{cite web|publisher=Historic Royal Palaces|url=http://www.hrp.org.uk/HamptonCourtPalace/planyourvisit/gettingthere.aspx |title=Hampton Court: How to find us|accessdate=2009-11-02}}</ref> ವ್ರೇಸ್‌ಬರಿ, ಬರ್ಕ್ಶೈರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ರೆಯ ಎಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಹೈತ್ ಮೊದಲಾದವು ಸ್ಟೇನ್ಸ್ ಅಂಚೆ-ನಗರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌== ;ಅಡಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು {{reflist|2}} ;ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ {{refbegin|2}} *{{citation|title=London Postcode and Administrative Boundaries|publisher=Geographers' A-Z Map Company|author=Geographers' A-Z Map Company|year=2008|edition=6|ISBN=9781843485926}} *{{citation|title=Dictionary of London Place Names|year=2001|surname=Mills|first=A.D.|publisher=Oxford|ISBN=0192801066}} *{{citation |title=A History of the County of Middlesex: Volume 2 |url=http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22150 |year=1911 |first=William (Edr.) |last=Page |series=[[Victoria County History]] |publisher=[[British History Online]] |access-date=2011-04-25 |archive-date=2012-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025113212/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=22150 |url-status=dead }} *{{citation|title=Address Management Guide|year=2004|author=Royal Mail|edition=4|publisher=[[Royal Mail|Royal Mail Group]]}} {{refend}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌== * [http://www.british-history.ac.uk/place.aspx?gid=66&amp;region=1 ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕೌಂಟಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141008192206/http://www.british-history.ac.uk/place.aspx?gid=66&region=1 |date=2014-10-08 }} * [http://bbs.keyhole.com/ubb/showflat.php?Number=1033993 ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಬೌಂಡರಿ ಆಸ್ ಲೇಯರ್ ಫಾರ್ ಗೂಗಲ್ ಅರ್ತ್] {{Webarchive|url=https://archive.is/20130103205935/http://bbs.keyhole.com/ubb/showflat.php?Number=1033993 |date=2013-01-03 }} * [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=22200&amp;filename=fig06.gif&amp;pubid=84 ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌] ಉಪವಿಭಾಗಗಳ ನಕ್ಷೆಗಳು: [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=26930&amp;filename=fig08.gif&amp;pubid=87 ಎಡ್ಮಂಟನ್‌], [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=22381&amp;filename=fig01.gif&amp;pubid=86 ಎಲ್ತೋರ್ನೆ], [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=26876&amp;filename=fig01.gif&amp;pubid=87 ಗೋರೆ], [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=22269&amp;filename=fig04.gif&amp;pubid=85 ಐಲ್‌ವರ್ತ್] ಮತ್ತು [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=22200&amp;filename=fig07.gif&amp;pubid=84 ಸ್ಪೆಲ್ತೋರ್ನೆ] **[http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=22489&amp;filename=fig01.gif&amp;pubid=88 ಓಸಲ್‌ಸ್ಟೋನ್]: [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=22489&amp;filename=fig02.gif&amp;pubid=88 ಔಟರ್ ಫಿನ್ಸ್‌ಬರಿ], [http://www.british-history.ac.uk/image-publicationMap.aspx?pubid=30 ಇನ್ನರ್ ಫಿನ್ಸ್‌ಬರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025113255/http://www.british-history.ac.uk/image-publicationMap.aspx?pubid=30 |date=2012-10-25 }}, [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=22544&amp;filename=fig02.gif&amp;pubid=89 ಔಟರ್ ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್], [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=28683&amp;filename=fig82b.gif&amp;pubid=182 ಇನ್ನರ್ ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್], [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=22631&amp;filename=fig02.gif&amp;pubid=90 ಹೋಲ್ಬಾರ್ನ್] ಮತ್ತು [http://www.british-history.ac.uk/image.aspx?compid=22692&amp;filename=fig02.gif&amp;pubid=91 ಟವರ್] {{Geographic Location |title = '''Neighbouring counties (1889-1965)''' |Centre = Middlesex |North = [[Hertfordshire]] |Northeast = [[Hertfordshire|Herts]]/[[Essex]] |East = [[Essex]] |Southeast = [[County of London|London]] |South = [[Surrey]] |Southwest = [[Surrey]] |West = [[Berkshire]] |Northwest = [[Buckinghamshire]] }} {{England counties}} {{Middlesex}} {{Local government in London}} {{London Government Act 1963}} {{coord|51|30|N|0|25|W|display=title|region:GB_type:adm2nd_source:GNS-enwiki}} {{good article}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:1965ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಸ್ಥಿತಿ ಭಂಗಮಾಡಿದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಕೌಂಟಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಕೌಂಟಿಗಳು]] 8ydw18kd0iqw0ub2ipmmcg2om1r392r 0 51728 1435125 1346721 2026-10-31T07:27:02Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1435125 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:MundanOfMathil.jpg|thumb|200px]] '''ಚೂಡಾಕರಣ''' (ಅಕ್ಷರಶಃ, ಕೇಶ ಶಿಖೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ) ಅಥವಾ '''ಮುಂಡನ''' ಮಗುವು ಅವನ/ಅವಳ [[ಮೊದಲ ಕ್ಷೌರ]]ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹದಿನಾರು [[ಸಂಸ್ಕಾರ]]ಗಳ ಪೈಕಿ ಎಂಟನೆಯದು. [[ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳು|ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳ]] ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವರ್ಷದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಮುಂಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು, ಆದರೆ ನಂತರದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಏಳನೇ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲ [[ಶಿಖೆ]] ಅಥವಾ ''ಚೂಡಾ''ವನ್ನು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ತಲೆಯ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ. ==ಮಹತ್ವ== ಇದು ಮಗುವಿನ ಮೊದಲ ಕ್ಷೌರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1 ರಿಂದ 7 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಗಾನಂತಹ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳ ಬಳಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಗುವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಕಲ್ಮಶಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಗುಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ದೈವಕ್ಕೆ ಕೂದಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಹದಿನಾರು ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ (ಅಂಗೀಕಾರದ ವಿಧಿಗಳು) ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>Pandey, Rajbali (1969, reprint 2006) ''Hindu Saṁskāras: Socio-Religious Study of the Hindu Sacraments'', Delhi:Motilal Banarsidass, {{ISBN|81-208-0434-1}}, pp.98-99</ref><ref>Pandey, R.B. (1962, reprint 2003). ''The Hindu Sacraments (Saṁskāra)'' in S. Radhakrishnan (ed.) ''The Cultural Heritage of India'', Vol.II, Kolkata:The Ramakrishna Mission Institute of Culture, {{ISBN|81-85843-03-1}}, p.403</ref><ref>{{cite news |title=The significance of mundan ceremony In astrology everything you need to know |url=https://timesofindia.indiatimes.com/astrology/others/the-significance-of-mundan-ceremony-in-astrology-everything-you-need-to-know/articleshow/112777412.cms |access-date=25 August 2024 |agency=[[The Times of India]]}}</ref> ==ಸಂಸ್ಕಾರ== ಚೂಡಾಕರ್ಣ ಇದನ್ನು ಚೌಲಕರ್ಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂರನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಶುಭದಿನ, ಶುಭನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದು. ಚೂಡಾಕರ್ಣವನ್ನು ಎಲ್ಲ [[ಸ್ಮೃತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೂಡಾ ಎಂದರೆ ಕೇಶಚ್ಛೇದವಾದ ಮೇಲೆ ಶಿರದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದಿರುವ ಕೇಶ. ಇದಕ್ಕೆ [[ಹೋಮ]]ವುಂಟು. 4 ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಕ್ಕಿ]], ಜವೆ, ಮಾಷ ಮತ್ತು [[ಎಳ್ಳು]]ಗಳನ್ನಿಡಬೇಕು. [[ಶಿಶು]]ವನ್ನು ತಾಯಿ ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ [[ಪತಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಮಿ, ಗೋಮಯ, [[ದರ್ಭೆ]]ಗಳನ್ನೂ, ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದ [[ಕತ್ತಿ]] ಇಲ್ಲವೆ, [[ಕ್ಷೌರ]]ದ ಕತ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೋಮ ಮಾಡುವಾಗ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅನಂತರ ತಂದೆಯಾದವ [[ಮಂತ್ರ]]ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಶಿರೋಭಾಗದ ಕೇಶವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೇಶವನ್ನು ಶಮೀಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯಾದವಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತ ಹೀಗೆ 4 ಸಲ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಅನಂತರ [[ಕ್ಷೌರಿಕ]]ನಿಂದ ಸರಿಮಾಡಿಸಿ ಮಗುವಿಗೆ [[ಅಭ್ಯಂಜನ]] ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೇಶವನ್ನು [[ಗೋಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ [[ಸರೋವರ]]ದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಕ್ಷೌರಿಕನಿಗೆ [[ವಸ್ತ್ರ|ವಸ್ತ್ರಾ]]ದಿಗಳನ್ನು [[ದಾನ]]ಮಾಡಬೇಕು. [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರಿಗೆ [[ಭೋಜನ]] ಮಾಡಿಸಿ ದಾನ [[ದಕ್ಷಿಣೆ]]ಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಹಿಂದೆ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರಿಗೂ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವಿತ್ತು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇಶಚ್ಛೇದ ಮಾಡುವಾಗ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸ್ಮೃತಿಗಳು [[ಉಪನಯನ]] ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಶವನ್ನು ಅಂದರೆ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ಅದು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹೋದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ. ಶಿಖೆಯನ್ನು ಬಿಡುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು [[ಶಿಖೆ]]ಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡಾಕರ್ಣ}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು]] ghxv5l1oto1y1jasez95p6m64ctmqq7 1435126 1435125 2026-10-31T07:27:25Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹಿಂದೂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435126 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:MundanOfMathil.jpg|thumb|200px]] '''ಚೂಡಾಕರಣ''' (ಅಕ್ಷರಶಃ, ಕೇಶ ಶಿಖೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ) ಅಥವಾ '''ಮುಂಡನ''' ಮಗುವು ಅವನ/ಅವಳ [[ಮೊದಲ ಕ್ಷೌರ]]ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹದಿನಾರು [[ಸಂಸ್ಕಾರ]]ಗಳ ಪೈಕಿ ಎಂಟನೆಯದು. [[ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳು|ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳ]] ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವರ್ಷದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಮುಂಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು, ಆದರೆ ನಂತರದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಏಳನೇ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲ [[ಶಿಖೆ]] ಅಥವಾ ''ಚೂಡಾ''ವನ್ನು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ತಲೆಯ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ. ==ಮಹತ್ವ== ಇದು ಮಗುವಿನ ಮೊದಲ ಕ್ಷೌರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1 ರಿಂದ 7 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಗಾನಂತಹ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳ ಬಳಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಗುವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಕಲ್ಮಶಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಗುಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ದೈವಕ್ಕೆ ಕೂದಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಹದಿನಾರು ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ (ಅಂಗೀಕಾರದ ವಿಧಿಗಳು) ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>Pandey, Rajbali (1969, reprint 2006) ''Hindu Saṁskāras: Socio-Religious Study of the Hindu Sacraments'', Delhi:Motilal Banarsidass, {{ISBN|81-208-0434-1}}, pp.98-99</ref><ref>Pandey, R.B. (1962, reprint 2003). ''The Hindu Sacraments (Saṁskāra)'' in S. Radhakrishnan (ed.) ''The Cultural Heritage of India'', Vol.II, Kolkata:The Ramakrishna Mission Institute of Culture, {{ISBN|81-85843-03-1}}, p.403</ref><ref>{{cite news |title=The significance of mundan ceremony In astrology everything you need to know |url=https://timesofindia.indiatimes.com/astrology/others/the-significance-of-mundan-ceremony-in-astrology-everything-you-need-to-know/articleshow/112777412.cms |access-date=25 August 2024 |agency=[[The Times of India]]}}</ref> ==ಸಂಸ್ಕಾರ== ಚೂಡಾಕರ್ಣ ಇದನ್ನು ಚೌಲಕರ್ಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂರನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಶುಭದಿನ, ಶುಭನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದು. ಚೂಡಾಕರ್ಣವನ್ನು ಎಲ್ಲ [[ಸ್ಮೃತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೂಡಾ ಎಂದರೆ ಕೇಶಚ್ಛೇದವಾದ ಮೇಲೆ ಶಿರದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದಿರುವ ಕೇಶ. ಇದಕ್ಕೆ [[ಹೋಮ]]ವುಂಟು. 4 ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಕ್ಕಿ]], ಜವೆ, ಮಾಷ ಮತ್ತು [[ಎಳ್ಳು]]ಗಳನ್ನಿಡಬೇಕು. [[ಶಿಶು]]ವನ್ನು ತಾಯಿ ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ [[ಪತಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಮಿ, ಗೋಮಯ, [[ದರ್ಭೆ]]ಗಳನ್ನೂ, ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದ [[ಕತ್ತಿ]] ಇಲ್ಲವೆ, [[ಕ್ಷೌರ]]ದ ಕತ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೋಮ ಮಾಡುವಾಗ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅನಂತರ ತಂದೆಯಾದವ [[ಮಂತ್ರ]]ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಶಿರೋಭಾಗದ ಕೇಶವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೇಶವನ್ನು ಶಮೀಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯಾದವಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತ ಹೀಗೆ 4 ಸಲ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಅನಂತರ [[ಕ್ಷೌರಿಕ]]ನಿಂದ ಸರಿಮಾಡಿಸಿ ಮಗುವಿಗೆ [[ಅಭ್ಯಂಜನ]] ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೇಶವನ್ನು [[ಗೋಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ [[ಸರೋವರ]]ದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಕ್ಷೌರಿಕನಿಗೆ [[ವಸ್ತ್ರ|ವಸ್ತ್ರಾ]]ದಿಗಳನ್ನು [[ದಾನ]]ಮಾಡಬೇಕು. [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರಿಗೆ [[ಭೋಜನ]] ಮಾಡಿಸಿ ದಾನ [[ದಕ್ಷಿಣೆ]]ಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಹಿಂದೆ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರಿಗೂ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವಿತ್ತು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇಶಚ್ಛೇದ ಮಾಡುವಾಗ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸ್ಮೃತಿಗಳು [[ಉಪನಯನ]] ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಶವನ್ನು ಅಂದರೆ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ಅದು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹೋದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ. ಶಿಖೆಯನ್ನು ಬಿಡುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು [[ಶಿಖೆ]]ಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡಾಕರ್ಣ}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು]] tn0zsfkvkzb8udrkso78uaezln033lc 1435127 1435126 2026-10-31T07:28:56Z VASANTH S.N. 728 ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1435127 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:MundanOfMathil.jpg|thumb|200px]] '''ಚೂಡಾಕರಣ''' (ಅಕ್ಷರಶಃ, ಕೇಶ ಶಿಖೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ) ಅಥವಾ '''ಮುಂಡನ''' ಮಗುವು ಅವನ/ಅವಳ [[ಮೊದಲ ಕ್ಷೌರ]]ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹದಿನಾರು [[ಸಂಸ್ಕಾರ]]ಗಳ ಪೈಕಿ ಎಂಟನೆಯದು. [[ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳು|ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳ]] ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವರ್ಷದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಮುಂಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು, ಆದರೆ ನಂತರದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಏಳನೇ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲ [[ಶಿಖೆ]] ಅಥವಾ ''ಚೂಡಾ''ವನ್ನು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ತಲೆಯ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ. ==ಮಹತ್ವ== ಇದು ಮಗುವಿನ ಮೊದಲ ಕ್ಷೌರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1 ರಿಂದ 7 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಗಾನಂತಹ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳ ಬಳಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಗುವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಕಲ್ಮಶಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಗುಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ದೈವಕ್ಕೆ ಕೂದಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಹದಿನಾರು ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ (ಅಂಗೀಕಾರದ ವಿಧಿಗಳು) ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>Pandey, Rajbali (1969, reprint 2006) ''Hindu Saṁskāras: Socio-Religious Study of the Hindu Sacraments'', Delhi:Motilal Banarsidass, {{ISBN|81-208-0434-1}}, pp.98-99</ref><ref>Pandey, R.B. (1962, reprint 2003). ''The Hindu Sacraments (Saṁskāra)'' in S. Radhakrishnan (ed.) ''The Cultural Heritage of India'', Vol.II, Kolkata:The Ramakrishna Mission Institute of Culture, {{ISBN|81-85843-03-1}}, p.403</ref><ref>{{cite news |title=The significance of mundan ceremony In astrology everything you need to know |url=https://timesofindia.indiatimes.com/astrology/others/the-significance-of-mundan-ceremony-in-astrology-everything-you-need-to-know/articleshow/112777412.cms |access-date=25 August 2024 |agency=[[The Times of India]]}}</ref> ==ಸಂಸ್ಕಾರ== [[File:बच्चें के मुंडन का गीत.webm|thumb|A song sung during a child's mundan (tonsure) ceremony]] ಚೂಡಾಕರ್ಣ ಇದನ್ನು ಚೌಲಕರ್ಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂರನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಶುಭದಿನ, ಶುಭನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದು. ಚೂಡಾಕರ್ಣವನ್ನು ಎಲ್ಲ [[ಸ್ಮೃತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೂಡಾ ಎಂದರೆ ಕೇಶಚ್ಛೇದವಾದ ಮೇಲೆ ಶಿರದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದಿರುವ ಕೇಶ. ಇದಕ್ಕೆ [[ಹೋಮ]]ವುಂಟು. 4 ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಕ್ಕಿ]], ಜವೆ, ಮಾಷ ಮತ್ತು [[ಎಳ್ಳು]]ಗಳನ್ನಿಡಬೇಕು. [[ಶಿಶು]]ವನ್ನು ತಾಯಿ ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ [[ಪತಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಮಿ, ಗೋಮಯ, [[ದರ್ಭೆ]]ಗಳನ್ನೂ, ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದ [[ಕತ್ತಿ]] ಇಲ್ಲವೆ, [[ಕ್ಷೌರ]]ದ ಕತ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೋಮ ಮಾಡುವಾಗ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅನಂತರ ತಂದೆಯಾದವ [[ಮಂತ್ರ]]ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಶಿರೋಭಾಗದ ಕೇಶವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೇಶವನ್ನು ಶಮೀಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯಾದವಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತ ಹೀಗೆ 4 ಸಲ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಅನಂತರ [[ಕ್ಷೌರಿಕ]]ನಿಂದ ಸರಿಮಾಡಿಸಿ ಮಗುವಿಗೆ [[ಅಭ್ಯಂಜನ]] ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೇಶವನ್ನು [[ಗೋಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ [[ಸರೋವರ]]ದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಕ್ಷೌರಿಕನಿಗೆ [[ವಸ್ತ್ರ|ವಸ್ತ್ರಾ]]ದಿಗಳನ್ನು [[ದಾನ]]ಮಾಡಬೇಕು. [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರಿಗೆ [[ಭೋಜನ]] ಮಾಡಿಸಿ ದಾನ [[ದಕ್ಷಿಣೆ]]ಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಹಿಂದೆ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರಿಗೂ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವಿತ್ತು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇಶಚ್ಛೇದ ಮಾಡುವಾಗ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸ್ಮೃತಿಗಳು [[ಉಪನಯನ]] ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಶವನ್ನು ಅಂದರೆ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ಅದು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹೋದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ. ಶಿಖೆಯನ್ನು ಬಿಡುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು [[ಶಿಖೆ]]ಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡಾಕರ್ಣ}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು]] axj2fhezk01a4m6np4yoobgtn9xh6g5 1435128 1435127 2026-10-31T07:30:07Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435128 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:MundanOfMathil.jpg|thumb|200px]] '''ಚೂಡಾಕರಣ''' (ಅಕ್ಷರಶಃ, ಕೇಶ ಶಿಖೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ) ಅಥವಾ '''ಮುಂಡನ''' ಮಗುವು ಅವನ/ಅವಳ [[ಮೊದಲ ಕ್ಷೌರ]]ವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹದಿನಾರು [[ಸಂಸ್ಕಾರ]]ಗಳ ಪೈಕಿ ಎಂಟನೆಯದು. [[ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳು|ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳ]] ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಗೆ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವರ್ಷದ ಮುಕ್ತಾಯದ ಮುಂಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು, ಆದರೆ ನಂತರದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಯಸ್ಸನ್ನು ಏಳನೇ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವಿನ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲ [[ಶಿಖೆ]] ಅಥವಾ ''ಚೂಡಾ''ವನ್ನು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ತಲೆಯ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ. ==ಮಹತ್ವ== ಇದು ಮಗುವಿನ ಮೊದಲ ಕ್ಷೌರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1 ರಿಂದ 7 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಗಾನಂತಹ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳ ಬಳಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಗುವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಕಲ್ಮಶಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಗುಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ದೈವಕ್ಕೆ ಕೂದಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಹದಿನಾರು ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ (ಅಂಗೀಕಾರದ ವಿಧಿಗಳು) ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>Pandey, Rajbali (1969, reprint 2006) ''Hindu Saṁskāras: Socio-Religious Study of the Hindu Sacraments'', Delhi:Motilal Banarsidass, {{ISBN|81-208-0434-1}}, pp.98-99</ref><ref>Pandey, R.B. (1962, reprint 2003). ''The Hindu Sacraments (Saṁskāra)'' in S. Radhakrishnan (ed.) ''The Cultural Heritage of India'', Vol.II, Kolkata:The Ramakrishna Mission Institute of Culture, {{ISBN|81-85843-03-1}}, p.403</ref><ref>{{cite news |title=The significance of mundan ceremony In astrology everything you need to know |url=https://timesofindia.indiatimes.com/astrology/others/the-significance-of-mundan-ceremony-in-astrology-everything-you-need-to-know/articleshow/112777412.cms |access-date=25 August 2024 |agency=[[The Times of India]]}}</ref> ==ಸಂಸ್ಕಾರ== [[File:बच्चें के मुंडन का गीत.webm|thumb|A song sung during a child's mundan (tonsure) ceremony]] ಚೂಡಾಕರ್ಣ ಇದನ್ನು ಚೌಲಕರ್ಮ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂರನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಶುಭದಿನ, ಶುಭನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದು. ಚೂಡಾಕರ್ಣವನ್ನು ಎಲ್ಲ [[ಸ್ಮೃತಿ]]ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೂಡಾ ಎಂದರೆ ಕೇಶಚ್ಛೇದವಾದ ಮೇಲೆ ಶಿರದ ಮೇಲೆ ಉಳಿದಿರುವ ಕೇಶ. ಇದಕ್ಕೆ [[ಹೋಮ]]ವುಂಟು. 4 ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಕ್ಕಿ]], ಜವೆ, ಮಾಷ ಮತ್ತು [[ಎಳ್ಳು]]ಗಳನ್ನಿಡಬೇಕು. [[ಶಿಶು]]ವನ್ನು ತಾಯಿ ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ [[ಪತಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಮಿ, ಗೋಮಯ, [[ದರ್ಭೆ]]ಗಳನ್ನೂ, ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದ [[ಕತ್ತಿ]] ಇಲ್ಲವೆ, [[ಕ್ಷೌರ]]ದ ಕತ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೋಮ ಮಾಡುವಾಗ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅನಂತರ ತಂದೆಯಾದವ [[ಮಂತ್ರ]]ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಗುವಿನ ಶಿರೋಭಾಗದ ಕೇಶವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೇಶವನ್ನು ಶಮೀಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತಾಯಿಯಾದವಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತ ಹೀಗೆ 4 ಸಲ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಅನಂತರ [[ಕ್ಷೌರಿಕ]]ನಿಂದ ಸರಿಮಾಡಿಸಿ ಮಗುವಿಗೆ [[ಅಭ್ಯಂಜನ]] ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕೇಶವನ್ನು [[ಗೋಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ [[ಸರೋವರ]]ದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಕ್ಷೌರಿಕನಿಗೆ [[ವಸ್ತ್ರ|ವಸ್ತ್ರಾ]]ದಿಗಳನ್ನು [[ದಾನ]]ಮಾಡಬೇಕು. [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]]ರಿಗೆ [[ಭೋಜನ]] ಮಾಡಿಸಿ ದಾನ [[ದಕ್ಷಿಣೆ]]ಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಹಿಂದೆ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರಿಗೂ ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವಿತ್ತು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇಶಚ್ಛೇದ ಮಾಡುವಾಗ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸ್ಮೃತಿಗಳು [[ಉಪನಯನ]] ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಶವನ್ನು ಅಂದರೆ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ಅದು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹೋದರೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ. ಶಿಖೆಯನ್ನು ಬಿಡುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು [[ಶಿಖೆ]]ಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡಾಕರ್ಣ}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] gc9de5auiuma82i8bd25m07k2zwfztx 0 52417 1435142 1345770 2026-10-31T09:27:19Z Santhosh Goveas 102329 1435142 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Stomach_colon_rectum_diagram.svg|thumb]] '''ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊಎಂಟೊರಾಲಾಜಿ''' [[ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಮತ್ತು ಅದರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ [[ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಒಂದು ಶಾಖೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊಎಂಟೊರಾಲಾಜಿ [[ಅಮೇರಿಕನ್]] ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ (ABIM) ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಆಸ್ಟಿಯೋಪ್ಯಾತಿಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‍ನಿಂದ (AOBIM) ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತಗೊಂಡಿರುವ ಆಂತರಿಕ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. [[ಅನ್ನನಾಳ]]ದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ [[ಬಾಯಿ]]ಯಿಂದ [[ಗುದ]]ದ ವರೆಗಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಜೀರ್ಣಾಂಗವ್ಯೂಹ]]ವನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖನ == <ref>https://www.gastrojournal.org/</ref> <ref>{{Cite web |url=https://patients.gi.org/what-is-a-gastroenterologist/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-03 |archive-date=2018-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831215003/http://patients.gi.org/what-is-a-gastroenterologist/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.journals.elsevier.com/gastroenterology/</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ]] fnhw31aiv7v02iiy6wvas4o1nrpqw13 1435143 1435142 2026-10-31T09:27:42Z Santhosh Goveas 102329 1435143 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Stomach_colon_rectum_diagram.svg|thumb]] '''ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊಎಂಟೊರಾಲಾಜಿ''' [[ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಮತ್ತು ಅದರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ [[ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ಒಂದು ಶಾಖೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊಎಂಟೊರಾಲಾಜಿ [[ಅಮೇರಿಕನ್]] ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ (ABIM) ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಆಸ್ಟಿಯೋಪ್ಯಾತಿಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್‍ನಿಂದ (AOBIM) ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತಗೊಂಡಿರುವ ಆಂತರಿಕ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. [[ಅನ್ನನಾಳ]]ದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ [[ಬಾಯಿ]]ಯಿಂದ [[ಗುದ]]ದ ವರೆಗಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ [[ಜೀರ್ಣಾಂಗವ್ಯೂಹ]]ವನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ [[ಕಾಯಿಲೆ]]ಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖನ == <ref>https://www.gastrojournal.org/</ref> <ref>{{Cite web |url=https://patients.gi.org/what-is-a-gastroenterologist/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-09-03 |archive-date=2018-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831215003/http://patients.gi.org/what-is-a-gastroenterologist/ |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.journals.elsevier.com/gastroenterology/</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ]] hsk5x752qv7p3j61h1hsn1o2ew072tk 3 59574 1435080 1430961 2026-10-30T18:19:19Z MediaWiki message delivery 17558 /* This Month in Education: October 2026 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1435080 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|ಅನಂತ್]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೫೦, ೨೫ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ (UTC) <div style="align: center; padding: 1em; border: solid 1px #1874cd; background-color: #d1eeee;"> ನಮಸ್ಕಾರ {{BASEPAGENAME}}, '''ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶಕ್ಕೆ''' ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ! ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದೆಂದೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವಿರೆಂದೂ ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಲು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಲು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮುದಾಯ ಪುಟ]] ನೋಡಿ. ಹೊಸಬರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತಹ ಕೆಲವು ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ (ಕೆಲ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ): *[[Wikipedia:Kannada_Support|Font help]] (read this if Kannada is not getting rendered on your system properly) *[[ಸಹಾಯ:ಲಿಪ್ಯಂತರ|ನೇರವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?.]] *[[:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ದಿಕ್ಸೂಚಿ]] *[[:en:Wikipedia:How to edit a page|ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:en:Wikipedia:Tutorial|ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಟುಟೋರಿಯಲ್]] *[[:en:Wikipedia:Picture tutorial|ಚಿತ್ರಗಳನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:Help:ಹೊಸ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು|ಹೊಸ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:en:Wikipedia:How to write a great article|ದೊಡ್ಡ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:en:Wikipedia:Naming conventions|ಹೆಸರಿಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ]] *[[:en:Wikipedia:Manual of Style|ಶೈಲಿ ಕೈಪಿಡಿ]] *[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕೋರಿಕೆಯ ಲೇಖನಗಳು]] ನೀವು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸಹಾಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೇನಾದರೂ ತಿಳಿಯಬಯಸಿದಲ್ಲಿ, ದಯಮಾಡಿ [http://mail.wikipedia.org/mailman/listinfo/wikikn-l ಈ ಅಂಚೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ] ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವಾಗ, ಚರ್ಚಾ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. <br> ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ: <nowiki>~~~~</nowiki> </div> '''ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಬರೆಯಿರಿ''' ದಯವಿಟ್ಟು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಬರೆಯಿರಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿ‍ಕೆಯೂ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಇರಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಬ್ಲಾಗ್ ಮಾದರಿಯ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸಬೇಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Palagiri|Palagiri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Palagiri|talk]]) ೧೮:೦೨, ೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪ (UTC) == MediaWiki Train the Trainer 2015 barnstar == {| style="border: 10px ridge gold; background-color: white; width:50%; margin: 1em auto 1em auto;" |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | <center>'''MediaWiki Train the Trainer 2015 barnstar'''</center>[[File:MediaWiki logo.png|100px|center]][[File:MediaWiki Train the Trainer Program 2015-06-27 Image 07.JPG|300px|center]] |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | <br/>This barnstar is awarded to you in recognition of your leadership and presentation skills in the [[:meta:CIS-A2K/Events/MediaWiki Train the Trainer Program/2015|MediaWiki Train the Trainer 2015 program]]. We hope to have enriched your Wiki-experience and would like to see active contribution from you towards MediaWiki and other scripts, gadgets and tools-related activities. Thank you once again for your enthusiastic participation. [[File:Smiley.svg|20px]] -- [[:meta:CIS-A2K|CIS-A2K]] ([[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/MediaWiki Train the Trainer Program/2015|talk]]) ೧೪:೫೯, ೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) |} == ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ == ನಮಸ್ಕಾರ ಅನಂತ್, [[%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%85%E0%B2%B0%E0%B2%B3%E0%B2%BF_%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%86#.E0.B2.85.E0.B2.A8.E0.B2.BF.E0.B2.B8.E0.B2.BF.E0.B2.95.E0.B3.86|ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ]] ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. -- [[User:Teju2friends|ತೇಜಸ್]] ^{/ [[User Talk:Teju2friends|ಚರ್ಚೆ]]/} ೦೪:೩೯, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) : ಅನಂತರೇ, ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ -- [[User:Teju2friends|ತೇಜಸ್]] ^{/ [[User Talk:Teju2friends|ಚರ್ಚೆ]]/} ೦೮:೦೪, ೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) :: ಅನಂತರೇ, ಸುಮಾರು ೧೧ ದಿನಗಳು ಕಳೆದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಸಣ್ಣ ಉತ್ತರವನ್ನೂ ನೀಡಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮನವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ದಯಮಾಡಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ. -- [[User:Teju2friends|ತೇಜಸ್]] ^{/ [[User Talk:Teju2friends|ಚರ್ಚೆ]]/} ೦೪:೪೬, ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ಅನಂತರೆ..., ನಾನು ತೂಗುದೀಪ ಶ್ರೀನಿವಾಸರವರ ಲೇಖನಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೆ ತಿದ್ದಿದ್ದಿರಿ??? ನಾನು ವೀಕೀಪೆಡಿಯಗೆ ಹೊಸಬನು. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಕಿರುಸೇವೆಗಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವೆನು. ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ತಿದ್ದಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಡೀ ನನ್ನ ಲೇಖನಿಯನ್ನು ದಯಮಾಡಿ ಅಳಿಸಬೇಡಿ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಿ. ಇಲ್ಲವೆ ನಿಮ್ಮ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಾದರು ಕೊಡಿ ನನಗೆ ವಿಕೀಪಿಡಿಯದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಿರಂತೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Vinayak Winnu|Vinayak Winnu]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vinayak Winnu|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೪೫, ೧೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ (UTC) == AWB ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ == ಅನಂತ್, AWB ಬಳಸಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು. ಇದು ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡುವುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: [[ಶ್ರವಣಾತೀತ_ತರ೦ಗ]]. ಇಂತಹ ಆಟೋಮೇಟೆಡ್ ಟೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಬಾಟ್ ಅಕೌಂಟ್ ಬಳಸಬೇಕು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]^{/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]} ೧೧:೩೫, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ::ಮೇಲೆ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸರಿಸಲಾಗಿದೆ [[ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ]]. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅನುಸ್ವಾರಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಉಲ್ಲೇಖನವನ್ನು ಹಾಕುವಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇಂತಹ ಸಂಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ವಿಕಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚೊಕ್ಕವಾದರೂ ಆಗಬಹುದು. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]^{/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]} ೧೨:೦೨, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]ರವರೆ ನಾನು AWB ಕಲಿಯತ್ತಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|ಅನಂತ್]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೨೧, ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) :::ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧ರಿಂದ AWB ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಇನ್ನೂ ಅದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಕಲಿಕೆಯ ಕ್ರಮ ಸರಿ ಇಲ್ಲ. ಆ ಟೂಲ್ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಿಮ್ಮ AWB ಸಂಪಾದನೆಯ ನಂತರದ ಮೌನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೀವೇ ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿ. ೧೬೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ AWB ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ನಾನು ನೋಡಿದ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ನನಗೆ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ೧೬೦೦ ಎಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಷನ್‌ ನಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿರಲಿ ಎಂದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]^{/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]} ೦೬:೩೩, ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ೧೬೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು, ನಾನೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತೇನೆ--[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|ಅನಂತ್]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೩೯, ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) {{ಸುಸ್ವಾಗತ}}----[[ಸದಸ್ಯ:Madhusarthij|Madhusarthij]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Madhusarthij|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೬, ೧೦ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) {{ಸುಸ್ವಾಗತ}}--[[ಸದಸ್ಯ:G Shreeraj|G Shreeraj]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:G Shreeraj|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೪೯, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) === ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕಾಚರಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಮಗೆ ಈ ಆಹ್ವಾನ === {| style="background-color: #878686; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:St. Aloysius College.jpg|125px]] |style="font-size: large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.00;" | '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ|ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ]] @ ಮಂಗಳೂರು''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wikipedia-logo-v2-kn.svg|130px|alt="Wikidata"]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವು ಹದಿಮೂರನೆಯ ಫಲಪ್ರದ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಸಂತಸವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ನರನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೩, ೨೦೧೬ರಂದು ಶನಿವಾರ '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಫೋಟೋ ನಡಿಗೆ''' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು '''ಬಂಟ್ವಾಳ''' ಅಥವಾ '''ಪಿಲಿಕುಳ'''ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೪, ೨೦೧೬ರಂದು ಭಾನುವಾರ ಹದಿಮೂರನೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು, [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾಲೇಜಿನ]], '''ಎರಿಕ್ ಮಥಾಯಿಸ್ ಸಭಾಂಗಣ'''ದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವುದೆಂದು ದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೩ನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ]] ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯದ ಸರ್ವರೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಜ್ವಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನಡೆದ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು|ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರುವ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಪಾದಕರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದಾಯದ ಮಂಗಳೂರಿನ [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದಾಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾಗತ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. --[[ಸದಸ್ಯ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vishwanatha Badikana|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೦, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) |} == Geographical Indications in India Edit-a-thon starts in 24 hours == Hello, <br/> [[File:2010-07-20 Black windup alarm clock face.jpg|right|150px]]Thanks a lot for signing up as a participant in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We want to inform you that this edit-a-thon will start in next 24 hours or so (25 January 0:00 UTC). Here are a few handy tips: * ⓵ Before starting you may check the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Rules|rules of the edit-a-thon]] once again. * ⓶ A resource section has been started, you may check it [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Resources|here]]. * ⓷ Report the articles you are creating and expanding. If a local event page has been created on your Wikipedia you may report it there, or you may report it on the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon/Participants|Meta Wiki event page]] too. This is how you should add an article— go to the <code>"participants"</code> section where you have added you name, and beside that add the articles like this: <code>[[User:Example|Example]] ([[User talk:Example|talk]]) (Articles: Article1, Article2, Article3, Article4).</code> You '''don't''' need to update both on Meta and on your Wikipedia, update at any one place you want. * ⓸ If you are posting about this edit-a-thon- on Facebook or Twitter, you may use the hashtag <span style="color: blue">#GIIND2016</span> * ⓹ Do you have any question or comment? Do you want us to clarify something? Please ask it [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]]. Thank you and happy editing. [[File:Face-smile.svg|20px]] --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೩೨, ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/GI_participants&oldid=15268365 --> == GI edit-a-thon 2016 updates == Geographical Indications in India Edit-a-thon 2016 has started, here are a few updates: # More than 80 Wikipedians have joined this edit-a-thon # More than 35 articles have been created/expanded already (this may not be the exact number, see "Ideas" section #1 below) # [[:en:Template:Infobox geographical indication|Infobox geographical indication]] has been started on English Wikipedia. You may help to create a similar template for on your Wikipedia. [[File:Spinning Ashoka Chakra.gif|right|150px]] ; Become GI edit-a-thon language ambassador If you are an experienced editor, [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]. Ambassadors are community representatives and they will review articles created/expanded during this edit-a-thon, and perform a few other administrative tasks. ; Translate the Meta event page Please translate [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|this event page]] into your own language. Event page has been started in [[:bn:উইকিপিডিয়া:অনলাইন এডিটাথন/২০১৬/ভারতীয় ভৌগোলিক স্বীকৃতি এডিটাথন|Bengali]], [[:en:Wikipedia:WikiProject India/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|English]] and [[:te:వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/జాగ్రఫికల్ ఇండికేషన్స్ ఇన్ ఇండియా ఎడిట్-అ-థాన్|Telugu]], please start a similar page on your event page too. ; Ideas # Please report the articles you are creating or expanding [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]] (or on your local Wikipedia, if there is an event page here). It'll be difficult for us to count or review articles unless you report it. # These articles may also be created or expanded: :* Geographical indication ([[:en:Geographical indication]]) :* List of Geographical Indications in India ([[:en:List of Geographical Indications in India]]) :* Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999 ([[:en:Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999]]) See more ideas and share your own [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Ideas|here]]. ; Media coverages Please see a few media coverages on this event: [http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Wikipedia-initiative-Celebrating-legacy-of-Bangalore-Blue-grapes-online/articleshow/50739468.cms The Times of India], [http://indiaeducationdiary.in/Shownews.asp?newsid=37394 IndiaEducationDiary], [http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/gitagged-products-to-get-wiki-pages/article8153825.ece The Hindu]. ; Further updates Please keep checking [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|the Meta-Wiki event page]] for latest updates. All the best and keep on creating and expanding articles. :) --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೬, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 --> == 7 more days to create or expand articles == [[File:Seven 7 Days.svg|right|250px]] Hello, thanks a lot for participating in [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We understand that perhaps 7 days (i.e. 25 January to 31 January) were not sufficient to write on a topic like this, and/or you may need some more time to create/improve articles, so let's extend this event for a few more days. '''The edit-a-thon will continue till 10 February 2016''' and that means you have got 7 more days to create or expand articles (or imprpove the articles you have already created or expanded). ; Rules The [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Rules|rules]] remain unchanged. Please [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|report your created or expanded articles]]. ; Joining now Editors, who have not joined this edit-a-thon, may [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Participants|also join now]]. [[File:Original Barnstar Hires.png|150px|right]] ; Reviewing articles Reviewing of all articles should be done before the end of this month (i.e. February 2016). We'll keep you informed. You may also [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|check the event page]] for more details. ; Prizes/Awards A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon. The editors, who will perform exceptionally well, may be given an Indic [[:en:List of Geographical Indications in India|Geographical Indication product or object]]. However, please note, nothing other than the barnstar has been finalized or guaranteed. We'll keep you informed. ; Questions? Feel free to ask question(s) [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]]. -- [[User:Titodutta]] ([[:meta:User talk:Titodutta|talk]]) sent using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೦೮, ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 --> ==[[ಪುರಂದರದಾಸರು]]' ಪುಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಅಳಿಸಿದೆ== ಸದಸ್ಯ:Noufal17- ಸಂತ ಆಲೋಯ್ಸಿಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು 'ಪುರಂದರದಾಸರು' ಪುಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಅಳಿಸಿ ಮಿತ್ರಾ ವೆಂಕಟ್ರಾಜ್ ಅವರ ವಿಷಯ ತುಂಬಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿರಾಗ್.ಸಾರ್ಥಿ.ಜೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ. ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಅವನ ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯ:Madhusarthij ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಮುಂದು ಯೋಚಿಸದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. *ನಿಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಿರಬಹುದು, ತಿಲಳಿಹೇಳಿ, [[ಪುರಂದರದಾಸರು]] ಪುಟ ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಇದುವರಿಗೆ ಒಂದೂ ಲೇಖನ ಬರೆದು ಗೊತ್ತಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ತಿಳಿಯದು; ಸುಮ್ಮನೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ/ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.ಯಜಮಾನಿಕೆ,ಸಲಹೆ ಕೊಡುವುದು ಸುಲಭ;ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟ!! ಕ್ಷಮಿಸಿ/ನಿಮ್ಮವ [[ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr|Bschandrasgr]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bschandrasgr|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೧೯, ೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) == GI edit-a-thon updates == [[File:Geographical Indications in India collage.jpg|right|200px]] Thank you for participating in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|Geographical Indications in India]] edit-a-thon. The review of the articles have started and we hope that it'll finish in next 2-3 weeks. # '''Report articles:''' Please report all the articles you have created or expanded during the edit-a-thon '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|here]]''' before 22 February. # '''Become an ambassador''' You are also encouraged to '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]''' and review the articles submitted by your community. ; Prizes/Awards Prizes/awards have not been finalized still. These are the current ideas: # A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon; # GI special postcards may be sent to successful participants; # A selected number of Book voucher/Flipkart/Amazon coupons will be given to the editors who performed exceptionally during this edit-a-thon. We'll keep you informed. ; Train-a-Wikipedian [[File:Biology-icon.png|20px]] We also want to inform you about the program '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian|Train-a-Wikipedian]]'''. It is an empowerment program where groom Wikipedians and help them to become better editors. This trainings will mostly be online, we may conduct offline workshops/sessions as well. More than 10 editors from 5 Indic-language Wikipedias have already joined the program. We request you to have a look and '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian#Join_now|consider joining]]'''. -- [[User:Titodutta|Titodutta (CIS-A2K)]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೦೧, ೧೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15355753 --> == Adding Category using HotCat == Please see these edits: https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%85%E0%B2%9C%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%8D&curid=77216&diff=663905&oldid=648449 https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%85%E0%B2%9A%E0%B2%AE%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B2%BF&curid=77080&diff=663903&oldid=647556 Be cautious while using HotCat :) ~ [[User:M G Harish|ಹರೀಶ]] ^{/ [[User talk:M G Harish|ಚರ್ಚೆ]] / [[Special:Contributions/M_G_Harish|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]} ೦೬:೪೦, ೧೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) == ಲೇಖಕಿಯರೊಡನೆ ಲೇಖಕರು ಯಾಕೆ? == [[ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೇಖಕಿಯರು ಮತ್ತು ಸಾಧಕಿಯರು]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕಿಯರು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಲೇಖಕರ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದು ಯಾಕೆ?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೦೯, ೨೦ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) *{{ping|pavanaja}} ಅದು ನಿರ್ಮಾಣ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ::ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಹಾಕಿದ್ದು ನಾನು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ ನಂತರ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಲೇಖಕರು ಲೇಖಕಿಯರ ಜೊತೆ ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೦೨, ೨೦ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) ತಿಂಗಳ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿಮ್ಮ ನಿಲುವು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ. ಅಭಿನಂದನೆಗಳು --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೧೯, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೧೬ (UTC) == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೪, ೧೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 --> == CIS-A2K Newsletter: July 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of July 2016. The edition includes details about these topics: * Event announcement: Tools orientation session for Telugu Wikimedians of Hyderabad * Programme reports of outreach, education programmes and community engagement programmes * Ongoing event: India at Rio Olympics 2016 edit-a-thon. * Program reports: Edit-a-thon to improve Kannada-language science-related Wikipedia articles, Training-the-trainer programme and MediaWiki training at Pune * Articles and blogs, and media coverage Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2016|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೬, ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15789024 --> == CIS-A2K Newsletter August 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of August 2016. The edition includes details about these topics: * Event announcement: Tools orientation session for Telugu Wikimedians of Hyderabad * Programme reports of outreach, education programmes and community engagement programmes * Ongoing event: India at Rio Olympics 2016 edit-a-thon. * Program reports: Edit-a-thon to improve Kannada-language science-related Wikipedia articles, Training-the-trainer programme and MediaWiki training at Pune * Articles and blogs, and media coverage Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೨೫, ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15874164 --> == CIS-A2K Newsletter September 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of September 2016. The edition includes details about these topics: * Gender gap study: Another 5 Years: What Have We Learned about the Wikipedia Gender Gap and What Has Been Done? * Program report: Wikiwomen’s Meetup at St. Agnes College Explores Potentials and Plans of Women Editors in Mangalore, Karnataka * Program report: A workshop to improve Telugu Wikipedia articles on Nobel laureates * Article: ସଫ୍ଟଓଏର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ: ଆମ ହାତେ ଆମ କୋଡ଼ ଲେଖିବା Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೧೫, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16000176 --> == Wikipedia Asian Month == Hey Ananth, thanks for organizing Wikipedia Asian Month, here are also guide for you. Feel free to talk to me with any question, idea or concern on meta. #Step 1, make sure your event page is fully set up and translated. [[m:Wikipedia Asian Month/Sample|Link to the Sample page]] (You need to localize [[m:Template:WAM|This template]]) #Step 2, translate the banner [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=Centralnotice-tgroup-WAM_2016&filter= at here], make sure tranlsate the link to the event page of your home wiki. #Step 3, when you finish the two steps, [[m:Wikipedia Asian Month/Status|update this page]]. When both "Main Page" and "CN"(tranlsation) marked as done, I will enbale the CN in your language all the way to the end of November. Best Wishes,<br /> --[[ಸದಸ್ಯ:AddisWang|AddisWang]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:AddisWang|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೦೭, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) == WAM Organizers Update (Nov.5) == Hi WAM Organizer! Hopefully everything works just fine so far! '''[[:m:User_talk:AddisWang|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** IMPORTANT: Asian Language Wikipedia will exclude the language speaking country from the Asian Month so we can encourage editors write something about other part of Asia. E.g., Chinese Wikipedia will exclude Mainland China, Taiwan, Hong Kong, and Macau. Indian language Wikipedia will exclude India. If you have problems with that, please let me know. ** I've posted the tool instruction and newest postcard rules on each Wiki' event page. Make sure you translate it. In short: 4 articles get one card, 15 get another one (Special one), and the Ambassador gets another one. ** We will still allow two Ambassadors if top and second contributors have more than 30 accepted articles, just like last year. Please send this information to high-quantity participant to encourage them. ** Please create [[:en:Template:WAM talk 2016|'''this talk page template''']] and linked in Wikidata. Judging tool will add this template to submitted articles automatically. ** The judging tool should work fine. If not, talk to me. ** You may put this template on your user page if you like it. [[:en:Template:User WAM organizer]] ** Optional: Judging Tool Interface may not available in your language. If you feel needed, you can [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikipedia+Asian+Month%2FTool+Interface&language=en&action=page&filter= translate the interface at here]. ** Invite some active contributors from your wiki to participate. And please encourage editors who can speak more than one language participate to other WAM edition. ** Indic Community: [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] will provide fund if you would like to organize an offline event of Wikipedia Asian Month. [[:m:Talk:CIS-A2K/Requests|Apply at here]]. Best Wishes, <br/> Addis Wang<br/> <small>Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೫, ೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) </small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16034645 --> == WAM Organizers Update (Nov.12) == Hi WAM Organizer! Hopefully everything works just fine so far! '''[[:m:User_talk:AddisWang|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** Additional souvenirs (e.g. Stickers, bookmarks) will sent to Ambassadors and active organizers. ** I'm doing some basic statistics at [[:m:Wikipedia Asian Month/Results|Result page]] every week, in case you are interested. * I've already sent noticfication to global top 20 users that WMF will give global top 3 contributors a free Wikimedia T-shirt. Here are the rules: ** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to ** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia projects will count (no WikiQuote, etc.) ** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 Bytes and 300 words. ** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length. ** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, you might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision. ** Rest of Global top 10 users will also get some WAM souvenirs. Best Wishes, <br/> Addis Wang <br/> <small>Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೦೧, ೧೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16058010 --> == WAM Tool Update == Hi WAM organizers, due to unexpected maintenance on wmfLabs, which host our judging tool, the tool is currently down and can not be used in around next 48 hours or less. Please inform local participants for such problem, and tell them they can submit their contribution after the maintenance. I will send another update when the tool comes back. If you have further questions regarding the tool, please feel free to reach [[:m:User:AddisWang|me]] or the tool developer [[User talk:Ле Лой|Le Loi]]. Best, Addis Wang/ sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೦೭, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16058010 --> == Update (Nov. 16) == [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]] Hi WAM organizers! It's now half way! Good job! Here are some updates: * As many of you may notice, that the judging tool has came back to normal. * I've set up a result page with some numbers in it. It may not accurate, just as a reference at this time. * WAM should get more media coverage. If you can help (either locally or internationally), please let me know! * Please considering start judging articles if you have not yet. it's really important to give feedbacks to participants so they can improve articles or get motivated. * With your help, I may start the first round of address collection before WAM ends for who already have four accepted articles and organizers, as I promised to improve the postcard sending process this year. * Feel free to reach out to me for any question! At [[:m:User_talk:AddisWang|my meta talk page]]. Best Wishes, <br/> Adds Wang <br/> <small>sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೩೧, ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16066143 --> == CIS-A2K Newsletter October 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of October 2016. The edition includes details about these topics: * '''Blog post''' Wikipedia Asian Month — 2016 iteration starts on 1 November — a revisit * '''Program report''': Impact Report form for the Annual Program Grant * '''Program report''': Kannada Wikipedia Education Program at Christ university: Work so far * '''Article''': What Indian Language Wikipedias can do for Greater Open Access in India * '''Article''': What Indian Language Wikipedias can do for Greater Open Access in India * . . . '''and more''' Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16015143 --> == What's Next (WAM) == Congratulations! The Wikipedia Asian Month is almost ending and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ;Here are some number I would like to share with you (by UTC Nov. 30 2am) :Total submitted: 7289; 669 unique users ; Tool problem :If you can not submit articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month/late submit|'''this meta page''']] to do so. Please spread this message with local participants. ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 5th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Participates still can submit their contribution in November before December 2nd at [[:m:Wikipedia Asian Month/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 5th * There will be three round of address collection scheduled: December 2nd, December 7th, and December 20th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2016 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants has more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * I will announce the name of Wikipedians who will able to pick a Wikimedia T-shirt from Wikimedia Store for free after I re-check their contributions. * There will be a progress page for the postcards. ; Some Questions * It could be a case that local organizer does not agree on an article if shall accept it or not. In this situation, the judging tool will highlight the conflict articles in the "article's list". Please review other's opinion, and resolve the conflict by changing your decision or discuss with other judges. * In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information. Best Wishes,<br/> Addis Wang; <small>Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೧೯, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16068000 --> == Address Collection == We are starting collecting address! Please fill '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this form]''' to receive an additional postcard as being a WAM organizer. You may receive this message because you on the receipt list. You don't have to fill the form if you are not organizing this year. This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards and other souvenirs are sent. Please help your local participants in case they have any problem understanding the survey. If you have any question, feel free contact me on [[:m:User_talk:AddisWang|my meta talk page]]. You can remove yourself from the list at [[:m:Wikipedia Asian Month/2016 Organizers|this page]]. * Some deadline: *: Dec. 5th<nowiki>:</nowiki> Finish Judging *: Dec.10th<nowiki>:</nowiki> Last day to improve the content and change the judge Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]]; Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೦೪, ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16068000 --> == This Month in Education: December 2016 == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"><hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|<span style="color:black;">Wikimedia Education Newsletter – Volume 5, Issue 4, December 2016</span>]]</div> <hr /> <div style="text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|Headlines]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Highlights|Highlights]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Single|Single page edition]]</div> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Greek_schools_collaborate_to_write_local_history_about_Corfu|'''Greece:''' Greek schools collaborate to write on local history]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem|'''Israel:''' It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Open Science Fellows Program launched in Germany|'''Germany:''' Open Science Fellows Program launched in Germany]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Students go wikipedian in the Basque Country|'''Basque Country:''' Students go wikipedian in the Basque Country]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo|'''Norway:''' Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/First Wiki Club in Macedonia|'''Macedonia:''' First Wiki Club in Macedonia]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] </div> <div style="padding: 0.5em; text-align: center; font-size: 0.9em;"> <br> To get involved with the newsletter, please visit [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|the newsroom]]. To browse past issues, please visit [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/Archives|the archives]]. </div></div><section end="education-newsletter"/> [[outreach:Education/News|Home]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Education Newsletter|Subscribe]] • [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] • [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] - The newsletter team ೧೮:೫೧, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16170520 --> == This Month in Education: [February 2017] == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|left|240px]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 1 | February 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/Feb_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> {{anchor|back}} In This Issue </span></div> === === {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"| <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] [[Outreach:Education/News/Drafts/time_is_not_an_unlimited_resource|Common Challenges: Time is not an unlimited resource]] |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/Medical_students%27_contributions_reach_200_articles_in_an_innovative_elective_course_at_Tel_Aviv_University.| Medical Students' contributions reach 200 articles in innovative elective course at Tel Aviv University]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Wikilesa:_Working_with_university_students_on_human_rights| Wikilesa: working with university students on human rights]] [[Outreach:Education/News/Drafts/An_auspicious_beginning_at_university| An auspicious beginning at university in Basque Country]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Wikipedia_Education_Program_kicks_off_in_Finland| The Wikipedia Education Program kicks off in Finland]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Brief_Story_of_Mrgavan_WikiClub| The Brief Story of Mrgavan WikiClub]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Citizen_Science_and_biodiversity_in_school_projects_on_Wikispecies,_Wikidata_and_Wikimedia_Commons| Citizen Science and biodiversity in school projects on Wikispecies, Wikidata and Wikimedia Commons]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/ACTC2017| WMF Education Program to be featured at the Asian Conference for Technology in the Classroom]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Opportunities_to_grow_in_Oman|Opportunities to grow in Oman]] [[Outreach:Education/News/Drafts/hundred_words_campaign|An invitation to participate in the "Hundred Words" campaign!]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Education_Collab_adopts_new_membership_criteria#The_Education_Collab_adopts_new_membership_criteria|Education Collab updates membership criteria]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://www.npr.org/sections/ed/2017/02/22/515244025/what-students-can-learn-by-writing-for-wikipedia|What Students Can Learn By Writing For Wikipedia] [http://www.businessinsider.com/career-benefits-sharing-knowledge-2017-2| Online communities are supercharging people's careers] [https://www.linux.com/news/2017/2/using-open-source-empower-students-tanzania| Using open source to empower students in Tanzania] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2017-02-27/Recent_research| Signpost Special Issue: Wikipedia in Education] </span> |} We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16360344 --> == This Month in Education: [March 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 2 |March 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"|[[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/March 2017/Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan|Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons|High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Approaching History students as pilot of Education program in Iran|Approaching History students as pilot of Education program in Iran]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/An experience with middle school students in Ankara|An experience with middle school students in Ankara]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust|Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey|UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Meet the team|Meet the team]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://lararnastidning.se/fran-dammiga-arkiv-till-artiklar-pa-natet%7C| Från dammiga arkiv till artiklar på nätet] </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:Saileshpat|Saileshpat]] ([[User talk:Saileshpat|talk]]) 19:07, 1 April 2017 (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16517453 --> == This Month in Education: [April 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 3 | April 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/April 2017/How responsible should teachers be for student contributions?|How responsible should teachers be for student contributions?]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP|Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan|Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work|Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Education at WMCON17|Education at WMCON17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/OER17|OER17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school|Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Building a global network for Education|Building a global network for Education]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Mobile Learning Week 2017|Mobile Learning Week 2017]] </span> </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೮, ೧ ಮೇ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16627464 --> == CIS-A2K Newsletter July 2017 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of July 2017. The edition includes details about these topics: * Telugu Wikisource Workshop * Marathi Wikipedia Workshop in Sangli, Maharashtra * Tallapaka Pada Sahityam is now on Wikisource * Wikipedia Workshop on Template Creation and Modification Conducted in Bengaluru Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2017|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೫೮, ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16294961 --> == This Month in Education: September 2017 == <div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 8 | September 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter| subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> In This Issue </span></div> {| style="width: 60%;" | style="width: 50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width: 50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/September 2017/Wikipedia - Here and Now|"Wikipedia – Here and Now": 40 students in the Summer School "I Can – Here and Now" in Bulgaria heard more about Wikipedia]] |- | colspan="3" | ---- |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/News/September 2017/Klexikon|Klexikon: the German 'childrens' Wikipedia' in Montréal]] [[outreach:Education/News/September 2017/Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics|Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics]] |} </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೨೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17258722 --> == Invitation from WAM 2017 == [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2017#Communities_and_Organizers|sign up at the 2017 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]]. # We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. # We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. # Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2017|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> Sailesh Patnaik <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17313147 --> == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon starts with great enthusiasm == [[File:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon_poster.svg|right|200px]] Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has started with great enthusiasm and will continue till 10 November 2017. Please create/expand articles, or create/improve Wikidata items. You can see some suggestions [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/List|here]]. Please report you contribution '''[[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|here]]'''. If you are an experienced Wikimedian, and want to lead this initiative, [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/Participants#Ambassadors|become an ambassador]] and help to make the event a bigger success. Thanks and all the best. -- [[:m:User:Titodutta|Titodutta]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೦೫, ೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17328544 --> == WAM Reminder == [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Thanks again for organizing Wikipedia Asian Month. There are only 4 days before it starts. If you haven't yet signed your language in WAM 2017, You can sign-up [[m:https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2017#Communities_and_Organizers|here]]. Below we have provided some notices and guidelines for organizing. ;Page Setup * Our [[m:Wikipedia Asian Month 2017/Sample|Sample page]] is ready to be translated. There are only a few adjustments if you had this page for 2016 already. ** Article Requirement is 4 ** Article criteria are 3k bytes and 300 words. NO 2k bytes for smaller Wikipedia. ** According to the tool's limit, IP users can not participate. Please encourage them to register an account. ;Localization * Please localize '''[[:en:Template:WAM user 2016|this template]]''' and used on sign up page. I will update the template once the tool is ready to be used. * You may localize this page, but you can also just put a link towards the meta page. [[m:Wikipedia Asian Month/QA]] ;Strategy * You may have to invite some of your Wikipedia friends or active Wikipedians from your home WIKI to help you organize. * You may have to send some invitation to last year participants, active Wikipedians, and Wikipedians who has a special interest. * Central Notice will be used. You may use the Site Notice if you don't see the CN is deployed. ;Reward *We will keep sending postcards (new design) this year, and as an organizer, you will receive an additional postcard as well. *We will have many special prizes provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. *We will send the Ambassador a regular paper copy of the certificate through the basic mail. ;Question Please feel free to contact me or the WAM team [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2017|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. '''Best Wishes''',<br /> Sailesh Patnaik using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೩೮, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17354308 --> [[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mallikarjunasj|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೪೭, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) Wiki Asia Month- Kannada.. Thanks for taking the phone call. == This Month in Education: October 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 9 | October 2017 </span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 1|Your community should discuss to implement the new P&E Dashboard functionalities]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 2|Wikidata implemented in Wikimedia Serbia Education Programe]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 3|Hundred teachers trained in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 4|Basque Education Program makes a strong start]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Education Team | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 8|WikiConvention Francophone 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 9|CEE Meeting 2017]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೦೫, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17368194 --> == Wikipedia Asian Month 2017: engage with audience == Dear WAM organizer, I’m Erick, the coordinator of WAM 2017. Thanks for your effort and help at [[:m:Wikipedia Asian Month 2017]]! Here are some more information about organizational matter of the event at a national level. <small>You are receiving this message because you have signed up as a organizer or in the [[:m:Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers|list]].</small> ; Timeline The event has started and will end in the November 30th 23:59 (UTC). However, we are late for some matter. So we need your help: * '''Invite''' previous participants and your community members to join. We have a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/SampleInvitation|template]] you can use. * '''Translate''' [[m:Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017-|Central Notice for your community]] (more instruction below) as well as sending a notice in village pump. Go public! * '''Become''' the jury member in a campaign on Fountain which is an amazing tool for you to supervise participants’ articles. If you don’t have the campaign set up, please contact us! And put a link to your community’s campaign page for participants’ navigation. * '''Organize''' a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|off-site]] editathon event. A coffee bar, internet and laptops. Though it’s optional. If you want to do that, please contact me. In the following days, you should answer the questions from your community and supervise the submissions. Hope you have fun! ; Prepare Central Notice Central Notice shows a banner on the top of pages in your wiki project along the event timeframe. We will use this to engage with audience. Steps: # Translate, change logo and link to event page. Find your project's Central Notice [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017- here]. For example, we can change the banner for Chinese Wikipedia [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=Centralnotice-tgroup-WAM_2017&filter=&language=zh&action=translate here]. # When you mark the 4 items (translation) as done. I'll enable the central notice in your language for this month. ; Interesting articles Have some interesting articles in your mind or from community? Drop us a line so that we can post that [[m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Topics|here]] to exchange the information to other communities. ; Special Prize You can find some special prizes in [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Event_Partner|Event Partner]] page. They can be claimed by: * Write an article about Indigenous people in Taiwan at Wikipedia Asian Month (supported by Wikimedia Taiwan). * Write articles on monuments of Bhubaneswar (supported by Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon). The participants who joins for the special prize need to also report their conribution in the speical page. The link is shown in the Event Partner page. ; Looking for help At all times, please reply me back or send me an email at erick@asianmonth.wiki.--[[m:User:Fantasticfears|Fantasticfears]] ([[m:User talk:Fantasticfears|talk]]) ೧೨:೧೨, ೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17385072 --> == CIS-A2K Newsletter August September 2017 == Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of August and September 2017. Please find below details of our August and September newsletters: August was a busy month with events across our Marathi and Kannada Focus Language Areas. # Workshop on Wikimedia Projects at Ismailsaheb Mulla Law College, Satara # Marathi Wikipedia Edit-a-thon at Dalit Mahila Vikas Mandal # Marathi Wikipedia Workshop at MGM Trust's College of Journalism and Mass Communication, Aurangabad # Orientation Program at Kannada University, Hampi Please read our Meta newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August_2017|here]]'''. September consisted of Marathi language workshop as well as an online policy discussion on Telugu Wikipedia. # Marathi Wikipedia Workshop at Solapur University # Discussion on Creation of Social Media Guidelines & Strategy for Telugu Wikimedia Please read our Meta newsletter here: '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September_2017|here]]'''<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Sent using --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೨೩, ೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=17391006 --> == This Month in Education: November 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 10 | November 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 1|Hashemite University continues its strong support of Education program activities]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 2|Wikicontest for high school students]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 3|Exploring Wikiversity to create a MOOC]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 4|Wikidata in the Classroom at the University of Edinburgh]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 5|How we defined what secondary education students need]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 6|Wikipedia Education Program in Bangkok,Thailand]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 7|Shaken but not deterred]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 8|Wikipedia workshop against human trafficking in Serbia]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 9|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique kicks in 4 francophones African countries]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 10|A Proposal for Education Team endorsement criteria]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 11|Student perceptions of writing with Wikipedia in Australian higher education]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೨೩, ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17496082 --> == CIS-A2K Newsletter October 2017 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of October 2017. The edition includes details about these topics: * Marathi Wikipedia - Vishwakosh Workshop for Science writers in IUCAA, Pune * Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon * Odia Wikisource anniversary * CIS-A2K signs MoU with Telangana Government * Indian Women Bureaucrats: Wikipedia Edit-a-thon * Interview with Asaf Bartov Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2017|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Sent using --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೪೪, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=17428960 --> == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon Update == Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has ended on 20th November 2017, 25 Wikipedians from more than 15 languages have created around 180 articles during this edit-a-thon. Make sure you have reported your contribution on [[Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|this page]]. Once you're done with it, Please put a {{tick}} mark next to your username in the list by 10th December 2017. We will announce the winners of this edit-a-thon after this process.-- [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೦, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17509628 --> == What's Next (WAM) == Congratulations! The Wikipedia Asian Month is has ended and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ;Here are some number I would like to share with you :Total submitted: 7429 articles; 694 users ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 12th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 12th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2017 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. <small>If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].</small> '''Best Wishes''',<br /> Sailesh Patnaik using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೭, ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17513917 --> == This Month in Education: December 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 11 | December 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 2|Wikimedia Serbia has established cooperation with three new faculties within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 3|Updates to Programs & Events Dashboard]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 4|Wiki Camp Berovo 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 5|WM User Group Greece organises Wikipedia e-School for Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 6|Corfupedia records local history and inspires similar projects]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 7|Wikipedia learning lab at TUMO Stepanakert]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 8|Wikimedia CH experiments a Wikipedia's treasure hunt during "Media in Piazza"]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 9|Creating digitally minded educators at BETT 2017]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 10|Things My Professor Never Told Me About Wikipedia]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 11|"Academia and Wikipedia: Critical Perspectives in Education and Research" Conference in Ireland]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 12|Science is shaped by Wikipedia]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೧, ೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17597557 --> == This Month in Education: January 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 1 | January 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> {{anchor|back}} <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 1|Bertsomate: using Basque oral poetry to illustrate math concepts]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 2|Wikimedia Serbia celebrated 10 years from the first article written within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 3|WikiChallenge Ecoles d'Afrique update]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 4|The first Swedish Master's in Digital Humanities partners with Wikimedia Sverige]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 5|How we use PetScan to improve partnership with lecturers and professors]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 6|The Education Survey Report is out!]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 7|Education Extension scheduled shutdown]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೪೨, ೧ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17696217 --> == This Month in Education: February 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 2 | February 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 2|WikiProject Engineering Workshop at IIUC,Chittagong]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 3|What did we learn from Wikibridges MOOC?]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 4|Wikimedia Serbia launched Wiki scholar project]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 5|Wiki Club in Ohrid, Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 6|Karvachar’s WikiClub: When getting knowledge is cool]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 7|More than 30 new courses launched in the University of the Basque Country]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 8|Review meeting on Christ Wikipedia Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 9|The Multidisciplinary Choices of High School Students: The Arabic Education Program; Wikimedia Israel]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 10|The Education Extension is being deprecated (second call)]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 11|The 2017 survey report live presentation is available for viewing]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೫೨, ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17757914 --> == This Month in Education: March 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 3 | March 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 1|Education Programs Itinerary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 2|Animated science educational videos in Basque for secondary school student]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 3|Beirut WikiClub: Wikijourney that has enriched our experiences]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 4|Students of the Faculty of Biology in Belgrade edit Wikipedia for the first time]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 5|The role of Wikipedia in education - Examples from the Wiki Education Foundation]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 6|Multilingual resource for Open education projects]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 7|Wikipedia: examples of curricular integration in Portugal]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 8|Resources and Tips to engage with Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 9|Education Session at WMCON 2018]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೩೩, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17882222 --> == This Month in Education: April 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 4 | April 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 1|Wikimedia at the Open Educational Resources Conference 2018]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 2|Global perspectives from Western Norway]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 3|Togh's WikiClub: Wikipedia is the 8th wonder of the world!]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 4|Aboriginal Volunteers in Taiwan Shared Experience about Incubating Minority Language Wikipedia in Education Magazine]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 5|Workshops with Wiki Clubs members in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 6|Celebrating Book's Day in the University of the Basque Country: is Wikipedia the largest Basque language book?]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 7|Txikipedia is born and you'll love it]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 8|Students Write Wiktionary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 9|Presenting the Wikipedia Education Program at the Open Education Global Conference]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೩೩, ೪ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17992472 --> == CIS-A2K Newsletter, March & April 2018 == <div style="width:90%;margin:0% 0% 0% 0%;min-width:40em; align:center;"> <div style="color:white;"> :[[File:Access To Knowledge, The Centre for Internet Society logo.png|170px|left|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/File:Access_To_Knowledge,_The_Centre_for_Internet_Society_logo.png]]<span style="font-size:35px;color:#ef5317;"> </span> <div style="color: #3b475b; font-family: times new roman; font-size: 25px;padding: 25px; background: #73C6B6;"> <div style="text-align:center">The Center for Internet and Society</div> <div style="text-align:center">Access to Knowledge Program</div> <div style="color: #3b475b; font-family: comforta; font-size: 20px;padding: 15px; background: #73C6B6;"> <div style="text-align:center">Newsletter, March & April 2018</div> </div> </div> </div> <div style="width:70%;margin:0% 0% 0% 0%;min-width:40em;"> {| style="width:120%;" | style="width:120%; font-size:15px; font-family:times new roman;" | ;From A2K * [[:m:Women's Day Workshop at Jeevan Jyoti Women Empowerment Centre, Dist.Pune|Documenting Rural Women's Lifestyle & Culture at Jeevan Jyoti Women Empowerment Centre]] * [[:m:Institutional Partnership with Tribal Research & Training Institute|Open knowledge repository on Biodiversity & Forest Management for Tribal communities in Collaboration with Tribal Research & Training Institute(TRTI), Pune]] * [[:m:Telugu Wikipedia Reading list|Telugu Wikipedia reading list is created with more than 550 articles to encourage discourse and research about Telugu Wikipedia content.]] * [[:m:Telugu Wikipedia Mahilavaranam/Events/March 2018/Visakhapatnam|To address gender gap in participation, a workshop for women writers and literary enthusiasts was conducted in Visakhapatnam under Telugu Wikipedia Mahilavaranam.]] *[[:m:Sambad Health and Women Edit-a-thon|18 journalists from Sambad Media house joined together with Odia Wikipedians to create articles on Women's health, hyiegene and social issues.]] *[[:Incubator:Wp/sat/ᱠᱟᱹᱢᱤᱥᱟᱲᱟ ᱑ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)/en|Santali Wikipedians along with Odia Wikipedians organised the first Santali Wikipedia workshop in India]]. *[[:kn:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕಾರ್ಯಾಗಾರ/ಮಾರ್ಚ್ ಬೆಂಗಳೂರು|Wikimedia Technical workshop for Kannada Wikipedians to help them understand Wikimedia Tools, Gadgets and Auto Wiki Browser]] *[[:m:CIS-A2K/Events/Indian women and crafts|Women and Craft Edit-a-thon, to archive the Women achievers in the field of art and craft on Kannada Wikipedia.]] ; In other News *[[:m:CIS-A2K/Work plan July 2018 - June 2019|CIS-A2K has submitted its annual Work-plan for the year 2018-19 to the APG.]] *[[:m:Supporting Indian Language Wikipedias Program/Contest/Stats|Project Tiger has crossed 3077 articles with Punjabi community leading with 868 articles]]. *[https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimediaindia-l/2018-May/013342.html CIS-A2K is supporting three Wikipedians from India to take part in Wikimania 2018.] *[https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-May/090145.html Users have received Multiple failed attempts to log in notifications, Please change your password regularly.] *[[:outreach:2017 Asia report going forward|Education Program team at the Wikimedia Foundation has published a report on A snapshot of Wikimedia education activities in Asia.]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|update your subscription]].--[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೫೪, ೨೩ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18069676 --> == This Month in Education: May 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 5 | May 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 2|Creating and reusing OERs for a Wikiversity science journalism course from Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 3|Inauguration Ceremony of Sri Jayewardenepura University Wiki Club]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 4|Wiki Education publishes evaluation of Fellows pilot]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 5|The first students of Russia with diplomas of Wikimedia and Petrozavodsk State University]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 6|Selet WikiSchool]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 8|A lofty vision for the Education Team]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 9|UNESCO Mobile Learning Week 2018, Digital Skills for Life and Work]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೧:೪೪, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=18071070 --> == This Month in Education: June 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 6 | June 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 1|Academia and Wikipedia: the first Irish conference on Wikipedia in education]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 2|Ashesi Wiki Club: Charting the cause for Wikipedia Education Program in West Africa]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 3|Wikimedia Serbia has received a new accreditation for the Accredited seminars for teachers]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 4|Côte d'Ivoire: Wikipedia Classes 2018 are officially up and running]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 5|Basque secondary students have now better coverage for main topics thanks to the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 6|What lecturers think about their first experience in the Basque Education Program]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 7|Education Extension scheduled deprecation]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 8|Wikipedia calls for participation to boost content from the continent]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 9|Wikipedia in the History Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 10|Wikipedia as a Pedagogical Tool Complicating Writing in the Technical Writing Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 11|When the World Helps Teach Your Class: Using Wikipedia to Teach Controversial Issues]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೦೩, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18158878 --> == This Month in Education: July 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 7 | July 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 1|Wikipedia+Education Conference 2019: Community Engagement Survey]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 2|Young wikipedian: At WikiClub you get knowledge on your own will]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 3|Wikipedia in schools project at the "New Technologies in Education" Conference]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 4|Basque Education Program: 2017-2018 school year report]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 10|UNESCO ICT in Education Prize call for nominations opens]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 11|An educator's overview of Wikimedia (in short videos format)]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೨, ೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18263925 --> == This Month in Education: August 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 8 | August 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 2|The reconnection of Wikimedia Projects in Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 3|Christ (DU) students enrolls for 3rd Wikipedia certificate course]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 4|Educational wiki-master-classes at International "Selet" forum]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 5|54 students help enrich the digital Arabic content]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 6|Mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೨, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18288215 --> == Invitation from WAM 2018 == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|sign up at the 2018 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]]. # We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. # We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. # Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೦೩, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18097905 --> == 27 Communities have joined WAM 2018, we're waiting for you! == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Dear WAM organizers! Wikipedia Asian Month 2018 is now 26 days away! It is time to sign up for '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|WAM 2018]]''', Following are the updates on the upcoming WAM 2018: * Follow the [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Organiser Guidelines|organizer guidelines]] to host the WAM successfully. * We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and '''sign up''' at this page]]. * If you or your affiliate wants to organize an event partnering with WAM 2018, Please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|'''Take a look''' at here]]. * Please encourage other organizers and participants to sign-up in [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Wikilover90|Wikilover90]] using ~~<includeonly>~</includeonly>~~ <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18448358 --> == This Month in Education: September 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 9 | September 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 1|Edu Wiki Camp 2018: New Knowledge for New Generation]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 2|Education loves Monuments: A Brazilian Tale]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 3|“I have always liked literature, now I like it even more thanks to Wikipedia”. Literature is in the air of WikiClubs․]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 4|History of Wikipedia Education programme at Christ (Deemed to be University)]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 5|Preparation for the autumn educational session of Selet WikiSchool is started]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 6|Wiki Camp Doyran 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 7|Wikicamp Czech Republic 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 8|Wikipedia offline in rural areas of Colombia]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 9|Presentation on mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೧೪, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18394865 --> == This Month in Education: November 2018 == {{clear}} [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 10 | October 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 1|A new academic course featuring Wikidata at Tel Aviv University]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 2|How we included Wikipedia edition into a whole University department curriculum]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 3|Meet the first board of the UG Wikipedia & Education]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 4|The education program has kicked off as the new academic year starts]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 5|The education program has kicked off as the new academic year starts in Albania]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 6|The first Wikimedia+Education conference will happen on April 5-7 at Donostia-Saint Sebastian]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 7|Using ORES to assign articles in Basque education program]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 8|What to write for Wikipedia about? Monuments!]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 9|Wikifridays: editing Wikipedia in the university]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 10|Writing articles on Wikipedia is our way of leaving legacy to the next generations]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೫೫, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18504430 --> == ಮಂಗಳೂರು ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡ್ಲು ಹೇಳಿರಿ == https://saviorhealth.com/ ಭರತೇಶ, ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಅಶೋಕ್ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಮುಂತಾದ ಮಂಗಳೂರು ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡ್ಲು ಹೇಳಿರಿ. ಇದು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹರೀಶ್ ಯೋಜನೆ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಎಡಿಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಕ್ತಾ ಇದ್ದೀನಿ. [[User:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[User talk:Mallikarjunasj|talk]]) ೧೪:೧೦, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) == WAM Organizers Update == Hi WAM Organizer! Hopefully, everything works just fine so far! '''[[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates and clarification of rules for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** Additional souvenirs (e.g. postcard) will be sent to Ambassadors and active organizers. ** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to ** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia or Wikivoyage projects count (no WikiQuote, etc.) ** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 bytes and 300 words. ** If your community accepts an extension for articles, you should set up a page and allow participants to submit their contributions there. ** In case of redirection not allowed submitting in Fountain tool, a workaround is to delete it, copy and submit again. Or a submission page can be used too. ** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length. ** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, they might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision. Please feel free to contact me and WAM team on [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. For some languages, the activity for WAM is very less, If you need any help please reach out to us, still, 12 more days left for WAM, Please encourage your community members to take part in it. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Best Wishes,<br /> Sailesh Patnaik<br /> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18557757 --> == This Month in Education: November 2018 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em; direction:ltr;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 4 &bull; Issue 10 &bull; October 2018</span> ------ <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2018|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/November 2018/Single page|Single page view]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ------- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2018/WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG |WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia Education Program in ICETC 2018 , Japan |Wikipedia Education Program in ICETC 2018, Japan]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia has become the inseparable part of my daily life |Wikipedia has become the inseparable part of my daily life]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place |Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wiki conference for teachers in Ohrid |Wiki conference for teachers in Ohrid]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Our baby is 3! |Our baby is 3!]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/highlighting work of Sailesh Patnaik |Highlighting work of Sailesh Patnaik]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Important updates from Wikimedia Education Team |Important updates from Wikimedia Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Welcome Melissa to the Education Team |Welcome Melissa to the Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/What has the education team been up to? Year end review and updates! |What has the education team been up to? Year end review and updates! ]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೧೮, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18673623 --> == What's Next (WAM)! == Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ; Tool problem : If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants. ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. ; Some Questions * In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information. Thanks again, Regards <br> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೫೯, ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18652404 --> == WAM Postcard collection == Dear organiser, Thanks for your patience, I apologise for the delay in sending the Google form for address collection. Please share [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform this form] and the message with the participants who created 4 or more than 4 articles during WAM. We will send the reminders directly to the participants from next time, but please ask the participants to fill the form before January 10th 2019. Things to do: #If you're the only organiser in your language edition, Please accept your article, keeping the WAM guidelines in mind. #Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. #Please update the status of your language edition in [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']]. Note: This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. Thanks :) --[[:m:User:Saileshpat|Saileshpat]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೫, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18711123 --> == Invitation to Organize Wiki Loves Love 2019 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg|frameless|right]] [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|Wiki Loves Love]] (WLL) is an International photography competition of Wikimedia Commons to subject love testimonials happening in the month of February 2019. The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. February is around the corner and Wiki Loves Love team invites you to organize and promote WLL19 in your country and join hands with us to celebrate love and document it on Wikimedia Commons. The theme of 2019 is '''Festivals, ceremonies and celebrations of love'''. To organize Wiki Loves Love in your region, sign up at WLL [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Organise|Organizers]] page. You can also simply support and spread love by helping us [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|translate]] the commons page in your local language which is open for translation. The contest starts runs from 1-28 February 2019. Independent from if there is a local contest organised in your country, you can help by making the photo contest Wiki Loves Love more accessible and available to more people in the world by translating the upload wizard, templates and pages to your local language. See for an overview of templates/pages to be translated at our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Translations|Translations page]]. Imagine...The sum of all love! [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/International Team|Wiki Loves Love team]] --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೩೩, ೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wiki_Loves_Love&oldid=18760999 --> == This Month in Education: January 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &bull; Issue 1 &bull; January 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/January 2019/Registration for Wikimedia+Education Conference is open|Registration for Wikimedia+Education Conference is open]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov|Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Meet the first Programs & Events Dashboard sysops|Meet the first Programs & Events Dashboard sysops]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia|More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians|Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/The WikiClub contributes to the development of our human qualities |The WikiClub contributes to the development of our human qualities]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Third prize for Wikipedia in schools project|Third prize for Wikipedia in schools project]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/We've updated the design of Education space!|We've updated the design of Education space!]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique is back]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wiki Advanced Training at VVIT|Wiki Advanced Training at VVIT]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiEducation in Albania from WoALUG|Creating our first WikiClub]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons|WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now|Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched|Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೪:೪೧, ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18816770 --> == CIS-A2K Newsletter January 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of January 2019. The edition includes details about these topics: ;From A2K * Mini MediaWiki Training, Theni * Marathi Language Fortnight Workshops (2019) * Wikisource training Bengaluru, Bengaluru * Marathi Wikipedia Workshop & 1lib1ref session at Goa University * Collaboration with Punjabi poet Balram ;From Community *TWLCon (2019 India) ;Upcoming events * Project Tiger Community Consultation * Gujarati Wikisource Workshop, Ahmedabad * Train the Trainer program Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೬, ೨೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == This Month in Education: February 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 2 &#x2022; February 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon|Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia+Education Programme announced|Wikimedia+Education Programme announced]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikipedia in Education, Uruguay|Wikipedia in Education, Uruguay]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”|Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Basque Education Program: 2018 in review|Basque Education Program: 2018 in review]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education|Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Seminar on wikis in education|Seminar on wikis in education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL|Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/The Swiss Lab: Wikipedia as a game|The Swiss Lab: Wikipedia as a game]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Meet Hungary|Meet Hungary]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೫೨, ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18903920 --> == This Month in Education: March 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia at MLW2019|Wikimedia at UNESCO Mobile Learning Week 2019]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit|Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiGap brings editors to close WikiGap|WikiGap brings editors to close WikiGap and open Wiki Pathshala]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Education Mapping exercise is open for public review|Education Mapping exercise is open for public review]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum|Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year|“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities|WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Mini-MWT at VVIT (Feb 2019)|Mini MediaWiki Training at VVIT]]</div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೧, ೨೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18959709 --> == Bring your idea for Wikimedia in Education to life! Launch of the Wikimedia Education Greenhouse == {|border="0" cellspacing="2" cellpadding="10" width="100%" style="background:transparent;font-size:1.0em;line-height:normal" |-valign="top" |style="{{pre style}};width:100%"| '''<center>Apply for Education Greenhouse</center>'''<br><br> [[File:Wikimedia Education Greenhouse logo button.svg|frameless|left|120px]] Are you passionate about open education? Do you have an idea to apply Wikimedia projects to an education initiative but don’t know where to start? Join the the Wikimedia & Education Greenhouse! It is an immersive co-learning experience that lasts 9 months and will equip you with the skills, knowledge and support you need to bring your ideas to life. You can apply as a team or as an individual, by May 12th. Find out more <big> [[:outreach:Education/Greenhouse|Education Greenhouse]].</big> For more information reachout to mguadalupe{{@}}wikimedia.org |} —[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೧೬, ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18981257 --> == This Month in Education: April 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/April 2019/Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!|Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikipedia Student Scholar|Wikipedia Student Scholar]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions|Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia+Education Conference highlights|Wikimedia+Education Conference highlights]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೨೭, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19034809 --> == CIS-A2K Newsletter February 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m: CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of February 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Bagha Purana meet-up *Online session on quality improvement Wikimedia session at Tata Trust's Vikas Anvesh Foundation, Pune *Wikisource workshop in Garware College of Commerce, Pune *Mini-MWT at VVIT (Feb 2019) *Gujarati Wikisource Workshop *Kannada Wiki SVG translation workshop *Wiki-workshop at AU Delhi Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೨, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == CIS-A2K Newsletter March 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of March 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Art+Feminism Edit-a-thon *Wiki Awareness Program at Jhanduke *Content donation sessions with authors *SVG Translation Workshop at KBC *Wikipedia Workshop at KBP Engineering College *Work-plan submission Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೭, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == CIS-A2K Newsletter March 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of March 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Art+Feminism Edit-a-thon *Wiki Awareness Program at Jhanduke *Content donation sessions with authors *SVG Translation Workshop at KBC *Wikipedia Workshop at KBP Engineering College *Work-plan submission Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೪, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == This Month in Education: May 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[Outreach:Education/Newsletter/May 2019|Contents]] &#x2022; [[Outreach:Education/Newsletter/May 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Education in Wales|Education in Wales]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!|Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Meet Germany|Wiki Camp 'Meet Germany']] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Seniors also count!|Seniors also count!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Mandatory internship at Wikimedia Armenia|Mandatory internship at Wikimedia Armenia]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect|Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019|OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"|Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day|Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೬, ೨೯ ಮೇ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19113682 --> == This Month in Education: June 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/June 2019/The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded|The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Welcome Vasanthi|Welcome Vasanthi to the Education Team!]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikimedia Education SAARC Conference happening in India|Wikimedia Education SAARC Conference happening in India]] *[[outreach:Education/News/June 2019/"Won't somebody please think of the children?"|"Won't somebody please think of the children?"]] *[[outreach:Education/News/June 2019/The first Annual Report of VVIT WikiConnect|The first Annual Report of VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/June 2019/An effective collaboration of WikiClubs and schools|An effective collaboration of WikiClubs and schools]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikiclassroom: New way for students' inspiration|Wikiclassroom: New way for students' inspiration]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo|Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೪೦, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19174995 --> == This Month in Education: July 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/July 2019/First WikiEducation gathering in Mexico|First WikiEducation gathering in Mexico]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.|SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Selet WikiSchool: results of first half of 2019|Selet WikiSchool: results of first half of 2019]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL|Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian|Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Collaboration with American University of Armenia|Collaboration with American University of Armenia]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation|Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Wikimedia Education SAARC Conference Journey|Wikimedia Education SAARC Conference Journey]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೯:೫೩, ೩೦ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19221452 --> == ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿವಿ ಲೇಖನ ತಿದ್ದುಪಡಿ == ಅನಂತ ಸುಬ್ರಾಯರಿಗೆ, ಅಮೀರ್ ಸಿಂಗ್[[https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%85%E0%B2%AE%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B3%8D_%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D]] ಲೇಖನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಾಗ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಬಂತು. ಬಹುಭಾಗ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿದ್ದೀರಿ. ಜೋಕೆ. ನಿಮ್ಮದು ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೆಲಸ ಎಂದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವೇ? ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ತೊಡಗಬಹುದೇ? Smjalageri (ಚರ್ಚೆ) ೧೫:೫೯, ೧೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) :{{Ping|Smjalageri}} It is a common error, You will get such error if you are trying to delete the most of the content from an article. --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೩, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಅಲ್ಲ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ಅಮೀರ್ ಸಿಂಗ್ [[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೦೭, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) :{{Ping|Smjalageri}} Please develop more articles and help us --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೪೧, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಲೇಖನ ಖಚಿತವಾಗಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೩೨, ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) [[https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%96%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B2%AD_%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B3%87%E0%B2%AC%E0%B3%8D_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B2%B5%E0%B3%8D#%E0%B3%A7%E0%B3%AF%E0%B3%AB%E0%B3%A8%E0%B2%B0_%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%95%E0%B2%BF_%E0%B2%92%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B3%8D]] ಇಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯ ೨ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಳಿಕೊಡಿ. ಜಪಾನಿನ ಸೊಹಾಚಿ ಇಚಿ[en:Shohachi_Ishii] ರಷ್ಯಾದ ರಷೀದ್ ಮೊಮ್ಮದ್ ಬಿಯೋವ್[en:Rashid_Mammadbeyov] [[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೦೯, ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) ::{{Ping|Smjalageri}} Please use [[:en:Shohachi_Ishii|ಜಪಾನಿನ ಸೊಹಾಚಿ ಇಚಿ]], [[:en:Rashid_Mammadbeyov|ರಷ್ಯಾದ ರಷೀದ್ ಮೊಮ್ಮದ್ ಬಿಯೋವ್]] {{clear}} ==ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿನಂತಿ == {|class="wikitable" style="color:#000080; background-color:#ffffcc; border:solid 4px cyan;" | ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್'ನ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ / ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬೆಂಬಲ ಯೋಜನೆಯ ನನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ. Link: [[meta:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Support/AnoopZ]] |- | ಧನ್ಯವಾದಗಳು--<span style="background: linear-gradient(to right, grey, ivory, #F3F3EA); letter-spacing: 1.5px;">[[User:AnoopZ|★ Ano]][[User talk:AnoopZ|op✉]]</span>{{CURRENTTIME}}, {{CURRENTDAYNAME}} [[{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}]] [[{{CURRENTYEAR}}]] ([[w:UTC|UTC]]) |} == This Month in Education: August 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 8 &#x2022; August 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/August 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2019/Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia|Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Together, we can create an environment that promotes Quality Education|Together, we can create an environment that promotes Quality Education]] * [[outreach:Education/News/August 2019/International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata|International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp|Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp]] * [[outreach:Education/News/August 2019/We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home|We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೦೦, ೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19308048 --> == ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ == ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. https://meta.wikimedia.org/wiki/Growing_Local_Language_Content_on_Wikipedia_(Project_Tiger_2.0)/Support/Manjappabg [[ಸದಸ್ಯ:Manjappabg|Manjappabg]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Manjappabg|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೫, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) == This Month in Education: September 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 9 &#x2022; September 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/September 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/September 2019/Learning history by expanding articles about novels|Learning history by expanding articles about novels]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein|Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia|Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers|Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over|WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia Education Program launched in Bangladesh|Wikipedia Education Program held at Netrokona Government College, Bangladesh]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Stepanakert WikiClub turns 4!|Stepanakert WikiClub turns 4!]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019|Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran|Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19418815 --> == Invitation from WAM 2019 == [[File:WAM logo without text.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you are all doing well! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2019#Communities_and_Organizers|sign up for the 2019 Wikipedia Asian Month]]''', which will take place in November this year (29 days left!). Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|the meta talk page]]. #Please add your language project by 24th October 2019. Please indicate if you need multiple organisers by 29th October. #Please update your community members about you being the organiser of the WAM. #We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. #Please encourage other organizers and participants to sign-up [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|in this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. #If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೩, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=19195667 --> == This Month in Education: October 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 10 &#x2022; October 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers|Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects|Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia|Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw|Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners| Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners]] *[[outreach:Education/News/October 2019/New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published|New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published courses.]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Youth Salon by VVIT WikiConnect along with Wikipedia & Education user group|Wikimedia 2030 Strategoy Youth Salon by VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online courses.]] *[[outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೩೦, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19436525 --> == This Month in Education: November 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 11 &#x2022; November 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2019/GOES for Ghana|Wikimedians aim to make a difference in the lives of students in Ghana with support from the Wikimedia & Education Greenhouse]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/The Third "Editatón WikiUNAM"|The Third "Editatón WikiUNAM"]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau|Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?|What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/We are highlighting the work User:Ixocactus for his contributions in Wikimedia & Education‎| We are highlighting the work of User:Ixocactus this month‎]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia|“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia courses.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Workshops with Wiki Club members|Workshops with Wiki Club members]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga|"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೫, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19589002 --> == [WikiConference India 2020] Invitation to participate in the Community Engagement Survey == This is an invitation to participate in the Community Engagement Survey, which is one of the key requirements for drafting the Conference & Event Grant application for WikiConference India 2020 to the Wikimedia Foundation. The survey will have questions regarding a few demographic details, your experience with Wikimedia, challenges and needs, and your expectations for WCI 2020. The responses will help us to form an initial idea of what is expected out of WCI 2020, and draft the grant application accordingly. Please note that this will not directly influence the specificities of the program, there will be a detailed survey to assess the program needs post-funding decision. *Please fill the survey at; https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7_hpoIKHxGW31RepX_y4QxVqoodsCFOKatMTzxsJ2Vbkd-Q/viewform *The survey will be open until 23:59 hrs of 22 December 2019. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೧೦, ೧೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19617891 --> Hi, Kindly do pin point articles that lack references, I'll be happy to place them. Are you Lokesh K ? I sent a message already [[ಸದಸ್ಯ:Siddasute|Siddasute]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Siddasute|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೧೨, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) Mr. Ananth, Thank you. This is very helpful. I will update. Great to see people helping with data, unlike a particular Lokesh K. Looking forward to get inputs from you. [[ಸದಸ್ಯ:Siddasute|Siddasute]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Siddasute|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೩೧, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) == This Month in Education: January 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &bull; Issue 1 &bull; January 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/January 2020/Featured education community member of January 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: User:Parvathisri]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Alva's college collaboration|Alva's college collaboration]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/EtnoWiki strikes again!|EtnoWiki strikes again in Poland!]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community|Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub|Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects|Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time|Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon|Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Club Ohrid grows|Wiki Club Ohrid grows]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia|Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge|Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina|WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೨೬, ೩ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19722205 --> == [WikiConference India 2020] Conference & Event Grant proposal == WikiConference India 2020 team is happy to inform you that the [[m:Grants:Conference/WikiConference India 2020|Conference & Event Grant proposal for WikiConference India 2020]] has been submitted to the Wikimedia Foundation. This is to notify community members that for the last two weeks we have opened the proposal for community review, according to the [[m:Grants:Conference|timeline]], post notifying on Indian Wikimedia community mailing list. After receiving feedback from several community members, certain aspects of the proposal and the budget have been changed. However, community members can still continue engage on the talk page, for any suggestions/questions/comments. After going through the proposal + [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#FAQs|FAQs]], if you feel contented, please endorse the proposal at [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#Endorsements|''WikiConference_India_2020#Endorsements'']], along with a rationale for endorsing this project. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೨೧, ೧೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19740275 --> == This Month in Education: February 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 1 &#x2022; February 2020</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2020/Featured education community member of February 2020|Featured education community member of February 2020]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Wikipedia in Mayan Language|Wikipedia in Mayan Language]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Open Education Week - events with Wikimedia Poland|Open Education Week - events with Wikimedia Poland]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Youngest wikimedians ever editing Txikipedia|Youngest wikimedians ever editing Txikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Fashion and digital citizenship at Bath Spa University|Fashion and digital citizenship at Bath Spa University]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education|WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Respati Project|Respati Project]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೦೬, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19845865 --> == This Month in Education: March 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2020/An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program|An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Education Program in CUC Sur, Jalisco, México|Education Program in CUC Sur, Jalisco, México]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Featured education community member of March 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Amber Berson]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles|Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles]] * [[outreach:Education/News/March 2020/How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project|How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement|Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೦, ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19864438 --> == This Month in Education: April 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2020/ Wikipedia Reveals New Sides of Translation|Wikipedia Reveals New Sides of Translation]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Education Webinars organized by Wikimedia México|Education Webinars organized by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fact checking tool with library under cc-license|Fact checking tool with library under cc-license]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources|Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Featured education community member of April 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron|Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki-school project with Wikimedia Poland|Wiki-school. A new program for teachers in Poland]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia|Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೪೫, ೫ ಮೇ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20024483 --> == ಮುಂಬರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ == ಆತ್ಮೀಯ {{ping|user:Ananth subray}}, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು! ಮುಂಬರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ. ಈ ಅವಕಾಶದ ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb ಕೆಲವು ಸರಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿ]. ಚರ್ಚೆಯ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ನಾವು ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತೇವೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು, [[ಸದಸ್ಯ:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:BGerdemann (WMF)|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೮, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC) ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು, ಅದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view ಸಮೀಕ್ಷೆ ಗೌಪ್ಯತೆ ಹೇಳಿಕೆ] ನೋಡಿ. == This Month in Education: May 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/May 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2020/EduWiki challenge México by Wikimedia México|EduWiki challenge México by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Featured education community member of May 2020|Featured education community member of May 2020]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines|Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days|Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade|Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikipedia as career counseling tool for teenagers|Wikipedia as career counseling tool for teenagers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೬:೩೯, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20130275 --> == This Month in Education: June 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report|Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Community as Research Fellows|Understanding Wikimedia Community as Research Fellows]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia|Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!|Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award|Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Featured education community member of June 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Oleh Kushch]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೫೪, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20166080 --> == This Month in Education: July 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2020/About Education at the Wikimedia Polska Conference|About Education at the Wikimedia Polska Conference]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Featured education community member of July 2020|Featured education community member]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The importance of having an Education and Human Rights Program|The importance of having an Education and Human Rights Program]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The Welsh Wiki-Education project|The Welsh Wiki-Education project]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality|Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality]] * [[outreach:Education/News/July 2020/WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech|WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೨೭, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20337242 --> == This Month in Education: August 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 8 • August 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2020/Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers|Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice” organized by the Faculty of Education Sciences of the Universidad Autónoma de Tlaxcala and Wikimedia México.|Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice”]] * [[outreach:Education/News/August 2020/3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)|3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program|Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program]] * [[outreach:Education/News/August 2020/A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons|A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೩, ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20345269 --> == This Month in Education: September 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 9 • September 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2020/Active autumn in the Polish wiki-education|Active autumn in the Polish wiki-education]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"|Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Featured education community member of September 2020|Featured education community member of September 2020]] * [[outreach:Education/News/September 2020/The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines|The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia|Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೪೯, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20463283 --> == Wikipedia Asian Month 2020 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''. # Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&oldid=20508138 --> == This Month in Education: October 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 10 • October 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2020/Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon|Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Digital skills using Wikimedia Art + Feminism|Digital skills using Wikimedia Art + Feminism]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)|Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Education news bytes|Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Featured education community member of October 2020|Featured education community member of October 2020]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament|Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೫೯, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20514345 --> == ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯಾದ ತಿಂಗಳು == {{clear}} {| class="wikitable" style="background-color: #b0c4d9; border: 2px solid #000; padding: 5px 5px 5px 5px; " |- |[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|50px|link=[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ_ಏಷ್ಯನ್_ತಿಂಗಳು_೨೦೨೦]]]] |ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯಾದ ತಿಂಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ವಿಷಯದ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸಮುದಾಯವು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನ ಆನ್ಲೈನ್ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ_ಏಷ್ಯನ್_ತಿಂಗಳು_೨೦೨೦|ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ/ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ]]. |- !colspan="2"|ಈ ಎಡಿಟ್-ಅ-ಥಾನ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ,ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --<span style="background: linear-gradient(to right, #D1DBCB, ivory, #F3F3EA); letter-spacing: 1.5px;">[[User:ಅನೂಪ್|★ Ano]][[User talk:ಅನೂಪ್|op✉]]</span> |} --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೪೯, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC) {{clear}} <!-- Message sent by User:ಅನೂಪ್@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:%E0%B2%85%E0%B2%A8%E0%B3%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D/messagelist&oldid=1015909 --> == This Month in Education: November 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 11 • November 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/November 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/November 2020/Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada|Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference|Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Education Team 2020 Year End Review|Education Team 2020 Year End Review]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Featured education community members of 2020|Featured education community members of 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia|Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon|Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova|Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland|Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The article about Wiki-education in the science magazine|The article about Wiki-education in the science magazine]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The first Online EduWiki Camp in Serbia|The first Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020|Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated|Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೫, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20831200 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೬, ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20974633 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೫, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21000945 --> == CIS-A2K Newsletter January 2021 == <div style="border:6px black ridge; background:#EFE6E4;width:60%;"> [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of January 2021. The edition includes details about these topics: {{Div col|colwidth=30em}} *Online meeting of Punjabi Wikimedians *Marathi language fortnight *Online workshop for active citizen groups *Lingua Libre workshop for Marathi community *Online book release event with Solapur University *Punjabi Books Re-licensing *Research needs assessment *Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon *Wikimedia Wikimeet India 2021 updates {{Div col end|}} Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2021|here]]'''.<br /> <small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]</small>. </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೧೩, ೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=19307097 --> == This Month in Education: February 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 2 • February 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/February 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/February 2021/Education news bytes|Wikimedia Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Featured education community member of February 2021|Featured education community member of February 2021]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Karvachar Wikiclub continues its activities online|Karvachar Wikiclub continues its activities online]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Over 4,000 references added|Over 4,000 more references added! 1Lib1Ref campaign in Poland]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Philippines Climate Change Translate-a-thon|Philippines Climate Change Translate-a-thon]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೭:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21035028 --> == CIS-A2K Newsletter February 2021 == <div style="border:6px black ridge; background:#EFE6E4;width:60%;"> [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of February 2021. The edition includes details about these topics: {{Div col|colwidth=30em}} *Wikimedia Wikimeet India 2021 *Online Meeting with Punjabi Wikimedians *Marathi Language Day *Wikisource Audiobooks workshop *2021-22 Proposal Needs Assessment *CIS-A2K Team changes *Research Needs Assessment *Gender gap case study *International Mother Language Day {{Div col end|}} Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2021|here]]'''.<br /> <small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]</small>. </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೨, ೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=21092460 --> == This Month in Education: March 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 3 • March 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/March 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2021/A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers|A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Educational program of GLAM Macedonia|Educational program of GLAM Macedonia]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Filling Gaps - the Conference about Education in Poland|Filling the Gaps & Open Education Week]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Featured education community member of March 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Bara'a Zama'reh]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines|Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೧:೪೬, ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21247888 --> == This Month in Education: April 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 4 • April 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/April 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2021/Collaboration with Brusov State University|Collaboration with Brusov State University]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Editing contest "Meet Russia"|Editing contest "Meet Russia"]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences|Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences (Centro Universitario de Ciencias Económico Administrativas (CUCEA)) of the University of Guadalajara]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC|Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program|Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೪೮, ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21372399 --> == Message from User:Mahiboob Gadadalli == ಇಮಾಮ ಅಹ್ಮದ ರಜಾ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂಫಿ.ನೀವು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಿರಿ.{{unsigned|Mahiboob Gadadalli}} retrieved from https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Ananth_subray(Bot)&curid=120780&diff=1035064&oldid=948567 == This Month in Education: May 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 5 • May 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/May 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2021/A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil|A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Featured education community member of May 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Maria Weronika Kmoch]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania|Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh|Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo; Workshop with telecommunication students at University of Prishtina|Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikipedia training for the Safeguardians of the Intangible Cultular Heritage|Wikipedia training for the Bearers of Intangible Cultural Heritage in Poland]] * [[outreach:Education/News/May 2021/“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine|“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೩೭, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21425406 --> == This Month in Education: June 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 6 • June 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/June 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2021/Children writing for an encyclopedia – is it possible?|Can children write articles for a wiki encyclopedia?]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Editing contest "Biosphere reserves in the world"|Editing contest "Biosphere reserves in the world"]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc|Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines|Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki-School program in Poland at the end of school year|Wikipedia makes children and teachers happy!]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Workshop with students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"|Workshop with the students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೫೭, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21553405 --> == 2021 Wikimedia Foundation Board elections: Eligibility requirements for voters == Greetings, The eligibility requirements for voters to participate in the 2021 Board of Trustees elections have been published. You can check the requirements on [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021#Eligibility_requirements_for_voters|this page]]. You can also verify your eligibility using the [https://meta.toolforge.org/accounteligibility/56 AccountEligiblity tool]. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೩, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC) <small>''Note: You are receiving this message as part of outreach efforts to create awareness among the voters.''</small> <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21669859 --> == This Month in Education: July 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 7 • July 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/July 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2021/UHI Editathon celebrates 10 years as a university|University celebrates 10th anniversary with an Editathon]] * [[outreach:Education/News/July 2021/A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia|A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Announcing the Training of Trainers program for Reading Wikipedia in the Classroom!|Announcing the Training of Trainers program for "Reading Wikipedia in the Classroom"]] * [[outreach:Education/News/July 2021/MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre|MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Leamos Wikipedia en Bolivia|Updates on the Leamos Wikipedia en Bolivia 2021]] * [[outreach:Education/News/July 2021/E-lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska|Virtual lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska for schools]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೨, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21829196 --> == This Month in Education: August 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 8 • August 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2021/Workshop for the Teachers from Poland|GLAM-wiki Summer in the City: Polish Teachers met in Warsaw]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers|Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers]] * [[outreach:Education/News/August 2021/The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico|The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico]] * [[outreach:Education/News/August 2021/"Searching for the unschooling vibes around Wikipedia" at the Wikimania 2021|Wikimania 2021 and the unschooling vibes around Wikipedia by Wikimedia Polska, Education team]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers|Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೭, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21914750 --> == This Month in Education: September 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 9 • September 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2021/Cultural history on Wikipedia|Cultural history on Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Education program in Ukraine is finally back to offline|Education program in Ukraine is finally back to offline!]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines|Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou|Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou]] * [[outreach:Education/News/September 2021/WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia|#WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೪೩, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22072998 --> == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 --> == This Month in Education: October 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 10 • October 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2021/1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia.|1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community|Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community]] * [[outreach:Education/News/October 2021/The Second Online EduWiki Camp in Serbia|The Second Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/University courses in the UK|Higher and further education courses in the UK]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland|Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland and in Czech Republic]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೪೦, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22208730 --> == This Month in Education: November 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 11 • November 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Education/Newsletter/November 2021|Contents]] • [[m:Education/Newsletter/November 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/November 2021/We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it|We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it]] * [[m:Education/News/November 2021/Welcome to Meta!|Welcome to Meta!]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021|Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership|Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership]] * [[m:Education/News/November 2021/Launch of the Wikimedia Research Fund!|Launch of the Wikimedia Research Fund!]] * [[m:Education/News/November 2021/Education projects in the Land of Valencia|Education projects in the Land of Valencia]] * [[m:Education/News/November 2021/A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event|A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students|Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students|Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22360687 --> == This Month in Education: January 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span><br/> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 1 • January 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/30-h Wikipedia Article Writing Challenge|30-h Wikipedia Article Writing Challenge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Announcing Wiki Workshop 2022|Announcing Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Final exhibition about Cieszyn Silesia region|Final exhibition about Cieszyn Silesia region]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Join us this February for the EduWiki Week|Join us this February for the EduWiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Offline Education project WikiChallenge closed its third edition|Offline Education project WikiChallenge closed its third edition]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian|Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program|Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew|Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew]] </div></div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೮, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22669905 --> == CIS - A2K Newsletter January 2022 == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As the continuation of the CIS-A2K Newsletter, here is the newsletter for the month of January 2022. This is the first edition of 2022 year. In this edition, you can read about: * Launching of WikiProject Rivers with Tarun Bharat Sangh * Launching of WikiProject Sangli Biodiversity with Birdsong * Progress report Please find the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2022|here]]. Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೧೩, ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC) <small> Nitesh Gill (CIS-A2K) </small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=21925587 --> == This Month in Education: February 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English ... {{int:please-translate}} <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 2 • February 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</div> </div> <div style="column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS|Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia|Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico|Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay|Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos|WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields|Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians|The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians]] </div> </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೦೯, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22886200 --> == CIS-A2K Newsletter February 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about February 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, ongoing events and upcoming events. ;Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Launching of WikiProject Rivers with Tarun Bharat Sangh|Wikimedia session with WikiProject Rivers team]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 19 February 2022|Indic Wikisource online meetup]] * [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon]] * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Ongoing events * [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] - You can still participate in this event which will run till tomorrow. ;Upcoming Events * [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|International Women's Month 2022 edit-a-thon]] - The event is 19-20 March and you can add your name for the participation. * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Pune Nadi Darshan 2022]] - The event is going to start by tomorrow. * Annual proposal - CIS-A2K is currently working to prepare our next annual plan for the period 1 July 2022 – 30 June 2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2022|here]]. Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೮, ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=22871201 --> == This Month in Education: March 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 3 • March 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment|Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week|The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Call for Participation: Higher Education Survey|Call for Participation: Higher Education Survey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Collection of Good Practices in Wikipedia Education|Collection of Good Practices in Wikipedia Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America|Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week 2022, celebrations and learnings|EduWiki Week 2022, celebrations and learnings]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week in Armenia|EduWiki Week in Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León|Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan|Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers|Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೭, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23020683 --> == CIS-A2K Newsletter March 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about March 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events and ongoing events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session in Rajiv Gandhi University, Arunachal Pradesh|Wikimedia session in Rajiv Gandhi University, Arunachal Pradesh]] * [[c:Commons:RIWATCH|Launching of the GLAM project with RIWATCH, Roing, Arunachal Pradesh]] * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] * [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon]] * [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing & digitisation of books, audios, PPTs and images in March 2022|Relicensing & digitisation of books, audios, PPTs and images in March 2022]] * [https://msuglobaldh.org/abstracts/ Presentation on A2K Research in a session on 'Building Multilingual Internets'] ; Ongoing events * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] * Two days of edit-a-thon by local communities [Punjabi & Santali] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2022|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 09:33, 16 April 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 --> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == This Month in Education: April 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 4 • April 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico|Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana|Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong|Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/HerStory walks as a part of edit-a-thons|HerStory walks as a part of edit-a-thons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Join us for Wiki Workshop 2022|Join us for Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student|The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೧, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23177152 --> == CIS-A2K Newsletter April 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, I hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about April 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, ongoing events and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:Grants talk:Programs/Wikimedia Community Fund/Annual plan of the Centre for Internet and Society Access to Knowledge|Annual Proposal Submission]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitisation session with Dakshin Bharat Jain Sabha|Digitisation session with Dakshin Bharat Jain Sabha]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia Commons sessions of organisations working on river issues|Training sessions of organisations working on river issues]] * Two days edit-a-thon by local communities * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitisation review and partnerships in Goa|Digitisation review and partnerships in Goa]] * [https://www.youtube.com/watch?v=3WHE_PiFOtU&ab_channel=JessicaStephenson Let's Connect: Learning Clinic on Qualitative Evaluation Methods] ; Ongoing events * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Upcoming event * [[:m:CIS-A2K/Events/Indic Wikisource Plan 2022-23|Indic Wikisource Work-plan 2022-2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2022|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:47, 11 May 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೪೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23282386 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[m:Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[m:Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[m:Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[m:Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[m:Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[m:Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[m:Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೫೪, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23351176 --> == CIS-A2K Newsletter May 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, I hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about May 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, and ongoing and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Punjabi Wikisource Community skill-building workshop|Punjabi Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Ongoing events * [[:m:CIS-A2K/Events/Assamese Wikisource Community skill-building workshop|Assamese Wikisource Community skill-building workshop]] ; Upcoming event * [[:m:User:Nitesh (CIS-A2K)/June Month Celebration 2022 edit-a-thon|June Month Celebration 2022 edit-a-thon]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:23, 14 June 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == This Month in Education: June 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 6 • June 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group|Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom|Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University|Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA|The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign|New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end|The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course|The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows|Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikiclubs in Albania|Wikiclubs in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience|Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand|Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia|А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೦, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23406065 --> == CIS-A2K Newsletter June 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about June 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Assamese Wikisource Community skill-building workshop|Assamese Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:m:June Month Celebration 2022 edit-a-thon|June Month Celebration 2022 edit-a-thon]] * [https://pudhari.news/maharashtra/pune/228918/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AC%E0%A4%B3%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%9A-%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A8-%E0%A4%A1%E0%A5%89-%E0%A4%85%E0%A4%B6%E0%A5%8B%E0%A4%95-%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A4-%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A5%87-%E0%A4%AE%E0%A4%A4/ar Presentation in Marathi Literature conference] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:23, 19 July 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23409969 --> == This Month in Education: July 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 7 • July 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education|Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program|Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia for Illiterate Persons|Wikimedia for Illiterate Persons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/EtnoWiki edit-a-thon in Poland|Polish Wikipedia is enriched with new EtnoWiki content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Career Education through Wikipedia|Career Education through Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೩೯, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23607963 --> == CIS-A2K Newsletter July 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is fine. As CIS-A2K update the communities every month about their previous work via the Newsletter. Through this message, A2K shares its July 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Partnerships with Marathi literary institutions in Hyderabad|Partnerships with Marathi literary institutions in Hyderabad]] * [[:m:CIS-A2K/Events/O Bharat Digitisation project in Goa Central library|O Bharat Digitisation project in Goa Central Library]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Partnerships with organisations in Meghalaya|Partnerships with organisations in Meghalaya]] ; Ongoing events * Partnerships with Goa University, authors and language organisations ; Upcoming events * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:10, 17 August 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23554204 --> == This Month in Education: August 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 8 • August 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom|The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience|Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons|An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience|Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again|Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience |Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wiki For Senior Citizens|Wiki For Senior Citizens]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete|WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikiteka project in Poland - summertime|Wikiteka project in Poland - summertime]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೦೦, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23758285 --> == CIS-A2K Newsletter August 2022 == <br /><small>Really sorry for sending it in English.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is fine. As CIS-A2K update the communities every month about their previous work via the Newsletter. Through this message, A2K shares its August 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing of Konkani & Marathi books|Relicensing of Konkani & Marathi books]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Inauguration of Digitised O Bharat volumes on Wikimedia Commons by CM of Goa state|Inauguration of Digitised O Bharat volumes on Wikimedia Commons by CM of Goa state]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Rashtrabhasha Prachar Samiti on Hindi Books Digitisation Program|Meeting with Rashtrabhasha Prachar Samiti on Hindi Books Digitisation Program]] ; Ongoing events * Impact report ; Upcoming events * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 06:51, 22 September 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23554204 --> == This Month in Education: September 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 9 • September 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland|OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage|Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Research Fund|Wikimedia Research Fund]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe|Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikipedia, Education, and the Crisis of Information|Wikipedia, Education, and the Crisis of Information]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೫, ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23879722 --> == CIS-A2K Newsletter September 2022 == <br /><small>Apologies for sending it in English, feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is well. Here is the CIS-A2K's for the month of September Newsletter, a few conducted events are updated in it. Through this message, A2K shares its September 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Ecological Society & Prof Madhav Gadgil|Meeting with Ecological Society & Prof Madhav Gadgil]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing of 10 books in Marathi|Relicensing of 10 books in Marathi]] * [[:m:Grants:APG/Proposals/2020-2021 round 2/The Centre for Internet and Society/Impact report form|Impact report 2021-2022]]4 * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೧, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23856279 --> == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 --> == CIS-A2K Newsletter October 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of October. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its October 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Wikimedia France on Lingua Libre collaboration|Meeting with Wikimedia France on Lingua Libre collaboration]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Wikimedia Deutschland on Wikibase & Wikidata collaboration|Meeting with Wikimedia Deutschland on Wikibase & Wikidata collaboration]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Filmi datathon workshop|Filmi datathon workshop]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi|Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi]] ; Upcoming event * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೦, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23972096 --> == CIS-A2K Newsletter November 2022 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of November. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its November 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikibase orientation session in Pune Nagar Vachan Mandir library|Digitisation & Wikibase presentation in PNVM]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 12 November 2022|Indic Wikisource Community/Online meetup 12 November 2022]] * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] ; Upcoming event * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 16:28, 7 December 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23972096 --> == This Month in Education: End of the 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 10 • October–November 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/2nd Latin American Regional Meeting on Education|2nd Latin American Regional Meeting on Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom|Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete|Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school|Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project|Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wiki For Senior Citizens Network|Wiki For Senior Citizens Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources|WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative|Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/An event at the National History Museum in Tirana|An event at the National History Museum in Tirana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Students 24-hour competition on Wikipedia article writing|Students 24-hour competition on Wikipedia article writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wiki-Data a Giant at 10|Wiki-Data a Giant at 10]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge|WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative|Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom |Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook|Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time|“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results|Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೬, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24091294 --> == CIS-A2K Newsletter December 2022 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of December. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its December 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Launching of GLAM projects in Aurangabad|Launching of GLAM projects in Aurangabad]] * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022/Online Meetup 10 Dec 2022|Online Meetup 10 Dec 2022 (Indic Wiki Improve-a-thon 2022)]] * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] ; Upcoming event * Mid-term Report 2022-2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 16:23, 7 January 2023 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24192124 --> == This Month in Education: January 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 1 • January 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Educational Projects 2023-1 in Mexico|Educational Projects 2023-1 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led|Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina|Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai|Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina|Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching|Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೦೨, ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24472891 --> == CIS-A2K Newsletter January 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of December. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its January 2023 tasks. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] * [[:m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Writing Contest/Community Training 2022|Project Tiger 2.0 Training]] * [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Annual plan of the Centre for Internet and Society Access to Knowledge/Midpoint Report|Mid-term Report 2022-2023]] ; Upcoming event * [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2023 Datathon|International Mother Language Day 2023 Datathon]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 18:03, 12 February 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24497260 --> == CIS-A2K Newsletter Feburary 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is fine. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of February. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its February 2023 tasks and towards upcoming events. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitization & Documentation of Cultural Heritage and Literature in Meghalaya|Digitization & Documentation of Cultural Heritage and Literature in Meghalaya]] * [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2023 Datathon|International Mother Language Day 2023 Datathon]] * Wikidata Online Session ; Upcoming event * March Month Activity on Wikimedia Commons * [[:m:CIS-A2K/Events/Hindi Wikisource Community skill-building workshop|Hindi Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 04:50, 8 March 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24671601 --> == This Month in Education: February 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 2 • February 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil|A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand|Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Call for Submissions to Wiki Workshop 2023|Call for Submissions to Wiki Workshop 2023]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January|Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program|Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Wikiclubs with different schools in Albania |Wikiclubs with different schools in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೩೮, ೧೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24706239 --> == This Month in Education: March 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 3 • March 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program|Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club|Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Exploring How Wikipedia Works|Exploring How Wikipedia Works]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit|Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Improving hearing health content in Brazil|Improving hearing health content in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries |Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikeys in the Albanian language|Wikeys in the Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia|Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Polska short report|Wikimedia Polska short report]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia|Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೧೫, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24824837 --> == CIS-A2K Newsletter March 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, There is a CIS-A2K monthly Newsletter that is ready to share which is for the month of March. A few conducted events and ongoing activities are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its March 2023 tasks and towards upcoming events. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and ongoing events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|Women's Month Datathon on Commons]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|Women's Month Datathon on Commons/Online Session]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Hindi Wikisource Community skill-building workshop|Hindi Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 25 March 2023|Indic Wikisource Community Online meetup 25 March 2023]] ; Ongoing activity * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023|Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೯, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24671601 --> == CIS-A2K Newsletter April 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! CIS-A2K has done a few activities in the month of April and CIS-A2K's monthly Newsletter is ready to share which is for the last month. A few conducted events and ongoing activities are updated in the Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and ongoing events/activities. ; Conducted events * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023|Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi|CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi]] ; Ongoing activity * [[:c:Commons:Mula Mutha Nadi Darshan 2023|Mula Mutha Nadi Darshan 2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೨೧, ೧೫ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == This Month in Education: April 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 4 • April 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Auckland Museum Alliance fund project update|Auckland Museum Alliance fund project update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers|Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program|KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/On-line Courses for Educators in Poland|On-line Courses for Educators in Poland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives|Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania |Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad|Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference|Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೫೭, ೨೩ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24999562 --> == CIS-A2K Newsletter May 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of May. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. The newsletter includes updates on the conducted events and ongoing activities, providing a comprehensive overview of A2K's recent endeavours. We have taken care to mention both the conducted and ongoing events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Preparatory Call for June Month Activity * Update on status of A2K's grant proposal ; Ongoing activity * [[:c:Commons:Mula Mutha Nadi Darshan 2023|Mula Mutha Nadi Darshan 2023]] ; Upcoming Events * Support to Punjabi Community Proofread-a-thon Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೧೮, ೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == This Month in Education: June 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 5 • June 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates|Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia|From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers|Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Using Wikipedia in education: students' and teachers' view|Using Wikipedia in education: students' and teachers' view]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State|The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/WMB goes to Serbia |WMB goes to Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/But we don't want it to end!|But we don't want it to end!]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೧೪, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25147408 --> == CIS-A2K Newsletter June 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of June. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. We have taken care to mention the conducted events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Community Engagement Calls and Activities ** India Community Monthly Engagement Calls: 3 June 2023 call ** Takeaways of Indian Wikimedians from EduWiki Conference & Hackathon ** Punjabi Wikisource Proofread-a-thon * Skill Development Programs ** Wikidata Training Sessions for Santali Community * Indian Community Need Assessment and Transition Calls * Partnerships and Trainings ** Academy of Comparative Philosophy and Religion GLAM Project ** Wikimedia Commons sessions with river activists ** Introductory session on Wikibase for Academy of Comparative Philosophy and Religion members Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೫, ೧೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == CIS-A2K Newsletter July 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of July. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. We have taken care to mention the conducted events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Wikibase session with RIWATCH GLAM * Wikibase technical session with ACPR GLAM * Wikidata Training Sessions for Santali Community * An interactive session with some Wikimedia Foundation staff from India ; Announcement * Train The Trainer 2023 Program Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == This Month in Education: July 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • July 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Kaduna Connect Campaign|Wikimedia Kaduna Connect Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program|Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia and Education Kailali Multiple campus|Wikimedia and Education Kailali Multiple campus]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation|WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wiki at the Brazilian National History Symposium|Wiki at the Brazilian National History Symposium]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/US & Canada program reaches 100M words added |US & Canada program reaches 100M words added]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers|Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba|Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony|Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book|Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book. Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources in Xalala, Veracruz from the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program|62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine|“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana|OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೦೨, ೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25457946 --> == CIS-A2K Newsletter August 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, CIS-A2K has successfully concluded numerous activities in August. Consequently, our monthly newsletter, summarizing the previous month's highlights, is prepared for distribution. We have diligently included details of the conducted events and activities in this newsletter, ensuring comprehensive coverage of all pertinent information. ; Conducted events * Call with Leadership Development Working Group * Wikimedia workshop in Goa University * Wikimedia & digitisation sessions in 150 year old libraries at Kolhapur and Satara * Review visits to Vigyan Ashram and Pune Nagar Vachan Mandir * Preliminary meeting on Indic Wikisource Hub Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೦, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25484883 --> == This Month in Education: September 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • September 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference|Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs|Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa|Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools|WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia|WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education |Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೦:೩೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25700976 --> == A2K Monthly Newsletter for September 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In September, CIS-A2K successfully completed several initiatives. As a result, A2K has compiled a comprehensive monthly newsletter that highlights the events and activities conducted during the previous month. This newsletter provides a detailed overview of the key information related to our endeavors. ; Conducted events * Learning Clinic: Collective learning from grantee reports in South Asia * Relicensing and Digitisation workshop at Govinda Dasa College, Surathkal * Relicensing and Digitisation workshop at Sayajirao Gaekwad Research Centre, Aurangabad * Wiki Loves Monuments 2023 Outreach in Telangana * Mula Mutha Nadi Darshan Photography contest results and exhibition of images * Train The Trainer 2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೩, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25484883 --> == A2K Monthly Newsletter for October 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In the month of October, CIS-A2K achieved significant milestones and successfully concluded various initiatives. As a result, we have compiled a comprehensive monthly newsletter to showcase the events and activities conducted during the preceding month. This newsletter offers a detailed overview of the key information pertaining to our various endeavors. ; Conducted events * Image Description Month in India * WikiWomen Camp 2023 ** WWC 2023 South Asia Orientation Call ** South Asia Engagement * Wikimedia Commons session for Birdsong members * Image Description Month in India Training Session Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೫೬, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25823131 --> == This Month in Education: October 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">Volume 12 • Issue 8 • October 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye|3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community|CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan|Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci|Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU|PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab|PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities|WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi|Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia in Brazil is going to be a book|Wikimedia in Brazil is going to be a book]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023|Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೦೪, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25784366 --> == A2K Monthly Report for November 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, CIS-A2K wrapped up several initiatives in November, and we've compiled a detailed monthly newsletter highlighting the events and activities from the past month. This newsletter provides a comprehensive overview of key information regarding our diverse endeavors. ; Conducted events * Heritage Walk in 175 year old Pune Nagar Vachan Mandir library * 2023 A2K Needs Assessment Event * Train The Trainer Report Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೨೫, ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25823131 --> == This Month in Education: November 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 9 • November 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education|4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo|Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia|EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia|Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities|Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania |Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/First anniversary of the game Wikeys|First anniversary of the game Wikeys]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Involve visiting students in education programs|Involve visiting students in education programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing|Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy|Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin|Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Tyap Wikimedians Zaria Outreach|Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Art Outreach at Aje Compreshensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland|Art Outreach at Aje Comprehensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment|PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೩:೫೪, ೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25919737 --> == A2K Monthly Report for December 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In December, CIS-A2K successfully concluded various initiatives, and we have curated an in-depth monthly newsletter summarizing the events and activities of the past month. This newsletter offers a comprehensive overview of key information, showcasing our diverse endeavors. ; Conducted events * Digital Governance Roundtable * Indic Community Monthly Engagement Calls: Wikimania Scholarship Call * Indic Wikimedia Hackathon 2023 * A2K Meghalaya Visit Highlights: Digitization and Collaboration * Building Bridges: New Hiring in CIS-A2K * Upcoming Events ** Upcoming Call: Disinformation and Misinformation in Wikimedia projects Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೨೭, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25945592 --> == A2K Monthly Report for January 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In January, CIS-A2K successfully concluded several initiatives, and we are pleased to present a comprehensive monthly newsletter summarizing the events and activities of the past month. This newsletter provides an extensive overview of key information, highlighting our diverse range of endeavors. ; Conducted Events * Roundtable on Digital Cultures * Discussion on Disinformation and Misinformation in Wikimedia Projects * Roundtable on Digital Access You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೪೮, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25945592 --> == This Month in Education: January 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 1 • January 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia|Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students|Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania|Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language|Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Summer students at Auckland Museum|Summer students at Auckland Museum]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project|WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Armenia's Educational Workshops|Wikimedia Armenia's Educational Workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment|Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೩೨, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26091771 --> == A2K Monthly Report for February 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In February, CIS-A2K effectively completed numerous initiatives, and we are delighted to share a detailed monthly newsletter encapsulating the events and activities from the previous month. This newsletter offers a thorough glimpse into significant updates, showcasing the breadth of our varied undertakings. ; Collaborative Activities and Engagement * Telugu Community Conference 2024 * International Mother Language Day 2024 Virtual Meet * Wiki Loves Vizag 2024 ; Reports * Using the Wikimedia sphere for the revitalization of small and underrepresented languages in India * Open Movement in India (2013-23): The Idea and Its Expressions Open Movement in India 2013-2023 by Soni You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೩, ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26211772 --> == This Month in Education: February 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 2 • February 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February|2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/More two wiki-education partnerships|More two wiki-education partnerships]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Open Education Week 2024 in Mexico|Open Education Week 2024 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows|Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Education Philippines promotes OERs utilization|Wiki Education Philippines promotes OERs utilization]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Loves Librarians, Kaduna|Wiki Loves Librarians, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Workshop 2024 CfP - Call for Papers Research track|Wiki Workshop 2024 CfP – Call for Papers Research track]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೦೭, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26310117 --> == A2K Monthly Report for March 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, A2K is pleased to present its monthly newsletter for March, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K during the month. This newsletter provides a comprehensive overview of the events and activities conducted, giving you insight into our collaborative efforts and engagements. ; Collaborative Activities and Engagement * [[Commons:Wiki Loves Vizag 2024|Wiki Loves Vizag: Fostering Open Knowledge Through Photography]] ; Monthly Recap * [[:m:CIS-A2K/Events/She Leads|She Leads Program (Support)]] * [[:m:CIS-A2K/Events/WikiHour: Amplifying Women's Voices|WikiHour: Amplifying Women's Voices (Virtual)]] * [[:m:Wikimedia India Summit 2024|Wikimedia India Summit 2024]] * [[:m:CIS-A2K/Institutional Partners/Department of Language and Culture, Government of Telangana|Department of Language and Culture, Government of Telangana]] ; From the Team- Editorial ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೯, ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26211772 --> == This Month in Education: March 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 3 • March 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna|Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand|Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad|Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wikipedia within the Education Setting in Albania|Wikipedia within the Education Setting in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೮, ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26659969 --> == This Month in Education: April 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 4 • April 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/EduWiki Updates From Uganda|EduWiki Updates From Uganda]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024|Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil|Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project|Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project]]</div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೪೯, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26698909 --> == A2K Monthly Report for April 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are pleased to present our monthly newsletter for April, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K during the month. This newsletter provides a comprehensive overview of the events and activities conducted, giving you insight into our collaborative efforts and engagements. * In the Limelight- Chandan Chiring ; Monthly Recap * [[Commons:Tribal Culture Photography Competition]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Indic Community Monthly Engagement Calls/April 12, 2024 Call]] * [[:m:CIS-A2K/Events/2024/Wikipedia training to Indian Language educators|Wikipedia Training to Indian Language educators]] * [[:m:Wiki Explores Bhadrachalam]] * Wikimedia Summit ; From the Team- Editorial ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26774361 --> == This Month in Education: May 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 5 • May 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024|Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan|Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia|Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons|Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/We left a piece of our hearts at Arhavi|We left a piece of our hearts at Arhavi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series |Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA|Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೦೦, ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26854161 --> == A2K Monthly Report for May 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are pleased to present our May newsletter, showcasing the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K throughout the month. This edition offers a comprehensive overview of our events and activities, providing insights into our collaborative efforts and community engagements. ; In the Limelight: Openness for Cultural Heritage ; Monthly Recap * Digitisation Workshop * [[Commons:Tribal Culture Photography Competition]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wiki Technical Training 2024|Wiki Technical Training]] ; Dispatches from A2K ; Coming Soon * Future of Commons Convening You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೦೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26851406 --> == This Month in Education: June 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 6 • June 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect|From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico|5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students|Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024|First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy|Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects |Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions|Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration|Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೮, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27085892 --> == A2K Monthly Report for June 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are excited to share our June newsletter, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K over the past month. This edition provides a detailed overview of our events and activities, offering insights into our collaborative efforts and community engagements and a brief regarding upcoming initiatives for next month. ; In the Limelight- Book Review: Geographies of Digital Exclusion ; Monthly Recap * [[:m:CIS-A2K/Events/Wiki Technical Training 2024|Wiki Technical Training]] * Strategy discussion (Post-Summit Event) ; Dispatches from A2K * Future of Commons ;Coming Soon - Upcoming Activities * Gearing up for Wikimania 2024 * Commons workshop and photo walk in Hyderabad ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೫, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26851406 --> == A2K Monthly Report for July 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are excited to share our July newsletter, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K over the past month. This edition provides a detailed overview of our events and activities, offering insights into our collaborative efforts and community engagements and a brief regarding upcoming initiatives for next month. ; In the Limelight- NEP Study Report ; Monthly Recap * [https://cis-india.org/raw/report-on-the-future-of-the-commons Future of Commons] * West Bengal Travel Report ;Coming Soon - Upcoming Activities * [[:m:CIS-A2K/Events/Train the Trainer Program/2024|Train the Trainer 2024]] You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೩೩, ೨೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == This Month in Education: August 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 7 • August 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran|Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba|Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine|Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Edu Wiki Camp in Serbia, 2024|Edu Wiki Camp in Serbia, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount|Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning|Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon|Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop|Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೧, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27310254 --> == A2K Monthly Report for August 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month. ; In the Limelight- Doing good as a creative person ; Monthly Recap * Wiki Women Collective - South Asia Call * Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji * A2K at Wikimania * Multilingual Wikisource ;Coming Soon - Upcoming Activities * Tamil Content Enrichment Meet * Santali Wiki Conference * TTT 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೨೨, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == A2K Monthly Report for September 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together! ; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024 ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Book Lover’s Club in Belagavi * CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal * Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025 * Tamil Content Enrichment Meet * Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients ;Coming Soon - Upcoming Activities * Train-the-trainer 2024 * Indic Community Engagement Call * A2K at Wikimedia Technology Summit 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೭, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == A2K Monthly Report for October 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month. ; In the Limelight: TTT ;Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Wikimedia Technology Summit ; Coming Soon - Upcoming Activities * TTT follow-ups You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೦, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == This Month in Education: October 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 8 • October 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/CBSUA Wiki Education turns 1 year|CBSUA Wiki Education turns 1 year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic|7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo|Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edu_Wiki_in_South_Sudan:_Creating_a_better_future_in_education|Empowering Digital Literacy through Wikimedia in South Sudan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD|Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month |New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms|Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global|WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia helps in improving cognitive skills|Wikipedia helps in improving cognitive skills]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact|Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WiLMa PH establishes a Wiki Club|WiLMa PH establishes a Wiki Club]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೨೭, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27733413 --> == This Month in Education: November 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 9 • November 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Auckland Museum Wikipedia Student Programme|Auckland Museum Wikipedia Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language|Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week|Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania|Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in Albania, 2024|Wikidata birthday in Albania, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in School |Wikidata birthday in School]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University|Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia MKD's new collaborations and new content|Wikimedia MKD's new collaborations and new content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program|Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೨, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27879342 --> == A2K Monthly Report – November 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Tulu Wikisource ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad * Executive Directors meeting at Oslo ; Coming Soon - Upcoming Activities * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Learning Hours You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೧೯, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27851144 --> == A2K Monthly Report – December 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Santali Food Festival ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Santali Food Festival ; Coming Soon - Upcoming Activities * She Leads Bootcamp You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೩, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=28015818 --> == This Month in Education: January 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 1 • January 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey|Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress|Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Celebrating 10 Years of Wiki Education|Celebrating 10 Years of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran|Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra|Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey |Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania|Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia|Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia|Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wikimedia and Scientific Events in Brazil|Wikimedia and Scientific Events in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wiki Workshop- Call for Contributions|Wiki Workshop- Call for Contributions]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೨೬, ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28111205 --> == This Month in Education: February 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 2 • February 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute|Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs|Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students|Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen|Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wiki Workshop in Mitrovica |Wiki Workshop in Mitrovica]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles|Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar|Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೩೪, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28314249 --> == This Month in Education: March 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 3 • March 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia|A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia|Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Faculty of Social Sciences Workshop in Albania|Faculty of Social Sciences Workshop in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme|Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March|Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೪, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28458563 --> == This Month in Education: April 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 4 • April 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia|Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil|The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools|EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja|Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues |Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage in Has region, Northern Albania|Wikivoyage in Has region, Northern Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage workshop in Bulqiza|Wikivoyage workshop in Bulqiza]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೧೮, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28656387 --> == This Month in Education: May 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 5 • May 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania|Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania|Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May|Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program|Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop|Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia |The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje|Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೨೭, ೨೮ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28771448 --> == This Month in Education: June 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 6 • June 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague|Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program|Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota|Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT|Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children|PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College|Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikimedia MKD's Workshops in June|Wikimedia MKD's Workshops in June]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival|Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೪೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28903832 --> == This Month in Education: July 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 7 • July 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025|Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Educational Outreach with Youth Centers in Albania|Educational Outreach with Youth Centers in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025|Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs|Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning|The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025 |When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD|Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia|Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Various programmes up and rolling with Charles University Prague|Various programmes up and rolling with Charles University Prague]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೩೦, ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29005310 --> == This Month in Education: August 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 8 • August 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Bootcamp Wikipedia in Classroom|Bootcamp Wikipedia in Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Brazil launches campaign about Open Science on Wiki|Brazil launches campaign about Open Science on Wiki]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins|Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI|Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From a Curious Student to a Wikimedia Leader|From a Curious Student to a Wikimedia Leader]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators|From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Higher education with Wikipedia in Spain|Higher education with Wikipedia in Spain]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal|Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network|Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/The brains behind Wikipedia|The brains behind Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers|Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point|Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers|Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia vs AI at La Trobe University|Wikipedia vs AI at La Trobe University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers|St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna|Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education|In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer|Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೬, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29205629 --> == This Month in Education: September 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 9 • September 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination|Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners|CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025|2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište|Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Breaking Barriers, Why open Knowledge matters|Breaking Barriers, Why open Knowledge matters]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach |Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan|Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia|Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Monográfico sobre Wikipedia en el aula, Revista Docere|Monograph on Wikipedia in the classroom, Docere Magazine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan|The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025|The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes|Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cultura libre en las aulas|Free culture in the classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia Rwanda Wiki clubs|Wikimedia Rwanda Wiki clubs]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೯, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29344785 --> == This Month in Education: October 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 10 • October 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025|"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer|A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Debating open science and scientific dissemination in Brazil|Debating open science and scientific dissemination in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta|Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025|India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/JDACA & Amman Arab University|JDACA & Amman Arab University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/New starting page for Wikipedia users had been launched in September|New starting page for Wikipedia users had been launched in September]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset|Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia MKD’s Education Program activities for October|Wikimedia MKD’s Education Program activities for October]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania|Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೧:೩೪, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29511272 --> == This Month in Education: November 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 11 • November 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026|Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia|Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras|Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day|190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI|2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States|Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th|November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025|EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Highly productive autumn education activities in Macedonia|Highly productive autumn education activities in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka|Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe|Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course|Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training|United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM|Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge|Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Science Competition in Albania and Kosovo|Wiki Science Competition in Albania and Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Workshop 2026 Call for Contributions|Wiki Workshop 2026 Call for Contributions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo|Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community|Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೧೬, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29716809 --> == This Month in Education: December 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 12 • December 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages|WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wiki in schools - Architecture and Open Heritage|Wiki in schools - Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context|What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge|WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina|Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University |WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição|Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025|Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClubs and educational partnership in Albania|New WikiClubs and educational partnership in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania|New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025|Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop|Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೫೨, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29814101 --> == This Month in Education: January 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 1 • January 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto "25x25" llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೫೬, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29951116 --> == This Month in Education: February 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 2 • February 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೫, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30155806 --> == This Month in Education: March 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 3 • March 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia & Libraries: Building New Contributors|Wikipedia & Libraries: Building New Contributors]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೫೧, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30317659 --> == This Month in Education: April 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 4 • April 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update|Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh|WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War|Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course|Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools|Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia|University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania|Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan|Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria|Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites|Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/A month full of encounters with students in Brazil|A month full of encounters with students in Brazil]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೩೧, ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30406002 --> == This Month in Education: May 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 5 • May 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News & Activities|Wikimedia MKD's Education News & Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೨:೨೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30604297 --> == This Month in Education: June 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 6 • June 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement|Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026|Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries|Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education|Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite|Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo|Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives|Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana|Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina|"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities|Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026|Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program|From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter|EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography|Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes|Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda|Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೯:೪೫, ೨೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30725833 --> == This Month in Education: July 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 7 • July 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia|Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival|Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor|Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026|PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Google25 Expands Tamil Wikipedia Community|Google25 Expands Tamil Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge|Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere|Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Continuing Wiki education partnerships in Brazil|Continuing Wiki education partnerships in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects|Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026|1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM|We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೧:೧೮, ೩೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30838310 --> == This Month in Education: August 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 8 • August 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Coordinating Wikimedia's Presence in Iraqi Universities|Coordinating Wikimedia's Presence in Iraqi Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/The EduWiki Hub Starter Kit Is Now Available in Spanish|The EduWiki Hub Starter Kit Is Now Available in Spanish]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki and democracy campaign launches in Brazil|Wiki and democracy campaign launches in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki Clubs strengthen youth participation in open knowledge in the Philippines|Wiki Clubs strengthen youth participation in open knowledge in the Philippines]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wikidata for research in the UI1|Wikidata for research in the UI1]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Nupe Wikipedia Hits 1,000 Articles: The Next Chapter in Our Knowledge Journey |Nupe Wikipedia Hits 1,000 Articles: The Next Chapter in Our Knowledge Journey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Recruiting newcomers to preserve Yiddish using Wiktionary as a tool|Recruiting newcomers to preserve Yiddish using Wiktionary as a tool]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Voices in Our Hands: How Nigerian Kids are Documenting Nigerian Sign Language for the World|Voices in Our Hands: How Nigerian Kids are Documenting Nigerian Sign Language for the World]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki in Schools, Architecture and Open Heritage|Wiki in Schools, Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/More than 200 registrations, 22 speakers, and seven hours of shared experience: Wikimedia Ukraine’s Education Community Conference 2026|More than 200 registrations, 22 speakers, and seven hours of shared experience: Wikimedia Ukraine’s Education Community Conference 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Launch of Wikifying a Conference handbook|Launch of Wikifying a Conference handbook]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/EduWiki Hub Updates: Working Groups Feedback Session and a New Roundtable for Program Officers|EduWiki Hub Updates: Working Groups Feedback Session and a New Roundtable for Program Officers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Curiosity through academic inquiry - learning by writing Wikipedia articles in Serbia|Curiosity through academic inquiry - learning by writing Wikipedia articles in Serbia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೨೪, ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30917014 --> == This Month in Education: September 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 9 • September 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikipedia Writing Training at Universitas Terbuka. WikiRempah Welcomes Wikimedians in Ternate|Wikipedia Writing Training at Universitas Terbuka. WikiRempah Welcomes Wikimedians in Ternate]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikimedia MKD’s Wiki Camp & Team Building 2026|Wikimedia MKD’s Wiki Camp & Team Building 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikimedia Commons Training for Students at Universitas Nurul Hasan Bacan: Mobilizing Bacan's Youth with WikiRempah|Wikimedia Commons Training for Students at Universitas Nurul Hasan Bacan: Mobilizing Bacan's Youth with WikiRempah]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikidata integration in the Library & Information Science course|Wikidata integration in the Library & Information Science course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Translating the EduWiki Newcomer's Starter Kit in Albanian language|Translating the EduWiki Newcomer's Starter Kit in Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Training Wikimedia Commons WikiRempah in Bacan, Bringing Digital Education to an Island Without Electricity|Training Wikimedia Commons WikiRempah in Bacan, Bringing Digital Education to an Island Without Electricity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Synergy Between WikiRempah, the West Halmahera Regency Education and Culture Office, and the Sultanate of Jailolo in Documenting Spice Route Cultural Sites|Synergy Between WikiRempah, the West Halmahera Regency Education and Culture Office, and the Sultanate of Jailolo in Documenting Spice Route Cultural Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/St Aloysius Wiki Club Celebrates 10th Anniversary of Tulu Wikipedia|St Aloysius Wiki Club Celebrates 10th Anniversary of Tulu Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Road to Open Source: bringing open source contribution into Indian engineering classrooms|Road to Open Source: bringing open source contribution into Indian engineering classrooms]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Photography and education: initiatives in Brazil|Photography and education: initiatives in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Open Knowledge Initiatives Summer Internship 2026 – Project Workflow & Learnings|Open Knowledge Initiatives Summer Internship 2026 – Project Workflow & Learnings]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Media Literacy Teacher Training with Wikimedia UK and Thoughtful|Media Literacy Teacher Training with Wikimedia UK and Thoughtful]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Heritage Across Borders: St Aloysius Wiki Club Students Celebrate Cultural Heritage Through Wikipedia|Heritage Across Borders: St Aloysius Wiki Club Students Celebrate Cultural Heritage Through Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/From Bandung's Street Signs to Wikipedia: Rediscovering Sundanese Script|From Bandung's Street Signs to Wikipedia: Rediscovering Sundanese Script]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/CSPC Wiki Club launches student community for open knowledge and youth leadership|CSPC Wiki Club launches student community for open knowledge and youth leadership]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Amplifying Underrepresented Voices: Lessons from the Language Diversity Hub 2026|Amplifying Underrepresented Voices: Lessons from the Language Diversity Hub 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Education activity: Can I trust Wikipedia?|Education activity: Can I trust Wikipedia?]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೦೬, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=31092240 --> == This Month in Education: October 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 10 • October 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Wikipedia Education Awareness Campaign Held in Dinajpur, Bangladesh|Wikipedia Education Awareness Campaign Held in Dinajpur, Bangladesh]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Wikimedia MKD Continues Its Educational Activities in the New School Year|Wikimedia MKD Continues Its Educational Activities in the New School Year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/WikiLatih Bogor Méré Rohangan pikeun Diajar, Silih Bagikeun Pangaweruh, jeung Nyambungkeun Antargenerasi|WikiLatih Bogor Méré Rohangan pikeun Diajar, Silih Bagikeun Pangaweruh, jeung Nyambungkeun Antargenerasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Wiki Club Organise Two-Day Technical Workshop on MediaWiki Projects at St Aloysius University|Wiki Club Organise Two-Day Technical Workshop on MediaWiki Projects at St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/WIKI 101 learning module developed for Filipino university students|WIKI 101 learning module developed for Filipino university students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/When the Forest Changes, What Can We Learn Through Wikimedia|When the Forest Changes, What Can We Learn Through Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Open Knowledge Course inspires students in Olomouc in writing Wikipedie articles|Open Knowledge Course inspires students in Olomouc in writing Wikipedie articles]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/New student-led Wikimedia communities expand youth participation in ESEAP|New student-led Wikimedia communities expand youth participation in ESEAP]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Improving health-related content on Wikipedia: an initiative in Brazil|Improving health-related content on Wikipedia: an initiative in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/How EduWiki Hub Partnerships Are Building Capacity for Wikimedia Education Worldwide|How EduWiki Hub Partnerships Are Building Capacity for Wikimedia Education Worldwide]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/From the First Cohort to the Second: Learning and Teaching Wikipedia at a University in Türkiye|From the First Cohort to the Second: Learning and Teaching Wikipedia at a University in Türkiye]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/From Forgotten Pages to Living Heritage: Bikol Wikisource marks its second year|From Forgotten Pages to Living Heritage: Bikol Wikisource marks its second year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/First workshops for Serbian students and pupils in the academic year|First workshops for Serbian students and pupils in the academic year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Czech seniors visited Vyšší Brod Monastery and are heading to the 10th anniversary of Senior Wikitown|Czech seniors visited Vyšší Brod Monastery and are heading to the 10th anniversary of Senior Wikitown]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Auckland Museum's fourth cohort of Wiki summer students|Auckland Museum's fourth cohort of Wiki summer students]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೪೯, ೩೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=31135529 --> 3du2feaq02guthfsdpu1gxiwzksqsw4 1 63356 1435040 525621 2026-10-30T13:30:29Z ~2026-58060-47 102838 /* political science */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1435040 wikitext text/x-wiki ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ತಿಳೀತಾ ಇಲ್ಲ, ....ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಬರೆವ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿ, ನಂತರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡ್ತೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mallikarjunasj|talk]]) ೧೫:೪೧, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ (UTC) == political science == intnship [[ವಿಶೇಷ:Contributions/~2026-58060-47|~2026-58060-47]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2026-58060-47|talk]]) ೧೯:೦೦, ೩೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) l4lsv6uoiqiiill1u6wsra168d0nwes 1435043 1435040 2026-10-30T14:13:38Z A826 72368 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-58060-47|~2026-58060-47]] ([[User talk:~2026-58060-47|talk]]): Junk comment(TwinkleGlobal) 1435043 wikitext text/x-wiki ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ತಿಳೀತಾ ಇಲ್ಲ, ....ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಬರೆವ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿ, ನಂತರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡ್ತೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mallikarjunasj|talk]]) ೧೫:೪೧, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ (UTC) k6mh4ad4ittmjodf0hxad8pytvhssjq 0 66102 1435091 1336583 2026-10-31T00:31:49Z Nandanmwikipedia 96197 ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಿದ್ದುಪಡಿ. 1435091 wikitext text/x-wiki {{ಧಾಟಿ}} ==ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ ವಿವರ== *೨೦೧೬-೧೭ರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ:[[ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬಜೆಟ್ 2016-17]] *ನೋಡಿ:[[ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂಗಡ ಪತ್ರ-ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ]](೨೦೧೫-೧೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೬-೧೭) ==ನಿಯಮ== ?? ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ನ ಯೂನಿಯನ್ ಪಟ್ಟಿ ಎಂಟ್ರಿ 82 ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಕೃಷಿ ಆದಾಯ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ವಿಭಾಗ 10 ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಇನ್ಕಮ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ 1961, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು 1962 ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು ಕೇಂದ್ರ ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳ ಮಂಡಳಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣಕಾಸು ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಜ್ಯುಡಿಶಿಯಲ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳನ್ನು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಂದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳು, ಕಂಪನಿಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಂಘಟನೆಯೇ ದೇಹದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಕೃತಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿ. ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಕರ ತಲಾ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಲೆವಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಭಾರತೀಯ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ 1961. ಭಾರತೀಯ ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಸಿಬಿಡಿಟಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ, ಸರ್ಕಾರ. ಭಾರತದ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ನಿಧಿಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಅವರ ಆದಾಯ, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಇದು ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ, ಮೀರಿದೆ ಒಂದು ತೆರಿಗೆದಾರನೊಬ್ಬನಿಂದ ಮತ್ತು ದರ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಣಕಾಸು ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ದರದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗಿಲ್ಲ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು. ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಗಳಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಮೇಲೆ, ಪ್ರತಿ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ವರ್ಷ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಕಾಯಿದೆ ನಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ, ತೆರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ==೨೦೨೦-೨೧ ರ ಬಜೆಟ್ ನಿಯಮಗಳು== *ರೂ.೭.೫ ಲಕ್ಷದವರೆಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳ ಜತೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. *ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿ (ಹಳೆಯ ತೆರಿಗೆ ದರ) ಸೆಕ್ಷನ್‌ ೮0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದು, ತೆರಿಗೆ ಉಳಿತಾಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಪ್ರಾವಿಡೆಂಟ್‌ ಫಂಡ್‌ (ಪಿಪಿಎಫ್‌) [ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ], ಎನ್‌ಪಿಎಸ್‌ ಹಾಗೂ ಈಕ್ವಿಟಿ ಆಧಾರಿತ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ೨೦೨೦–೨೧ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿರುವ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್‌ 80ಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೭0 ರೀತಿಯ ವಿನಾಯಿತಿ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.<ref>[https://www.prajavani.net/business/budget/government-clarifies-salariedclassearning-new-old-income-tax-regime-702659.html ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಪಟ್ಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ, ₹ 7 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ₹ 33,800 ತೆರಿಗೆ;ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾ ಸಿಂಗ್; d: 03 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020], </ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} tolnq8gzaagjltwbpjl3ptpwpcl2685 0 72185 1435186 1379050 2026-10-31T10:20:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435186 wikitext text/x-wiki ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನುಭವಗಳ ಕಲಿಕೆಯ ಒಳಗೆ ತರಗತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಗುರಿಯನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲ ಕೇವಲ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಇದು "ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬನೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Team Game tounament">{{cite web|title = Team Game tounament|url = http://download.portalgaruda.org/article.php?article=97564&val=613|ref = article|access-date = 2015-09-24|archive-date = 2015-12-23|archive-url = https://web.archive.org/web/20151223081541/http://download.portalgaruda.org/article.php?article=97564&val=613|url-status = dead}}</ref><ref name="utschools.ca">{{cite web|url = http://www.utschools.ca/utseducation/academicdepartments/science/tgt-nabt_06_2.pdf|title = Team-Games-Tournament:Cooperative Learning and Review|access-date = 2015-09-24|archive-date = 2016-03-04|archive-url = https://web.archive.org/web/20160304044439/http://www.utschools.ca/utseducation/academicdepartments/science/tgt-nabt_06_2.pdf|url-status = dead}}</ref> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಕಡೆಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾಡಬಹುದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಲಿಕೆಯ, ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಸಹಕಾರದಿಂದ ಕಲಿಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದಲ್ಲದೆ (ಇತ್ಯಾದಿ, ಪರಸ್ಪರ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತೊಂದು ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಕೇಳುವ)<ref name="prezi.com">{{cite web|title = Team game Tournament: Cooperative learning and review|url = https://prezi.com/kn2ooa6sjef_/teams-games-and-tournaments/|ref = ppt}}</ref><ref name="Chiu">Chiu, M. M. (2008).[http://www.gse.buffalo.edu/fas/chiu/pdf/Flowing_Toward_Correct_Contributions.pdf Flowing toward correct contributions during groups' mathematics problem solving] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170329173028/http://gse.buffalo.edu/fas/chiu/pdf/Flowing_Toward_Correct_Contributions.pdf |date=2017-03-29 }}: A statistical discourse analysis. Journal of the Learning Sciences, 17 (3), 415 - 463.</ref> ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಲಾಭ ಮಾಡಬಹುದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅನುಕೂಲ ಮಾಹಿತಿ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುಂಪು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="team game tournament">{{cite web|title = team game tournament|url = http://syahbella-bellapoenya.blogspot.in/2011/05/effect-of-using-cooperative-learning.html|ref = blog}}</ref><ref name="eprints.uny.ac.id">{{cite web|title = Team Game Tournament|url = http://eprints.uny.ac.id/951/1/P%20-%2015.pdf|ref = pdf|access-date = 2015-09-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20151223160708/http://eprints.uny.ac.id/951/1/P%20-%2015.pdf|archive-date = 2015-12-23|url-status = dead}}</ref> ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್ (1995) ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಚಿಂತನೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತೆರೆದ, ಸೃಜನಶೀಲ, ಎಂದು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಯಶಸ್ವಿ ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮತ್ತು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಐದು ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತರಗತಿಯ ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಒಂದಾಗಲು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Ross, J.,& Smythe, E. (1995). Differentiating cooperative learning to meet the needs of gifted learners: A case for transformational leadership. Journal for the Education of the Gifted, 19, 63-82.</ref> ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ. ಧನಾತ್ಮಕ ಅಂತರಾವಲಂಬಿತ ಎರಡನೇ ಅಂಶ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಗುಂಪು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇದೆ. ಮೂರನೇ ಅಂಶ (ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ) ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಶ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಪರಸ್ಪರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಇದೆ. ಐದನೇ ಅಂಶ ಗುಂಪು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿರುವ.<ref>Johnson, D. W., Johnson, R. T., & Holubec, E. J. (1994). The nuts and bolts of cooperative learning. ^ eMinnesota Minnesota: Interaction Book Company.</ref> ಜಾನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ಸನ್ ಮೆಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಗಳನ್ನು ಆ, ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಕಲಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಪಡೆಯಲು, ಉತ್ತಮ, ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧಿಸಲು ಹೋಲಿಸಿದರೆ.<ref name="ReferenceA">{{cite journal|last1=Johnson|first1=D.W.|title=An Educational Psychology Success Story: Social Interdependence Theory and Cooperative Learning|url=https://archive.org/details/sim_educational-researcher_june-july-2009_38_5/page/365|journal=Educational Researcher|date=2009|volume=38|issue=5|pages=365–379}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ಮೊದಲು, ಇಂತಹ ಅಲ್ಪೋರ್ಟ್ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್, ಶಾ, ಮತ್ತು ಮೀಡ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಗುಂಪು ಕೆಲಸದ ಪ್ರಮಾಣ, ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ನಂತರ ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಕೇವಲ ಕೆಲಸ ಹೋಲಿಸಿದರೆ.<ref name="Gilles">Gilles, R.M., & Adrian, F. (2003). Cooperative Learning: The social and intellectual Outcomes of Learning in Groups. London: Farmer Press.</ref> ಆದರೆ, ಸಂಶೋಧಕರು ಮೇ ಮತ್ತು ಡೂಬ್<ref name="MayDoob">May, M. and Doob, L. (1937). Cooperation and Competition. New York: Social Sciences Research Council</ref>[[ಭಾರತ]] ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರು ಅದೇ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದು ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಇದು 1937 ರವರೆಗೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಧಕರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜಾನ್ ಡೀವಿ, ಕರ್ಟ್ ಲೆವಿನ್, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟನ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಡೆಉಟ್ಷ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 1930 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 40 ರ ಸಹ ಡೀವಿ ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತರಗತಿಯ ಹೊರಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಇಂದು ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಮಾಜವಾಗಿದ್ದು<ref name="Sharan">Sharan, Y. (2010). Cooperative Learning for Academic and Social Gains: valued pedagogy, problematic practice. European Journal of Education, 45,(2), 300-313.</ref> . ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶಿಕ್ಷಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೇಳುವ, ಮಾತನಾಡುವ) ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದಲಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನದ ಸಕ್ರಿಯ ಸ್ವೀಕೃತದಾರರಂತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಗೆ ಲೆವಿನ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಲಿಕೆಯ ಗುರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸಲು ಗುಂಪು ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಗೆ ಡೆಉಟ್ಷ್ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬನೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆ ಜ್ಞಾನ ಕೊಡುಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಐಡಿಯಾ<ref name="Sharan" /> ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ಡೇವಿಡ್ ಮತ್ತು ರೋಜರ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕೊಡುಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 1975 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದ ಪರಸ್ಪರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ, ಉತ್ತಮ ಸಂವಹನ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವೀಕಾರ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ, ಜೊತೆಗೆ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದರು ಗುಂಪು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಆಲೋಚನೆ ವಿವಿಧ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಸೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಸಂವಹನವನ್ನು ಮತ್ತು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕೊರತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ರಲ್ಲಿ<ref name="Johnson 1975">Johnson, D., Johnson, R. (1975). Learning together and alone, cooperation, competition, and individualization. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.</ref>. 1994 ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ಸನ್, ಉದಾ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಗುಂಪು ಕಲಿಕೆ, ಸಾಧನೆ, ಮತ್ತು ಉನ್ನತ-ದರ್ಜೆಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು (ಅಗತ್ಯ (ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬನೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಮುಖ ಮುಖಿ ಪರಸ್ಪರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆ) 5 ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವ, ತಾರ್ಕಿಕ, ನಿರ್ಧಾರಗಳು, ಯೋಜನೆ, ಸಂಘಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ.<ref name="Johnson 1994">Johnson, D., Johnson, R. (1994). Learning together and alone, cooperative, competitive, and individualistic learning. Needham Heights, MA: Prentice-Hall.</ref> ==REFERENCE== == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} mjf2boxx7u077td4s96uks8f6807ele 0 77403 1435150 1384439 2026-10-31T09:33:39Z Santhosh Goveas 102329 1435150 wikitext text/x-wiki {{WEP|ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}} [[ಇತಿಹಾಸ]]: ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಗಿಲ್ವಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಧರ್ ಜೊತೆ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅದ್ದನ್ನು "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿ.ಇ.ಒ ಆಗಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿ.ಲೂಯಿಸ್.ಗರ್ಸ್ಟ್ನರ್ ಜೂನಿಯರ್ ಈ ಹೊಸ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗೆ/ಶತಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಹೂದಿಕೆ ಮಾಡಿದರು.ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದಾದ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿತು. ತದನಂತರ ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವನ್ನು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಪುಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಾಹೀರಾತುವಿನ ಮೂಲಕ ಈ ಹೊಸ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಕಾರಣವೆನೆಂದರೆ ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮದೆಯಾದಂತಹ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ [[ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯಾಪರ]]ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸ ಬಹುದೆಂದೂ ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ವ್ಯಾವಾರವು ವಿಪರೀತ ಯಶಸ್ಸು ಮಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮೂಲ ಸಾಮಥ್ಯಗಳಿಗೆ ೩೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣ ಊಡಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮತ್ತು "ಇ-ವಾಣಿಜ್ಯ" ಸಡಿಲವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಉಪಯೊಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಇವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲೂಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ( ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸಿ ನಾವು ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ಮಾಡು ತ್ತೇವೆ). ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸ ಅತವ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸವನ್ನು [[ಅಂತರಜಾಲ|ಇಂಟರ್ನೆಟ್]] ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಏಳಬಹುದು.ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಟವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳಬಹುದು. ಈ ಬ್ರಹತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವ್ಯಾವಹರವನ್ನು ನಾವು ವಿವಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಯರೂಬೇಕಾದರೂ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು.ನೀವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ,ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ, ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ನನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಾಹಾರವನ್ನು ಮಡಲು ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಇದು ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಕ ವ್ಯಾವಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರೆ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆನೆಂದರೆ ಇದರ ಅಂಗಡಿ ಅಥವಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು.ಅದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯುವಂತಿರಬೇಕು. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಧಗಳು ([[ಅಂತರಜಾಲ]] ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ) ವಿವಿದ ರೂಪದಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಇವುಗಳು ಯಾವುದ್ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ೨. ಆನ್ಲೈನ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ೩. ಬ್ಲಾಗ್ ೪. ಸಾಮಾಜಿಕ [[ಮಾಧ್ಯಮ]]. ಭದ್ರತಾ: ಇ ಉದ್ಯಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮುಖ್ಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅತೀವ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು, ಸರಬರಾಜುದಾರರು, ನೌಕರರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಜನರು ದೈನಂದಿನ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಉಳಿಯಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಭದ್ರತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆ ಒಂದು. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುರಕ್ಷೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಮಾಹಿತಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ಸೇರಿವೆ. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಿ ಭೌತಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಣ, ವಿರೋಧಿ ವೈರಸ್ ತಂತ್ರಾಂಶ, ಫೈರ್ವಾಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ಸೇರಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು: ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಸಲು ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ,ನಾವು ಅನೇಕ ವಿಷೆಯಗಳ ಬಗೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಮ್ಮಗೆ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಹಾಗೂ ನೇಯಿಗೆಯ ಬಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಥವ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮಡಲ್ಲಿಲದ್ದಿದ್ದರೆ ಈ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ೧. ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ. ೨. ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ. ೩. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಾರದಾದ್ಯಂತ (೨೪*೭) ವಿಶ್ವಾದ್ಯದಂತ ಲಭ್ಯ ವಾಗಿರುತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಅವುಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ವೆಬ್ ಜಾನದ ಬಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿರಬೇಕು. ೨. ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ವೆಚ್ಚಗಳು. ೩. ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಅಪಾಯ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಂದತಹ ವಿಷೆಯಗಳು: ಮೊದಲು ನಾವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಏಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಇದು ತಿಳಿದು ಬರುವುದರಿಂದಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾಗಿ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.ನಿಮ್ಮಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಪಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ,ಏಕೆಂದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲಭ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ: ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದಂತಹ ಉತ್ತಮವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅವು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆತಿ ಬೇಗ,ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಥವ "ಇ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಅಧಿಕಾವಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ನವೀನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾವರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಈಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು.ಇ ವ್ಯಾಪಾರ ದಿನದಿಂದದಿನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರೀಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾವಾರದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಲಾಭ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಈ ವ್ಯಾವಾರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವವರಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆಗಳಿವೆ.ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. "ಇ ವ್ಯಾಪಾರವು " ಒಂದು ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖದಂತೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ದುರುಪಯೋಗಗಳು ಎರಡು ಇವೆ.ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಜಾನದಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಯಾವ ರೀತೆಯಲು ತೊದರೆ ಹಗುವುದಿಲ,ಉಪಯೋಗಗಳೆ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230065658/http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business |date=2015-12-30 }} http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305151105/http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ |date=2016-03-05 }} http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101170153/http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx |date=2016-01-01 }} suggesstive reading : http://www.investopedia.com/terms/e/ecommerce.asp?layout=orig http://www.businessnewsdaily.com/4872-what-is-e-commerce.html {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} piibr0wl791jwor6ikzjg52rfxrvvl7 1435151 1435150 2026-10-31T09:33:59Z Santhosh Goveas 102329 1435151 wikitext text/x-wiki {{WEP|ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}} [[ಇತಿಹಾಸ]]: ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಗಿಲ್ವಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಧರ್ ಜೊತೆ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅದ್ದನ್ನು "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿ.ಇ.ಒ ಆಗಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿ.ಲೂಯಿಸ್.ಗರ್ಸ್ಟ್ನರ್ ಜೂನಿಯರ್ ಈ ಹೊಸ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗೆ/ಶತಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಹೂದಿಕೆ ಮಾಡಿದರು.ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದಾದ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿತು. ತದನಂತರ ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವನ್ನು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು [[ಪುಟ]]ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಾಹೀರಾತುವಿನ ಮೂಲಕ ಈ ಹೊಸ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಕಾರಣವೆನೆಂದರೆ ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮದೆಯಾದಂತಹ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ [[ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯಾಪರ]]ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸ ಬಹುದೆಂದೂ ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ವ್ಯಾವಾರವು ವಿಪರೀತ ಯಶಸ್ಸು ಮಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮೂಲ ಸಾಮಥ್ಯಗಳಿಗೆ ೩೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣ ಊಡಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮತ್ತು "ಇ-ವಾಣಿಜ್ಯ" ಸಡಿಲವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಉಪಯೊಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಇವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲೂಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ( ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸಿ ನಾವು ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ಮಾಡು ತ್ತೇವೆ). ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸ ಅತವ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸವನ್ನು [[ಅಂತರಜಾಲ|ಇಂಟರ್ನೆಟ್]] ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಏಳಬಹುದು.ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಟವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳಬಹುದು. ಈ ಬ್ರಹತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವ್ಯಾವಹರವನ್ನು ನಾವು ವಿವಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಯರೂಬೇಕಾದರೂ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು.ನೀವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ,ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ, ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ನನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಾಹಾರವನ್ನು ಮಡಲು ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಇದು ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಕ ವ್ಯಾವಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರೆ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆನೆಂದರೆ ಇದರ ಅಂಗಡಿ ಅಥವಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು.ಅದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯುವಂತಿರಬೇಕು. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಧಗಳು ([[ಅಂತರಜಾಲ]] ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ) ವಿವಿದ ರೂಪದಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಇವುಗಳು ಯಾವುದ್ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ೨. ಆನ್ಲೈನ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ೩. ಬ್ಲಾಗ್ ೪. ಸಾಮಾಜಿಕ [[ಮಾಧ್ಯಮ]]. ಭದ್ರತಾ: ಇ ಉದ್ಯಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮುಖ್ಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅತೀವ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು, ಸರಬರಾಜುದಾರರು, ನೌಕರರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಜನರು ದೈನಂದಿನ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಉಳಿಯಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಭದ್ರತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆ ಒಂದು. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುರಕ್ಷೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಮಾಹಿತಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ಸೇರಿವೆ. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಿ ಭೌತಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಣ, ವಿರೋಧಿ ವೈರಸ್ ತಂತ್ರಾಂಶ, ಫೈರ್ವಾಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ಸೇರಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು: ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಸಲು ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ,ನಾವು ಅನೇಕ ವಿಷೆಯಗಳ ಬಗೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಮ್ಮಗೆ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಹಾಗೂ ನೇಯಿಗೆಯ ಬಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಥವ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮಡಲ್ಲಿಲದ್ದಿದ್ದರೆ ಈ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ೧. ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ. ೨. ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ. ೩. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಾರದಾದ್ಯಂತ (೨೪*೭) ವಿಶ್ವಾದ್ಯದಂತ ಲಭ್ಯ ವಾಗಿರುತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಅವುಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ವೆಬ್ ಜಾನದ ಬಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿರಬೇಕು. ೨. ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ವೆಚ್ಚಗಳು. ೩. ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಅಪಾಯ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಂದತಹ ವಿಷೆಯಗಳು: ಮೊದಲು ನಾವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಏಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಇದು ತಿಳಿದು ಬರುವುದರಿಂದಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾಗಿ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.ನಿಮ್ಮಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಪಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ,ಏಕೆಂದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲಭ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ: ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದಂತಹ ಉತ್ತಮವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅವು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆತಿ ಬೇಗ,ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಥವ "ಇ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಅಧಿಕಾವಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ನವೀನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾವರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಈಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು.ಇ ವ್ಯಾಪಾರ ದಿನದಿಂದದಿನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರೀಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾವಾರದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಲಾಭ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಈ ವ್ಯಾವಾರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವವರಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆಗಳಿವೆ.ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. "ಇ ವ್ಯಾಪಾರವು " ಒಂದು ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖದಂತೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ದುರುಪಯೋಗಗಳು ಎರಡು ಇವೆ.ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಜಾನದಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಯಾವ ರೀತೆಯಲು ತೊದರೆ ಹಗುವುದಿಲ,ಉಪಯೋಗಗಳೆ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230065658/http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business |date=2015-12-30 }} http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305151105/http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ |date=2016-03-05 }} http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101170153/http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx |date=2016-01-01 }} suggesstive reading : http://www.investopedia.com/terms/e/ecommerce.asp?layout=orig http://www.businessnewsdaily.com/4872-what-is-e-commerce.html {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} hzz0db3tu88f443d1juvzyp5emp0fsf 1435152 1435151 2026-10-31T09:35:00Z Santhosh Goveas 102329 1435152 wikitext text/x-wiki {{WEP|ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}} [[ಇತಿಹಾಸ]]: ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಗಿಲ್ವಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಧರ್ ಜೊತೆ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅದ್ದನ್ನು "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿ.ಇ.ಒ ಆಗಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿ.ಲೂಯಿಸ್.ಗರ್ಸ್ಟ್ನರ್ ಜೂನಿಯರ್ ಈ ಹೊಸ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗೆ/ಶತಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಹೂದಿಕೆ ಮಾಡಿದರು.ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದಾದ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿತು. ತದನಂತರ ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವನ್ನು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು [[ಪುಟ]]ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಾಹೀರಾತುವಿನ ಮೂಲಕ ಈ ಹೊಸ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಕಾರಣವೆನೆಂದರೆ ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮದೆಯಾದಂತಹ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ [[ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯಾಪರ]]ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸ ಬಹುದೆಂದೂ ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ವ್ಯಾವಾರವು ವಿಪರೀತ ಯಶಸ್ಸು ಮಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮೂಲ ಸಾಮಥ್ಯಗಳಿಗೆ ೩೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣ ಊಡಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮತ್ತು "ಇ-ವಾಣಿಜ್ಯ" ಸಡಿಲವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಉಪಯೊಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಇವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲೂಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ( ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸಿ ನಾವು ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ಮಾಡು ತ್ತೇವೆ). ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸ ಅತವ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸವನ್ನು [[ಅಂತರಜಾಲ|ಇಂಟರ್ನೆಟ್]] ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಏಳಬಹುದು.ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಟವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳಬಹುದು. ಈ ಬ್ರಹತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವ್ಯಾವಹರವನ್ನು ನಾವು ವಿವಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಯರೂಬೇಕಾದರೂ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು.ನೀವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ,ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ, ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ನನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಾಹಾರವನ್ನು ಮಡಲು ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಇದು ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಕ ವ್ಯಾವಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರೆ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆನೆಂದರೆ ಇದರ [[ಅಂಗಡಿ]] ಅಥವಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು.ಅದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯುವಂತಿರಬೇಕು. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಧಗಳು ([[ಅಂತರಜಾಲ]] ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ) ವಿವಿದ ರೂಪದಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಇವುಗಳು ಯಾವುದ್ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ೨. ಆನ್ಲೈನ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ೩. ಬ್ಲಾಗ್ ೪. ಸಾಮಾಜಿಕ [[ಮಾಧ್ಯಮ]]. ಭದ್ರತಾ: ಇ ಉದ್ಯಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮುಖ್ಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅತೀವ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು, ಸರಬರಾಜುದಾರರು, ನೌಕರರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಜನರು ದೈನಂದಿನ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಉಳಿಯಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಭದ್ರತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆ ಒಂದು. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುರಕ್ಷೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಮಾಹಿತಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ಸೇರಿವೆ. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಿ ಭೌತಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಣ, ವಿರೋಧಿ ವೈರಸ್ ತಂತ್ರಾಂಶ, ಫೈರ್ವಾಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ಸೇರಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು: ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಸಲು ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ,ನಾವು ಅನೇಕ ವಿಷೆಯಗಳ ಬಗೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಮ್ಮಗೆ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಹಾಗೂ ನೇಯಿಗೆಯ ಬಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಥವ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮಡಲ್ಲಿಲದ್ದಿದ್ದರೆ ಈ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ೧. ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ. ೨. ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ. ೩. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಾರದಾದ್ಯಂತ (೨೪*೭) ವಿಶ್ವಾದ್ಯದಂತ ಲಭ್ಯ ವಾಗಿರುತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಅವುಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ವೆಬ್ ಜಾನದ ಬಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿರಬೇಕು. ೨. ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ವೆಚ್ಚಗಳು. ೩. ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಅಪಾಯ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಂದತಹ ವಿಷೆಯಗಳು: ಮೊದಲು ನಾವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಏಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಇದು ತಿಳಿದು ಬರುವುದರಿಂದಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾಗಿ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.ನಿಮ್ಮಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಪಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ,ಏಕೆಂದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲಭ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ: ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದಂತಹ ಉತ್ತಮವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅವು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆತಿ ಬೇಗ,ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಥವ "ಇ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಅಧಿಕಾವಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ನವೀನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾವರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಈಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು.ಇ ವ್ಯಾಪಾರ ದಿನದಿಂದದಿನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರೀಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾವಾರದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಲಾಭ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಈ ವ್ಯಾವಾರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವವರಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆಗಳಿವೆ.ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. "ಇ ವ್ಯಾಪಾರವು " ಒಂದು ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖದಂತೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ದುರುಪಯೋಗಗಳು ಎರಡು ಇವೆ.ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಜಾನದಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಯಾವ ರೀತೆಯಲು ತೊದರೆ ಹಗುವುದಿಲ,ಉಪಯೋಗಗಳೆ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230065658/http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business |date=2015-12-30 }} http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305151105/http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ |date=2016-03-05 }} http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101170153/http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx |date=2016-01-01 }} suggesstive reading : http://www.investopedia.com/terms/e/ecommerce.asp?layout=orig http://www.businessnewsdaily.com/4872-what-is-e-commerce.html {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} 7pxvg17clxw4ndkqpwuqoh8ousytjeo 1435153 1435152 2026-10-31T09:36:00Z Santhosh Goveas 102329 1435153 wikitext text/x-wiki {{WEP|ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}} [[ಇತಿಹಾಸ]]: ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಗಿಲ್ವಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಧರ್ ಜೊತೆ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅದ್ದನ್ನು "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿ.ಇ.ಒ ಆಗಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿ.ಲೂಯಿಸ್.ಗರ್ಸ್ಟ್ನರ್ ಜೂನಿಯರ್ ಈ ಹೊಸ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗೆ/ಶತಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಹೂದಿಕೆ ಮಾಡಿದರು.ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದಾದ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿತು. ತದನಂತರ ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವನ್ನು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು [[ಪುಟ]]ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಾಹೀರಾತುವಿನ ಮೂಲಕ ಈ ಹೊಸ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಕಾರಣವೆನೆಂದರೆ ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮದೆಯಾದಂತಹ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ [[ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯಾಪರ]]ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸ ಬಹುದೆಂದೂ ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ವ್ಯಾವಾರವು ವಿಪರೀತ ಯಶಸ್ಸು ಮಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮೂಲ ಸಾಮಥ್ಯಗಳಿಗೆ ೩೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣ ಊಡಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮತ್ತು "ಇ-ವಾಣಿಜ್ಯ" ಸಡಿಲವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಉಪಯೊಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಇವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲೂಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ( ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸಿ ನಾವು ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ಮಾಡು ತ್ತೇವೆ). ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸ ಅತವ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸವನ್ನು [[ಅಂತರಜಾಲ|ಇಂಟರ್ನೆಟ್]] ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಏಳಬಹುದು.ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಟವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳಬಹುದು. ಈ ಬ್ರಹತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವ್ಯಾವಹರವನ್ನು ನಾವು ವಿವಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಯರೂಬೇಕಾದರೂ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು.ನೀವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ,ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ, ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ನನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಾಹಾರವನ್ನು ಮಡಲು ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಇದು ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಕ ವ್ಯಾವಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರೆ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆನೆಂದರೆ ಇದರ [[ಅಂಗಡಿ]] ಅಥವಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು.ಅದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯುವಂತಿರಬೇಕು. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಧಗಳು ([[ಅಂತರಜಾಲ]] ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ) ವಿವಿದ ರೂಪದಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಇವುಗಳು ಯಾವುದ್ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ೨. ಆನ್ಲೈನ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ೩. ಬ್ಲಾಗ್ ೪. ಸಾಮಾಜಿಕ [[ಮಾಧ್ಯಮ]]. ಭದ್ರತಾ: ಇ ಉದ್ಯಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮುಖ್ಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅತೀವ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು, ಸರಬರಾಜುದಾರರು, ನೌಕರರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಜನರು ದೈನಂದಿನ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಉಳಿಯಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು [[ಭದ್ರತೆ]]ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆ ಒಂದು. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುರಕ್ಷೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಮಾಹಿತಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ಸೇರಿವೆ. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಿ ಭೌತಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಣ, ವಿರೋಧಿ ವೈರಸ್ ತಂತ್ರಾಂಶ, ಫೈರ್ವಾಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ಸೇರಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು: ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಸಲು ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ,ನಾವು ಅನೇಕ ವಿಷೆಯಗಳ ಬಗೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಮ್ಮಗೆ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಹಾಗೂ ನೇಯಿಗೆಯ ಬಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಥವ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮಡಲ್ಲಿಲದ್ದಿದ್ದರೆ ಈ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ೧. ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ. ೨. ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ. ೩. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಾರದಾದ್ಯಂತ (೨೪*೭) ವಿಶ್ವಾದ್ಯದಂತ ಲಭ್ಯ ವಾಗಿರುತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಅವುಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ವೆಬ್ ಜಾನದ ಬಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿರಬೇಕು. ೨. ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ವೆಚ್ಚಗಳು. ೩. ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಅಪಾಯ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಂದತಹ ವಿಷೆಯಗಳು: ಮೊದಲು ನಾವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಏಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಇದು ತಿಳಿದು ಬರುವುದರಿಂದಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾಗಿ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.ನಿಮ್ಮಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಪಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ,ಏಕೆಂದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲಭ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ: ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದಂತಹ ಉತ್ತಮವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅವು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆತಿ ಬೇಗ,ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಥವ "ಇ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಅಧಿಕಾವಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ನವೀನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾವರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಈಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು.ಇ ವ್ಯಾಪಾರ ದಿನದಿಂದದಿನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರೀಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾವಾರದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಲಾಭ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಈ ವ್ಯಾವಾರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವವರಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆಗಳಿವೆ.ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. "ಇ ವ್ಯಾಪಾರವು " ಒಂದು ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖದಂತೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ದುರುಪಯೋಗಗಳು ಎರಡು ಇವೆ.ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಜಾನದಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಯಾವ ರೀತೆಯಲು ತೊದರೆ ಹಗುವುದಿಲ,ಉಪಯೋಗಗಳೆ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230065658/http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business |date=2015-12-30 }} http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305151105/http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ |date=2016-03-05 }} http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101170153/http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx |date=2016-01-01 }} suggesstive reading : http://www.investopedia.com/terms/e/ecommerce.asp?layout=orig http://www.businessnewsdaily.com/4872-what-is-e-commerce.html {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} 7evcfy6af9o5xt5xfyqh2g0jtcjucjx 1435155 1435153 2026-10-31T09:36:46Z Santhosh Goveas 102329 1435155 wikitext text/x-wiki {{WEP|ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}} [[ಇತಿಹಾಸ]]: ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಗಿಲ್ವಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಧರ್ ಜೊತೆ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅದ್ದನ್ನು "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿ.ಇ.ಒ ಆಗಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿ.ಲೂಯಿಸ್.ಗರ್ಸ್ಟ್ನರ್ ಜೂನಿಯರ್ ಈ ಹೊಸ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗೆ/ಶತಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಹೂದಿಕೆ ಮಾಡಿದರು.ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದಾದ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿತು. ತದನಂತರ ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವನ್ನು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು [[ಪುಟ]]ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಾಹೀರಾತುವಿನ ಮೂಲಕ ಈ ಹೊಸ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಕಾರಣವೆನೆಂದರೆ ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮದೆಯಾದಂತಹ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ [[ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯಾಪರ]]ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸ ಬಹುದೆಂದೂ ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ವ್ಯಾವಾರವು ವಿಪರೀತ ಯಶಸ್ಸು ಮಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮೂಲ ಸಾಮಥ್ಯಗಳಿಗೆ ೩೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣ ಊಡಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮತ್ತು "ಇ-ವಾಣಿಜ್ಯ" ಸಡಿಲವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಉಪಯೊಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಇವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲೂಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ( ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸಿ ನಾವು ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ಮಾಡು ತ್ತೇವೆ). ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸ ಅತವ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸವನ್ನು [[ಅಂತರಜಾಲ|ಇಂಟರ್ನೆಟ್]] ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಏಳಬಹುದು.ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಟವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳಬಹುದು. ಈ ಬ್ರಹತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವ್ಯಾವಹರವನ್ನು ನಾವು ವಿವಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಯರೂಬೇಕಾದರೂ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು.ನೀವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ,ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ, ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ನನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಾಹಾರವನ್ನು ಮಡಲು ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಇದು ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಕ ವ್ಯಾವಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರೆ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆನೆಂದರೆ ಇದರ [[ಅಂಗಡಿ]] ಅಥವಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು.ಅದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯುವಂತಿರಬೇಕು. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಧಗಳು ([[ಅಂತರಜಾಲ]] ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ) ವಿವಿದ ರೂಪದಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಇವುಗಳು ಯಾವುದ್ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ೨. ಆನ್ಲೈನ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ೩. ಬ್ಲಾಗ್ ೪. ಸಾಮಾಜಿಕ [[ಮಾಧ್ಯಮ]]. ಭದ್ರತಾ: ಇ ಉದ್ಯಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮುಖ್ಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅತೀವ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು, ಸರಬರಾಜುದಾರರು, ನೌಕರರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಜನರು ದೈನಂದಿನ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಉಳಿಯಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು [[ಭದ್ರತೆ]]ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆ ಒಂದು. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುರಕ್ಷೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಮಾಹಿತಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ಸೇರಿವೆ. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಿ ಭೌತಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಣ, ವಿರೋಧಿ ವೈರಸ್ ತಂತ್ರಾಂಶ, ಫೈರ್ವಾಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ಸೇರಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು: ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಸಲು ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ,ನಾವು ಅನೇಕ ವಿಷೆಯಗಳ ಬಗೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಮ್ಮಗೆ [[ಗಣಕಯಂತ್ರ]] ಹಾಗೂ ನೇಯಿಗೆಯ ಬಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಥವ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮಡಲ್ಲಿಲದ್ದಿದ್ದರೆ ಈ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ೧. ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ. ೨. ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ. ೩. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಾರದಾದ್ಯಂತ (೨೪*೭) ವಿಶ್ವಾದ್ಯದಂತ ಲಭ್ಯ ವಾಗಿರುತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಅವುಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ವೆಬ್ ಜಾನದ ಬಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿರಬೇಕು. ೨. ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ವೆಚ್ಚಗಳು. ೩. ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಅಪಾಯ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಂದತಹ ವಿಷೆಯಗಳು: ಮೊದಲು ನಾವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಏಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಇದು ತಿಳಿದು ಬರುವುದರಿಂದಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾಗಿ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.ನಿಮ್ಮಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಪಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ,ಏಕೆಂದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲಭ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ: ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದಂತಹ ಉತ್ತಮವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅವು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆತಿ ಬೇಗ,ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಥವ "ಇ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಅಧಿಕಾವಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ನವೀನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾವರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಈಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು.ಇ ವ್ಯಾಪಾರ ದಿನದಿಂದದಿನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರೀಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾವಾರದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಲಾಭ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಈ ವ್ಯಾವಾರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವವರಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆಗಳಿವೆ.ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. "ಇ ವ್ಯಾಪಾರವು " ಒಂದು ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖದಂತೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ದುರುಪಯೋಗಗಳು ಎರಡು ಇವೆ.ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಜಾನದಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಯಾವ ರೀತೆಯಲು ತೊದರೆ ಹಗುವುದಿಲ,ಉಪಯೋಗಗಳೆ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230065658/http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business |date=2015-12-30 }} http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305151105/http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ |date=2016-03-05 }} http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101170153/http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx |date=2016-01-01 }} suggesstive reading : http://www.investopedia.com/terms/e/ecommerce.asp?layout=orig http://www.businessnewsdaily.com/4872-what-is-e-commerce.html {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} 81ofreze31a1qckg9eqeh1fjw1cwqjc 1435156 1435155 2026-10-31T09:37:26Z Santhosh Goveas 102329 1435156 wikitext text/x-wiki {{WEP|ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}} [[ಇತಿಹಾಸ]]: ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಗಿಲ್ವಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಧರ್ ಜೊತೆ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅದ್ದನ್ನು "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿ.ಇ.ಒ ಆಗಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿ.ಲೂಯಿಸ್.ಗರ್ಸ್ಟ್ನರ್ ಜೂನಿಯರ್ ಈ ಹೊಸ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗೆ/ಶತಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಹೂದಿಕೆ ಮಾಡಿದರು.ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದಾದ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿತು. ತದನಂತರ ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವನ್ನು ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು [[ಪುಟ]]ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಾಹೀರಾತುವಿನ ಮೂಲಕ ಈ ಹೊಸ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ಐಬಿಯಂ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಕಾರಣವೆನೆಂದರೆ ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮದೆಯಾದಂತಹ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ [[ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯಾಪರ]]ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸ ಬಹುದೆಂದೂ ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ವೆಂಬ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಲಲ್ಲ.ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ವ್ಯಾವಾರವು ವಿಪರೀತ ಯಶಸ್ಸು ಮಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಐಬಿಯಂ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮೂಲ ಸಾಮಥ್ಯಗಳಿಗೆ ೩೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣ ಊಡಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ "ಇ-ವ್ಯಾಪಾರ" ಮತ್ತು "ಇ-ವಾಣಿಜ್ಯ" ಸಡಿಲವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಉಪಯೊಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಇವ್ಯಾಪಾರ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲೂಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ( ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಸಿ ನಾವು ಈ ವ್ಯಾಪರವನ್ನು ಮಾಡು ತ್ತೇವೆ). ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನ್ನ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸ ಅತವ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸವನ್ನು [[ಅಂತರಜಾಲ|ಇಂಟರ್ನೆಟ್]] ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಏಳಬಹುದು.ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಟವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಒಳಗೊಳಬಹುದು. ಈ ಬ್ರಹತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವ್ಯಾವಹರವನ್ನು ನಾವು ವಿವಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಯರೂಬೇಕಾದರೂ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದು.ನೀವು ಒಂದು ಉತ್ತಮ,ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ, ನೀವು ಆನ್ಲೈನ್ನನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಾಹಾರವನ್ನು ಮಡಲು ಒಂದು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಇದು ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಕ ವ್ಯಾವಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರೆ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆನೆಂದರೆ ಇದರ [[ಅಂಗಡಿ]] ಅಥವಾ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ಮುಕಾಂತರ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು.ಅದರಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯುವಂತಿರಬೇಕು. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಧಗಳು ([[ಅಂತರಜಾಲ]] ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ) ವಿವಿದ ರೂಪದಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಇವುಗಳು ಯಾವುದ್ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ೨. ಆನ್ಲೈನ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ೩. ಬ್ಲಾಗ್ ೪. ಸಾಮಾಜಿಕ [[ಮಾಧ್ಯಮ]]. ಭದ್ರತಾ: ಇ ಉದ್ಯಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮುಖ್ಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅತೀವ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು, ಸರಬರಾಜುದಾರರು, ನೌಕರರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಜನರು ದೈನಂದಿನ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಉಳಿಯಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಇ- ವ್ಯವಹಾರಗಳು [[ಭದ್ರತೆ]]ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆ ಒಂದು. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುರಕ್ಷೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಮಾಹಿತಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ಸೇರಿವೆ. ಇ- ವ್ಯಾಪಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ [[ಮಾಹಿತಿ]]ಯನ್ನು ಕೀಪಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಿ ಭೌತಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಸರಣ, ವಿರೋಧಿ ವೈರಸ್ ತಂತ್ರಾಂಶ, ಫೈರ್ವಾಲ್ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ಸೇರಿವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳು: ನಾವು ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಸಲು ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ,ನಾವು ಅನೇಕ ವಿಷೆಯಗಳ ಬಗೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಮ್ಮಗೆ [[ಗಣಕಯಂತ್ರ]] ಹಾಗೂ ನೇಯಿಗೆಯ ಬಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಥವ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮಡಲ್ಲಿಲದ್ದಿದ್ದರೆ ಈ ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ೧. ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ. ೨. ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ. ೩. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಾರದಾದ್ಯಂತ (೨೪*೭) ವಿಶ್ವಾದ್ಯದಂತ ಲಭ್ಯ ವಾಗಿರುತದೆ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಅವುಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ: ೧. ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ವೆಬ್ ಜಾನದ ಬಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿರಬೇಕು. ೨. ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ವೆಚ್ಚಗಳು. ೩. ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಅಪಾಯ. ಆನ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಂದತಹ ವಿಷೆಯಗಳು: ಮೊದಲು ನಾವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಏಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಇದು ತಿಳಿದು ಬರುವುದರಿಂದಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾಗಿ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.ನಿಮ್ಮಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಪಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ,ಏಕೆಂದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲಭ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ: ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದಂತಹ ಉತ್ತಮವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅವು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆತಿ ಬೇಗ,ಹಾಗು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಥವ "ಇ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಅಧಿಕಾವಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ನವೀನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾವರದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಈಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು.ಇ ವ್ಯಾಪಾರ ದಿನದಿಂದದಿನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರೀಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವ್ಯಾವಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾವಾರದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಲಾಭ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಈ ವ್ಯಾವಾರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವವರಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಕೆಗಳಿವೆ.ಇದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟವಾದಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. "ಇ ವ್ಯಾಪಾರವು " ಒಂದು ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖದಂತೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ದುರುಪಯೋಗಗಳು ಎರಡು ಇವೆ.ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಜಾನದಿಂದ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಯಾವ ರೀತೆಯಲು ತೊದರೆ ಹಗುವುದಿಲ,ಉಪಯೋಗಗಳೆ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151230065658/http://searchcio.techtarget.com/definition/e-business |date=2015-12-30 }} http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305151105/http://zeendo.com/info/advantages-and-disadvantages-of-online-marketing/ |date=2016-03-05 }} http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101170153/http://www.business.gov.au/business-topics/business-structures-and-types/online-business/Pages/default.aspx |date=2016-01-01 }} suggesstive reading : http://www.investopedia.com/terms/e/ecommerce.asp?layout=orig http://www.businessnewsdaily.com/4872-what-is-e-commerce.html {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} ionfs6xsniav8g0x6o5sqvq06z20j1s 0 77887 1435092 1353392 2026-10-31T01:16:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435092 wikitext text/x-wiki {{ Infobox Writer | name = ಪಿಯರೆ ಸೈಮನ್ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ | image =Les merveilles de l'industrie, 1873 "Pierre-Simon Laplace" (4840056407).jpg | imagesize = | birth_date = ೨೩ ಮಾರ್ಚ್ ೧೭೪೯ | birth_place = ನಾರ್ಮಂಡಿ, ಬ್ಯೂಮಾಂಟ್-ಎನ್-ಆಗೆ | death_date = ೧೮೨೭ | death_place = ಪ್ಯಾರಿಸ್ | caption = | nationality = ಫ್ರಾನ್ಸ್ | occupation = ವಿಜ್ಞಾನಿ | subject = ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ }} {{Infobox Writer | name =ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರ ಸಹಿ | image =Pierre-Simon_Laplace_signature.svg | imagesize = | caption = }} '''ಪಿಯರೆ ಸೈಮನ್ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್''' ರವರು ಪ್ರಭಾವಿತ [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ವಿದ್ವಾಂಸ. [[ಗಣಿತ]], [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]], ಮತ್ತು [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳಿಗೆ ಇವರು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರವರು "ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು" <ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Laplace%27s_equation|title=ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಸಮೀಕರಣ}}</ref> ರೂಪಿಸಿದರು ಹಾಗು "ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ" ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Laplace_operator|title=ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಆಪರೇಟರ್}}</ref> ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವರನ್ನು, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ನ "ಫ್ರೆಂಚ್ [[ನ್ಯೂಟನ್]]" ಅಥವಾ "ನ್ಯೂಟನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ೧೮೦೬ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ [[ಫ್ರೆಂಚ್]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬೌರ್ಬನ್ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ನಂತರ ೧೮೧೭ ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು "ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲ ದಾಖಲೆಗಳೆಲ್ಲವು, ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಕಾಮ್ಟೆಡೆ ಕೊಲ್ಬರ್ಟ್-ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರವರ ಮನೆ ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳು ಕಳೆದುಹೋದವು. ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರವರು ೨೩ ಮಾರ್ಚ್ ೧೭೪೯ ರಂದು ನಾರ್ಮಂಡಿಯ ಬ್ಯೂಮಾಂಟ್-ಎನ್-ಆಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬ್ಯೂಮಾಂಟ್ ಹಳ್ಳಿಯು ನಾರ್ಮಂಡಿಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಪಿಯರೆ ಸೈಮನ್ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಪಿಯರೆ ಡೆ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಮೇರಿ ಅನ್ನಿ ಸೋಚೋನ್. ಅವರ ತಂದೆ ಮಾರ್ಕ಼ುಇಸ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಹೊಂದ್ದಿದ್ದರು.ಅವರ ದೊಡ್ಡ-ಮಾವ ಆಲಿವರ್ ಡಿ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್, "ಛಿರುರ್ಗಿಎನ್ ರಾಯಲ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದ್ದಿದ್ದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬ್ಯೂಮಾಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಓದಿಗಾಗಿ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ಗೆ ತೆರಳಿದರು.ಅವರ ಪೋಷಕರು ಆರಾಮದಾಯಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾದರು, ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಕುಟುಂಬ ೧೭೫೦ರವರೆಗೆ [[ಕೃಷಿ]] ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗು ಪಿಯರೆ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಬ್ಯೂಮಾಂಟ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೈಡರ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹದಿನಾರನೆ ವಯಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರ ತಂದೆಯು ಆಸೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು,ಇವರು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಓದಲು ಕೇನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉತ್ಸಾಹ ಗುರುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಗಣಿತ]]ವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಗಣಿತಜ್ಞ ಎಂದು ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರನ್ನು ಕಾಂತಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಕೇನ್<ref>{{cite web|url=http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Mathematicians/Cassini_Dominique.html|title=ಕೇನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೆ ಅವರು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದರು. ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು "ಸುರ್ ಲೆ ಕ್ಯಾಲ್ಕಲ್ ಇನ್ತೆಗ್ರಲ್ ಔಕ್ಷ್ ದಿಫ್ಫೆರೆನ್ಸೆಸ್ ಇನ್ಫಿನ್ತ್ಮೆಂತ್ ಪೆತಿತಿಎಸ್ ಎಟ್ ಔಕ್ಷ್ ದಿಫ್ಫೆರೆನ್ಸೆಸ್ ಫ಼ಿನಿಎಸ್". ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರವರಿಗೆ [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಅವರು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲ್ಲಿಲ.ಒಮ್ಮೆ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರವರ ಗುರುಗಳಾದ ಅಲೆಮ್ಬೇರ್ತ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಒಂದು [[ಗಣಿತ]]ದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಹೇಳಿದರು, ಆಗ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರವರು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಕೂತು ಆ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಮರುದಿನ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುಗಳಿಗೆ ತೋರಿದರು.ಅಲೆಮ್ಬೇರ್ತ್ ರವರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯನ ಶ್ರಧ್ದೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದರು ಹಾಗು ಅವನ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೋಡಿ ಖುಷಿ ಪಟ್ಟರು.ಹಾಗು ಎಕೊಲೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಗಣಿತ]] ಬೋಧನೆ ಮಾಡಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು.ಹೀಗೆ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರು ಗಣಿತವನ್ನು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಗಣಿತ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಗಣಿತ ಓದುವ ಮೂಲಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒದಿಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲು ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಹೀಗೆ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು== * ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸಂಭವನೀಯತೆ ಮತ್ತು [[ಖಗೋಳ]] ಸ್ಥಿರತೆ * [[ಸೌರವ್ಯೂಹ]]ದ ಸ್ಥಿರತೆ * ಗೋಲಾಕಾರ ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ಸ್ * ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ * [[ಗ್ರಹ]]ಗಳ ಮತ್ತು [[ಚಂದ್ರ]]ನ ಅಸಮಾನತೆಯ * [[ಗುರು]]-[[ಶನಿ]] ಮಹಾನ್ ಅಸಮಾನತೆ * ಸೆಲೆಸ್ಟಿಯಲ್ ಯಂತ್ರ * [[ಕಪ್ಪು]] ಕುಳಿಗಳು ==ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗೆ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು== * ಸಂಭವನೀಯತೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ * ಇಂಡಕ್ಟಿವ್ ಸಂಭವನೀಯತೆ * ಸಂಭವನೀಯತೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯ * ಕನಿಷ್ಠ ಚೌಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಿತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ==ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು== * ಅನುಕಲನಗಳ ಅಂದಾಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರ ವಿಧಾನ * ದಿ ಜನರಲ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಡಿಟರ್ಮಿನೆಂಟ್ಸ್ * ಪ್ರತಿ ಸಮೀಕರಣದಲ್ಲು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ನಿಜವಾದ ವರ್ಗ ಸಮೀಕರಣ ಹೊಂದಿರಬೇಕು * ರೇಖೀಯ ಭಾಗಶಃ ವಿಕಲ ಸಮೀಕರಣದ (ಎರಡನೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ) ಪರಿಹಾರ ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ== ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರು ವಿವೇಕದಿಂದ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಲಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನೇಮಕಗೊಳಿಸಿದನು. ಆ ಒಪ್ಪಂದ ಆರು ವಾರಗಳದ್ದಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನಂತರ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ನಿರ್ಗಮನದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಸಚಿವ.ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು.ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಿಂದ ಕೆಲವು ತತ್ವಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.ಅವರು ಕೆಲವು ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ==ಮರಣ== ೧೮೨೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರ ಮೆದುಳನ್ನು ವ್ಯೆದ್ಯ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಮ್ಯಾಗೆಂಡೀ ರವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಸಂಚಾರಿ ಅಂಗರಚನಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರರ್ದಶಿಸಲಾಯಿತು. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸರಾಸರಿ ಮೆದುಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿತ್ತು. ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಪೇರಿ ಲೆಚಾಯಿಸ್ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ೧೮೮೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು Orbec ಕ್ಯಾಂಟನ್ ಸೇಂಟ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಡಿ Maillocಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರ ಸಮಾಧಿಯು ಸೇಂಟ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಡಿ Mailloc, ನಾರ್ಮಂಡಿ, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. {{Infobox Writer | name =ಲ್ಯಾಪ್ಲೇಸ್ ಅವರ ಸಮಾಧಿ | image =Tomb_of_Pierre-Simon_Laplace.JPG | imagesize = | caption = }} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *http://www.famousscientists.org/pierre-simon-laplace/ *http://scienceworld.wolfram.com/biography/Laplace.html *https://web.archive.org/web/20030803045221/http://www.maths.tcd.ie/pub/HistMath/People/Laplace/RouseBall/RB_Laplace.html *http://www.informationphilosopher.com/solutions/scientists/laplace/ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] [[ವರ್ಗ:ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] lyw2zwv91yrxp9dhhq96yieybqactjk 3 79700 1435079 1430962 2026-10-30T18:19:19Z MediaWiki message delivery 17558 /* This Month in Education: October 2026 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1435079 wikitext text/x-wiki == This Month in Education: [June 2016] == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> <hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2016|<font color="black"> Wikimedia Education Newsletter – Volume 1, Issue 3, June 2016</font>]]</div> <hr /> <center> <div style="margin-top:10px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif; font-size:90%;"> '''[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June_2016|Headlines]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/June_2016/Highlights|Highlights]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/June 2016/Single|Single page]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] &middot; [[m:Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education|Unsubscribe]]'''</div> </center> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Outreach: Education/Newsletter/June 2016/A New Online Course in a New Virtual Campus‎|'''Argentina:''' A New Online Course in a New Virtual Campus]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/How to survive the Big Bang in your education program|'''Czech Republic:''' How to survive the Big Bang in your education program]] * [[Outreach: Education/Newsletter/June 2016/An online elective course on Wikipedia for high school pupils in Estonia‎|'''Estonia:''' An online elective course on Wikipedia for high school pupils in Estonia‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Argostoli Evening School students and a Wikitherapy participant turn Wiktionary project into Android app|'''Greece:''' Argostoli Evening School students and a Wikitherapy participant turn Wiktionary project into Android app]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/New training materials in Arabic by WMIL‎‎|'''Israel:''' New training materials in Arabic by WMIL‎‎‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Luz María Silva's students and their adventure editing Spanish Wikipedia|'''Mexico:''' Luz María Silva's students and their adventure editing Spanish Wikipedia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Spring semester wiki activities end at Tec de Monterrey, Mexico City‎|'''Mexico:''' Spring semester wiki activities end at Tec de Monterrey, Mexico City‎‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Maastricht University 40 years|'''Netherlands:''' Maastricht University 40 years]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Students in Sweden edit Somali Wikipedia‎|'''Sweden:''' Students in Sweden edit Somali Wikipedia‎]] * [[Outreach: Education/Newsletter/June 2016/Visualizations of relationships among knowledge? Try WikiSeeker!|'''Taiwan:''' Visualizations of relationships among knowledge? Try WikiSeeker!]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Education at Wikimania‎|'''Wikimania 2016:''' Education at Wikimania‎‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Education Program surveys are here!|'''Wikimedia Foundation:''' Education Program surveys are here!]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Vahid Masrour joins the education team at the Wikimedia Foundation|'''Wikimedia Foundation:''' Vahid Masrour joins the education team at the Wikimedia Foundation]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Programs and Events Dashboard Update|'''Global:''' Programs and Events Dashboard Update]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> We hope you enjoy the newest issue of the Education Newsletter.--[[en:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik (Distribution leader)]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=15665751 --> == This Month in Education: [September 2016] == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> <hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2016|<font color="black"> Wikimedia Education Newsletter – Volume 5, Issue 3, September 2016</font>]]</div> <hr /> <center> <div style="margin-top:10px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif; font-size:90%;"> '''[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September_2016|Headlines]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/September_2016/Highlights|Highlights]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/September 2016/Single|Single page]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] &middot; [[m:Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education|Unsubscribe]]'''</div> </center> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Armenian students inspire their parents to join Wikipedia|'''Armenia:''' Armenian students inspire their parents to join Wikipedia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Brazilian Wikimedians interview editor of academic journal ''Wiki Studies''|'''Brazil:''' Brazilian Wikimedians interview editor of academic journal ''Wiki Studies'']] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Cairo University students wrap up their eighth term and start their ninth term on WEP|'''Egypt:''' Cairo University students wrap up their eighth term and start their ninth term on WEP]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Egyptian Wikimedians celebrate eighth WEP conference|'''Egypt:''' Egyptian Wikimedians celebrate eighth WEP conference]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Online wiki training for educators in Greece|'''Greece:''' Online wiki training for educators in Greece]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Outcomes report on a Wikipedia Course “Skills for Producing and Consuming Knowledge”, Tel Aviv University|'''Israel:''' Outcomes report on a Wikipedia Course “Skills for Producing and Consuming Knowledge”, Tel Aviv University]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Wikipedia as a Teaching and Learning Tool in Medical Education at IAMSE Medical Education Conference|'''Israel:''' Wikipedia as a Teaching and Learning Tool in Medical Education at IAMSE Medical Education Conference]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/"Writing a new article is a special experience that feels new every time"|'''Israel:''' "Writing a new article is a special experience that feels new every time"]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Video projects redefine student Wiki work and student community service|'''Mexico:''' Video projects redefine student Wiki work and student community service]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Wiki Workshop at Saint Petersburg Internet Conference 2016 in Russia|'''Russia:''' Wiki Workshop at Saint Petersburg Internet Conference 2016 in Russia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Swedish National Agency of Education endorses Wikipedia Education Program|'''Sweden:''' Swedish National Agency of Education endorses Wikipedia Education Program]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Psychology students of Uludag University are very proud of contributing Turkish Wikipedia|'''Turkey:''' Psychology students of Uludag University are very proud of contributing Turkish Wikipedia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/West African schools will test Kiwix, the offline Wikipedia reader|'''West Africa:''' West African schools will test Kiwix, the offline Wikipedia reader]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Programs and Events Dashboard Update|'''Global:''' Programs and Events Dashboard Update]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> We hope you enjoy the newest issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೯, ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=15874487 --> == This Month in Education: December 2016 == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"><hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|<font color="black">Wikimedia Education Newsletter – Volume 5, Issue 4, December 2016</font>]]</div> <hr /> <div style="text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|Headlines]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Highlights|Highlights]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Single|Single page edition]]</div> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Greek_schools_collaborate_to_write_local_history_about_Corfu|'''Greece:''' Greek schools collaborate to write on local history]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem|'''Israel:''' It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Open Science Fellows Program launched in Germany|'''Germany:''' Open Science Fellows Program launched in Germany]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Students go wikipedian in the Basque Country|'''Basque Country:''' Students go wikipedian in the Basque Country]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo|'''Norway:''' Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/First Wiki Club in Macedonia|'''Macedonia:''' First Wiki Club in Macedonia]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] </div> <div style="padding: 0.5em; text-align: center; font-size: 0.9em;"> <br> To get involved with the newsletter, please visit [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|the newsroom]]. To browse past issues, please visit [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/Archives|the archives]]. </div></div><section end="education-newsletter"/> [[outreach:Education/News|Home]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Education Newsletter|Subscribe]] • [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] • [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] - The newsletter team ೧೮:೫೧, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16170520 --> == This Month in Education: [February 2017] == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|left]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 1 | February 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/Feb_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> {{anchor|back}} In This Issue </span></div> === === {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"| <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] [[Outreach:Education/News/Drafts/time_is_not_an_unlimited_resource|Common Challenges: Time is not an unlimited resource]] |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/Medical_students%27_contributions_reach_200_articles_in_an_innovative_elective_course_at_Tel_Aviv_University.| Medical Students' contributions reach 200 articles in innovative elective course at Tel Aviv University]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Wikilesa:_Working_with_university_students_on_human_rights| Wikilesa: working with university students on human rights]] [[Outreach:Education/News/Drafts/An_auspicious_beginning_at_university| An auspicious beginning at university in Basque Country]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Wikipedia_Education_Program_kicks_off_in_Finland| The Wikipedia Education Program kicks off in Finland]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Brief_Story_of_Mrgavan_WikiClub| The Brief Story of Mrgavan WikiClub]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Citizen_Science_and_biodiversity_in_school_projects_on_Wikispecies,_Wikidata_and_Wikimedia_Commons| Citizen Science and biodiversity in school projects on Wikispecies, Wikidata and Wikimedia Commons]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/ACTC2017| WMF Education Program to be featured at the Asian Conference for Technology in the Classroom]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Opportunities_to_grow_in_Oman|Opportunities to grow in Oman]] [[Outreach:Education/News/Drafts/hundred_words_campaign|An invitation to participate in the "Hundred Words" campaign!]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Education_Collab_adopts_new_membership_criteria#The_Education_Collab_adopts_new_membership_criteria|Education Collab updates membership criteria]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://www.npr.org/sections/ed/2017/02/22/515244025/what-students-can-learn-by-writing-for-wikipedia|What Students Can Learn By Writing For Wikipedia] [http://www.businessinsider.com/career-benefits-sharing-knowledge-2017-2| Online communities are supercharging people's careers] [https://www.linux.com/news/2017/2/using-open-source-empower-students-tanzania| Using open source to empower students in Tanzania] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2017-02-27/Recent_research| Signpost Special Issue: Wikipedia in Education] </span> |} We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16360344 --> == This Month in Education: [March 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 2 |March 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"|[[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/March 2017/Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan|Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons|High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Approaching History students as pilot of Education program in Iran|Approaching History students as pilot of Education program in Iran]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/An experience with middle school students in Ankara|An experience with middle school students in Ankara]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust|Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey|UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Meet the team|Meet the team]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://lararnastidning.se/fran-dammiga-arkiv-till-artiklar-pa-natet%7C| Från dammiga arkiv till artiklar på nätet] </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:Saileshpat|Saileshpat]] ([[User talk:Saileshpat|talk]]) 19:07, 1 April 2017 (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16517453 --> == This Month in Education: [April 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 3 | April 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/April 2017/How responsible should teachers be for student contributions?|How responsible should teachers be for student contributions?]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP|Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan|Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work|Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Education at WMCON17|Education at WMCON17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/OER17|OER17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school|Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Building a global network for Education|Building a global network for Education]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Mobile Learning Week 2017|Mobile Learning Week 2017]] </span> </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೮, ೧ ಮೇ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16627464 --> == This Month in Education: September 2017 == <div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 8 | September 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter| subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> In This Issue </span></div> {| style="width: 60%;" | style="width: 50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width: 50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/September 2017/Wikipedia - Here and Now|"Wikipedia – Here and Now": 40 students in the Summer School "I Can – Here and Now" in Bulgaria heard more about Wikipedia]] |- | colspan="3" | ---- |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/News/September 2017/Klexikon|Klexikon: the German 'childrens' Wikipedia' in Montréal]] [[outreach:Education/News/September 2017/Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics|Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics]] |} </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೨೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17258722 --> == This Month in Education: October 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 9 | October 2017 </span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 1|Your community should discuss to implement the new P&E Dashboard functionalities]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 2|Wikidata implemented in Wikimedia Serbia Education Programe]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 3|Hundred teachers trained in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 4|Basque Education Program makes a strong start]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Education Team | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 8|WikiConvention Francophone 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 9|CEE Meeting 2017]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೦೫, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17368194 --> == This Month in Education: November 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 10 | November 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 1|Hashemite University continues its strong support of Education program activities]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 2|Wikicontest for high school students]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 3|Exploring Wikiversity to create a MOOC]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 4|Wikidata in the Classroom at the University of Edinburgh]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 5|How we defined what secondary education students need]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 6|Wikipedia Education Program in Bangkok,Thailand]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 7|Shaken but not deterred]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 8|Wikipedia workshop against human trafficking in Serbia]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 9|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique kicks in 4 francophones African countries]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 10|A Proposal for Education Team endorsement criteria]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 11|Student perceptions of writing with Wikipedia in Australian higher education]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೨೩, ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17496082 --> == This Month in Education: December 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 11 | December 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 2|Wikimedia Serbia has established cooperation with three new faculties within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 3|Updates to Programs & Events Dashboard]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 4|Wiki Camp Berovo 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 5|WM User Group Greece organises Wikipedia e-School for Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 6|Corfupedia records local history and inspires similar projects]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 7|Wikipedia learning lab at TUMO Stepanakert]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 8|Wikimedia CH experiments a Wikipedia's treasure hunt during "Media in Piazza"]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 9|Creating digitally minded educators at BETT 2017]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 10|Things My Professor Never Told Me About Wikipedia]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 11|"Academia and Wikipedia: Critical Perspectives in Education and Research" Conference in Ireland]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 12|Science is shaped by Wikipedia]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೧, ೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17597557 --> == This Month in Education: January 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 1 | January 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> {{anchor|back}} <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 1|Bertsomate: using Basque oral poetry to illustrate math concepts]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 2|Wikimedia Serbia celebrated 10 years from the first article written within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 3|WikiChallenge Ecoles d'Afrique update]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 4|The first Swedish Master's in Digital Humanities partners with Wikimedia Sverige]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 5|How we use PetScan to improve partnership with lecturers and professors]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 6|The Education Survey Report is out!]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 7|Education Extension scheduled shutdown]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೪೨, ೧ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17696217 --> == This Month in Education: February 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 2 | February 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 2|WikiProject Engineering Workshop at IIUC,Chittagong]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 3|What did we learn from Wikibridges MOOC?]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 4|Wikimedia Serbia launched Wiki scholar project]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 5|Wiki Club in Ohrid, Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 6|Karvachar’s WikiClub: When getting knowledge is cool]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 7|More than 30 new courses launched in the University of the Basque Country]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 8|Review meeting on Christ Wikipedia Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 9|The Multidisciplinary Choices of High School Students: The Arabic Education Program; Wikimedia Israel]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 10|The Education Extension is being deprecated (second call)]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 11|The 2017 survey report live presentation is available for viewing]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೫೨, ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17757914 --> == This Month in Education: March 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 3 | March 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 1|Education Programs Itinerary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 2|Animated science educational videos in Basque for secondary school student]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 3|Beirut WikiClub: Wikijourney that has enriched our experiences]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 4|Students of the Faculty of Biology in Belgrade edit Wikipedia for the first time]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 5|The role of Wikipedia in education - Examples from the Wiki Education Foundation]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 6|Multilingual resource for Open education projects]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 7|Wikipedia: examples of curricular integration in Portugal]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 8|Resources and Tips to engage with Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 9|Education Session at WMCON 2018]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೩೩, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17882222 --> == This Month in Education: April 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 4 | April 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 1|Wikimedia at the Open Educational Resources Conference 2018]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 2|Global perspectives from Western Norway]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 3|Togh's WikiClub: Wikipedia is the 8th wonder of the world!]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 4|Aboriginal Volunteers in Taiwan Shared Experience about Incubating Minority Language Wikipedia in Education Magazine]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 5|Workshops with Wiki Clubs members in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 6|Celebrating Book's Day in the University of the Basque Country: is Wikipedia the largest Basque language book?]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 7|Txikipedia is born and you'll love it]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 8|Students Write Wiktionary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 9|Presenting the Wikipedia Education Program at the Open Education Global Conference]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೩೩, ೪ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17992472 --> == This Month in Education: May 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 5 | May 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 2|Creating and reusing OERs for a Wikiversity science journalism course from Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 3|Inauguration Ceremony of Sri Jayewardenepura University Wiki Club]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 4|Wiki Education publishes evaluation of Fellows pilot]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 5|The first students of Russia with diplomas of Wikimedia and Petrozavodsk State University]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 6|Selet WikiSchool]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 8|A lofty vision for the Education Team]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 9|UNESCO Mobile Learning Week 2018, Digital Skills for Life and Work]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೧:೪೪, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=18071070 --> == This Month in Education: June 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 6 | June 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 1|Academia and Wikipedia: the first Irish conference on Wikipedia in education]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 2|Ashesi Wiki Club: Charting the cause for Wikipedia Education Program in West Africa]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 3|Wikimedia Serbia has received a new accreditation for the Accredited seminars for teachers]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 4|Côte d'Ivoire: Wikipedia Classes 2018 are officially up and running]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 5|Basque secondary students have now better coverage for main topics thanks to the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 6|What lecturers think about their first experience in the Basque Education Program]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 7|Education Extension scheduled deprecation]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 8|Wikipedia calls for participation to boost content from the continent]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 9|Wikipedia in the History Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 10|Wikipedia as a Pedagogical Tool Complicating Writing in the Technical Writing Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 11|When the World Helps Teach Your Class: Using Wikipedia to Teach Controversial Issues]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೦೩, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18158878 --> == This Month in Education: July 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 7 | July 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 1|Wikipedia+Education Conference 2019: Community Engagement Survey]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 2|Young wikipedian: At WikiClub you get knowledge on your own will]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 3|Wikipedia in schools project at the "New Technologies in Education" Conference]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 4|Basque Education Program: 2017-2018 school year report]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 10|UNESCO ICT in Education Prize call for nominations opens]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 11|An educator's overview of Wikimedia (in short videos format)]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೨, ೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18263925 --> == This Month in Education: August 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 8 | August 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 2|The reconnection of Wikimedia Projects in Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 3|Christ (DU) students enrolls for 3rd Wikipedia certificate course]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 4|Educational wiki-master-classes at International "Selet" forum]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 5|54 students help enrich the digital Arabic content]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 6|Mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೨, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18288215 --> == This Month in Education: September 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 9 | September 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 1|Edu Wiki Camp 2018: New Knowledge for New Generation]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 2|Education loves Monuments: A Brazilian Tale]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 3|“I have always liked literature, now I like it even more thanks to Wikipedia”. Literature is in the air of WikiClubs․]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 4|History of Wikipedia Education programme at Christ (Deemed to be University)]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 5|Preparation for the autumn educational session of Selet WikiSchool is started]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 6|Wiki Camp Doyran 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 7|Wikicamp Czech Republic 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 8|Wikipedia offline in rural areas of Colombia]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 9|Presentation on mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೧೪, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18394865 --> == This Month in Education: November 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 10 | October 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 1|A new academic course featuring Wikidata at Tel Aviv University]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 2|How we included Wikipedia edition into a whole University department curriculum]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 3|Meet the first board of the UG Wikipedia & Education]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 4|The education program has kicked off as the new academic year starts]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 5|The education program has kicked off as the new academic year starts in Albania]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 6|The first Wikimedia+Education conference will happen on April 5-7 at Donostia-Saint Sebastian]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 7|Using ORES to assign articles in Basque education program]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 8|What to write for Wikipedia about? Monuments!]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 9|Wikifridays: editing Wikipedia in the university]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 10|Writing articles on Wikipedia is our way of leaving legacy to the next generations]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೫೫, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18504430 --> == This Month in Education: November 2018 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em; direction:ltr;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 4 &bull; Issue 10 &bull; October 2018</span> ------ <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2018|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/November 2018/Single page|Single page view]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ------- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2018/WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG |WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia Education Program in ICETC 2018 , Japan |Wikipedia Education Program in ICETC 2018, Japan]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia has become the inseparable part of my daily life |Wikipedia has become the inseparable part of my daily life]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place |Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wiki conference for teachers in Ohrid |Wiki conference for teachers in Ohrid]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Our baby is 3! |Our baby is 3!]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/highlighting work of Sailesh Patnaik |Highlighting work of Sailesh Patnaik]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Important updates from Wikimedia Education Team |Important updates from Wikimedia Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Welcome Melissa to the Education Team |Welcome Melissa to the Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/What has the education team been up to? Year end review and updates! |What has the education team been up to? Year end review and updates! ]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೧೮, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18673623 --> == This Month in Education: January 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &bull; Issue 1 &bull; January 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/January 2019/Registration for Wikimedia+Education Conference is open|Registration for Wikimedia+Education Conference is open]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov|Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Meet the first Programs & Events Dashboard sysops|Meet the first Programs & Events Dashboard sysops]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia|More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians|Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/The WikiClub contributes to the development of our human qualities |The WikiClub contributes to the development of our human qualities]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Third prize for Wikipedia in schools project|Third prize for Wikipedia in schools project]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/We've updated the design of Education space!|We've updated the design of Education space!]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique is back]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wiki Advanced Training at VVIT|Wiki Advanced Training at VVIT]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiEducation in Albania from WoALUG|Creating our first WikiClub]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons|WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now|Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched|Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೪:೪೧, ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18816770 --> == This Month in Education: February 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 2 &#x2022; February 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon|Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia+Education Programme announced|Wikimedia+Education Programme announced]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikipedia in Education, Uruguay|Wikipedia in Education, Uruguay]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”|Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Basque Education Program: 2018 in review|Basque Education Program: 2018 in review]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education|Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Seminar on wikis in education|Seminar on wikis in education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL|Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/The Swiss Lab: Wikipedia as a game|The Swiss Lab: Wikipedia as a game]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Meet Hungary|Meet Hungary]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೫೨, ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18903920 --> == This Month in Education: March 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia at MLW2019|Wikimedia at UNESCO Mobile Learning Week 2019]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit|Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiGap brings editors to close WikiGap|WikiGap brings editors to close WikiGap and open Wiki Pathshala]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Education Mapping exercise is open for public review|Education Mapping exercise is open for public review]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum|Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year|“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities|WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Mini-MWT at VVIT (Feb 2019)|Mini MediaWiki Training at VVIT]]</div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೧, ೨೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18959709 --> == Bring your idea for Wikimedia in Education to life! Launch of the Wikimedia Education Greenhouse == {|border="0" cellspacing="2" cellpadding="10" width="100%" style="background:transparent;font-size:1.0em;line-height:normal" |-valign="top" |style="{{pre style}};width:100%"| '''<center>Apply for Education Greenhouse</center>'''<br><br> [[File:Wikimedia Education Greenhouse logo button.svg|frameless|left|120px]] Are you passionate about open education? Do you have an idea to apply Wikimedia projects to an education initiative but don’t know where to start? Join the the Wikimedia & Education Greenhouse! It is an immersive co-learning experience that lasts 9 months and will equip you with the skills, knowledge and support you need to bring your ideas to life. You can apply as a team or as an individual, by May 12th. Find out more <big> [[:outreach:Education/Greenhouse|Education Greenhouse]].</big> For more information reachout to mguadalupe{{@}}wikimedia.org |} —[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೧೬, ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18981257 --> == This Month in Education: April 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/April 2019/Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!|Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikipedia Student Scholar|Wikipedia Student Scholar]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions|Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia+Education Conference highlights|Wikimedia+Education Conference highlights]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೨೭, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19034809 --> == This Month in Education: May 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[Outreach:Education/Newsletter/May 2019|Contents]] &#x2022; [[Outreach:Education/Newsletter/May 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Education in Wales|Education in Wales]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!|Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Meet Germany|Wiki Camp 'Meet Germany']] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Seniors also count!|Seniors also count!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Mandatory internship at Wikimedia Armenia|Mandatory internship at Wikimedia Armenia]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect|Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019|OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"|Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day|Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೬, ೨೯ ಮೇ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19113682 --> == This Month in Education: June 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/June 2019/The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded|The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Welcome Vasanthi|Welcome Vasanthi to the Education Team!]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikimedia Education SAARC Conference happening in India|Wikimedia Education SAARC Conference happening in India]] *[[outreach:Education/News/June 2019/"Won't somebody please think of the children?"|"Won't somebody please think of the children?"]] *[[outreach:Education/News/June 2019/The first Annual Report of VVIT WikiConnect|The first Annual Report of VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/June 2019/An effective collaboration of WikiClubs and schools|An effective collaboration of WikiClubs and schools]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikiclassroom: New way for students' inspiration|Wikiclassroom: New way for students' inspiration]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo|Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೪೦, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19174995 --> == This Month in Education: July 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/July 2019/First WikiEducation gathering in Mexico|First WikiEducation gathering in Mexico]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.|SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Selet WikiSchool: results of first half of 2019|Selet WikiSchool: results of first half of 2019]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL|Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian|Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Collaboration with American University of Armenia|Collaboration with American University of Armenia]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation|Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Wikimedia Education SAARC Conference Journey|Wikimedia Education SAARC Conference Journey]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೯:೫೩, ೩೦ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19221452 --> == This Month in Education: August 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 8 &#x2022; August 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/August 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2019/Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia|Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Together, we can create an environment that promotes Quality Education|Together, we can create an environment that promotes Quality Education]] * [[outreach:Education/News/August 2019/International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata|International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp|Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp]] * [[outreach:Education/News/August 2019/We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home|We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೦೦, ೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19308048 --> == This Month in Education: September 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 9 &#x2022; September 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/September 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/September 2019/Learning history by expanding articles about novels|Learning history by expanding articles about novels]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein|Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia|Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers|Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over|WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia Education Program launched in Bangladesh|Wikipedia Education Program held at Netrokona Government College, Bangladesh]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Stepanakert WikiClub turns 4!|Stepanakert WikiClub turns 4!]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019|Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran|Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19418815 --> == This Month in Education: October 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 10 &#x2022; October 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers|Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects|Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia|Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw|Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners| Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners]] *[[outreach:Education/News/October 2019/New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published|New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published courses.]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Youth Salon by VVIT WikiConnect along with Wikipedia & Education user group|Wikimedia 2030 Strategoy Youth Salon by VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online courses.]] *[[outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೩೦, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19436525 --> == This Month in Education: November 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 11 &#x2022; November 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2019/GOES for Ghana|Wikimedians aim to make a difference in the lives of students in Ghana with support from the Wikimedia & Education Greenhouse]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/The Third "Editatón WikiUNAM"|The Third "Editatón WikiUNAM"]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau|Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?|What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/We are highlighting the work User:Ixocactus for his contributions in Wikimedia & Education‎| We are highlighting the work of User:Ixocactus this month‎]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia|“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia courses.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Workshops with Wiki Club members|Workshops with Wiki Club members]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga|"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೫, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19589002 --> == This Month in Education: January 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &bull; Issue 1 &bull; January 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/January 2020/Featured education community member of January 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: User:Parvathisri]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Alva's college collaboration|Alva's college collaboration]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/EtnoWiki strikes again!|EtnoWiki strikes again in Poland!]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community|Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub|Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects|Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time|Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon|Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Club Ohrid grows|Wiki Club Ohrid grows]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia|Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge|Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina|WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೨೬, ೩ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19722205 --> == This Month in Education: February 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 1 &#x2022; February 2020</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2020/Featured education community member of February 2020|Featured education community member of February 2020]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Wikipedia in Mayan Language|Wikipedia in Mayan Language]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Open Education Week - events with Wikimedia Poland|Open Education Week - events with Wikimedia Poland]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Youngest wikimedians ever editing Txikipedia|Youngest wikimedians ever editing Txikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Fashion and digital citizenship at Bath Spa University|Fashion and digital citizenship at Bath Spa University]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education|WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Respati Project|Respati Project]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೦೬, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19845865 --> == This Month in Education: March 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2020/An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program|An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Education Program in CUC Sur, Jalisco, México|Education Program in CUC Sur, Jalisco, México]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Featured education community member of March 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Amber Berson]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles|Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles]] * [[outreach:Education/News/March 2020/How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project|How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement|Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೦, ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19864438 --> == This Month in Education: April 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2020/ Wikipedia Reveals New Sides of Translation|Wikipedia Reveals New Sides of Translation]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Education Webinars organized by Wikimedia México|Education Webinars organized by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fact checking tool with library under cc-license|Fact checking tool with library under cc-license]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources|Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Featured education community member of April 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron|Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki-school project with Wikimedia Poland|Wiki-school. A new program for teachers in Poland]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia|Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೪೫, ೫ ಮೇ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20024483 --> == This Month in Education: May 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/May 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2020/EduWiki challenge México by Wikimedia México|EduWiki challenge México by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Featured education community member of May 2020|Featured education community member of May 2020]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines|Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days|Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade|Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikipedia as career counseling tool for teenagers|Wikipedia as career counseling tool for teenagers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೬:೩೯, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20130275 --> == This Month in Education: June 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report|Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Community as Research Fellows|Understanding Wikimedia Community as Research Fellows]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia|Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!|Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award|Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Featured education community member of June 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Oleh Kushch]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೫೪, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20166080 --> == This Month in Education: July 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2020/About Education at the Wikimedia Polska Conference|About Education at the Wikimedia Polska Conference]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Featured education community member of July 2020|Featured education community member]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The importance of having an Education and Human Rights Program|The importance of having an Education and Human Rights Program]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The Welsh Wiki-Education project|The Welsh Wiki-Education project]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality|Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality]] * [[outreach:Education/News/July 2020/WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech|WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೨೭, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20337242 --> == This Month in Education: August 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 8 • August 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2020/Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers|Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice” organized by the Faculty of Education Sciences of the Universidad Autónoma de Tlaxcala and Wikimedia México.|Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice”]] * [[outreach:Education/News/August 2020/3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)|3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program|Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program]] * [[outreach:Education/News/August 2020/A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons|A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೩, ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20345269 --> == This Month in Education: September 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 9 • September 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2020/Active autumn in the Polish wiki-education|Active autumn in the Polish wiki-education]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"|Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Featured education community member of September 2020|Featured education community member of September 2020]] * [[outreach:Education/News/September 2020/The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines|The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia|Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೪೯, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20463283 --> == This Month in Education: October 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 10 • October 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2020/Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon|Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Digital skills using Wikimedia Art + Feminism|Digital skills using Wikimedia Art + Feminism]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)|Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Education news bytes|Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Featured education community member of October 2020|Featured education community member of October 2020]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament|Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೫೯, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20514345 --> == This Month in Education: November 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 11 • November 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/November 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/November 2020/Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada|Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference|Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Education Team 2020 Year End Review|Education Team 2020 Year End Review]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Featured education community members of 2020|Featured education community members of 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia|Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon|Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova|Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland|Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The article about Wiki-education in the science magazine|The article about Wiki-education in the science magazine]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The first Online EduWiki Camp in Serbia|The first Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020|Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated|Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೫, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20831200 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೬, ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20974633 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೫, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21000945 --> == This Month in Education: February 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 2 • February 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/February 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/February 2021/Education news bytes|Wikimedia Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Featured education community member of February 2021|Featured education community member of February 2021]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Karvachar Wikiclub continues its activities online|Karvachar Wikiclub continues its activities online]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Over 4,000 references added|Over 4,000 more references added! 1Lib1Ref campaign in Poland]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Philippines Climate Change Translate-a-thon|Philippines Climate Change Translate-a-thon]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೭:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21035028 --> == This Month in Education: March 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 3 • March 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/March 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2021/A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers|A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Educational program of GLAM Macedonia|Educational program of GLAM Macedonia]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Filling Gaps - the Conference about Education in Poland|Filling the Gaps & Open Education Week]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Featured education community member of March 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Bara'a Zama'reh]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines|Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೧:೪೬, ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21247888 --> == This Month in Education: April 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 4 • April 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/April 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2021/Collaboration with Brusov State University|Collaboration with Brusov State University]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Editing contest "Meet Russia"|Editing contest "Meet Russia"]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences|Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences (Centro Universitario de Ciencias Económico Administrativas (CUCEA)) of the University of Guadalajara]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC|Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program|Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೪೮, ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21372399 --> == This Month in Education: May 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 5 • May 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/May 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2021/A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil|A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Featured education community member of May 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Maria Weronika Kmoch]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania|Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh|Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo; Workshop with telecommunication students at University of Prishtina|Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikipedia training for the Safeguardians of the Intangible Cultular Heritage|Wikipedia training for the Bearers of Intangible Cultural Heritage in Poland]] * [[outreach:Education/News/May 2021/“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine|“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೩೭, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21425406 --> == This Month in Education: June 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 6 • June 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/June 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2021/Children writing for an encyclopedia – is it possible?|Can children write articles for a wiki encyclopedia?]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Editing contest "Biosphere reserves in the world"|Editing contest "Biosphere reserves in the world"]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc|Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines|Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki-School program in Poland at the end of school year|Wikipedia makes children and teachers happy!]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Workshop with students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"|Workshop with the students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೫೭, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21553405 --> == This Month in Education: July 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 7 • July 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/July 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2021/UHI Editathon celebrates 10 years as a university|University celebrates 10th anniversary with an Editathon]] * [[outreach:Education/News/July 2021/A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia|A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Announcing the Training of Trainers program for Reading Wikipedia in the Classroom!|Announcing the Training of Trainers program for "Reading Wikipedia in the Classroom"]] * [[outreach:Education/News/July 2021/MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre|MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Leamos Wikipedia en Bolivia|Updates on the Leamos Wikipedia en Bolivia 2021]] * [[outreach:Education/News/July 2021/E-lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska|Virtual lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska for schools]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೨, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21829196 --> == This Month in Education: August 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 8 • August 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2021/Workshop for the Teachers from Poland|GLAM-wiki Summer in the City: Polish Teachers met in Warsaw]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers|Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers]] * [[outreach:Education/News/August 2021/The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico|The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico]] * [[outreach:Education/News/August 2021/"Searching for the unschooling vibes around Wikipedia" at the Wikimania 2021|Wikimania 2021 and the unschooling vibes around Wikipedia by Wikimedia Polska, Education team]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers|Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೭, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21914750 --> == This Month in Education: September 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 9 • September 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2021/Cultural history on Wikipedia|Cultural history on Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Education program in Ukraine is finally back to offline|Education program in Ukraine is finally back to offline!]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines|Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou|Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou]] * [[outreach:Education/News/September 2021/WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia|#WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೪೩, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22072998 --> == This Month in Education: October 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 10 • October 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2021/1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia.|1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community|Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community]] * [[outreach:Education/News/October 2021/The Second Online EduWiki Camp in Serbia|The Second Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/University courses in the UK|Higher and further education courses in the UK]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland|Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland and in Czech Republic]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೪೦, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22208730 --> == This Month in Education: November 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 11 • November 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Education/Newsletter/November 2021|Contents]] • [[m:Education/Newsletter/November 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/November 2021/We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it|We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it]] * [[m:Education/News/November 2021/Welcome to Meta!|Welcome to Meta!]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021|Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership|Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership]] * [[m:Education/News/November 2021/Launch of the Wikimedia Research Fund!|Launch of the Wikimedia Research Fund!]] * [[m:Education/News/November 2021/Education projects in the Land of Valencia|Education projects in the Land of Valencia]] * [[m:Education/News/November 2021/A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event|A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students|Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students|Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22360687 --> == This Month in Education: January 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span><br/> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 1 • January 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/30-h Wikipedia Article Writing Challenge|30-h Wikipedia Article Writing Challenge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Announcing Wiki Workshop 2022|Announcing Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Final exhibition about Cieszyn Silesia region|Final exhibition about Cieszyn Silesia region]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Join us this February for the EduWiki Week|Join us this February for the EduWiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Offline Education project WikiChallenge closed its third edition|Offline Education project WikiChallenge closed its third edition]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian|Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program|Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew|Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew]] </div></div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೮, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22669905 --> == This Month in Education: February 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English ... {{int:please-translate}} <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 2 • February 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</div> </div> <div style="column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS|Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia|Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico|Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay|Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos|WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields|Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians|The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians]] </div> </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೦೯, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22886200 --> == This Month in Education: March 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 3 • March 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment|Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week|The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Call for Participation: Higher Education Survey|Call for Participation: Higher Education Survey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Collection of Good Practices in Wikipedia Education|Collection of Good Practices in Wikipedia Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America|Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week 2022, celebrations and learnings|EduWiki Week 2022, celebrations and learnings]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week in Armenia|EduWiki Week in Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León|Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan|Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers|Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೭, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23020683 --> == This Month in Education: April 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 4 • April 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico|Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana|Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong|Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/HerStory walks as a part of edit-a-thons|HerStory walks as a part of edit-a-thons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Join us for Wiki Workshop 2022|Join us for Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student|The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೧, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23177152 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೪೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23282386 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[m:Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[m:Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[m:Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[m:Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[m:Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[m:Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[m:Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೫೪, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23351176 --> == This Month in Education: June 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 6 • June 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group|Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom|Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University|Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA|The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign|New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end|The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course|The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows|Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikiclubs in Albania|Wikiclubs in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience|Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand|Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia|А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೦, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23406065 --> == This Month in Education: July 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 7 • July 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education|Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program|Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia for Illiterate Persons|Wikimedia for Illiterate Persons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/EtnoWiki edit-a-thon in Poland|Polish Wikipedia is enriched with new EtnoWiki content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Career Education through Wikipedia|Career Education through Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೩೯, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23607963 --> == This Month in Education: August 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 8 • August 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom|The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience|Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons|An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience|Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again|Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience |Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wiki For Senior Citizens|Wiki For Senior Citizens]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete|WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikiteka project in Poland - summertime|Wikiteka project in Poland - summertime]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೦೧, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23758285 --> == This Month in Education: September 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 9 • September 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland|OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage|Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Research Fund|Wikimedia Research Fund]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe|Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikipedia, Education, and the Crisis of Information|Wikipedia, Education, and the Crisis of Information]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೫, ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23879722 --> == This Month in Education: End of the 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 10 • October–November 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/2nd Latin American Regional Meeting on Education|2nd Latin American Regional Meeting on Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom|Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete|Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school|Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project|Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wiki For Senior Citizens Network|Wiki For Senior Citizens Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources|WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative|Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/An event at the National History Museum in Tirana|An event at the National History Museum in Tirana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Students 24-hour competition on Wikipedia article writing|Students 24-hour competition on Wikipedia article writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wiki-Data a Giant at 10|Wiki-Data a Giant at 10]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge|WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative|Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom |Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook|Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time|“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results|Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೬, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24091294 --> == This Month in Education: January 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 1 • January 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Educational Projects 2023-1 in Mexico|Educational Projects 2023-1 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led|Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina|Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai|Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina|Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching|Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೦೨, ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24472891 --> == This Month in Education: February 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 2 • February 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil|A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand|Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Call for Submissions to Wiki Workshop 2023|Call for Submissions to Wiki Workshop 2023]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January|Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program|Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Wikiclubs with different schools in Albania |Wikiclubs with different schools in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೩೮, ೧೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24706239 --> == This Month in Education: March 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 3 • March 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program|Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club|Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Exploring How Wikipedia Works|Exploring How Wikipedia Works]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit|Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Improving hearing health content in Brazil|Improving hearing health content in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries |Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikeys in the Albanian language|Wikeys in the Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia|Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Polska short report|Wikimedia Polska short report]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia|Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೧೫, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24824837 --> == This Month in Education: April 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 4 • April 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Auckland Museum Alliance fund project update|Auckland Museum Alliance fund project update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers|Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program|KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/On-line Courses for Educators in Poland|On-line Courses for Educators in Poland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives|Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania |Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad|Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference|Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೫೭, ೨೩ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24999562 --> == This Month in Education: June 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 5 • June 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates|Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia|From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers|Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Using Wikipedia in education: students' and teachers' view|Using Wikipedia in education: students' and teachers' view]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State|The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/WMB goes to Serbia |WMB goes to Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/But we don't want it to end!|But we don't want it to end!]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೧೪, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25147408 --> == This Month in Education: July 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • July 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Kaduna Connect Campaign|Wikimedia Kaduna Connect Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program|Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia and Education Kailali Multiple campus|Wikimedia and Education Kailali Multiple campus]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation|WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wiki at the Brazilian National History Symposium|Wiki at the Brazilian National History Symposium]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/US & Canada program reaches 100M words added |US & Canada program reaches 100M words added]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers|Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba|Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony|Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book|Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book. Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources in Xalala, Veracruz from the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program|62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine|“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana|OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೦೨, ೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25457946 --> == This Month in Education: September 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • September 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference|Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs|Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa|Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools|WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia|WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education |Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೦:೩೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25700976 --> == This Month in Education: October 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">Volume 12 • Issue 8 • October 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye|3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community|CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan|Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci|Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU|PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab|PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities|WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi|Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia in Brazil is going to be a book|Wikimedia in Brazil is going to be a book]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023|Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೦೪, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25784366 --> == This Month in Education: November 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 9 • November 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education|4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo|Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia|EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia|Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities|Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania |Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/First anniversary of the game Wikeys|First anniversary of the game Wikeys]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Involve visiting students in education programs|Involve visiting students in education programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing|Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy|Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin|Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Tyap Wikimedians Zaria Outreach|Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Art Outreach at Aje Compreshensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland|Art Outreach at Aje Comprehensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment|PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೩:೫೪, ೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25919737 --> == This Month in Education: January 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 1 • January 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia|Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students|Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania|Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language|Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Summer students at Auckland Museum|Summer students at Auckland Museum]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project|WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Armenia's Educational Workshops|Wikimedia Armenia's Educational Workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment|Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೩೨, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26091771 --> == This Month in Education: February 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 2 • February 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February|2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/More two wiki-education partnerships|More two wiki-education partnerships]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Open Education Week 2024 in Mexico|Open Education Week 2024 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows|Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Education Philippines promotes OERs utilization|Wiki Education Philippines promotes OERs utilization]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Loves Librarians, Kaduna|Wiki Loves Librarians, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Workshop 2024 CfP - Call for Papers Research track|Wiki Workshop 2024 CfP – Call for Papers Research track]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೦೭, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26310117 --> == This Month in Education: March 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 3 • March 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna|Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand|Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad|Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wikipedia within the Education Setting in Albania|Wikipedia within the Education Setting in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೮, ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26659969 --> == This Month in Education: April 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 4 • April 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/EduWiki Updates From Uganda|EduWiki Updates From Uganda]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024|Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil|Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project|Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project]]</div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೪೯, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26698909 --> == This Month in Education: May 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 5 • May 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024|Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan|Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia|Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons|Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/We left a piece of our hearts at Arhavi|We left a piece of our hearts at Arhavi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series |Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA|Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೦೦, ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26854161 --> == This Month in Education: June 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 6 • June 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect|From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico|5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students|Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024|First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy|Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects |Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions|Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration|Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೮, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27085892 --> == This Month in Education: August 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 7 • August 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran|Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba|Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine|Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Edu Wiki Camp in Serbia, 2024|Edu Wiki Camp in Serbia, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount|Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning|Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon|Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop|Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೧, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27310254 --> == This Month in Education: October 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 8 • October 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/CBSUA Wiki Education turns 1 year|CBSUA Wiki Education turns 1 year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic|7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo|Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edu_Wiki_in_South_Sudan:_Creating_a_better_future_in_education|Empowering Digital Literacy through Wikimedia in South Sudan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD|Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month |New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms|Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global|WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia helps in improving cognitive skills|Wikipedia helps in improving cognitive skills]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact|Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WiLMa PH establishes a Wiki Club|WiLMa PH establishes a Wiki Club]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೨೭, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27733413 --> == This Month in Education: November 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 9 • November 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Auckland Museum Wikipedia Student Programme|Auckland Museum Wikipedia Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language|Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week|Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania|Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in Albania, 2024|Wikidata birthday in Albania, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in School |Wikidata birthday in School]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University|Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia MKD's new collaborations and new content|Wikimedia MKD's new collaborations and new content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program|Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೨, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27879342 --> == This Month in Education: January 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 1 • January 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey|Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress|Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Celebrating 10 Years of Wiki Education|Celebrating 10 Years of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran|Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra|Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey |Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania|Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia|Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia|Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wikimedia and Scientific Events in Brazil|Wikimedia and Scientific Events in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wiki Workshop- Call for Contributions|Wiki Workshop- Call for Contributions]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೨೬, ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28111205 --> == This Month in Education: February 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 2 • February 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute|Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs|Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students|Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen|Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wiki Workshop in Mitrovica |Wiki Workshop in Mitrovica]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles|Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar|Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೩೪, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28314249 --> == This Month in Education: March 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 3 • March 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia|A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia|Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Faculty of Social Sciences Workshop in Albania|Faculty of Social Sciences Workshop in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme|Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March|Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೪, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28458563 --> == This Month in Education: April 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 4 • April 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia|Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil|The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools|EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja|Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues |Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage in Has region, Northern Albania|Wikivoyage in Has region, Northern Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage workshop in Bulqiza|Wikivoyage workshop in Bulqiza]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೧೮, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28656387 --> == This Month in Education: May 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 5 • May 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania|Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania|Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May|Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program|Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop|Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia |The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje|Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೨೭, ೨೮ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28771448 --> == This Month in Education: June 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 6 • June 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague|Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program|Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota|Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT|Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children|PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College|Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikimedia MKD's Workshops in June|Wikimedia MKD's Workshops in June]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival|Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೪೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28903832 --> == This Month in Education: July 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 7 • July 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025|Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Educational Outreach with Youth Centers in Albania|Educational Outreach with Youth Centers in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025|Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs|Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning|The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025 |When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD|Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia|Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Various programmes up and rolling with Charles University Prague|Various programmes up and rolling with Charles University Prague]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೩೦, ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29005310 --> == This Month in Education: August 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 8 • August 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Bootcamp Wikipedia in Classroom|Bootcamp Wikipedia in Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Brazil launches campaign about Open Science on Wiki|Brazil launches campaign about Open Science on Wiki]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins|Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI|Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From a Curious Student to a Wikimedia Leader|From a Curious Student to a Wikimedia Leader]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators|From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Higher education with Wikipedia in Spain|Higher education with Wikipedia in Spain]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal|Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network|Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/The brains behind Wikipedia|The brains behind Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers|Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point|Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers|Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia vs AI at La Trobe University|Wikipedia vs AI at La Trobe University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers|St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna|Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education|In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer|Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೬, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29205629 --> == This Month in Education: September 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 9 • September 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination|Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners|CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025|2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište|Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Breaking Barriers, Why open Knowledge matters|Breaking Barriers, Why open Knowledge matters]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach |Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan|Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia|Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Monográfico sobre Wikipedia en el aula, Revista Docere|Monograph on Wikipedia in the classroom, Docere Magazine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan|The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025|The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes|Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cultura libre en las aulas|Free culture in the classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia Rwanda Wiki clubs|Wikimedia Rwanda Wiki clubs]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೯, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29344785 --> == This Month in Education: October 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 10 • October 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025|"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer|A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Debating open science and scientific dissemination in Brazil|Debating open science and scientific dissemination in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta|Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025|India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/JDACA & Amman Arab University|JDACA & Amman Arab University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/New starting page for Wikipedia users had been launched in September|New starting page for Wikipedia users had been launched in September]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset|Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia MKD’s Education Program activities for October|Wikimedia MKD’s Education Program activities for October]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania|Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೧:೩೪, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29511272 --> == This Month in Education: November 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 11 • November 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026|Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia|Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras|Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day|190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI|2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States|Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th|November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025|EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Highly productive autumn education activities in Macedonia|Highly productive autumn education activities in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka|Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe|Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course|Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training|United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM|Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge|Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Science Competition in Albania and Kosovo|Wiki Science Competition in Albania and Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Workshop 2026 Call for Contributions|Wiki Workshop 2026 Call for Contributions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo|Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community|Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೧೬, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29716809 --> == This Month in Education: December 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 12 • December 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages|WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wiki in schools - Architecture and Open Heritage|Wiki in schools - Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context|What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge|WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina|Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University |WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição|Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025|Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClubs and educational partnership in Albania|New WikiClubs and educational partnership in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania|New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025|Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop|Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೫೨, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29814101 --> == This Month in Education: January 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 1 • January 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto "25x25" llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೫೬, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29951116 --> == This Month in Education: February 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 2 • February 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೫, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30155806 --> == This Month in Education: March 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 3 • March 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia & Libraries: Building New Contributors|Wikipedia & Libraries: Building New Contributors]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೫೧, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30317659 --> == This Month in Education: April 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 4 • April 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update|Empowering Knowledge: Wikimedia MKD Education Update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh|WikiScholar: A School-Level Initiative to Promote Free Knowledge in Bangladesh]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War|Wikipedia for School 2025–2026: A Competition That Continued Despite Frost, Power Outages, and War]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course|Wikimedia UK and Thoughtful delivery new media literacy teacher training course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools|Wikimedia CR supporting SDG's in Czech schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia|University Students’ Mandatory Internships at Wikimedia Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania|Third year of collaboration with Aleksandër Xhuvani University in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan|Students Discover Open Source and Learn Wikipedia and Wikidata Skills for the First Time in Zarqa, Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria|Leveraging on Wikipedia as a tool for curbing Health Misinformation and Disinformation in Akwa Ibom and Rivers State, Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites|Governance and Public Knowledge: Wikipedia as a Learning Tool in Sustainability Education through UNESCO Designated Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2026/A month full of encounters with students in Brazil|A month full of encounters with students in Brazil]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೩೧, ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30406002 --> == This Month in Education: May 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 5 • May 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities|Teaching innovation with Wikimedia. Shared experiences in Spanish Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania|Editing Wikipedia with Viktor Hygo High School in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Debating free license in Brazil|Debating free license in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India|Microclimatic Explainers: A short-form media approach to build micro-level environmental awareness in India]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects|Ukraine publishes the first academic collection of papers on Wikipedia and Wikimedia Projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges|Wiki Digital Youth Club Launches in Tanzania: Youth Build Digital Skills Through Competitive Quest Challenges]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem|Wiki Youth Participation in Building Rwanda’s Open Knowledge Ecosystem]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria|Wikimedia Digi-Youth Club in Nigeria]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikimedia MKD's Education News & Activities|Wikimedia MKD's Education News & Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2026/Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year|Wikipedia Serbia's interns and Wiki Ambassadors provide crucial support towards end of the school year]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೨:೨೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30604297 --> == This Month in Education: June 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 6 • June 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement|Wikipedia Editathon at Dinajpur Govt. College: Empowering Graduate Students in the Open Knowledge Movement]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026|Wikimedia Serbia prepares for Edu Wiki camp 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries|Wiki Digi-Youth Clubs pilot explores challenge-based learning across three countries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education|Why the EduWiki Hub Starter Kit Matters for the Future of Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite|Portuguese Universities adopt free knowledge tools: Wikipedia is the favorite]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo|Translating on Wikipedia used as extra – credit assignment in University of Prishtina, Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives|Strengthening Wikimedia Education Through Community Learning and Digital Literacy Initiatives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana|Small Group, Big Impact: Building Skills Through the Wikimedia Volunteer Focus Group in Botswana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina|"25x25 Project – Celebrating Wikipedia" in Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities|Mapping and gathering educational activities on Wiki in Brazilian universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026|Growing Wiki Education in the Philippines: Highlights from Bikol WikiConference 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program|From Mentee to Builder: Six Months in the EduWiki Hub Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter|EduWiki Hub publishes its first Community Newsletter]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography|Click, Capture, and Contribute: Scaling Open Knowledge Through Mobile Photography]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes|Education in Action: Limkokwing School Adoption Program 2026 and Wikimedia Learning Outcomes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2026/Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda|Impact of Wiki Digi youth Clubs initiative in education of Rwanda]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೯:೪೫, ೨೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30725833 --> == This Month in Education: July 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 7 • July 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia|Practical Wikipedia Training for Teachers Held in Tetovo, Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival|Wikimedia Ukraine at the Teachers of the Future Festival]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor|Six Months of Growth, Learning, and Impact: My Journey as an EduWiki Mentor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026|PhilWiki Community pays homage to Antoine de Saint-Exupéry at Wikimania Paris 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Google25 Expands Tamil Wikipedia Community|Google25 Expands Tamil Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge|Edu Wiki camp gathers Serbian youth around the topic of open knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere|Cátedra Glaciares: A Collaborative Experience for the Study and Conservation of Colombia’s Cryosphere]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Continuing Wiki education partnerships in Brazil|Continuing Wiki education partnerships in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects|Building EduWiki in Albania: From school outreach to student contributions in Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026|1Lib1Ref WUGN Kaduna, 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2026/We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM|We create the first master class on access to knowledge and open technology in collaboration with National Autonomous University of Mexico, UNAM]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೧:೧೮, ೩೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30838310 --> == This Month in Education: August 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 8 • August 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Coordinating Wikimedia's Presence in Iraqi Universities|Coordinating Wikimedia's Presence in Iraqi Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/The EduWiki Hub Starter Kit Is Now Available in Spanish|The EduWiki Hub Starter Kit Is Now Available in Spanish]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki and democracy campaign launches in Brazil|Wiki and democracy campaign launches in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki Clubs strengthen youth participation in open knowledge in the Philippines|Wiki Clubs strengthen youth participation in open knowledge in the Philippines]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wikidata for research in the UI1|Wikidata for research in the UI1]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Nupe Wikipedia Hits 1,000 Articles: The Next Chapter in Our Knowledge Journey |Nupe Wikipedia Hits 1,000 Articles: The Next Chapter in Our Knowledge Journey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Recruiting newcomers to preserve Yiddish using Wiktionary as a tool|Recruiting newcomers to preserve Yiddish using Wiktionary as a tool]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Voices in Our Hands: How Nigerian Kids are Documenting Nigerian Sign Language for the World|Voices in Our Hands: How Nigerian Kids are Documenting Nigerian Sign Language for the World]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Wiki in Schools, Architecture and Open Heritage|Wiki in Schools, Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/More than 200 registrations, 22 speakers, and seven hours of shared experience: Wikimedia Ukraine’s Education Community Conference 2026|More than 200 registrations, 22 speakers, and seven hours of shared experience: Wikimedia Ukraine’s Education Community Conference 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Launch of Wikifying a Conference handbook|Launch of Wikifying a Conference handbook]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/EduWiki Hub Updates: Working Groups Feedback Session and a New Roundtable for Program Officers|EduWiki Hub Updates: Working Groups Feedback Session and a New Roundtable for Program Officers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2026/Curiosity through academic inquiry - learning by writing Wikipedia articles in Serbia|Curiosity through academic inquiry - learning by writing Wikipedia articles in Serbia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೨೪, ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30917014 --> == This Month in Education: September 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 9 • September 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikipedia Writing Training at Universitas Terbuka. WikiRempah Welcomes Wikimedians in Ternate|Wikipedia Writing Training at Universitas Terbuka. WikiRempah Welcomes Wikimedians in Ternate]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikimedia MKD’s Wiki Camp & Team Building 2026|Wikimedia MKD’s Wiki Camp & Team Building 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikimedia Commons Training for Students at Universitas Nurul Hasan Bacan: Mobilizing Bacan's Youth with WikiRempah|Wikimedia Commons Training for Students at Universitas Nurul Hasan Bacan: Mobilizing Bacan's Youth with WikiRempah]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Wikidata integration in the Library & Information Science course|Wikidata integration in the Library & Information Science course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Translating the EduWiki Newcomer's Starter Kit in Albanian language|Translating the EduWiki Newcomer's Starter Kit in Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Training Wikimedia Commons WikiRempah in Bacan, Bringing Digital Education to an Island Without Electricity|Training Wikimedia Commons WikiRempah in Bacan, Bringing Digital Education to an Island Without Electricity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Synergy Between WikiRempah, the West Halmahera Regency Education and Culture Office, and the Sultanate of Jailolo in Documenting Spice Route Cultural Sites|Synergy Between WikiRempah, the West Halmahera Regency Education and Culture Office, and the Sultanate of Jailolo in Documenting Spice Route Cultural Sites]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/St Aloysius Wiki Club Celebrates 10th Anniversary of Tulu Wikipedia|St Aloysius Wiki Club Celebrates 10th Anniversary of Tulu Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Road to Open Source: bringing open source contribution into Indian engineering classrooms|Road to Open Source: bringing open source contribution into Indian engineering classrooms]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Photography and education: initiatives in Brazil|Photography and education: initiatives in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Open Knowledge Initiatives Summer Internship 2026 – Project Workflow & Learnings|Open Knowledge Initiatives Summer Internship 2026 – Project Workflow & Learnings]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Media Literacy Teacher Training with Wikimedia UK and Thoughtful|Media Literacy Teacher Training with Wikimedia UK and Thoughtful]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Heritage Across Borders: St Aloysius Wiki Club Students Celebrate Cultural Heritage Through Wikipedia|Heritage Across Borders: St Aloysius Wiki Club Students Celebrate Cultural Heritage Through Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/From Bandung's Street Signs to Wikipedia: Rediscovering Sundanese Script|From Bandung's Street Signs to Wikipedia: Rediscovering Sundanese Script]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/CSPC Wiki Club launches student community for open knowledge and youth leadership|CSPC Wiki Club launches student community for open knowledge and youth leadership]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Amplifying Underrepresented Voices: Lessons from the Language Diversity Hub 2026|Amplifying Underrepresented Voices: Lessons from the Language Diversity Hub 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2026/Education activity: Can I trust Wikipedia?|Education activity: Can I trust Wikipedia?]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೦೬, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=31092240 --> == This Month in Education: October 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 10 • October 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Wikipedia Education Awareness Campaign Held in Dinajpur, Bangladesh|Wikipedia Education Awareness Campaign Held in Dinajpur, Bangladesh]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Wikimedia MKD Continues Its Educational Activities in the New School Year|Wikimedia MKD Continues Its Educational Activities in the New School Year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/WikiLatih Bogor Méré Rohangan pikeun Diajar, Silih Bagikeun Pangaweruh, jeung Nyambungkeun Antargenerasi|WikiLatih Bogor Méré Rohangan pikeun Diajar, Silih Bagikeun Pangaweruh, jeung Nyambungkeun Antargenerasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Wiki Club Organise Two-Day Technical Workshop on MediaWiki Projects at St Aloysius University|Wiki Club Organise Two-Day Technical Workshop on MediaWiki Projects at St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/WIKI 101 learning module developed for Filipino university students|WIKI 101 learning module developed for Filipino university students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/When the Forest Changes, What Can We Learn Through Wikimedia|When the Forest Changes, What Can We Learn Through Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Open Knowledge Course inspires students in Olomouc in writing Wikipedie articles|Open Knowledge Course inspires students in Olomouc in writing Wikipedie articles]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/New student-led Wikimedia communities expand youth participation in ESEAP|New student-led Wikimedia communities expand youth participation in ESEAP]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Improving health-related content on Wikipedia: an initiative in Brazil|Improving health-related content on Wikipedia: an initiative in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/How EduWiki Hub Partnerships Are Building Capacity for Wikimedia Education Worldwide|How EduWiki Hub Partnerships Are Building Capacity for Wikimedia Education Worldwide]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/From the First Cohort to the Second: Learning and Teaching Wikipedia at a University in Türkiye|From the First Cohort to the Second: Learning and Teaching Wikipedia at a University in Türkiye]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/From Forgotten Pages to Living Heritage: Bikol Wikisource marks its second year|From Forgotten Pages to Living Heritage: Bikol Wikisource marks its second year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/First workshops for Serbian students and pupils in the academic year|First workshops for Serbian students and pupils in the academic year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Czech seniors visited Vyšší Brod Monastery and are heading to the 10th anniversary of Senior Wikitown|Czech seniors visited Vyšší Brod Monastery and are heading to the 10th anniversary of Senior Wikitown]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Auckland Museum's fourth cohort of Wiki summer students|Auckland Museum's fourth cohort of Wiki summer students]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೪೯, ೩೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=31135529 --> mwe4vnemna4wzlu94lz5o0kz58aeelo 0 89687 1435064 1346871 2026-10-30T15:51:04Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435064 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರ | native_name = | native_name_lang = | other_name = Chaudadanapur | nickname = | settlement_type = town | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | latd = 14.76 | latNS = N | longd = 75.62 | longEW = E | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type2 = [[ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name2 = [[ಹಾವೇರಿ]] |latd=14.767|longd=75.626 | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = KA-27 | blank1_name_sec1 = ಹತ್ತಿರದ ನಗರ | blank1_info_sec1 = ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು | website = {{URL|karnataka.gov.in}} | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KA]] | footnotes = }} '''ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರವು''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಹಾವೇರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು|ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ.[[ಭಾರತೀಯ]] ನಾಗರಿಕತೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಗಳು (ಧರ್ಮ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕವಿತೆ) ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ.ಇದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು ಯಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 23&nbsp;km ಇದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ ಹಾವೇರಿ ಯಿಂದ 35&nbsp;km ಇದೆ ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ [[ಬಸವೇಶ್ವರ|ಬಸವೇಶ್ವರರು]] ಚೌಡದಾನಪುರ (ಚೌಡಯ್ಯದನಪುರ), ಹಳೆಯ ಹೆಸರು ಶಿವಪುರ್, ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಅಂಬಿಗರಾ ಚೌಡಯ್ಯ (ಅಂಬಿಗ)ನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಚೌಡಾಯನಾನಪುರ ಅಥವಾ ಚೌದಾನಾಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ರಾನೇಬೆನ್ನೂರ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿನ ಚೌಡಯ್ಯದನಪುರದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ್ ದೇವಾಲಯವು ಆ ಸುಂದರವಾದ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.india9.com/i9show/-Karnataka/Chaudadanapura/Chaudadanapura-61566.htm|title=Chaudadanapur|publisher=|accessdate=2009-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606063855/http://www.india9.com/i9show/-Karnataka/Chaudadanapura/Chaudadanapura-61566.htm|archive-date=2011-06-06|url-status=dead}}</ref> == ಮುಕ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ == ಮುಕ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಜಕ್ಕಾನಾಚಾರಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏಕೈಕ ಕೋಟೆ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಅಥವಾ ಸೀನಾ ರಾಜವಂಶಗಳ [[ಕಲಚೂರಿ ರಾಜವಂಶ|ಕಲಚೂರಿಗಳ]] ಪೋಷಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯವು 11 ನೇ -12 ನೇ ಶತಮಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂದು ರತ್ನವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮತ್ತು ದೇವಗಿರಿಯ ಸೆಯುನಾರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ್ ಎಂಬ ಉದ್ಧವ (ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ) ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://ignca.nic.in/mukt.htm|title=The Temple of Mukteshwar at Cauudenapur|publisher=|accessdate=2008-10-27|archive-date=2010-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20101123213902/http://ignca.nic.in/mukt.htm|url-status=dead}}</ref> [[File:Chaudayyadanapura_Mukteshwara_temple_6.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaudayyadanapura_Mukteshwara_temple_6.jpg|left|thumb|267x267px{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}]] ಚೌಡಾಯನಾನಪುರ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ &nbsp;ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ == ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳು == [[File:Chaudayyadanapura_Mukteshwara_temple_2.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaudayyadanapura_Mukteshwara_temple_2.jpg|left|thumb|200x200px|ಚೌಡಾಯನಾನಪುರ{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಮುಕ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ]] ಚೌಡಯದನಪುರದ ಮುಕ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಏಳು ಶಾಸನಗಳು,ದೊಡ್ಡ ಸ್ಟೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರರು, ಗುಟ್ಟಾಳ ರಾಜರು (ಗುಪ್ತಾ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ), ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ದೇಣಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೆ.ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರ ವಿವರಗಳು ಇವೆ. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಜಿಯಾರ್,ಲಕುಲಸೀವ ಸಂತ, ಮತ್ತು ಶಿವದೇವ, ವಿರಾಶಿವ ಸಂತ,ಇವರು 19 ಆಗಸ್ಟ್ 1225 ರಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ತ್ಯಾಗ, ಅನುಕರಣೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಎತ್ತರವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಶೈವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳಾಗಿವೆ. [[File:Chaudayyadanapura_Mukteshwara_temple_10.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaudayyadanapura_Mukteshwara_temple_10.jpg|right|thumb|200x200px|ಚೌಡಯದನಪುರದ{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಳು ಶಾಸನಗಳು]] [[File:Narasimha_temple_Narasapura_near_Chaudayyadanapura_3.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Narasimha_temple_Narasapura_near_Chaudayyadanapura_3.jpg|left|thumb|267x267px|ಕರ್ನಾಟಕದ{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಗಟ್ಟಲ್, ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಾರಾಯ್ಯದಾನಪುರ ಸಮೀಪದ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ ನರಸಪುರ.]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶ]] a1va6yywhhwtwvdfop1padpkbcjk5ze 0 100879 1435047 1344331 2026-10-30T15:13:08Z Gopala Krishna A 23266 ಚಿತ್ರ ಸೇರ್ಪಡೆ 1435047 wikitext text/x-wiki '''ಖೊ ಖೋ ಆಟ''' [[File:Kho Kho game at a Government school in Haryana, India.jpg|thumb|ಖೊ ಖೋ ಆಟ]] '''ಆಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು-  '''೨ ಕೋಲುಗಳು ಅಂಕಣದ ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು '''ಆಟದವ ವಿವರಣೆ''' ಖೋಖೋ ಆಟ ಮೊದಲು ಜಮೈಕಯಲ್ಲಿನ ಬರೋಡ ಎಂಬಲ್ಲಿ  1924 ಉಗಮವಾಯಿತು. ಈ ಆಟದ ಒಂದು ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ 1960 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟವನ್ನು ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಖಿಲ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಶಾರೀರಿಕ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಲ್.ಈಗ ಈ ಆಟವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ. '''ಆಡುವ ವಿಧಾನ''' ·        ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 24 ಜನ  ಇರುತ್ತಾರೆ. ·        ಅದರಲ್ಲಿ 12,12 ಜನರಂತೆ 2 ತಂಡಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕು. ·        ಮೊದಲ ಗುಂಪಿನ 12 ಜನರಲ್ಲಿ 9 ಜನ ಆಟಗಾರರು ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲಾಗಿ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಆಟಗಾರರು ವಿರುಧ್ದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ·        ವಿರುದ್ಧ ಗುಂಪಿನ ಮೂರು ಜನ ಆಟಗಾರರು ಅಂಕಣಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ·        ಉಳಿದ 3 ಜನರಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿನ ಓಬ್ಬ ಆಟಗಾರ ಈ ಮೂರು ಜನರನ್ನು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮುಟ್ಟಬೇಕು. ·        ಗುಂಪಿಗೆ 2 ಸರದಿಗಳಿರುತ್ತದೆ.ಪ್ರತಿ ಸರದಿ 9 ನಿಮಿಷಗಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ·        ವಿರುದ್ಧ ಗುಂಪಿನ ಜನರು ಸಾಲಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಓಡಬಹುದು. ·        ಓಡಿಸುವ ಆಟಗಾರ ಸಾಲಿಗೆ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಕುಳಿತವರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಖೋ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮುಟ್ಟಬಹುದು.ಹಾಗೆ ಮುಟ್ಟಿದಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಾತ ಓಡಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಮುಟ್ಟಿದಾತ ಆತನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ·        ಹೀಗೆ ಆಟ ಮುಂದುವೆಯುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಸರದಿಯ ನಂತರ ಆಟಗಾರರ ಪಾತ್ರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ – ಅನುಷ ಎನ್                    ಆಲಂಬ ಮಾಲೂರು. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು]] 7jqoqen4vfdvwcir7h67ph912jc7y12 0 104592 1435082 1348781 2026-10-30T19:04:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435082 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company | name = TED Conferences, LLC | logo = TED three letter logo.svg | caption = ted | founded = {{start date and age|1984|2|23}} | founder = ಹ್ಯಾರಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ <ref name="addict"/> <br> ರಿಚರ್ಡ್ ಸಾಲ್ ವುರ್ಮನ್ | owner = ಸಪ್ಲಿನ್ಗ್ ಫೌಂಡೇಶನ್<ref>{{cite web |url=http://www.ted.com/pages/42 |title=About TED: Who we are: Who owns TED |work=TED: Ideas Worth Sharing |publisher=TED Conferences, LLC |accessdate=October 25, 2011}}</ref> | url = {{URL|ted.com}} | alexa = {{IncreaseNegative}} 1,051 <ref>{{cite web|title=Ted.com Traffic, Demographics and Competitors - Alexa|url=https://www.alexa.com/siteinfo/ted.com|website=www.alexa.com|accessdate=October 2, 2017|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180302091915/https://www.alexa.com/siteinfo/ted.com|url-status=dead}}</ref> | registration = ಐಚ್ಛಿಕ | language = ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಬಹುಭಾಷಾ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು, ಪ್ರತಿಲಿಪಿt | company_type = [[limited liability company|LLC]] | foundation = | area_served = ಕೆನಡಾ <br> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ | location_city = {{plainlist| * [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ]], ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] * ವ್ಯಾಂಕೋವರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, [[ಕೆನಡಾ]] }} | location_country = | key_people =ಕ್ರಿಸ್ ಆಂಡರ್ಸನ್, ಕೆಲ್ಲಿ ಸ್ಟೊಟ್ಜೆಲ್ | launch_date = {{plainlist| * {{start date and age|1984|2|23}} (first conference) * {{start date and age|1990|2|22}} (annual event) }} | current_status =ಸಕ್ರಿಯ | website_type = ಸಮ್ಮೇಳನ | revenue = {{increase}} US$66.2 million (2015) <ref>[http://fortune.com/2017/04/24/ted-talks-conference-corporate-sponsorship/ "TED Goes Corporate"] [[Fortune (magazine)|Fortune]] Retrieved February 19, 2018.</ref> }} '''ಟೆಡ್ ಕಾನ್ಫೆರೆನ್ಸಸ್ ಎಲ್ಎಲ್ ಸಿ''' (ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್, ಡಿಸೈನ್) ಎನ್ನುವುದು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ, ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹರಡಲು ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.'''ಐಡಿಯಾಸ್ ವರ್ತ್ ಸ್ಪ್ರೆಅಡಿಂಗ್''' ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ನಿಡುತ್ತದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 1984 ರಲ್ಲಿ TED ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.1990 ರಿಂದಲೂ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. TED ಯ ಆರಂಭಿಕ ಒತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆತ್ತು, ಅದರ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಮೂಲದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಹಲವಾರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅದರ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=https://www.ted.com/about/our-organization/history-of-ted|title=History of TED|website=TED: Ideas Worth Spreading.|publisher=TED Conferences LLC|accessdate=May 11, 2016}}</ref><ref>[https://www.theguardian.com/science/2005/jul/24/observerreview.theobserver?INTCMP=SRCH "What's the big idea?"]. ''[[The Guardian]]''. July 24, 2005. Retrieved December 20, 2014.</ref> ಮುಖ್ಯ TED ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ ಸೆಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಕೆನಡಾದ ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2014 ರ ಮೊದಲು, ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಲಾಂಗ್ ಬೀಚ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಶಿಯಾದಲ್ಲಿ TED ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮಾತುಕತೆಗಳ ಲೈವ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಸ್ಪೀಕರ್ಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದೊಳಗೆ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ. ಸ್ಪೀಕರ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ಮತ್ತು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 18 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.ಹಿಂದಿನ ಮಾತನಾಡುವವರು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್, ಡಾಲ್ಫ್ ಲುಂಡ್ಗ್ರೆನ್, ಬೊನೊ, ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್, ಸೀನ್ ಎಮ್. ಕಾರ್ರೋಲ್, ಎಲಾನ್ ಮಸ್ಕ್, ರೇ ಡಾಲಿಯೊ, ಸೆಡಿಕ್ ವಿಲ್ಲಾನಿ, ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾಕಿಂಗ್, ಜೇನ್ ಗುಡಾಲ್, ಅಲ್ ಗೋರ್, ಟೆಂಪಲ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡಿನ್, ಗಾರ್ಡನ್ ಬ್ರೌನ್, ಡೇವಿಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್, ಬಿಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಾಂ, ರಿಚರ್ಡ್ ಡಾಕಿನ್ಸ್, ಗೂಗಲ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಲ್ಯಾರಿ ಪೇಜ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜೆ ಬ್ರಿನ್ ಮತ್ತು ಹಲವು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು.ಜೂನ್ 2006 ರಿಂದ, ಆನ್ಲೈನ್ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ TED ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ,TED.com ಮೂಲಕ ಒಂದು ಗುಣಲಕ್ಷಣ-ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ-ನೋಡೇರಿವಿಟಿವ್ಸ್ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಕಾಮನ್ಸ್ ಪರವಾನಗಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ.<ref>{{cite web|url=http://mashable.com/category/ted/|title=TED Talks|publisher=[[Mashable.com]]|accessdate=December 20, 2014|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141213184803/http://mashable.com/category/ted/|url-status=dead}}</ref> ಜನವರಿ 2018 ರ ವೇಳೆಗೆ, 2,600 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು TED ಮಾತುಕತೆಗಳು ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಜೂನ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, TED ಟಾಕ್ಸ್ನ ಸಂಯೋಜಿತ ವೀಕ್ಷಣೆಯು 500 ಮಿಲಿಯನ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 2012 ರ ವೇಳೆಗೆ, TED ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಒಂದು ಶತಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.ಎಲ್ಲಾ TED ಮಾತುಕತೆಗಳು ಸಮನಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕರಿಂದ ನೀಡಿದವರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಸರಾಸರಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref name="addict">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2009/01/25/magazine/25wwln-medium-t.html|title=Confessions of a TED addict|last=Hefferman|first=Virginia|date=January 23, 2009|work=The New York Times|accessdate=December 20, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://blog.ted.com/2013/02/04/the-next-chapter-ted-headed-to-vancouver-in-2014-tedactive-hitting-the-slopes-of-whistler/|title=The next chapter: TED headed to Vancouver in 2014, TEDActive hitting the slopes of Whistler|date=February 4, 2013|publisher=TED Blog|accessdate=February 5, 2013}}</ref><ref>[https://www.forbes.com/sites/markfidelman/2012/06/19/heres-why-ted-and-tedx-are-so-incredibly-appealing-infographic/ "Here's Why TED and TEDx are Appealing"]. ''Forbes''. June 19, 2012. Retrieved December 20, 2014.</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.uwgearup.org/teachers/resources-ideas/|title=Tools|date=April 26, 2013|website=RISE UP/GEAR UP|access-date=June 18, 2016|archive-date=ಜನವರಿ 2, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102061241/http://www.uwgearup.org/teachers/resources-ideas/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ted.com/index.php/speakers|title=Speakers|work=TED: Ideas Worth Spreading|publisher=TED Conferences, LLC|accessdate=February 6, 2009|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110411033225/http://www.ted.com/index.php/speakers|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dumbofeather.com/conversation/chris-anderson-is-the-curator-of-ted/|title=Chris Anderson is the curator of TED|date=2011|publisher=DumboFeather.com|accessdate=December 20, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109090122/http://www.dumbofeather.com/conversation/chris-anderson-is-the-curator-of-ted/|archive-date=ಜನವರಿ 9, 2017|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.ted.com/pages/195 "TEDTalks usage policy"]. TED.com. Retrieved December 20, 2014.</ref><ref name="numbertalks">{{cite news|url=http://www.ted.com/talks|title=TED Talks List|accessdate=January 14, 2018|publisher=TED}}</ref><ref>[http://mashable.com/2011/06/27/ted-anniversary/ "TED profile"]. Mashable.com. June 27, 2011. Retrieved December 20, 2014.</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|TED (conference)}} *{{Official website}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೀಡಿಯೊ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು]] f89bgg3sgpstyghc3zkwv9tg12nyxto 0 107588 1435104 1346709 2026-10-31T04:06:57Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435104 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | common_name =ಚುಟು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ <br> Chutu dynasty | continent = Asia | conventional_long_name = Chutu dynasty | year_start = 1st century BC | year_end = 3rd century | capital = ಬನವಾಸಿ | government_type = ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | p1 = ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಶ | today = {{IND}} }} '''ಚುಟು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''' 1 ನೇ ಶತಮಾನ BCE ಯಿಂದ 3 ನೆಯ ಶತಮಾನ CE ವರೆಗೆ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಭಾರತದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ ಬನವಾಸಿ ಇದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.ಚತುಸ್ ಶಾತವಾನರ ದ್ವೇಷಪೂರಿತ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು.ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಚುಟು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪುರಾತನ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ ಶತಾವಾಹನ ರಾಜಮನೆತನದ ಶಾಕ ಸತ್ಯಾಕರ್ಣಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದ ನಂತರ, ಕೊಂಕಣ (ಗೋವಾ ಸೇರಿದಂತೆ) ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (ಕನರೆಸ್) ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು, ವನವಾಸಿಯಿಂದ (ಬನವಾಸಿ) ಚೂಟಸ್ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಜೆಫ್ ಎಫ್ ಫ್ಲೀಟ್ ಪಶ್ಚಿಮದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಗಸ್ (ಚುಟಸ್) ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=dwYDPnEjTb4C&pg=PA9&lpg=PA9&dq=sway+of+a+north+canarese+dynasty+the+chuttus&source=bl&ots=dYReH5F6lK&sig=3pReMPrOn-zvUoLULz3bklEf1YY&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjX7-Tz4KrPAhVMt48KHfdUA_QQ6AEIGzAA#v=onepage&q=kanarese&f=false|title=Goa Through the Ages: An economic history|last=De Souza|first=Teotonio R.|publisher=Concept Publishing Company|year=1990|isbn=9788170222262|location=|pages=8-9|via=}}</ref> ಗೋವಾದ ನಾಗಾ ಆರಾಧನೆಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಸ್ವರೂಪವು ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪುರಾವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾದಾಮಿಯ 6 ನೇ -8 ನೇ ಶತಮಾನದ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಅವರ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚುಟು ಶಾತಕರ್ಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕದಂಬರಿಗೆ ಕೆಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA360&lpg=PA360&dq=chutu+satakarnis+kannada&source=bl&ots=4-w8aHzLbv&sig=MGWbG2AK_iBzSYOHWbl-ggODfGo&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi6ssDFzfrLAhVDkY4KHYyBAEoQ6AEIQDAH#v=snippet&q=chutu&f=false|title=Ancient Indian History and Civilization|last=Sen|first=Sailendra Nath|publisher=New Age International|year=1999|isbn=9788122411980|location=|pages=175,360,434|via=}}</ref><ref>[http://prabhu.50g.com/southind/chutu/south_chutucat.html Coins of the Chutus of Banavasi] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070119113639/http://prabhu.50g.com/southind/chutu/south_chutucat.html|date=19 January 2007}} Attribution:Mitchiner CSI 34</ref> [[File:I78_PostChutus_1_(8175964738).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:I78_PostChutus_1_(8175964738).jpg|thumb|A{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} coin of the post-Chutus period (250-400) in bronze. (Deccan, Central India) A / Beef on the right; Below undulating line, above legend Rajavipurudapa R / 4 arches with arrows and center circle Dimension: 17 mm Weight: 1.21 g. Bronze]] [[File:ChutusCurrency.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ChutusCurrency.jpg|thumb|300x300px|Coin{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} of the '''Chutu''' ruler [[:en:Mulananda|Mulananda]] c. 125-345. Lead Karshapana 14.30g. 27&nbsp;mm. '''Obv.''': Arched hill/stupa with river motif below.'''Rev.''': Tree within railed lattice, [[:en:Triratana|triratana]] to right.]] == ಪ್ರಮುಖ  ರಾಜರು == *ಚುತುಕುಳಾನಂದ (30 ಬಿ.ಸಿ.ಇ -70 ಸಿಇ) *ಮುಲಾನಂದ (78-175 CE) *ಶಿವಲಾನಂದ (175-280 CE) == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == [https://web.archive.org/web/20070119113953/http://prabhu.50g.com/southind/chutu/south_chutu.html Chutus of Banavasi] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] 37ceg1bi61l3ik58r1z619pxojr0ckh 1435105 1435104 2026-10-31T04:07:15Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಾಜವಂಶಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435105 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | common_name =ಚುಟು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ <br> Chutu dynasty | continent = Asia | conventional_long_name = Chutu dynasty | year_start = 1st century BC | year_end = 3rd century | capital = ಬನವಾಸಿ | government_type = ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ | p1 = ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಶ | today = {{IND}} }} '''ಚುಟು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ''' 1 ನೇ ಶತಮಾನ BCE ಯಿಂದ 3 ನೆಯ ಶತಮಾನ CE ವರೆಗೆ [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಭಾರತದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ ಬನವಾಸಿ ಇದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.ಚತುಸ್ ಶಾತವಾನರ ದ್ವೇಷಪೂರಿತ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು.ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಚುಟು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪುರಾತನ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ ಶತಾವಾಹನ ರಾಜಮನೆತನದ ಶಾಕ ಸತ್ಯಾಕರ್ಣಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದ ನಂತರ, ಕೊಂಕಣ (ಗೋವಾ ಸೇರಿದಂತೆ) ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ (ಕನರೆಸ್) ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು, ವನವಾಸಿಯಿಂದ (ಬನವಾಸಿ) ಚೂಟಸ್ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಜೆಫ್ ಎಫ್ ಫ್ಲೀಟ್ ಪಶ್ಚಿಮದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಗಸ್ (ಚುಟಸ್) ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=dwYDPnEjTb4C&pg=PA9&lpg=PA9&dq=sway+of+a+north+canarese+dynasty+the+chuttus&source=bl&ots=dYReH5F6lK&sig=3pReMPrOn-zvUoLULz3bklEf1YY&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjX7-Tz4KrPAhVMt48KHfdUA_QQ6AEIGzAA#v=onepage&q=kanarese&f=false|title=Goa Through the Ages: An economic history|last=De Souza|first=Teotonio R.|publisher=Concept Publishing Company|year=1990|isbn=9788170222262|location=|pages=8-9|via=}}</ref> ಗೋವಾದ ನಾಗಾ ಆರಾಧನೆಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಸ್ವರೂಪವು ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪುರಾವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾದಾಮಿಯ 6 ನೇ -8 ನೇ ಶತಮಾನದ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಅವರ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚುಟು ಶಾತಕರ್ಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕದಂಬರಿಗೆ ಕೆಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA360&lpg=PA360&dq=chutu+satakarnis+kannada&source=bl&ots=4-w8aHzLbv&sig=MGWbG2AK_iBzSYOHWbl-ggODfGo&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi6ssDFzfrLAhVDkY4KHYyBAEoQ6AEIQDAH#v=snippet&q=chutu&f=false|title=Ancient Indian History and Civilization|last=Sen|first=Sailendra Nath|publisher=New Age International|year=1999|isbn=9788122411980|location=|pages=175,360,434|via=}}</ref><ref>[http://prabhu.50g.com/southind/chutu/south_chutucat.html Coins of the Chutus of Banavasi] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070119113639/http://prabhu.50g.com/southind/chutu/south_chutucat.html|date=19 January 2007}} Attribution:Mitchiner CSI 34</ref> [[File:I78_PostChutus_1_(8175964738).jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:I78_PostChutus_1_(8175964738).jpg|thumb|A{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} coin of the post-Chutus period (250-400) in bronze. (Deccan, Central India) A / Beef on the right; Below undulating line, above legend Rajavipurudapa R / 4 arches with arrows and center circle Dimension: 17 mm Weight: 1.21 g. Bronze]] [[File:ChutusCurrency.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ChutusCurrency.jpg|thumb|300x300px|Coin{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} of the '''Chutu''' ruler [[:en:Mulananda|Mulananda]] c. 125-345. Lead Karshapana 14.30g. 27&nbsp;mm. '''Obv.''': Arched hill/stupa with river motif below.'''Rev.''': Tree within railed lattice, [[:en:Triratana|triratana]] to right.]] == ಪ್ರಮುಖ  ರಾಜರು == *ಚುತುಕುಳಾನಂದ (30 ಬಿ.ಸಿ.ಇ -70 ಸಿಇ) *ಮುಲಾನಂದ (78-175 CE) *ಶಿವಲಾನಂದ (175-280 CE) == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == [https://web.archive.org/web/20070119113953/http://prabhu.50g.com/southind/chutu/south_chutu.html Chutus of Banavasi] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜವಂಶಗಳು]] bbsuz0k286x6s38r367o70n6l0c9xfl 0 110178 1435059 1342067 2026-10-30T15:46:33Z Gopala Krishna A 23266 template ಸೇರಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಲಿಂಕ್ ಸೇರಿಸಿದ್ದು 1435059 wikitext text/x-wiki '''ಕಾರಾಗೃಹ'''ವು ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ [[ಕಾನೂನು]]ಬದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟವರನ್ನು ಭದ್ರಸುಪರ್ದಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಟ್ಟಡ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳ (ಪ್ರಿಸನ್). ಕಾರಾಗೃಹ, ಜೈಲು, ಬಂದೀಖಾನೆ ಮತ್ತು ಸೆರೆಮನೆ ಇವು ಸಮಾನ ಪದಗಳು. ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಬ್ದದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಶಾಸನ ವಿರೋಧವೆನಿಸುವ ಸಮಾಜ ಘಾತಕವೆನಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ಹಿಂದೆ ಶಿಕ್ಷೆಯೆನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ವರೆಗೆ ಆಪಾದಿತನನ್ನು ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲ ಅಪರಾಧದ ವಿಚಾರಣೆಗೋ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ದೇಶದ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದ ನಿಮಿತ್ತ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿಯೋ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. [[ಕಳ್ಳ]]ರು, ಕುಡುಕರು, ಕೊಲೆಗಡುಕರು, ಬಾಲದೋಷಿಗಳು, ವ್ಯಭಿಚಾರಿಗಳು, ಅಪರಾಧಿಗಳೆನಿಸಿದ ನಿರ್ದೋಷಿಗಳು, ಅಪರಾಧ ಮಡುವುದನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು, ಸಂದರ್ಭ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವರು-ಹೀಗೆ ಆಪಾದಿತರಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಬಗೆಗಳುಂಟು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಅತಿಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೆ, ಎಂದರೆ ಮಾನವ ಸಂಘಜೀವಿಯಾಗಿ ಬಾಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೆ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಇದ್ದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂದಿವೆ. [[ಬಂಡೆ]]ಗಳ ಸಂದು, ಮರದ ಪೊಟರೆ, ಗವಿ ಮತ್ತು ಗುಡಿಸಲುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕಗ್ಗತ್ತಲ ಕೋಣೆಗಳವರೆಗೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದೀಖಾನೆಗಳು, ಬಯಲ ಸೆರೆಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು-ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧಗಳುಂಟು. ಸುಮಾರು 200 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಬಾಕಿ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಆಪಾದಿತರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಜುಲ್ಮಾನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲೊ ಶಾರೀರಿಕ ದಂಡನೆ, ಮರಣದಂಡನೆ ಹಾಗೂ ಗಡಿಪಾರು ಮುಂತಾದ ರೂಪುಗಳಲ್ಲೋ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾರಾಗೃಹ ವಾಸವೂ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾದ ಮೇಲೆ ಅದು ದಮನರೂಪದ ದಂಡನೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಒತ್ತಾಯದ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಅಪಮಾನಗಳಿಗೆ ಈಡುಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧಿಯ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಅಧೀನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸುವುದು ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿಯ ಪದ್ಧತಿಯಾಯಿತು. ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವನ ಉಪಟಳದಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾರಾಗೃಹದ ಉದ್ದೇಶಗಳಾದುವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯಿತು. ಅಪರಾಧಿಯೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ, ಅವನು ಸುಧಾರಣೆಗೊಂಡು ಉತ್ತಮ ಮಾನವನಾಗಿ, ಸತ್ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ, ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವುದು ವಿಹಿತ, ಅವನಿಗೆ ಇಂಥ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಪರಾಧ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ, ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗಳ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ. ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಅವನ ಸಂಪತ್ತು, ಸ್ವಜನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡುವುದು ಶಿಕ್ಷೆ. ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ದೋಷ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಉಪದೇಶ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಿದ್ದುವುದು ಸುಧಾರಣೆ. ಅನೇಕ ವೃತ್ತಿ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗೆಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದುಡಿದು ಬಾಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜ ಘಾತಕರಿಂದ ಸಮಾಜವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಪಾತಕಿಗಳನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ನಡೆದು ಬಂದಿರುವ ದಾರಿ ಮಾನವಕುಲದ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ದಂತಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ವಿವರಣೆ ಬಂದಿರುವುದಾದರೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಸ್ಮøತಿಕಾರರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಸಂಗವಶಾತ್ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವರು; ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿ ಉಳ್ಳಂಥ ದುಷ್ಟರು ಎಂದು ಮನುಸ್ಮøತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗೌತಮ, ವಸಿಷ್ಠ, ಬೌಧಾಯನ, ವಿಷ್ಣು, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯೇ ಇದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೂಪಣ, ದೇಹದಂಡನೆ, ಮರಣದಂಡನೆ ಮುಂತಾದವು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧಕೈದಿಗಳನ್ನು ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿಡುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜಮನೆತನಗಳ ಆಡಳಿತ ಬಂದ ಮೇಲೆಯೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಆಗ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮೀ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹದ ಕಲ್ಪನೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಸ್ಲಾಮೀ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅಪರಾಧಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಉಂಟು. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯವರು ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ ಮಕಾಲೆ 1835ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ದುರವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡಿದ. 1836ರಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ದಂಡನೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವುಳ್ಳ ಹಲವು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಮಿತಿ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ 1846ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನು ಆಗ್ರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಮುಂದೆ 1848ರಲ್ಲಿ ಬರೈಲಿ ಮತ್ತು ಅಲಹಾಬಾದುಗಳಲ್ಲಿಯೂ 1857ರಲ್ಲಿ ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿಯೂ 1864ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ವಾರಾಣಸಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಆಮೇಲೆ ಲಖನೌ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಪದ್ಧತಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರಾಗೃಹಪದ್ಧತಿಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಕಾರಾಗೃಹಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ : ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 1166ರಿಂದಲೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಜೈಲುಗಳು ಇದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇವು ಬಹಳ ಹೀನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಮುಂದೆ, 1557ರಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರು, ನಿರ್ಗತಿಕರು, ನೀತಿಗೆಟ್ಟವರು, ಭಿಕ್ಷುಕರು ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ದೊರೆಯದೆ ಕಂಗಾಲಾದವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ, ಕೂಲಿ ಪಡೆದು ಜೀವನ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗಲು ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಬ್ರೈಡ್‍ವೆಲ್ ಮಾದರಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಿತು. ಆಧುನಿಕ ವಿಚಾರಸರಣಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂಥ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನು 1700ರಲ್ಲಿ 11ನೆಯ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಎರಡನೆಯ ಕಾರಾಗೃಹ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶದಲ್ಲಿ 1773ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಸುಧಾರಣೆಯೇ ಈ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಕೋಕನ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಬ್ರೈಡ್‍ವೆಲ್ ಮಾದರಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಹದಗೆಟ್ಟುವು. ಅಲ್ಲಿಯ ಕೊಳಕು, ಹಿಂಸೆ, ಕ್ರೂರತನ ಮತ್ತು ಸುಲಿಗೆಯನ್ನು ಕುರಿತು 1729ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದ ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಬೆಡ್‍ಫರ್ಡ್‍ಷೈರಿನ ಷರೀಫನಾದ ಜಾನ್ ಹೌವರ್ಡನ ಹೋರಾಟವೇ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸೋಪಾನವಾಯಿತು. ಆತ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಪ್ರಿಸನ್ ಎಂಬ ತನ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನು 1777ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹದ ಕಟ್ಟಡ, ಅಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ವಾತಾವರಣ, ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷ ಕೈದಿಗಳ ಬೇರ್ಪಡೆ-ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವೇಚಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಬಾಲದೋಷಿಗಳು, ಪ್ರಥಮಾಪರಾಧಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದವರು ಮತ್ತು ರೂಢಾಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಇಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೌವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ 1774ರಿಂದ 1791ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು. ಆದರೆ ಅವು ಆಜ್ಞಾಪಕವಾಗಿರದ ಕಾರಣ ಅವುಗಳಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. 1817ರಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಸ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. 1818ರಲ್ಲಿ ಅದು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಆಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 518 ಜೈಲುಗಳಿದ್ದುವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವಾಗಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಾಗಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ನ್ಯೂಗೇಟ್ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನು ನೋಡಿ ನೊಂದುಕೊಂಡ ಎಲಿಜûಬೆತ್ ಫ್ರೈ ಇದರ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದಳು. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಈ ನರಕವನ್ನು ನಾಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಆಕೆಯದು. 1821ರಿಂದ 1824ರ ಅವಧಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟ. 1821ರಲ್ಲಿ ಮಿಲ್‍ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಪೀಲ್ 1824ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ 23 ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿ, ಒಂದು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತಂದ. ಹೌವರ್ಡನ ಸಲಹೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಆಡಳಿತ ಜರುಗಬೇಕು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಗೃಹಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಇವು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು. 1831ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂಸತ್ ಸಮಿತಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಬೇಕೆಂದೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂದೂ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆಗಲೇ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಸಮಾಚಾರ ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ 1842ರಲ್ಲಿ ಪೆಂಟನ್‍ವಿಲ್ಲೆಯ ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿಂತನ ಸಂಶೋಧನಗಳೂ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಗಡಿಪಾರು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ [[ಅಮೆರಿಕ]], [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಮತ್ತು ಟಾಸ್ಮೇನಿಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದುದೂ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. 1878ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಹತೋಟಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು; ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಆಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತ ಸೆರೆವಾಸದ ವಿಧಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುವು. ಮುಂದಿನ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೆಟ್ಟು ಕೈದಿಗಳ ಶಾರೀರಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನೇಕ ಆರೋಪಗಳು ಬಂದು ಇವುಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಗ್ಲಾಡ್‍ಸ್ಟನನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡನೆಯೇ ಪ್ರಧಾನ ದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುಧಾರಣೆಗೂ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆಯಬೇಕೆಂದು ಆ ಸಮಿತಿ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತು. ಕೈದಿಯ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕೆಂದೂ ಅದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 1898ರಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಕಾಯಿದೆಯೊಂದು ಅನುಮೋದಿತವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರಾಗೃಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅದೇ ಮುಖ್ಯ ಅಡಿಪಾಯ. ಸಶ್ರಮದ ಎಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಮೂರು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಂಡ ಸಲುವಳಿ ಮಾಡದಿರುವ ತಪ್ಪಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಭಾಗಶಃ ದಂಡ ತೆತ್ತು ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಕಾಯಿದೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 1907 ರಿಂದ 1914ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ತ್ವದ ಘಟ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಕಾಯಿದೆ, ಅಪರಾಧ ನಿರೋಧದ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಯಿದೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿದೆ, ದಂಡನ್ಯಾಯಿಕ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಕಲತೆಯ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು. ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಯೋಗದ ಫಲವಾದ, ಬಾಲದೋಷಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಪದ್ಧತಿ 1908ರ ಅಪರಾಧ ನಿರೋಧ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಕೈದಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ತಾನು ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಬಾಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶೆ ಕುದುರುವಂತೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಸಹಕರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಉಪಬಂಧಗಳನ್ನು 1948ರ ದಂಡನ್ಯಾಯಿಕ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೇಕ್‍ಫೀಲ್ಡಿನಲ್ಲಿಯ ಅನಾವೃತ ಕಾರಾಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು. ವೇಕ್‍ಫೀಲ್ಡ್, ಮೆಡಾಸ್ಯನ್, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್, ಲಿವರ್‍ಪೂಲ್, ವ್ಯಾಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮುಂತಾದವು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು, ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ಗಳ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಉತ್ತಮವಾದವು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ : ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 1787ರ ಸುಮಾರಿಗಾಗಲೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿತ್ರಸಂಘದವರು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಅಪರಾಧಿಗಳು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೈಬಲ್ ಓದುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವುದರಿಂದ ಸುಧಾರಿಸುವರೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಏಕಾಂತವಾಸದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲೇನ್ ಮಾತ್ರ ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯ ಕಠಿಣ ಏಕಾಂತವಾಸ ಪದ್ಧತಿ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. 1816ರಲ್ಲಿ ಆಬರ್ನ್ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನೂ 1817ರಲ್ಲಿ ವಾಲ್ನಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜೈಲು ಸಾಲದುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆರಡು ಜೈಲುಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಆಬರ್ನ್ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನುಳಿದು ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತವಾಸದ ಪೆನ್‍ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಆಬರ್ನ್ ಕಾರಾಗೃಹದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಲೂಯಿ ಡ್ವೈಟ್ ಏಕಾಂತವಾಸದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿದ್ದ. ಏಕಾಂತವಾಸದಿಂದ ಮನೋದೌರ್ಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚುವ ಕಾರಣ, ಆಬರ್ನ್ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಕೈದಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಮೌನದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ರೂಢಿಯಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಆಬರ್ನ್ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಕಾರಾಗೃಹವಾಸ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದುದು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ. ಅದು ಏಕಾಂತವಾಸದ ಪ್ರಭಾವದ ಫಲ. ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೂಡಲೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂದು ಈಗ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಪೆನ್‍ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಮತ್ತು ಆಬರ್ನ್ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್ ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೋಗಿ ಬಂದಿದ್ದ. ಬಾಲದೋಷಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆ ಅಮೆರಿಕದ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊಡುಗೆ. 1825ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲೂ 1826ರಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಗಳಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳ ಸುಧಾರಣಾಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ವಯಸ್ಕರ ಸುಧಾರಣೆ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ 1840ರಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. 1867ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯ 16ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ 30ನೆಯ ವರ್ಷದ ವರೆಗಿನ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕಾಯಿದೆ ಮಾಡಿತು. ಎಲ್ಮೀರಾ ಕಾರಾಗೃಹದ ಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಜೆಬುಲೋನ್ ಬ್ರೂಕ್‍ವೇ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಬಗೆಗಿನ ತರಬೇತಿ, ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ, ಶಿಸ್ತು, ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮತ್ತು ಕೈದಿಗಳ ಮತ್ತು ಕಾರಾಗೃಹ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಡುವಣ ಸಹಕಾರ, ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಅವರ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದ ಸಲಹೆ ಎಂದರೆ ಕೈದಿಯ ಉತ್ತಮ ನಡೆವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶಾಲ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಟಿಕ, ಆಬರ್ನ್, ಎಲ್ಮೈರ, ಕ್ಲಿಂಟನ್, ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೋ, ಡೆನ್‍ವರ್, ಮಿಷಿಗನ್, ಲಾಸ್ ಏಂಜೆಲೆಸ್, ಸಿಂಗ್ ಸಿಂಗ್ ಇವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಡೆನ್ವರ್ ಕೌಂಟಿ ಜೈಲು ಮತ್ತು ಡಾಫಿನ್ ಕೌಂಟಿ ಜೈಲುಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಉತ್ತಮವಿವೆ. ಕಿಟಕಿಗಳು, ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳ ಯೋಜನೆ, ಗೋಡೆಗಳು, ಪ್ರವೇಶಗಳು, ಒಳಗಡೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಗ್ರಿಲ್ಲು, ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವ ಕಬ್ಬಿಣ ಸಲಾಕಿಗಳು, ಪಹರೆಯ ಆವಾರ, ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು, ಬೀಗ ಮತ್ತು ಬೀಗ ಹಾಕುವ ತಂತ್ರಗಳು, ಕಾರಾಗೃಹದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಡುವ ವಿಧಾನ-ಇವೆಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಮನೆ, ಊಟ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿರುವುದು ಸಹಜ. ಅನೇಕ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸೌಲಭ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಬಯಲುಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಮನೋರಂಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು-ಇವು ಎಲ್ಲ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೆಲವು ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಕೈದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ : ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ಗಳ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಹಿಡಿಯುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ವೆಚ್ಚ ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಲ್ಲ. ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಮಟ್ಟ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಕೈದಿಗಳು ಪಾರಾಗಿ ಓಡಿಹೋಗುವ ಘಟನೆಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೈದಿಗಳ ಸ್ವಭಾವವೇ ಕಾರಣ. ಕೈದಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವರಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತಿರುವ ಅನುಕೂಲತೆಗಳು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ಇದಕ್ಕೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸುಧಾರಣಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಅಭಾವವೂ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 1858ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂದುವು. ವ್ಯವಹಾರಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, ದಂಡಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ದಂಡಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಆಗಿನ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲೂ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ಜನರನ್ನು ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸುವಂತೆ 1864ರಲ್ಲಿ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷ ಭಾರತದ ಜೈಲುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಎರಡನೆಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯವರು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿಗೂ ಬೇಕಾಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಿದರು; ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಇತರ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಂದ ಬಾಲದೋಷಿಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿಕೆ-ಈ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು. 1870ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಡಳಿತದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಿಗದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬಾಲದೋಷಿ, ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು-ಅದರಲ್ಲೂ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಿರುವ ಕೈದಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುನ್ಹೆದಾರ ಕೈದಿಗಳನ್ನು-ಬೇರೆಬೇರೆ ಇಡುವಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೈದಿಗಳು ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಬಗ್ಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು 1877ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಅದರ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಖಿಲಭಾರತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವುಳ್ಳ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಜೈಲು ಸಮಿತಿಯನ್ನು 1889ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಸಲಹೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕುರಿತು ಇದ್ದುವು. ಅವನ್ನು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಜೈಲು ಕೈಪಿಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. 1892ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಿತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅದರ ವರದಿಯೇ 1894ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಾಯಿದೆಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಇಂದಿನ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಪದ್ಧತಿಗೆ 1870ರ ಮತ್ತು 1894ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಾಯಿದೆಗಳೇ ಅಡಿಪಾಯ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ಗುನ್ಹೆದಾರ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಏಕಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ವಾಸದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 9 ಗಂಟೆಗಳ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯ ಗಾಳಿ 1897ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಡೆಗೆ ಬೀಸತೊಡಗಿತು. ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಾಲದೋಷಿ ಸುಧಾರಣಾಶಾಲೆಗಳ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 1916ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುಗಳು ಬಂದು, ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಮಿಟಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 1919ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅದರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಪಡಿನೆಳಲನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಮಿತಿ ಅಮೆರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್, ಜಪಾನ್, ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‍ಗಳಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಮಹತ್ತರವೂ ವಿಶಿಷ್ಟವೂ ಆದ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತೀರ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೈದಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವಂಥ ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕು, ಆಟ, ಊಟ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಜನಸಂಪರ್ಕ, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರಾಗೃಹದ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ವರ್ಗೀಕರಣ, ಅವರ ಸೇವಾನಿಯಮಗಳು, ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ತರಬೇತಿ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆಗಳಿವೆ. ರೂಢಾಪರಾಧಿ ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೈದಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ. ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮತದ್ವೇಷವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಮಾಡುವಂಥ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವಂಥ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವರಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದರ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಜೈಲು ಇಲಾಖೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ದಂಡ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೂ ಈ ವರದಿ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಕಾಯಿದೆ, ಮಕ್ಕಳ ಹಗೂ ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಕಾಯಿದೆಗಳು, ಪಂಜಾಬ್ ಸಚ್ಚರಿತ ಕೈದಿಗಳ ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಕಾಯಿದೆ ಮುಂತಾದವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು. ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು 1919ರ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿದೆ ಮಂದಗೊಳಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ಆಗಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. 1921-22ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಅನೇಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಕೈದಿಗಳಾದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಖಂಡನೆಗಳು ಬಂದುವು; ಅವು ಕಾರಾಗೃಹದ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾದುವು. 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದು, ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದುದು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಎರಡೂಕಾಲು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಜಾರಿ, ಕೈದಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಆದುವು. 1939ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟುವು. ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸುಧಾರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ 1940ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿತ್ತು. 1942ರ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಹಬ್ಬಿದುದು ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಹಾ ಸಮಸ್ಯೆ ಆಯಿತು. ರಾಜಕೀಯ ಕೈದಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಿತಿಮೀರಿ, ಇತರ ಕೈದಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಕೆಟ್ಟಿತು. ಆದರೂ ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಮೇಲೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಲು ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಬಂದ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿಯ ಜೈಲುಗಳೂ ನಡೆದು ಬಂದುವು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಈ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. 1943ರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಆಗುತ್ತಾ ಬಂದವು. ಹೈದರಾಬಾದ್, ಮೈಸೂರು, ಕಾಶ್ಮೀರ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಯಿದೆಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾಯಿದೆಗಳು, ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಡಳಿತ-ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇವು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸುತ್ತ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಕೆಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆರಿಸಿದ ಕೆಲವು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೊಡಲು ಮತ್ತು ಕೈದಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪುರೋಗಾಮಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ವಿದೇಶಿ ತಜ್ಞರನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. 1952ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವುಳ್ಳ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಇನ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್-ಜನರಲರ ಸಭೆಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 1957ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲಭಾರತ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕೈಪಿಡಿ ಸಮಿತಿಯ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಆ ಸಮಿತಿ 1959ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಈ ವರದಿಯ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರಗಳು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರ 1961ರಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣಾ ಶೋಧನ ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 1958ರ ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು 1960ರ ಮಕ್ಕಳ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು, ಉಪಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಶಾಲೆಗಳು, ಅನಾವೃತ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಳಗಾಂವಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಪ್ರಗತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿವೆ. ಧಾರವಾಡದ ಬಾಲದೋಷಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬಾಲದೋಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆ ಇಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ: ಅಪರಾಧ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿ ಉಳ್ಳಂಥ ಕೈದಿಗಳು (ದುಷ್ಟರು), ಒಳ್ಳೆಯವರು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗಬಲ್ಲ ಕೈದಿಗಳು. ಹೀಗೆ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಆಯಾ ವರ್ಗದವರನ್ನು ಇಡುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಕೈದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅವರ ನಡೆವಳಿಕೆಯನ್ನನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ದೊರಕುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿವೆ. ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಊಟ ಸಾಧಾರಣ ಮಟ್ಟದ್ದು. ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಆಟದ ಬಯಲುಗಳು ಉಂಟು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳೂ ಸಾಧಾರಣ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳೂ ಅಲ್ಲದೆ ಮನೋರೋಗಗಳಂಥ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೂ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ಮನೋರಂಜನೆ, ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾಕೂಟಗಳಿಗೂ ಏರ್ಪಾಟುಗಳುಂಟು. ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ವೃತ್ತಿತರಬೇತಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈಲುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಕೈದೋಟಗಳು ಅಥವಾ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಒಂದು. ಅನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಮಾದಗಳು ನಡೆಯದಂತೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಜಾಗರೂಕತೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸೆರೆವಾಸದ ಅನಂತರವೂ ದಾಂಪತ್ಯಜೀವನ ಖಿಲವಾಗದೆ ಇರುವುದು ವಿರಳ. ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಅನುಕೂಲತೆಗಳುಂಟು. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಅನುಕೂಲತೆಗಳುಂಟು. [[ಸ್ವೀಡನ್‍|ಸ್ವೀಡನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ವಭಾವದ ಕೈದಿಗಳು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ರಜ ಕೊಡಲಾಗುವುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ದಾಂಪತ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗ, ಸ್ವಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಹಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಕ್ಷೀಣವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಂಬಿಕೆಯ ವಾಗ್ದಾನದ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ (ಪರೋಲ್) ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಗೈರುಹಾಜರಿಯ ರಜೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಫಿ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೂಲುವುದು, ನೇಯ್ಗೆ, ಹೊಲಿಗೆ, ಜಮಖಾನೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಡೇರೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಬಡಗಿ ಕೆಲಸ, ಬೆತ್ತದ ಕೆಲಸ, ಮುದ್ರಣ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆರಿಗೆ ಸಲುವಳಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೆ ಭಾರ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಅನಂತರ ಕೈದಿಯ ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಈ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲು ತೊಡಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಕೂಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಯಾರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೂ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಪಾನ್, ಅಮೆರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಭಾರತ, ಸ್ವಿಟ್‍ಜóರ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಮೆಯ ಕಾಲವನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರದ ರಜೆಯೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಣೆಗೂ ರಜೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಕಾರಾಗೃಹ ಸಂಸ್ಥೆ 1846ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಇಟಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಮುಂತಾದ ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಸಹಾಯಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಅನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವೆ. ಆದರೆ ದೊರಕುವ ಸಹಾಯ ಸಹಕಾರಗಳು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಾರಾಗೃಹ ಪದ್ಧತಿ ಉಂಟು. ಕೈದಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿಯೇ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಬೇಕು. ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. 1872ರಲ್ಲಿಯೇ ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರಾಗೃಹ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಸಭೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. 1910ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಸಭೆಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಮಿಷನರ್ ಆಗಿದ್ದ ಆರ್. ಇ. ಬ್ರೈಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಆ ದೇಶವೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. 1925ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಸಭೆ ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿತು. ಈಗ ಈ ಬಗೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ನನ, ಕಾರಾಗೃಹ ಏಕೆ?-ಎಂಬ ಕರೆ ಈಗ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ದನಿ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾರಾಗೃಹ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಹತ್ತಿದೆ. ಅನಾವೃತ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಈಗ ಅಮೆರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಇಟಲಿ, ಗ್ರೀಸ್, ಭಾರತ, ರಷ್ಯ, ಸ್ವೀಡನ್, ಸ್ವಿಟ್‍ಜóರ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಹೀಗೆ ವಿಶ್ವದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ತಮ್ಮ ಕೈದಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಮಾನವನ ಮತಿವಿಕಲತೆಯ ಫಲವಾದ ಅಪರಾಧಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕಾರಾಗೃಹ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} {{wikify}} [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] t4r3pvgjya2p9wv8gh03pslzjy17osc 1435066 1435059 2026-10-30T15:51:45Z Gopala Krishna A 23266 ಚಿತ್ರ ಸೇರ್ಪಡೆ 1435066 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Jail Cell at the Old Jail Museum.jpg|thumb|ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಜೈಲಿನ ಮಾದರಿ]] '''ಕಾರಾಗೃಹ'''ವು ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ [[ಕಾನೂನು]]ಬದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟವರನ್ನು ಭದ್ರಸುಪರ್ದಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಟ್ಟಡ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳ (ಪ್ರಿಸನ್). ಕಾರಾಗೃಹ, ಜೈಲು, ಬಂದೀಖಾನೆ ಮತ್ತು ಸೆರೆಮನೆ ಇವು ಸಮಾನ ಪದಗಳು. ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಬ್ದದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಶಾಸನ ವಿರೋಧವೆನಿಸುವ ಸಮಾಜ ಘಾತಕವೆನಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ಹಿಂದೆ ಶಿಕ್ಷೆಯೆನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ವರೆಗೆ ಆಪಾದಿತನನ್ನು ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲ ಅಪರಾಧದ ವಿಚಾರಣೆಗೋ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ದೇಶದ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದ ನಿಮಿತ್ತ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿಯೋ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. [[ಕಳ್ಳ]]ರು, ಕುಡುಕರು, ಕೊಲೆಗಡುಕರು, ಬಾಲದೋಷಿಗಳು, ವ್ಯಭಿಚಾರಿಗಳು, ಅಪರಾಧಿಗಳೆನಿಸಿದ ನಿರ್ದೋಷಿಗಳು, ಅಪರಾಧ ಮಡುವುದನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು, ಸಂದರ್ಭ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವರು-ಹೀಗೆ ಆಪಾದಿತರಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಬಗೆಗಳುಂಟು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಅತಿಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೆ, ಎಂದರೆ ಮಾನವ ಸಂಘಜೀವಿಯಾಗಿ ಬಾಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೆ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಇದ್ದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂದಿವೆ. [[ಬಂಡೆ]]ಗಳ ಸಂದು, ಮರದ ಪೊಟರೆ, ಗವಿ ಮತ್ತು ಗುಡಿಸಲುಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕಗ್ಗತ್ತಲ ಕೋಣೆಗಳವರೆಗೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದೀಖಾನೆಗಳು, ಬಯಲ ಸೆರೆಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು-ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧಗಳುಂಟು. ಸುಮಾರು 200 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಬಾಕಿ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಆಪಾದಿತರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಜುಲ್ಮಾನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲೊ ಶಾರೀರಿಕ ದಂಡನೆ, ಮರಣದಂಡನೆ ಹಾಗೂ ಗಡಿಪಾರು ಮುಂತಾದ ರೂಪುಗಳಲ್ಲೋ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾರಾಗೃಹ ವಾಸವೂ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾದ ಮೇಲೆ ಅದು ದಮನರೂಪದ ದಂಡನೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಒತ್ತಾಯದ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಅಪಮಾನಗಳಿಗೆ ಈಡುಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧಿಯ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಅಧೀನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸುವುದು ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿಯ ಪದ್ಧತಿಯಾಯಿತು. ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವನ ಉಪಟಳದಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾರಾಗೃಹದ ಉದ್ದೇಶಗಳಾದುವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯಿತು. ಅಪರಾಧಿಯೂ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ, ಅವನು ಸುಧಾರಣೆಗೊಂಡು ಉತ್ತಮ ಮಾನವನಾಗಿ, ಸತ್ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ, ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವುದು ವಿಹಿತ, ಅವನಿಗೆ ಇಂಥ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಪರಾಧ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ, ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗಳ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ. ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಅವನ ಸಂಪತ್ತು, ಸ್ವಜನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡುವುದು ಶಿಕ್ಷೆ. ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ದೋಷ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಉಪದೇಶ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಿದ್ದುವುದು ಸುಧಾರಣೆ. ಅನೇಕ ವೃತ್ತಿ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗೆಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದುಡಿದು ಬಾಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜ ಘಾತಕರಿಂದ ಸಮಾಜವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಪಾತಕಿಗಳನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ನಡೆದು ಬಂದಿರುವ ದಾರಿ ಮಾನವಕುಲದ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ದಂತಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ವಿವರಣೆ ಬಂದಿರುವುದಾದರೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಸ್ಮøತಿಕಾರರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವೇಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಸಂಗವಶಾತ್ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವರು; ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿ ಉಳ್ಳಂಥ ದುಷ್ಟರು ಎಂದು ಮನುಸ್ಮøತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗೌತಮ, ವಸಿಷ್ಠ, ಬೌಧಾಯನ, ವಿಷ್ಣು, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಮುಂತಾದವರು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯೇ ಇದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೂಪಣ, ದೇಹದಂಡನೆ, ಮರಣದಂಡನೆ ಮುಂತಾದವು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧಕೈದಿಗಳನ್ನು ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿಡುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜಮನೆತನಗಳ ಆಡಳಿತ ಬಂದ ಮೇಲೆಯೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಆಗ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮೀ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹದ ಕಲ್ಪನೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಸ್ಲಾಮೀ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅಪರಾಧಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಉಂಟು. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯವರು ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ ಮಕಾಲೆ 1835ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ದುರವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡಿದ. 1836ರಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ದಂಡನೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವುಳ್ಳ ಹಲವು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸಮಿತಿ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ 1846ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನು ಆಗ್ರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಮುಂದೆ 1848ರಲ್ಲಿ ಬರೈಲಿ ಮತ್ತು ಅಲಹಾಬಾದುಗಳಲ್ಲಿಯೂ 1857ರಲ್ಲಿ ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿಯೂ 1864ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ವಾರಾಣಸಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಆಮೇಲೆ ಲಖನೌ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಪದ್ಧತಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾರಾಗೃಹಪದ್ಧತಿಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಕಾರಾಗೃಹಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ : ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 1166ರಿಂದಲೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಜೈಲುಗಳು ಇದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇವು ಬಹಳ ಹೀನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಮುಂದೆ, 1557ರಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರು, ನಿರ್ಗತಿಕರು, ನೀತಿಗೆಟ್ಟವರು, ಭಿಕ್ಷುಕರು ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ದೊರೆಯದೆ ಕಂಗಾಲಾದವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ, ಕೂಲಿ ಪಡೆದು ಜೀವನ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗಲು ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಬ್ರೈಡ್‍ವೆಲ್ ಮಾದರಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದು ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಿತು. ಆಧುನಿಕ ವಿಚಾರಸರಣಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂಥ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನು 1700ರಲ್ಲಿ 11ನೆಯ ಪೋಪ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಎರಡನೆಯ ಕಾರಾಗೃಹ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶದಲ್ಲಿ 1773ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಸುಧಾರಣೆಯೇ ಈ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಕೋಕನ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಬ್ರೈಡ್‍ವೆಲ್ ಮಾದರಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಹದಗೆಟ್ಟುವು. ಅಲ್ಲಿಯ ಕೊಳಕು, ಹಿಂಸೆ, ಕ್ರೂರತನ ಮತ್ತು ಸುಲಿಗೆಯನ್ನು ಕುರಿತು 1729ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದ ಸಮಿತಿ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಬೆಡ್‍ಫರ್ಡ್‍ಷೈರಿನ ಷರೀಫನಾದ ಜಾನ್ ಹೌವರ್ಡನ ಹೋರಾಟವೇ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸೋಪಾನವಾಯಿತು. ಆತ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಪ್ರಿಸನ್ ಎಂಬ ತನ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನು 1777ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹದ ಕಟ್ಟಡ, ಅಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ವಾತಾವರಣ, ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷ ಕೈದಿಗಳ ಬೇರ್ಪಡೆ-ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವೇಚಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಬಾಲದೋಷಿಗಳು, ಪ್ರಥಮಾಪರಾಧಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದವರು ಮತ್ತು ರೂಢಾಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಇಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೌವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ 1774ರಿಂದ 1791ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು. ಆದರೆ ಅವು ಆಜ್ಞಾಪಕವಾಗಿರದ ಕಾರಣ ಅವುಗಳಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. 1817ರಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಸ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. 1818ರಲ್ಲಿ ಅದು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಆಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 518 ಜೈಲುಗಳಿದ್ದುವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವಾಗಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಾಗಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ನ್ಯೂಗೇಟ್ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನು ನೋಡಿ ನೊಂದುಕೊಂಡ ಎಲಿಜûಬೆತ್ ಫ್ರೈ ಇದರ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದಳು. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಈ ನರಕವನ್ನು ನಾಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಆಕೆಯದು. 1821ರಿಂದ 1824ರ ಅವಧಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟ. 1821ರಲ್ಲಿ ಮಿಲ್‍ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಪೀಲ್ 1824ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ 23 ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿ, ಒಂದು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತಂದ. ಹೌವರ್ಡನ ಸಲಹೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಆಡಳಿತ ಜರುಗಬೇಕು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಗೃಹಾಡಳಿತ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಇವು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು. 1831ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂಸತ್ ಸಮಿತಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಬೇಕೆಂದೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕೆಂದೂ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆಗಲೇ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಸಮಾಚಾರ ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ 1842ರಲ್ಲಿ ಪೆಂಟನ್‍ವಿಲ್ಲೆಯ ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿಂತನ ಸಂಶೋಧನಗಳೂ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಗಡಿಪಾರು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ [[ಅಮೆರಿಕ]], [[ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]] ಮತ್ತು ಟಾಸ್ಮೇನಿಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದುದೂ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. 1878ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಹತೋಟಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು; ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಆಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಏಕಾಂತ ಸೆರೆವಾಸದ ವಿಧಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುವು. ಮುಂದಿನ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೆಟ್ಟು ಕೈದಿಗಳ ಶಾರೀರಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನೇಕ ಆರೋಪಗಳು ಬಂದು ಇವುಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಗ್ಲಾಡ್‍ಸ್ಟನನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡನೆಯೇ ಪ್ರಧಾನ ದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುಧಾರಣೆಗೂ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆಯಬೇಕೆಂದು ಆ ಸಮಿತಿ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತು. ಕೈದಿಯ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕೆಂದೂ ಅದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 1898ರಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಕಾಯಿದೆಯೊಂದು ಅನುಮೋದಿತವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರಾಗೃಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅದೇ ಮುಖ್ಯ ಅಡಿಪಾಯ. ಸಶ್ರಮದ ಎಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಮೂರು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಂಡ ಸಲುವಳಿ ಮಾಡದಿರುವ ತಪ್ಪಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಭಾಗಶಃ ದಂಡ ತೆತ್ತು ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಕಾಯಿದೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಲ್ಲದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 1907 ರಿಂದ 1914ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ತ್ವದ ಘಟ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಕಾಯಿದೆ, ಅಪರಾಧ ನಿರೋಧದ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಯಿದೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿದೆ, ದಂಡನ್ಯಾಯಿಕ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಕಲತೆಯ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು. ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಯೋಗದ ಫಲವಾದ, ಬಾಲದೋಷಿಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಪದ್ಧತಿ 1908ರ ಅಪರಾಧ ನಿರೋಧ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಕೈದಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ತಾನು ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಬಾಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶೆ ಕುದುರುವಂತೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಸಹಕರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಉಪಬಂಧಗಳನ್ನು 1948ರ ದಂಡನ್ಯಾಯಿಕ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೇಕ್‍ಫೀಲ್ಡಿನಲ್ಲಿಯ ಅನಾವೃತ ಕಾರಾಗೃಹ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು. ವೇಕ್‍ಫೀಲ್ಡ್, ಮೆಡಾಸ್ಯನ್, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್, ಲಿವರ್‍ಪೂಲ್, ವ್ಯಾಡ್ಸ್‍ವರ್ತ್ ಮುಂತಾದವು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು, ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ಗಳ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಉತ್ತಮವಾದವು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ : ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 1787ರ ಸುಮಾರಿಗಾಗಲೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿತ್ರಸಂಘದವರು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಅಪರಾಧಿಗಳು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೈಬಲ್ ಓದುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಡುವುದರಿಂದ ಸುಧಾರಿಸುವರೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಏಕಾಂತವಾಸದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲೇನ್ ಮಾತ್ರ ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯ ಕಠಿಣ ಏಕಾಂತವಾಸ ಪದ್ಧತಿ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. 1816ರಲ್ಲಿ ಆಬರ್ನ್ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನೂ 1817ರಲ್ಲಿ ವಾಲ್ನಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜೈಲು ಸಾಲದುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆರಡು ಜೈಲುಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಆಬರ್ನ್ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನುಳಿದು ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತವಾಸದ ಪೆನ್‍ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಆಬರ್ನ್ ಕಾರಾಗೃಹದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಲೂಯಿ ಡ್ವೈಟ್ ಏಕಾಂತವಾಸದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿದ್ದ. ಏಕಾಂತವಾಸದಿಂದ ಮನೋದೌರ್ಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚುವ ಕಾರಣ, ಆಬರ್ನ್ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಕೈದಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಮೌನದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಊಟ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ರೂಢಿಯಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಆಬರ್ನ್ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಕಾರಾಗೃಹವಾಸ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದುದು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ. ಅದು ಏಕಾಂತವಾಸದ ಪ್ರಭಾವದ ಫಲ. ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೂಡಲೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂದು ಈಗ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಪೆನ್‍ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಮತ್ತು ಆಬರ್ನ್ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್ ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೋಗಿ ಬಂದಿದ್ದ. ಬಾಲದೋಷಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆ ಅಮೆರಿಕದ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊಡುಗೆ. 1825ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲೂ 1826ರಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಗಳಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳ ಸುಧಾರಣಾಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ವಯಸ್ಕರ ಸುಧಾರಣೆ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ 1840ರಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. 1867ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರಾಜ್ಯ 16ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ 30ನೆಯ ವರ್ಷದ ವರೆಗಿನ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕಾಯಿದೆ ಮಾಡಿತು. ಎಲ್ಮೀರಾ ಕಾರಾಗೃಹದ ಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಜೆಬುಲೋನ್ ಬ್ರೂಕ್‍ವೇ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಬಗೆಗಿನ ತರಬೇತಿ, ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ, ಶಿಸ್ತು, ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮತ್ತು ಕೈದಿಗಳ ಮತ್ತು ಕಾರಾಗೃಹ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಡುವಣ ಸಹಕಾರ, ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಅವರ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದ ಸಲಹೆ ಎಂದರೆ ಕೈದಿಯ ಉತ್ತಮ ನಡೆವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶಾಲ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಟಿಕ, ಆಬರ್ನ್, ಎಲ್ಮೈರ, ಕ್ಲಿಂಟನ್, ಗ್ರೇಟ್ ಮೆಡೋ, ಡೆನ್‍ವರ್, ಮಿಷಿಗನ್, ಲಾಸ್ ಏಂಜೆಲೆಸ್, ಸಿಂಗ್ ಸಿಂಗ್ ಇವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಡೆನ್ವರ್ ಕೌಂಟಿ ಜೈಲು ಮತ್ತು ಡಾಫಿನ್ ಕೌಂಟಿ ಜೈಲುಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಉತ್ತಮವಿವೆ. ಕಿಟಕಿಗಳು, ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳ ಯೋಜನೆ, ಗೋಡೆಗಳು, ಪ್ರವೇಶಗಳು, ಒಳಗಡೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಗ್ರಿಲ್ಲು, ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವ ಕಬ್ಬಿಣ ಸಲಾಕಿಗಳು, ಪಹರೆಯ ಆವಾರ, ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು, ಬೀಗ ಮತ್ತು ಬೀಗ ಹಾಕುವ ತಂತ್ರಗಳು, ಕಾರಾಗೃಹದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಡುವ ವಿಧಾನ-ಇವೆಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಮನೆ, ಊಟ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿರುವುದು ಸಹಜ. ಅನೇಕ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸೌಲಭ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಬಯಲುಗಳು, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಮನೋರಂಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು-ಇವು ಎಲ್ಲ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೆಲವು ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಕೈದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ : ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ಗಳ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಹಿಡಿಯುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ವೆಚ್ಚ ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಲ್ಲ. ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಮಟ್ಟ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಕೈದಿಗಳು ಪಾರಾಗಿ ಓಡಿಹೋಗುವ ಘಟನೆಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೈದಿಗಳ ಸ್ವಭಾವವೇ ಕಾರಣ. ಕೈದಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವರಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತಿರುವ ಅನುಕೂಲತೆಗಳು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ಇದಕ್ಕೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಸುಧಾರಣಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಅಭಾವವೂ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 1858ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂದುವು. ವ್ಯವಹಾರಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, ದಂಡಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ದಂಡಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಆಗಿನ ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲೂ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ಜನರನ್ನು ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸುವಂತೆ 1864ರಲ್ಲಿ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷ ಭಾರತದ ಜೈಲುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಎರಡನೆಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯವರು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿಗೂ ಬೇಕಾಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಿದರು; ಏಕಾಂತ ಕೋಣೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಇತರ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಂದ ಬಾಲದೋಷಿಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿಕೆ-ಈ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು. 1870ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಡಳಿತದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ನಿಗದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬಾಲದೋಷಿ, ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು-ಅದರಲ್ಲೂ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಿರುವ ಕೈದಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುನ್ಹೆದಾರ ಕೈದಿಗಳನ್ನು-ಬೇರೆಬೇರೆ ಇಡುವಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೈದಿಗಳು ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಬಗ್ಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು 1877ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಅದರ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಖಿಲಭಾರತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವುಳ್ಳ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಜೈಲು ಸಮಿತಿಯನ್ನು 1889ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಸಲಹೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕುರಿತು ಇದ್ದುವು. ಅವನ್ನು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಜೈಲು ಕೈಪಿಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. 1892ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಿತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅದರ ವರದಿಯೇ 1894ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಾಯಿದೆಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಇಂದಿನ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಪದ್ಧತಿಗೆ 1870ರ ಮತ್ತು 1894ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಾಯಿದೆಗಳೇ ಅಡಿಪಾಯ. ಈ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ಗುನ್ಹೆದಾರ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಏಕಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ವಾಸದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 9 ಗಂಟೆಗಳ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯ ಗಾಳಿ 1897ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಡೆಗೆ ಬೀಸತೊಡಗಿತು. ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಾಲದೋಷಿ ಸುಧಾರಣಾಶಾಲೆಗಳ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 1916ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಹೀನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುಗಳು ಬಂದು, ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಮಿಟಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 1919ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅದರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಪಡಿನೆಳಲನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸಮಿತಿ ಅಮೆರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್, ಜಪಾನ್, ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‍ಗಳಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಮಹತ್ತರವೂ ವಿಶಿಷ್ಟವೂ ಆದ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತೀರ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೈದಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವಂಥ ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕು, ಆಟ, ಊಟ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಜನಸಂಪರ್ಕ, ಕೈದಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರಾಗೃಹದ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ವರ್ಗೀಕರಣ, ಅವರ ಸೇವಾನಿಯಮಗಳು, ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ತರಬೇತಿ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆಗಳಿವೆ. ರೂಢಾಪರಾಧಿ ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೈದಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ. ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮತದ್ವೇಷವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಮಾಡುವಂಥ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವಂಥ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಅವರಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದರ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಭಾರತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಜೈಲು ಇಲಾಖೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ದಂಡ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೂ ಈ ವರದಿ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಕಾಯಿದೆ, ಮಕ್ಕಳ ಹಗೂ ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಕಾಯಿದೆಗಳು, ಪಂಜಾಬ್ ಸಚ್ಚರಿತ ಕೈದಿಗಳ ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಕಾಯಿದೆ ಮುಂತಾದವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು. ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು 1919ರ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿದೆ ಮಂದಗೊಳಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ಆಗಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. 1921-22ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಅನೇಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಕೈದಿಗಳಾದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಖಂಡನೆಗಳು ಬಂದುವು; ಅವು ಕಾರಾಗೃಹದ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾದುವು. 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದು, ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದುದು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಎರಡೂಕಾಲು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಜಾರಿ, ಕೈದಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಆದುವು. 1939ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟುವು. ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸುಧಾರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ 1940ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿತ್ತು. 1942ರ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಹಬ್ಬಿದುದು ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಹಾ ಸಮಸ್ಯೆ ಆಯಿತು. ರಾಜಕೀಯ ಕೈದಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಿತಿಮೀರಿ, ಇತರ ಕೈದಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಕೆಟ್ಟಿತು. ಆದರೂ ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಮೇಲೆ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಲು ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಬಂದ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿಯ ಜೈಲುಗಳೂ ನಡೆದು ಬಂದುವು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಈ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. 1943ರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಆಗುತ್ತಾ ಬಂದವು. ಹೈದರಾಬಾದ್, ಮೈಸೂರು, ಕಾಶ್ಮೀರ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಯಿದೆಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾಯಿದೆಗಳು, ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಡಳಿತ-ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇವು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸುತ್ತ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಕೆಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆರಿಸಿದ ಕೆಲವು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೊಡಲು ಮತ್ತು ಕೈದಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪುರೋಗಾಮಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ವಿದೇಶಿ ತಜ್ಞರನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. 1952ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವುಳ್ಳ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಇನ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್-ಜನರಲರ ಸಭೆಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 1957ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲಭಾರತ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕೈಪಿಡಿ ಸಮಿತಿಯ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಆ ಸಮಿತಿ 1959ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಈ ವರದಿಯ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರಗಳು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರಸರ್ಕಾರ 1961ರಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣಾ ಶೋಧನ ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 1958ರ ಪ್ರೊಬೇಷನ್ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು 1960ರ ಮಕ್ಕಳ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಂತೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು, ಉಪಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಸ್ರ್ಟಲ್ ಶಾಲೆಗಳು, ಅನಾವೃತ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬೆಳಗಾಂವಿ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಪ್ರಗತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿವೆ. ಧಾರವಾಡದ ಬಾಲದೋಷಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬಾಲದೋಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆ ಇಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೆ. ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ: ಅಪರಾಧ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿ ಉಳ್ಳಂಥ ಕೈದಿಗಳು (ದುಷ್ಟರು), ಒಳ್ಳೆಯವರು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗಬಲ್ಲ ಕೈದಿಗಳು. ಹೀಗೆ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಆಯಾ ವರ್ಗದವರನ್ನು ಇಡುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಕೈದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅವರ ನಡೆವಳಿಕೆಯನ್ನನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ದೊರಕುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿವೆ. ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಊಟ ಸಾಧಾರಣ ಮಟ್ಟದ್ದು. ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಆಟದ ಬಯಲುಗಳು ಉಂಟು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳೂ ಸಾಧಾರಣ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳೂ ಅಲ್ಲದೆ ಮನೋರೋಗಗಳಂಥ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೂ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ಮನೋರಂಜನೆ, ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾಕೂಟಗಳಿಗೂ ಏರ್ಪಾಟುಗಳುಂಟು. ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ವೃತ್ತಿತರಬೇತಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈಲುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಕೈದೋಟಗಳು ಅಥವಾ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳ ಲೈಂಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಒಂದು. ಅನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಮಾದಗಳು ನಡೆಯದಂತೆ ಕಾರಾಗೃಹ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಜಾಗರೂಕತೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸೆರೆವಾಸದ ಅನಂತರವೂ ದಾಂಪತ್ಯಜೀವನ ಖಿಲವಾಗದೆ ಇರುವುದು ವಿರಳ. ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಅನುಕೂಲತೆಗಳುಂಟು. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಅನುಕೂಲತೆಗಳುಂಟು. [[ಸ್ವೀಡನ್‍|ಸ್ವೀಡನಿ]]ನಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ವಭಾವದ ಕೈದಿಗಳು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ರಜ ಕೊಡಲಾಗುವುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ದಾಂಪತ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುರಾಗ, ಸ್ವಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಹಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಕ್ಷೀಣವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಂಬಿಕೆಯ ವಾಗ್ದಾನದ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ (ಪರೋಲ್) ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಗೈರುಹಾಜರಿಯ ರಜೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಫಿ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೂಲುವುದು, ನೇಯ್ಗೆ, ಹೊಲಿಗೆ, ಜಮಖಾನೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಡೇರೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಬಡಗಿ ಕೆಲಸ, ಬೆತ್ತದ ಕೆಲಸ, ಮುದ್ರಣ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆರಿಗೆ ಸಲುವಳಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೆ ಭಾರ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಅನಂತರ ಕೈದಿಯ ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಈ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲು ತೊಡಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಕೂಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಯಾರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕೂ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಪಾನ್, ಅಮೆರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಭಾರತ, ಸ್ವಿಟ್‍ಜóರ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಮೆಯ ಕಾಲವನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರದ ರಜೆಯೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಣೆಗೂ ರಜೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಕಾರಾಗೃಹ ಸಂಸ್ಥೆ 1846ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಇಟಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಮುಂತಾದ ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಸಹಾಯಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಅನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವೆ. ಆದರೆ ದೊರಕುವ ಸಹಾಯ ಸಹಕಾರಗಳು ಅತ್ಯಲ್ಪ. ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಾರಾಗೃಹ ಪದ್ಧತಿ ಉಂಟು. ಕೈದಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿಯೇ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಬೇಕು. ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. 1872ರಲ್ಲಿಯೇ ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರಾಗೃಹ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಸಭೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. 1910ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಸಭೆಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾರಾಗೃಹಗಳ ಕಮಿಷನರ್ ಆಗಿದ್ದ ಆರ್. ಇ. ಬ್ರೈಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಆ ದೇಶವೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. 1925ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಸಭೆ ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿತು. ಈಗ ಈ ಬಗೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ನನ, ಕಾರಾಗೃಹ ಏಕೆ?-ಎಂಬ ಕರೆ ಈಗ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ದನಿ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತೆಯ ಕಾರಾಗೃಹ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಹತ್ತಿದೆ. ಅನಾವೃತ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಈಗ ಅಮೆರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಇಟಲಿ, ಗ್ರೀಸ್, ಭಾರತ, ರಷ್ಯ, ಸ್ವೀಡನ್, ಸ್ವಿಟ್‍ಜóರ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಹೀಗೆ ವಿಶ್ವದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ತಮ್ಮ ಕೈದಿಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತ ಮಾನವನ ಮತಿವಿಕಲತೆಯ ಫಲವಾದ ಅಪರಾಧಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕಾರಾಗೃಹ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} {{wikify}} [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] f052ng3sq4lpf083jnzg7vu4q47686m 0 111988 1435101 1346708 2026-10-31T03:59:21Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1435101 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Albizia_amara_-_Usilai.jpg |genus = Albizia |species = amara |authority = (Roxb.) Boiv. |synonyms = {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Acacia wightii '' <small>Wight & Arn</small> *''Mimosa amara'' <small>Roxb.</small> *''Mimosa pulchella'' <small>Roxb.</small> *''Acacia nellyrenza'' <small>Wight & Arn.</small> *''Acacia amara'' <small>Willd.</small> }} |synonyms_ref = <ref>{{cite web | url=http://indiabiodiversity.org/species/show/245368/?max=8&offset=0&classification=265799&taxon=116733&view=grid | title=Albizia amara (Roxb.)B.Boivin | access-date=18 November 2015}}</ref> }} [[ಚಿತ್ರ:Albizia_amara(Roxb.)Bolvin..jpg|thumb]] '''ಚುಜ್ಜಲು''' [[ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ]] ಕುಟುಂಬದ [[ಮೈಮೋಸೀ]] ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು [[ಪರ್ಣಪಾತಿ]] [[ಮರ]]. ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ== ಆಲ್‍ಬಿಜಿಯ ಅಮರ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಒಣಹವೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಸುಡಾನ್ ಮತ್ತು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದವರೆಗೆ . ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="worldagroforestry.org">"Orwa C, A Mutua, Kindt R, Jamnadass R, S Anthony. ''2009 Agroforestree Database: a tree reference and selection guide version 4.0'' (http://www.worldagroforestry.org/sites/treedbs/treedatabases.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116145335/http://www.worldagroforestry.org/Sites/TreeDBS/TreeDatabases.asp|date=2009-01-16}}). Accessed 18 July 2014 [http://www.worldagroforestry.org/treedb/AFTPDFS/Albizia_amara.pdf]</ref>ಇದು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ಗಳ [[ಆನೈಮಲೈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ|ಅಣ್ಣಾಮಲೈ]], [[ಪಳನಿ ಹಿಲ್ಸ್ ವನ್ಯ ಮೃಗ ಧಾಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ|ಪಳನಿ]] ಮತ್ತು [[ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಜಾವಾದಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಾದ [[ಗೋದಾವರಿ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|last1=Mani|first1=M.S|title=Ecology and Biogeography in India|date=December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9789401023313|url=https://books.google.com/books?id=FvvtCAAAQBAJ&dq=albizia+amara&pg=PA726|access-date=24 October 2015}}</ref> ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಇದು 8'-10' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಮರ. [[ಕಾಂಡ]] ಎಳೆಯದಾಗಿರುವಾಗ ಹಳದಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ತುಪ್ಪುಳಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಎಲೆ]]ಗಳು ಗರಿರೂಪದ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆ ಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ವೃಂತಪರ್ಣ ಉಂಟು. ಹೂಗೊಂಚಲು ಕದಿರು ಬಗೆಯದು ; ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ 19-20 ಹೂಗಳಿವೆ. ತೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಬ್ರ್ಯಾಕ್ಟುಗಳಿವೆ. ಹೂಗಳು ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುವಾಸನಾಯುಕ್ತ. ಪ್ರತಿಹುವಿನಲ್ಲಿ 5 ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು. 5 ದಲಗಳು, 5 ಕೇಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ಫಲ ಪಾಡ್ ಮಾದರಿಯದು ; 6-8 ಬೀಜಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಚುಜ್ಜಲು ಮರ ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ [[ವ್ಯವಸಾಯ]]ದ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮರದ ಸಲಕರಣೆಗಳಾದ ಕೊಡತಿದಾಂಡು, ನಾರು ಹಣಿಗೆ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದೆ. [[ಕೇರಳಂ|ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹಸಿರು ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದುಂಟು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇದನ್ನು ಸಾಲುಮರವಾಗಿ ನೆಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಎಲೆಯನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ [[ಸೀಗೆಪುಡಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ [[ಸ್ನಾನ]]ಮಾಡುವಾಗ ಬಳಸುವುದಿದೆ.== ಉಪಯೋಗಗಳು == [[https://File:Albizia_amara_HS_4412.jpg|alt=|left|thumb|ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲ್ಬಿಜಿಯಾ ಅಮರಾ'']] ===ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳು=== * ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹುಣ್ಣುಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯನ್ನು ಎರಿಸಿಪೆಲಾಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .<ref>{{cite book|last1=Khare|first1=C.P.|title=Indian Medicinal Plants: An Illustrated Dictionary|date=22 April 2008|publisher=Springer Science & Business Media|pages=29, 30|isbn=9780387706375|url=https://books.google.com/books?id=gMwLwbUwtfkC&dq=%22albizia+amara%22&pg=PA29}}</ref> * ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರು [[ತೊಗಟೆ]]ಯ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು [[ಚರ್ಮರೋಗ|ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳು]] ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಕಡಿತ ಎರಡನ್ನೂ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":0">{{Cite journal|title=Albizia amara – A Potential Medicinal Plant: A Review|url=https://www.ijsr.net/archive/v5i3/NOV161939.pdf|journal=International Journal of Science and Research|volume=5}}</ref> [This journal is probably a predatory journal]. * ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಕೋಚಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ]], [[ಅತಿಸಾರ]] ಮತ್ತು [[ಗೊನೊರಿಯಾ]] ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . <ref name=":0" /> * ಹೂವುಗಳನ್ನು [[ಕೆಮ್ಮು]], ಹುಣ್ಣು, ತಲೆಹೊಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಮಲೇರಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . <ref name=":0" /> * ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಔಷಧೀಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿಶಾಲ ವರ್ಣಪಟಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. <ref name=":0" /> ಇದರ ಮರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉರುವಲಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಅಲ್ಬಿಜಿಯಾ ಅಮರಾ'' ಅನೇಕ ಪರಿಸರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ: ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಗಾಳಿ ತಡೆ, ನೆರಳು ಒದಗಿಸುವುದು. ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮರವಾಗಿದೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅದರ "ಸಮೃದ್ಧ" ಮರವನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಇಂಧನವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:Albizia amara subsp. amara (5656880776).jpg File:Albizia amara subsp. amara (5656878638).jpg File:Albizia amara subsp. amara (5656885286).jpg File:Albizia amara (Krishna Siris) in Hyderabad W IMG 7399.jpg File:Albizia amara (Krishna Siris) in Hyderabad W IMG 7400.jpg File:Albizia amara (Krishna Siris) in Hyderabad W IMG 7396.jpg </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುಜ್ಜಲು}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] c4824pnzpol6y9iw12caj5sgdxprbky 1435102 1435101 2026-10-31T03:59:42Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435102 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Albizia_amara_-_Usilai.jpg |genus = Albizia |species = amara |authority = (Roxb.) Boiv. |synonyms = {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Acacia wightii '' <small>Wight & Arn</small> *''Mimosa amara'' <small>Roxb.</small> *''Mimosa pulchella'' <small>Roxb.</small> *''Acacia nellyrenza'' <small>Wight & Arn.</small> *''Acacia amara'' <small>Willd.</small> }} |synonyms_ref = <ref>{{cite web | url=http://indiabiodiversity.org/species/show/245368/?max=8&offset=0&classification=265799&taxon=116733&view=grid | title=Albizia amara (Roxb.)B.Boivin | access-date=18 November 2015}}</ref> }} [[ಚಿತ್ರ:Albizia_amara(Roxb.)Bolvin..jpg|thumb]] '''ಚುಜ್ಜಲು''' [[ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ]] ಕುಟುಂಬದ [[ಮೈಮೋಸೀ]] ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು [[ಪರ್ಣಪಾತಿ]] [[ಮರ]]. ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ== ಆಲ್‍ಬಿಜಿಯ ಅಮರ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಒಣಹವೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ , ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಸುಡಾನ್ ಮತ್ತು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದವರೆಗೆ . ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="worldagroforestry.org">"Orwa C, A Mutua, Kindt R, Jamnadass R, S Anthony. ''2009 Agroforestree Database: a tree reference and selection guide version 4.0'' (http://www.worldagroforestry.org/sites/treedbs/treedatabases.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116145335/http://www.worldagroforestry.org/Sites/TreeDBS/TreeDatabases.asp|date=2009-01-16}}). Accessed 18 July 2014 [http://www.worldagroforestry.org/treedb/AFTPDFS/Albizia_amara.pdf]</ref>ಇದು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ಗಳ [[ಆನೈಮಲೈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ|ಅಣ್ಣಾಮಲೈ]], [[ಪಳನಿ ಹಿಲ್ಸ್ ವನ್ಯ ಮೃಗ ಧಾಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ|ಪಳನಿ]] ಮತ್ತು [[ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ಏಲಕ್ಕಿ ಬೆಟ್ಟ]]ಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಜಾವಾದಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಾದ [[ಗೋದಾವರಿ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|last1=Mani|first1=M.S|title=Ecology and Biogeography in India|date=December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9789401023313|url=https://books.google.com/books?id=FvvtCAAAQBAJ&dq=albizia+amara&pg=PA726|access-date=24 October 2015}}</ref> ==ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಇದು 8'-10' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಮರ. [[ಕಾಂಡ]] ಎಳೆಯದಾಗಿರುವಾಗ ಹಳದಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ತುಪ್ಪುಳಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [[ಎಲೆ]]ಗಳು ಗರಿರೂಪದ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆ ಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ವೃಂತಪರ್ಣ ಉಂಟು. ಹೂಗೊಂಚಲು ಕದಿರು ಬಗೆಯದು ; ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ 19-20 ಹೂಗಳಿವೆ. ತೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಬ್ರ್ಯಾಕ್ಟುಗಳಿವೆ. ಹೂಗಳು ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುವಾಸನಾಯುಕ್ತ. ಪ್ರತಿಹುವಿನಲ್ಲಿ 5 ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು. 5 ದಲಗಳು, 5 ಕೇಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ಫಲ ಪಾಡ್ ಮಾದರಿಯದು ; 6-8 ಬೀಜಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಚುಜ್ಜಲು ಮರ ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ [[ವ್ಯವಸಾಯ]]ದ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮರದ ಸಲಕರಣೆಗಳಾದ ಕೊಡತಿದಾಂಡು, ನಾರು ಹಣಿಗೆ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದೆ. [[ಕೇರಳಂ|ಕೇರಳ]]ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹಸಿರು ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದುಂಟು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇದನ್ನು ಸಾಲುಮರವಾಗಿ ನೆಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಎಲೆಯನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ [[ಸೀಗೆಪುಡಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ [[ಸ್ನಾನ]]ಮಾಡುವಾಗ ಬಳಸುವುದಿದೆ.== ಉಪಯೋಗಗಳು == [[https://File:Albizia_amara_HS_4412.jpg|alt=|left|thumb|ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಅಲ್ಬಿಜಿಯಾ ಅಮರಾ'']] ===ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳು=== * ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹುಣ್ಣುಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯನ್ನು ಎರಿಸಿಪೆಲಾಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ .<ref>{{cite book|last1=Khare|first1=C.P.|title=Indian Medicinal Plants: An Illustrated Dictionary|date=22 April 2008|publisher=Springer Science & Business Media|pages=29, 30|isbn=9780387706375|url=https://books.google.com/books?id=gMwLwbUwtfkC&dq=%22albizia+amara%22&pg=PA29}}</ref> * ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರು [[ತೊಗಟೆ]]ಯ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು [[ಚರ್ಮರೋಗ|ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳು]] ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಕಡಿತ ಎರಡನ್ನೂ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=":0">{{Cite journal|title=Albizia amara – A Potential Medicinal Plant: A Review|url=https://www.ijsr.net/archive/v5i3/NOV161939.pdf|journal=International Journal of Science and Research|volume=5}}</ref> [This journal is probably a predatory journal]. * ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಕೋಚಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ]], [[ಅತಿಸಾರ]] ಮತ್ತು [[ಗೊನೊರಿಯಾ]] ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . <ref name=":0" /> * ಹೂವುಗಳನ್ನು [[ಕೆಮ್ಮು]], ಹುಣ್ಣು, ತಲೆಹೊಟ್ಟು ಮತ್ತು [[ಮಲೇರಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ . <ref name=":0" /> * ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಔಷಧೀಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿಶಾಲ ವರ್ಣಪಟಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. <ref name=":0" /> ಇದರ ಮರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉರುವಲಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಅಲ್ಬಿಜಿಯಾ ಅಮರಾ'' ಅನೇಕ ಪರಿಸರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ: ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಗಾಳಿ ತಡೆ, ನೆರಳು ಒದಗಿಸುವುದು. ಇದು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮರವಾಗಿದೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅದರ "ಸಮೃದ್ಧ" ಮರವನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಇಂಧನವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery> File:Albizia amara subsp. amara (5656880776).jpg File:Albizia amara subsp. amara (5656878638).jpg File:Albizia amara subsp. amara (5656885286).jpg File:Albizia amara (Krishna Siris) in Hyderabad W IMG 7399.jpg File:Albizia amara (Krishna Siris) in Hyderabad W IMG 7400.jpg File:Albizia amara (Krishna Siris) in Hyderabad W IMG 7396.jpg </gallery> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುಜ್ಜಲು}} {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು]] gloasunnk73vfwrtj41kdfeebtdhmsk 0 114490 1435074 1346982 2026-10-30T16:05:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435074 wikitext text/x-wiki '''''ಜಗದ್ಗುರು''''' ಪದದ ಅರ್ಥ ಅಕ್ಷರಶಃ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರು. ಇದು ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಬಿರುದಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ([[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಆರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಪೈಕೆ ಒಂದಾದ) ವೇದಾಂತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ, ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯಿಗಳ (ಬ್ರಹ್ಮ ಸೂತ್ರ (ವೇದಾಂತದ ಮೂಲಗ್ರಂಥ), ಭಗವದ್ಗೀತೆ (ಮಹಾಭಾರತದ ಭಾಗ) ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು) ಮೇಲೆ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಭಾಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಜಗದ್ಗುರುಗಳು ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವವರು, [[ಧರ್ಮ]]ವನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವವರು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಧ್ಯಯನದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು "ಸರ್ವಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ರಾಜಧಾನಿ"ಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ [[ವಾರಾಣಸಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವರು. == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [[:en:Jagadguru_Rambhadracharya_Handicapped_University|Jagadguru Rambhadracharya Handicapped University]] * [https://www.jssuni.edu.in/jssweb/WebShowFromDB.aspx?MID=17604&CID=0&PID=10005 Jagadguru Sri Shivarathreeshwara Academy of Higher Education and Research] * [https://vaniquotes.org/wiki/Spiritual_master_of_the_whole_world Spiritual master of the whole world] * [https://web.archive.org/web/20171013055631/http://www.prabhupadaconnect.com/Who-is-the-Jagad-Guru.html Who is the Jagad-Guru?] * [https://gosai.com/writings/narasingha-maharaja-biography Jagatguru Das Brahmacari] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು]] 0xr352wjecfs4tqy6ewzc89t6ybbyje 0 114671 1435046 1434985 2026-10-30T14:54:20Z ~2026-58073-97 102841 /* ಇತಿಹಾಸ */ 1435046 wikitext text/x-wiki '''ನೊಳಂಬ''' - [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಈಗಿನ [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದ ನೊಳಂಬರಿಗೆ ಸಾಸಿರ ಎಂಬ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ 8ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳಿಸಿ, ಈಗಿನ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, [[ತುಮಕೂರು]], [[ಕೋಲಾರ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ನೆರೆಯ [[ಅನಂತಪುರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆ|ಅನಂತಪುರ]], [[ಚಿತ್ತೂರು]], [[ಧರ್ಮಪುರಿ‍‍‍‍‍‍‍‍ ಜಿಲ್ಲೆ|ಧರ್ಮಪುರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ '''''ನೊಳಂಬವಾಡಿ 32000 ಪ್ರಾಂತ್ಯ'''''ದ ಪ್ರಭುಗಳಾಗಿ 11ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಸಾಮಂತ ರಾಜರ ಮನೆತನ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=yhXRDSgBuL0C&dq=velvikudi+kannada&q=nolamba#v=snippet&q=nolamba&f=false|title=History of Kannada Language|last=R|first=Narasimhacharya|publisher=Asian Educational Services|year=1942|isbn=9788120605596|location=|pages=49|via=}}</ref> ತಲಕಾಡಿನ [[ಗಂಗ (ರಾಜಮನೆತನ)|ಗಂಗ]]ರೂ [[ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ]]ರೂ ಕಲ್ಯಾಣ [[ಚಾಲುಕ್ಯ|ಚಾಳುಕ್ಯ]]ರೂ ನೊಳಂಬರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಅಧೀನರಾಗಿದ್ದರು. ಕದಂಬ, ಗಂಗ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಇವರು ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು. ಬಾಣರು, ವೈದುಂಬರು, [[ಚೋಳ ವಂಶ|ಚೋಳ]]ರು ಮುಂತಾದವರಿಗೂ ಇವರಿಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ನಂದಿಯ ಲಾಂಛನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿ ಪೆಂಜೀರು ಅಥವಾ ಹೆಂಜೇರು.ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೇಮಾವತಿಯೇ ಇತ್ತೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ನೊಳಂಬರು ತಮ್ಮನ್ನು ಪಲ್ಲವ ( ನೈಷಧ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳ ಬಳಿ ಇರುವ ನದಿಯ ಹೆಸರು ( ನಾಡಿ ) . ಈ ವಸಾಹತುಗಳು ಈ ಏಳು ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ (ವಿಶಾಖ, ಕಂಬಳ, ಜಯಂತ, ಕೃಷ್ಣ, ಹರಿತ, ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ವರ್ಧಮಾನ) ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ನಿಷಧ (ನೈಷಧ) ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಗ್ನಿಧ್ರ ಆಳುತ್ತಾನೆ , ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಅಜ್ಞಾತ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆದಿಸ್ವರೂಪಿ ನಾರಾಯಣನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ) ನಿಕುಂಭ ( Croton polyandrum ) ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಲಕ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ನೊಳಂಬ ಎಂಬುದು “ಗಂಡಾರಾದಿತ್ಯನ ತಾಳಲೇ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ” ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು. ಅದರಂತೆ, “... ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನಿಗುಂಬರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಅರಳಿಸುವ ಸೂರ್ಯ, ಚಿನ್ನದ ಮೀನು ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಸರ್ಪದ ಧ್ವಜದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಔಚಿತ್ಯದ ಸಾಗರವಾದ, (ಮತ್ತು) ದೇವಿಯ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ತನ್ನ ಸಾಮಂತ ನೊಳಂಬನಿಗೆ” ಎಂದು ಉಲ್ಲಖಿತ ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ಪಲ್ಲವರು ಮೂಲತಃ ಕರ್ಣಾಟಾಂದ್ರ ಸೀಮೆಯವರು, ಶಾತವಾಹನರ ಸಾಮಂತರಾಗಿ ವೆಂಗಿಮಂಡಳದ ಬಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದದವರು. ಯಾವಾಗ ಪಲ್ಲವರು ಚಾಳುಕ್ಯರಿಂದ ಸೋಲುಂಡು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರೋ ಆಗ ವೆಂಗಿಮಂಡಳ ಹಾಗು ಇಂದಿನ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಕರ್ಣಾಟಕದ ಭೂಬಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಕೆಲ ಸಾಮಂತರು ಕಾಳಾಮುಖ ಯತಿಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಪುನಃ ರಾಜ್ಯಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು ಆ ಪಲ್ಲವ ಮೂಲದವರೇ ನೊಳಂಬರು. ನೊಳಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ,ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ, ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ವೀರ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ನೊಳಂಬರು ಮೂಲತಃ ಭಾಗವತ ಧರ್ಮ ಪರಿಪಾಲಕರು. ಪ್ರಜಾ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ವ್ಯವಸಾಯ‌ವನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿದರು ಹಾಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.ನೊಳಂಬರ ಶಿವಯೋಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರರು ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಕೃಷಿಕರಾದ ನೊಳಂಬ ರೈತರೇ ನೊೞಂಬರು(ನೊಳಂಬರು).ಪಲ್ಲವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವರು ಕೃಷಿಕರು ಎಂದು ಹಲವೆಡೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಈಶ್ವರ ವಂಶಜನಾದ ಕಂಚೀಪತಿ ( ಕಾಂಚಿ ಗೊಲ್ಲರು) ಎಂದು ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತನಾಗಿರುವ ತ್ರಿಣಯನ ಪಲ್ಲವ ಎಂಬುವನು ನೊಳಂಬರ ಮೂಲಪುರುಷ. ಇವನ ವಂಶದಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಮಂಗಳ ನೊಳಂಬಾಧಿ ರಾಜ (ಸು. 730-ಸು. 775). ಹೇಮಾವತಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಇವನು ಕಿರಾತ ನೃಪತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ; ಕರ್ಣಾಟರಿಂದ ಸ್ತುತ್ಯನಾದವನೀತ. ಇವನ ಅನಂತರ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದವನು ಇವನ ಮಗ ಸಿಂಹಪೋತ (ಸು. 775-ಸು. 805). ಕಲಿ ನೊಳಂಬಾಧಿ ರಾಜನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈತ ಶ್ರೀಪುರುಷನ ಮಗನೂ ಶಿವಮಾರನ ಸಹೋದರನೂ ಆದ ದುಗ್ಗಮಾರನ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿಹೋದ. ಶ್ರೀಪುರಷನ ಅನಂತರ ಗಂಗ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಇವನು ಶಿವಮಾರನ ಪರವಾಗಿ ದುಗ್ಗಮಾರನ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿಹೋಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಎರಡನೆಯ ಶಿವಮಾರನನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಧ್ರುವ ಸೋಲಿಸಿದಾಗ ನೊಳಂಬರು ಗಂಗರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಸಾಮಂತರಾದರು. ಸಿಂಹಪೋತನ ಮಗ ಚಾರುಪೊನ್ನೇರ ಪರಮೇಶ್ವರ ಪಲ್ಲವಾಧಿರಾಜ (ಸು. 805-ಸು. 830). ಇವನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ 3ನೆಯ ಗೋವಿಂದನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ. ನೊಳಂಬಳಿಗೆ ಸಾಸಿರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಇವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದುವು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=C9W1AAAAIAAJ&q=Nolamba&dq=Nolamba&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiV-7C_l5TPAhVN4WMKHSyWBiQQ6AEINjAE|title=The Chālukyas of Kalyāṇ̄a: seminar papers|last=M. S.|first=Nagaraja Rao|publisher=Mythic Society|year=1983|isbn=|location=|pages=39–41|via=}}</ref> ಸುಮಾರು 820ರಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರು ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಂಗರ ಸಾಮಂತರಾದರೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಚಾರುಪೊನ್ನೇರನ ಮಗ ಪೊಳಲ್ಚೋರನಿಗೆ ಗಂಗರಾಜ 1ನೆಯ ರಾಚಮಲ್ಲನ ಮಗಳು, ನೀತಿಮಾರ್ಗನ ತಂಗಿ, ಚಾಯಬ್ಬೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ವಿವಾಹವಾಯಿತು. 1ನೆಯ ಪೊಳಲ್ಚೋರ ಕೋಲಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಗಂಗರು ಸಾಸಿರ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಸು. 830-ಸು. 875ರಲ್ಲಿ ಗಂಗನೀತಿಮಾರ್ಗನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂಬುದಾಗಿ ಶಾಸನವೊಂದರಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. 810ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿ ಬಾಣರ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ 1ನೆಯ ರಾಚಮಲ್ಲನ ಕಾಲದಲ್ಲಿನೊಳಂಬರಿಗೆ ಸೇರಿತು. ಪೊಳೆಲ್ಚೋರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರ ರಾಜ್ಯ ನೊಳಂಬಳಿಗೆ ಸಾಸಿರ, ಗಂಗರು ಸಾಸಿರ ಇವುಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. 1ನೆಯ ನೀತಿಮಾರ್ಗನ ಹಿಂದೂಪುರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ (853) ಉಲ್ಲೇಖಿತನಾಗಿರುವ ನೊಳಂಬ ರಾಜ ಪೊಳೆಲ್ಚೋರನೇ ಇರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನೊಳಂಬ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯ ಕಂಚಿಯವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತೆಂದು ಆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ನಂದಿಯ ಭೋಗನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವಾದ್ದೂ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಂಬದೂರಿನ ಬೆಳ್ದುಗೊಂಡೆಯ ಕೆರೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದೂ ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಪೊಳಲ್ಚೋರನ ಮಗ ಮಹೇಂದ್ರ (ಸು. 875-ಸು, 897). ನೊಳಂಬಾಧಿರಾಜ ತ್ರಿಭುವನವೀರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಈತ ಗಂಗವಂಶದ ಜಾಯಬ್ಬೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವ. ಇವನು 2ನೆಯ ರಾಜಮಲ್ಲನ ಅಧೀನನಾಗಿ ಗಂಗರು ಸಾಸಿರದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿದ. ಇವನ ಹೆಂಡತಿ ಗಾಮಬ್ಬೆ ಗಂಗವಂಶದವಳು. ಗಂಗರುಸಾಸಿರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಣರು ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಗಂಗ ರಾಚಮಲ್ಲ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚೋಳದೊರೆ ಮಹೇಂದ್ರ ವಿಕ್ರಮರು ಇವನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಇದರಿಂದ ಇವನು ಬಾಣ ದೊರೆ ವಿದ್ಯಾಧರನನ್ನು ಹಲವು ಕಡೆ ಸೋಲಿಸಿದ; ಮಹಾಬಲಿಕುಲವಿಧ್ವಂಸಕನೆಂಬ ಬಿರುದು ತಳೆದ. ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪುಲಿನಾಡಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಇವನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಗಂಗರೊಂದಿಗೂ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎಳಸಿದ. ರಾಜ್ಯಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಇವನಿಗೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಗಂಗರ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಇವನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ತಲಕಾಡಿಗೆ ಸುಮಾರು 40 ಕಿಮೀ. ದೂರದ ತಾಯಲೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನದಿಂದ ಹೀಗೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಗಂಗಮಂಡಲ 96000ದ ಅಧಿಪತಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗಂಗ ರಾಜಮಲ್ಲನ ಮಗ ಎರೆಯಪ್ಪ ಇವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದೆ. ಎರೆಯಪ್ಪ ಇವನನ್ನು ಕೊಂದು ಮಹೇಂದ್ರಾಂತಕನೆಂಬ ಬಿರುದು ತಳೆದೆನೆಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗೆ ಬಳಿಯ ಹುಂಚದ ಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹೇಂದ್ರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರ ರಾಜ್ಯ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಇವನ ಮಗ ಅಯ್ಯಪದೇವ (ಸು. 897-ಸು. 934)ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ. ಇವನು ಗಾಮಬ್ಬೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು. ನೊಳಿಪಯ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇವನದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವನು 2ನೆಯ ರಾಜಮಲ್ಲನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದ. ಕಲಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕದನದ ಅನಂತರ ಇವನು ಬಹುಶಃ ಗಂಗರ ಸಾಮಂತನಾಗಿ ನೊಳಂಬವಾಡಿ 3200ದ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ. ಇವನು ಪೂರ್ವ ಚಾಳುಕ್ಯ 1ನೆಯ ಅಮ್ಮಣರಾಯನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನೆಂದೂ 931ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ 4ನೆಯ ಗೋವಿಂದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಮಾಸವಾಡಿ ಮತ್ತು ಕೋಗಳಿಗಳನ್ನಾಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂದೂ ಶಾಸನಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಎರೆಯಪ್ಪನ ಪರವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಚಾಳುಕ್ಯ ಬೀರ ಮಹೇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ (2ನೆಯ ಭೀಮ) ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪದೇವ ಮಡಿದ. ಇವನ ಅನಂತರ ಮಗ ಅಣ್ಣಿಗ (ಸು. 932-940)ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಅಣ್ಣಿಗನನ್ನು ಬೀರನೊಳಂಬ, ಅಣ್ಣಯ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಗಂಗವಂಶದ ಪೊಲ್ಲಬ್ಬರಸಿ ಇವನ ತಾಯಿ. ಚಾಲುಕ್ಯ ಅತ್ತಿಯಬ್ಬರಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಇವನ ವಿವಾಹವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರಿಗೂ ಪಶ್ಚಿಮಗಂಗರಿಗೂ ನಡುವೆ ವಿರಸ ಉಂಟಾಯಿತು. 3ನೆಯ ರಾಜಮಲ್ಲನ ವಿರುದ್ಧ ಕೊತ್ತಮಂಗಲ ಕದನದಲ್ಲಿ ಇವನು ಪರಾಜಯ ಹೊಂದಿದ. ಅನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ 3ನೆಯ ಕೃಷ್ಣ ಗಂಗವಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಿಗನೂ ಸೋತ. ಅನಂತರ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡಸಿದವನು ಅಣ್ಣಿಗನ ತಮ್ಮ ಇರಿವನೊಳಂಬ ದಿಲೀಪ (ಸು. 940-ಸು. 968). ಇವನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ. ನೊಳಿಪಯ್ಯ ಎಂಬುದು ಇವನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇವನಿಗೆ ಹಲವು ಬಿರುದುಗಳಿದ್ದವು. ಇವನ ಅನಂತರ ಇವನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಛಲದಂಕಕಾರ ನನ್ನಿನೊಳಂಬ ಆಳಿದ (ಸು. 968-ಸು. 970). ಇವನ ಮಗ ನನ್ನಿ 2ನೆಯ ಪೊಳಲ್ಚೋರ. ಇವನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಿರಲಾರನೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವನು ಅಕಾಲಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. 2ನೆಯ ಮಾರಸಿಂಹನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಪೊಳಲ್ಚೋರ ಮಡಿದಿರಬೇಕು. ಈತನ ಪತ್ನಿ ಕದಂಬ ವಂಶದ ದೀವಾಂಬಿಕೆ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪೊಳಲ್ಚೋರಮಂಗಲ ಎಂಬ ಆಗ್ರಹಾರ ಕಟ್ಟಿಸಿದಳೆಂದು ಕಂಬದೂರಿನ ಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇವನ ತರುವಾಯ 2ನೆಯ ಮಹೇಂದ್ರ (ಸು. 977-ಸು. 981) ಆಳಿದ. ಗಂಗರಿಂದ ಸೋತ ನೊಳಂಬರು ಬಹುಶಃ ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಳುಕ್ಯ 2ನೆಯ ತೈಲವನ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಚಾಳುಕ್ಯರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ನೊಳಂಬರು ನೊಳಂಬವಾಡಿಯನ್ನೂ ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಮಹೇಂದ್ರನ ಅನಂತರ ಅವನ ತಮ್ಮ ಇರಿವನೊಳಂಬ ಘಟೆಯಂಕಕಾರ (ಸು. 1010-ಸು. 1024) ಆಳಿದ. ಇವನು 3ನೆಯ ತೈಲಪನ ಮೊಮ್ಮಗಳೂ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ತಂಗಿಯೂ ಆದ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ. ಚಾಳುಕ್ಯರೊಂದಿಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೂಲಕ ನೊಳಂಬರು ಮಾಂಡಲಿಕರಾಗಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದರು. ಈಗಿನ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುಂಗಭದ್ರಾ ತೀರದ ಕಂಪಿಲಿ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಆಯಾ ಕಾಲದ ಚಾಳುಕ್ಯ ದೊರೆಗಳ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಇರಿವನೊಳಂಬನ ಅನಂತರ ಇವನ ಮಗ ಜಗದೇಕಮಲ್ಲ ನೊಳಂಬ ಪಲ್ಲವ ಪೆಮ್ಮಾನಡಿ ಉದಯಾದಿತ್ಯ ದೇವ (ಸು. 1024-ಸು. 1037) ಆಳಿದ. ಜಗದೇಕಮಲ್ಲನೊಳಂಬ ಉದಯಾದಿತ್ಯನ ಅನಂತರ ಅವನ ಮಗ ಜಗದೇಕಮಲ್ಲ ಇಮ್ಮಡಿನೊಳಂಬ ಆಳಿದ (ಸು. 1037-1044). ಇವನ ತರುವಾಯ ಇವನ ತಮ್ಮ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಲ್ಲ ನನ್ನಿನೊಳಂಬ ಆಳಿದ (1044-1054). ಈತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಲ್ಲ ಚಾಳುಕ್ಯ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ. ಇವನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪರವಾಗಿ ಚೋಳರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ 1054ರಲ್ಲಿ ಮಡಿದ. ಮೂಲ ನೊಳಂಬ ರಾಜವಂಶ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಲ್ಲ ನನ್ನಿನೊಳಂಬನೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ನೊಳಂಬರ ಮಹಾನಾಡ ಪ್ರಭುಗಳ ಎರಡನೇ ಹಂತವು ಚಾಳುಕ್ಯ ರಾಣಿ ಚಾಮಲಾದೇವಿಯ ಔದಾರ್ಯದಿಂದ ಬೆಳೆಯಿತು. ಚಾಳುಕ್ಯರಾಣಿ ಚಾಮಲಾದೇವಿ ತನ್ನ ಅಣ್ಣ ರಾಜ ಹಿರೇಗೌಡರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಏಳು ಜನ ಮಕ್ಕಳು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶಿವಯೋಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರರಲ್ಲಿ ಬಿನ್ನಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಿವಯೋಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರರ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಕೈತಪ್ಪಿದ್ದ ರಾಜ್ಯ ಮರಳಿ ದೊರಕಿತು ಏಳು ರಾಜಕುವರರು ಏಳು ನಾಡುಗಳನ್ನು ಆಳತೊಡಗಿದರು ಏಳುನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶವೇ ನಂತರ ಯಳನಾಡು ಎಂದು ಅಪ್ರಭಂಶವಾಗಿದೆ.ನೊಳಂಬ ಮಹಾನಾಡಪ್ರಭುಗಳು ವಿಜಯ ನಗರದ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ತೋಂಟದ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರರನ್ನು ಗುರುಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರ ಕಾಲ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಘಟ್ಟ. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 11ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ನೊಳಂಬರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೆರವಾದರು. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರು ಅನಂತರ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಇವರ ಕಲೆಯ ವಿಶೇಷ ಗುಣವೆಂದರೆ ಚಾಲುಕ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪಲ್ಲವ]] ಶೈಲಿಗಳ ಉತ್ತಮ ಸಂಯೋಜನೆ. ಮೂಲತಃ ಪಲ್ಲವರಾದ ನೊಳಂಬರು ಈ ಎರಡೂ ಶೈಲಿಗಳ ಉತ್ತಮ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ರೂಪಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ ತಮ್ಮ ಶೈಲಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡುರು. ಚಾಳುಕ್ಯರ ಅನಂತರ ಆಳಿದ ನೊಳಂಬರು ತಮ್ಮ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಲಂಕರಣ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ ಇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇವರ ಅನಂತರ ಆಳಿದ ಹೊಯ್ಸಳ ಅಥವಾ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶಿಲ್ಪಗಳಷ್ಟು ಅಲಂಕೃತವಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇವು ನೋಡಲು ಬಹಳ ರಮಣೀಯ. ಇವುಗಳ ರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಲಿತ್ಯವೂ ರಮ್ಯತೆಯೂ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಮನಮೋಹಕ ನಿಲುವು. ಮುಗ್ಧಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅಂಗಸೌಷ್ಠವ. ಇವರ ಶಿಲ್ಪಶೈಲಿಯ ಮೇರುಕೃತಿಯೆಂದರೆ, ಈಗ ಮದ್ರಾಸ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರ ವಿಗ್ರಹ. ಸುಖಾಸೀನನಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳುಳ್ಳ ಶಿವ, ಆತನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾದ ಉಮಾ ಇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ ಗುಣಗಳ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟುವಂಥ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿರಳ, ಇದೇ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ, ಸೂರ್ಯ, ಪೃಷ್ಟಸ್ವಸ್ತಿಕ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ನಟರಾಜ, ಕಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇವರ ಕಲಾಪ್ರೌಢಿಮೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲದೆ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಹೇಮಾವತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾತೃಕೆಯರ ಬಿಡಿ ಹಾಗೂ ಸಾಲುಶಿಲ್ಪಗಳು, ಸೂರ್ಯ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ, ಕಾಳಿ, ಆಲಿಂಗನ ಚಂದ್ರಶೇಖರಮೂರ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ನೊಳಂಬರು ಕಾಲದ ಕಲಾಕೌಶಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ನೊಳಂಬರು ಜಾಲಂಧ್ರಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀರೆನಿಸಿದರು. ಸುಂದರವಾಗಿ ಬಳುಕುವ ಬಳ್ಳಿಗಳ ಚಿತ್ರಣವುಳ್ಳ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಿಲ್ಪಗಳುಳ್ಳ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ಇವರ ಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಹೇಮಾವತಿಯ ದೊಡ್ಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗಾ, ಮಿಥುನ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಇತ್ಯಾದಿ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ಇವರ ಕಲಾನೈಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಈ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವೆಂದರೆ ತಂಜಾವೂರಿನ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ನವರಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಸಿರುಕಲ್ಲಿನ ಜಾಲಂಧ್ರ. ನೊಳಂಬರ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋದ ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳ ತನ್ನ ನೊಳಂಬವಾಡಿ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಂಜಾವೂರಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ನಂದಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚಾಳುಕ್ಯರ ನಂದಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ನೊಳಂಬರು ಮೂಲತಃ ಶೈವರಾದುದರಿಂದ ಇವರ ಎಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ನಂದಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸುಂದರವಾದ ಮೈಮಾಟ, ದೇಹಶಕ್ತಿ ಹಾಗು ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಘಂಟಾಹಾರ, ಗೆಜ್ಜೆಹಾರ, ಹಣೆಪಟ್ಟಿ, ಕುಚ್ಚು ಇತ್ಯಾದಿ ಅಲಂಕರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ವಾಸ್ತುವಿನ ಭಾಗವಾದರೂ ಶಿಲ್ಪದ ಸಾಲಿಗೇ ಸೇರಿಸಬಹುದಾದ ನೊಳಂಬರ ಕಲೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇವರ ದೇವಾಲಯದ ಕಂಬಗಳು. ಮೂಲತಃ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಬಂದಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದರೂ ಈ ಕಂಬಗಳ ಮಧ್ಯ ಭಾಗ ಚಾಳುಕ್ಯರವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ. ನೊಳಂಬರ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಲಂಕರಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸುಂದರವಾದ ಮುತ್ತಿನ ಮಾಲೆಗಳೂ ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಮುಖಗಳೂ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಲತಾಪಟ್ಟಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಲಂಕರಣಗಳೂ ಇವೆಲ್ಲದರ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಿಂಹಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳೂ ನೊಳಂಬರ ಶೈಲಿಯ ಕಂಬಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಈ ಸಿಂಹಗಳು ಪಲ್ಲವರ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಕಾಣಬರುವ ಸಿಂಹಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರತಿ ರೂಪಗಳಾಗಿದ್ದು ನೊಳಂಬರು ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪಲ್ಲವರ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ನೊಳಂಬರು ಶೈಲಿಯ ಕಂಬಗಳೂ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳಂತೆ ಚೋಳನ ಗಮನವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದುವು. ತಂಜಾವೂರಿಗೆ ಏಳು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತಿರುವೈಯಾರ್‍ನ ಅಪ್ಪಾರ್ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ವರಾಂಡದ ನೊಳಂಬ ಶೈಲಿಯ ಕಂಬಗಳು ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳ ನೊಳಂಬವಾಡಿಯ ದಿಗ್ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಕಂಬಗಳು ನೊಳಂಬ ಶೈಲಿಯ ಕಂಬಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ನೊಳಂಬರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಲಿ ಹೊಸತನವಾಗಲಿ ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಕಾಲೀನ ದೇವಾಲಯಗಳಂತೆಯೇ ಇವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಈಗ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಹೇಮಾವತಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆವನಿ, ನಂದಿ ಮತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಧರ್ಮಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹೇಮಾವತಿಯ ದೊಡ್ಡೇಶ್ವರ, ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ, ಅವನಿಯ ಲಕ್ಪ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರ, ಭರತೇಶ್ವರ, ನಂದಿಯ ಭೋಗನಂದಿ, ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುರಿಯ ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ. ಇವರ ಎಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳ ತಳವಿನ್ಯಾಸ ಒಂದೇ ರೀತಿಯದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚತುರಸ್ರ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಅರ್ಧಮಂಟಪ ಮತ್ತು ನವರಂಗವೂ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಒಂದು ನಂದಿಮಂಟಪವೂ ಇರುತ್ತವೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾದ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಚ್ಚು ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಳಪಾದಿಯ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೋಡೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿದ್ದು ಮಧ್ಯೆ ಅರೆಗಂಬಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲೆ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಇವರು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂದಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಯಾವ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಮೂಲವಿಮಾನ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ರೀತಿಯ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹೇಮಾವತಿಯ ದೊಡ್ಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ನವರಂಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಅರ್ಧಮಂಟಪದಲ್ಲೂ ಎರಡು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರ ಎಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಶಿವನವಾದ್ದರಿಂದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದುಗಡೆ ನಂದಿಮಂಟಪವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನವರಂಗದ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಲಂಕರಣವಿದ್ದು, ಇವು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ದ್ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ ಬಳ್ಳಿಗಳ, ಹಾರಗಳ, ಅರೆಗಂಬಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು, ನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ಯಮುನಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮೇಲಿನ ತೊಲೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಚಿತ್ರಣವಿದ್ದು ಇದರ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕಪೋತವಿರುತ್ತದೆ. ದ್ವಾರದ ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ನವಿರಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನೊಳಂಬರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಾಲಂಕರಣ ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಲಾಗದು. ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿರುವ ತೊಲೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಆಕರ್ಷಕವಲ್ಲದ ಚಿತ್ರಪಟ್ಟಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆ ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಕಂಬಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ನವಿರಾದ ಕೆತ್ತನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವರ ಎಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ನವರಂಗದ ಚಾವಣಿಯ ಮಧ್ಯಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರು ಸುತ್ತು ವರೆದ ಶಿವಪಾರ್ವತಿ ಅಥವಾ ನಟರಾಜ ಶಿಲರುತ್ತದೆ. ನೊಳಂಬರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದೂ ದೊಡ್ಡದೂ ಆದ ದೇವಾಲಯವೆಂದರೆ ಹೇಮಾವತಿಯ ದೊಡ್ಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ಸುಮಾರು 24ಮೀ. ಉದ್ದ, ಸುಮಾರು 13 ಮೀ. ಅಗಲವಾದ, ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲಿನ ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಮಾನ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯನೊಳಂಬರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಗರ್ಭಗೃಹ, 4 ಕಂಬಗಳಿರುವ ಅರ್ಧಮಂಟಪ, ಮತ್ತು 16 ಕಂಬಗಳಿರುವ ನವರಂಗ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳುಳ್ಳ ದೇವಾಲಯದ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಗಾ, ಮಿಥುನ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಲತಾಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಿರುವ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು-ಇವು ಈ ದೇವಾಲಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮತ್ತು ನವರಂಗದ ದ್ವಾರಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದುರುಸ್ತು ಮಾಡಲು ಒಂದು ನಂದಿಮಂಟಪವಿದ್ದು ಅದರೊಳಗೆ ನೊಳಂಬರ ಕಾಲದ ದೊಡ್ಡ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಹೇಮಾವತಿಯ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ. ಇವುಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಹೊರಭಾಗ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದುರಸ್ತಾಗಿದೆ. ಒಳಭಾಗದಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು. ಈ ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುವಾಡಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಆವನಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಭರತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ 10ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪೊಳಲ್ಚೋರನ ಪತ್ನಿಯಾದ ದೀವಾಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಳಪಾದಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಾಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳ ಅಲಂಕರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಿತ್ತಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದವು. ಇಲ್ಲಿಯ ಗೋಡೆಯ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣವಾದ ಮನುಷ್ಯರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಜಾಲಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟರಾಜ, ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ, ವಿಷ್ಣು ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಭರತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಬಹಳಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುನರ್‍ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಸುಂದರವಾದ ಅಧಿಷ್ಠಾನ, ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಇದರ ಮೇಲಿರುವ ದೀವಾಂಬಿಕೆಯ ಶಾಸನಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು. ನಂದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭೋಗನಂದೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಶೈಲಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೊಳಂಬರ ಶೈಲಿಯ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೂ ಇವುಗಳ ಕರ್ತೃ ಯಾರು ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ. ನೊಳಂಬಾಧಿರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಗೋಪುರವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತೆಂದು ಶಾಸನವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ನೊಳಂಬರು ದೇವಾಲಯದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೊಳಂಬರ ಕಾಲದ ಮೂಲ ವಿಮಾನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನೊಳಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮತ್ತೊಂದು ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಧರ್ಮಪುರಿ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯಗಳು 10ನೆಯ ಶತಮಾನದವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಒಂದೇ ವಿಧವಾದ ತಳವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೊಂದು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸುಂದರವಾದ ವಿವಿಧರೀತಿಯ ಲತಾಪಟ್ಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಾಲಂಕರಣವುಳ್ಳ ಕಂಬಗಳು, ನವರಂಗದ ಚಾವಣಿಯ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರೊಡಗೂಡಿದ ನಟರಾಜ ಮತ್ತು ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಮತ್ತು ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಗುಡಿಯ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದವು. ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯಮ್ಮ ದೇವಾಲಯದಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ಅಧಿಷ್ಠಾನವಿರುವ ದೇವಾಲಯ ನೊಳಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲೇ ದುರ್ಲಭ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಲಂಕರಣಗಳುಳ್ಳ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಂತೆ ರಾಮಾಯಣದ ಉಬ್ಬುಸಾಲು ಶಿಲ್ಪವಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲಣ ಚಪ್ಪಡಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿವೆ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಮಲದ ದಳ ಬಿಡಿಸಿದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿ, ಅರೆಗೊಳವಿ ಅಥವಾ ಬಳ್ಳಿಯ ಸುರುಳಿಯ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಕುಮುದದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿ, ಇನ್ನೂ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಳ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಲುಶಿಲ್ಪ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಕಪೋತ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪಭಾಗ ಚೌಕಟ್ಟಾದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿ ಇವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಚಾಳುಕ್ಯ-ಪಲ್ಲವ ಶೈಲಿಯ ಉಚಿತ ಸಮನ್ವಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೋಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಾರೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ, ಶಾಸನಗಳು: ನೊಳಂಬರ ಶಾಸನಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಕೋಲಾರ, ತುಮಕೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅನಂತಪುರ, ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಧರ್ಮಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಇವರ ಶಾಸನಗಳು ಸು. 800-1100ದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು. ಇವರ ಶಾಸನಗಳ ಭಾಷೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ. ಸಂಸ್ಕøತ ಕನ್ನಡ ಬೆರೆಕೆ ಇರುವ ಶಾಸನಗಳೂ ವಿರಳವಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗದ್ಯ, ಪದ್ಯ, ಮತ್ತು ಇವೆರಡರ ಮಿಶ್ರಣ ಇರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಶಾಸನಗಳೂ ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ-ತೆಲುಗು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ತಾವು ಪಲ್ಲವ ವಂಶಜರೆಂದು ನೊಳಂಬರು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ ಇವರ ಶಾಸನವಾವುದೂ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿರದಿರುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ಇವರ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳ ಮೇಲೆ, ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ತಳಪಾದಿಯೇ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕೂಟಶಾಸನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ತಾಮ್ರದ ಶಾಸನವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇವರ ಯಾವ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನವೂ ಇದುವರೆಗೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ನೊಳಂಬರ ಎಲ್ಲ ಶಾಸನಗಳನ್ನೂ ಕಲೆಹಾಕಿದರೆ ಸುಮಾರು 200 ಆಗಬಹುದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯವು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು, ಉಳಿದವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ದಾನದತ್ತಿಗಳನ್ನೋ ಕೆರೆ ದೇವಾಲಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ವಿವರಗಳನ್ನೋ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಡುವ ಶಾಸನಗಳು ಬೆರಳೆವಣಿಕೆಗೆ ಸಿಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ. ಇವರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಶಕವರ್ಷ ಮತ್ತು ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವರ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೊಳಂಬರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದೆಂದರೆ ಹೇಮಾವತಿಯ ಸ್ತಂಭಶಾಸನ. ಇದು ನೊಳಂಬರ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅವರ ವಂಶವೃಕ್ಷದ ಮೊದಲರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರ ವಂಶವೃಕ್ಷವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾದ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಶಾಸನಗಳೆಂದರೆ ಕಂಬದೂರು, ಕರ್ಷನಪಲ್ಲಿ, ನೆಲಪಲ್ಲಿ, ಆವನಿ, ಬರಗೂರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುರಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳು. ನೊಳಂಬರ ಶಾಸನಗಳು ಅವರ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವುವಲ್ಲದೆ ಇವರ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ನೊಳಂಬರ ಶಿಲ್ಪಕಲಾಚಾತುರ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿಯೂ ಇವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಬೆಂಗಳೂರು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಬೇಗೂರಿನ ವೀರಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹೇಮಾವತಿಯ ವೀರಗಲ್ಲು. ಮೊದಲನೆಯ ತುಂಬೇಪಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ ದೇವನಿಗೂ ಪೂರ್ವಚಾಳುಕ್ಯವೀರ ಮಹೇಂದ್ರನಿಗೂ ನಡೆದ ಘೋರ ಕದನದ ಇಡೀ ದೃಶ್ಯವನ್ನೇ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಜ, ಅಶ್ವ, ಪದಾತಿ ದಳಗಳ ಹಣಾಹಣಿ ಯುದ್ದದ ದೃಶ್ಯ, ಪೆಟ್ಟುತಿಂದು ಬಿದ್ದಿರುವ ಸೈನಿಕರು, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ ಸಕಲ ಸಮರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಈ ವೀರಗಲ್ಲು ಇಡೀ ಯುದ್ಧವೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೆಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಮದ್ರಾಸ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಹೇಮಾವತಿಯ ವೀರಗಲ್ಲು ಗಜಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಎದುರು ಬದುರಾಗಿ ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಆನೆಗಳು. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಬಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ವೀರರು, ಆನೆಗಳ ಬಗೆಬಗೆಯ ವಸ್ತ್ರಾಲಂಕರಣಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಹಳ ನವಿರಾಗಿ ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳು ನಾಟಿಕೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ವೀರರ ದೇಹಗಳು ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಘೋರ ಯುದ್ಧದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಶಿಲ್ಪ ಬಿಜ್ಜಯ್ಯ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ನೊಳಂಬ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಮನೆತನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] 3i9xxxumidvtcbuikzvvuapyujba1nj 1435051 1435046 2026-10-30T15:26:18Z ~2026-57861-44 102842 /* ಇತಿಹಾಸ */ 1435051 wikitext text/x-wiki '''ನೊಳಂಬ''' - [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಈಗಿನ [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ್ದ ನೊಳಂಬರಿಗೆ ಸಾಸಿರ ಎಂಬ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ 8ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗಳಿಸಿ, ಈಗಿನ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, [[ತುಮಕೂರು]], [[ಕೋಲಾರ]], [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ನೆರೆಯ [[ಅನಂತಪುರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆ|ಅನಂತಪುರ]], [[ಚಿತ್ತೂರು]], [[ಧರ್ಮಪುರಿ‍‍‍‍‍‍‍‍ ಜಿಲ್ಲೆ|ಧರ್ಮಪುರಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ '''''ನೊಳಂಬವಾಡಿ 32000 ಪ್ರಾಂತ್ಯ'''''ದ ಪ್ರಭುಗಳಾಗಿ 11ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಸಾಮಂತ ರಾಜರ ಮನೆತನ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=yhXRDSgBuL0C&dq=velvikudi+kannada&q=nolamba#v=snippet&q=nolamba&f=false|title=History of Kannada Language|last=R|first=Narasimhacharya|publisher=Asian Educational Services|year=1942|isbn=9788120605596|location=|pages=49|via=}}</ref> ತಲಕಾಡಿನ [[ಗಂಗ (ರಾಜಮನೆತನ)|ಗಂಗ]]ರೂ [[ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ]]ರೂ ಕಲ್ಯಾಣ [[ಚಾಲುಕ್ಯ|ಚಾಳುಕ್ಯ]]ರೂ ನೊಳಂಬರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಅಧೀನರಾಗಿದ್ದರು. ಕದಂಬ, ಗಂಗ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಇವರು ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು. ಬಾಣರು, ವೈದುಂಬರು, [[ಚೋಳ ವಂಶ|ಚೋಳ]]ರು ಮುಂತಾದವರಿಗೂ ಇವರಿಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ನಂದಿಯ ಲಾಂಛನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿ ಪೆಂಜೀರು ಅಥವಾ ಹೆಂಜೇರು.ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೇಮಾವತಿಯೇ ಇತ್ತೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ನೊಳಂಬರು ತಮ್ಮನ್ನು ಪಲ್ಲವ ( ನೈಷಧ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳ ಬಳಿ ಇರುವ ನದಿಯ ಹೆಸರು ( ನಾಡಿ ) . ಈ ವಸಾಹತುಗಳು ಈ ಏಳು ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ (ವಿಶಾಖ, ಕಂಬಳ, ಜಯಂತ, ಕೃಷ್ಣ, ಹರಿತ, ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ವರ್ಧಮಾನ) ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ನಿಷಧ (ನೈಷಧ) ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಗ್ನಿಧ್ರ ಆಳುತ್ತಾನೆ , ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಅಜ್ಞಾತ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆದಿಸ್ವರೂಪಿ ನಾರಾಯಣನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ) ನಿಕುಂಭ ( Croton polyandrum ) ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಲಕ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ನೊಳಂಬ ಎಂಬುದು “ಗಂಡಾರಾದಿತ್ಯನ ತಾಳಲೇ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ” ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು. ಅದರಂತೆ, “... ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನಿಗುಂಬರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಅರಳಿಸುವ ಸೂರ್ಯ, ಚಿನ್ನದ ಮೀನು ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ಸರ್ಪದ ಧ್ವಜದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಔಚಿತ್ಯದ ಸಾಗರವಾದ, (ಮತ್ತು) ದೇವಿಯ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ತನ್ನ ಸಾಮಂತ ನೊಳಂಬನಿಗೆ” ಎಂದು ಉಲ್ಲಖಿತ ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ಪಲ್ಲವರು ಮೂಲತಃ ಕರ್ಣಾಟಾಂದ್ರ ಸೀಮೆಯವರು, ಶಾತವಾಹನರ ಸಾಮಂತರಾಗಿ ವೆಂಗಿಮಂಡಳದ ಬಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದದವರು. ಯಾವಾಗ ಪಲ್ಲವರು ಚಾಳುಕ್ಯರಿಂದ ಸೋಲುಂಡು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರೋ ಆಗ ವೆಂಗಿಮಂಡಳ ಹಾಗು ಇಂದಿನ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಕರ್ಣಾಟಕದ ಭೂಬಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಕೆಲ ಸಾಮಂತರು ಕಾಳಾಮುಖ ಯತಿಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಪುನಃ ರಾಜ್ಯಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು ಆ ಪಲ್ಲವ ಮೂಲದವರೇ ನೊಳಂಬರು. ನೊಳಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ,ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ, ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ವೀರ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ನೊಳಂಬರು ಮೂಲತಃ ಭಾಗವತ ಧರ್ಮ ಪರಿಪಾಲಕರು. ಪ್ರಜಾ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ವ್ಯವಸಾಯ‌ವನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿದರು ಹಾಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.ನೊಳಂಬರ ಶಿವಯೋಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರರು ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಕೃಷಿಕರಾದ ನೊಳಂಬ ರೈತರೇ ನೊೞಂಬರು(ನೊಳಂಬರು).ಪಲ್ಲವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವರು ಕೃಷಿಕರು ಎಂದು ಹಲವೆಡೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಈಶ್ವರ ವಂಶಜನಾದ ಕಂಚೀಪತಿ ಎಂದು ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತನಾಗಿರುವ ತ್ರಿಣಯನ ಪಲ್ಲವ ಎಂಬುವನು ನೊಳಂಬರ ಮೂಲಪುರುಷ. ಇವನ ವಂಶದಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಮಂಗಳ ನೊಳಂಬಾಧಿ ರಾಜ (ಸು. 730-ಸು. 775). ಹೇಮಾವತಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಇವನು ಕಿರಾತ ನೃಪತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ; ಕರ್ಣಾಟರಿಂದ ಸ್ತುತ್ಯನಾದವನೀತ. ಇವನ ಅನಂತರ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದವನು ಇವನ ಮಗ ಸಿಂಹಪೋತ (ಸು. 775-ಸು. 805). ಕಲಿ ನೊಳಂಬಾಧಿ ರಾಜನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈತ ಶ್ರೀಪುರುಷನ ಮಗನೂ ಶಿವಮಾರನ ಸಹೋದರನೂ ಆದ ದುಗ್ಗಮಾರನ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿಹೋದ. ಶ್ರೀಪುರಷನ ಅನಂತರ ಗಂಗ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಇವನು ಶಿವಮಾರನ ಪರವಾಗಿ ದುಗ್ಗಮಾರನ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿಹೋಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಎರಡನೆಯ ಶಿವಮಾರನನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಧ್ರುವ ಸೋಲಿಸಿದಾಗ ನೊಳಂಬರು ಗಂಗರ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಸಾಮಂತರಾದರು. ಸಿಂಹಪೋತನ ಮಗ ಚಾರುಪೊನ್ನೇರ ಪರಮೇಶ್ವರ ಪಲ್ಲವಾಧಿರಾಜ (ಸು. 805-ಸು. 830). ಇವನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ 3ನೆಯ ಗೋವಿಂದನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ. ನೊಳಂಬಳಿಗೆ ಸಾಸಿರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಇವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದುವು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=C9W1AAAAIAAJ&q=Nolamba&dq=Nolamba&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiV-7C_l5TPAhVN4WMKHSyWBiQQ6AEINjAE|title=The Chālukyas of Kalyāṇ̄a: seminar papers|last=M. S.|first=Nagaraja Rao|publisher=Mythic Society|year=1983|isbn=|location=|pages=39–41|via=}}</ref> ಸುಮಾರು 820ರಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರು ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಂಗರ ಸಾಮಂತರಾದರೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಚಾರುಪೊನ್ನೇರನ ಮಗ ಪೊಳಲ್ಚೋರನಿಗೆ ಗಂಗರಾಜ 1ನೆಯ ರಾಚಮಲ್ಲನ ಮಗಳು, ನೀತಿಮಾರ್ಗನ ತಂಗಿ, ಚಾಯಬ್ಬೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ವಿವಾಹವಾಯಿತು. 1ನೆಯ ಪೊಳಲ್ಚೋರ ಕೋಲಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಗಂಗರು ಸಾಸಿರ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಸು. 830-ಸು. 875ರಲ್ಲಿ ಗಂಗನೀತಿಮಾರ್ಗನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂಬುದಾಗಿ ಶಾಸನವೊಂದರಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. 810ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿ ಬಾಣರ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ 1ನೆಯ ರಾಚಮಲ್ಲನ ಕಾಲದಲ್ಲಿನೊಳಂಬರಿಗೆ ಸೇರಿತು. ಪೊಳೆಲ್ಚೋರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರ ರಾಜ್ಯ ನೊಳಂಬಳಿಗೆ ಸಾಸಿರ, ಗಂಗರು ಸಾಸಿರ ಇವುಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. 1ನೆಯ ನೀತಿಮಾರ್ಗನ ಹಿಂದೂಪುರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ (853) ಉಲ್ಲೇಖಿತನಾಗಿರುವ ನೊಳಂಬ ರಾಜ ಪೊಳೆಲ್ಚೋರನೇ ಇರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನೊಳಂಬ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯ ಕಂಚಿಯವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತೆಂದು ಆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ನಂದಿಯ ಭೋಗನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವಾದ್ದೂ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಂಬದೂರಿನ ಬೆಳ್ದುಗೊಂಡೆಯ ಕೆರೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ್ದೂ ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಪೊಳಲ್ಚೋರನ ಮಗ ಮಹೇಂದ್ರ (ಸು. 875-ಸು, 897). ನೊಳಂಬಾಧಿರಾಜ ತ್ರಿಭುವನವೀರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಈತ ಗಂಗವಂಶದ ಜಾಯಬ್ಬೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವ. ಇವನು 2ನೆಯ ರಾಜಮಲ್ಲನ ಅಧೀನನಾಗಿ ಗಂಗರು ಸಾಸಿರದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿದ. ಇವನ ಹೆಂಡತಿ ಗಾಮಬ್ಬೆ ಗಂಗವಂಶದವಳು. ಗಂಗರುಸಾಸಿರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಣರು ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಗಂಗ ರಾಚಮಲ್ಲ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚೋಳದೊರೆ ಮಹೇಂದ್ರ ವಿಕ್ರಮರು ಇವನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಇದರಿಂದ ಇವನು ಬಾಣ ದೊರೆ ವಿದ್ಯಾಧರನನ್ನು ಹಲವು ಕಡೆ ಸೋಲಿಸಿದ; ಮಹಾಬಲಿಕುಲವಿಧ್ವಂಸಕನೆಂಬ ಬಿರುದು ತಳೆದ. ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪುಲಿನಾಡಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಇವನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಗಂಗರೊಂದಿಗೂ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಎಳಸಿದ. ರಾಜ್ಯಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಇವನಿಗೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಗಂಗರ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಇವನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ತಲಕಾಡಿಗೆ ಸುಮಾರು 40 ಕಿಮೀ. ದೂರದ ತಾಯಲೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನದಿಂದ ಹೀಗೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಗಂಗಮಂಡಲ 96000ದ ಅಧಿಪತಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗಂಗ ರಾಜಮಲ್ಲನ ಮಗ ಎರೆಯಪ್ಪ ಇವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದೆ. ಎರೆಯಪ್ಪ ಇವನನ್ನು ಕೊಂದು ಮಹೇಂದ್ರಾಂತಕನೆಂಬ ಬಿರುದು ತಳೆದೆನೆಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗೆ ಬಳಿಯ ಹುಂಚದ ಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹೇಂದ್ರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರ ರಾಜ್ಯ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಇವನ ಮಗ ಅಯ್ಯಪದೇವ (ಸು. 897-ಸು. 934)ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ. ಇವನು ಗಾಮಬ್ಬೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು. ನೊಳಿಪಯ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇವನದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವನು 2ನೆಯ ರಾಜಮಲ್ಲನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದ. ಕಲಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕದನದ ಅನಂತರ ಇವನು ಬಹುಶಃ ಗಂಗರ ಸಾಮಂತನಾಗಿ ನೊಳಂಬವಾಡಿ 3200ದ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ. ಇವನು ಪೂರ್ವ ಚಾಳುಕ್ಯ 1ನೆಯ ಅಮ್ಮಣರಾಯನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನೆಂದೂ 931ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ 4ನೆಯ ಗೋವಿಂದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಮಾಸವಾಡಿ ಮತ್ತು ಕೋಗಳಿಗಳನ್ನಾಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂದೂ ಶಾಸನಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಎರೆಯಪ್ಪನ ಪರವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಚಾಳುಕ್ಯ ಬೀರ ಮಹೇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ (2ನೆಯ ಭೀಮ) ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪದೇವ ಮಡಿದ. ಇವನ ಅನಂತರ ಮಗ ಅಣ್ಣಿಗ (ಸು. 932-940)ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಅಣ್ಣಿಗನನ್ನು ಬೀರನೊಳಂಬ, ಅಣ್ಣಯ್ಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಗಂಗವಂಶದ ಪೊಲ್ಲಬ್ಬರಸಿ ಇವನ ತಾಯಿ. ಚಾಲುಕ್ಯ ಅತ್ತಿಯಬ್ಬರಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಇವನ ವಿವಾಹವಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರಿಗೂ ಪಶ್ಚಿಮಗಂಗರಿಗೂ ನಡುವೆ ವಿರಸ ಉಂಟಾಯಿತು. 3ನೆಯ ರಾಜಮಲ್ಲನ ವಿರುದ್ಧ ಕೊತ್ತಮಂಗಲ ಕದನದಲ್ಲಿ ಇವನು ಪರಾಜಯ ಹೊಂದಿದ. ಅನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ 3ನೆಯ ಕೃಷ್ಣ ಗಂಗವಾಡಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣಿಗನೂ ಸೋತ. ಅನಂತರ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡಸಿದವನು ಅಣ್ಣಿಗನ ತಮ್ಮ ಇರಿವನೊಳಂಬ ದಿಲೀಪ (ಸು. 940-ಸು. 968). ಇವನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ. ನೊಳಿಪಯ್ಯ ಎಂಬುದು ಇವನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇವನಿಗೆ ಹಲವು ಬಿರುದುಗಳಿದ್ದವು. ಇವನ ಅನಂತರ ಇವನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಛಲದಂಕಕಾರ ನನ್ನಿನೊಳಂಬ ಆಳಿದ (ಸು. 968-ಸು. 970). ಇವನ ಮಗ ನನ್ನಿ 2ನೆಯ ಪೊಳಲ್ಚೋರ. ಇವನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಿರಲಾರನೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವನು ಅಕಾಲಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. 2ನೆಯ ಮಾರಸಿಂಹನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಪೊಳಲ್ಚೋರ ಮಡಿದಿರಬೇಕು. ಈತನ ಪತ್ನಿ ಕದಂಬ ವಂಶದ ದೀವಾಂಬಿಕೆ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪೊಳಲ್ಚೋರಮಂಗಲ ಎಂಬ ಆಗ್ರಹಾರ ಕಟ್ಟಿಸಿದಳೆಂದು ಕಂಬದೂರಿನ ಶಾಸನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇವನ ತರುವಾಯ 2ನೆಯ ಮಹೇಂದ್ರ (ಸು. 977-ಸು. 981) ಆಳಿದ. ಗಂಗರಿಂದ ಸೋತ ನೊಳಂಬರು ಬಹುಶಃ ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಳುಕ್ಯ 2ನೆಯ ತೈಲವನ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಚಾಳುಕ್ಯರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ನೊಳಂಬರು ನೊಳಂಬವಾಡಿಯನ್ನೂ ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಮಹೇಂದ್ರನ ಅನಂತರ ಅವನ ತಮ್ಮ ಇರಿವನೊಳಂಬ ಘಟೆಯಂಕಕಾರ (ಸು. 1010-ಸು. 1024) ಆಳಿದ. ಇವನು 3ನೆಯ ತೈಲಪನ ಮೊಮ್ಮಗಳೂ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ತಂಗಿಯೂ ಆದ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ. ಚಾಳುಕ್ಯರೊಂದಿಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೂಲಕ ನೊಳಂಬರು ಮಾಂಡಲಿಕರಾಗಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದರು. ಈಗಿನ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುಂಗಭದ್ರಾ ತೀರದ ಕಂಪಿಲಿ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಆಯಾ ಕಾಲದ ಚಾಳುಕ್ಯ ದೊರೆಗಳ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಇರಿವನೊಳಂಬನ ಅನಂತರ ಇವನ ಮಗ ಜಗದೇಕಮಲ್ಲ ನೊಳಂಬ ಪಲ್ಲವ ಪೆಮ್ಮಾನಡಿ ಉದಯಾದಿತ್ಯ ದೇವ (ಸು. 1024-ಸು. 1037) ಆಳಿದ. ಜಗದೇಕಮಲ್ಲನೊಳಂಬ ಉದಯಾದಿತ್ಯನ ಅನಂತರ ಅವನ ಮಗ ಜಗದೇಕಮಲ್ಲ ಇಮ್ಮಡಿನೊಳಂಬ ಆಳಿದ (ಸು. 1037-1044). ಇವನ ತರುವಾಯ ಇವನ ತಮ್ಮ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಲ್ಲ ನನ್ನಿನೊಳಂಬ ಆಳಿದ (1044-1054). ಈತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಲ್ಲ ಚಾಳುಕ್ಯ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ. ಇವನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪರವಾಗಿ ಚೋಳರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ 1054ರಲ್ಲಿ ಮಡಿದ. ಮೂಲ ನೊಳಂಬ ರಾಜವಂಶ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಲ್ಲ ನನ್ನಿನೊಳಂಬನೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ನೊಳಂಬರ ಮಹಾನಾಡ ಪ್ರಭುಗಳ ಎರಡನೇ ಹಂತವು ಚಾಳುಕ್ಯ ರಾಣಿ ಚಾಮಲಾದೇವಿಯ ಔದಾರ್ಯದಿಂದ ಬೆಳೆಯಿತು. ಚಾಳುಕ್ಯರಾಣಿ ಚಾಮಲಾದೇವಿ ತನ್ನ ಅಣ್ಣ ರಾಜ ಹಿರೇಗೌಡರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಏಳು ಜನ ಮಕ್ಕಳು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶಿವಯೋಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರರಲ್ಲಿ ಬಿನ್ನಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಿವಯೋಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರರ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಕೈತಪ್ಪಿದ್ದ ರಾಜ್ಯ ಮರಳಿ ದೊರಕಿತು ಏಳು ರಾಜಕುವರರು ಏಳು ನಾಡುಗಳನ್ನು ಆಳತೊಡಗಿದರು ಏಳುನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶವೇ ನಂತರ ಯಳನಾಡು ಎಂದು ಅಪ್ರಭಂಶವಾಗಿದೆ.ನೊಳಂಬ ಮಹಾನಾಡಪ್ರಭುಗಳು ವಿಜಯ ನಗರದ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ತೋಂಟದ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರರನ್ನು ಗುರುಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ನೊಳಂಬರ ಕಾಲ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಘಟ್ಟ. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 11ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ನೊಳಂಬರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೆರವಾದರು. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರು ಅನಂತರ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಇವರ ಕಲೆಯ ವಿಶೇಷ ಗುಣವೆಂದರೆ ಚಾಲುಕ್ಯ ಮತ್ತು [[ಪಲ್ಲವ]] ಶೈಲಿಗಳ ಉತ್ತಮ ಸಂಯೋಜನೆ. ಮೂಲತಃ ಪಲ್ಲವರಾದ ನೊಳಂಬರು ಈ ಎರಡೂ ಶೈಲಿಗಳ ಉತ್ತಮ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ರೂಪಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ ತಮ್ಮ ಶೈಲಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡುರು. ಚಾಳುಕ್ಯರ ಅನಂತರ ಆಳಿದ ನೊಳಂಬರು ತಮ್ಮ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಲಂಕರಣ ನೀಡಿದರು. ಆದರೆ ಇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇವರ ಅನಂತರ ಆಳಿದ ಹೊಯ್ಸಳ ಅಥವಾ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶಿಲ್ಪಗಳಷ್ಟು ಅಲಂಕೃತವಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇವು ನೋಡಲು ಬಹಳ ರಮಣೀಯ. ಇವುಗಳ ರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಲಿತ್ಯವೂ ರಮ್ಯತೆಯೂ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಮನಮೋಹಕ ನಿಲುವು. ಮುಗ್ಧಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಣೆ ಅಂಗಸೌಷ್ಠವ. ಇವರ ಶಿಲ್ಪಶೈಲಿಯ ಮೇರುಕೃತಿಯೆಂದರೆ, ಈಗ ಮದ್ರಾಸ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರ ವಿಗ್ರಹ. ಸುಖಾಸೀನನಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳುಳ್ಳ ಶಿವ, ಆತನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾದ ಉಮಾ ಇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ ಗುಣಗಳ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟುವಂಥ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿರಳ, ಇದೇ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ, ಸೂರ್ಯ, ಪೃಷ್ಟಸ್ವಸ್ತಿಕ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವ ನಟರಾಜ, ಕಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇವರ ಕಲಾಪ್ರೌಢಿಮೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲದೆ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಹೇಮಾವತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾತೃಕೆಯರ ಬಿಡಿ ಹಾಗೂ ಸಾಲುಶಿಲ್ಪಗಳು, ಸೂರ್ಯ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ, ಕಾಳಿ, ಆಲಿಂಗನ ಚಂದ್ರಶೇಖರಮೂರ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳು ನೊಳಂಬರು ಕಾಲದ ಕಲಾಕೌಶಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ನೊಳಂಬರು ಜಾಲಂಧ್ರಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀರೆನಿಸಿದರು. ಸುಂದರವಾಗಿ ಬಳುಕುವ ಬಳ್ಳಿಗಳ ಚಿತ್ರಣವುಳ್ಳ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಿಲ್ಪಗಳುಳ್ಳ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ಇವರ ಕಲೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಹೇಮಾವತಿಯ ದೊಡ್ಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗಾ, ಮಿಥುನ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಇತ್ಯಾದಿ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ಇವರ ಕಲಾನೈಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಈ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವೆಂದರೆ ತಂಜಾವೂರಿನ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ನವರಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಸಿರುಕಲ್ಲಿನ ಜಾಲಂಧ್ರ. ನೊಳಂಬರ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋದ ರಾಜೇಂದ್ರಚೋಳ ತನ್ನ ನೊಳಂಬವಾಡಿ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಂಜಾವೂರಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇವರ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ನಂದಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚಾಳುಕ್ಯರ ನಂದಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ನೊಳಂಬರು ಮೂಲತಃ ಶೈವರಾದುದರಿಂದ ಇವರ ಎಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ನಂದಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸುಂದರವಾದ ಮೈಮಾಟ, ದೇಹಶಕ್ತಿ ಹಾಗು ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಘಂಟಾಹಾರ, ಗೆಜ್ಜೆಹಾರ, ಹಣೆಪಟ್ಟಿ, ಕುಚ್ಚು ಇತ್ಯಾದಿ ಅಲಂಕರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ವಾಸ್ತುವಿನ ಭಾಗವಾದರೂ ಶಿಲ್ಪದ ಸಾಲಿಗೇ ಸೇರಿಸಬಹುದಾದ ನೊಳಂಬರ ಕಲೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇವರ ದೇವಾಲಯದ ಕಂಬಗಳು. ಮೂಲತಃ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಬಂದಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದರೂ ಈ ಕಂಬಗಳ ಮಧ್ಯ ಭಾಗ ಚಾಳುಕ್ಯರವುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ. ನೊಳಂಬರ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಲಂಕರಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸುಂದರವಾದ ಮುತ್ತಿನ ಮಾಲೆಗಳೂ ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಮುಖಗಳೂ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಲತಾಪಟ್ಟಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಲಂಕರಣಗಳೂ ಇವೆಲ್ಲದರ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಸಿಂಹಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳೂ ನೊಳಂಬರ ಶೈಲಿಯ ಕಂಬಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಈ ಸಿಂಹಗಳು ಪಲ್ಲವರ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಕಾಣಬರುವ ಸಿಂಹಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರತಿ ರೂಪಗಳಾಗಿದ್ದು ನೊಳಂಬರು ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪಲ್ಲವರ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ನೊಳಂಬರು ಶೈಲಿಯ ಕಂಬಗಳೂ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳಂತೆ ಚೋಳನ ಗಮನವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದುವು. ತಂಜಾವೂರಿಗೆ ಏಳು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತಿರುವೈಯಾರ್‍ನ ಅಪ್ಪಾರ್ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ವರಾಂಡದ ನೊಳಂಬ ಶೈಲಿಯ ಕಂಬಗಳು ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳ ನೊಳಂಬವಾಡಿಯ ದಿಗ್ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಸ್ಮಾರಕಗಳು. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಕಂಬಗಳು ನೊಳಂಬ ಶೈಲಿಯ ಕಂಬಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ನೊಳಂಬರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಲಿ ಹೊಸತನವಾಗಲಿ ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಕಾಲೀನ ದೇವಾಲಯಗಳಂತೆಯೇ ಇವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಈಗ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಹೇಮಾವತಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆವನಿ, ನಂದಿ ಮತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಧರ್ಮಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹೇಮಾವತಿಯ ದೊಡ್ಡೇಶ್ವರ, ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ, ಅವನಿಯ ಲಕ್ಪ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರ, ಭರತೇಶ್ವರ, ನಂದಿಯ ಭೋಗನಂದಿ, ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುರಿಯ ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ. ಇವರ ಎಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳ ತಳವಿನ್ಯಾಸ ಒಂದೇ ರೀತಿಯದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚತುರಸ್ರ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಅರ್ಧಮಂಟಪ ಮತ್ತು ನವರಂಗವೂ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಒಂದು ನಂದಿಮಂಟಪವೂ ಇರುತ್ತವೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾದ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಚ್ಚು ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಳಪಾದಿಯ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೋಡೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿದ್ದು ಮಧ್ಯೆ ಅರೆಗಂಬಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲೆ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಇವರು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂದಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಯಾವ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಮೂಲವಿಮಾನ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ರೀತಿಯ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹೇಮಾವತಿಯ ದೊಡ್ಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ನವರಂಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಅರ್ಧಮಂಟಪದಲ್ಲೂ ಎರಡು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರ ಎಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಶಿವನವಾದ್ದರಿಂದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದುಗಡೆ ನಂದಿಮಂಟಪವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನವರಂಗದ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಲಂಕರಣವಿದ್ದು, ಇವು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ದ್ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ ಬಳ್ಳಿಗಳ, ಹಾರಗಳ, ಅರೆಗಂಬಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು, ನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ಯಮುನಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮೇಲಿನ ತೊಲೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಚಿತ್ರಣವಿದ್ದು ಇದರ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕಪೋತವಿರುತ್ತದೆ. ದ್ವಾರದ ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ನವಿರಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನೊಳಂಬರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಾಲಂಕರಣ ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಲಾಗದು. ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿರುವ ತೊಲೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಆಕರ್ಷಕವಲ್ಲದ ಚಿತ್ರಪಟ್ಟಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆ ಸರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಕಂಬಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ನವಿರಾದ ಕೆತ್ತನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವರ ಎಲ್ಲ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ನವರಂಗದ ಚಾವಣಿಯ ಮಧ್ಯಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರು ಸುತ್ತು ವರೆದ ಶಿವಪಾರ್ವತಿ ಅಥವಾ ನಟರಾಜ ಶಿಲರುತ್ತದೆ. ನೊಳಂಬರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದೂ ದೊಡ್ಡದೂ ಆದ ದೇವಾಲಯವೆಂದರೆ ಹೇಮಾವತಿಯ ದೊಡ್ಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ಸುಮಾರು 24ಮೀ. ಉದ್ದ, ಸುಮಾರು 13 ಮೀ. ಅಗಲವಾದ, ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲಿನ ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಮಾನ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯನೊಳಂಬರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಗರ್ಭಗೃಹ, 4 ಕಂಬಗಳಿರುವ ಅರ್ಧಮಂಟಪ, ಮತ್ತು 16 ಕಂಬಗಳಿರುವ ನವರಂಗ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳುಳ್ಳ ದೇವಾಲಯದ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಗಾ, ಮಿಥುನ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಲತಾಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಿರುವ ಜಾಲಂಧ್ರಗಳು-ಇವು ಈ ದೇವಾಲಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮತ್ತು ನವರಂಗದ ದ್ವಾರಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದುರುಸ್ತು ಮಾಡಲು ಒಂದು ನಂದಿಮಂಟಪವಿದ್ದು ಅದರೊಳಗೆ ನೊಳಂಬರ ಕಾಲದ ದೊಡ್ಡ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಹೇಮಾವತಿಯ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ. ಇವುಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಹೊರಭಾಗ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದುರಸ್ತಾಗಿದೆ. ಒಳಭಾಗದಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು. ಈ ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುವಾಡಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಆವನಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಭರತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ 10ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಪೊಳಲ್ಚೋರನ ಪತ್ನಿಯಾದ ದೀವಾಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಳಪಾದಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಾಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳ ಅಲಂಕರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಿತ್ತಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದವು. ಇಲ್ಲಿಯ ಗೋಡೆಯ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣವಾದ ಮನುಷ್ಯರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಜಾಲಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟರಾಜ, ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ, ವಿಷ್ಣು ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಭರತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಬಹಳಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುನರ್‍ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಸುಂದರವಾದ ಅಧಿಷ್ಠಾನ, ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಇದರ ಮೇಲಿರುವ ದೀವಾಂಬಿಕೆಯ ಶಾಸನಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು. ನಂದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭೋಗನಂದೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಶೈಲಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೊಳಂಬರ ಶೈಲಿಯ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೂ ಇವುಗಳ ಕರ್ತೃ ಯಾರು ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ. ನೊಳಂಬಾಧಿರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಗೋಪುರವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತೆಂದು ಶಾಸನವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ನೊಳಂಬರು ದೇವಾಲಯದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೊಳಂಬರ ಕಾಲದ ಮೂಲ ವಿಮಾನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನೊಳಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮತ್ತೊಂದು ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಧರ್ಮಪುರಿ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯಗಳು 10ನೆಯ ಶತಮಾನದವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಒಂದೇ ವಿಧವಾದ ತಳವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೊಂದು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸುಂದರವಾದ ವಿವಿಧರೀತಿಯ ಲತಾಪಟ್ಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಾಲಂಕರಣವುಳ್ಳ ಕಂಬಗಳು, ನವರಂಗದ ಚಾವಣಿಯ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರೊಡಗೂಡಿದ ನಟರಾಜ ಮತ್ತು ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಮತ್ತು ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಗುಡಿಯ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದವು. ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯಮ್ಮ ದೇವಾಲಯದಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ಅಧಿಷ್ಠಾನವಿರುವ ದೇವಾಲಯ ನೊಳಂಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲೇ ದುರ್ಲಭ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಲಂಕರಣಗಳುಳ್ಳ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಂತೆ ರಾಮಾಯಣದ ಉಬ್ಬುಸಾಲು ಶಿಲ್ಪವಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲಣ ಚಪ್ಪಡಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿವೆ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಮಲದ ದಳ ಬಿಡಿಸಿದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿ, ಅರೆಗೊಳವಿ ಅಥವಾ ಬಳ್ಳಿಯ ಸುರುಳಿಯ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಕುಮುದದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿ, ಇನ್ನೂ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಳ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಲುಶಿಲ್ಪ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಕಪೋತ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪಭಾಗ ಚೌಕಟ್ಟಾದ ಅಚ್ಚುಪಟ್ಟಿ ಇವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಚಾಳುಕ್ಯ-ಪಲ್ಲವ ಶೈಲಿಯ ಉಚಿತ ಸಮನ್ವಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೋಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಾರೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ, ಶಾಸನಗಳು: ನೊಳಂಬರ ಶಾಸನಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಕೋಲಾರ, ತುಮಕೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಅನಂತಪುರ, ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಧರ್ಮಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಇವರ ಶಾಸನಗಳು ಸು. 800-1100ದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು. ಇವರ ಶಾಸನಗಳ ಭಾಷೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ. ಸಂಸ್ಕøತ ಕನ್ನಡ ಬೆರೆಕೆ ಇರುವ ಶಾಸನಗಳೂ ವಿರಳವಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗದ್ಯ, ಪದ್ಯ, ಮತ್ತು ಇವೆರಡರ ಮಿಶ್ರಣ ಇರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಶಾಸನಗಳೂ ಸಮಕಾಲೀನ ಕನ್ನಡ-ತೆಲುಗು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ತಾವು ಪಲ್ಲವ ವಂಶಜರೆಂದು ನೊಳಂಬರು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ ಇವರ ಶಾಸನವಾವುದೂ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿರದಿರುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ. ಇವರ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳ ಮೇಲೆ, ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ತಳಪಾದಿಯೇ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕೂಟಶಾಸನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ತಾಮ್ರದ ಶಾಸನವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇವರ ಯಾವ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನವೂ ಇದುವರೆಗೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ನೊಳಂಬರ ಎಲ್ಲ ಶಾಸನಗಳನ್ನೂ ಕಲೆಹಾಕಿದರೆ ಸುಮಾರು 200 ಆಗಬಹುದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯವು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು, ಉಳಿದವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ದಾನದತ್ತಿಗಳನ್ನೋ ಕೆರೆ ದೇವಾಲಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ವಿವರಗಳನ್ನೋ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಡುವ ಶಾಸನಗಳು ಬೆರಳೆವಣಿಕೆಗೆ ಸಿಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ. ಇವರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಶಕವರ್ಷ ಮತ್ತು ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವರ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೊಳಂಬರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ್ದೆಂದರೆ ಹೇಮಾವತಿಯ ಸ್ತಂಭಶಾಸನ. ಇದು ನೊಳಂಬರ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅವರ ವಂಶವೃಕ್ಷದ ಮೊದಲರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇವರ ವಂಶವೃಕ್ಷವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾದ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಶಾಸನಗಳೆಂದರೆ ಕಂಬದೂರು, ಕರ್ಷನಪಲ್ಲಿ, ನೆಲಪಲ್ಲಿ, ಆವನಿ, ಬರಗೂರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುರಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳು. ನೊಳಂಬರ ಶಾಸನಗಳು ಅವರ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವುವಲ್ಲದೆ ಇವರ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ನೊಳಂಬರ ಶಿಲ್ಪಕಲಾಚಾತುರ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿಯೂ ಇವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಬೆಂಗಳೂರು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಬೇಗೂರಿನ ವೀರಗಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹೇಮಾವತಿಯ ವೀರಗಲ್ಲು. ಮೊದಲನೆಯ ತುಂಬೇಪಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಪ ದೇವನಿಗೂ ಪೂರ್ವಚಾಳುಕ್ಯವೀರ ಮಹೇಂದ್ರನಿಗೂ ನಡೆದ ಘೋರ ಕದನದ ಇಡೀ ದೃಶ್ಯವನ್ನೇ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಗಜ, ಅಶ್ವ, ಪದಾತಿ ದಳಗಳ ಹಣಾಹಣಿ ಯುದ್ದದ ದೃಶ್ಯ, ಪೆಟ್ಟುತಿಂದು ಬಿದ್ದಿರುವ ಸೈನಿಕರು, ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ ಸಕಲ ಸಮರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಈ ವೀರಗಲ್ಲು ಇಡೀ ಯುದ್ಧವೇ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೆಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಮದ್ರಾಸ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಹೇಮಾವತಿಯ ವೀರಗಲ್ಲು ಗಜಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಎದುರು ಬದುರಾಗಿ ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಆನೆಗಳು. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಬಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ವೀರರು, ಆನೆಗಳ ಬಗೆಬಗೆಯ ವಸ್ತ್ರಾಲಂಕರಣಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಹಳ ನವಿರಾಗಿ ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳು ನಾಟಿಕೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ವೀರರ ದೇಹಗಳು ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಘೋರ ಯುದ್ಧದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಶಿಲ್ಪ ಬಿಜ್ಜಯ್ಯ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ನೊಳಂಬ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಮನೆತನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] qxcmqvf6r7v7d6mg32aasu9o75lyxgv 0 114739 1435123 1356699 2026-10-31T06:35:47Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435123 wikitext text/x-wiki '''ಭದ್ರತೆ''' ('''ಸುರಕ್ಷತೆ''') ಎಂದರೆ ಇತರರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಹಾನಿಯಿಂದ (ಅಥವಾ ಇತರ ಬೇಡವಾದ ಒತ್ತಾಯದ ಬದಲಾವಣೆ) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಭದ್ರತೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು (ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಂಕೇತಿತರು) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪುಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ತನ್ನ ಪರಿಸರದಿಂದಾದ ಬೇಡವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಈಡಾದ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಎಂಟಿಟಿ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿರಬಹುದು. === ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ === ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ (ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಥವಾ ಐಟಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಪದವು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]]‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫ಼ೋನ್‍ಗಳಂತಹ ಗಣನಾ ಸಾಧನಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಲಗಳಂತಹ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>[http://www.theaustralian.com.au/technology/opinion/reliance-spells-end-of-road-for-ict-amateurs/story-e6frgb0o-1226636267865?nk=34fe4ab684629535daaf6a8fe6e6ef3d "Reliance spells end of road for ICT amateurs"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141219014830/http://www.theaustralian.com.au/technology/opinion/reliance-spells-end-of-road-for-ict-amateurs/story-e6frgb0o-1226636267865?nk=34fe4ab684629535daaf6a8fe6e6ef3d |date=2014-12-19 }}, May 07, 2013, The Australian</ref> ಇದು ಯಂತ್ರಾಂಶ, ತಂತ್ರಾಂಶ, ದತ್ತಾಂಶ, ಜನರ ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೂಡ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ]] fa3w41kvbxjyi3agd9au82a9tdbkckw 0 122160 1435081 1378232 2026-10-30T18:58:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435081 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ<!--this is the company's full legal name--> | logo = Tiffany & Co. wordmark 2003.svg | logo_size = 300px | image = 57th St 5th Av td (2022-04-04) 08 - Tiffany & Co. (727 Fifth Avenue).jpg | image_caption = [[Tiffany & Co. flagship store|Tiffany's flagship store]] on [[Fifth Avenue]] in 2022 | alt = The Tiffany & Co. flagship store, which has a banner with Tiffany blue, sits at the intersection of two streets with people walking across the crosswalk. | type = [[:en:Subsidiary|ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ]] | parent = [[:en:LVMH|ಎಲ್‌ವಿಎಮ್‌ಹೆಚ್]] | former_name = ಟಿಫಾನಿ, ಯಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿಸ್<br />(೧೮೩೭–೧೮೫೩) | foundation = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮, ೧೮೩೭<br /> ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್, ಯು.ಎಸ್. | founders = {{ubl|[[Charles Lewis Tiffany]]|ಜಾನ್ ಬಿ ಯಂಗ್}} | location = ೨೦೦ ಐದನೇ ಅವೆನ್ಯೂ<br />[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್]], [[:en:New York (state)|ಎನ್‌ವೈ(NY)]] ೧೦೦೧೦<br />ಯು.ಎಸ್. | location_city = | location_country = | area_served = ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ | key_people = {{nowrap|ಆಂಟನಿ ಲೆಡ್ರು}} <small>([[:en:Chief executive officer|ಸಿ‌ಇಒ]])</small><br/> ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಅರ್ನಾಲ್ಟ್ <small>([[:en:Executive Vice President|ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ]])</small><br/>ಮೈಕೆಲ್ ಬರ್ಕ್ <small>([[:en:Chairman|ಅಧ್ಯಕ್ಷ]])</small> | products = {{hlist|[[ಆಭರಣಗಳು|ಆಭರಣ]]|[[ಪಿಂಗಾಣಿ]]|[[ಸ್ಫಟಿಕ]][[:en:stationery|ಲೇಖನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು]]|[[:en:Cosmetics#Perfume|ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ]]|[[ಕೈಗಡಿಯಾರ]]|[[:en:Fashion accessory|ಫ್ಯಾಷನ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು]]|[[:en:leather goods|ಚರ್ಮದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು]]}} | industry= [[ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ|ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ(retail)]] | revenue = {{nowrap|{{increase}} ಯುಎಸ್ $೪.೪೪ ಬಿಲಿಯನ್}}<br/>{{nowrap|(ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೧೯)}}<ref name="TIFfinancials">{{cite web |url=https://finance.yahoo.com/quote/TIF/financials?p=TIF |title=Tiffany & Co. (TIF) NYSE – Nasdaq Real Time Price. Currency in USD |date=May 19, 2020 |website=Yahoo |access-date=May 19, 2020 |archive-date=September 24, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924230058/https://finance.yahoo.com/quote/TIF/financials?p=TIF |url-status=live }}</ref> | operating_income = {{nowrap|{{decrease}} $೭೯೦.೩ ಮಿಲಿಯನ್}}<br/>{{nowrap|(ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೧೯)}}<ref name="TIFfinancials" /> | net_income = {{nowrap|{{increase}} $೫೮೬.೪ ಮಿಲಿಯನ್}}<br/>{{nowrap|(ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೧೯)}}<ref name="TIFfinancials" /> | assets = {{nowrap|{{decrease}} $೫.೩೩ ಬಿಲಿಯನ್}}<br/>{{nowrap|(ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೧೯)}}<ref name="TIFfinancials" /> | equity = {{nowrap|{{decrease}} $೩.೧೨ ಬಿಲಿಯನ್}}<br/>{{nowrap|(ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೧೯)}}<ref name="TIFfinancials" /> | num_employees = ೧೪,೨೦೦<ref>{{Cite web|url=https://craft.co/tiffany-co|title=Tiffany company profile|website=Craft|access-date=2019-08-09|archive-date=August 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809095603/https://craft.co/tiffany-co|url-status=live}}</ref> | num_employees_year = 2019 | locations = 326 stores (2020)<ref name="statistalocationnumbers">{{cite web |url=https://www.statista.com/statistics/857587/number-of-tiffany-and-co-stores-by-region-worldwide/ |title=Tiffany & Co.'s number of retail locations worldwide in 2019, by region |last=O'Connell |first=Liam |date=March 27, 2020 |website=Statista |access-date=May 7, 2020 |archive-date=August 3, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803234153/https://www.statista.com/statistics/857587/number-of-tiffany-and-co-stores-by-region-worldwide/ |url-status=live }}</ref> }} [[:en:Tiffany & Co.|ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ]] (ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ '''ಟಿಫಾನಿ'ಸ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಅಮೆರಿಕಾದ ಒಂದು ಐಷಾರಾಮಿ ಆಭರಣ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌|ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ]] ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Dana Rubinstein |date=April 29, 2010 |title=Tiffany & Co. To Relocate Headquarters to Flatiron District |url=https://observer.com/2010/04/tiffany-co-to-relocate-headquarters-to-flatiron-district/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214102526/https://observer.com/2010/04/tiffany-co-to-relocate-headquarters-to-flatiron-district/ |archive-date=February 14, 2021 |access-date=February 8, 2021 |website=[[The New York Observer]]}}</ref><ref>{{Cite news |title=Tiffany & Co. |work=The New York Times |url=http://topics.nytimes.com/top/news/business/companies/tiffany_and_co/index.html |url-status=live |access-date=20 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150906090010/http://topics.nytimes.com/top/news/business/companies/tiffany_and_co/index.html |archive-date=September 6, 2015}}</ref> ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಐಷಾರಾಮಿ ಸರಕುಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು [[ವಜ್ರ]] ಆಭರಣಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="fundinguniverse.com">{{Cite web |title=History of Tiffany & Company – FundingUniverse |url=https://www.fundinguniverse.com/company-histories/tiffany-co-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513011759/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Tiffany-amp;-Co-company-History.html |archive-date=May 13, 2012 |access-date=2013-02-18 |publisher=Fundinguniverse.com}}</ref> ಈ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಟಿಫಾನಿ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆನ್ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮರ್ಚಂಡೈಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಅನ್ನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ '[[ಕೋಟಿ ಇಂಕ್.|ಕೋಟಿ. ಇಂಕ್‌ಗೆ]]' ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಕಕ್ಕಾಗಿ 'ಲಕ್ಸೋಟಿಕಾ'ಗೆ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Danziger |first=Pamela |date=2017-08-19 |title=Luxury Brand Licensing: 5 Keys to Success Revealed In Critical Look At Tiffany-Coty's Fragrance Deal |url=https://www.forbes.com/sites/pamdanziger/2017/08/19/luxury-brand-licensing-5-keys-to-success-revealed-in-critical-look-at-tiffany-cotys-fragrance-deal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220902154710/https://www.forbes.com/sites/pamdanziger/2017/08/19/luxury-brand-licensing-5-keys-to-success-revealed-in-critical-look-at-tiffany-cotys-fragrance-deal/ |archive-date=September 2, 2022 |access-date=2022-09-02 |website=Forbes |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Passariello |first=Christina |date=2006-12-05 |title=Tiffany Signs a Licensing Deal With Glasses Maker Luxottica |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/SB116528178200740672 |url-status=live |access-date=2022-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220902154703/https://www.wsj.com/articles/SB116528178200740672 |archive-date=September 2, 2022 |issn=0099-9660}}</ref> ೧೮೩೭ ರಲ್ಲಿ ಆಭರಣ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲೆವಿಸ್ ಟಿಫಾನಿ ಅವರು ಟಿಫಾನಿ & ಕಂ(ಕಂಪೆನಿ) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಗ ಲೂಯಿಸ್ ಕಂಫರ್ಟ್ ಟಿಫಾನಿ ಅವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ನಿವ್ವಳ ಮಾರಾಟವು ಒಟ್ಟು ಯುಎಸ್ $೪.೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |date=11 July 2019 |title=Tiffany & Co |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/TIF*:MM |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206160353/https://www.bloomberg.com/profile/company/TIF*:MM |archive-date=February 6, 2020 |access-date=30 November 2019 |publisher=Bloomberg |quote=and also engages in direct selling through internet, catalog, and business gift operations}}</ref><ref name="statista_857587">{{Cite web |date=9 August 2019 |title=Number of Tiffany & Co. stores by region worldwide in 2018, by region |url=https://www.statista.com/statistics/857587/number-of-tiffany-and-co-stores-by-region-worldwide/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803234153/https://www.statista.com/statistics/857587/number-of-tiffany-and-co-stores-by-region-worldwide/ |archive-date=August 3, 2020 |access-date=30 November 2019 |publisher=Statista}}</ref> ೨೦೨೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಟಿಫಾನಿಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ, ಯುರೋಪ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಯು ಉತ್ತಮ ಆಭರಣಗಳು, ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಬೆಳ್ಳಿ, ಕೈಗಡಿಯಾರಗಳು, [[ಪಿಂಗಾಣಿ]], ಸ್ಫಟಿಕ, ಲೇಖನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಉತ್ತಮ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಕರಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite news |last=Cohen |first=Patricia |title=Tiffany_and_co |work=The New York Times |url=http://topics.nytimes.com/topics/news/business/companies/tiffany_and_co/index.html |url-status=live |access-date=March 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130524001542/http://topics.nytimes.com/topics/news/business/companies/tiffany_and_co/index.html |archive-date=May 24, 2013}}</ref> ಜನವರಿ ೭, ೨೦೨೧ ರಂದು, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಡುವಳಿ ಕಂಪನಿಯಾದ 'ಎಲ್‌ವಿಎಂಹೆಚ್' ಮೊಯೆಟ್ ಹೆನ್ನೆಸ್ಸಿ ಲೂಯಿಸ್ ವಿಟಾನ್, 'ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪೆನಿ'ಯಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಪಾಲನ್ನು ೧೫.೮ ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್‌ನಿಂದ ಟಿಫಾನಿಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |date=January 7, 2021 |title=LVMH completes the acquisition of Tiffany & Co. |url=https://www.lvmh.com/news-documents/press-releases/lvmh-completes-the-acquisition-of-tiffany-and-co/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206212439/https://www.lvmh.com/news-documents/press-releases/lvmh-completes-the-acquisition-of-tiffany-and-co/ |archive-date=February 6, 2021 |access-date=2022-05-29 |website=LVMH |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Upcoming delisting of Tiffany & Co's stock |url=https://www.jfdbrokers.com/en/about-jfd/company-news/upcoming-delisting-of-tiffany-co-stock |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221210102307/https://www.jfdbrokers.com/en/about-jfd/company-news/upcoming-delisting-of-tiffany-co-stock |archive-date=December 10, 2022 |access-date=2022-05-29 |website=www.jfdbrokers.com |language=en}}</ref> ಇದು [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == === ಸ್ಥಾಪನೆ === [[ಚಿತ್ರ:Tiffany_Co_Union_Square_1887.png|right|thumb|ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ, ಯೂನಿಯನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್, [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌|ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್]], [[ಪಿಂಗಾಣಿ]] ಶೇಖರಣಾ ಪ್ರದೇಶ, ೧೮೮೭]] ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ಅನ್ನು ೧೮೩೭ ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲೆವಿಸ್ ಟಿಫಾನಿ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಬಿ. ಯಂಗ್ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ, "ಲೇಖನ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸರಕುಗಳ ಎಂಪೋರಿಯಂ" ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟಿಫಾನಿಯ ತಂದೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಅವರ ಹತ್ತಿ ಗಿರಣಿಯಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭದೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಡಿಗೆ $೧,೦೦೦ ದ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Tiffany & Co. &#124; About &#124; History &#124; United States |url=http://press.tiffany.com/ViewBackgrounder.aspx?backgrounderId=38 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130524163337/http://press.tiffany.com/ViewBackgrounder.aspx?backgrounderId=38 |archive-date=May 24, 2013 |access-date=2015-08-01 |publisher=Press.tiffany.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=World |first=Your Black |title=Shocking List of 10 Companies that Profited from the Slave Trade |url=https://www.racism.org/index.php/articles/law-and-justice/citizenship-rights/117-slavery-to-reparations/reparations/1697-reparations1001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200701123527/https://www.racism.org/index.php/articles/law-and-justice/citizenship-rights/117-slavery-to-reparations/reparations/1697-reparations1001 |archive-date=July 1, 2020 |access-date=2020-06-28 |website=Race, Racism and the Law |language=en-gb}}</ref> ಈ ಅಂಗಡಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಲೇಖನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ೧೮೩೭ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಲೋವರ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ೨೫೯ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ "ಟಿಫಾನಿ, ಯಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿಸ್" ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="nyc-history1988">{{Cite web |date=February 16, 1988 |title=NYC Landmarks Preservation Commission – Designation List 200 I.P-1624 |url=https://s-media.nyc.gov/agencies/lpc/lp/1624.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230604203024/https://s-media.nyc.gov/agencies/lpc/lp/1624.pdf |archive-date=June 4, 2023 |access-date=2023-04-22 |website=[[New York City Landmarks Preservation Commission]]}}</ref> ೧೮೫೩ ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟಿಫಾನಿಯವರು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ ಹೆಸರನ್ನು '''ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ''' ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="mention">{{Cite web |title=Cushion Cut Archives |url=http://www.awegirls.com/category/cushion-cut-engagement-rings/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819231801/http://www.awegirls.com/category/cushion-cut-engagement-rings/ |archive-date=August 19, 2014 |access-date=2015-08-01 |publisher=Awegirls}}</ref> ಅಂದಿನಿಂದ ಕಂಪನಿಯು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. ೧೮೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು, ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಚೌಕಾಸಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಟಿಫಾನಿ ನಗದು ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಮೇಲೆ ಖರೀದಿಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |title=History of Tiffany & Company |url=https://www.fundinguniverse.com/company-histories/tiffany-co-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513011759/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Tiffany-amp;-Co-company-History.html |archive-date=May 13, 2012 |access-date=2013-02-18 |publisher=Fundinguniverse.com}}</ref> ಇಂತಹ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು (ಸಿದ್ಧ ಹಣಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಬೆಲೆಗಳು) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೭೫೦ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಪಾಮರ್‌ನಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite book|title=A History of London Life|last=R. J. Mitchell and M. D. R. Leys|publisher=Longmans, Green and Co|year=1958|location=London|pages=182–184}}</ref> === "ಬ್ಲೂ ಬುಕ್" ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧ === "ಬ್ಲೂ ಬುಕ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೊದಲ ಟಿಫಾನಿ ಮೇಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಅನ್ನು ೧೮೪೫ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (ಯುಎಸ್) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.<ref name="tiffany.com">{{Cite web |title=Tiffany & Company &#124; The Tiffany Story &#124; United States |url=https://www.tiffany.com/About/TheTiffanyStory/#p+1-n+6-cg+-c+-s+-r+-t+-ri+-ni+1-x+-pu+-f+/5/0/0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708144540/http://www.tiffany.com/About/TheTiffanyStory#p+1-n+6-cg+-c+-s+-r+-t+-ri+-ni+1-x+-pu+-f+/5/0/0 |archive-date=July 8, 2015 |access-date=2013-02-18 |publisher=Tiffany.com}}</ref> ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು 'ಯೂನಿಯನ್ ಸೈನ್ಯ'ಕ್ಕೆ ಕತ್ತಿಗಳನ್ನು(ಮಾದರಿ ೧೮೪೦ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ಸೇಬರ್), ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ೧೮೬೭ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ''ಎಕ್ಸ್ಪೊಸಿಷನ್ ಯೂನಿವರ್ಸೆಲ್'' ಬೆಳ್ಳಿ ಸಾಮಾನುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಯು. ಎಸ್. ಸಂಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿದೆ. ೧೮೬೮ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="fundinguniverse.com"/> === "ಗಿಲ್ಡೆಡ್ ಯುಗ" === ೧೮೭೦ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ೧೫ ಯೂನಿಯನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ವೆಸ್ಟ್, ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಂಗಡಿ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಜಾನ್ ಕೆಲ್ಲಮ್‌ರವರು ಯುಎಸ್ $೫೦೦,೦೦೦ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]],'' "ಆಭರಣಗಳ ಅರಮನೆ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ. ಟಿಫಾನಿ ೧೯೦೬ ರವರೆಗೆ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದರು.<ref name="Moved uptown">{{Cite news |last=Christopher Gray |date=July 2, 2006 |title=Before Tiffany & Co. Moved Uptown |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2006/07/02/realestate/02scap.html |url-status=live |access-date=2013-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220506140246/https://www.nytimes.com/2006/07/02/realestate/02scap.html |archive-date=May 6, 2022}}</ref><ref name="Moved uptown" /> ೧೮೭೭ ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಯಾಂಕೀಸ್ "ಎನ್‌ವೈ" ಲಾಂಛನವಾಗಲಿರುವ ಒಂದು ಲಾಂಛನವನ್ನು ಟಿಫಾನಿ ಅವರು ಪೊಲೀಸ್ ಗೌರವ ಪದಕದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಯಾಂಕೀಸ್ ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೮೭೮ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ ಆಭರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ೧೮೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಳದಿ ವಜ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು '''ಟಿಫಾನಿ ಡೈಮಂಡ್(ವಜ್ರ)''' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಟಿಫಾನಿ ಡೈಮಂಡ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಜನರು ಮಾತ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಆಡ್ರೆ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್ ಅವರು ಟಿಫಾನಿಯ ಉಪಹಾರದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news |last=Maguire |first=Dannielle |date=February 25, 2019 |title=Oscar nominee Lady Gaga wears Tiffany Diamond previously worn by Audrey Hepburn |work=ABC News |location=Sydney |url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-25/lady-gaga-tiffany-diamond-necklace-oscars-academy-awards/10845458 |url-status=live |access-date=2020-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107233939/https://www.abc.net.au/news/2019-02-25/lady-gaga-tiffany-diamond-necklace-oscars-academy-awards/10845458 |archive-date=November 7, 2020}}</ref> ೧೮೮೭ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು 'ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರೌನ್ ಜ್ಯುವೆಲ್ಸ್‌'ನ ಭಾಗದ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಜ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಟಿಫಾನಿ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=Tiffany & Company &#124; A Tiffany Diamond &#124; Our Promise &#124; Tiffany Diamond Certificate &#124; United States |url=https://www.tiffany.com/Expertise/Diamond/History/Default.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130707041310/http://www.tiffany.com/Expertise/Diamond/History/Default.aspx |archive-date=July 7, 2013 |access-date=2013-02-18 |publisher=Tiffany.com}}</ref> ಕಂಪನಿಯು ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಗ್ರೇಟ್ ಸೀಲ್ ಅನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Aitken |first=Lauren |date=2018-03-19 |title=The Great Seal |url=https://diplomacy.state.gov/the-great-seal/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422081306/https://diplomacy.state.gov/the-great-seal/ |archive-date=April 22, 2023 |access-date=2023-04-22 |website=The National Museum of American Diplomacy |language=en-US}}</ref> === ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Tiffany_Cross_Medal_of_Honor.jpg|thumb|ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಆನರ್(ಗೌರವ ಪದಕ)ನ "ಟಿಫಾನಿ ಕ್ರಾಸ್" ಆವೃತ್ತಿ.]] ೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲೆವಿಸ್ ಟಿಫಾನಿಯವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರ ಮಗ ಲೂಯಿಸ್ ಕಂಫರ್ಟ್ ಟಿಫಾನಿಯವರು ಕಂಪನಿಯ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ವಿನ್ಯಾಸ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು.<ref name="tiffany.com"/> ೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ೩೭ ನೇ ಬೀದಿ ಮತ್ತು ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂಗಳ ಮೂಲೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ೩೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಯಿತು.<ref>{{Cite news |last=Gray |first=Christopher |date=July 2, 2006 |title=Before Tiffany & Co. Moved Uptown |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2006/07/02/realestate/02scap.html |url-status=live |access-date=May 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220506140246/https://www.nytimes.com/2006/07/02/realestate/02scap.html |archive-date=May 6, 2022}}</ref> ೧೯೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ನೌಕಾಪಡೆ ಇಲಾಖೆಯ ಪರವಾಗಿ ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌(ಗೌರವ ಪದಕ)ಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |last=Birnie |first=Michael |date=2003-04-27 |title="Tiffany" Medal of Honor Comes to Navy Museum |url=http://www.news.navy.mil/search/display.asp?story_id=7048 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090906172852/http://www.news.navy.mil/search/display.asp?story_id=7048 |archive-date=2009-09-06 |access-date=2010-02-15 |website=[[U.S. Navy Museum]] |publisher=United States Navy}}</ref> ಈ "ಟಿಫಾನಿ ಕ್ರಾಸ್" ಆವೃತ್ತಿಯು ಅಪರೂಪವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಯುದ್ಧ-ಅಲ್ಲದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite book|title=Above and Beyond: The Aviation Medals of Honor|last=Tillman|first=Barrett|publisher=Smithsonian Institution Press|year=2003|location=Washington, D.C.|page=3}}</ref> ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ, ನೌಕಾಪಡೆಯು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ವೀರತೆಗಾಗಿ ಟಿಫಾನಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ, ನೌಕಾಪಡೆಯು ತರುವಾಯ ಟಿಫಾನಿ ಕ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಎರಡು-ಪದಕಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು.<ref>{{Cite web |title=History of the Medal of Honor |url=http://www.cmohs.org/medal-history.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110828043704/http://www.cmohs.org/medal-history.php |archive-date=August 28, 2011 |access-date=2010-07-23 |website=Navy Medal of Honor (1913) |publisher=Congressional Medal of Honor Society}}</ref> ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ೧೯೪೦ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಇಂದಿನ ೭೨೭ ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನುಕ್ರಾಸ್ & ಕ್ರಾಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |date=August 25, 2020 |title=OMA designs glass volume to top Tiffany & Co's New York flagship store |url=https://www.dezeen.com/2020/08/25/oma-glass-volume-tiffany-co-new-york/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210220230737/https://www.dezeen.com/2020/08/25/oma-glass-volume-tiffany-co-new-york/ |archive-date=February 20, 2021 |access-date=February 4, 2021 |website=Dezeen}}</ref> ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಜೀನ್ ಸ್ಕ್ಲಂಬರ್ಗರ್ ಟಿಫಾನಿಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಆಂಡಿ ವಾರ್ಹೋಲ್ ಟಿಫಾನಿ ರಜಾ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು (ಸುಮಾರು ೧೯೫೬-೧೯೬೨).<ref name="tiffany.com"/><ref>{{Cite web |title=Image not available |url=http://www.corbisimages.com/stock-photo/rights-managed/42-18454479/christmas-card-design-for-tiffany-co-by |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130522142914/http://www.corbisimages.com/stock-photo/rights-managed/42-18454479/christmas-card-design-for-tiffany-co-by |archive-date=May 22, 2013 |access-date=2013-02-18 |publisher=Corbisimages.com}}</ref> ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್. ನ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ ಲೇಡಿ ಬರ್ಡ್ ಜಾನ್ಸನ್‌ರವರು, ೯೦ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವೈಟ್ ಹೌಸ್ ಚೀನಾ-ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಟಿಫಾನಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Presidential China |url=https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/history/whtour/china/johnson.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210305100743/https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/history/whtour/china/johnson.html |archive-date=March 5, 2021 |access-date=2008-12-07 |website=[[whitehouse.gov]] |via=[[NARA|National Archives]]}}</ref><ref name="nfll">{{Cite web |title=Party Politics" Entertaining at the White House |url=http://www.firstladies.org/documents/PartyPoliticsbrochure-webcompress.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070704013431/http://www.firstladies.org/documents/PartyPoliticsbrochure-webcompress.pdf |archive-date=July 4, 2007 |access-date=2008-12-07 |publisher=National First Ladies Library}}</ref> ೧೯೭೮ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ''ಏವನ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್, ಇಂಕ್'' ಸುಮಾರು ಯುಎಸ್ $೧೦೪ ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=August 6, 2020 |title=Who Owns Tiffany & Co? {{!}} Luxury Brand |url=https://aalanddiamond.com/who-owns-tiffany-co/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817182816/https://aalanddiamond.com/who-owns-tiffany-co/ |archive-date=August 17, 2021 |access-date=2021-08-17 |website=AaLAND Diamond Jewelers |language=en-US}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೯೮೪ ರ ''ನ್ಯೂಸ್‌ವೀಕ್'' ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಟಿಫಾನಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ಬಿಳಿ ಮಾರಾಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕಿಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಗ್ಗದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿವೆ; ಇದಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ದೂರಿದರು.<ref name="ReferenceA"/> ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ, ಏವನ್ ಟಿಫಾನಿಯನ್ನು ವಿಲಿಯಂ ಆರ್. ಚಾನೆ ನೇತೃತ್ವದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಗುಂಪಿಗೆ $೧೩೫.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ನಗದಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಟಿಫಾನಿ ಮತ್ತೆ [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ|ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರುಗಳ ೪೫ ಲಕ್ಷ ಷೇರುಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಸುಮಾರು $೧ ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು.<ref name="ReferenceA" />&nbsp;&nbsp; ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೯೦-೧೯೯೧ ರ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತದ ಕಾರಣ, ಟಿಫಾನಿಯು ಸಾಮೂಹಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಟಿಫಾನಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುತ್ತದೆ/ಕೈಗೆಟಕುವ ದರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುವ ಹೊಸ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಜ್ರದ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ಉಂಗುರಗಳ ಬೆಲೆ $೮೫೦ ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಪನಿಯು ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಿತು. "ವಜ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಖರೀದಿಸುವುದು" ಎಂಬ ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ೪೦,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ವಿಶಾಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದರು.<ref name="ReferenceA"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಐಷಾರಾಮಿ ಸರಕುಗಳ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಟಿಫಾನಿ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="ReferenceA" /> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೯೪ ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಭರಣ ದರೋಡೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆರು ಪುರುಷರು $ ೧.೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಘಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯಗಳು ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ. ದರೋಡೆ ನಡೆದ ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಆರು ಮಂದಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=December 22, 2018 |title=Break-In at Tiffany's: How Thieves Stole $1.9 Million in Jewels During a 1994 New York Heist |work=Inside Edition |url=https://www.insideedition.com/break-tiffanys-how-thieves-stole-19-million-jewels-during-1994-new-york-heist-49395 |url-status=live |access-date=September 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925174327/https://www.insideedition.com/break-tiffanys-how-thieves-stole-19-million-jewels-during-1994-new-york-heist-49395 |archive-date=September 25, 2021}}</ref> ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪೆನಿ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹಿಯಾದ '''ಟಿಫಾನಿ ಬ್ಲೂ''' ಬಣ್ಣವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮುದ್ರೆಯನ್ನಾಗಿ(ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್) ಮಾಡಿದರು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು "೧೮೩೭ ಬ್ಲೂ" ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ಪ್ಯಾಂಟೋನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರರಾದರು.<ref name="cnnblue">{{Cite web |last=Cohen |first=Alina |date=April 30, 2019 |title=How Tiffany & Co. monopolized a shade of blue |url=https://www.cnn.com/style/article/tiffany--co-blue/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200603222953/https://www.cnn.com/style/article/tiffany--co-blue/index.html |archive-date=June 3, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=CNN}}</ref> === ೨೦೦೦ ದಶಕ === [[ಚಿತ್ರ:Tiffany_blue_box_2.jpg|thumb|ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿಯ ನೀಲಿ ಉಡುಗೊರೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು]] ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು.<ref>{{Cite web |title=The Tiffany & Co. Foundation &#124; About the Foundation |url=http://www.tiffanyandcofoundation.org/about/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130416000810/http://www.tiffanyandcofoundation.org/about/ |archive-date=April 16, 2013 |access-date=2013-02-18 |publisher=Tiffanyandcofoundation.org}}</ref> ಜೂನ್ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು [[ಈಬೇ|ಇಬೇ(eBay)]] ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು. ಅವರು ನಕಲಿ ಟಿಫಾನಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಟಿಫಾನಿ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಸೋತಿತು.<ref>{{Cite news |date=March 22, 2004 |title=Tiffany sues eBay, says fake items sold on Web site |publisher=USA Today |url=https://www.usatoday.com/tech/news/2004-06-22-tiffany-ebay_x.htm |url-status=live |access-date=October 29, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421002739/http://www.usatoday.com/tech/news/2004-06-22-tiffany-ebay_x.htm |archive-date=April 21, 2012}}</ref><ref>{{Cite news |date=April 1, 2010 |title=Tiffany, Inc. v. eBay |url=http://www.ca2.uscourts.gov/decisions/isysquery/65a5a693-7086-4d06-a0d2-13e6c9981866/2/doc/08-3947-cv_opn.pdf |url-status=dead |access-date=June 22, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610215511/http://www.ca2.uscourts.gov/decisions/isysquery/65a5a693-7086-4d06-a0d2-13e6c9981866/2/doc/08-3947-cv_opn.pdf |archive-date=June 10, 2015}}</ref> ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿಯು, ಟಿಫಾನಿಯ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಜ್ರ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಲಾರೆಲ್ಟನ್ ಡೈಮಂಡ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=O'Connell |first=Vanessa |date=October 26, 2009 |title=Diamond Industry Makeover Sends Fifth Avenue to Africa |url=https://www.wsj.com/articles/SB125650986946206903 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809112532/https://www.wsj.com/articles/SB125650986946206903 |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=Wall Street Journal}}</ref> ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಜಪಾನಿನ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಆಪರೇಟರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳು ಸೆಲ್‌ಫೋನ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಹತ್ತು ಪ್ರತಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ೨೦ ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು(೪.೦ ಗ್ರಾಂ)ಇದೆ. ಪ್ರತಿ ಸೆಲ್‌ಫೋನ್‌ನ ಬೆಲೆ ೧೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಯೆನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು(£೭೮೧,೮೨೪) ಇದೆ.<ref> {{Cite web |script-title=ja:上戸彩：超高価ケータイ「ないしょにしてね」 |url=http://mainichi.jp/enta/geinou/news/20080129spn00m200016000c.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080130125848/http://mainichi.jp/enta/geinou/news/20080129spn00m200016000c.html <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=2008-01-30 |access-date=2008-01-29 |publisher=Sports Nippon |language=ja}}</ref>&nbsp; ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ತಮ್ಮ ಟಿಫಾನಿ ಕೀಸ್ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Skinner |first=Poppy |date=September 3, 2015 |title=The Tiffany Key Collection |url=https://www.tatlerasia.com/style/jewellery/the-tiffany-key-collection |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003084228/https://www.tatlerasia.com/style/jewellery/the-tiffany-key-collection |archive-date=October 3, 2021 |access-date=May 4, 2020 |website=Singapore Tatler}}</ref> === ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦೨೦ ರ ದಶಕಗಳು === ಜುಲೈ ೨೦೧೩ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಯೊಂದು ಮಾಜಿ ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಲೆಡರ್ಹಾಸ್-ಒಕುನ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು $೧.೩ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಜ್ರದ ಕಡಗಗಳು, ಡ್ರಾಪ್ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕದ್ದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌|ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ]]ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಲೆಡರ್‌ಹಾಸ್-ಒಕುನ್ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅಧಿಕೃತ ಆರೋಪಗಳು ಅವಳನ್ನು "ತಂತಿ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಕದ್ದ ಆಸ್ತಿಯ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಸಾಗಣೆ" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿವೆ.<ref>{{Cite news |last=Chad Bray |date=4 July 2013 |title=Tiffany executive gem theft charges |work=The Australian |url=http://www.theaustralian.com.au/business/wall-street-journal/tiffany-executive-gem-theft-charges/story-fnay3ubk-1226673939784?net_sub_uid=44933799 |access-date=4 July 2013}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಂಪನಿಯ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕಾ ಅಂಫಿಥಿಯಾಟ್ರೋಫ್-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಟಿಫಾನಿ ಟಿ ಸಂಗ್ರಹವು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Rutherford |first=Chrissy |date=November 7, 2014 |title=Tiffany & Co. Takes Us for a Ride on the T Train |url=https://www.harpersbazaar.com/celebrity/party-pictures/g4457/tiffany-t-launch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608083147/https://www.harpersbazaar.com/celebrity/party-pictures/g4457/tiffany-t-launch/ |archive-date=June 8, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=Harpers Bazaar}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ದುರ್ಬಲ ಮಾರಾಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತೋರಿದೆ ಎಂದು ಕಂಪನಿಯ ಸಿಇಒ ''ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಕುಮೆನಾಲ್‌''ರವರು ೨೨ ತಿಂಗಳ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಕೆಲಸದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಂಪನಿಯು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮಧ್ಯಂತರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂಪನಿಯ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾಜಿ ಸಿಇಒ ಮೈಕೆಲ್ ಕೊವಾಲ್ಸ್ಕಿ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Tiffany CEO Out After Less Than 2 Years Because of Poor Sales |url=http://fortune.com/2017/02/05/tiffany-ceo/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170206124336/http://fortune.com/2017/02/05/tiffany-ceo/ |archive-date=February 6, 2017 |access-date=2017-02-06 |website=Fortune}}</ref> ಅವರ ಹಠಾತ್ ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಮೊದಲು, ಕುಮೆನಾಲ್ ಅವರು ಮಾಜಿ ಕೋಚ್ ಡಿಸೈನರ್ ರೀಡ್ ಕ್ರಾಕೋಫ್ ಅವರನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಹೊಸ ಮುಖ್ಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ್ದರು. ಕ್ರಾಕೋಫ್‌‌ರವರಿಗೆ ಆಭರಣ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತರಬೇತುದಾರನೊಂದಿಗಿನ ಅವನ ಹಿಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ" ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರಾಕೋಫ್‌ರವರು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಿಫ್ರೆಶ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯು ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=2017-01-17 |title=Tiffany Appoints Reed Krakoff as Chief Artistic Officer |url=https://www.businessoffashion.com/articles/news-analysis/tiffany-appoints-reed-krakoff-as-chief-artistic-officer |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928125038/https://www.businessoffashion.com/articles/news-analysis/tiffany-appoints-reed-krakoff-as-chief-artistic-officer |archive-date=September 28, 2019 |access-date=2019-09-28 |website=The Business of Fashion |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-05-01 |title=Can the Man Who Made Coach Remake Tiffany? |url=https://www.businessoffashion.com/articles/news-analysis/can-the-man-who-made-coach-remake-tiffany |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928125037/https://www.businessoffashion.com/articles/news-analysis/can-the-man-who-made-coach-remake-tiffany |archive-date=September 28, 2019 |access-date=2019-09-28 |website=The Business of Fashion |language=en-GB}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ತಮ್ಮ ಟಿಫಾನಿ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Halberg |first=Morgan |date=April 28, 2017 |title=Zoë Kravitz, Scarlett Johansson Are Really Into Tiffany's New Collection |url=https://observer.com/2017/04/tiffany-hardwear-collection-launch/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809144204/https://observer.com/2017/04/tiffany-hardwear-collection-launch/ |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 5, 2020 |website=Observer}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಬಲ್ಗಾರಿ ಅನುಭವಿ ಅಲೆಸಾಂಡ್ರೋ ಬೊಗ್ಲಿಯೊಲೊ ಅವರು ಸಿಇಒ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ಕುಸಿತದ ಮಾರಾಟವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಆಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite news |last=Nicolaou |first=Anna |date=July 13, 2017 |title=Tiffany picks luxury industry veteran Bogliolo to return sparkle |language=en-GB |work=Financial Times |url=https://www.ft.com/content/71a04298-67cc-11e7-8526-7b38dcaef614 |url-status=live |access-date=2019-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190928123857/https://www.ft.com/content/71a04298-67cc-11e7-8526-7b38dcaef614 |archive-date=September 28, 2019}}</ref> ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 'ಬ್ಲೂ ಬಾಕ್ಸ್ ಕೆಫೆ'ಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.<ref name="wsjkrakoff">{{Cite web |last=Binkley |first=Christina |date=March 26, 2018 |title=The Secret Inside Tiffany's Blue Box: Reed Krakoff |url=https://www.wsj.com/articles/the-secret-inside-tiffanys-blue-box-reed-krakoff-1522072766 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809113740/https://www.wsj.com/articles/the-secret-inside-tiffanys-blue-box-reed-krakoff-1522072766 |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 5, 2020 |website=Wall Street Journal}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ತಮ್ಮ ಮನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಕರಗಳ ಸಾಲನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Roberts |first=Embry |date=November 4, 2017 |title=Tiffany & Co. launched an outrageously indulgent home and accessories line |url=https://www.today.com/home/tiffany-co-launched-outrageously-indulgent-home-accessories-line-t118424 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811045344/https://www.today.com/home/tiffany-co-launched-outrageously-indulgent-home-accessories-line-t118424 |archive-date=August 11, 2020 |access-date=May 5, 2020 |website=Today}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಆಭರಣ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಇದು ಹೊಸ ೧೭,೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿ ಅಟೆಲಿಯರ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="wsjkrakoff"/> ಮೇ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು 'ರೀಡ್ ಕ್ರಾಕೋಫ್‌'ರವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಕಾಗದದ ಹೂವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Friedlander |first=Ruthie |date=May 1, 2018 |title=Tiffany & Co. Unveils a New Collection That Strips Away the Typical Rules of Fine Jewelry |url=https://www.instyle.com/fashion/accessories/jewelry/tiffanys-paper-flowers |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220321120453/https://www.instyle.com/fashion/accessories/jewelry/tiffanys-paper-flowers |archive-date=March 21, 2022 |access-date=May 4, 2020 |website=InStyle}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾಗದದ ಹೂವುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದೇ ತಿಂಗಳು, ಕಂಪನಿಯು ಟಿಫಾನಿ ಟ್ರೂ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಉಂಗುರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Chen |first=Joyce |date=September 19, 2018 |title=Tiffany & Co. Debuts New Engagement Design Called the "Tiffany True" Diamond |url=https://www.theknotnews.com/tiffany-co-debuts-true-diamond-ring-33723 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808233504/https://www.theknotnews.com/tiffany-co-debuts-true-diamond-ring-33723 |archive-date=August 8, 2020 |access-date=May 5, 2020 |website=The Knot}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪುರುಷರ ಆಭರಣ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |last=Siegel |first=Rachel |date=August 15, 2019 |title=Tiffany & Co. launches men's line, hoping diamonds are a dude's best friend |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/business/2019/08/15/tiffany-launches-mens-line-hoping-diamonds-are-dudes-best-friend/ |url-status=live |access-date=May 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200820154532/https://www.washingtonpost.com/business/2019/08/15/tiffany-launches-mens-line-hoping-diamonds-are-dudes-best-friend/ |archive-date=August 20, 2020}}</ref> ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರೀಡ್ ಕ್ರಾಕೋಫ್‌ರವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Remsen |first=Nick |date=September 15, 2019 |title=Tiffany Creates Another Reason for Men to Shop |url=https://www.nytimes.com/2019/09/15/fashion/jewelry-tiffany-mens-reed-krakoff.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108010436/https://www.nytimes.com/2019/09/15/fashion/jewelry-tiffany-mens-reed-krakoff.html |archive-date=January 8, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=The New York Times}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು ಚೀನಾದ [[ಶಾಂಘೈ|ಶಾಂಘೈ‌ನಲ್ಲಿ]] "ವಿಷನ್ & ವರ್ಚುಸಿಟಿ(ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ)" ಎಂಬ ಹೊಸ ಬ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತೆರೆದರು.<ref>{{Cite web |last=Connor |first=Katie |date=November 3, 2019 |title=Tiffany's Vision & Virtuosity Exhibition Offers A Glittering Escape From Reality |url=https://www.elle.com/fashion/a29670267/tiffany-vision-and-virtuosity-shanghai/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809114530/https://www.elle.com/fashion/a29670267/tiffany-vision-and-virtuosity-shanghai/ |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 5, 2020 |website=Elle}}</ref> ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ ೩, ೨೦೨೦ ರಂದು ಭಾರತದ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Tiffany opens first India store in New Delhi - ET Retail |url=https://retail.economictimes.indiatimes.com/news/apparel-fashion/jewellery/tiffany-opens-first-india-store-in-new-delhi/73892931 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200213062444/https://retail.economictimes.indiatimes.com/news/apparel-fashion/jewellery/tiffany-opens-first-india-store-in-new-delhi/73892931 |archive-date=February 13, 2020 |access-date=13 February 2020 |website=ETRetail.com |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್ ಮೇಲೆ ರಷ್ಯಾದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಕ್ರಮಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಯುಎಇ(UAE) ಸೇರಿದಂತೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಎಂದು ನಂತರ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು.[https://www.epravda.com.ua/news/2023/10/12/705412/] ದುರ್ಬಲ ಯುಎಸ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಈ ರಫ್ತು ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಇಯು ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ, ಭಾಗಶಃ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ರಷ್ಯಾದ ಕಂಪನಿಯಾದ ''ಅಲ್ರೋಸಾ'', ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಲಾಭವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಲಾಭದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ಸೇನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಲಹೆಗಳಿವೆ. ==== ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್(LVMH)ನಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನ ==== ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್(LVMH) ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು$೧೬.೨ ಶತಕೋಟಿ, $೧೩೫ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ ಖರೀದಿಸಲು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="lvmhdeal">{{Cite web |last=Kent |first=Sarah |last2=Guilbault |first2=Laure |date=November 25, 2019 |title=LVMH Buys Tiffany in $16 Billion Deal |url=https://www.businessoffashion.com/articles/news-analysis/lvmh-buys-tiffany-in-16-2-billion-deal |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201102064717/https://www.businessoffashion.com/articles/news-analysis/lvmh-buys-tiffany-in-16-2-billion-deal |archive-date=November 2, 2020 |access-date=2019-11-25 |website=www.businessoffashion.com}}</ref> ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ೨೦೨೦ರ ಜೂನ್ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು.<ref name="lvmhdeal2">{{Cite web |date=26 November 2019 |title=LVMH Acquires Tiffany & Co. For $16.2 Billion |url=https://www.forbes.com/sites/robertanaas/2019/11/26/lvmh-aquires-tiffany--co-for-162--billion/#619c1bee69ab |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803133638/https://www.forbes.com/sites/robertanaas/2019/11/26/lvmh-aquires-tiffany--co-for-162--billion/#619c1bee69ab |archive-date=August 3, 2020 |access-date=30 November 2019 |website=Forbes |quote=LVMH will "develop this jewel with the same dedication and commitment that we have applied to each and every one of our Maisons. We will be proud to have Tiffany sit alongside our iconic brands and look forward to ensuring that Tiffany continues to thrive for centuries to come"}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಟಿಫಾನಿಯ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಖರೀದಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ನಂತರ, ಟಿಫಾನಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದರು ಮತ್ತು ಖರೀದಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವಾದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹಾನಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್‌ನ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ಯೋಜಿಸಿ, ದುರುಪಯೋಗವು ಖರೀದಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=Grandmaster Bernard Arnault looks to the Tiffany endgame |url=https://www.24x7news.live/grandmaster%E2%80%89bernard-arnault-looks-to-the-tiffany-endgame/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518205834/https://www.24x7news.live/grandmaster%E2%80%89bernard-arnault-looks-to-the-tiffany-endgame/ |archive-date=May 18, 2021 |access-date=2020-09-12 |website=247 News}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಟಿಫಾನಿ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್‌ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್|ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ಗೆ]]'' ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲವೊಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು ೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಟಿಫಾನಿ ಪಾವತಿಸಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Billionaire Arnault On The Offensive After Tiffany Pays Out $140 Million Pandemic Dividends Despite $32 Million In Losses |url=https://www.24x7news.live/grandmaster%E2%80%89bernard-arnault-looks-to-the-tiffany-endgame/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210518205834/https://www.24x7news.live/grandmaster%E2%80%89bernard-arnault-looks-to-the-tiffany-endgame/ |archive-date=May 18, 2021 |access-date=2020-09-16 |website=Forbes}}</ref> ಟಿಫಾನಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕ್ರಮದ ವಿರುದ್ಧ ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್‌ ಪ್ರತಿವಾದವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್‌‌ನ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟಿಫಾನಿಯ ಅಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ದೂಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು "ಹಣವನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref>{{Cite web |date=29 September 2020 |title=LVMH files countersuit against Tiffany over US$14.5B deal |url=https://beta.ctvnews.ca/national/business/2020/9/29/1_5124559.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001215347/https://beta.ctvnews.ca/national/business/2020/9/29/1_5124559.html |archive-date=October 1, 2020 |access-date=1 October 2020 |publisher=CTV News}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್ ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು $೧೬ ಬಿಲಿಯನ್ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $೧೩೫ ರಿಂದ $೧೩೧.೫ ಗೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=2020-10-28 |title=LVMH Revives Luxury's Biggest Deal by Settling Tiffany Dispute |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-10-28/tiffany-jumps-on-report-it-s-close-to-new-deal-on-sale-to-lvmh |url-status=live |access-date=2020-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105182722/https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-10-28/tiffany-jumps-on-report-it-s-close-to-new-deal-on-sale-to-lvmh |archive-date=November 5, 2020}}</ref><ref name="White">{{Cite news |last=White |first=Greg Roumeliotis, Sarah |date=2020-10-28 |title=LVMH, Tiffany agree on lower price in $16 billion takeover deal, sources say |language=en |work=Reuters |url=https://uk.reuters.com/article/uk-tiffany-m-a-lvmh-idUKKBN27D2GL |url-status=live |access-date=2020-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101064043/https://uk.reuters.com/article/uk-tiffany-m-a-lvmh-idUKKBN27D2GL |archive-date=November 1, 2020}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುದಾರರು ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ $೧೫.೮ ಬಿಲಿಯನ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |date=2020-12-30 |title=Tiffany shareholders back LVMH takeover, ending long-drawn dispute |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-tiffany-m-a-lvmh-idUSKBN2941IZ |url-status=live |access-date=2020-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201230195818/https://www.reuters.com/article/us-tiffany-m-a-lvmh-idUSKBN2941IZ |archive-date=December 30, 2020}}</ref> ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಜನವರಿ ೭, ೨೦೨೧ ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟಿಫಾನಿಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್‌ನಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.<ref name=":2"/><ref>{{Cite web |date=January 7, 2021 |title=LVMH completes the acquisition of Tiffany & Co. |url=https://www.lvmh.com/news-documents/press-releases/lvmh-completes-the-acquisition-of-tiffany-and-co/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206212439/https://www.lvmh.com/news-documents/press-releases/lvmh-completes-the-acquisition-of-tiffany-and-co/ |archive-date=February 6, 2021 |access-date=February 8, 2021}}</ref> ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಟಿಫಾನಿಯ ಹಲವಾರು ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರನ್ನು ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್ ನ ಇತರ ವಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Research |first=Jeweller |date=2021-12-26 |title=Tiffany & Co. problems continue: French-US rivalry causes confusion |url=https://www.jewellermagazine.com/Article/10288/Tiffany-Co-problems-continue-French-US-rivalry-causes-confusion |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515223758/https://www.jewellermagazine.com/Article/10288/Tiffany-Co-problems-continue-French-US-rivalry-causes-confusion |archive-date=May 15, 2022 |access-date=2022-05-29 |website=jewellermagazine.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |last=Kapner |first=Suzanne |date=2021-12-23 |title=Tiffany's New French Owner Brings a Makeover—and a Culture Clash |language=en-US |work=Wall Street Journal |url=https://www.wsj.com/articles/tiffanys-new-french-owner-brings-a-makeoverand-a-culture-clash-11640264191 |url-status=live |access-date=2022-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220529180317/https://www.wsj.com/articles/tiffanys-new-french-owner-brings-a-makeoverand-a-culture-clash-11640264191 |archive-date=May 29, 2022 |issn=0099-9660}}</ref> ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್‌ನ ಸಿಇಒ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಅರ್ನಾಲ್ಟ್ ಅವರ ಮಗ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಅರ್ನಾಲ್ಟ್‌ಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |date=2021-01-07 |title=LVMH gives Tiffany a makeover, promotes Arnault scion after $16 billion deal |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-tiffany-m-a-lvmh-idUSKBN29C1SM |url-status=live |access-date=2022-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530221452/https://www.reuters.com/article/us-tiffany-m-a-lvmh-idUSKBN29C1SM |archive-date=May 30, 2022}}</ref> ಎಲ್‌ವಿಎಂಎಚ್‌ ಸಮೂಹದ ಯೋಜನೆಗಳು [[ಯುರೋಪ್]] ಮತ್ತು [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾದಲ್ಲಿ]] ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref name=":1"/><ref>{{Cite web |last=Roden |first=Arabella |date=2021-02-02 |title=LVMH reveals new strategy for Tiffany & Co. following management shake-up |url=https://www.jewellermagazine.com/Article/9384/LVMH-reveals-new-strategy-for-Tiffany-Co-following-management-shake-up |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220529180316/https://www.jewellermagazine.com/Article/9384/LVMH-reveals-new-strategy-for-Tiffany-Co-following-management-shake-up |archive-date=May 29, 2022 |access-date=2022-05-29 |website=jewellermagazine.com}}</ref> == ಮಳಿಗೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Tiffany_&_Company's_flagship_store_interior_2016.jpg|thumb|ಟಿಫಾನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಡಿಯ ಒಳಾಂಗಣ.]] [[ಚಿತ್ರ:Tiffany_&_Co_Phipps.jpg|thumb|ಜಾರ್ಜಿಯಾದ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ಜಾರ್ಜಿಯಾ|ಅಟ್ಲಾಂಟಾದಲ್ಲಿರುವ]] ಫಿಪ್ಸ್ ಪ್ಲಾಜಾದಲ್ಲಿ ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ.]] ೧೯೪೦ ರಿಂದ, ಟಿಫಾನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಡಿಯು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌|ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ೫೭ ನೇ ಬೀದಿಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಹೊರಭಾಗವು ಕಿಟಕಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಅಂಗಡಿಯು [[ಆಡ್ರಿ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್|ಆಡ್ರೆ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್]] ನಟಿಸಿದ ''ಬ್ರೇಕ್ಫಾಸ್ಟ್ ಅಟ್ ಟಿಫಾನಿ'ಸ್'' ಮತ್ತು [[ರೀಸ್‌ ವಿದರ್‌ಸ್ಪೂನ್‌|ರೀಸ್ ವಿದರ್ಸ್ಪೂನ್]] ನಟಿಸಿದ ''ಸ್ವೀಟ್ ಹೋಮ್ ಅಲಬಾಮಾ'' ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಅಂಗಡಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು ನಂತರ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೭ ರಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪುನಃ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಪೀಟರ್ ಮರಿನೋ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Hannah |date=2023-07-06 |title=Peter Marino Conjures a Private Paradise Atop Tiffany & Co.’s Revamped Manhattan Flagship |url=https://www.architecturaldigest.com/story/peter-marino-conjures-a-private-paradise-atop-tiffany-and-cos-revamped-manhattan-flagship |access-date=2024-04-29 |website=Architectural Digest |language=en}}</ref> ೩೭ ನೇ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಟಿಫಾನಿ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಕಟ್ಟಡವು ಯು.ಎಸ್.ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Holly Hayes |date=1978-06-02 |title=Tiffany and Company Building - New York, New York |url=http://gohistoric.com/places/350605 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140911212816/http://gohistoric.com/places/350605 |archive-date=September 11, 2014 |access-date=2015-08-01 |publisher=Gohistoric.com}}</ref> ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ರೂ ಡೆ ಲಾ ಪೈಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಅವೆನ್ಯೂ ಡೆಸ್ ಚಾಂಪ್ಸ್ ಎಲಿಸೀಸ್ (ಅತಿದೊಡ್ಡ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಂಗಡಿ) ಪ್ಯಾರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite news |date=2012-11-05 |title=Le joaillier américain Tiffany arrive sur les Champs-Elysées |language=fr |work=Le Monde.fr |url=http://www.lemonde.fr/economie/article/2012/11/05/le-joaillier-americain-tiffany-arrive-sur-les-champs-elysees_1785916_3234.html |url-status=live |access-date=2017-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033650/http://www.lemonde.fr/economie/article/2012/11/05/le-joaillier-americain-tiffany-arrive-sur-les-champs-elysees_1785916_3234.html |archive-date=December 1, 2017 |issn=1950-6244}}</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಡಿಯು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನ ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |date=2011-08-23 |title=Tiffany is out of the box |url=https://www.heraldsun.com.au/lifestyle/fashion/tiffany-co-reopens-in-collins-street-melbourne/news-story/dff99481d6415e59b3d79522162dcfd7 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190714062519/https://www.heraldsun.com.au/lifestyle/fashion/tiffany-co-reopens-in-collins-street-melbourne/news-story/dff99481d6415e59b3d79522162dcfd7 |archive-date=July 14, 2019 |access-date=2019-07-14 |website=www.heraldsun.com.au |language=en}}</ref> ಟಿಫಾನಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎಂಟು ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. ಇದು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಸಿಡ್ನಿ, ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್, ಪರ್ತ್, ಅಡಿಲೇಡ್ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಡ್ ಕೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Tiffany Store Locations - Australia |url=https://www.tiffany.com.au/jewelry-stores/store-list/australia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230303082419/https://www.tiffany.com.au/jewelry-stores/store-list/australia/ |archive-date=March 3, 2023 |access-date=February 25, 2024 |website=Tiffany & Co.}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೮, ೨೦೦೧ ರಂದು, ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ]] [[ಸಾವೊ ಪಾಲೊ|ಸಾವೊ ಪಾಲೊದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಇಗ್ವಾಟೆಮಿ ಸಾವೊ ಪಾಲೊ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Tiffany abre em SP primeira filial na América Latina |url=http://www.estadao.com.br/arquivo/arteelazer/2001/not20010509p4667.htm |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20151204223859/https://www.westfield.com.au/bondijunction/stores/all-stores/tiffany-and-co/50213 |archive-date=December 4, 2015 |access-date=2010-07-26 |publisher=Estadão |language=pt}}</ref> ಕಂಪನಿಯು ನಗರದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦, ೨೦೦೩ ರಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಸ್ಕರ್ ಫ್ರೈರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬಳಿ ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Quem entra na Tiffany acaba se apaixonando |url=http://www.terra.com.br/istoegente/222/entrevista/index.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120911065831/http://www.terra.com.br/istoegente/222/entrevista/index.htm |archive-date=September 11, 2012 |access-date=2010-07-26 |publisher=Terra |language=pt}}</ref> ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ "ಇರಿಡೆಸ್ಸೆ" ಎಂಬ ಮುತ್ತು-ಮಾತ್ರ ಆಭರಣಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಮಳಿಗೆಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಕಂಪನಿಯು [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಫ್ಲೋರಿಡಾ]], ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ, [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]], ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ, [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]], ಇಲಿನಾಯ್ಸ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾದಲ್ಲಿ ೧೬ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸರಪಳಿಯು ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯು ೨೦೦೯ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ನಿರಂತರ ನಂಬಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ೨೦೦೭-೨೦೦೮ ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಇರಿಡೆಸ್ಸೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |last=Cheng |first=Andria |date=March 10, 2009 |title=Tiffany plans to shut Iridesse pearl-jewelry chain |work=[[Marketwatch]] |url=https://www.marketwatch.com/story/tiffany-plans-shut-iridesse-jewelry-chain |url-status=live |access-date=February 3, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190204122323/https://www.marketwatch.com/story/tiffany-plans-shut-iridesse-jewelry-chain |archive-date=February 4, 2019}}</ref> ೨೦೧೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಟಿಫಾನಿ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ೯೩ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ೩೨೧ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ (೩೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಂತೆ) ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ೫೫ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೮೫ ಸ್ಥಳಗಳು ಸೇರಿವೆ. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ನಿವ್ವಳ ಮಾರಾಟವು ಯುಎಸ್ $ ೪.೪೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು.<ref name="statista_857587"/><ref>{{Cite web |date=29 November 2019 |title=Tiffany & Co.TIF |url=https://www.reuters.com/companies/TIF |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106223300/https://www.reuters.com/companies/TIF |archive-date=November 6, 2019 |access-date=30 November 2019 |publisher=Reuters |quote=the Company's segments include Americas, Asia-Pacific, Japan, Europe and Other}}</ref>&nbsp; ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ ಶಾಂಘೈ ಟೈಕೂ ಲಿ ಕಿಯಾಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ [[:en:MVRDV|ಎಂವಿಆರ್‌ಡಿವಿ(MVRDV]]) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮುಂಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Fabris-Shi |first=Amy |date=2024-03-22 |title=Tiffany’s ‘Bird on a Pearl’ takes flight in Shanghai |url=https://jingdaily.com/posts/tiffany-bird-on-a-pearl-takes-flight-in-shanghai |access-date=2024-03-22 |website=Jing Daily |language=en |archive-date=2024-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240322094606/https://jingdaily.com/posts/tiffany-bird-on-a-pearl-takes-flight-in-shanghai |url-status=dead }}</ref> ಈ ಉದ್ಘಾಟನೆಯು ಸಿಂಗಾಪುರದ ಚಾಂಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವಿನ ಹಿಂದಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. 'ಎಂವಿಆರ್‌ಡಿವಿ'ಯು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆಯ ಸಾಗರ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ೩-ಡಿ(3-D) ಮುದ್ರಿತ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Zeitoun |first=Lea |date=2023-10-17 |title=using ocean plastic, MVRDV sculpts 3D-printed screen around tiffany store in singapore |url=https://www.designboom.com/architecture/using-ocean-plastic-mvrdv-sculpts-3d-printed-screen-for-tiffany-store-singapore-changi-airport-10-17-2023/ |access-date=2024-04-29 |website=Designboom |language=en}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪೆನಿಯು ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್‌ನ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಪ್ಲಾಜಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Tiffany & Co. in Brisbane, and Melanie Grant’s NZ-skincare partnership: here’s what you missed in fashion this week |url=https://www.russh.com/fashoin-moments-22-mar-2024/ |access-date=26 April 2024 |website=Rushh}}</ref> == ಜಾಹೀರಾತು == [[ಚಿತ್ರ:HK_Central_Landmark_Mall_Tiffany_&_Co_a.jpg|right|thumb|ಸೆಂಟ್ರಲ್, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ']] ೧೮೪೫ ರಲ್ಲಿ "ಬ್ಲೂ ಬುಕ್" ಟಿಫಾನಿ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ನಂತರ, ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಜಾಹೀರಾತು ತಂತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅದರ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಪೂರ್ಣ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಟಿಫಾನಿ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ೧೯೭೨ ರವರೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಟಿಫಾನಿಯ ಮೇಲ್-ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್‌ಗಳು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ೧೫ ದಶಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಿದವು. ಟಿಫಾನಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್-ಗಿಫ್ಟ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಗ್ರಾಹಕರು ಟಿಫಾನಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು [[ವಾಣಿಜ್ಯ(ವ್ಯಾಪಾರ)|ವ್ಯಾಪಾರ]] ಉಡುಗೊರೆ-ನೀಡುವಿಕೆ, ಉದ್ಯೋಗಿ-ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ-ಮನ್ನಣೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಟಿಫಾನಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ೨೦೧೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಟಿಫಾನಿ ಇನ್ನೂ ಚಂದಾದಾರರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಜಾಹೀರಾತು ತಂತ್ರವು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="fundinguniverse.com"/> ಮೇಲ್-ಆರ್ಡರ್ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಜೊತೆಗೆ, ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ, ಟಿಫಾನಿ ಐಫೋನ್‌ಗಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನ [[ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್|ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬ್ಯಾನರ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಟಿಫಾನಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು.<ref>{{Cite web |date=2011-08-01 |title=Tiffany & Company continues app push with banner ads - Luxury Daily - Mobile |url=http://www.luxurydaily.com/tiffany-co-continues-app-push-with-banner-ads/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20120905235847/http://www.luxurydaily.com/tiffany-co-continues-app-push-with-banner-ads/ |archive-date=September 5, 2012 |access-date=2013-02-18 |publisher=Luxury Daily}}</ref><ref>{{Cite web |date=2011-10-22 |title=Tiffany & Co. Engagement Ring Finder for iPhone, iPod touch, and iPad on the iTunes App Store |url=https://itunes.apple.com/us/app/tiffany-co.-engagement-ring/id375427126?mt=8 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20151204230715/https://itunes.apple.com/us/app/tiffany-co.-engagement-ring/id375427126?mt=8 |archive-date=December 4, 2015 |access-date=2013-02-18 |publisher=Itunes.apple.com}}</ref> ಜನವರಿ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಲಿಂಗ ದಂಪತಿ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಟಿಫಾನಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪಾಪ್ ತಾರೆ [[ಲೇಡಿ ಗಾಗಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. [[ಲೇಡಿ ಗಾಗಾ|ಲೇಡಿ ಗಾಗಾರ]] ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ ಎಲ್‌ಐ ಅರ್ಧಾವಧಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೊದಲು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ ಜಾಹೀರಾತಾಗಿ ಬಂದಿತು.<ref>{{Cite web |last=Remsen |first=Nick |date=September 15, 2019 |title=Tiffany Creates Another Reason for Men to Shop |url=https://www.nytimes.com/2019/09/15/fashion/jewelry-tiffany-mens-reed-krakoff.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200108010436/https://www.nytimes.com/2019/09/15/fashion/jewelry-tiffany-mens-reed-krakoff.html |archive-date=January 8, 2020 |access-date=May 1, 2020 |website=The New York Times}}</ref> ಮೇ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ ಅವರ "ಬಿಲೀವ್ ಇನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್" ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಪೇಪರ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಟಿಫಾನಿಯು ಸ್ಪಾಟಿಫೈ ಜೊತೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಎಲ್ಲೆ ಫಾನ್ನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಾಪರ್ ಎ$ಎಪಿ ಫೆರ್ಗ್ ಅವರ "ಮೂನ್ ರಿವರ್" ಹಾಡಿನ ಮುಖಪುಟವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Hargrove |first=Channing |date=May 3, 2018 |title=Elle Fanning & A$AP Ferg Remix Breakfast At Tiffany's "Moon River" |url=https://www.refinery29.com/en-us/2018/05/198198/asap-ferg-elle-fanning-moon-river-remix |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622142554/https://www.refinery29.com/en-us/2018/05/198198/asap-ferg-elle-fanning-moon-river-remix |archive-date=June 22, 2020 |access-date=May 1, 2020 |website=Refinery29}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ಲೈನ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಕೆಂಡಾಲ್ ಜೆನ್ನರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |last=Birmingham |first=Kirsten |date=April 17, 2019 |title=A Behind-the-Scenes Look at Kendall Jenner's Stunning Spring 2019 Tiffany & Co. Campaign |url=https://www.usmagazine.com/stylish/pictures/kendall-jenner-stars-in-tiffany-co-s-spring-2019-campaign-pics/robed-and-ready/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809135018/https://www.usmagazine.com/stylish/pictures/kendall-jenner-stars-in-tiffany-co-s-spring-2019-campaign-pics/robed-and-ready/ |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 1, 2020 |website=US Magazine}}</ref> ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಮೂಲ "ಲವ್ ಮಿ" ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಕರ್ಟಿಸ್ ಕುಲಿಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕುಲ್ಲಿಗ್, ಟಿಫಾನಿ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್, ಟಿಫಾನಿ ನಾಟ್ ಮತ್ತು ಟಿಫಾನಿ ಟಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು "ಡೇರ್ ಮಿ", "ನೋ ಮಿ" ಮತ್ತು "ಕಿಸ್ ಮಿ" ನಂತಹ ಇತರ ಪ್ರೇಮ-ವಿಷಯದ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಸಹ ರಚಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |date=2022-01-20 |title=Dazzle Your Darling With Tiffany & Co. For Valentine's Day |url=https://harpersbazaar.com.au/tiffany-and-co-love-me-valentines-day-campaign/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526105741/https://harpersbazaar.com.au/tiffany-and-co-love-me-valentines-day-campaign/ |archive-date=May 26, 2022 |access-date=2022-05-15 |website=Harper's Bazaar Australia |language=en-US}}</ref> == ಉತ್ಪನ್ನಗಳು == === ವಜ್ರಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Tiffany_Diamond2.jpg|thumb|ಟಿಫಾನಿ ಹಳದಿ ವಜ್ರ]] ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಐಷಾರಾಮಿ ಸರಕುಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಆಭರಣಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Agrawal |first=A. J. |title=How Tiffany & Co. Built A Marketing Empire |url=https://www.forbes.com/sites/ajagrawal/2016/01/04/how-tiffany-and-co-built-a-marketing-empire/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809133124/https://www.forbes.com/sites/ajagrawal/2016/01/04/how-tiffany-and-co-built-a-marketing-empire/ |archive-date=August 9, 2020 |access-date=2019-03-24 |website=Forbes |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=King |first=Steve |date=2016-11-18 |title=Tiffany & Co: leading the way in ethically produced jewellery |language=en-GB |work=The Telegraph |url=https://www.telegraph.co.uk/luxury/jewellery/tiffany--co-leading-the-way-in-ethically-produced-jewellery/ |url-status=live |access-date=2019-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124165132/https://www.telegraph.co.uk/luxury/jewellery/tiffany--co-leading-the-way-in-ethically-produced-jewellery/ |archive-date=November 24, 2020 |issn=0307-1235}}</ref><ref>{{Cite news |date=2016-05-26 |title=Tiffany's 'old-world luxury' fails to charm millennials |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-tiffany-results-competition-idUSKCN0YH2IV |url-status=live |access-date=2019-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809115955/https://www.reuters.com/article/us-tiffany-results-competition-idUSKCN0YH2IV |archive-date=August 9, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |date=Feb 16, 2015 |title=The Anglo Effect: U.S. and British Luxury Brands Gain Ground With China's Rich |url=https://jingdaily.com/the-anglo-effect-u-s-and-british-luxury-brands-gain-ground-with-chinas-rich/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201108134218/https://jingdaily.com/the-anglo-effect-u-s-and-british-luxury-brands-gain-ground-with-chinas-rich/ |archive-date=November 8, 2020 |access-date=2020-02-04 |website=Jing Daily}}</ref> ಟಿಫಾನಿಯ ರತ್ನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ''ಜಾರ್ಜ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಕುಂಜ್'', ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಅನ್ನು ರತ್ನಗಳಿಗೆ ತೂಕದ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಟಿಫಾನಿ ಹಳದಿ ವಜ್ರವನ್ನು(೧೨೮.೫೪ ಕ್ಯಾರೆಟ್ (೨೫.೭೦೮ ಗ್ರಾಂ)) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |date=February 9, 2014 |title=Breakfast at Tiffany's in Beverly Hills |url=https://socialbilitty.com/2014/02/breakfast-at-tiffanys-beverly-hills/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220321120450/https://socialbilitty.com/2014/02/breakfast-at-tiffanys-beverly-hills/ |archive-date=March 21, 2022 |access-date=February 9, 2014}}</ref> ೧೮೮೬ ರಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಟಿಫಾನಿ ಅವರು ಟಿಫಾನಿ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ ರಿಂಗ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಜ್ರವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆರು ಪ್ರಾಂಗ್‌ಗಳು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ವಜ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref>{{Cite web |last=Pantin |first=Laurel |date=December 16, 2019 |title=The Reason Most Engagement Rings Look the Way They Do |url=https://www.instyle.com/fashion/accessories/jewelry/history-of-tiffany-co |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191217030854/https://www.instyle.com/fashion/accessories/jewelry/history-of-tiffany-co |archive-date=December 17, 2019 |access-date=May 7, 2019 |website=InStyle}}</ref> ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇತರ ವಜ್ರದ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಂತೆ, ಟಿಫಾನಿ ತನ್ನ ಮಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಮರುಖರೀದಿ ಮಾಡುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಟಿಫಾನಿಯಿಂದ $೧೦೦,೦೦೦ ಗೆ ಖರೀದಿಸಿದ ವಜ್ರದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಮರಳಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ''ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್'' ಪ್ರಕಟಣೆಗಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ''ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೇ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್'' ‍ರವರು ಅಂತಹ ನೀತಿಯ ತಾರ್ಕಿಕತೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು:{{ನುಡಿಮುತ್ತು|ಚಿಲ್ಲರೆ ಆಭರಣಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಖರೀದಿಸದಿರಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ನೀಡುವ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಭರಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಅವಮಾನಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡದಿರಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಜ್ರಗಳು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ರವಾನೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಣವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕರು ವಜ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿದ ಮೊತ್ತದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನೀಡುವ ಬದಲು, ಚಿಲ್ಲರೆ ಆಭರಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಜ್ರಗಳನ್ನು "ಚಿಲ್ಲರೆ" ಖರೀದಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite news|title= Have You Ever Tried to Sell a Diamond?|url= https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1982/02/have-you-ever-tried-to-sell-a-diamond/304575/?single_page=true|access-date= 15 July 2013|newspaper= The Atlantic|date= 1 February 1982|author= Edward Jay Epstein|archive-date= March 5, 2017|archive-url= https://web.archive.org/web/20170305070554/https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1982/02/have-you-ever-tried-to-sell-a-diamond/304575/?single_page=true|url-status= live}}</ref>}}೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯ ಸಿಇಒ ಅಲೆಸ್ಸಾಂಡ್ರೊ ಬೊಗ್ಲಿಯೊಲೊರವರು ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಹೊಸದಾಗಿ ಮೂಲದ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿತ ವಜ್ರಗಳ ಮೂಲದ ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Bhasin |first=Kim |last2=Chandra |first2=Emma |date=January 9, 2019 |title=Tiffany CEO Says It's His 'Duty' to Reveal Diamonds' Provenance |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-01-09/tiffany-ceo-says-it-s-his-duty-to-reveal-diamonds-provenance |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200820122759/https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-01-09/tiffany-ceo-says-it-s-his-duty-to-reveal-diamonds-provenance |archive-date=August 20, 2020 |access-date=May 7, 2020 |website=Bloomberg}}</ref> === ಬಣ್ಣದ ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳು === ಟಿಫಾನಿಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬಣ್ಣದ ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ರತ್ನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಟ್ಸಾವೊರೈಟ್, ಕುಂಜೈಟ್ ಮತ್ತು ಮೋರ್ಗಾನೈಟ್‌‌ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ.<ref name="ICA">{{Cite web |title=Tsavorite Garnet |url=http://www.gemstone.org/gem-by-gem/english/tsavorite.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080610182036/http://www.gemstone.org/gem-by-gem/english/tsavorite.html |archive-date=2008-06-10 |access-date=2015-08-01 |publisher=Gemstone.org}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಟಿಫಾನಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ನಿರ್ದೇಶಕ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕಾ ಆಮ್ಫಿಥೆಟ್ರೋಫ್‌ರವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ೨೦೧೫ ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೇಟ್‌ ಬ್ಲ್ಯಾಂಚೆಟ್‌ (Cate Blanchett)|ಕೇಟ್ ಬ್ಲ್ಯಾಂಚೆಟ್]] ಧರಿಸಿರುವ [[ವೈಡೂರ್ಯ]] ಮತ್ತು ಅಕ್ವಾಮರೀನ್ ಬಿಬ್, ಇತರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಧರಿಸುವ ಬಿಳಿ-ವಜ್ರದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆಭರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref name="NYT41415">{{Cite news |last=Guy Trebay |date=April 14, 2015 |title=At Tiffany, Something New Inside the Blue Box |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/04/16/style/at-tiffany-something-new-inside-the-blue-box.html |url-status=live |access-date=April 16, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150416141502/http://www.nytimes.com/2015/04/16/style/at-tiffany-something-new-inside-the-blue-box.html |archive-date=April 16, 2015 |quote=[...] the scene-stealing bib had the commercially desirable effect of making the million-dollar gems on other entertainers look like so much borrowed ice.}}</ref> === ಸುಗಂಧಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Tiffany4men.jpg|thumb|"ಟಿಫಾನಿ ಫಾರ್ ಮೆನ್" ಪರಿಮಳದ ೧೯೮೯ರ ಮೂಲ ಮಾದರಿ ಬಾಟಲ್]] ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ "ಟಿಫಾನಿ" ಅನ್ನು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ ತಯಾರಕ ''ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಡೆಮಾಚಿ''ಯವರು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿ ಔನ್ಸ್‌ಗೆ $೨೨೦ ದರದಲ್ಲಿ, "ಟಿಫಾನಿ" ಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದವು.<ref>{{Cite web |title=Tiffany & Co. Company History |url=https://www.fundinguniverse.com/company-histories/tiffany-co-history |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513011759/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/Tiffany-amp;-Co-company-History.html |archive-date=May 13, 2012 |access-date=2013-02-18 |publisher=Funding Universe}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ "ಟಿಫಾನಿ ಫಾರ್ ಮೆನ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ ತಯಾರಕ ''ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಪೊಲ್ಜ್'' ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸುಗಂಧದ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ''ಪಿಯರೆ ದಿನಂದ್'' ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |last=Wells |first=Linda |date=1987-07-12 |title=BEAUTY; A NEW SMELL FOR SUCCESS |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1987/07/12/magazine/beauty-a-new-smell-for-success.html |url-status=live |access-date=2017-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171101065059/http://www.nytimes.com/1987/07/12/magazine/beauty-a-new-smell-for-success.html |archive-date=November 1, 2017 |issn=0362-4331}}</ref> ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ "ಟ್ರೂಸ್ಟೆ" ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು '<nowiki/>''ಟಿಫಾನಿ & ಲವ್''' ಎಂಬ ಹೊಸ ಸುಗಂಧ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Shatzman |first=Celia |date=October 1, 2019 |title=Tiffany & Co. Uses Groundbreaking Technology To Create A New Note For Its Latest Fragrance |url=https://www.forbes.com/sites/celiashatzman/2019/10/01/tiffany-uses-groundbreaking-technology-to-create-new-note-for-latest-fragrance/#4dfeda1415f8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809115739/https://www.forbes.com/sites/celiashatzman/2019/10/01/tiffany-uses-groundbreaking-technology-to-create-new-note-for-latest-fragrance/#4dfeda1415f8 |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 7, 2020 |website=Forbes}}</ref> == ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ವಿನ್ಸ್ ಲೊಂಬಾರ್ಡಿ ಟ್ರೋಫಿ ತಯಾರಕರಾಗಿದ್ದು, ಆ ವರ್ಷದ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|ಎನ್ಎಫ್ಎಲ್]] ತಂಡದ ವಿಜೇತರಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="Tiffany Trophies"/><ref>{{Cite web |date=18 September 2008 |title=Super Bowl Trophy |url=http://www.ixgames.com/super_bowl_trophy/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130103170006/http://www.ixgames.com/super_bowl_trophy/ |archive-date=January 3, 2013 |access-date=March 2, 2012 |publisher=ixgames}}</ref> ೧೯೭೭ ರಿಂದಲೂ, ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ, ಎನ್‌ಬಿಎ ಫೈನಲ್ಸ್‌ನ ವಿಜೇತರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಟ್ರೋಫಿಯಾದ ಲ್ಯಾರಿ ಒ 'ಬ್ರಿಯಾನ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="Tiffany Trophies"/> ಟಿಫಾನಿ ವಿಶ್ವ ಬೇಸ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಟ್ರೋಫಿ ತಯಾರಿಸಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಶ್ವ ಸರಣಿ ವಿಜೇತರಿಗೆ ನೀಡುವ ಕಮೀಷನರ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Tiffany Trophies">{{Cite web |title=Tiffany Trophies by the Numbers |url=https://www.tiffany.com/stories/sports-trophies/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204145120/https://www.tiffany.com/stories/sports-trophies/ |archive-date=February 4, 2020 |access-date=2020-02-04}}</ref> ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸೀರೀಸ್ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite news |date=10 April 2011 |title=Giants get Tiffany World Series rings |agency=Associated Press |url=http://sports.espn.go.com/mlb/news/story?id=6318744 |url-status=live |access-date=October 11, 2011 |archive-url=https://archive.today/20120716100834/http://sports.espn.go.com/mlb/news/story?id=6318744 |archive-date=July 16, 2012}}</ref> ೧೯೮೭ ರಿಂದ, ಟಿಫಾನಿಯ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಟೆನಿಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಾಗಿ ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಟ್ರೋಫಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Tiffany Trophies"/> ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ೨೦೦೭ ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ''ಪಿಜಿಎ ಟೂರ್ ಫೆಡ್ಎಕ್ಸ್ ಕಪ್'' ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="Tiffany Trophies"/> ಎಂಎಲ್ಎಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ತಯಾರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |title=MLS Cup trophy tour launches this week in Houston &#124; MLSsoccer.com |url=http://www.mlssoccer.com/post/2012/11/19/mls-cup-trophy-tour-launches-week-houston |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208160207/https://www.mlssoccer.com/post/2012/11/19/mls-cup-trophy-tour-launches-week-houston |archive-date=February 8, 2020 |access-date=October 28, 2019}}</ref> ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್‌ನ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು £೧೦,೦೦೦ ದ ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಟಿಫಾನಿ ತಯಾರಿಸಿತು.<ref>{{Cite news |date=1 October 2013 |title=A history of the Rugby League World Cup |work=[[St Helens Star]] |url=http://www.sthelensstar.co.uk/sport/rl_world_cup_2013/did_you_know/10263005.print/ |url-status=live |access-date=4 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818181632/http://www.sthelensstar.co.uk/sport/rl_world_cup_2013/did_you_know/10263005.print/ |archive-date=August 18, 2016}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಲೀಗ್‌ನ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ನಂತರ ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿಯು ಎಲ್‌ಸಿಕೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿತು. ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ೨೦೨೧ ರ ಬೇಸಿಗೆ ವಿಭಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಲ್‌ಸಿಕೆ ಫೈನಲ್‌ನ ವಿಜೇತರಿಗೆ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |last=Lee |first=Yoonjae |date=2021-08-18 |title=Tiffany & Co. reaveals the LCK championship ring design |url=https://www.invenglobal.com/articles/14870/tiffany-co-reaveals-the-lck-championship-ring-design |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224094638/https://www.invenglobal.com/articles/14870/tiffany-co-reaveals-the-lck-championship-ring-design |archive-date=February 24, 2022 |access-date=2022-02-24 |website=[[Inven Global]] |language=en}}</ref> ಎಲ್‌ಪಿಎಲ್(LPL)ನಲ್ಲಿ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಒ‌ಎಲ್‌ ನ ಹತ್ತನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಸಿಲ್ವರ್ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಕಪ್‌ಗಾಗಿ ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news |last=Waananen |first=Kerry |date=2021-09-02 |title=LPL unveils Tiffany and Co. crafted 2021 Summer Final Trophy |language=en-GB |work=Esportsinsider |url=https://esportsinsider.com/2021/09/lpl-tiffany-and-co-trophy/ |url-status=live |access-date=2022-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220224094638/https://esportsinsider.com/2021/09/lpl-tiffany-and-co-trophy/ |archive-date=February 24, 2022}}</ref> ೨೦೨೨ ರ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಿಂದ, ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸಮ್ಮನರ್ಸ್ ಕಪ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ತಯಾರಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಟಿ೧ ವಿರುದ್ಧ ೩-೨ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ ಡಿಆರ್‌ಎಕ್ಸ್(DRX)ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. == ಲೋಕೋಪಕಾರ == ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಹವಳ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಹವಳ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ $೨೦ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref name="elle coral">{{Cite web |last=Hyland |first=Veronique |date=August 30, 2019 |title=Tiffany & Co. Is Working To Save Coral Reefs In Mauritius |url=https://www.elle.com/fashion/accessories/a28834154/tiffany-sustainability-mauritius/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200506191749/https://www.elle.com/fashion/accessories/a28834154/tiffany-sustainability-mauritius/ |archive-date=May 6, 2020 |access-date=May 5, 2020 |website=Elle}}</ref> ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಐವಿ/ಏಡ್ಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ದಿ ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ $೨ ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web |last=McWilliams |first=Julie |last2=Buckley |first2=Linda |date=October 16, 2008 |title=The Tiffany & Co. Foundation Gives $2 Million to Penn for HIV/AIDS Treatment Center in Botswana |url=https://penntoday.upenn.edu/news/tiffany-co-foundation-gives-2-million-penn-hivaids-treatment-center-botswana |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809124711/https://penntoday.upenn.edu/news/tiffany-co-foundation-gives-2-million-penn-hivaids-treatment-center-botswana |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=Penn Today |publisher=Penn University}}</ref> ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೂಮಿಗಾಗಿ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ $೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಹುಯೆಂಗಾ ಶಿಖರವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite web |date=September 30, 2011 |title=Hugh Hefner Honored for $1 Million Hollywood Sign Contribution |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/hugh-hefner-honored-1-million-242706 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200827223701/https://www.hollywoodreporter.com/news/hugh-hefner-honored-1-million-242706 |archive-date=August 27, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=THR}}</ref> ಟಿಫಾನಿ ತಮ್ಮ 'ಸೇವ್ ದಿ ವೈಲ್ಡ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್' ಅನ್ನು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |last=Park |first=Andrea |date=March 7, 2019 |title=Good Company: Tiffany & Co.'s Save the Wild Collection |url=https://www.barrons.com/articles/good-company-tiffany-co-s-save-the-wild-collection-01551960005 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809114634/https://www.barrons.com/articles/good-company-tiffany-co-s-save-the-wild-collection-01551960005 |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=Barrons}}</ref> [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು|ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ಯಾರಿಯರ್ ರೀಫ್]] ಅನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಟಿಫಾನಿಯು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ]] ಸರಿಸುಮಾರು $೧.೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Truman |first=Isabelle |date=July 26, 2018 |title=Tiffany & Co. Is Campaigning To Save The Great Barrier Reef |url=https://www.marieclaire.com.au/tiffany-and-co-great-barrier-reef |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925102740/https://www.marieclaire.com.au/tiffany-and-co-great-barrier-reef |archive-date=September 25, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=Marie Claire}}</ref> == ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು == ಟಿಫಾನಿ ೧೯೯೨ ರಿಂದ ನೈತಿಕವಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಕಿಂಬರ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="triplepundit">{{Cite web |last=Vijayaraghavan |first=Akhila |date=November 16, 2011 |title=Tiffany & Co Launches Sustainability Website |url=https://www.triplepundit.com/story/2011/tiffany-co-launches-sustainability-website/71586 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809090531/https://www.triplepundit.com/story/2011/tiffany-co-launches-sustainability-website/71586 |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 5, 2020 |website=Triple Pundit}}</ref> ಸಮುದ್ರದ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಟಿಫಾನಿಯು ಹವಳದ ಆಭರಣಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.<ref name="elle coral"/> ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು ಅರ್ಥ್‌ವರ್ಕ್‌ನ 'ನೋ ಡರ್ಟಿ ಗೋಲ್ಡ್' ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಅರ್ಥ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಗೋಲ್ಡನ್ ರೂಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಆಭರಣ ಕಂಪನಿಯಾಯಿತು.<ref>{{Cite news |last=Semeuls |first=Alana |date=February 14, 2007 |title=Jewelry companies look for values in valuables |work=LA Times |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-feb-14-fi-jewelry14-story.html |url-status=live |access-date=May 5, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809110932/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2007-feb-14-fi-jewelry14-story.html |archive-date=August 9, 2020}}</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿ & ಕಂಪನಿಯು, [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]], ಇಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಯೂನಿಯನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೀಲ್ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಐಆರ್‌ಎಂಎ(IRMA) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಭರವಸೆಗಾಗಿ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |date=January 10, 2020 |title=BMW backs responsible mining |url=https://www.miningmagazine.com/sustainability/news/1378795/bmw-backs-responsible-mining |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114073922/https://www.miningmagazine.com/sustainability/news/1378795/bmw-backs-responsible-mining |archive-date=January 14, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=Mining Magazine}}</ref> ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಟಿಫಾನಿಯು ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸದ ಜಾಗತಿಕ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿತು.<ref name="triplepundit"/> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ''ಅನಿಸಾ ಕೋಸ್ಟಾ'' ಅವರನ್ನು ಟಿಫಾನಿಯ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Faulkner |first=Noelle |date=March 11, 2018 |title=Anisa Kamadoli Costa, chief sustainability officer at Tiffany & Co. |url=https://www.vogue.com.au/gamechangers/fashion-and-culture/anisa-kamadoli-costa-chief-sustainability-officer-at-tiffany-co/news-story/da762a85a597d01754b60b58eb186749 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809091513/https://www.vogue.com.au/gamechangers/fashion-and-culture/anisa-kamadoli-costa-chief-sustainability-officer-at-tiffany-co/news-story/da762a85a597d01754b60b58eb186749 |archive-date=August 9, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=Vogue}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anisa Kamadoli Costa Bloomberg profile |url=https://www.bloomberg.com/profile/person/19130197 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211001224125/https://www.bloomberg.com/profile/person/19130197 |archive-date=October 1, 2021 |access-date=May 4, 2020 |website=Bloomberg}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ, ಟಿಫಾನಿ ೨೦೫೦ ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿವ್ವಳ-ಶೂನ್ಯ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿತು. ಕಂಪನಿಯು ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಯು.ಎಸ್. ಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |last=Stephanie |first=Chan |date=May 9, 2017 |title=Tiffany & Co. Sends Message About Climate Change to Donald Trump |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/tiffany-climate-change-message-donald-trump-1001902 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200828011548/https://www.hollywoodreporter.com/news/tiffany-climate-change-message-donald-trump-1001902 |archive-date=August 28, 2020 |access-date=May 4, 2020 |website=THR}}</ref> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ 'ಟ್ರೂಮನ್ ಕ್ಯಾಪೋಟ್'ರವರು ಬರೆದ 'ಬ್ರೇಕ್ಫಾಸ್ಟ್ ಅಟ್ ಟಿಫಾನಿಸ್' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯು, [[ಆಡ್ರಿ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್|ಆಡ್ರೆ ಹೆಪ್ಬರ್ನ್]] ನಟಿಸಿದ ೧೯೬೧ ರ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಛಾಯಾಂಕಣ == <gallery widths="220" heights="220"> ಚಿತ್ರ:WLA_lacma_Tiffany_Studios_Tea_Set_partial_A.jpg|alt=Silver tea pot|ಬೆಳ್ಳಿಯ ಟೀ ಪಾಟ್ ಚಿತ್ರ:Johnson-343.jpg|alt=White House china service for Lady Bird Johnson|ಲೇಡಿ ಬರ್ಡ್ ಜಾನ್ಸನ್‌ಗಾಗಿ ವೈಟ್ ಹೌಸ್ ಚೀನಾ ಸೇವೆ ಚಿತ್ರ:Tea_Set_by_Tiffany_&_Company.jpg|alt=Tea set, c. 1877, held at the Birmingham Museum of Art|ಟೀ ಸೆಟ್ ೧೮೭೭, ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರ:Tiffany_and_Company_-_Frog_-_Walters_42288_-_Three_Quarter.jpg|alt=Carved frog for display at the Exposition Universelle (1900) in Paris|ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಎಕ್ಸ್‌ಪೊಸಿಷನ್ ಯೂನಿವರ್ಸೆಲ್ (೧೯೦೦) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ ಕಪ್ಪೆ ಚಿತ್ರ:Tiffany_and_Company_-_Necklace_-_Walters_572121.jpg|alt=Diamond necklace, c. 1904|ವಜ್ರದ ನೆಕ್ಲೇಸ್, ೧೯೦೪ ಚಿತ್ರ:Hooker_Emerald_Brooch.jpg|alt=Hooker Emerald Brooch, commissioned by Tiffany in 1950|ಹೂಕರ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಬ್ರೂಚ್, ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಟಿಫಾನಿಯಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಚಿತ್ರ:Tiffany_&_Co,_Tray._1893.jpg|alt=Tray or Waiter, displayed at World's Columbian Exposition, 1893, Brooklyn Museum|ಟ್ರೇ ಅಥವಾ ಮಾಣಿ, ೧೮೯೩ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಕೊಲಂಬಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೊಸಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] a7kik5r8i2ampzwgt3xlcnobcil1yci 0 122603 1435034 1345225 2026-10-30T12:43:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435034 wikitext text/x-wiki '''ಗುಲಾಬಿ ಗ್ಯಾಂಗ್''' ಒಂದು ಜಾಗರೂಕ ಗುಂಪು. ವ್ಯಾಪಕವಾದ [[:w:Domestic violence|ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ]] ಮತ್ತು [https://en.wikipedia.org/wiki/Violence_against_women ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಇತರ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳಿಗೆ] ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಈ ಗುಂಪು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ]] [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Banda_district,_India ಬಾಂಡಾ] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಇದನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Sampat_Pal_Devi ಸಂಪತ್ ಪಾಲ್] ಆದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಗುಂಪು ೧೮ ರಿಂದ ೬೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ<ref name="sciencespo.fr">{{Cite web |url=http://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/womens-vigilantism-india-case-study-pink-sari-gang |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161104004933/http://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/womens-vigilantism-india-case-study-pink-sari-gang |archive-date=2016-11-04 |url-status=dead}}</ref>. ಇದು ೨೦೧೦ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ<ref name="aljazeera.com">https://www.aljazeera.com/indepth/features/2014/02/gulabi-gang-indias-women-warrriors-201422610320612382.html</ref>. ಇದು [https://en.wikipedia.org/wiki/North_India ಉತ್ತರ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ]<ref>https://web.archive.org/web/20100723144324/http://www.business-standard.com/india/news/geetanjali-krishnapowerpink/397107/</ref> ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ<ref>{{Cite web |url=http://panos.org.uk/features/sari-gang-fights-injustice/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2019-12-08 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402104127/http://panos.org.uk/features/sari-gang-fights-injustice/ |url-status=dead }}</ref> ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. [[File:Smiles and determination of rural Indian women 3.jpg|thumb]] ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಗುಲಾಬಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ ನ ಪ್ರಧಾನ-ಕಚೇರಿಯನ್ನು [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ]] [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Banda_district,_India ಬಂಡಾ]<ref name="sciencespo.fr"/> ಜಿಲ್ಲೆಯ [https://en.wikipedia.org/wiki/Badausa,_Uttar_Pradesh ಬಡೌಸಾ] ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೩ ರ ಪ್ರಕಾರ, [https://en.wikipedia.org/wiki/Planning_Commission_(India) ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ] ದ ೪೪೭ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ [https://en.wikipedia.org/wiki/Backwardness ಹಿಂದುಳಿದ ಸೂಚ್ಯಂಕದ] ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧೫೪ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಹೇರಳವಾಗಿರುವ [[ದಲಿತ]] ([https://en.wikipedia.org/wiki/Untouchability ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ] [[ಜಾತಿ]]) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಜನರು ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ವಿವರಣೆ== ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ<ref name="sciencespo.fr"/> ಬಲಿಯಾದವರಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಡೇಟಾ ಸತ್ಬೋಧ್ ಸೈನ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಗುಲಾಬಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚಿನವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕೆಳಜಾತಿಯ ಸದಸ್ಯರು. ಗ್ಯಾಂಗ್ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ, ಅದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬಡತನ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ<ref>"In MP's Bundelkhand, Gulabi Gang is illicit alcohol traders' nightmare"</ref>. ಗ್ಯಾಂಗ್ ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Women%27s_rights ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ] ಹೋರಾಡುತ್ತದೆ. ಜೈ ಪ್ರಕಾಶ್ ಶಿವಾರಿ ಅವರಂತಹ ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರೂ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ [[ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ]], [[ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ವರದಕ್ಷಿಣೆ]] ಸಾವಿನಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ<ref>10.1177/0959353509105622</ref>. [9] ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು, ಇದು ಶೇಕಡಾ ೩೩ ರಷ್ಟು ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು, ಆದರೆ ಗುಲಾಬಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ತಕ್ಷಣದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಕಂಡರು. ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಗುಲಾಬಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಅವರು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಜಾಗರೂಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಪಾಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯವು ಲಘುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/7068875.stm</ref>. ಕೆಲವು ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸದಸ್ಯರು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳು, ಕೆಲವರು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು, ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಇತರ ಸರಕುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವುದು ಸೇರಿದೆ. [ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ] ೨೦೧೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಗುಂಪು ಅಂದಾಜು ೪೦೦,೦೦೦ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು [https://en.wikipedia.org/wiki/Al_Jazeera ಅಲ್ ಜರೀರಾ] ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ; [[ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್]] ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೨೭೦,೦೦೦ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name="aljazeera.com"/><ref>"Gulabi Gang opposes chief Sampat Pal's political aspirations"</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಘಟನೆಗಳು]] 3zszeehb1vob4cjyguc725uljtdbgln 3 123042 1435038 960318 2026-10-30T13:27:36Z Cabayi 23232 Cabayi [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ajeesh Pazhookkara]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ajeeshwdr]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ajeesh Pazhookkara|Ajeesh Pazhookkara]]" to "[[Special:CentralAuth/Ajeeshwdr|Ajeeshwdr]]" 960318 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Ajeesh Pazhookkara}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೨೪, ೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) ldo6v2q4eebc3dmh2m12md4m6ayuj6j 0 131931 1435086 1350170 2026-10-30T21:08:19Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435086 wikitext text/x-wiki '''ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್''' ಭಾರತದ [[ಮಿಝೋರಂ]] ರಾಜ್ಯದ ಸೆರ್ಛಿಪ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸೆನ್ಸ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಿಜ಼ೊ ಕೈಮಗ್ಗ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://southasia.oneworld.net/todaysheadlines/mizorams-sleepy-villages-come-to-life |title=One World South Asia |access-date=2020-09-22 |archive-date=2012-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120427232148/http://southasia.oneworld.net/todaysheadlines/mizorams-sleepy-villages-come-to-life |url-status=dead }}</ref> ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್ ಮಿಝೊರಮ್‍ನ ರಾಜಧಾನಿ [[ಐಝ್ವಾಲ್]]‍ನಿಂದ ೯೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ == ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ: * ವಾಂತಾಂಗ್ ಜಲಪಾತ - ಇದು ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್‍ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.india9.com/i9show/Vantawng-Falls-14604.htm|title=Vantawng Falls|last=|first=|website=|publisher=india9|access-date=2010-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120829031219/http://www.india9.com/i9show/Vantawng-Falls-14604.htm|archive-date=2012-08-29|url-status=dead}}</ref> * ಬೆಂಗ್‍ಖುವಾಯ್ಯಾ ಥ್ಲಾನ್ - ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್‍ನ ಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಬೆಂಗ್‍ಖುವಾಯ್ಯಾ ೧೮೭೧ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಮಿಝೋರಂಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:79UOeFfvUqAJ:zomilibrary.com/main/files/download/738/fullsize+&hl=en&gl=in&pid=bl&srcid=ADGEESgAbn9-lWlhl0U5xodC14_VSahGNYncV9XkQkQi-0Mh0zKKWg0m2cf3UoZrd1DehWNaZZZiqCoU5iylqywU6kguBvBlMJJ4tPDIIVrsLBZ8Rm0IH687Sq4itU2k_JUTaAUu3Iwj&sig=AHIEtbRE0ZB1HUD6HscYaFPPlz8qtUyfRw&pli=1|title=British Invasion of 1871|last=Vumson|publisher=Zomi Library|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410092703/https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache%3A79UOeFfvUqAJ%3Azomilibrary.com%2Fmain%2Ffiles%2Fdownload%2F738%2Ffullsize+&hl=en&gl=in&pid=bl&srcid=ADGEESgAbn9-lWlhl0U5xodC14_VSahGNYncV9XkQkQi-0Mh0zKKWg0m2cf3UoZrd1DehWNaZZZiqCoU5iylqywU6kguBvBlMJJ4tPDIIVrsLBZ8Rm0IH687Sq4itU2k_JUTaAUu3Iwj&sig=AHIEtbRE0ZB1HUD6HscYaFPPlz8qtUyfRw&pli=1|archive-date=10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016|access-date=1 September 2012|url-status=live}}</ref> * ವೈಬಿಯಾಕ್ - ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಅವರು ಮೇರಿ ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ವಾಪಸು ಕರೆದೊಯ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.vanglaini.org/index.php?option=com_content&view=article&id=12694:thenzawlah-i-kal-dawn-em&catid=105:articles&Itemid=466|title=Thenzawlah i kal dawn em?|work=vanglaini|access-date=1 September 2012|archive-date=13 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313051456/http://www.vanglaini.org/index.php?catid=105:articles&id=12694:thenzawlah-i-kal-dawn-em&itemid=466&option=com_content&view=article|url-status=dead}}</ref> * ಟುವಾಲ್ವುಂಗಿ ಥ್ಲಾನ್ - ಫೂಲ್‍ಪುಯಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋರಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸುಂದರಿ ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್‍ನ ಟುವಾಲ್ವುಂಗಿಯನ್ನು ಫೂಲ್‍ಪುಯಿಯ ಮುಖಂಡ ಜ಼ಾಲ್‍ಪಾಲಾ ಮದುವೆಯಾದನು. ಇವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಬಹಳ ಪ್ರೇಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ಗೋರಿಗಳಿವೆ. * ಚಾಂಗ್‍ಚಿಲ್ಹಿ ಪುಕ್ - ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಾವಿನ ನಡುವಿನ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಗುಹೆ.<ref>{{Cite web|url=http://mizowritinginenglish.com/2008/04/chawngchilhi.html|title=Chawngchilhi|last=Rini Tochhong|publisher=Mizo writing in English|access-date=1 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://thezozamtimes.org/index.php?option=com_content&view=article&id=154:chawngchilhi-puk&catid=1:latest-news|title=Chawngchilhi Puk|publisher=The Zozam Times|archive-url=https://archive.is/20130415225322/http://thezozamtimes.org/index.php?option=com_content&view=article&id=154:chawngchilhi-puk&catid=1:latest-news|archive-date=15 April 2013|access-date=1 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.misual.com/2009/07/31/chawngchilhi-puk/|title=Chawngchilhi puk|last=wonderboy|publisher=misual.com|access-date=1 September 2012|archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120920091050/http://www.misual.com/2009/07/31/chawngchilhi-puk/|url-status=dead}}</ref> * ಟ್ಯೂರಿಹ್ಯೌ ಜಲಪಾತ - ವಾಂತಾಂಗ್ ಜಲಪಾತದ ಮೇಲ್ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಜಲಪಾತ.<ref>{{Cite web|url=https://www.flickr.com/photos/50373262@N06/5932873325/|title=photo|last=Lalruatsanga|publisher=flickr|access-date=1 September 2012}}</ref> * ಥೆನ್‍ಜ಼ಾಲ್ ಜಿಂಕೆ ಉದ್ಯಾನ - ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ೧೭ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://dipr.mizoram.gov.in/press-release/environment-forest-minister-in-thenzawl-deer-park-tlawh|title=ENVIRONMENT & FOREST MINISTER-IN THENZAWL DEER PARK TLAWH|publisher=Mizoram DIPR|access-date=1 September 2012|archive-date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307023427/https://dipr.mizoram.gov.in/press-release/environment-forest-minister-in-thenzawl-deer-park-tlawh|url-status=dead}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಿಝೋರಂ]] 43q4yzeohp2we92xauu4wa7j786zorq 0 141758 1435157 1430187 2026-10-31T09:37:57Z Santhosh Goveas 102329 1435157 wikitext text/x-wiki '''''ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾ''''' ಮಧು ಚಂದ್ರ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2015 ರ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ]] ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ|ಕಥಾವಸ್ತುವು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಶಿಕ್ಷಕ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ, [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]]ಗಳು ಪದವಿ ಪಡೆಯಲು ಮಾತ್ರ. ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಬದಲು ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣು ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಕಿಶೋರ್]] ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕನಾಗಿ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ನಾಯರ್ ಶಾಂತಿಯಾಗಿ, ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ, ಅಶ್ವಿನ್ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಶ್ವಿನ್ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಶ್ವಿನ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಕರ್ಮ್ ಚಾವ್ಲಾ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು [[ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ (ಸಂಯೋಜಕ)|ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ]] ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ [[ಬಿ.ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್|ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಬಿ. ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.]] ಚಲನಚಿತ್ರವು 23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 ರಂದು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಅವರು ಚಿತ್ರದ ಥೀಮ್ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರ್ ಅವರ ನಟನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದರು. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ವಾಸು ಡಿ ಗಾಮನಹಳ್ಳಿ "ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮ" ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಕಿಶೋರ್]] * ಶಾಂತಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಪಾರ್ವತಿ ನಾಯರ್]] * ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ * ಸುಂದರ್ * ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ಸುಧಾಕರ್ * ಅಶ್ವಿನ್ ವಿಜಯಕುಮಾರ್ * ನಿರಂಜನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ * "20 20" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಜಿಶಾ ಶಾ == ನಿರ್ಮಾಣ == ''2012 ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸೈಬರ್ ಯುಗದೊಳ್ ನವ ಯುವ ಮಧುರ ಪ್ರೇಮ ಕಾವ್ಯಂ'' ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಮಧು ಚಂದ್ರ, 2013 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ''ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮವನ್ನು'' ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. [[ಕೋಮಲ್ (ನಟ)|ಕೋಮಲ್]] ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಕಾಲೇಜು ಉಪನ್ಯಾಸಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರವು "ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು" ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Komal-to-act-in-Vasco-Da-Gama/articleshow/18267729.cms|title=Komal to act in Vasco Da Gama|last=Sampath|first=Parinatha|date=31 January 2013|work=The Times of India|access-date=24 October 2015}}</ref> [[ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌|ನಂತರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎಂಬಿಎ]] ಪದವಿ ಪಡೆದ ಅಶ್ವಿನ್ ವಿಜಯ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ''ಅದು ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾದೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿ''ದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ''ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್‌ಗೆ'' ''ತಿಳಿಸಿದರು''. ಅವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.bangaloremirror.com/entertainment/south-masala/Badminton-player-turns-producer/articleshow/48778423.cms|title=BADMINTON PLAYER TURNS PRODUCER|last=Prasad S.|first=Shyam|date=2 September 2015|work=Bangalore Mirror|access-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024132007/http://www.bangaloremirror.com/entertainment/south-masala/Badminton-player-turns-producer/articleshow/48778423.cms|archive-date=24 October 2015}}</ref> ಕೋಮಲ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಕಿಶೋರ್]] ಪುರುಷ ನಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸ್ಟೋರಿ ಕಥೆ'' (2013) ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪಾರ್ವತಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ಎದುರು ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು 95 ದಿನಗಳ ಕಾಲ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] [[ಸುಳ್ಯ|ಪ್ರದೇಶದ ಸುಳ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು <ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/paro_nair/status/574099252969742337|title=Parvathy Nair Twitter|date=6 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024131224/https://twitter.com/paro_nair/status/574099252969742337|archive-date=24 October 2015|access-date=24 October 2015}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/A-comedy-with-a-socially-relevant-message/articleshow/49485836.cms|title=A comedy with a socially-relevant message|last=Joy|first=Prathibha|date=22 October 2015|work=The Times of India|access-date=24 October 2015}}</ref> ಇದುವರೆಗೆ 2014 ರ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ''ಹ್ಯಾಪಿ ನ್ಯೂ ಇಯರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಐಟಂ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಅಜಿಶಾ ಶಾ, [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯದ ''ಸರಣಿಗಾಗಿ ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾ'' ಅವರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಜುಲೈ 2015 ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Ajisha-Shah-is-Jiving-to-a-Special-Song-in-Vascodigama/2015/07/08/article2907776.ece|title=Ajisha Shah is Jiving to a Special Song in Vascodigama|date=8 July 2015|work=The New Indian Express|access-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024133504/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Ajisha-Shah-is-Jiving-to-a-Special-Song-in-Vascodigama/2015/07/08/article2907776.ece|archive-date=24 October 2015}}</ref> ತಮಿಳು ಧಾರಾವಾಹಿ, ಅಜಗು (ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ) ನಲ್ಲಿ ತಿರುನಾ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ ನಿರಂಜನ್ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಮತ್ತು [[ಬಿ.ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್|ಬಿ. ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್]] ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮಧು ಚಂದ್ರ, ಶಿವಕುಮಾರ್ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ]]. ಧ್ವನಿಪಥದ ಆಲ್ಬಂ ಆರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/in/album/vascodigama-original-motion/id983591965|title=Vascodigama (Original Motion Picture Soundtrack) – EP|publisher=iTunes|access-date=25 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306105204/https://itunes.apple.com/in/album/vascodigama-original-motion/id983591965|archive-date=6 ಮಾರ್ಚ್ 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.filmykannada.com/twt-vasco-da-gama-audio-released-118228.htm|title=Vasco-Da-Gama Audio Released|date=11 April 2015|website=filmykannada.com|access-date=25 April 2015|archive-date=20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151020234758/http://www.filmykannada.com/twt-vasco-da-gama-audio-released-118228.htm|url-status=dead}}</ref> {{tracklist | headline = ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ | extra_column = ಹಾಡುಗಾರರು | total_length = 24:12 | title1 = ಸಾ ರೆ ಗಾ ಮಾ | lyrics1 = ಮಧು ಚಂದ್ರ | extra1 = [[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ]], ನವೀನ್ ಸಜ್ಜು, ಅರುಣ್ M. C. | length1 = 4:39 | title2 = 20 20 | lyrics2 = ಮಧು ಚಂದ್ರ | extra2 = ನಾಗಲಿಂಗೇಗೌಡ, ಬಪ್ಪಿ ಬ್ಲಾಸಮ್ | length2 = 3:58 | title3 = ಹಲೊ | lyrics3 = ಮಧು ಚಂದ್ರ, ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ | extra3 = ಬಪ್ಪಿ ಬ್ಲಾಸಮ್, ನವೀನ್ ಸಜ್ಜು | length3 = 4:06 | title4 = ಒನ್ಸ್ ಮೋರ್ | lyrics4 = [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್]] | extra4 = ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ, [[ಟಿಪ್ಪು (ಗಾಯಕ)|ಟಿಪ್ಪು]] | length4 = 4:27 | title5 = ಗೋಲಿ ಹೊಡಿ | lyrics5 = ಮಧು ಚಂದ್ರ | extra5 = [[ಶಂಕರ್ ಮಹದೇವನ್]], ನವೀನ್ ಸಜ್ಜು, ಲಾರೆನ್ಸ್, Pancham | length5 = 4:32 | title6 = ಸ್ಪೈಡರ್ ಮ್ಯಾನ್ | lyrics6 = ಮಧು ಚಂದ್ರ | extra6 = ಬಪ್ಪಿ ಬ್ಲಾಸಮ್ | length6 = 2:30 }} == ವಿಮರ್ಶೆಗಳು == ಥಿಯೇಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಅವರು ಚಿತ್ರದ ಥೀಮ್ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರ್]] ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾತ್ರದ "ಅತಿಯಾದ" ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ''ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ಗಾಗಿ'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಎ. ಶಾರದ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗದ ಕಥೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯವು ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ." ಮತ್ತು "ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾ ಕೆಲವು ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಮಧುಚಂದ್ರರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅವರು ಒಪ್ಪಲಿ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪದಿರಲಿ, ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಹುದ್ದೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಫಲಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಹ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅಭಿನಯದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Review-Vascodigama-Weaves-Comedy-with-a-Serious-Theme/2015/10/24/article3093923.ece|title=Review: Vascodigama Weaves Comedy with a Serious Theme|last=A. Sharadhaa|date=24 October 2015|work=The New Indian Express|access-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024121447/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Review-Vascodigama-Weaves-Comedy-with-a-Serious-Theme/2015/10/24/article3093923.ece|archive-date=24 October 2015}}</ref> ''ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್‌ನ'' ಶ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಎಸ್. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಐದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, 2009 ರ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಥ್ರೀ ಇಡಿಯಟ್ಸ್|3 ಈಡಿಯಟ್ಸ್‌ಗೆ]]'' ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಚಾಚುವಂತೆ ಕೇಳುವ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗಿರದೆ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ದೃಶ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. " ಕಿಶೋರ್ ಅವರ ನಟನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾ, "ನಿರ್ದೇಶಕರು ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು 'ಹೇಳುತ್ತಾರೆ' ಆದರೆ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾವನೆಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿವೆ" ಎಂದು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.bangaloremirror.com/entertainment/reviews/Movie-Review-Vascodigama/articleshow/49511336.cms|title=MOVIE REVIEW: VASCODIGAMA|last=Prasad S.|first=Shyam|date=24 October 2015|work=Bangalore Mirror|access-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024121958/http://www.bangaloremirror.com/entertainment/reviews/Movie-Review-Vascodigama/articleshow/49511336.cms|archive-date=24 October 2015}}</ref> ''[[ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರೋನಿಕಲ್|ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌ನ]]'' ಶಶಿಪ್ರಸಾದ್ ಎಸ್‌ಎಂ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಐದಕ್ಕೆ ಮೂರರಲ್ಲಿ ರೇಟ್ ಮಾಡಿ "ತೀವ್ರ ದೋಷಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸುವ ಮತ್ತು ಗೀಚುವ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬೇರೆಯದೇ ಒಂದು ವರ್ಗವಾಗಿದೆ!.... ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾ ಮನರಂಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/151024/entertainment-bollywood/article/movie-review-%E2%80%98vascodigama%E2%80%99-%E2%80%98marking%E2%80%99-difference|title=Movie review 'Vascodigama': 'Marking' a difference|last=Prasad S. M.|first=Shashi|date=24 October 2015|work=Deccan Chronicle|access-date=24 October 2015}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ'', [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್|ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌]]ನ'' ಎಸ್. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರವು "ಸಾಧಾರಣ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು "ಸಿಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಲೋಪಿ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ತನ್ನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಧುಚಂದ್ರನು ಹುಚ್ಚುತನವನ್ನು ತೋರುತ್ತಾನೆ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನೆಗಳಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ನೀಡದೆ ನೋಡಿದರೆ ಚಿತ್ರವು ಮೋಜಿನ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ." <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/507966/cleansing-educational-edifices.html|title=Cleansing educational edifices|last=S. Vishwanath|date=24 October 2015|work=Deccan Herald|access-date=24 October 2015}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|4957164|Vascodigama}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] ocd4jo9tmshg1uwpmi0l71gq4kclz2o 1435158 1435157 2026-10-31T09:38:37Z Santhosh Goveas 102329 1435158 wikitext text/x-wiki '''''ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾ''''' ಮಧು ಚಂದ್ರ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2015 ರ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ]] ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ|ಕಥಾವಸ್ತುವು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಶಿಕ್ಷಕ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ, [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]]ಗಳು ಪದವಿ ಪಡೆಯಲು ಮಾತ್ರ. ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ಬದಲು ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣು [[ಜೀವನ]]ವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಕಿಶೋರ್]] ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕನಾಗಿ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ನಾಯರ್ ಶಾಂತಿಯಾಗಿ, ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ, ಅಶ್ವಿನ್ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಶ್ವಿನ್ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಶ್ವಿನ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಕರ್ಮ್ ಚಾವ್ಲಾ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು [[ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ (ಸಂಯೋಜಕ)|ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ]] ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ [[ಬಿ.ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್|ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಬಿ. ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.]] ಚಲನಚಿತ್ರವು 23 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 ರಂದು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಅವರು ಚಿತ್ರದ ಥೀಮ್ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರ್ ಅವರ ನಟನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದರು. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ವಾಸು ಡಿ ಗಾಮನಹಳ್ಳಿ "ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮ" ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಕಿಶೋರ್]] * ಶಾಂತಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಪಾರ್ವತಿ ನಾಯರ್]] * ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ * ಸುಂದರ್ * ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ಸುಧಾಕರ್ * ಅಶ್ವಿನ್ ವಿಜಯಕುಮಾರ್ * ನಿರಂಜನ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ * "20 20" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಜಿಶಾ ಶಾ == ನಿರ್ಮಾಣ == ''2012 ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸೈಬರ್ ಯುಗದೊಳ್ ನವ ಯುವ ಮಧುರ ಪ್ರೇಮ ಕಾವ್ಯಂ'' ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಮಧು ಚಂದ್ರ, 2013 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ''ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮವನ್ನು'' ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. [[ಕೋಮಲ್ (ನಟ)|ಕೋಮಲ್]] ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಕಾಲೇಜು ಉಪನ್ಯಾಸಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರವು "ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು" ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Komal-to-act-in-Vasco-Da-Gama/articleshow/18267729.cms|title=Komal to act in Vasco Da Gama|last=Sampath|first=Parinatha|date=31 January 2013|work=The Times of India|access-date=24 October 2015}}</ref> [[ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌|ನಂತರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎಂಬಿಎ]] ಪದವಿ ಪಡೆದ ಅಶ್ವಿನ್ ವಿಜಯ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ''ಅದು ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾದೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿ''ದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ''ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್‌ಗೆ'' ''ತಿಳಿಸಿದರು''. ಅವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.bangaloremirror.com/entertainment/south-masala/Badminton-player-turns-producer/articleshow/48778423.cms|title=BADMINTON PLAYER TURNS PRODUCER|last=Prasad S.|first=Shyam|date=2 September 2015|work=Bangalore Mirror|access-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024132007/http://www.bangaloremirror.com/entertainment/south-masala/Badminton-player-turns-producer/articleshow/48778423.cms|archive-date=24 October 2015}}</ref> ಕೋಮಲ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಕಿಶೋರ್]] ಪುರುಷ ನಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸ್ಟೋರಿ ಕಥೆ'' (2013) ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪಾರ್ವತಿ ನಾಯರ್ ಅವರ ಎದುರು ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು 95 ದಿನಗಳ ಕಾಲ [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] [[ಸುಳ್ಯ|ಪ್ರದೇಶದ ಸುಳ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು <ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/paro_nair/status/574099252969742337|title=Parvathy Nair Twitter|date=6 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024131224/https://twitter.com/paro_nair/status/574099252969742337|archive-date=24 October 2015|access-date=24 October 2015}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/A-comedy-with-a-socially-relevant-message/articleshow/49485836.cms|title=A comedy with a socially-relevant message|last=Joy|first=Prathibha|date=22 October 2015|work=The Times of India|access-date=24 October 2015}}</ref> ಇದುವರೆಗೆ 2014 ರ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ''ಹ್ಯಾಪಿ ನ್ಯೂ ಇಯರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಐಟಂ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಅಜಿಶಾ ಶಾ, [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯದ ''ಸರಣಿಗಾಗಿ ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾ'' ಅವರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಜುಲೈ 2015 ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Ajisha-Shah-is-Jiving-to-a-Special-Song-in-Vascodigama/2015/07/08/article2907776.ece|title=Ajisha Shah is Jiving to a Special Song in Vascodigama|date=8 July 2015|work=The New Indian Express|access-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024133504/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Ajisha-Shah-is-Jiving-to-a-Special-Song-in-Vascodigama/2015/07/08/article2907776.ece|archive-date=24 October 2015}}</ref> ತಮಿಳು ಧಾರಾವಾಹಿ, ಅಜಗು (ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ) ನಲ್ಲಿ ತಿರುನಾ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ ನಿರಂಜನ್ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಮತ್ತು [[ಬಿ.ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್|ಬಿ. ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್]] ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮಧು ಚಂದ್ರ, ಶಿವಕುಮಾರ್ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ]]. ಧ್ವನಿಪಥದ ಆಲ್ಬಂ ಆರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/in/album/vascodigama-original-motion/id983591965|title=Vascodigama (Original Motion Picture Soundtrack) – EP|publisher=iTunes|access-date=25 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306105204/https://itunes.apple.com/in/album/vascodigama-original-motion/id983591965|archive-date=6 ಮಾರ್ಚ್ 2016|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.filmykannada.com/twt-vasco-da-gama-audio-released-118228.htm|title=Vasco-Da-Gama Audio Released|date=11 April 2015|website=filmykannada.com|access-date=25 April 2015|archive-date=20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151020234758/http://www.filmykannada.com/twt-vasco-da-gama-audio-released-118228.htm|url-status=dead}}</ref> {{tracklist | headline = ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ | extra_column = ಹಾಡುಗಾರರು | total_length = 24:12 | title1 = ಸಾ ರೆ ಗಾ ಮಾ | lyrics1 = ಮಧು ಚಂದ್ರ | extra1 = [[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ]], ನವೀನ್ ಸಜ್ಜು, ಅರುಣ್ M. C. | length1 = 4:39 | title2 = 20 20 | lyrics2 = ಮಧು ಚಂದ್ರ | extra2 = ನಾಗಲಿಂಗೇಗೌಡ, ಬಪ್ಪಿ ಬ್ಲಾಸಮ್ | length2 = 3:58 | title3 = ಹಲೊ | lyrics3 = ಮಧು ಚಂದ್ರ, ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ | extra3 = ಬಪ್ಪಿ ಬ್ಲಾಸಮ್, ನವೀನ್ ಸಜ್ಜು | length3 = 4:06 | title4 = ಒನ್ಸ್ ಮೋರ್ | lyrics4 = [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್]] | extra4 = ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ, [[ಟಿಪ್ಪು (ಗಾಯಕ)|ಟಿಪ್ಪು]] | length4 = 4:27 | title5 = ಗೋಲಿ ಹೊಡಿ | lyrics5 = ಮಧು ಚಂದ್ರ | extra5 = [[ಶಂಕರ್ ಮಹದೇವನ್]], ನವೀನ್ ಸಜ್ಜು, ಲಾರೆನ್ಸ್, Pancham | length5 = 4:32 | title6 = ಸ್ಪೈಡರ್ ಮ್ಯಾನ್ | lyrics6 = ಮಧು ಚಂದ್ರ | extra6 = ಬಪ್ಪಿ ಬ್ಲಾಸಮ್ | length6 = 2:30 }} == ವಿಮರ್ಶೆಗಳು == ಥಿಯೇಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. [[ಕಿಶೋರ್‌ (ನಟ)|ಅವರು ಚಿತ್ರದ ಥೀಮ್ ಮತ್ತು ಕಿಶೋರ್]] ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾತ್ರದ "ಅತಿಯಾದ" ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ''ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ಗಾಗಿ'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಎ. ಶಾರದ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗದ ಕಥೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯವು ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ." ಮತ್ತು "ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾ ಕೆಲವು ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಮಧುಚಂದ್ರರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಅವರು ಒಪ್ಪಲಿ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪದಿರಲಿ, ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಹುದ್ದೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಫಲಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸಹ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅಭಿನಯದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Review-Vascodigama-Weaves-Comedy-with-a-Serious-Theme/2015/10/24/article3093923.ece|title=Review: Vascodigama Weaves Comedy with a Serious Theme|last=A. Sharadhaa|date=24 October 2015|work=The New Indian Express|access-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024121447/http://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/Review-Vascodigama-Weaves-Comedy-with-a-Serious-Theme/2015/10/24/article3093923.ece|archive-date=24 October 2015}}</ref> ''ಬೆಂಗಳೂರು ಮಿರರ್‌ನ'' ಶ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಎಸ್. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಐದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, 2009 ರ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಥ್ರೀ ಇಡಿಯಟ್ಸ್|3 ಈಡಿಯಟ್ಸ್‌ಗೆ]]'' ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಚಾಚುವಂತೆ ಕೇಳುವ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗಿರದೆ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ದೃಶ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. " ಕಿಶೋರ್ ಅವರ ನಟನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾ, "ನಿರ್ದೇಶಕರು ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು 'ಹೇಳುತ್ತಾರೆ' ಆದರೆ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾವನೆಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿವೆ" ಎಂದು ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.bangaloremirror.com/entertainment/reviews/Movie-Review-Vascodigama/articleshow/49511336.cms|title=MOVIE REVIEW: VASCODIGAMA|last=Prasad S.|first=Shyam|date=24 October 2015|work=Bangalore Mirror|access-date=24 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151024121958/http://www.bangaloremirror.com/entertainment/reviews/Movie-Review-Vascodigama/articleshow/49511336.cms|archive-date=24 October 2015}}</ref> ''[[ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರೋನಿಕಲ್|ಡೆಕ್ಕನ್ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌ನ]]'' ಶಶಿಪ್ರಸಾದ್ ಎಸ್‌ಎಂ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಐದಕ್ಕೆ ಮೂರರಲ್ಲಿ ರೇಟ್ ಮಾಡಿ "ತೀವ್ರ ದೋಷಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸುವ ಮತ್ತು ಗೀಚುವ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬೇರೆಯದೇ ಒಂದು ವರ್ಗವಾಗಿದೆ!.... ವಾಸ್ಕೋಡಿಗಾಮಾ ಮನರಂಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/151024/entertainment-bollywood/article/movie-review-%E2%80%98vascodigama%E2%80%99-%E2%80%98marking%E2%80%99-difference|title=Movie review 'Vascodigama': 'Marking' a difference|last=Prasad S. M.|first=Shashi|date=24 October 2015|work=Deccan Chronicle|access-date=24 October 2015}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ'', [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್|ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌]]ನ'' ಎಸ್. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರವು "ಸಾಧಾರಣ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು "ಸಿಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಲೋಪಿ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ತನ್ನ ಆದರ್ಶರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಧುಚಂದ್ರನು ಹುಚ್ಚುತನವನ್ನು ತೋರುತ್ತಾನೆ, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನೆಗಳಗಳ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ನೀಡದೆ ನೋಡಿದರೆ ಚಿತ್ರವು ಮೋಜಿನ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ." <ref>{{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/507966/cleansing-educational-edifices.html|title=Cleansing educational edifices|last=S. Vishwanath|date=24 October 2015|work=Deccan Herald|access-date=24 October 2015}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|4957164|Vascodigama}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] by6zw1j54mmc7gvkb2gsyrxq771k5g0 0 143619 1435098 1354740 2026-10-31T03:06:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435098 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water|name=ಬಂಜಾರ ಸರೋವರ|image=|caption=|image_bathymetry=|caption_bathymetry=|location=[[Banjara Hills]], [[Hyderabad, India|Hyderabad]], [[ತೆಲಂಗಾಣ]], [[ಭಾರತ]]|pushpin_map=India|pushpin_map_alt=Location of Banjara lake within India|coords={{coord|17|24|39.55|N|78|26|55.4|E|region:IN|display=inline,title}}|type=[[artificial lake]]|inflow=|outflow=|catchment=|basin_countries=India|length=|width=|area=|depth=|max-depth={{convert|5|m|abbr=on}}|volume=|residence_time=|shore=|elevation=|frozen=|islands=|cities=[[Hyderabad, India|Hyderabad]]}} '''ಬಂಜಾರ ಸರೋವರ''' ಅಥವಾ '''ಹಮೆದ್ ಖಾನ್ ಕುಂಟಾ''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌, ತೆಲಂಗಾಣ|ತೆಲಂಗಾಣದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ]] ಬಂಜಾರಾ ಹಿಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಜಲಮೂಲವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-24/hyderabad/32827355_1_banjara-lake-taj-banjara-water-board|title=Greater Hyderabad Municipal Corporation, Water Board under fire for dying Banjara lake|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://archive.today/20130103074809/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-07-24/hyderabad/32827355_1_banjara-lake-taj-banjara-water-board|archive-date=2013-01-03}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜಮನೆತನದ ಗಣ್ಯರ ಮಹಲುಗಳು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿತ್ತು. <ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/hyderabads-banjara-lake-being-dumped-debris-allege-activists-54848|title=Hyderabad's Banjara Lake being dumped with debris, allege activists|last=TNM Staff|date=27 December 2016|website=The News Minute|access-date=2019-11-12}}</ref> == ಸಂರಕ್ಷಣಾ == ಸರೋವರವು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/banjara-lake-to-shrink-further/article17409516.ece|title=Banjara Lake to shrink further|last=Nanisetti|first=Serish|date=2017-03-04|work=The Hindu|access-date=2019-11-12|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> [https://web.archive.org/web/20221001135006/http://www.soulhyd.org/ ಸೇವ್ ಅವರ್ ಅರ್ಬನ್ ಲೇಕ್ಸ್ (SOUL)] ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಕೆರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/city-ngo-focuses-on-poor-state-of-banjara-lake-at-cop-11/article3983749.ece|title=City NGO focuses on poor state of Banjara lake at CoP 11|last=Special Correspondent|website=The Hindu}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://moef.nic.in/modules/recent-initiatives/nlcp/Lakes/Banjara%20Lake.pdf nic.in]{{Dead link|date=November 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}<sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link tagged November 2018">ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ತ ಲಿಂಕ್</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup> {{Interwikineeded}} g0p8sgwx95a7pb3gtamuebzxpy77ao0 0 145735 1435124 1431892 2026-10-31T07:03:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435124 wikitext text/x-wiki ಭಾರತದ ಅಗಾಧತೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವು [[ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]], ಜಾನಪದ, ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಪಾಪ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬಹು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. == ಇತಿಹಾಸ ==   [[ಚಿತ್ರ:Dancing_girl.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Dancing_girl.jpg/220px-Dancing_girl.jpg|thumb| [[ಸಿಂಧೂತಟದ ನಾಗರೀಕತೆ|ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ನಾಗರೀಕತೆಯಿಂದ]] ''ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಹುಡುಗಿಯ'' ಶಿಲ್ಪ (ಸುಮಾರು ೪,೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ)]] === ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ === ==== ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ ==== ೩೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು [[ನವಶಿಲಾಯುಗ|ನವಶಿಲಾಯುಗದ]] ಗುಹೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು [[ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ|ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣದಲ್ಲಿ]] ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ [[ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳು|ಭೀಮ್ಬೆಟ್ಕಾ ರಾಕ್ ಶೆಲ್ಟರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ]] ನೃತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=58fUibaZdGYC|title=Dance in Indian Painting|last=Kapila Vatsyayan|publisher=Abhinav Publications|year=1982|isbn=978-81-7017-153-9|pages=12–19}}</ref> [[ಭೀಮ್‌ಬೇಟ್ಕಾದ ಶಿಲಾಶ್ರಯಗಳು|ಭೀಮೇಟ್ಕಾದ]] ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ಕೊಲಿಥಿಕ್ ಗುಹೆ ಕಲೆಯು [[ಜಾಗಟೆ|ಗಾಂಗ್ಸ್]], ಬೌಡ್ ಲೈರ್, ಡಾಫ್ ಮುಂತಾದ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=SyxOHOCVcVkC&q=Varadpande|title=History of Indian Theatre|last=Varadpande|first=Manohar Laxman|date=1987|publisher=Abhinav Publications|isbn=978-8170172215|language=en}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=SyxOHOCVcVkC&q=Varadpande|title=History of Indian Theatre|last=Varadpande|first=Manohar Laxman|date=1987|publisher=Abhinav Publications|isbn=9788170172215|pages=55, illustration no 10|language=en}}</ref> ==== ನವಶಿಲಾಯುಗದ ==== ಚಾಲ್ಕೋಲಿಥಿಕ್ ಯುಗ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.೪೦೦೦ ನಂತರ) ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳಂತಹ ಕಿರಿದಾದ ಬಾರ್ ಆಕಾರದ ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಸೆಲ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾದ]] [[ಅಂಗುಲ್]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಕರ್‌ಜಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಪುರಾವೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ ಅಂದರೆ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು, ಕಂಠಗಿರಿಯ ರಾಣಿಗುಂಫಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಭುವನೇಶ್ವರ|ಭುವನೇಶ್ವರದ]] ಉದಯಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಯರ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಭಂಗಿಗಳು. ==== ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆ ==== ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಗರ್ಲ್ ಶಿಲ್ಪ (ಕ್ರಿ.ಪೂ೨೫೦೦) [[ಸಿಂಧೂತಟದ ನಾಗರೀಕತೆ|ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ]] ಸೈಟ್‌ನಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. <ref name="national">{{Cite web|url=http://nationalmuseumindia.gov.in/prodCollections.asp?pid=44&id=1&lk=dp1|title=Collections:Pre-History & Archaeology|publisher=National Museum, New Delhi|access-date=3 February 2014|archive-date=6 ಜನವರಿ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106145719/http://nationalmuseumindia.gov.in/prodCollections.asp?pid=44&id=1&lk=dp1|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=e--vDQAAQBAJ&q=aesthetics+of+the+dancing+girl+mohenjodaro&pg=PA34|title=Origin of Indians and their Spacetime|last=Nalapat|first=Dr Suvarna|date=2013|publisher=D C Books|isbn=978-9381699188|language=en}}</ref> <ref name="singh">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=H3lUIIYxWkEC&q=dancing+girl+harappa&pg=PA162|title=A History of Ancient and Early Medieval India : from the Stone Age to the 12th century|last=Singh|first=Upinder|date=2008|publisher=Pearson Education|isbn=978-8131711200|location=New Delhi|page=162|access-date=15 November 2014}}</ref> <ref name="jane">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1AJO2A-CbccC&q=dancing+girl|title=The Ancient Indus Valley : New Perspectives|last=McIntosh|first=Jane R.|date=2008|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1576079072|location=Santa Barbara, CA|pages=281, 407|access-date=15 November 2014}}</ref> ಕುಂಬಾರಿಕೆಯ ಮೇಲೆವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿವೆ ಅವನ ಕುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ನೇತಾಡುವ ಧೋಲ್ ಹೊಂದಿರುವ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಎಡಗೈಯ ಕೆಳಗೆ ಡ್ರಮ್ ಹಿಡಿದಿರುವ ಮಹಿಳೆ. <ref name="shodh1">[http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/13634/8/08_chapter%202.pdf origin of Indian music and arts]. Shodhganga.</ref> === ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಯುಗ === [[ವೇದ|ವೇದಗಳು]] (೧೫೦೦– ಕ್ರಿ.ಪೂ೮೦೦ [[ವೈದಿಕ ಯುಗ|ವೈದಿಕ ಅವಧಿ]] )<ref>Sanujit Ghose (2011). "[https://www.worldhistory.org/article/230/ Religious Developments in Ancient India]" in ''Ancient History Encyclopedia''.</ref> <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/introductiontohi0000floo|title=An Introduction to Hinduism|last=Gavin D. Flood|publisher=Cambridge University Press|year=1996|isbn=978-0-521-43878-0|pages=[https://archive.org/details/introductiontohi0000floo/page/37 37]–39|url-access=registration}}</ref> ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]] (೮೦೦–ಕ್ರಿ.ಪೂ೭೦೦) ಇಬ್ಬರು ನಟರ ನಡುವಿನ ನಾಟಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಅಧ್ಯಾಯ ೧೩.೨ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ಲೋಕ|ಪದ್ಯಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ''ತಾಳ'' ಅಥವಾ ''ತಾಲ್'' ಎಂಬುದು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ]] [[ವೇದ|ವೈದಿಕ]] ಯುಗದ ಪಠ್ಯಗಳಾದ ''[[ಸಾಮವೇದ]]'' ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಪುರಾತನ ಸಂಗೀತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UzUMCAAAQBAJ&pg=PT63|title=Sonic Liturgy: Ritual and Music in Hindu Tradition|last=Guy L. Beck|publisher=University of South Carolina Press|year=2012|isbn=978-1-61117-108-2|pages=63–64}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6fkJAAAAQBAJ&pg=PA266|title=Music of the Peoples of the World|last=William Alves|publisher=Cengage Learning|year=2013|isbn=978-1-133-71230-5|page=266}}</ref> [[ಸ್ಮೃತಿ]] (ಕ್ರಿ.ಪೂ೫೦೦ ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ೧೦೦ ) ವೇದ-ನಂತರದ [[ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು]] [[ವಾಲ್ಮೀಕಿ|ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ]] [[ರಾಮಾಯಣ]] (ಕ್ರಿ.ಪೂ೫೦೦ ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ೧೦೦) ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ (ನೃತ್ಯ). [[ಅಪ್ಸರೆಯರು|ಅಪ್ಸರೆಯರಾದ]] [[ಉರ್ವಶಿ|ಊರ್ವಶಿ]], ರಂಭ, ಮೇನಕಾ, ತಿಲೋತ್ತಮ ಪಂಚಾಪ್ಸರರು, ಮತ್ತು [[ರಾವಣ|ರಾವಣನ]] ಹೆಂಡತಿಯರು ''ನೃತ್ಯಗೀತೆ'' ಅಥವಾ "ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ" ಮತ್ತು ''ನೃತ್ಯವಾದಿತ್ರ'' ಅಥವಾ "ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದು"), ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು [[ಗಂಧರ್ವ|ಗಂಧರ್ವರಿಂದ]] ಗಾಯನ ( [[ವೀಣೆ|ವಿಣು]] [[ತಂತಿವಾದ್ಯ|ವಾದ್ಯಗಳು]] [[ಸಂತೂರ್|)]], ಬಿನ್, ವಿಪಂಚಿ ಮತ್ತು [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ|ವಲ್ಲಕಿ]] ''ವೀಣೆಯಂತೆಯೇ'' ), ಗಾಳಿ ವಾದ್ಯಗಳು ( [[ಶಂಖ]], ವೇಣು ಮತ್ತು ''ವೇಣುಗಾನ'' - ಬಹುಶಃ ಹಲವಾರು ಕೊಳಲುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ''ಜೋಡಿಸಿ'' ಮಾಡಿದ ಮೌತ್ ಆರ್ಗನ್ ), [[ರಾಗ]] ( ''ರಾಗ್ ಕೌಶಿಕ'' ಧ್ವನಿ ಮುಂತಾದ ''ಕೌಶಿಕ'' ಸೇರಿದಂತೆ), ಗಾಯನ ರೆಜಿಸ್ಟರ್ಗಳು ''('' ಏಳು ''ಸ್ವರ'' ಅಥವಾ, ''ಅನಾ'' ಅಥವಾ ''[[ಶ್ರುತಿ (ಸಂಗೀತ)|ಏಕಶೂರ್ತಿ]]'' ಡ್ರ್ಯಾಗ್ ನೋಟ್, ''ಮೂರ್ಛನ ಮಾತ್ರಾದಲ್ಲಿ'' ''ನಿಯಂತ್ರಿತ'' ಧ್ವನಿಯ ''ಏರಿಳಿತ'' ಮತ್ತು ''ತ್ರಿಪ್ರಮಾಣ'' ಮೂರು ಪಟ್ಟು ತೀನ್ ತಾಳ ''ಲಯ'' ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ದೃಟ್'' ಅಥವಾ ಕ್ವಿಕ್, ಮಧ್ಯ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ, ಮತ್ತು ''ವಿಲಂಬಿಟ್'' ಅಥವಾ ನಿಧಾನ), ಬಾಲ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ''ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ'' ಕವನ [[ರಾಮಾಯಣ|ವಾಚನ]] ''ಮಾರ್ಗ'' ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ [[ಲವ|ಲುವ್]] ಮತ್ತು [[ಕುಶ|ಕುಶಾ]] ಅವರಿಂದ [[ರಾಮಾಯಣ|ಕಂದ]] . <ref name="rama1">Ananda W. P. Guruge, 1991, [[iarchive:trent_0116402264364/page/180| The Society of the Ramayana]], pp. 180–200.</ref> ಥೋಲ್ಕಪ್ಪಿಯಂ (ಕ್ರಿ.ಪೂ೫೦೦) ನಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಗಮ್ ಮತ್ತು ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ''ಪನ್ನರ'' ಹಲವಾರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ''ಮಥುರೈಕ್ಕಂಚಿ'' ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಕರುಣೆಯನ್ನು ''ಕೋರಲು ಸೆವ್ವಾಜಿ ಪನ್'' ಅನ್ನು ಹಾಡುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ''ತೋಲ್ಕಾಪ್ಪಿಯಂನಲ್ಲಿ'', ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಐದು ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸಂಬಂಧಿತ ''ಪನ್ನನ್ನು'' ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಆ ಭೂದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಡಿನ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ''ಪ್ಯಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ'', ಕೊಳಲಿನ ಮೇಲೆ ನುಡಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ''ಅಂಬಲ್ ಪನ್'', ''ಯಾಜ್'' (ಲೂಟ್) ನಲ್ಲಿ ''ಸೆವ್ವಾಝಿ ಪನ್'', ''ನೋಟ್ಟಿರಂ'' ಮತ್ತು ''ಸೆವ್ವಾಝಿ'' ಪಾಥೋಸ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ಆಕರ್ಷಿಸುವ ''ಕುರಿಂಜಿ'' ಪಾನ್ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯದಾಯಕ ''ಮುರುಡಪ್ಪನ್'' . ಪನ್ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ತಮಿಳು ಜನರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಸುಮಧುರ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಚೀನ ''ಪ್ಯಾನ್‌ಗಳು'' ಮೊದಲು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ಮಾಪಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಏಳು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಗಮ್ ಆಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡವು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ, ತಮಿಳು ಸಂಗೀತವು ಹೆಪ್ಟಾಟೋನಿಕ್ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಎಜಿಸೈ (ಏಳಿಸೈ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಸಂತ-ಕವಿ [[ಜಯದೇವ]] ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೇಷ್ಟ್ರು, ''ಓದ್ರಾ-ಮಾಗಧಿ'' ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. <ref name="bare_url_a"/> <ref name="orissatourism"/> ಶಾರ್ಂಗದೇವ ಅವರು [[ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ|ಸಂಗೀತ-ರತ್ನಾಕರವನ್ನು]] ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, <ref name="Bod2013p116">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=321oAgAAQBAJ&pg=PA116|title=A New History of the Humanities: The Search for Principles and Patterns from Antiquity to the Present|last=Rens Bod|publisher=Oxford University Press|year=2013|isbn=978-0-19-164294-4|page=116}}</ref> <ref name="Nijenhuis1977p12">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HkUIAQAAIAAJ|title=Musicological literature, Volume 6, Part 1|last=Emmie te Nijenhuis|publisher=Harrassowitz|year=1977|isbn=978-3-447-01831-9|pages=12, 33–34}}, Quote: "The largest work that has for a long time been the most important source of information on the ancient period, is the famous Samgitaratnakara written by Sarngadeva in the first half of the thirteenth century."</ref> ಇದನ್ನು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ]] [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಠ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=321oAgAAQBAJ&pg=PA116|title=A New History of the Humanities: The Search for Principles and Patterns from Antiquity to the Present|last=Rens Bod|publisher=Oxford University Press|year=2013|isbn=978-0-19-164294-4|page=116}}</ref> ಅಸ್ಸಾಮಿ ಕವಿ ಮಾಧವ ಕಂದಲಿ, ಸಪ್ತಕಾಂಡ ರಾಮಾಯಣದ ಲೇಖಕ, ತನ್ನ ''"ರಾಮಾಯಣ"'' ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮರ್ದಲ, ಖುಮುಚಿ, ಭೇಮಚಿ, [[ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆ|ದಗರ್]], [[ತಬಲಾ|ಗ್ರಟಲ್]], ರಾಮತಾಲ್, ತಬಲ್, ಝಜರ್, ಜಿಂಜಿರಿ, ಭೇರಿ ಮಹಾರಿ, ಟೋಕರಿ, ಕೆಂಡರ ದೋಸರಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದೋತಾರ, [[ವೀಣೆ|ವಿನಾ]], [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ|ರುದ್ರ-ವಿಪಂಚಿ]], ಇತ್ಯಾದಿ (ಅಂದರೆ ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಅವರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ವಾದ್ಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ). <ref name="mus1">Suresh Kant Sharma and Usha Sharma, 2005, [https://books.google.com/books?id=ffe4dMu4p_gC&pg=PA288&dq=ramayana+mentions+musical+instruments&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwi3sLTkgbHYAhXLOI8KHV6EBFkQ6AEIMjAC#v=onepage&q=ramayana%20mentions%20musical%20instruments&f=false Discovery of North-East India], p. 288.</ref> ಭಾರತೀಯ ಸಂಕೇತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಾಯಶಃ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite book|title=Madhya Kalin Bharatiya Sanskriti|last=Ojha|first=Gaurishankar Hirachand}} pp. 193–194.</ref> === ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗ === ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಖಿಲ್ಜಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರ ನಡುವೆ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಡೆದವು. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥಗಳು <ref name="bare_url_a"/> <ref name="orissatourism"/> ಸಂಗೀತಮವ ಚಂದ್ರಿಕಾ, ಗೀತಾ ಪ್ರಕಾಶ, ಸಂಗೀತ ಕಲಾಲತ ಮತ್ತು ನಾಟ್ಯ ಮನೋರಮಾ . === ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನ === ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಕೋಲ್ಟ್ರೇನ್ ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್]] ಅವರಂತಹ [[ಜಾಝ್ ಸಂಗೀತ|ಜಾಝ್]] ಪ್ರವರ್ತಕರು ಭಾರತೀಯ ವಾದ್ಯಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಸಿತಾರ್|ಸಿತಾರ್‌ನಂತಹ]] ಭಾರತೀಯ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ರಾಕ್ ಮತ್ತು ರೋಲ್ ಸಮ್ಮಿಳನಗಳು [[ಯುರೋಪ್]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ-ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಲಾವಿದರು ಏಷ್ಯನ್ ಭೂಗತ ಮಾಡಲು ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬೆಸೆದರು. ಹೊಸ ಸಹಸ್ರಮಾನದಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕನ್ [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತ|ಹಿಪ್-ಹಾಪ್]] ಭಾರತೀಯ ಫಿಲ್ಮಿ ಮತ್ತು ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[wiktionary:mainstream|ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ]] [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತ|ಹಿಪ್-ಹಾಪ್]] ಕಲಾವಿದರು [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ]] ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಟಿಂಬಲೆಂಡ್‌|ಟಿಂಬಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ]] "ಇಂಡಿಯನ್ ಕೊಳಲು" ನಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಲಾರಾ ಮಾರ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸನ್ಸ್ ಧರೋಹರ್ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು. <ref name="dharo1">{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/music/reviews/rqzb|title=A triumphant experiment that feels surprisingly authentic|last=Irwin|first=Colin|date=2010-09-03|publisher=BBC review}}</ref> == ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ==   ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೆಂದರೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]], ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] . ಈ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಶ್ರುತಿ (ಸಂಗೀತ)|ಶ್ರುತಿ]]'' (ಮೈಕ್ರೋಟೋನ್‌ಗಳು), ''ಸ್ವರಗಳು'' (ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು), ಅಲಂಕಾರ (ಅಲಂಕಾರಗಳು), ''[[ರಾಗ]]'' (ಮೂಲ ವ್ಯಾಕರಣಗಳಿಂದ ಸುಧಾರಿತ ''ಮಧುರಗಳು'' ), ಮತ್ತು ''ತಾಳ'' (ತಾಳವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಲಯಬದ್ಧ ಮಾದರಿಗಳು) ಸೇರಿವೆ. ಅದರ ನಾದದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆಕ್ಟೇವ್ ಅನ್ನು ಶ್ರುತಿಸ್ ಎಂದು ೨೨ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನವಾಗಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಧ್ವನಿಯ ಕಾಲು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಏಳು ಸ್ವರಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಈ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸಪ್ತ ಸ್ವರ ಅಥವಾ ಸಪ್ತ ಸುರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಏಳು ಸ್ವರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ, ರೇ, ಗ, ಮ, ಪ, ಧ ಮತ್ತು ನಿ. ಈ ಸಪ್ತ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸ, ರೇ, ಗ, ಮ, ಪ, ಧ ಮತ್ತು ನಿ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇವು ಷಡ್ಜ , ಋಷಭ , ಗಾಂಧಾರ, ಮಧ್ಯಮ , ಪಂಚಮ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧೈವತ ಮತ್ತು ನಿಷಾದ . <ref>{{Cite web|url=https://brainly.in/question/4916824|title=What is the full form of SA,RA,GA,MA,PA,DHA,NI,SA - Brainly.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728090947/https://brainly.in/question/4916824|archive-date=28 July 2020}}</ref> ಇವುಗಳು ಡು, ರೆ, ಮಿ, ಫ, ಸೋ, ಲ, ತಿಗಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ. ಈ ಏಳು ಸ್ವರಗಳು ಮಾತ್ರ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. ಈ ಏಳು ಸ್ವರಗಳು [[ರಾಗ|ರಾಗದ]] ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಏಳು ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಅವರು ಕೊಮಲ ಆಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಸ್ವರಗಳು. ಸಡ್ಜ(ಸ) ಮತ್ತು ಪಂಚಮ (ಪ) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಸ್ವರಗಳು ಕೋಮಲ ಆಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಸ್ವರಗಳು ಆದರೆ ಸ ಮತ್ತು ಪ ಯಾವಾಗಲೂ ಶುದ್ದ ಸ್ವರಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ ಮತ್ತು ಪ '''ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಅಚಲ್ ಸ್ವರ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸ್ವರಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ವರಗಳು ರ, ಗ, ಮ, ಧ, '''ನಿಗಳನ್ನು ಚಲ್ ಸ್ವರಗಳು''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸ್ವರಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. '''ಸ, ರೇ, ಗ, ಮ, ಪ, ಧ, ನಿ - ಶುದ್ದ''' '''ಸ್ವರಗಳು''' '''ರೆ, ಗ, ಧ, ನಿ - ಕೋಮಲ್ ಸ್ವರಗಳು''' '''ಮಾ - ತೀವ್ರ''' '''ಸ್ವರಗಳು''' [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಎಂಟು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಭರತನಾಟ್ಯ]], [[ಕಥಕ್]], [[ಕೂಚಿಪೂಡಿ|ಕೂಚಿಪುಡಿ]], [[ಒಡಿಸ್ಸಿ]], [[ಕಥಕ್ಕಳಿ]], [[ಸತ್ರಿಯಾ]], [[ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ|ಮಣಿಪುರಿ]] ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿಯಾಟ್ಟಂ . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uNaGAwAAQBAJ&pg=PA216|title=Engendering Performance: Indian Women Performers in Search of an Identity|last=Bishnupriya Dutt|last2=Urmimala Sarkar Munsi|publisher=Sage Publications|year=2010|isbn=978-81-321-0612-8|page=216}}</ref> ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ತನ್ನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಛೌ ಅನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. === ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ === ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಪುರಂದರದಾಸ|ಪುರಂದರ ದಾಸರು]] ರಚಿಸಿದ ಕೀರ್ತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಂತೆ, ಇದು ಸುಧಾರಿತ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಮಧುರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ''[[ಆಲಾಪನೆ|ರಾಗ ಆಲಾಪನ]]'', ''ಕಲ್ಪನಾಸ್ವರಂ'', ''ನೆರವಲ್'' ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಗಂ ಥಾನಂ ಪಲ್ಲವಿ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತುಣುಕಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾದ ಸುಧಾರಿತ ಅಲಂಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಲು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಿದಾಗಲೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ( ''ಗಾಯಕಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಸುಮಾರು ೩೦೦ [[ರಾಗ|ರಾಗಗಳು]] ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯ|ಅನ್ನಮಯ್ಯ]] ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಅವರನ್ನು ಆಂಧ್ರ ಪದ ಕವಿತಾ ಪಿತಾಮಹ (ತೆಲುಗಿನ ಹಾಡು-ಬರಹದ ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್) ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಪುರಂದರದಾಸ|ಪುರಂದರ ದಾಸರನ್ನು]] ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ನಂತರದ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ [[ತ್ಯಾಗರಾಜ]], [[ಶ್ಯಾಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ|ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿ]] ಮತ್ತು [[ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ|ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರನ್ನು]] ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದರೆಂದರೆ ಟೈಗರ್ ವರದಾಚಾರಿಯರ್, ಎಂಡಿ ರಾಮನಾಥನ್, [[ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜಾ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್|ಅರಿಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್]] (ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯ ಪಿತಾಮಹ), ಪಾಲ್ಘಾಟ್ ಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್, [[ಮಧುರೈ ಮಣಿ ಅಯ್ಯರ್]], [[ಸೆಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್]], [[ನೆದುನೂರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ|ನೆಡುನೂರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] [[ಆಲತ್ತೂರು ಸಹೋದರರು|ಆಲತ್ತೂರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್]], ಎಂ ಎಸ್ ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ, [[ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ|ಬಾಲಗುಡಿ]] [[ಲಾಲ್ಗುಡಿ ಜಯರಾಮನ್|ಜಯರಾಮನ್]], ಎಲ್. ಟಿ.ಎನ್.ಶೇಷಗೋಪಾಲನ್, [[ಕೆ.ಜೆ.ಜೇಸುದಾಸ್|ಕೆ.ಜೆ.ಯೇಸುದಾಸ್]], ಎನ್.ರಮಣಿ, ಉಮಯಲ್ಪುರಂ ಕೆ.ಶಿವರಾಮನ್, ಸಂಜಯ್ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್, [[ಟಿ. ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ|ಟಿ.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣ]], ಬಾಂಬೆ ಜಯಶ್ರೀ, ಟಿ.ಎಸ್.ನಂದಕುಮಾರ್, [[ಅರುಣ ಸಾಯಿರಾಮ್|ಅರುಣಾ ಸಾಯಿರಾಂ]], ಮೈಸೂರು ಮಂಜುನಾಥ್ , ಪ್ರತಿ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ [[ಚೆನ್ನೈ]] ನಗರವು ತನ್ನ ಎಂಟು ವಾರಗಳ ಅವಧಿಯ ಸಂಗೀತ ಋತುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ, ಉತ್ಸವ ಸಂಗೀತ ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಕಳೆದ ೧೦೦-೧೫೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. === ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ === ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ವೈದಿಕ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥವಾದ ಸಾಮ ವೇದದಲ್ಲಿನ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಗಾನವಾಗಿ ಹಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪಠಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೩ನೇ-೧೪ನೇ ಶತಮಾನ ದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತವು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ [[ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ|ವೈದಿಕ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ ಆದರೆ [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲರ]] ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೆಂದರೆ [[ಧ್ರುಪದ್]], ಧಮರ್, [[ಖ್ಯಾಲ್]], ತರನಾ ಮತ್ತು ಸದ್ರಾ, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಅರೆ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳೂ ಇವೆ. ಅರ್ನಾಟಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲವು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಕರ್ಣಂ ಎಂದರೆ ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಆಟಕಂ ಎಂದರೆ ಮಧುರವಾದದ್ದು. === ಲಘು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ === ಲೈಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಅಥವಾ ಸೆಮಿ-ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಸಂಗೀತಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ರೂಪಗಳೆಂದರೆ [[ಠುಮ್ರಿ]], ದಾದ್ರಾ, [[ಭಜನೆ|ಭಜನ್]], [[ಗಝಲ್|ಗಜಲ್]], ಚೈತಿ, ಕಜ್ರಿ, ತಪ್ಪಾ, ನಾಟ್ಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲಿ . ಈ ರೂಪಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ. == ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ == [[ಚಿತ್ರ:Hira_Devi_Waiba.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Hira_Devi_Waiba.jpg/220px-Hira_Devi_Waiba.jpg|alt=|thumb| [[ಹಿರಾ ದೇವಿ ವೈಬಾ|ಹೀರಾ ದೇವಿ ವೈಬಾ]], ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳಿ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಪ್ರವರ್ತಕ]]   === ತಮಾಂಗ್ ಸೆಲೋ ===   [[ಚಿತ್ರ:Navneet-Aditya-Waiba-Live.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Navneet-Aditya-Waiba-Live.jpg/220px-Navneet-Aditya-Waiba-Live.jpg|thumb| ನವನೀತ್ ಆದಿತ್ಯ ವೈಬಾ- ಜಾನಪದ ಗಾಯಕ]] ಇದು ತಮಾಂಗ್ ಜನರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ನೇಪಾಳಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ತಮಾಂಗ್ ವಾದ್ಯಗಳು, ಮದಲ್, ದಂಪು ಮತ್ತು ತುಂಗ್ನಾ, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಆಧುನಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮಾಂಗ್ ಸೆಲೋ ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಅಥವಾ ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸುಮಧುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದುಃಖ, ಪ್ರೀತಿ, ಸಂತೋಷ ಅಥವಾ ದಿನನಿತ್ಯದ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.accu.or.jp/ich/en/arts/A_NPL12.html|title=Asia-Pacific Database on Intangible Cultural Heritage (ICH)|last=(ACCU)|first=Asia⁄Pacific Cultural Centre for UNESCO|website=www.accu.or.jp|access-date=2018-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605021142/http://www.accu.or.jp/ich/en/arts/A_NPL12.html|archive-date=2016-06-05|url-status=dead}}</ref> [[ಹಿರಾ ದೇವಿ ವೈಬಾ|ಹೀರಾ ದೇವಿ ವೈಬಾ]] ನೇಪಾಳಿ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ತಮಾಂಗ್ ಸೆಲೋಗಳ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ಹಾಡು ' ಚುರಾ ತ ಹೋಯಿನಾ ಅಸ್ತೂರ 'ಇದುವರೆಗೆ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ತಮಾಂಗ್ ಸೆಲೋ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/states/west-bengal/hira-devi-dies-of-burn-injuries/cid/445656|title=Hira Devi dies of burn injuries|date=20 January 2011|work=The Telegraph|access-date=31 January 2020|location=Calcutta (Kolkata)}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.tamangonline.com/news/13540|title=चुरा त होइन अस्तुरा – पहिलो तामाङ सेलो गीत ? – Tamang Online|date=2016-12-07|work=Tamang Online|access-date=2018-07-21|language=en-US|archive-date=2018-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180304212229/http://www.tamangonline.com/news/13540|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ವೈಬಾ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರ ಮಗ ಸತ್ಯ ಆದಿತ್ಯ ವೈಬಾ (ನಿರ್ಮಾಪಕ/ನಿರ್ವಾಹಕ) ಮತ್ತು ನವನೀತ್ ಆದಿತ್ಯ ವೈಬಾ (ಗಾಯಕ) ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮರು-ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ''ಅಮಾ ಲೈ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ'' (ಆಮಾಲೈ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ) ಎಂಬ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/1170126/jsp/siliguri/story_132419.jsp|title=Daughter revives mother's songs|work=The Telegraph|access-date=2018-07-21}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://thehimalayantimes.com/entertainment/music/songs-of-tribute-navneet-aditya-waiba-and-satya-aditya-waiba/|title=Songs of Tribute|date=2017-01-10|work=The Himalayan Times|access-date=2018-07-21|language=en-US|archive-date=2018-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216030532/https://thehimalayantimes.com/entertainment/music/songs-of-tribute-navneet-aditya-waiba-and-satya-aditya-waiba/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.kantipurdaily.com/literature/2017/11/04/20171104075616.html|title=छोराछोरीले दिए हीरादेवीलाई श्रद्धाञ्जली|access-date=2018-07-21|language=ne}}</ref> ಇವರಿಬ್ಬರು ನೇಪಾಳಿ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಲಬೆರಕೆ ಅಥವಾ ಆಧುನೀಕರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕೃತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೇಪಾಳಿ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು. <ref>{{Cite web|url=http://musickhabar.com/2016/12/29/16166/|title=Music Khabar हिरादेवी वाइवाका गीतलाई पुनर्जीवन - Music Khabar|date=2018-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180610202829/http://musickhabar.com/2016/12/29/16166/|archive-date=2018-06-10|access-date=2020-06-28}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1170126/jsp/siliguri/story_132419.jsp|title=Daughter revives Mother's songs|date=26 January 2017|website=The Telegraph|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202035251/https://www.telegraphindia.com/1170126/jsp/siliguri/story_132419.jsp|archive-date=2 February 2017}}</ref> === ಭಾಂಗ್ರಾ ಮತ್ತು ಗಿದ್ಧ ===   ಭಾಂಗ್ರಾ ಪಂಜಾಬ್‌ನ [[ನೃತ್ಯ]] -ಆಧಾರಿತ [[ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ|ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ]] ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಗೀತ [[ಚಿತ್ರ:Tamak_and_Tumdak_01.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Tamak_and_Tumdak_01.jpg/220px-Tamak_and_Tumdak_01.jpg|thumb| ತಮಕ್' (ಆರ್.) ಮತ್ತು ತುಮ್ಡಕ್' (ಎಲ್.) - ಸಂತಾಲ್ ಜನರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಡ್ರಮ್ಸ್, [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ]] ದಿನಾಜ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.]] ಶೈಲಿಯು ಅದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಪಂಜಾಬ್|ಪಂಜಾಬ್‌ನ]] ರಿಫ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ಸಂಗೀತದ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ತ್ರೀ ನೃತ್ಯವನ್ನು [[ಗಿದ್ದಾ|ಗಿದ್ಧ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಬಿಹು ಮತ್ತು ಬೋರ್ಗೀತ್ ===   [[ಚಿತ್ರ:Bihu_dance_of_Assam.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Bihu_dance_of_Assam.jpg/220px-Bihu_dance_of_Assam.jpg|thumb| [[ಬಿಹು ನೃತ್ಯ|ಬಿಹುವನ್ನು]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಸ್ಸಾಮಿ ಯುವಕರು .]] [[ಬಿಹು]] ಏಪ್ರಿಲ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ [[ಅಸ್ಸಾಂ|ಅಸ್ಸಾಂನ]] ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲ ದಿನ ಹಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳಿಗೆ. ಹಬ್ಬದ ಎರಡನೇ ದಿನ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡ್ರಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಹು ನೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು ಈ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬಿಹು ಹಾಡುಗಳು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ವಸಂತವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಬೀಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ. ಅಸ್ಸಾಮಿ ಡ್ರಮ್ಸ್ (ಧೋಲ್), ಪೆಪಾ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಮ್ಮೆ ಕೊಂಬಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಗೊಗೊನಾ ಪ್ರಮುಖ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.utsavpedia.com/cultural-connections/celebrating-spring-bihu/|title=Bihu Dance|date=2013-07-15}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://mythicalindia.com/features-page/bihu-dance-and-other-popular-folk-dance-forms-of-assam/|title=Bihu- Most prominent amongst folk dance forms of Assam|date=2016-05-07}}</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟ [[ರಾಗ|ರಾಗಗಳಿಗೆ]] ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಾಡುಗಳು ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ತಾಳಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ೧೫-೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಶಂಕರದೇವ|ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಕರದೇವ]] ಮತ್ತು ಮಾಧವದೇವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾ. ಸತ್ರ ಮತ್ತು ನಾಮಘರ್ ಏಕಸರಣ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಮತ್ತು ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭದ ಹೊರಗೆ ಅಸ್ಸಾಂನ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅವು ವಿಭಿನ್ನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಕವಿಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತಳಿಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಏಕಸರಣ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Jodhpur_RIFF.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Jodhpur_RIFF.jpg/220px-Jodhpur_RIFF.jpg|right|thumb| ಭಾರತದ [[ಜೋಧಪುರ್|ಜೋಧ್‌ಪುರದ]] ಮೆಹ್ರಾನ್‌ಗಡ್ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಧರೋಹರ್ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಗುಂಪು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ]] ಬೋರ್ಗೀಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವಾದ್ಯಗಳೆಂದರೆ <ref>{{Cite book|title=Early history of the Vaisnava faith and movement in Assam|last=Neog|first=Maheswar|publisher=Motilal Banarsidass|year=1980|isbn=81-208-0007-9|location=Delhi}}</ref> '','' ತಾಲ್, ಖೋಲ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ. === ದಾಂಡಿಯಾ ===   [[ದಾಂಡಿಯಾ]] ಅಥವಾ ರಾಸ್ ಗುಜರಾತಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೃತ್ಯದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತದ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಗರ್ಭಾ(ನೃತ್ಯ)|ಗರ್ಬಾ]] ಎಂಬ ದಾಂಡಿಯಾ/ರಾಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕಾರದ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವೂ ಇದೆ. === ಗಾನ ===   ಗಾನ ರಾಪ್ ತರಹದ "ಚೆನ್ನೈನ [[ದಲಿತ|ದಲಿತರಿಗೆ]] ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಲಯಗಳು, ಬಡಿತಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವೇದನೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ." <ref name=":02">{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/1134074309|title=Keywords for India : A Conceptual Lexicon for the 21st Century.|last=Valan|first=Antony Arul|publisher=Bloomsbury Publishing Plc|year=2020|isbn=978-1-350-03927-8|location=London|pages=83–84|chapter=Gana (Gānā)|oclc=1134074309}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/gaana-ulaganathan-bags-3-more-film-offers/article3141626.ece|title='Gaana' Ulaganathan bags 3 more film offers|date=2006-04-02|work=The Hindu|access-date=2019-10-23|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ಇದು ಕಳೆದ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳಕಂ, ತಮಿಳು ಸೂಫಿ ಸಂತರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವರ ''ಸಿದ್ಧರ'' ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":02" /> ಮದುವೆಗಳು, ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ರ್ಯಾಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರದರ್ಶಕರು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಗಾನದ ಸಾರವು ಜೀವನದ ಹೋರಾಟಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ "ತಲ್ಲಣ ಮತ್ತು ವಿಷಣ್ಣತೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref name=":02" /> ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಾರವು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. <ref name=":02" /> <ref name=":4">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/a-struggle-to-elevate-the-subaltern-chennai-gana/article3817592.ece|title=A struggle to elevate the subaltern Chennai Gana|last=Srivathsan|first=A.|date=2012-08-25|work=The Hindu|access-date=2021-03-27|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> ದಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಲೆಸ್ ಕಲೆಕ್ಟಿವ್‌ನಂತಹ ಸಮಕಾಲೀನ ಗಾನ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಹೊಸ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತರುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ. <ref name=":02" /> === ಹರ್ಯಾನ್ವಿ ===   [[ಚಿತ್ರ:Indian_Been_Music_at_Surajkund_Craft_Fair.webm|thumb|277x277px|Video of Dhol, string instrument (Ektara) and [[ಪುಂಗಿ|Been]] musicians at [[ಸೂರಜ್‍ಕುಂಡ್|Surajkund International Crafts Mela]] (c. 12 Feb 2012).]] ಹರಿಯಾಣದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಹರಿಯಾಣದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದ ದೇಸಿ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ. <ref name="harmu1">S. C. Bhatt and Gopal K. Bhargava, 2006, [https://books.google.com/books?isbn=8178353652 Land and People of Indian States and Union Territories: 21 Arts and Crafts of Haryana].</ref> ಅವರು ಲಾವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಅಗಲಿಕೆಯ ನೋವು, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯ, ಸುಗ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ರೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. <ref name="harmu3">Manorma Sharma, 2007, [https://books.google.com/books?isbn=8131300463 Musical Heritage of India], p. 65.</ref> ಹರಿಯಾಣವು ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ [[ರಾಗ|ರಾಗಗಳ]] ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಾರ್ಖಿ ದಾದ್ರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಂದ್ಯಂ, ಸಾರಂಗ್‌ಪುರ, ಬಿಲವಾಲ, ಬೃಂದಾಬಾನ, ತೋಡಿ, ಅಸಾವೇರಿ, ಜೈಶ್ರೀ, ಮಲಕೋಷ್ಣ, ಹಿಂದೋಲಾ, ಭೈರ್ವಿ ಮತ್ತು ಗೋಪಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಎಂಬ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. <ref name="harmu1" /> <ref name="harmu2">S. Gajrani, 2004, [https://books.google.com/books?isbn=818205060X History, Religion and Culture of India], Volume 1, p. 96.</ref> === ಹಿಮಾಚಲಿ === ಹಿಮಾಚಲದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವು ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಶೈಲಿಯೆಂದರೆ ''ನಾಟಿ ಸಂಗೀತ,'' ಅಲ್ಲಿ ''ನಾಟಿ'' ಎಂಬುದು ಹಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಾಟಿ ಸಂಗೀತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಮದುವೆಗಳಂತಹ ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಜುಮೈರ್ ಮತ್ತು ಡೊಮ್ಕಾಚ್ === ಜುಮೈರ್ ಮತ್ತು ಡೊಮ್ಕಾಚ್ ನಾಗ್ಪುರಿ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ. ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಧೋಲ್, ಮಂದಾರ, ಬಂಸಿ, ನಾಗರಾ, ಢಕ್, ಶೆಹನಾಯಿ, ಖರ್ತಾಲ್, ನರಸಿಂಗ ಇತ್ಯಾದಿ. [[ಶೆಹನಾಯಿ|[]] [[ಬ್ಞಾಸುರಿ]] <ref>{{Cite web|url=http://democraticworld.in/component/k2/item/603-out-of-the-dark|title=Out of the Dark|website=democratic world.in|access-date=2022-10-08|archive-date=2019-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328042927/http://democraticworld.in/component/k2/item/603-out-of-the-dark|url-status=dead}}</ref> <ref >{{Cite news|url=https://www.dailypioneer.com/2018/state-editions/talk-on-nagpuri-folk-music-at-ignca.html|title=talk on nagpuri folk music at ignca|work=daily Pioneer.com|access-date=2022-10-08|archive-date=2019-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328042823/https://www.dailypioneer.com/2018/state-editions/talk-on-nagpuri-folk-music-at-ignca.html|url-status=dead}}</ref> === ಲಾವಣಿ ===   [[ಲಾವಣಿ]] ''ಲಾವಣ್ಯ'' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದರರ್ಥ "ಸೌಂದರ್ಯ". ಇದು [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ]] ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಅಗತ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಪುರುಷ ಕಲಾವಿದರು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ [[ಲಾವಣಿ|ಲಾವನಿಸ್]] ಅನ್ನು ಹಾಡಬಹುದು. [[ಲಾವಣಿ|ಲಾವಣಿಯೊಂದಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೃತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು [[ತಮಾಷಾ|ತಮಾಶಾ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾವಣಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡ್ರಮ್-ತರಹದ ವಾದ್ಯವಾದ 'ಢೋಲಾಕಿ'ಯ ಮೋಡಿಮಾಡುವ ಬೀಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತು ಗಜದ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆಕರ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಾವಣಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. === ಮಣಿಪುರಿ === [[ಚಿತ್ರ:Apsara_Gandharva_Dancer_Pedestal_Tra_Kieu.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Apsara_Gandharva_Dancer_Pedestal_Tra_Kieu.jpg/220px-Apsara_Gandharva_Dancer_Pedestal_Tra_Kieu.jpg|thumb| ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ, ಸೈಬೀರಿಯಾ, ಮೈಕ್ರೊನೇಷಿಯಾ, ಪಾಲಿನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನರ್ತಕರಾಗಿ ಗಂಧರ್ವರನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಮೈಟೀಸ್ ಅವರು ಗಂಧರ್ವರು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ]] ಮಣಿಪುರದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು [[ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ]] [[ಮಣಿಪುರಿ ಜನರು|ಮಣಿಪುರಿ ಜನರ]] ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತವನ್ನು ಬರ್ಮಾಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮಣಿಪುರಿ ಜನರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರು [[ವೇದ|ವೈದಿಕ]] ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಧರ್ವರು, ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರಿ ಜನರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಠ್ಯಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ''ಗಂಧರ್ವ-ದೇಶ'' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ. ವೈದಿಕ ''ಉಷಾ'', ಮುಂಜಾನೆಯ ದೇವತೆ, ಮಣಿಪುರಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ನೃತ್ಯದ ಕಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಕಲಿಸಿದವರು ''ಉಷಾ'' . <ref name="reginald1" /> ಮಹಿಳಾ ನೃತ್ಯದ ಈ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮಣಿಪುರಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ''ಚಿಂಗ್ಖೈರೋಲ್'' ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <ref name="reginald1" /> ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳು [[ಮಣಿಪುರ|ಮಣಿಪುರವನ್ನು]] ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಚಿತ್ರಾಂಗದೆವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. <ref name="raginidevi1">Ragini Devi, 1990, Dance Dialects of India, Motilal Banarsidass publishers, {{ISBN|978-81-208-0674-0}}, p. 176.</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಟಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ''ಜಾಗೋಯ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಲೈ ಹರೋಬಾ ನೃತ್ಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಟರಾಜ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೌರಾಣಿಕ ಶಿಷ್ಯರಾದ ''ತಂಡು'' ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತಂಗ್ಖು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನೃತ್ಯ ಭಂಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref name="reginald1">2004, Reginald Massey, India's Dances: Their History, Technique, and Repertoire, Publications, {{ISBN|978-81-7017-434-9}}, pp. 178–181.</ref> <ref name="raginidevi1" /> ಅದೇ ರೀತಿ, ಮಣಿಪುರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ''ಮೊಯಿರಾಂಗ್'' ಪರ್ಬಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಖಂಬಾ-ತೊಯ್ಬಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ದುರಂತ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ''ಖಂಬಾ'' ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರಿ ''ತೊಯ್ಬಿಗೆ'' ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೃತ್ಯದಂತೆ. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zLOiaGDLYOAC|title=The Sterling Book of Indian Classical Dance|last=Shovana Narayan|publisher=Sterling Publishers|year=2011|isbn=978-81-207-9078-0|page=54}}</ref> === ಮಾರ್ಫಾ ಸಂಗೀತ ===   ಹದ್ರಾನಿ ಮಾರ್ಫಾ ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಫಾ ಸಂಗೀತ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕನ್ [[ಸಿದ್ದಿ ಜನಾಂಗ|ಸಿದ್ದಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ]] [[ಯೆಮೆನ್|ಯೆಮೆನ್‌ನ]] ಹದ್ರಾಮಾತ್‌ನ ಆಫ್ರೋ-ಅರಬ್ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಹೈದರಾಬಾದಿ ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಲಯಬದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಫಾ ವಾದ್ಯ, ದಫ್, ಧೋಲ್, ಕೋಲುಗಳು, <ref name="TheHindu1">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/article2216021.ece#|title='Marfa' band of the Siddis 'losing' its beat|date=10 July 2011|work=The Hindu|access-date=16 August 2011|location=Hyderabad, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20160108233620/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/article2216021.ece|archive-date=8 ಜನವರಿ 2016|url-status=dead}}</ref> <ref name="An_African_Indian_community_in_Hyderabad">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DigPvwHTqJ4C&q=marfa+hyderabad+history&pg=PA210|title=An African Indian community in Hyderabad: Siddi identity, its maintenance and Change|last=Ababu Minda Yimene|publisher=Greenwood|year=2004|isbn=3-86537-206-6|pages=209–211}}</ref> ಉಕ್ಕಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ''ಥಾಪಿ'' ಎಂಬ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. <ref name="TheHindu3">{{Cite news|url=http://www.hindu.com/2008/10/23/stories/2008102358610200.htm|title=It's "teen maar" for marriages, festivals|date=23 October 2008|work=[[The Hindu]]|access-date=16 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20081026124808/http://www.hindu.com/2008/10/23/stories/2008102358610200.htm|archive-date=26 October 2008|location=Hyderabad, India}}</ref> === ಮಿಜೋ ===   ೧೩೦೦ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೪೦೦ ನಡುವೆ ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಥಾಂಟ್ಲಾಂಗ್ ವಸಾಹತು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಮಿಜೋ ಸಂಗೀತವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ದರ್ ಹ್ಲಾ. ಬಾವ್ ಹ್ಲಾ (ಯುದ್ಧದ ಪಠಣಗಳು), ಹ್ಲಾಡೋ (ಬೇಟೆಯ ಪಠಣಗಳು); ನೌವಿಹ್ ಹ್ಲಾ (ತೊಟ್ಟಿಲು ಹಾಡುಗಳು) ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಅಂದಾಜಿಸಲಾದ ಬರ್ಮಾದ ಲೆಂಟ್‌ಲಾಂಗ್ ವಸಾಹತುದಿಂದ ಹಾಡುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. <ref>B. Thangliana, Mizo Literature, 1993, p. 76</ref> ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ ಮಿಜೋ ಈಗಿನ ಮಿಜೋರಾಂ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲ, ಅಂದರೆ ೧೮ ರಿಂದ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಮಿಜೋ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯುಗ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಮಿಜೋ ಈಗಿನ ಮಿಜೋರಾಂ ಅನ್ನು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ತಂಟ್ಲಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಲೆಂಟ್ಲಾಂಗ್ ವಸಾಹತುಗಳ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಈ ಅವಧಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಅದರ ಸಂಖ್ಯೆ, ರೂಪ ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ಭಾಷೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಹರಿವುಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿವೆ. ಈ ಕಾಲದ ಬಹುತೇಕ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜಕರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. === ಒಡಿಸ್ಸಿ === ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂತ-ಕವಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾಸ್ಟರ್ [[ಜಯದೇವ]] ಅವರು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ '''ಓದ್ರಾ-ಮಾಗಧಿ''' ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಾಗಗಳನ್ನು ಅವರು ಹಾಡಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಸಂಗೀತದ ರೂಪುರೇಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ '''ಛಂದದ''' ಸಂಪ್ರದಾಯವಿತ್ತು. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ಸಂಗೀತದ ಕುರಿತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು <ref name="bare_url_a">{{Cite web|url=http://orissaculture.gov.in/dance.asp|title=Culture Department|publisher=Orissaculture.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20120403151246/http://www.orissaculture.gov.in/dance.asp|archive-date=3 April 2012|access-date=2012-05-26}}</ref> <ref name="orissatourism">{{Cite web|url=http://www.orissatourism.net/dance-music.html|title=Orissa Dance & Music|publisher=Orissatourism.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520225020/http://www.orissatourism.net/dance-music.html|archive-date=20 May 2012|access-date=2012-05-26}}</ref> '''ಸಂಗೀತಮವ ಚಂದ್ರಿಕಾ''', '''ಗೀತಾ ಪ್ರಕಾಶ''', '''ಸಂಗೀತ ಕಲಾಲತ''' ಮತ್ತು '''ನಾಟ್ಯ ಮನೋರಮಾ''' . ''ಸಂಗೀತ ಸಾರಣಿ'' ಮತ್ತು ''ಸಂಗಿ ನಾರಾಯಣ'' ಎಂಬ ಎರಡು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಹ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಗೀತವು ನಾಲ್ಕು ಸಂಗೀತ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು'''ಧ್ರುವಪದ''', '''ಚಿತ್ರಪದ''', '''ಚಿತ್ರಕಲಾ''' ಮತ್ತು '''ಪಾಂಚಲ್ ಎಂದು''' ಪ್ರಾಚೀನ ಒರಿಯಾ ಸಂಗೀತ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಒಡಿಸ್ಸಿ ''ಮತ್ತು '''ಶೋಕಬರಡಿ''' .'' ''ಒಡಿಸ್ಸಿ '''ಸಂಗೀತ''' (ಸಂಗೀತ) ಸಂಗೀತದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ'' '''''ಧ್ರುವಪದ''', '''ಚಿತ್ರಪದ''', '''ಚಿತ್ರಕಲಾ''' ಮತ್ತು ಪಾಂಚಾಲ್ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.'' ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಪಡೆದ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ದಿವಂಗತ <ref name="bare_url_a"/> ಶ್ಯಾಮಸುಂದರ ಕರ್, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಮಹಾಪಾತ್ರ, ಕಾಶಿನಾಥ <ref name="orissatourism"/>, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ದಾಸ್, ಗೋಪಾಲ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಂಡ, ರಾಮಹರಿ ದಾಸ್, ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಮಿಶ್ರಾ, ಶ್ಯಾಮಮಣಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಸುನಂದಾ ಪಟ್ನಾಯಕ್ . === ರವೀಂದ್ರ ಸಂಗೀತ (ಬಂಗಾಳದ ಸಂಗೀತ) === [[ಚಿತ್ರ:Rabindranath_Tagore_Ra-Tha_seal_initials.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Rabindranath_Tagore_Ra-Tha_seal_initials.jpg/170px-Rabindranath_Tagore_Ra-Tha_seal_initials.jpg|right|thumb| ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಮೊದಲಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಈ "ರೋ-ಥೋ" ಮರದ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೈಡಾ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಗೋರ್ ತಮ್ಮ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅಂತಹ ಕಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.]] [[ಚಿತ್ರ:Dance_with_Rabindra_Sangeet_-_Kolkata_2011-11-05_6669.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Dance_with_Rabindra_Sangeet_-_Kolkata_2011-11-05_6669.JPG/220px-Dance_with_Rabindra_Sangeet_-_Kolkata_2011-11-05_6669.JPG|thumb| ರವೀಂದ್ರ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯ]] ರವೀಂದ್ರ ಸಂಗೀತ(ಬಂಗಾಲಿ ರಾಬಿಂದ್ರೋ ಶೋಂಗಿಟ್, ಬೆಂಗಾಲಿ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ), ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಹಾಡುಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇವು [[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್|ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್]] ಬರೆದ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ]] ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಬಂಗಾಳದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. "ಸಂಗೀತ" ಎಂದರೆ ಸಂಗೀತ, "ರವೀಂದ್ರ ಸಂಗೀತ" ಎಂದರೆ ರವೀಂದ್ರರ ಸಂಗೀತ . [[ಚಿತ್ರ:T_S_Nandakumar,N_Rajam_And_N_Ramani.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/T_S_Nandakumar%2CN_Rajam_And_N_Ramani.jpg/220px-T_S_Nandakumar%2CN_Rajam_And_N_Ramani.jpg|thumb| ಟಿ.ಎಸ್.ನಂದಕುಮಾರ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್.ರಮಣಿ ಮತ್ತು ಎನ್.ರಾಜಂ]] ಟಾಗೋರ್ ಅವರು [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨,೨೩೦ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ಈಗ ''ರವೀಂದ್ರ ಸಂಗೀತ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, [[ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮೂಲಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. <ref name="Britannica-wb">{{Cite encyclopedia|last=Huke|first=Robert E.|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|title=West Bengal|year=2009|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/640088/West-Bengal|accessdate=2009-10-06}}</ref> ಟಾಗೋರ್ ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ]] ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಅವರು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ]] ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. === ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ===   [[ರಾಜಸ್ಥಾನ|ರಾಜಸ್ಥಾನವು]] ಲಂಗಾಸ್, ಸಪೇರಾ, ಭೋಪಾ, ಜೋಗಿ ಮತ್ತು ಮಂಗನಿಯಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಗೀತಗಾರರ [[ಜಾತಿ|ಜಾತಿಗಳ]] ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ರಾಜಸ್ಥಾನ ಡೈರಿಯು'' ಸಾಮರಸ್ಯದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾವಪೂರ್ಣ, ಪೂರ್ಣ-ಕಂಠದ ಸಂಗೀತ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮಧುರಗಳು ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ತಂತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು [[ಸಾರಂಗಿ]], [[ರಾವಣಹಸ್ತ|ರಾವಣಹತ]], ಕಾಮಯಾಚ, ಮೋರ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಏಕತಾರಾಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ತಾಳವಾದ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ನಾಗರಗಳು ಮತ್ತು ಡೋಲ್‌ಗಳಿಂದ ಸಣ್ಣ ಡಮ್ರಸ್‌ವರೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ದಫ್ ಮತ್ತು ಚಾಂಗ್ [[ಹೋಳಿ]] ಹಬ್ಬ ರಮಣೀಯರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. ಕೊಳಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಗ್‌ಪೈಪರ್‌ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸುವಾಸನೆಗಳಾದ ಶೆಹನಾಯಿ, ಪೂಂಗಿ, ಅಲ್ಗೋಜಾ, ತಾರ್ಪಿ, ಬೀನ್ ಮತ್ತು ಬಂಕಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತವು ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ವಾದ್ಯಗಳು, ತಾಳವಾದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ವಾದ್ಯಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಜನಪದ ಗಾಯಕರ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. === ಸೂಫಿ ಜಾನಪದ ರಾಕ್ / ಸೂಫಿ ರಾಕ್ === ಸೂಫಿ ಜಾನಪದ ರಾಕ್ ಆಧುನಿಕ ಹಾರ್ಡ್ ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಕಾವ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಜುನೂನ್‌ನಂತಹ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಕವಾಗಿದ್ದಾಗ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ರಬ್ಬಿ ಶೆರ್ಗಿಲ್ "ಬುಲ್ಲಾ ಕಿ ಜಾನಾ" ಎಂಬ ಸೂಫಿ ರಾಕ್ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟ್-ಟಾಪ್ ಆಗಿತ್ತು. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ೨೦೧೬ ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಏ ದಿಲ್ ಹೈ ಮುಷ್ಕಿಲ್‌ನ'' ಸೂಫಿ ಜಾನಪದ ರಾಕ್ ಹಾಡು "ಬುಳ್ಳೆಯಾ" ದೊಡ್ಡ ಹಿಟ್ ಆಯಿತು. === ಉತ್ತರಾಖಂಡಿ === ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಿವಿಧ ಋತುಗಳು, ಹಬ್ಬಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಜರ ಶೌರ್ಯ. [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ|ಉತ್ತರಾಖಂಡದ]] ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. [[ಉತ್ತರಾಖಂಡ|ಉತ್ತರಾಖಂಡದ]] ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಧೋಲ್, ದಮೌನ್, ಹುಡ್ಕಾ, ತುರ್ರಿ, ರಾಂಸಿಂಗ, ಢೋಲ್ಕಿ, ದೌರ್, ಥಾಲಿ, ಭಂಕೋರಾ ಮತ್ತು ಮಸಕ್ಭಾಜಾ. [[ತಬಲಾ]] ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಅನ್ನು ಸಹ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ. ಮೋಹನ್ ಉಪ್ರೇತಿ, ನರೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ನೇಗಿ, ಗೋಪಾಲ್ ಬಾಬು ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ರಾಹಿಯಂತಹ ಗಾಯಕರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಜನಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ == === ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತ ===   ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ''" [[ಡಿಸ್ಕ್ ಜಾಕಿ|ಡಿಜೆ]] ಸಂಗೀತ"'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾತ್ರಿಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಪಾರ್ಟಿಗಳು, ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಆಧುನಿಕ ವಾದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಒಲವು ತೋರುತ್ತವೆ. === ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ===   ಭಾರತೀಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದ ದೊಡ್ಡ ರೂಪವೆಂದರೆ ಫಿಲ್ಮಿ ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಹಾಡುಗಳು, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತ ಮಾರಾಟದ೭೨% ರಷ್ಟಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/8405891.stm|title=Plans to start India music awards|last=Pinglay|first=Prachi|date=10 December 2009|work=BBC News|access-date=19 May 2010}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಾದ್ಯವೃಂದವನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಗೌರವದಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು, [[ಆರ್‌.ಡಿ.ಬರ್ಮನ್|ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್]], ಶಂಕರ್ ಜೈಕಿಶನ್, [[ಸಚಿನ್ ದೇವ್‌ ಬರ್ಮನ್‌‌|ಎಸ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್]], [[ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್|ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್]], ಮದನ್ ಮೋಹನ್, [[ಭೂಪೇನ್ ಹಝಾರಿಕಾ|ಭೂಪೇನ್ ಹಜಾರಿಕಾ]], ನೌಶಾದ್ ಅಲಿ, [[ಓ. ಪಿ. ನಯ್ಯರ್|ಒಪಿ ನಯ್ಯರ್]], ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್, ಸಿ . ರಾಮಚಂದ್ರ, [[ಸಲಿಲ್ ಚೌಧುರಿ|ಸಲೀಲ್ ಚೌಧುರಿ]], ಕಲ್ಯಾಣ್‌ಜಿ ಆನಂದ್‌ಜಿ [[ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್‌|,]] [[ಇಳಯರಾಜಾ|ಇಲಯ್ಯಾರ್‌ಮಾನ್‌ರಾಜ್]], ಅನು ಮಲಿಕ್, ನದೀಮ್-ಶ್ರವಣ್, ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಜಯರಾಜ್, ಹಿಮೇಶ್ ರೇಶಮ್ಮಿಯಾ, [[ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್ (ಸಂಯೋಜಕ)|ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್]], [[ಶಂಕರ್-ಎಹಸಾನ್-ಲಾಯ್|ಶಂಕರ್ - ಎಹಸಾನ್ - ಲಾಯ್]], ಸಲೀಂ - ಸುಲೈಮಾನ್, ಪ್ರೀತಮ್, ಎಂ ಎಸ್ ವಿಶ್ವನಾಥನ್, ಕೆ ವಿ ಮಹದೇವನ್, [[ಘಂಟಸಾಲ]] ಮತ್ತು ಎಸ್ ಡಿ ಬಾತೀಶ್ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಡೊಮೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ ಹೆಸರುಗಳಾದ [[ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್|ರವಿಶಂಕರ್]], [[ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್]], [[ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಮ ನಾರಾಯಣ|ರಾಮ್ ನಾರಾಯಣ್]] ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನಟರು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅವುಗಳನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರ [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ|ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು]] ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ, ಸುಮಧುರ ಮತ್ತು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಟರು ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಲಿಪ್ಸಿಂಚ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಗಾಯಕರು ಮಾತ್ರ ಧ್ವನಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ [[ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್]], [[ಕೆ.ಜೆ.ಜೇಸುದಾಸ್|ಕೆ ಜೆ ಯೇಸುದಾಸ್]], [[ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ರಫಿ|ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರಫಿ]], [[ಮುಕೇಶ್ (ಗಾಯಕ)|ಮುಖೇಶ್]], [[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ|ಎಸ್ ಪಿ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ]], [[ಟಿ.ಎಮ್.ಸೌಂದರ್‍ರಾಜನ್|ಟಿ ಎಂ ಸೌಂದರರಾಜನ್]] [[ಶಂಶಾದ್ ಬೇಗಂ|,]] ಹೇಮಂತ್ ಕುಮಾರ್, [[ಮನ್ನಾ ಡೆ|ಮನ್ನಾ ಡೇ]], [[ಪಿ. ಸುಶೀಲ|ಪಿ ಸುಶೀಲಾ]], [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್]], [[ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ]], [[ಕೆ. ಎಸ್. ಚಿತ್ರಾ|ಕೆ ಎಸ್ ಚಿತ್ರಾ]], ಗೀತಾ [[ಎಸ್. ಜಾನಕಿ|ಜಾನಕಿ]] [[ಗೀತಾ ದತ್|ದತ್]], ಎಸ್ . ನೂರ್ಜಹಾನ್ ಮತ್ತು ಸುಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣಪುರ . ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ [[ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್]], ಕುಮಾರ್ ಸಾನು, [[ಕೈಲಾಶ್ ಖೇರ್]], ಅಲಿಶಾ ಚಿನಾಯ್, [[ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಕುನ್ನತ್|ಕೆಕೆ]], [[ಶಾನ್]], ಎಸ್‌ಪಿಬಿ ಚರಣ್, ಮಧುಶ್ರೀ, [[ಶ್ರೇಯಾ ಘೋಷಾಲ್]], ನಿಹಿರಾ ಜೋಶಿ, [[ಕವಿತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ|ಕವಿತಾ]] ಸಿಂಗ್, [[ಹರಿಹರನ್|ಹರಿಹರನ್ (ಗಾಯಕಿ)]], [[ಇಳಯರಾಜಾ]], [[ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್‌|ಸುವಿನ್]] [[ಸೋನು ನಿಗಮ್|ನಿಜಗಮ್]] ಕುನಾಲ್ ಗಾಂಜಾವಾಲಾ, ಅನು ಮಲಿಕ್, ಸುನಿಧಿ ಚೌಹಾಣ್, ಅನುಷ್ಕಾ ಮಂಚಂದ, ರಾಜಾ ಹಸನ್, [[ಅರಿಜೀತ್ ಸಿಂಗ್|ಅರಿಜಿತ್ ಸಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಕಾ ಯಾಗ್ನಿಕ್]] . ಇಂಡಸ್ ಕ್ರೀಡ್, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ, ಸಿಲ್ಕ್ ರೂಟ್ ಮತ್ತು ಯುಫೋರಿಯಾದಂತಹ ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಕೇಬಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. === ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ ===   ಭಾರತೀಯ ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತವು ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಬೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕ ಅಹ್ಮದ್ ರಶ್ದಿಯವರ ' ''ಕೊ ಕೊ ಕೊರಿನಾ'' ' ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್]] ಅವರಿಂದ. <ref name="CITEREFSocPolHistory">{{Cite web|url=http://www.chowk.com/articles/8459|title=Socio-political History of Modern Pop Music in Pakistan|publisher=[[Chowk.com|Chowk]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100618091924/http://www.chowk.com/articles/8459|archive-date=2010-06-18|access-date=2008-06-27}}</ref> ಅದರ ನಂತರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತವು [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಿಂದ]] ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದವರೆಗೆ, ಉಷಾ ಉತ್ತುಪ್, ಶರೋನ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಮತ್ತು ಪೀನಾಜ್ ಮಸಾನಿ ಅವರಂತಹ ಕೆಲವು ಗಾಯಕರು ಅದರ ಹೊರಗೆ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅಂದಿನಿಂದ, ನಂತರದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕರು ದಲೇರ್ ಮೆಹಂದಿ, [[ಬಾಬಾ ಸೆಹಗಲ್]], ಅಲಿಶಾ ಚಿನೈ, [[ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಕುನ್ನತ್|ಕೆಕೆ]], [[ಶಾನ್|ಶಾಂತನು ಮುಖರ್ಜಿ]] ಅಕಾ. ಶಾನ್, ಸಾಗರಿಕಾ, ಕಲೋನಿಯಲ್ ಕಸಿನ್ಸ್ [[ಹರಿಹರನ್]], ಲೆಸ್ಲೆ ಲೆವಿಸ್ , ಲಕ್ಕಿ ಅಲಿ ಮತ್ತು [[ಸೋನು ನಿಗಮ್]] ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ಜಿಲಾ ಖಾನ್ ಅಥವಾ ಜವಾಹರ್ ವಾಟಾಲ್ ಇವರು ದಲೇರ್ ಮೆಹಂದಿ, ಶುಭಾ ಮುದ್ಗಲ್, [[ಬಾಬಾ ಸೆಹಗಲ್]], ಶ್ವೇತಾ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಾರಾಜ್ ಹನ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. . <ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/12/09/stories/2002120900620200.htm|title=Music man with a golden touch|date=9 December 2002|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20030704210135/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2002/12/09/stories/2002120900620200.htm|archive-date=4 July 2003}}</ref> ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದವರಲ್ಲದೆ, ಜನಪ್ರಿಯ ಇಂಡಿ-ಪಾಪ್ ಗಾಯಕರೆಂದರೆ ಸನಮ್ <ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/ivideos/creating-new-memories-with-old-songs-sanam-the-band-that-redefined-the-meaning-of-renditions-1801793.html|title=Creating New Memories With Old Songs: Sanam, The Band That Redefined The Meaning of Renditions|access-date=22 October 2018|agency=News 18}}</ref> (ಬ್ಯಾಂಡ್), ಗುರುದಾಸ್ ಮಾನ್, ಸುಖ್ವಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ಪಾಪೋನ್, ಜುಬೀನ್ ಗಾರ್ಗ್, ರಾಘವ್ ಸಾಚಾರ್ ರಾಗೇಶ್ವರಿ, ವಂದನಾ ವಿಶ್ವಾಸ್, ದೇವಿಕಾ ಚಾವ್ಲಾ, ಬಾಂಬೆ ವೈಕಿಂಗ್ಸ್, [[ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ|ಆಶಾ ಭೋಸ್ಲೆ]], ಸುನಿಧಿ ಚೌಕಾನ್, ಅನ್ಧಿ ಮಂಚಂದ, ಬಾಂಬೆ ರಾಕರ್ಸ್, ಅನು ಮಲಿಕ್, ಜಾಝಿ ಬಿ, ಮಲ್ಕಿತ್ ಸಿಂಗ್, ರಾಘವ್, ಜೇ ಸೀನ್, ಜಗ್ಗಿ ಡಿ, ರಿಷಿ ರಿಚ್, ಉದಿತ್ ಸ್ವರಾಜ್, ಶೀಲಾ ಚಂದ್ರ, ಬ್ಯಾಲಿ ಸಾಗೂ, ಪಂಜಾಬಿ ಎಮ್ ಸಿ, ಬೆನೋ, ಭಾಂಗ್ರಾ ನೈಟ್ಸ್, ಮೆಹನಾಜ್ ಸಮಂತ್ ಮತ್ತು ವೈಶ್ . ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪಾಪ್ ಹಿಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳ " ರೀಮಿಕ್ಸ್ " ನೊಂದಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ತಿರುವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಬೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. === ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಸಂಗೀತ === ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಬಂಕಿಮ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ|ಬಂಕಿಮ್ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ]] ಅವರ [[ವಂದೇ ಮಾತರಮ್|ವಂದೇ ಮಾತರಂ]] ಅನ್ನು ಮತ್ತು [[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್|ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್]] ಅವರ ಭಾರತದ [[ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ]] [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ|ಜನ ಗಣ ಮನ]] ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದೆ <ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/photos/india-news/rabindranath-tagore-77-death-anniversary-rare-photos-gurudev-mahatma-gandhi-5295604/|title=Rabindranath Tagore's 77th death anniversary: Rare photos of 'Gurudev' with Mahatma Gandhi|date=2018-08-07|work=The Indian Express|access-date=2018-09-05|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/ivideos/independence-day-2018-the-unheard-full-version-of-jana-gana-mana-1845167.html|title=Independence Day 2018 : The Unheard Full Version Of Jana Gana Mana|work=News18|access-date=2018-09-05}}</ref> ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ಅಸ್ಸಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸ್ವೊ ಬಿಜೋಯಿ ನೋ ಜುವಾನ್‌ನಂತಹ'' ಅನೇಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಗೀತೆಗಳಾದ ಏ ಮೇರೆ ವತನ್ ಕೆ ಲೋಗೋ, ಮಿಲೆ ಸುರ್ ಮೇರಾ ತುಮ್ಹಾರಾ, ಅಬ್ ತುಮ್ಹಾರೆ ಹವಾಲೆ ವತನ್ ಸಾಥಿಯೋ, [[ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್‌|ಎಆರ್ ರೆಹಮಾನ್]] ಅವರ ಮಾ ತುಜೆ ಸಲಾಮ್ ಗೀತೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿವಿಧತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. === ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಅಳವಡಿಕೆ === ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಷನ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ==== ಗೋವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ====   ಗೋವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಗೋವ|ಗೋವಾದಲ್ಲಿ]] ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ, <ref name="allmusic guide">{{Cite book|url=https://archive.org/details/allmusicguidetoe00vlad|title=All Music Guide to Electronica: The Definitive Guide to Electronic Music|last=Bogdanov, Vladimir|publisher=Backbeat Books|year=2001|isbn=978-0879306281|edition=4th|pages=xi|url-access=registration}}</ref> ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೈಟ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಟೆಕ್ನೋ ಮಿನಿಮಲಿಸಂನಂತೆಯೇ ಮೋಜಿನ, ಡ್ರೋನ್ ತರಹದ ಬಾಸ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗೋವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸೈಕೆಡೆಲಿಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="PsyBook2010">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=o_ctCgAAQBAJ&q=in+psytrance+similar+observations+full-on&pg=PA116|title=The Local Scenes and Global Culture of Psytrance|last=Graham St John|year=2010|isbn=978-1136944345}}</ref> ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಗೋವಾ ಹಿಪ್ಪಿ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು, ಇದು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಗೋವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಗೀತ, ಹೊಸ ಬೀಟ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬಾಡಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ (ಇಬಿ‍ಎಮ್) ನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳು|ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು]] ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿತು., ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಗೋವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. <ref name="allmusic guide" /> <ref>{{Cite web|url=http://www.moodbook.com/music/trance.html#goa-trance|title=Goa Trance|last=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|website=moodbook.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20080319084451/http://www.moodbook.com/music/trance.html#goa-trance|archive-date=19 March 2008|access-date=23 August 2016}}</ref> ==== ಜಾಝ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಸ್ ====   ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾಝ್ ಅನ್ನು ೧೯೨೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತಾ]] ಮತ್ತು [[ಮುಂಬಯಿ.|ಬಾಂಬೆ]] ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://www.mybangalore.com/article/0809/jazz-music-and-india-by-madhav-chari-.html|title=Jazz Music and India, By Madhav Chari|last=Sahar Adil|date=2009-08-10|publisher=Mybangalore.com|access-date=2012-07-17|archive-date=2020-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128041813/http://www.mybangalore.com/article/0809/jazz-music-and-india-by-madhav-chari-.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite book|title=American Popular Music in Britain's Raj|last=Shope|first=Bradley|publisher=University of Rochester Press|year=2016|isbn=978-1580465489|location=Rochester, NY|pages=63}}</ref> ೧೯೩೦ ರಿಂದ ೧೯೫೦ ರವರೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾಝ್‌ನ ಸುವರ್ಣಯುಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಜಾಝ್ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ಲಿಯಾನ್ ಅಬ್ಬೆ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಮಿತ್, ಕ್ರೈಟನ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್, ಕೆನ್ ಮ್ಯಾಕ್, ರಾಯ್ ಬಟ್ಲರ್, ಟೆಡ್ಡಿ ವೆದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ( ಲೂಯಿಸ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದವರು) ಮತ್ತು ರೂಡಿ ಜಾಕ್ಸನ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನಾಂಗೀಯ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://www.afropop.org/wp/8489/hip-deep-interview-naresh-fernandes-on-bombays-jazz-age/|title=HIP DEEP INTERVIEW: Naresh Fernandes on Bombay's Jazz Age • Hip Deep • Afropop Worldwide|archive-url=https://web.archive.org/web/20130708094023/http://www.afropop.org/wp/8489/hip-deep-interview-naresh-fernandes-on-bombays-jazz-age/|archive-date=2013-07-08|access-date=2013-08-09}}</ref> ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಹೋಟೆಲ್, ಮುಂಬಯಿ|ತಾಜ್ ಮಹಲ್ ಹೋಟೆಲ್]] ಬಾಲ್ ರೂಂನಂತಹ ಬಾಂಬೆಯ ನೈಟ್‌ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಝ್ ಸಂಗೀತಗಾರರು ನುಡಿಸಿದರು, ಈ ಸಂಗೀತಗಾರರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು [[ಗೋವ|ಗೋವಾದವರು]] , ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಜಾಝ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ. <ref>{{Cite web|url=http://www.frontlineonnet.com/fl2906/stories/20120406290607300.htm|title=The Indian jazz age|date=2012-04-06|publisher=Frontlineonnet.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120411020314/http://www.frontlineonnet.com/fl2906/stories/20120406290607300.htm|archive-date=2012-04-11|access-date=2012-07-17}}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯು ಜಾಝ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಜಾಝ್‌ಗಿಂತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಲೂಸ್ ಪೂರ್ವಜರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿದೆ. ==== ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಟಲ್ ಸಂಗೀತ ==== ===== ಭಾರತೀಯ ಬಂಡೆ ===== [[ಚಿತ್ರ:Nicotine_Metal_Band_Indore.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Nicotine_Metal_Band_Indore.jpg/220px-Nicotine_Metal_Band_Indore.jpg|thumb| ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇಂದೋರ್‌ನ ಟಿಡಿ‍ಎಸ್, 'ಪೆಡಲ್ ಟು ದಿ ಮೆಟಲ್' ನಲ್ಲಿ ನಿಕೋಟಿನ್ ಪ್ಲೇ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.]] ಫಿಲ್ಮಿ ಅಥವಾ ಫ್ಯೂಷನ್ ಸಂಗೀತದ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ ಸಂಗೀತದ ದೃಶ್ಯವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ ಸಂಗೀತವು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್|ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನಂತಹ]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾರೆಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ತಂದಾಗ ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ [[ಪಂಡಿತ್ ರವಿಶಂಕರ್|ರವಿಶಂಕರ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್ (ಸಂಗೀತಗಾರ)|ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್]] ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಈ ಕಲಾವಿದರ ಸಹಯೋಗವು ರಾಗ ರಾಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ, ಬಿಬಿಸಿ, ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೊ ಸಿಲೋನ್‌ನಂತಹ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾರ್ಟ್‌ವೇವ್ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪಾಪ್, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ರಾಕ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಡಸ್ ಕ್ರೀಡ್ ಹಿಂದೆ ದಿ ರಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ''ರಾಕ್ ಎನ್ ರೋಲ್ ರೆನೆಗೇಡ್'' ನಂತಹ ಹಿಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತರ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದವು. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಎಮ್‍ಟಿವಿ ಯ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತೀಯರು ಗ್ರಂಜ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೀಡ್ ಮೆಟಲ್‌ನಂತಹ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಂಡೆಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗುವಾಹಟಿ ಮತ್ತು [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]], [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]], [[ದೆಹಲಿ]], [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಲೋಹದ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕರಗುವ ಮಡಕೆಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಲೋಹದ ಚಲನೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಕೋಟಿನ್, ವೂಡೂ ಚೈಲ್ಡ್, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ, ಕ್ರಿಪ್ಟೋಸ್, ಥರ್ಮಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾರ್ಟರ್, ಡೆಮೊನಿಕ್ ರಿಸರ್ರೆಕ್ಷನ್, ಮದರ್‌ಜೇನ್, ಅವಿಯಲ್, ಬ್ಲಡಿವುಡ್ ಮತ್ತು ಪರಿಕ್ರಮ ಸೇರಿವೆ. ಡಾಗ್ಮಾಟೋನ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಫೇರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನಂತಹ ರಾಕ್-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲೇಬಲ್‌ಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಾಕ್ ಆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಿಂದ ನಿಕೋಟಿನ್, ಇಂದೋರ್ ಮೂಲದ ಮೆಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೆಟಲ್ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web|url=http://dnasyndication.com/dna/article/DNIND3926|title=Does Indore have the mettle for metal?|website=dnasyndication.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160506213402/http://dnasyndication.com/dna/article/DNIND3926|archive-date=6 May 2016|access-date=18 August 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.educationinsider.net/detail_news.php?id=731|title=Metal mania|website=educationinsider.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20150315111040/http://www.educationinsider.net/detail_news.php?id=731|archive-date=15 March 2015|access-date=18 August 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://epaper.dnaindia.com/story.aspx?id=42518&boxid=63886&ed_date=2014-01-06&ed_code=820076&ed_page=1|title=Indore has a bandtastic time!|website=dnaindia.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305021734/http://epaper.dnaindia.com/story.aspx?id=42518&boxid=63886&ed_date=2014-01-06&ed_code=820076&ed_page=1|archive-date=5 March 2016|access-date=18 August 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.sinlung.com/2011/01/10-famous-rock-bands-of-india.html|title=The 10 Famous Rock Bands of India|website=sinlung.com|access-date=18 August 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.indiaonline.in/About/Culture/Best-Rock-Bands-In-India.html|title=Best Rock Bands in India|website=indiaonline.in|access-date=18 August 2015|archive-date=21 ಆಗಸ್ಟ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150821072411/http://www.indiaonline.in/About/Culture/Best-Rock-Bands-In-India.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.walkthroughindia.com/hot-trends/the-10-famous-rock-bands-of-india/|title=The 10 Famous Rock Bands of India|website=walkthroughindia.com|access-date=18 August 2015|archive-date=12 ಆಗಸ್ಟ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150812093543/http://www.walkthroughindia.com/hot-trends/the-10-famous-rock-bands-of-india|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.witty9.com/list-of-top-10-famous-rock-bands-who-gave-a-new-defination-to-the-music/|title=# 12 Prominent Indian Rock Bands Who Gave a New Definition to the Music.|website=Witty9|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913222425/http://www.witty9.com/list-of-top-10-famous-rock-bands-who-gave-a-new-defination-to-the-music/|archive-date=13 September 2015|access-date=18 August 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://travel.india.com/articles/12-cities-home-awesome-bands-probably-dint-know/|title=12 Cities That are Home to Awesome Bands and You Probably Din't Know It!|date=2015-06-13|website=Travel India|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041806/http://travel.india.com/articles/12-cities-home-awesome-bands-probably-dint-know/|archive-date=4 March 2016|access-date=18 August 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.toplisthub.com/top-10-rock-bands-in-india/|title=Top 10 Rock Bands in India|last=Neelima K|date=23 May 2014|website=Top List Hub|access-date=18 August 2015|archive-date=2 ಜೂನ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150602202542/http://www.toplisthub.com/top-10-rock-bands-in-india/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://epaper.dnaindia.com/epapermain.aspx?pgNo=4&edcode=820076&eddate=2013-6-26|title=DNA E-Paper|website=dnaindia.com|location=Mumbai|archive-url=https://web.archive.org/web/20160319152138/http://epaper.dnaindia.com/epapermain.aspx?pgNo=4&edcode=820076&eddate=2013-6-26|archive-date=19 March 2016|access-date=18 August 2015}}</ref>  ===== ರಾಗ ಶಿಲೆ ===== ರಾಗ ರಾಕ್ ರಾಕ್ ಅಥವಾ ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅದರ ಟಿಂಬ್ರೆ ಅಥವಾ ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ತಬಲಾಗಳಂತಹ ವಾದ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಗ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಾಕ್ ಗುಂಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು; ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ [[ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್|ಬೀಟಲ್ಸ್]] . "ರಾಗಾ ರಾಕ್" ನ ಮೊದಲ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ತಿಂಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯಾರ್ಡ್‌ಬರ್ಡ್ಸ್‌ನ " ಸೀ ಮೈ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ " " ಹಾರ್ಟ್ ಫುಲ್ ಆಫ್ ಸೋಲ್ " ನಂತಹ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದು, ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಜೆಫ್ ಬೆಕ್ ಅವರ ಸಿತಾರ್ ತರಹದ ರಿಫ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. <ref>{{Cite book|title=The Kinks are the Village Green Preservation Society (33⅓ series)|last=Miller, Andy.|publisher=Continuum International Publishing Group|year=2003|isbn=978-0-8264-1498-4|page=3}}</ref> <ref name="bellman">{{Cite book|title=The Exotic in Western Music|last=Bellman, Jonathan.|publisher=Northeastern|year=1997|isbn=978-1-55553-319-9|page=297}}</ref> ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ೧೯೬೫ ರ ಆಲ್ಬಂ ರಬ್ಬರ್ ಸೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಹಾಡು " ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವುಡ್ (ದಿಸ್ ಬರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫ್ಲೋನ್) ", ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಿತಾರ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪಾಪ್ ಹಾಡು (ಪ್ರಮುಖ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್]] ನುಡಿಸಿದರು). <ref name="bellman" /> ಬೈರ್ಡ್ಸ್ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೬೬ ರ ಏಕಗೀತೆ " ಎಂಟು ಮೈಲ್ಸ್ ಹೈ " ಮತ್ತು ಅದರ ಬಿ-ಸೈಡ್ " ವೈ " ಸಹ ಸಂಗೀತದ ಉಪಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, "ರಾಗ ರಾಕ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ದಿ ಬೈರ್ಡ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಚಾರಕರು ಏಕಗೀತೆಗಾಗಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಸ್ಯಾಲಿ ಕೆಂಪ್ಟನ್ ಅವರು ದಿ ವಿಲೇಜ್ ವಾಯ್ಸ್‌ಗಾಗಿ "ಎಯ್ಟ್ ಮೈಲ್ಸ್ ಹೈ" ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು. <ref>{{Cite book|title=The Exotic in Western Music|last=Bellman, Jonathan.|publisher=Northeastern Publishing|year=1997|isbn=978-1-55553-319-9|page=351}}</ref> <ref>{{Cite book|title=So You Want To Be A Rock 'n' Roll Star: The Byrds Day-By-Day (1965–1973)|last=Hjort, Christopher.|publisher=Jawbone Press|year=2008|isbn=978-1-906002-15-2|page=88}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ " ಲವ್ ಯೂ ಟು ", " ಟುಮಾರೊ ನೆವರ್ ನೋಸ್ " ಲೆನ್ನನ್-ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ, " ವಿಥಿನ್ ಯು ವಿಥೌಟ್ ಯು " ಮತ್ತು " ದ ಇನ್ನರ್ ಲೈಟ್ " ನಂತಹ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು. . <ref>{{Cite book|title=The Dawn of Indian music in the West|last=Lavezzoli, Peter.|publisher=Continuum International Publishing Group|year=2007|isbn=978-0-8264-2819-6|page=293}}</ref> <ref>{{Cite book|title=The Dawn of Indian music in the West|last=Lavezzoli, Peter.|publisher=Continuum International Publishing Group|year=2007|isbn=978-0-8264-2819-6|page=175}}</ref> <ref>{{Cite book|title=The Songwriting Secrets of the Beatles|last=Pedler|first=Dominic|publisher=Omnibus Press|year=2003|isbn=978-0-7119-8167-6|location=London|page=524}}</ref> ಅರವತ್ತರ ದಶಕದ ರಾಕ್ ಆಕ್ಟ್‌ಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಗುಂಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಶಿಲೆಯ ನಂತರದ ರೂಪವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು. ==== ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ==== ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವು ಎಂದಿಗೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಎಂ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿ (ಆಸ್ಕರ್ ವಿಜೇತ ಸಂಯೋಜಕ [[ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್‌|ಎಆರ್ ರೆಹಮಾನ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ), ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಫೇರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೌಂಡೇಶನ್, <ref>{{Cite news|url=http://gnews.com/outstanding-results-for-eastern-fare-in-trinity-guildhall-exam-01200923114518/|title=Outstanding Results for Eastern Fare in Trinity Guildhall Exam|date=18 November 2009|work=G News|access-date=2 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20101124001117/http://gnews.com/outstanding-results-for-eastern-fare-in-trinity-guildhall-exam-01200923114518/|archive-date=24 November 2010}}</ref> ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ, ಮೆಹ್ಲಿ ಮೆಹ್ತಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಬಾಂಬೆ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=https://interlude.hk/symphony-orchestra-bombay/|title=A Symphony Orchestra in Bombay : Interlude|date=13 May 2017}}</ref> ಅವರ ಮಗ [[ಜುಬಿನ್ ಮೆಹ್ತಾ]] ಸುದೀರ್ಘ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಂಬೆ ಚೇಂಬರ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ <ref>{{Cite web|url=http://www.bcoindia.co.in/|title=The Bombay Chamber Orchestra – orchestra in Mumbai|website=www.bcoindia.co.in}}</ref> (ಬಿಸಿಓ) ಅನ್ನು ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ದೆಹಲಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ದೆಹಲಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಗಿಟಾರ್ಮಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು ಮುಂಬೈನ ಎನ್‍ಸಿಪಿಎನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಏಕೈಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ವಾದಕರೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕನ್ಸರ್ಟ್ ಸೀಸನ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. == ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಜಾಗತೀಕರಣ ==   ಯುಎನ್ ಪ್ರಕಾರ, [[ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ|ಭಾರತೀಯ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ]] ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ೧೭.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ ಆಗಿದೆ. <ref name="bharatmig1">{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/diaspora/at-17-5-million-indian-diaspora-largest-in-world-says-un-report/834498.html|title=At 17.5 million, Indian diaspora largest in world, says UN report|website=The Tribune (India)|access-date=2022-10-08|archive-date=2019-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20191205115251/https://www.tribuneindia.com/news/diaspora/at-17-5-million-indian-diaspora-largest-in-world-says-un-report/834498.html|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಮೃದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹರಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. <ref name="diasind1">{{Cite book|title=A history of India|last=Kulke|first=Hermann|date=2004|publisher=Routledge|others=Rothermund, Dietmar|isbn=0203391268|edition=4th|location=New York|oclc=57054139}}</ref> === ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ === ==== ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರಭಾವ ====   [[ಚಿತ್ರ:Indian_cultural_zone.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Indian_cultural_zone.svg/300px-Indian_cultural_zone.svg.png|right|thumb|300x300px| ಗ್ರೇಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಇಂಡೋಸ್ಫಿಯರ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ವಲಯವು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು, ಜನರ ಹೆಸರಿಸುವುದು, ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರಿಸುವುದು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯಗಳು ಮತ್ತು [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]], [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ|ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]], [[ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]], [[ಭಾರತೀಯ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು|ಸಮರ ಕಲೆಗಳ]] ಅಳವಡಿಕೆಯಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕಾಗಿ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳು, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು [[ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ|ಭಾರತೀಯ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾಗಳ]] ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಕೂಡ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref>{{Cite book|title=A history of India|last=Kulke|first=Hermann|date=2004|publisher=Routledge|others=Rothermund, Dietmar, 1933–|isbn=0203391268|edition=4th|location=New York|oclc=57054139}}</ref>]] ಗ್ರೇಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಇಂಡೋಸ್ಪಿಯರ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ<ref name="Hal1985">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ncqGAAAAIAAJ|title=Maritime Trade and State Development in Early Southeast Asia|last=Kenneth R. Hal|publisher=University of Hawaii Press|year=1985|isbn=978-0-8248-0843-3|page=63}}</ref> ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಸರಣದ ಮೂಲಕ <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=vO_-AgAAQBAJ&pg=PA11|title=Lost Kingdoms: Hindu-Buddhist Sculpture of Early Southeast Asia, Metropolitan museum, New York: exhibition catalogues|last=Guy, John|publisher=Metropolitan Museum of Art|year=2014|isbn=978-1588395245}}</ref> <ref>{{Cite encyclopedia|title=The spread of Hinduism in Southeast Asia and the Pacific|encyclopedia=Britannica|url=https://www.britannica.com/topic/Hinduism/The-spread-of-Hinduism-in-Southeast-Asia-and-the-Pacific}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9ic4BjWFmNIC&pg=PA465|title=History of Ancient India (portraits of a Nation), 1/e|last=Kapur|last2=Kamlesh|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd|year=2010|isbn=978-81-207-4910-8|page=465}}</ref> ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್ ಪ್ರಸರಣ <ref name="college">{{Cite journal|last=Fussman|first=Gérard|title=History of India and Greater India|journal=La Lettre du Collège de France|issue=4|pages=24–25|year=2008–2009|url=https://lettre-cdf.revues.org/756|accessdate=20 December 2016|doi=10.4000/lettre-cdf.756}}</ref> ರಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾರತೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯರಲ್ಲದ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳ <ref>{{Citation|first=Pierre-Yves|last=Manguin|chapter=From Funan to Sriwijaya: Cultural continuities and discontinuities in the Early Historical maritime states of Southeast Asia|title=25 tahun kerjasama Pusat Penelitian Arkeologi dan Ecole française d'Extrême-Orient|place=Jakarta|publisher=Pusat Penelitian Arkeologi / EFEO|year=2002|pages=59–82|chapter-url=https://books.google.com/books?id=NJBwAAAAMAAJ}}</ref> ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ <ref name="academia edu">{{Citation|last=Lavy|first=Paul|title=As in Heaven, So on Earth: The Politics of Visnu Siva and Harihara Images in Preangkorian Khmer Civilisation|journal=Journal of Southeast Asian Studies|volume=34|pages=21–39|number=1|year=2003|url=https://www.academia.edu/2635407|access-date=23 December 2015|doi=10.1017/S002246340300002X}}</ref> ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಅಂಶಗಳು <ref>{{Cite book|title=A history of India|last=Kulke|first=Hermann|date=2004|publisher=Routledge|others=Rothermund, Dietmar|isbn=0203391268|edition=4th|location=New York|oclc=57054139}}</ref> ಗೌರವಾರ್ಥ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು, ಜನರ ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆ, ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆ , ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ದತ್ತು [[ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ]], [[ಭಾರತೀಯ ಸಮರ ಕಲೆಗಳು|ಸಮರ ಕಲೆಗಳು]], ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳು, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು [[ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ|ಭಾರತೀಯ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ]] ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಕೂಡ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref name="diasind1"/> ===== ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮಲಯ ಸಂಗೀತ ===== ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮಲೇಷಿಯನ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಡ್ಯಾಂಗ್‌ಡಟ್ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವನ್ನು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ]] ಸಂಗೀತದಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆಸೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಧುರವಾದ ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಡ್ಯಾಂಗ್‌ಡಟ್ [[ತಬಲಾ]] ಮತ್ತು ಗೆಂಡಾಂಗ್ ಬೀಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <ref name="billboard1998">{{Citation|last=Campbell|first=Debe|date=18 April 1998|journal=Billboard|title=Dangdut thrives in SE Asia – music rules Indonesia|volume=110|page=1}}</ref> <ref name="billboard1998B">{{Citation|last=Nuvich|first=Alexandra|date=18 April 1998|journal=Billboard|title=Dangdut thrives in SE Asia – Malaysia embraces genre|volume=110|page=1}}</ref> ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ನರು ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಡ್ಯಾಂಗ್‌ಡಟ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುವಾಗ [[ಘೂಮರ್|ಘೂಮರ್‌ನಂತೆಯೇ]] ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಧಾನವಾದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. . ===== ಥಾಯ್ ಸಂಗೀತ ===== ಥಾಯ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕವು ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ|ಹಿಂದೂ ದಂತಕಥೆಗಳಿಂದ]] ಉತ್ತಮ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. [[ರಾಮಾಯಣ|ರಾಮಾಯಣದ]] ಮಹಾಕಾವ್ಯವು ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಮಕಿಯನ್‌ನಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಎರಡು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಥಾಯ್ ನೃತ್ಯಗಳಾದ ಖೋನ್, ಉಗ್ರ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪುರುಷರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಲಖೋನ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಮಕಿಯನ್‌ನಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ತಾಳವಾದ್ಯ ವಾದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಫಾಟ್, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮರದ ಗಾಳಿಯು ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. <ref name="indthai">{{Cite web|url=http://www.esamskriti.com/essay-chapters/Historical-Ties-India-and-Thailand-1.aspx|title=Historical Ties India and Thailand}}</ref> [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ]] ಬೊಮ್ಮಲಟ್ಟಂನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಥಾಯ್ ನೆರಳಿನ ನಾಟಕವಾದ ನಂಗ್ ತಾಲುಂಗ್, ಹಸು ಅಥವಾ ನೀರ್ ಎಮ್ಮೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ನೆರಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾನವ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ವೀಕ್ಷಕರ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ===== ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ===== * ಫಿಲಿಪಿನೋ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ [[ಹಿಂದೂ]] ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ [[ರಾಮಾಯಣ]] ಮತ್ತು [[ಮಹಾಭಾರತ|ಮಹಾಭಾರತದಿಂದ]] ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಪಠಣಗಳು. ** [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ]] ಲುಜಾನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಡಿಲ್ಲೆರಾ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಇಫುಗಾವೊ ಜನರ ಅಲಿಮ್ ಮತ್ತು ಹುದುದ್ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಮೌಖಿಕ ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ ಪರಂಪರೆಯ ೧೧ ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೊ ಅಮೂರ್ತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಹುದುದ್ - ಇಫುಗಾವೊ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನೂ ನೋಡಿ. ** ಬಿಯಾಗ್ ನಿ ಲ್ಯಾಮ್-ಆಂಗ್ಇಲೋಕೋಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇಲೋಕಾನೊ ಜನರ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ . ** ಆಗ್ನೇಯ ಲುಜಾನ್‌ನ ಬಿಕೋಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇಬಾಲಾಂಗ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯ. ** ''"ಅಗಿನಿಡ್, ಬಯೋಕ್ ಸಾ ಅಟೋಂಗ್ ತವಾರಿಕ್"'', ಸೆಬುವಿನ ಬಿಸಾಯನ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯ. ** ಬಯೋಕ್, ವಾಯುವ್ಯ ಮಿಂಡನಾವೊದ ಮರಾನೊ ಜನರ ಮಹಾಕಾವ್ಯ. * ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ** ಕುಡ್ಯಾಪಿ, ಮರನಾವೋ, ಮನೋಬೋ ಮತ್ತು ಮಗಿಂದನಾವೋ ಜನರ ಸ್ಥಳೀಯ ಫಿಲಿಪಿನೋ ಗಿಟಾರ್, ಮಧುರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದ [[ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ==== ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಳನ ==== ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಭಾರತದ ಸಂಗೀತವು ಇತರ ದೇಶಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೆಹಲಿ೨ ಡಬ್ಲಿನ್, ಕೆನಡಾ ಮೂಲದ ಬ್ಯಾಂಡ್, ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಐರಿಶ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬೆಸೆಯಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾಂಗ್ರಾಟನ್ ರೆಗ್ಗೀಟನ್ ಜೊತೆಗೆ ಭಾಂಗ್ರಾ ಸಂಗೀತದ ಸಮ್ಮಿಳನವಾಗಿದೆ. <ref name="bang1">[http://www.reggaetonline.net/luny-tunes-04262006_inside-reggaeton reggaetonline.net]</ref> ==== ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಂಗೀತ ==== ===== ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ===== ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಯೋಜಕ [[ಎ. ಆರ್. ರಹಮಾನ್‌|ಎಆರ್ ರೆಹಮಾನ್]] ಅವರು ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಲಾಯ್ಡ್ ವೆಬ್ಬರ್ ಅವರ ''ಬಾಂಬೆ ಡ್ರೀಮ್ಸ್‌ಗೆ'' ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ''[[ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೈ ಕೌನ್‌ನ]]'' ಸಂಗೀತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಬಾಲಿವುಡ್ ಕ್ರೀಡಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಲಗಾನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಲಗಾನ್]]'' (೨೦೦೧) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷಾ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇತರ ಎರಡು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು (೨೦೦೨ ರ ''[[ದೇವ್‍ದಾಸ್|ದೇವದಾಸ್]]'' ಮತ್ತು ೨೦೦೬ ರ ''[[ರಂಗ್ ದೇ ಬಸಂತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಂಗ್ ದೇ ಬಸಂತಿ]]'' ) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಎ‍ಎಫ್‍ಟಿಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡವು. [[ಡ್ಯಾನಿ ಬೋಯ್ಲೆ|ಡ್ಯಾನಿ ಬೋಯ್ಲ್]] ಅವರ ''[[ಸ್ಲಮ್‌ಡಾಗ್ ಮಿಲಿಯನೇರ್]]'' (೨೦೦೮) ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. <ref name="Kumar">{{Cite web|url=http://www.vanityfair.com/online/oscars/2008/12/slumdog-millionaires-bollywood-ancestors.html|title=Slumdog Millionaire's Bollywood Ancestors|last=Amitava Kumar|date=23 December 2008|website=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|access-date=4 January 2008|archive-date=29 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529011746/http://www.vanityfair.com/online/oscars/2008/12/slumdog-millionaires-bollywood-ancestors|url-status=dead}}</ref> <ref name="Age">{{Cite news|url=http://www.theage.com.au/world/slumdog-draws-crowds-but-not-all-like-what-they-see-20090124-7p33.html|title=Slumdog draws crowds, but not all like what they see|date=25 January 2009|work=[[The Age]]|access-date=24 January 2008|location=Melbourne}}</ref> ===== ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮತ್ತು ರೆಗ್ಗೀ ===== ಭಾಂಗ್ರಾಟನ್ ರೆಗ್ಗೀಟನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಭಾಂಗ್ರಾ ಸಂಗೀತದ ಸಮ್ಮಿಳನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ವತಃ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್, ರೆಗ್ಗೀ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಗೀತದ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿದೆ. <ref name="bang1"/> ===== ಜಾಝ್ =====   ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಕೋಲ್ಟ್ರೇನ್ ಅವರಂತಹ [[ಜಾಝ್ ಸಂಗೀತ|ಜಾಝ್]] ಪ್ರವರ್ತಕರು - ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೧ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ''ಲೈವ್ ಅಟ್ ದಿ ವಿಲೇಜ್ ವ್ಯಾನ್‌ಗಾರ್ಡ್'' ( ಕಾಲ್ಟ್ರೇನ್‌ನ ಆಲ್ಬಮ್ ''ಇಂಪ್ರೆಶನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ೧೯೬೩ ರವರೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ) ಗಾಗಿ 'ಇಂಡಿಯಾ' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು. ಸಮ್ಮಿಳನ. [[ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್]] ( [[ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್|ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ]] ) ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ " ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವುಡ್ (ದಿಸ್ ಬರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫ್ಲೋನ್) " ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ [[ಸಿತಾರ್]] ನುಡಿಸಿದರು. ಇದು ಶಂಕರ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು, ನಂತರ ಅವರು ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. [[ಜಾಝ್ ಸಂಗೀತ|ಜಾಝ್]] ನವೋದ್ಯಮಿ ಮೈಲ್ಸ್ ಡೇವಿಸ್ ಅವರು ೧೯೬೮ ರ ನಂತರದ ಅವರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಖಲೀಲ್ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ಬಿಹಾರಿ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಬಾದಲ್ ರಾಯ್ ಅವರಂತಹ ಸಂಗೀತಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ವರ್ಚುಸೊ ಜಾಝ್ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಜಾನ್ ಮೆಕ್ಲಾಫ್ಲಿನ್ ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಕಳೆದರು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅವರ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗ್ರೇಟ್‌ಫುಲ್ ಡೆಡ್, ಇನ್‌ಕ್ರೆಡಿಬಲ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಡ್, ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ಮೂವ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ನಂತಹ ಇತರ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರದರ್ಶಕರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಲೆಜೆಂಡರಿ ಗ್ರೇಟ್‌ಫುಲ್ ಡೆಡ್ ಫ್ರಂಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಜೆರ್ರಿ ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಸಂಜಯ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಸಿಡಿ "ಬ್ಲೂ ಇಂಕ್ಯಾಂಟೇಶನ್" (೧೯೯೫) ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಮಿಶ್ರಾ ಅವರು ಫ್ರೆಂಚ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎರಿಕ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಪೋರ್ಟ್ ಡಿಜೆಮಾ'' (೧೯೯೬) ಗಾಗಿ ಮೂಲ ಸ್ಕೋರ್ ಅನ್ನು ಬರೆದರು, ಇದು ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಬರ್ಲಿನ್|ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಕೋರ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಡ್ರಮ್ಮರ್ ಡೆನ್ನಿಸ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ( ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಸಾಂಟಾನಾ, ಜಾನ್ ಮೆಕ್‌ಲಾಫ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು) ಮತ್ತು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳಾದ ಡಿಜೆ ಲಾಜಿಕ್ ಮತ್ತು ಕೆಲ್ಲರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ (ಗಿಟಾರ್ ಮತ್ತು ಬಾಸ್) ರೊಂದಿಗೆ ''ಚಟೌ'' ಬನಾರಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು. ===== ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರ ===== ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಬಾಲಿವುಡ್ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಗೀತ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಬಾಜ್ ಲುಹ್ರ್ಮನ್ ಅವರ ಸಂಗೀತದ ಚಿತ್ರ, ''ಮೌಲಿನ್ ರೂಜ್!'' (೨೦೦೧), ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ; <ref>{{Cite web|url=http://movies.about.com/library/weekly/aa030902a.htm|title=Baz Luhrmann Talks Awards and 'Moulin Rouge'|access-date=2022-10-08|archive-date=2012-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20120502074825/http://movies.about.com/library/weekly/aa030902a.htm|url-status=dead}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ''ಚೈನಾ ಗೇಟ್'' ಚಿತ್ರದ ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಬಾಲಿವುಡ್ ಶೈಲಿಯ ನೃತ್ಯದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು. ''ಮೌಲಿನ್ ರೂಜ್ ಅವರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸು'' ''ಚಿಕಾಗೋ'', ''ರೆಂಟ್'' ಮತ್ತು ''ಡ್ರೀಮ್‌ಗರ್ಲ್ಸ್‌ನಂತಹ'' ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://movies.about.com/library/weekly/aatpmusicals.htm|title=Guide Picks – Top Movie Musicals on Video/DVD|publisher=[[About.com]]|access-date=15 May 2009|archive-date=24 ಜನವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124220433/http://movies.about.com/library/weekly/aatpmusicals.htm|url-status=dead}}</ref> ===== ಸೈಕೆಡೆಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಸಂಗೀತ ===== ಗೋವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸೈಕೆಡೆಲಿಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="PsyBook2010"/> ===== ಹಾಡುತ್ತ ಕುಣಿ ===== ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ರಾಕ್ ಮತ್ತು ರೋಲ್ ಸಮ್ಮಿಳನಗಳು [[ಯುರೋಪ್]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. [[ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್]] ಅವರ ೧೯೫೫ ರ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಪ್ರದರ್ಶನವು ಬಹುಶಃ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಅಶ್ವಿನ್ ಬಟಿಶ್ ಅವರಿಂದ ಸಿತಾರ್ ಪವರ್ ಎಂಬ ಬೀಟ್-ಆಧಾರಿತ, ರಾಗ ರಾಕ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿತಾರ್ ಅನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಸಿತಾರ್ ಪವರ್ ಹಲವಾರು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಲೇಬಲ್‌ಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಶಾನಾಚಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ವರ್ಲ್ಡ್ ಬೀಟ್ ಎಥ್ನೋ ಪಾಪ್ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ===== ಟೆಕ್ನೋಪಾಪ್ ===== ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ''ಫಿಲ್ಮಿಯ'' ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಟೆಕ್ನೋಪಾಪ್ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ ಹರುವೊಮಿ ಹೊಸೊನೊ ಮತ್ತು ಯೆಲ್ಲೊ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾದ ರ್ಯುಚಿ ಸಕಾಮೊಟೊ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಬಾಲಿವುಡ್-ಪ್ರೇರಿತ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ [[ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ|ಸಮ್ಮಿಳನವನ್ನು]] ಆಧರಿಸಿ ೧೯೭೮ ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಆಲ್ಬಂ ''ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಮೂನ್'' ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web|url=http://pitchfork.com/reviews/albums/4016-cochin-moon/|title=Hosono & Yokoo: Cochin Moon|last=Dominique Leone|date=19 July 2005|website=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|access-date=26 May 2011}}</ref> ಟ್ರೂತ್ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ನ ೨೦೦೨ ರ ಹಾಡು " ಅಡಿಕ್ಟಿವ್ " ಅನ್ನು ಡಿಜೆ ಕ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ಡ್ರೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ''ಜ್ಯೋತಿ'' (೧೯೮೧) ನಲ್ಲಿ [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್]] ಅವರ "ಥೋಡಾ ರೇಶಮ್ ಲಗ್ತಾ ಹೈ" ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. <ref name="VH1">{{Cite web|url=http://www.vh1.com/artists/news/1457672/09192002/truth_hurts.jhtml|title=Truth Hurts|date=19 September 2002|publisher=[[VH1]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090413172839/http://www.vh1.com/artists/news/1457672/09192002/truth_hurts.jhtml|archive-date=13 April 2009|access-date=18 May 2009}}</ref> ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಐಡ್ ಪೀಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ೨೦೦೫ ರ ಹಾಡು " ಡೋಂಟ್ ಫಂಕ್ ವಿತ್ ಮೈ ಹಾರ್ಟ್ " ಎರಡು ೧೯೭೦ ರ ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ: ''ಡಾನ್'' (೧೯೭೮ ನಿಂದ "ಯೇ ಮೇರಾ ದಿಲ್ ಯಾರ್ ಕಾ ದಿವಾನಾ" ಮತ್ತು ಅಪ್ರದ್ ನಿಂದ "ಏ ''ನುಜಾವಾನ್'' ಹೈ ಸಬ್" ( ೧೯೭೨). ಎರಡೂ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣ್‌ಜಿ ಆನಂದ್‌ಜಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ]] ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನರ್ತಕಿ [[ಹೆಲೆನ್]] ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. <ref name="Denselow">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2008/may/02/worldmusic1|title=Kalyanji Anandji, The Bollywood Brothers|last=Robin Denselow|date=2 May 2008|work=The Guardian|access-date=1 March 2009|location=London}}</ref> ===== ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ===== ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ]] ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯರು: * ಆಂಡ್ರೆ ಡಿ ಕ್ವಾಡ್ರೋಸ್ - ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕ, * [[ಜುಬಿನ್ ಮೆಹ್ತಾ]], ಕಂಡಕ್ಟರ್ * ಮೆಹ್ಲಿ ಮೆಹ್ತಾ, ಜುಬಿನ್ ಅವರ ತಂದೆ, ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕಂಡಕ್ಟರ್ * ಅನಿಲ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್, ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕ * [[ಇಳಯರಾಜಾ|ಇಳಯರಾಜ]], ಲಂಡನ್‌ನ ವಾಲ್ತಮ್‌ಸ್ಟೋ ಟೌನ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೋನಿಕ್ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಮೇಳವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ * ನರೇಶ್ ಸೋಹಲ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸಂಯೋಜಕ * ಪರಮವೀರ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸಂಯೋಜಕ * ಬೆನೊ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಯೋಜಕ === ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ === ಬಾಲಿವುಡ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ [[ಮೃದು ಶಕ್ತಿ|ಮೃದು ಶಕ್ತಿಯ]] ಗಮನಾರ್ಹ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/entertainment/baahubali-2-the-conclusion-bahubali-2-dangals-overseas-box-office-success-is-a-testimony-to-indian-film-industrys-soft-power-3500555.html|title=Baahubali 2, Dangal's overseas box office success is a testimony to Indian film industry's soft power|date=31 May 2017|work=[[Firstpost]]}}</ref> <ref name="indianexpress">{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/books/a-window-to-india-rising-soft-power-bollywood-4611855/|title=A window to India's rising soft power – Bollywood|date=13 April 2017|work=[[The Indian Express]]}}</ref> ಲೇಖಕಿ ರೂಪಾ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, "ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾ ಹೊಸ ಭಾರತದ ಪ್ರಬಲ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಯಭಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ." <ref name="indianexpress" /> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zDfCDgAAQBAJ|title=Bollywood Boom: India's Rise as a Soft Power|last=Swaminathan|first=Roopa|date=2017|publisher=Random House Publishers|isbn=978-9386495143}}</ref> ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರವು ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಹಾಲಿವುಡ್‌ನ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. <ref name="desiblitz">{{Cite news|url=https://www.desiblitz.com/content/impact-bollywood-indian-culture|title=Impact of Bollywood on Indian Culture|date=15 January 2014|work=DESIblitz}}</ref> ==== ಆಫ್ರಿಕಾ ==== [[ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್]] [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಸೊಮಾಲಿಯ|ಸೊಮಾಲಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Baru">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rXE3cEqRcDoC|title=Strategic Consequences of India's Economic Performance|last=Baru|first=Sanjaya|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-134-70973-1|page=442}}</ref> ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂಲತಃ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಲೆಬನಾನಿನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ವಿತರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ''ಮದರ್ ಇಂಡಿಯಾ'' (೧೯೫೭) ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಶಕಗಳ ನಂತರ [[ನೈಜೀರಿಯ|ನೈಜೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹೌಸಾ ಉಡುಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೌಸಾ ಗಾಯಕರು ಆವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳು ನೈಜೀರಿಯನ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ನೈಜೀರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತಾರೆಗಳ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್‌ಗಳು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಟೈಲರಿಂಗ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್‌ಗಳ ಗ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೇತಾಡುತ್ತವೆ. <ref name="samar">{{Cite web|url=http://www.samarmagazine.org/archive/article.php?id=21|title=Bollywood Comes To Nigeria|last=Larkin|first=Brian|date=31 August 2002|publisher=Samarmagazine.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20100731164710/http://www.samarmagazine.org/archive/article.php?id=21|archive-date=31 July 2010|access-date=12 November 2010}}</ref> [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ]], ಭಾರತದಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಆಮದುಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. <ref name="Rajinder">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4Wz4AAAAQBAJ&pg=PA65|title=The Bollywood Reader|last=Rajinder|first=Dudrah|last2=Jigna|first2=Desai|date=2008|publisher=[[McGraw-Hill Education]]|isbn=9780335222124|page=65}}</ref> ಹಲವಾರು ಬಾಲಿವುಡ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಫ್-ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್'' (೨೦೦೫) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿತು. <ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/2004/09/26/stories/2004092600682000.htm|title=Lalu Prasad, at home|last=Balchand, K.|date=26 September 2004|work=[[The Hindu]]|access-date=9 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20041116044729/http://www.hindu.com/2004/09/26/stories/2004092600682000.htm|archive-date=16 November 2004|location=Chennai, India}}</ref> ''ದಿಲ್ ಜೋ ಭೀ ಕಹೇ...'' (೨೦೦೫) ಕೂಡ ಬಹುತೇಕ [[ಮಾರಿಷಸ್|ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಜನಾಂಗೀಯ-ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು, "ನಿಮಗೆ ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗೊತ್ತಾ?" <ref name="bollywoodlife">{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aamir-khan-in-china-shah-rukh-khan-in-germany-7-bollywood-stars-who-have-massive-fan-following-in-other-countries/|title=Aamir Khan in China, Shah Rukh Khan in Germany - 7 Bollywood stars who have massive fan following in other countries|last=Sudhakaran|first=Sreeju|date=10 June 2017|work=Bollywood Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20190212045124/https://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aamir-khan-in-china-shah-rukh-khan-in-germany-7-bollywood-stars-who-have-massive-fan-following-in-other-countries/|archive-date=12 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019|access-date=8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/5/0/127435/Arts--Culture/0/Living-the-spectacle-Why-Egyptians-worship-Bollywo.aspx|title=Living the spectacle: Why Egyptians worship Bollywood|website=Ahram Online english.ahram.org.eg|access-date=2015-12-02}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://blogs.wsj.com/middleeast/2013/09/30/bollywood-rides-back-to-egypt-on-chennai-express/|title=Bollywood Rides Back to Egypt on Chennai Express|last=Bradley|first=Matt|date=2013-09-30|website=WSJ Blogs - Middle East Real Time|access-date=2015-12-02|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208071607/http://blogs.wsj.com/middleeast/2013/09/30/bollywood-rides-back-to-egypt-on-chennai-express/|url-status=dead}}</ref> [[ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್]] ಅವರು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Egypts-Amitabh-Bachchan-mania/articleshow/1315446.cms|title=Egypt's Amitabh Bachchan mania|date=2 December 2005|work=[[The Times of India]]}}</ref> ==== ಅಮೆರಿಕಗಳು ==== ===== ಕೆರಿಬಿಯನ್ ===== ಕೆರಿಬಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡೋ-ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಜನರ ಇಂಡೋ - ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಂಗೀತವು [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ|ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬಾಗೋ]], [[ಗಯಾನ|ಗಯಾನಾ]], [[ಜಮೈಕ|ಜಮೈಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಸುರಿನಾಮ್|ಸುರಿನಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವರ ಭೋಜ್‌ಪುರಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ವಾದ್ಯಗಳೆಂದರೆ ದಂತಲ್, ಲೋಹದ ರಾಡ್, ಚಪ್ಪಾಳೆ, ಧೋಲಕ್, ಎರಡು ತಲೆಯ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಡ್ರಮ್ . ಮಹಿಳೆಯರು ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನ ಘಟನೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು, [[ಹೋಳಿ|ಫಗ್ವಾ]] ಮತ್ತು [[ಹೋಳಿ]] ಮುಂತಾದ ಹಬ್ಬಗಳ ಮೇಲೆ ಭೋಜ್‌ಪುರದ ಸಂಗೀತದಿಂದ [[ಹಿಂದೂ]] [[ಭಜನೆ|ಭಜನ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಇಂಡೋ-ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಇಂಡೋ-ಟ್ರಿನಿಡಾಡಿಯನ್ ''ಚಟ್ನಿ ಸಂಗೀತ'' ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಚಟ್ನಿಯು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಬೈಠಕ್ ಗಣವು [[ಸುರಿನಾಮ್|ಸುರಿನಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite book|title=Garland Encyclopedia of World Music|last=Manuel|first=Peter|publisher=Garland Publishing|year=2001|isbn=0-8240-6040-7|location=New York and London|pages=813–818|chapter=Indo-Caribbean Music}}</ref> <ref>Peter Manuel, East Indian Music in the West Indies: Tan-singing, Chutney, and the Making of Indo-Caribbean Culture. Temple University Press, 2000.</ref> ===== ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ ===== [[ಸುರಿನಾಮ್]] ಮತ್ತು [[ಗಯಾನ|ಗಯಾನಾ]]ನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾರತೀಯ ವಲಸೆ ಸಮುದಾಯಗಳಿವೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. <ref>Global Bollywood – Anandam P. Kavoori, Aswin Punathambekar</ref>೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ''ಧೂಮ್೨'' [[ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ|ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊದಲ್ಲಿ]] ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2006/sep/15sfa.htm|title=Will Hrithik's Dhoom 2 prove lucky for Brazil?|last=Firdaus Ashraf, Syed|date=15 September 2006|website=[[Rediff.com]]|access-date=5 March 2008}}</ref> ===== ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ===== ಹೊಸ ಸಹಸ್ರಮಾನದಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕನ್ [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತ|ಹಿಪ್-ಹಾಪ್]] ಭಾರತೀಯ ಫಿಲ್ಮಿ ಮತ್ತು ಭಾಂಗ್ರಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. [[wiktionary:mainstream|ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ]] [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತ|ಹಿಪ್-ಹಾಪ್]] ಕಲಾವಿದರು [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ]] ಮಾದರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಟಿಂಬಲೆಂಡ್‌|ಟಿಂಬಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ]] "ಇಂಡಿಯನ್ ಕೊಳಲು", ಎರಿಕ್ ಸೆರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ರೆಡ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ನ "ರಿಯಾಕ್ಟ್", ಸ್ಲಂ ವಿಲೇಜ್‌ನ "ಡಿಸ್ಕೋ", ಮತ್ತು ಟ್ರುತ್ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಹಿಟ್ ಹಾಡು "ವ್ಯಸನಕಾರಿ", ಇದು [[ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್]] ಹಾಡನ್ನು ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಐಡ್ ಪೀಸ್ [[ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ|ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರ]] ಹಾಡು "ಯೇ ಮೇರಾ ದಿಲ್" ಅವರ ಹಿಟ್ ಸಿಂಗಲ್ " ಡೋಂಟ್ ಫಂಕ್ ವಿತ್ ಮೈ ಹಾರ್ಟ್ " ನಲ್ಲಿ. ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಕಾರ್ನರ್‌ಶಾಪ್ ತಮ್ಮ ''ಬ್ರಿಮ್‌ಫುಲ್ ಆಫ್ ಆಶಾ'' ಗೀತೆಯೊಂದಿಗೆ [[ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ]] ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಟ್ ಆಯಿತು. [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಬ್ರಿಟಿಷ್]] -ಸಂಜಾತ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದ ಪಂಜಾಬಿ ಎಂಸಿ ಅವರು ರಾಪರ್ ಜೇ-ಝಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ "ಮುಂಡಿಯನ್ ತೋ ಬಾಚ್ ಕೆ" ನೊಂದಿಗೆ ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಂಗ್ರಾ ಹಿಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಏಷ್ಯನ್ ಡಬ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ದೊಡ್ಡ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ತಾರೆಗಳಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡಿದ [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತ|ರಾಪ್]] ಮತ್ತು ಪಂಕ್ ರಾಕ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಧ್ವನಿಯು ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಹು-ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾರೆ ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ ಸಿಂಗ್ ಈಸ್ ಕಿಂಗ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮ್ಯಾಡ್ಲಿಬ್ ಬೀಟ್ ಕೊಂಡಕ್ಟಾ ಸಂಪುಟ ೩-೪ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೀಟ್ ಕೊಂಡಕ್ಟಾ ಭಾರತದ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಆಲ್ಬಮ್. ==== ಏಷ್ಯಾ ==== ===== ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ===== ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ನೇಪಾಳ|ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ]] ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. <ref name="Pakistan">{{Cite web|url=http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IEE20051004061008&Page=E&Title=Startrek&Topic=0|title=Despite official ban, Hindi movies are a craze in Pakistan|archive-url=https://web.archive.org/web/20080224205938/http://www.newindpress.com/NewsItems.asp?ID=IEE20051004061008&Page=E&Title=Startrek&Topic=0|archive-date=24 February 2008|access-date=5 February 2008}}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.thehindubusinessline.com/2005/05/09/stories/2005050900561400.htm |title=The Hindu Business Line: It's Bollywood all the way in Afghanistan |access-date=8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |archive-date=16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091016053105/http://www.thehindubusinessline.com/2005/05/09/stories/2005050900561400.htm |url-status=bot: unknown }}</ref> ===== ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ===== ಈಗಾಗಲೇ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ===== ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ===== ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾವು ದೊಡ್ಡ ಭಾರತೀಯ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಕತಾರ್‌ನ ೮೫% ಮತ್ತು ಯುಎಇಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೭೫% ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು. <ref name="bq magazine">{{Cite web|url=http://www.bqdoha.com/2013/12/population-qatar|title=Qatar's population by nationality|date=18 December 2013|publisher=bqdoha.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131222095738/http://www.bqdoha.com/2013/12/population-qatar|archive-date=22 December 2013|access-date=19 November 2014}}</ref> ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/ahmedabad-times/bollywood-films-gaining-popularity-in-gulf-countries/articleshow/2121632.cms|title=Bollywood films gaining popularity in Gulf countries|date=8 October 2006|work=[[The Times of India]]|access-date=21 November 2008|agency=Press Trust of India}}</ref> ಮತ್ತು ಆಮದು ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ [[ಇಸ್ರೇಲ್|ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಾಲಿವುಡ್ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ, ಕೇಬಲ್ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು; <ref>{{Cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20041116/world.htm|title=Indian films swamp Israel|date=16 November 2004|work=The Tribune|access-date=21 November 2008|agency=Press Trust of India}}</ref> ==== ಯುರೋಪ್ ==== ===== ಜರ್ಮನಿ ===== [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ]] ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೀರಿಯೊಟೈಪ್‌ಗಳು, ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗಳು, ಭಿಕ್ಷುಕರು, ಪವಿತ್ರ ಹಸುಗಳು, ಭ್ರಷ್ಟ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಬಾಲಿವುಡ್ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಉದ್ಯಮವು ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೊದಲು ದುರಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. <ref name="dnaindia">{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-shah-rukh-khan-as-popular-as-pope-german-media-1150157|title=Shah Rukh Khan as popular as Pope: German media|date=10 February 2008|work=[[Daily News and Analysis]]}}</ref> ===== ಯುಕೆ ===== ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ-ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಲಾವಿದರು ಏಷ್ಯನ್ ಭೂಗತ ಮಾಡಲು ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬೆಸೆದರು. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ಕೆನಡಾ ಮೂಲದ ಸಂಗೀತಗಾರ ನಾಡಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಅವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ]] ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಸಮ್ಮಿಳನವಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಭಾರತೀಯೇತರ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದ ಅಂತಹ ಒಬ್ಬ ಗಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗೀತ [[ಸಾಧನ|ಸಾಧನಾ]] ಸಂಗೀತದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಇಂಡೋ-ಕೆನಡಿಯನ್ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ ವಂದನಾ ವಿಶ್ವಾಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ೨೦೧೩ ರ ಆಲ್ಬಂ ''ಮೊನೊಲಾಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ-ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಮ್ಮಿಳನದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಮ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸನ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಲಾರಾ ಮಾರ್ಲಿಂಗ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಧರೋಹರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳ ಇಪಿ ಯಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಿದರು. <ref name="dharo1"/> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬಾಂಬೆ ಬೈಸಿಕಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್ ಅವರ ಏಕಗೀತೆ " ಫೀಲ್ " ಗಾಗಿ " ಮನ್ ಡೋಲೆ ಮೇರಾ ತಾನ್ ಡೋಲ್ " ಹಾಡನ್ನು ಸಹ ಮಾದರಿ ಮಾಡಿದೆ. <ref>{{Cite news|title=A Little This, A Little That|last=Pundir|first=Pallavi|date=15 March 2013|work=The Indian Express}}</ref> ==== ಓಷಿಯಾನಿಯಾ ==== ಭಾರತೀಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾರಣ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು [[ಫಿಜಿ|ಫಿಜಿಯಲ್ಲಿ]] ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಡೋ-ಫಿಜಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. <ref name="Oceania">{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/News/News_By_Industry/ET_Cetera/Bollywood_clubs_popular_among_Australians/articleshow/2372640.cms|title=Bollywood clubs popular among Australians|date=15 September 2007|work=[[The Times of India]]|access-date=12 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080212095151/http://economictimes.indiatimes.com/News/News_By_Industry/ET_Cetera/Bollywood_clubs_popular_among_Australians/articleshow/2372640.cms|archive-date=12 February 2008|agency=Indo-Asian News Service}}</ref> [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ಗಳು]] ೨ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಬಾಲಿವುಡ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ನರಲ್ಲದವರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. == ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು == [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯು]] ೧೯೫೨ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಅಧಿಕೃತ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನೀಡಿತು. ಇಂಫಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ, <ref>{{Cite web|url=http://sangeetnatak.org/sna/inst.htm|title=Institutions of the Sangeet Natak Akademi|publisher=SNA|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727234331/http://sangeetnatak.org/sna/inst.htm|archive-date=27 July 2011|access-date=8 November 2010}}</ref> ರವೀಂದ್ರ ರಂಗಶಾಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, <ref>{{Cite web|url=http://sangeetnatak.org/sna/centres.htm|title=Centres of the Akademi|publisher=SNA|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727235028/http://sangeetnatak.org/sna/centres.htm|archive-date=27 July 2011|access-date=8 November 2010}}</ref> ಸತ್ರಿಯಾ ಕೇಂದ್ರ, [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಕಥಕ್ ಕೇಂದ್ರ [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿ]] ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ಕೇಂದ್ರ, [[ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರ|ಜಮ್ಶೆಡ್‌ಪುರದ]] ಬರಿಪಾದದಲ್ಲಿರುವ ಚೌ ಸೆಂಟರ್, ಬನಾರಸ್ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ, [[ವಾರಾಣಸಿ|ವಾರಣಾಸಿ]], ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಕೇಂದ್ರ. ಇದು ಮಣಿಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. == ಸಹ ನೋಡಿ == == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ == * {{Cite journal|last=Day|last2=Joshi, O. P.|year=1982|title=The changing social structure of music in India|journal=International Social Science Journal|volume=34|issue=94|page=625}} * {{Cite book|url=https://archive.org/stream/musicmusicalinst00dayc#page/n7/mode/2up|title=The Music and Musical instruments of Southern India and the Deccan|last=Day|first=Charles Russell|publisher=Adam Charles Black, London|year=1891}} * {{Cite book|url=https://archive.org/stream/cu31924018413900#page/n5/mode/2up.|title=Introduction to the Study of Indian Music|last=Clements|first=Sir Ernest|publisher=Longmans, Green & Co., London|year=1913}} * {{Cite book|url=https://archive.org/stream/musicofhindostan00foxs#page/n7/mode/2up|title=The Music of Hindostan|last=Strangways|first=A.H. Fox|publisher=Oxford at The Clarendon Press, London|year=1914}} * {{Cite book|url=https://archive.org/stream/musicofhindostan00foxs#page/n7/mode/2up|title=The Music of Hindostan|last=Strangways|first=A.H. Fox|publisher=Oxford at The Clarendon Press, London|year=1914}} * {{Cite book|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Music_of_India&action=edit&section=28|title=The Music of India|last=Popley|first=Herbert Arthur|publisher=Association Press, Calcutta|year=1921}} * {{Cite book|title=Ritual Music and Hindu Rituals of Kerala. New Delhi: B.R. Rhythms, 2006.|last=Killius, Rolf}} * {{Cite book|title=Hindustāni Gata-s Compilation: Instrumental themes in north Indian classical music|last=Moutal, Patrick|publisher=Patrick Moutal Publisher|year=2012|isbn=978-2-9541244-1-4|location=Rouen}} * {{Cite book|title=A Comparative Study of Selected Hindustāni Rāga-s|last=Moutal, Patrick|publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt Ltd|year=1991|isbn=978-81-215-0526-0|location=New Delhi}} * {{Cite book|title=Hindustāni Rāga-s Index|last=Moutal, Patrick|publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt Ltd|year=1991|location=New Delhi}} * {{Cite book|title=Thumri in Historical and Stylistic Perspectives. New Delhi: Motilal Banarsidass, 1989.|last=Manuel, Peter}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/cassetteculturep00manu|title=Cassette Culture: Popular Music and Technology in North India. University of Chicago Press, 1993|last=Manuel, Peter|date=May 1993|isbn=978-0-226-50401-8|url-access=registration}} * Wade, Bonnie C. (1987). ''Music in India: the Classical Traditions''. New Dehi, India: Manohar, 1987, t.p.&nbsp;1994. xix, [1], 252 p., amply ill., including with examples in musical notation.  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/81-85054-25-8|81-85054-25-8]] * Maycock, Robert and Hunt, Ken. "How to Listen - a Routemap of India". 2000. In Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), ''World Music, Vol. 2: Latin & North America, Caribbean, India, Asia and Pacific'', pp.&nbsp;63–69. Rough Guides Ltd, Penguin Books.  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-85828-636-0|1-85828-636-0]] * Hunt, Ken. "Ragas and Riches". 2000. In Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), ''World Music, Vol. 2: Latin & North America, Caribbean, India, Asia and Pacific'', pp.&nbsp;70–78. Rough Guides Ltd, Penguin Books.  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-85828-636-0|1-85828-636-0]]. * "Hindu music." (2011). Columbia Electronic Encyclopedia, 6th Edition, 1. * Emmie te Nijenhuis (1977), [https://books.google.com/books?id=kFkVJDlg-4IC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false ''A History of Indian Literature: Musicological Literature''], Otto Harrassowitz Verlag,  ,   * [https://archive.org/stream/NatyaShastra/natya_shastra_translation_volume_2_-_bharat_muni#page/n7/mode/2up Natya Sastra] ''Ancient Indian Theory and Practice of Music'' (translated by M. Ghosh) == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p005xm48 ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ೩ ಆಡಿಯೋ (೪೫ ನಿಮಿಷಗಳು): ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ದೇಗುಲ.] ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p005xm4c ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ೩ ಆಡಿಯೋ (೪೫ ನಿಮಿಷಗಳು): ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ ಮಹ್ಫಿಲ್ ಸೂಫಿ ಸಭೆ.] ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p005xjq8 ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ೩ ಆಡಿಯೋ (೬೦ ನಿಮಿಷಗಳು): ಮಿಶ್ರಾ ಸಹೋದರರು ವೇದ ಪಠಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.] ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p005xjqc ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ೩ ಆಡಿಯೋ (೬೦ ನಿಮಿಷಗಳು): ರಿಖಿ ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು, ನಿಜಾಮಿ ಸಹೋದರರು.] ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p005xjqk ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ೩ ಆಡಿಯೋ (೬೦ ನಿಮಿಷಗಳು): ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ತ್ರಿಲೋಕ್ ಗುರ್ತು.] ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p005xl8n ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ೩ ಆಡಿಯೋ (೪೫ ನಿಮಿಷಗಳು): ಗುಜರಾತ್ - ಪ್ರಫುಲ್ ಡೇವ್.] ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p005xl8s ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ೩ ಆಡಿಯೋ (೪೫ ನಿಮಿಷಗಳು): ಸೌಜನ್ಯದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಬೌಲ್ಸ್ ಸಂಗೀತ.] ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p005xm4k ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ೩ ಆಡಿಯೋ (೬೦ ನಿಮಿಷಗಳು): ಅಮೃತಸರದ ಗೋಲ್ಡನ್ ಟೆಂಪಲ್‌ನಿಂದ ಸಂಗೀತ.] ೨೫ ನವೆಂಬರ್೨೦೧೦ ರಂದು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.moutal.eu/indian-music.html ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ರಾಗ್ ಸಂಗೀತ ಆನ್‌ಲೈನ್ - ೧೯೦೨ ರಿಂದ ೮೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಡಿಯೋ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಆರ್ಕೈವ್‌ಗಳ ಅಪರೂಪದ ಸಂಗ್ರಹ] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 1jp3v1ld3lc82k4kzor1v6q3c1x7wah 0 145802 1435188 1430498 2026-10-31T11:07:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435188 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|name=ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿ|image=The Hon Michael D. Kirby AC CMG (cropped).jpg|term_start=೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೬|term_end=೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯|predecessor=ವಿಲಿಯಂ ಡೀನ್‌ಡೀನ್|successor=ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಬೆಲ್ (ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು)|predecessor1=ಪರ್ಸಿ ಪಾರ್ಟ್ರಿಡ್ಜ್|successor1=ಟಿಮ್ ಬೆಸ್ಲಿ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕ)|birth_date={{birth date and age|df=yes|1939|03|18}}|birth_place=ಸಿಡ್ನಿ, ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|spouse=ಜೋಹಾನ್ ವ್ಯಾನ್ ವ್ಲೋಟೆನ್}} '''ಮೈಕೆಲ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಿರ್ಬಿ''' ಎಸಿ ಸಿಎಮ್‌ಜಿ (ಜನನ ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೩೯) ಒಬ್ಬ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೬ ರಿಂದ <ref>{{Cite web|url=https://www.alrc.gov.au/about/president/past-presidents/hon-michael-kirby-ac-cmg/|title=Hon Michael Kirby AC CMG|website=ALRC|language=en-AU|access-date=2020-10-09}}</ref> ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಿವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮೇ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಂಡಳಿಯು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ನೇಮಿಸಿತು. ಇದು [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. == ಆರಂಭಿಕ [[ಜೀವನ]] ಮತ್ತು [[ಶಿಕ್ಷಣ]] == ಮೈಕೆಲ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಿರ್ಬಿ ೧೮ [[ಮಾರ್ಚ್]] ೧೯೩೯ ರಂದು ಕ್ರೌನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮಹಿಳಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜೀನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಮೋರ್ (ನೀ ನೋಲ್ಸ್) ಕಿರ್ಬಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಐದು ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದರು, ನಂತರ ಅವಳಿಗಳಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (ನಂತರದವರು ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದಿಂದ ೧೮ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು), ಡೇವಿಡ್ ಮತ್ತು ಡಯಾನಾ ಮಾರ್ಗರೇಟ್.<ref>{{Cite book|title=Michael Kirby: Paradoxes and Principles|url=https://archive.org/details/michaelkirbypara0000brow|last=Brown|first=A.J.|publisher=Federation Press|year=2011|isbn=978-1862876507|location=Leichhardt}}</ref> ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ ನಾರ್ಮಾ ಗ್ರೇ ಮರುಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಎರಡನೇ ಪತಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಜಾಂಚಿಯಾದ ಜ್ಯಾಕ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್. ಕಿರ್ಬಿ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಂದರೂ, ಅವರು ಅಥವಾ ಅವರ ಹತ್ತಿರದ ಕುಟುಂಬವು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ತಂದೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಎಂದಿಗೂ ಸದಸ್ಯನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ತಾಯಿ, ಶ್ರೀ ಮೆನ್ಜೀಸ್ (ಲಿಬರಲ್ ಪಾರ್ಟಿ) ಗೆ ಮತ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕಿರ್ಬಿ ನಾರ್ತ್ ಸ್ಟ್ರಾತ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ರಾಜ್ಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸಮ್ಮರ್ ಹಿಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಆಪರ್ಚುನಿಟಿ ಕ್ಲಾಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಿಡ್ನಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ (ಆಗ ಫೋರ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್).<ref name="Brown 2011">{{Cite book|title=Michael Kirby: Paradoxes and Principles|url=https://archive.org/details/michaelkirbypara0000brow|last=Brown|first=A.J.|publisher=Federation Press|year=2011|isbn=978-1862876507|location=Leichhardt}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBrown2011">Brown, A.J. (2011). ''Michael Kirby: Paradoxes and Principles''. Leichhardt: Federation Press. [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[ವಿಶೇಷ:ಪುಸ್ತಕ ಮೂಲಗಳು/978-1862876507|<bdi>978-1862876507</bdi>]].</cite></ref> ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿರ್ಬಿ ನಂತರ ಸಿಡ್ನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (೧೯೫೯), ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್ (೧೯೬೨), ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ (೧೯೬೫) ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್ ( ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೌರವಗಳು ) ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೬೭). ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ಸಿಡ್ನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ (೧೯೬೨-೧೯೬೩) ಮತ್ತು ಸಿಡ್ನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ (೧೯೬೫) ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>[http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyjbio.html Biography: Hon. Justice Michael Kirby AC CMG]</ref><ref>{{Cite web|url=http://sydney.edu.au/news/84.html?newsstoryid=3089|title=Transcript of Michael Kirby's talk|last=Punjabi|first=Ruchir|date=28 February 2009|publisher=The University of Sydney}}</ref> == ವೃತ್ತಿ == ಕಿರ್ಬಿ ಸಣ್ಣ ಸಿಡ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಮ್‌ಎ ಸೈಮನ್ ಮತ್ತು ಕಂನಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಬರ್ಕ್‌ಗೆ ಲೇಖನದ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಫಿರ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮಾರಿಸ್ ಆರ್ಥರ್ ಸೈಮನ್ ಮತ್ತು ರಾಮನ್ ಬರ್ಕ್, ನಂತರ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಪರಿಹಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.michaelkirby.com.au/images/stories/speeches/1990s/vol43/1999/1588-LESSONS_AS_A_SOLICITOR_-_LAW_SOCIETY_JOURNAL.doc|title=Lessons as a Solicitor|last=Kirby|first=Michael|date=1999|website=Law Society of New South Wales Journal}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.michaelkirby.com.au/images/stories/speeches/2000s/vol60/2006/2140-UWA_BLACKSTONE_SOCIETY_10_PARABLES_NOV_2006.doc|title=Ten Parables for Freshly-Minted Lawyers|last=Kirby|first=Michael|publisher=The University of Western Australia Blackstone Law Society}}</ref> ಪದವಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಹಿಕ್ಸನ್, ಲೇಕ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ಕೊಂಬೆಗೆ (ಈಗ ಹಿಕ್ಸನ್ಸ್ ವಕೀಲರು) ವಕೀಲರಾಗಿ, ವಿಮಾ ದಾವೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೬೩ ರಿಂದ ೧೯೬೭ ರವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyj_award.htm|title=Law firms and justice in Australia|last=Kirby|first=Michael|website=High Court of Australia|access-date=5 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyj_hicksons.htm|title=Memories of Hicksons|last=Kirby|first=Michael|website=High Court of Australia|access-date=5 May 2019}}</ref> ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ೧೯೬೭ <ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyjbio.html|title=Biography: Hon. Justice Michael Kirby AC CMG|publisher=High Court of Australia}}</ref> ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಬಾರ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. == ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿ == ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಚೇರಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಕಿರ್ಬಿ ಕಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರು. ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಆಯೋಗದ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಾಗ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyjbio.html|title=Biography: Hon. Justice Michael Kirby AC CMG|publisher=High Court of Australia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyjbio.html "Biography: Hon. Justice Michael Kirby AC CMG"]. High Court of Australia.</cite></ref> ನಂತರ ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪೀಟರ್ ಗ್ರೇ ಕಿರ್ಬಿಯ ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ೨೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಚೇರಿಗೆ ನೇಮಿಸಿದ ಕಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.australiancompetitionlaw.org/judges/gray-peter.html|title=Australian Competition Law|website=www.australiancompetitionlaw.org|access-date=2021-04-23}}</ref> ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾದ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೯೯೫ ರಿಂದ <ref>Susan Boyd (2003), "Australian judges at work internationally", ''[[Australian Law Journal]]'', vol. 77, p. 303 at 305.</ref> ರವರೆಗೆ ಸೊಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೪ ರಿಂದ ೧೯೯೩ ರವರೆಗೆ, ಕಿರ್ಬಿ ಮ್ಯಾಕ್ವಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕುಲಪತಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>[http://www.hcourt.gov.au/speeches/kirbyj/kirbyjbio.html High Court Bibliography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304120650/http://www.hcourt.gov.au/speeches/kirbyj/kirbyjbio.html |date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2010 }}. Retrieved 22 January 2010.</ref> [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.alrc.gov.au/about/president/past-presidents/hon-michael-kirby-ac-cmg/|title=Hon Michael Kirby AC CMG|website=ALRC|language=en-AU|access-date=2020-10-09}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.alrc.gov.au/about/president/past-presidents/hon-michael-kirby-ac-cmg/ "Hon Michael Kirby AC CMG"]. ''ALRC''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 October</span> 2020</span>.</cite></ref> ಅವರು ಅನೇಕ ಇತರ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗ (ಎ‌ಎಲ್‌ಆರ್‌ಸಿ) ಮತ್ತು ಸಿಎಸ್‌ಐಆರ್‌ಒ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು [[ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್]] ಆಫ್ ಲೈಬ್ರರೀಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (ಎಫ್‌ಒಎಲ್‌ಎ) ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. === ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ದರ === ಕಿರ್ಬಿ ಗ್ಲೀಸನ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಏಕೈಕ ಭಿನ್ನಮತೀಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/news/national/kirby-swims-against-tide-as-other-judges-go-with-flow/2007/02/15/1171405374612.html|title=Kirby swims against tide as other judges go with flow|last=Dick|first=Tim|date=16 February 2007|website=The Sydney Morning Herald|publisher=Fairfax Media}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.theage.com.au/national/kirbys-last-dissent-my-fellow-judges-racially-biased-20090202-7vr7.html|title=Kirby's last dissent: my fellow judges racially biased|last=Shanahan|first=Leo|last2=Jackson|first2=Andra|date=3 February 2009|website=The Age|publisher=Fairfax Media|access-date=9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|archive-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140412074316/http://www.theage.com.au/national/kirbys-last-dissent-my-fellow-judges-racially-biased-20090202-7vr7.html|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಸುಮಾರು ೪೦% ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಯಾವುದೇ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಮಾಣವು ೫೦% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.theaustralian.com.au/news/features/its-unanimous-kirby-still-the-great-dissenter/story-e6frg6z6-1111113002018|title=It's unanimous: Kirby still the great dissenter|last=Merritt|first=Chris|date=16 February 2007|website=The Australian}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವು ಅವರಿಗೆ "ಗ್ರೇಟ್ ಡಿಸೆಂಟರ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.heraldsun.com.au/news/kirby-set-to-retire/story-e6frf7jo-1111118723839|title=Kirby set to retire|date=1 February 2009|website=Herald Sun}}</ref> ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಾಗಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಡೈಸನ್ ಹೇಡನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಕೀನ್ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಕಿರ್ಬಿಯಷ್ಟು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://www.abc.net.au/news/2013-03-05/byrne-high-court-judges/4553626|title=Justice Keane completes the new-look High Court|last=Byrne|first=Elizabeth|date=5 March 2013|website=The Drum|publisher=ABC}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.timebase.com.au/news/2011/AT388-article.html|title=Justice Heydon triples his dissent rate for 2011|date=12 August 2011|website=Legal Research|publisher=TimeBase}}</ref> ಕಾನೂನು ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಲಿಂಚ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ "೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿ ತನ್ನ ಬಹುಪಾಲು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವರ್ಷವಾಗಿಯೂ ಸಹ, ಅವನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದು ಅಕಾಲಿಕ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಅವರ ಗೌರವವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮರೆಮಾಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಡೆದುಹೋದರು. ಅದು ಭವಿಷ್ಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ".<ref>{{Cite web|url=http://www.gtcentre.unsw.edu.au/news/docs/HighCourtStatistics_2004.doc|title=News {{!}} Gilbert + Tobin Centre of Public Law|website=www.gtcentre.unsw.edu.au|access-date=2019-04-12|archive-date=2022-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324140730/http://www.gtcentre.unsw.edu.au/news/docs/HighCourtStatistics_2004.doc|url-status=dead}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, "ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮೇಲೆ, ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳುತ್ತವೆ". ಕಿರ್ಬಿಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ದರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅವನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ''ಏನೆಂಬುದನ್ನು'' ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವನು ಯಾರಿಂದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ''ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ'' ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ ಎಂದು ಕಿರ್ಬಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇದ್ದವು, ವಿಭಿನ್ನ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ" ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಅನೇಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಕಾನೂನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಮಾಣವು ಅದರ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಿರ್ಬಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪೂರ್ಣ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸರಣಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ರಜೆ ವಿಚಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನಿನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ.<ref> {{Cite episode|title=Bold Enough: Justice Michael Kirby|date=2 December 2007|url=http://www.abc.net.au/sundayprofile/stories/s2106109.htm}} </ref> === ನಿವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ ಜೀವನ === ಕಿರ್ಬಿ ೨೦೦೯ ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨ ರಂದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು ೭೦ ಅನ್ನು ತಲುಪುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು,<ref>[[Constitution of Australia]], section 72.</ref> ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಬೆಲ್ ಅವರು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು.<ref>[http://www.smh.com.au/news/national/high-court-gets-fourth-woman/2008/12/15/1229189518021.html High Court gets fourth woman]. Retrieved 15 December 2008.</ref> ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಗೌರವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳು ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (ಎ‌ಎನ್‌ಯು), ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿ <ref>{{Cite news|url=http://news.smh.com.au/breaking-news-national/kirby-takes-on-new-job-at-anu-law-school-20090209-81mu.html|title=Kirby takes on new job at ANU law school|last=Australian Associated Press|date=9 February 2009|work=Sydney Morning Herald|access-date=9 February 2009}}</ref> ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಲಾ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರೊಫೆಸರಿಯಲ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿ <ref>[http://newsroom.unsw.edu.au/news/business-law/michael-kirby-joins-unsw news@unsw Michael Kirby joins UNSW | UNSW Newsroom]</ref> ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಮಾರಕ|ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ. ಅವರನ್ನು ೧೨ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು [[ಗೌರವ]] ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿವೆ. == ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ == [[ನವೆಂಬರ್]] ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸೆಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಿಯಾವಾದದ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಹ್ಯಾಮ್ಲಿನ್ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಿರ್ಬಿ ಹೀಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರು:<blockquote>ಒಬ್ಬ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಹೊರಟು ಕಾನೂನನ್ನು ನೇಣು ಹಾಕುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇಂದು ಕಾನೂನಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅವಿವಾದಿಸಲಾಗದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಪಠ್ಯಗಳಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಟಿಸುವುದು ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅವರು ಎದುರಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪದಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ತರ್ಕ. ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಕಾನೂನನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತದೆ.</blockquote>ಈ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಕಾನೂನನ್ನು ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಗಣನೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸರಳವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೇ (ಅಥವಾ ಮಾಡಬಹುದು) ಕಾನೂನಿನ ಪತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 'ಕಾರ್ಯಕರ್ತ' ಎಂಬ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹಲವಾರು ಸದಸ್ಯರು ೧೯೯೮ ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ''ದಿ ಹೈಯೆಸ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್'' ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಭಾಗವಹಿಸದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೆಲವೇ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿ ಒಬ್ಬರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmartmedia.com/projects/the-highest-court/|title=The Highest Court|website=Film Art Media|language=en-AU|access-date=2021-04-23}}</ref><ref>{{Citation|title=The Highest Court (1998) - Documentary on the High Court of Australia|url=https://www.youtube.com/watch?v=xQUH1NpidoA|language=en|access-date=2021-04-23}}</ref> ಕಿರ್ಬಿಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಶೈಲಿಯ ಒಳನೋಟವನ್ನು ''ಕ್ರುಗರ್ ವಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೇವಿನ್ ಗ್ರಿಫಿತ್ ಕ್ಯೂಸಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು,'' ಇದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು "ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಳವಾದ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ 'ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ'ಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಕಿರ್ಬಿ "[[ನ್ಯಾಯಾಂಗ]] ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು "ಕೋಡ್ ಭಾಷೆ" ಎಂದು ಬಳಸಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ಒಪ್ಪದ ಜನರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite episode|title=The Great Dissenter: Justice Michael Kirby|date=25 November 2007|url=http://www.abc.net.au/sundayprofile/stories/s2100123.htm|access-date=2 December 2007|accessdate=28 November 2007}}</ref> == ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ದುರುಪಯೋಗಗಳ ಕುರಿತು ಯುಎನ್ ವರದಿ == [[ಚಿತ್ರ:Michael_Kirby,_Chairman_of_the_UN_Commission_of_Inquiry_on_the_DPRK.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Michael_Kirby%2C_Chairman_of_the_UN_Commission_of_Inquiry_on_the_DPRK.jpg/220px-Michael_Kirby%2C_Chairman_of_the_UN_Commission_of_Inquiry_on_the_DPRK.jpg|thumb| ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವಂತೆ ಕಿರ್ಬಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ತನಿಖಾ ಆಯೋಗವು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.]] ಮೇ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ|ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ತನಿಖೆಯ ಆಯೋಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. ಸೋಂಜಾ ಬಿಸೆರ್ಕೊ ಮತ್ತು ಮರ್ಜುಕಿ ದಾರುಸ್ಮಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ.<ref>[http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=13301&LangID=E Council President appoints Members of Commission of Inquiry on the Democratic People’s Republic in Korea] Retrieved 8 May 2013</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/national/un-appoints-kirby-to-head-inquiry-into-rights-abuses-in-north-korea-20130508-2j82r.html|title=UN appoints Kirby to head inquiry into human rights abuses in North Korea|date=9 May 2013|website=Sydney Morning Herald|access-date=9 May 2013}}</ref> ವರದಿ ದಿನಾಂಕ ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಜೈಲು ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿ "ಹೇಳಲಾಗದ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು" ಸೇರಿದಂತೆ "ನಿರಂಕುಶ ರಾಜ್ಯ" ದಿಂದ "[ಗಳು] ವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ವ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು" ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ನಾಯಕತ್ವದ [[ಕಾನೂನು]] ಕ್ರಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಂತರಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ|ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಅನೇಕ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/CoIDPRK/Pages/ReportoftheCommissionofInquiryDPRK.aspx|title=Report of the Commission of Inquiry on Human Rights in the Democratic People's Republic of Korea|date=7 February 2014|publisher=United Nations High Commissioner for Human Rights|access-date=20 February 2014}}</ref> ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅದು "ನಕಲಿ" ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/world/north-korea-says-un-report-based-on-faked-material-20140217-hvcrs.html|title=North Korea says UN report based on 'faked' material|date=18 February 2014|website=Sydney Morning Herald|access-date=20 February 2014}}</ref> ವರದಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ಕಿರ್ಬಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ [[ಕಿಮ್ ಜೋಂಗ್ ಅನ್|ಕಿಮ್ ಜೊಂಗ್-ಉನ್]] ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ]] ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕಿಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಆಯೋಗವು [[ಪ್ಯೊನ್ಗ್ಯಾಂಗ್|ಪ್ಯೊಂಗ್ಯಾಂಗ್‌ಗೆ]] ಬರಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2014/feb/17/north-korea-human-rights-abuses-united-nations|title=UN panel accuses North Korea of human rights abuses resembling Nazis|last=Walker|first=Peter|date=18 February 2014|website=The Guardian|access-date=18 February 2014}} The letter is appended to the report; there was no reply.</ref><ref>[https://www.theguardian.com/world/interactive/2014/feb/17/united-nations-letter-north-korea-human-rights UN inquiry chairman's letter to Kim Jong-un on North Korean rights abuses]</ref> ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ಕೇಳಿದ ಪುರಾವೆಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿತ್ರರು ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧಗಳ ನಡುವೆ "ಅನೇಕ ಸಮಾನಾಂತರಗಳಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/world/north-korea-crimes-evoke-nazi-era-un-inquiry-finds-20140218-hvcsm.html|title=North Korea crimes evoke Nazi era, UN inquiry finds|last=Nebehay|first=Stephanie|date=18 February 2014|website=Sydney Morning Herald|access-date=18 February 2014}}</ref> ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೪ ರಂದು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಕೆಸಿಎನ್‌ಎ, "ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್‌ಗಳು" " [[ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ|ಡಿಪಿಆರ್‌ಕೆ]] ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಲು" ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.kcna.co.jp/item/2014/201404/news22/20140422-02ee.html|title=KCNA Commentary Slams Artifice by Political Swindlers|date=22 April 2014|website=Korean Central News Agency|archive-url=https://web.archive.org/web/20140729025304/http://www.kcna.co.jp/item/2014/201404/news22/20140422-02ee.html|archive-date=29 July 2014}}</ref> ಕೆಸಿಎನ್‌ಎ ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದೆ: "ಅಂತಹ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ಇತರರ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಲು".<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2014/04/22/north-korean-state-media-slams-u-n-human-rights-report-because-it-was-led-by-a-gay-man/|title=North Korea slams U.N. human rights report because it was led by gay man|last=Taylor|first=Adam|date=2014-04-22|work=Washington Post|access-date=2014-04-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.kcna.co.jp/item/2014/201404/news22/20140422-02ee.html|title=KCNA Commentary Slams Artifice by Political Swindlers|date=22 April 2014|website=kcna.co.jp|publisher=the Korean Central News Agency (KCNA)|archive-url=https://web.archive.org/web/20140729025304/http://www.kcna.co.jp/item/2014/201404/news22/20140422-02ee.html|archive-date=29 July 2014|access-date=17 August 2015}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ [[ಉತ್ತರ]] ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ನಾಗರಿಕರ ಅಪಹರಣದ ಬಗ್ಗೆ ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸಿದರು, ಜಪಾನೀಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪) ಯುಎನ್ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಂಡಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫) ಆಯೋಜಿಸಿದ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಮೇ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ,<ref>{{Cite journal|title=Reception in honour of the Hon. Michael Kirby AC CMG|volume=52|issue=2|page=3|date=October 2017|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-2/JR%20Vol%2052-2%20p.3.pdf|journal=The Consulate-General of Japan in Sydney's Quarterly Newsletter|access-date=2022-10-09|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808132655/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-2/JR%20Vol%2052-2%20p.3.pdf|url-status=dead}}</ref> ಅವರಿಗೆ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ರೈಸಿಂಗ್ ಸನ್, ಗೋಲ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. "ಅಪಹರಣಗಳ ವಿಷಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ. ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಜೆಗಳ".<ref>{{Cite web|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf|title=The Hon. Mr. Michael Kirby AC CMG &ndash; The Order of the Rising Sun, Gold and Silver Star|publisher=Consulate-General of Japan in Sydney|access-date=2022-10-09|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808133110/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf|url-status=dead}}</ref> ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ಶಿಂಜೋ ಅಬೆ]] ಅವರು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ಟೋಕಿಯೊದ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಅಕಿಹಿಟೊ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಭಿಕರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite journal|title=2017 Spring Imperial Decorations: the Hon. Michael Kirby AC CMG|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf|volume=52|issue=1|date=July 2017|page=2|journal=The Consulate-General of Japan in Sydney's Quarterly Newsletter|first=Michael|last=Kirby|access-date=2022-10-09|archive-date=2023-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230605164546/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf|url-status=dead}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ತನಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಜಿ ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ ಮರ್ಜುಕಿ ದಾರುಸ್ಮಾನ್ <ref>{{Cite news|url=https://www.smh.com.au/world/michael-kirby-calls-for-peaceful-initiatives-on-north-korea-after-decoration-20170517-gw6sxr.html|title=Finding Megumi: Michael Kirby calls for 'peaceful initiatives' on North Korea|last=Hurst|first=Daniel|date=21 May 2017|work=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=12 February 2017}}</ref> ಅವರಿಗೆ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು "ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪಹರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ತನ್ನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಜಪಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿವೆ. [[ಜನವರಿ]] ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶಿನ್ ಡಾಂಗ್ ಹ್ಯುಕ್ ಅವರು ಸುಳ್ಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಕುಖ್ಯಾತ ಕ್ಯಾಂಪ್ ೧೪ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು [[ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ]] ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಅವನು ತನ್ನ ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಯಾಂಪ್ <ref>North Korea defector admits falsehoods in prison camp story, https://www.ft.com/content/00894c3e-9fc5-11e4-aa89-00144feab7de</ref> ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದನು. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು (ಸತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ) ನೋಡಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಶಿನ್ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2015/jan/19/north-korea-defector-change-story-shin-dong-hyuk|title=North Korean defector changes story after seeing father in video|last=Reuters|date=2015-01-19|work=The Guardian|access-date=2019-04-12|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> == ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ == ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿ ೧೯೯೯ ರ ಗಣರಾಜ್ಯ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ನಿರರ್ಗಳ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ವಾಗ್ಮಿ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://www.hcourt.gov.au/publications_05.html#MichaelKirby High Court of Australia – Publications – Speeches]</ref> ವಾರ್ಷಿಕ ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು <ref>"School of Law and Justice Annual Michael Kirby Lecture Series" < http://scu.edu.au/law-justice/index.php/57 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030044200/http://scu.edu.au/law-justice/index.php/57 |date=2017-10-30 }} ></ref> ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ವಿಭಾಗ, ಸದರ್ನ್ ಕ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ೨೦೦೭ ರಿಂದ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. Kirby is a fellow of the Hastings Center, an independent bioethics research institution in the United States. In 2006, he was elected an Honorary Bencher of the Inner Temple in London. In the same year, the Australian Academy of the Humanities elected him an Honorary Fellow.<ref>{{Cite web|url=https://www.humanities.org.au/fellows/fellows/|title=Fellows|website=Australian Academy of the Humanities|language=en-AU|access-date=2020-10-06|archive-date=2018-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719233504/https://www.humanities.org.au/fellows/fellows/|url-status=dead}}</ref> ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗದ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ''[http://www.jlisjournal.org ಕಾನೂನು, ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಜರ್ನಲ್‌ನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221009091940/http://www.jlisjournal.org/ |date=2022-10-09 }}'' ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯ (ಸ್ಥಾಪಕ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ೧೯೮೧ ರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>See "Contributions to the JLIS by Hon. Prof Michael Krby AC CMG." < http://www.jlisjournal.org/briefs/kirbypapers.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025081806/http://www.jlisjournal.org/Briefs/KirbyPapers.html |date=2021-10-25 }} {{Cite web |url=http://www.jlisjournal.org/Briefs/KirbyPapers.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025081806/http://www.jlisjournal.org/Briefs/KirbyPapers.html |archive-date=2021-10-25 |url-status=dead}} ></ref> Since 2010, Kirby has been one of the 11 members of the Eminent Persons Group set up to advise on reform of the [[ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು|Commonwealth of Nations]].<ref>{{Cite web|url=http://www.thecommonwealth.org/Internal/228488/228492/whos_in_the_epg/|title=Who's in the EPG?|last=Commonwealth (of Nations) Secretariat|year=2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20130522091357/http://www.thecommonwealth.org/Internal/228488/228492/whos_in_the_epg/|archive-date=22 May 2013|access-date=28 October 2011}}</ref> 2011 ರಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ, "ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅವರ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯು ಅಂತಹ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು, ಪ್ರಾಣಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಧ್ವನಿರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪೋಷಕರಾದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.voiceless.org.au/who-we-are/michael-kirby|title=Voiceless, the animal protection institute}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ಕಲೆಯ ಕಟ್ಟಾ ಬೆಂಬಲಿಗ. ಅವರು ೨೦೦೪ ರಿಂದ ಎರಡು ಬಾರಿ ''ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾನೂನು ರೆವ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ'' ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೇ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಪ್-ಹಾಪ್ ಇಂಪ್ರೆಸಾರಿಯೊ ಎಲ್ಫ್ ಟ್ರಾಂಜ್‌ಪೋರ್ಟರ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಲಾ ವೀಕ್‌ನ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಂ ಬಟ್ಲರ್ ಯೀಟ್ಸ್|ಡಬ್ಲ್ಯೂ‌ಬಿ ಯೀಟ್ಸ್]] ಅವರ ಕವನದ ರಾಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿಡ್ನಿ ಲಾ ರೆವ್ಯೂ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಅಗುಲೆರಾ ಅವರ " ಡರ್ಟಿ " ಗೆ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಡುವ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 'ಕಿರ್ಬಿ' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.theage.com.au/news/national/judge-jerry-gives-artists-the-word/2007/05/07/1178390232082.html|title='Judge Jerry' gives artists the word|last=Nguyen|first=Kenneth|date=8 May 2007|website=The Age|publisher=Fairfax Media}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://blogs.smh.com.au/sit/archives/2007/05/performances_top_judge_beats_r.html|title=Performances: Top judge beats rap|date=8 May 2007|website=The Sydney Morning Herald|publisher=Fairfax Media|access-date=9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043321/http://blogs.smh.com.au/sit/archives/2007/05/performances_top_judge_beats_r.html|url-status=dead}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಕಿರ್ಬಿ ಸುಮಾರು ೧೯೮೪ ರಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನಿಂದ]] ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಜೋಹಾನ್ ವ್ಯಾನ್ ವ್ಲೋಟೆನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ೧೯೬೯ ರಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿ ಅವರನ್ನು ''ಹೂಸ್ ಹೂ ಇನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅವರ'' ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪಾಲುದಾರ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು. ವ್ಯಾನ್ ವ್ಲೋಟೆನ್ ಅವರು ಎಚ್‌ಐವಿ ಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಕಿರ್ಬಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಿರ್ಬಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200608/s1718903.htm|title=Kirby calls for united effort on gay rights|last=Australian Broadcasting Corporation News|date=19 August 2006|access-date=14 October 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060823023622/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200608/s1718903.htm|archive-date=23 August 2006}} </ref> ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಮಿಷನ್ ಆಫ್ ಜ್ಯೂರಿಸ್ಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಮಾನವ ಲೈಂಗಿಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಗಣನೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite interview|date=4 March 2004|archivedate=20 August 2006}}</ref> ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಆಗಿ ಅವರು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಚರ್ಚ್‌ನ ನಿಲುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite interview|date=16 November 2003|archivedate=20 August 2006}}</ref> ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಸಿಡ್ನಿ ಗೇ ಗೇಮ್ಸ್ ೬ ನಲ್ಲಿ, ಕಿರ್ಬಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. "ಸಮಾನತೆಗಾಗಿ ಚಳುವಳಿ ತಡೆಯಲಾಗದು. ಅದರ ಸಂದೇಶವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ೩೫,೦೦೦ ಜನರ ಗುಂಪಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.ssonet.com.au/archives/display.asp?ArticleID=1969|title=Kirby Courage|last=Margo Kingston|date=5 November 2002|access-date=17 February 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20071218100105/http://www.ssonet.com.au/archives/display.asp?ArticleID=1969|archive-date=18 December 2007}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/articles/2002/11/09/1036308532773.html|title=Thanks for having us Sydney, say gays|last=Andrew West|date=10 November 2002|work=The Sydney Morning Herald|access-date=17 February 2009|publisher=Sydney Morning Herald}}</ref> ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ಲೀನರಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕಿರ್ಬಿ [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು|ಧಾರ್ಮಿಕ]], ತನ್ನನ್ನು ತಾನು "ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸಲಿಂಗಕಾಮಕ್ಕೆ ಕ್ಲೆರಿಕಲ್ ವಿರೋಧವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾನೆ: "ಫ್ರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಹಳೆಯ ಜೆಂಟ್ ನನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಮತ್ತು ಅದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ".<ref>{{Cite news|url=http://www.gaystarnews.com/article/high-court-judge-michael-kirby-talks-about-religion-and-sexuality150612/|title=High Court judge Michael Kirby talks about religion and sexuality|last=Leach|first=Anna|date=15 June 2012|publisher=Gay Star News|access-date=9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|archive-date=24 ಮಾರ್ಚ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220324140729/https://www.gaystarnews.com/article/high-court-judge-michael-kirby-talks-about-religion-and-sexuality150612/|url-status=dead}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿಡ್ನಿಯ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‌ಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೀಟರ್ ಜೆನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಪೆಲ್ ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಹೋಮೋಫೋಬಿಯಾವು "ಇಂದಿಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಮಾಡಬೇಕು. ಸಿಡ್ನಿಯ ಇಬ್ಬರು ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‌ಗಳಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೂಚನೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು".<ref>{{Cite news|url=http://archive.globalgayz.com/oceania/australia/gay-australia-news-and-reports-4/|title=Archbishops fuel homophobia says gay judge|last=Pritchard|first=Gemma|date=27 November 2007|work=Pink News}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೈಕೋರ್ಟಿನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ "ಮೈನಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಒನ್" ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು "ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಬಹುಶಃ ನನಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಉದಾರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ೨೦೦೭ ರಿಂದ ೨೦೧೦ ರವರೆಗೆ ಈ ಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೨೫ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಅಥವಾ ಲೆಸ್ಬಿಯನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು samesame.com.au ನ ಓದುಗರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.samesame.com.au/25/2007/|title=Samesame 25|publisher=samesame|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129114250/http://www.samesame.com.au/25/2007/|archive-date=29 November 2014|access-date=22 November 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.samesame.com.au/25/2010/|title=Samesame 25|publisher=samesame|archive-url=https://web.archive.org/web/20110402172118/http://www.samesame.com.au/25/2010/|archive-date=2 April 2011|access-date=31 March 2011}}</ref> ಕಿರ್ಬಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ್ ವ್ಲೋಟೆನ್ ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೯ ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು, ಅವರ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯ ೫೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ.<ref>{{Cite news|url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-11/michael-kirby-marries-partner-50-years-after-first-meeting/10800442|title=Michael Kirby marries partner Johan van Vloten on 50th anniversary of first meeting|last=Bellinda Kontominas|date=11 February 2019|access-date=11 February 2019|publisher=Australian Broadcasting Corporation}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.smh.com.au/national/justice-michael-kirby-weds-50-years-after-that-summer-of-69-20190211-p50x2q.html|title=Justice Michael Kirby weds 50 years after that summer of '69|last=Pitt|first=Helen|date=11 February 2019|work=Sydney Morning Herald|access-date=12 February 2019}}</ref> === ಕುಟುಂಬ === ಕಿರ್ಬಿಯ [[ತಂದೆ]], ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಅಲ್ಮಾ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ (ನಾರ್ಮಾ) ಗ್ರೇ ಅವರ ಏಕೈಕ ಮಗುವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಐರಿಶ್ ಮೂಲದ ಏಕೈಕ ಉದ್ಯೋಗಿ ತಾಯಿ. ನಾರ್ಮಾ ೧೫ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಿರ್ಬಿ <ref name="Brown 2011"/> ರೊಂದಿಗೆ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದರು. ಆಗ ೧೭ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಕ್ಟರ್ ಕಿರ್ಬಿ, ಮಹಾ ಕ್ಷಾಮದ ನಂತರ ಆಗಮಿಸಿದ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಾರ್ಮಾ ಅವರ ಪೋಷಕರು ಜಾನ್ ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಗ್ರೇ, [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಯ್ಲರ್ ತಯಾರಕ ಮತ್ತು ಅನ್ನಿ ಲಿಯಾನ್ಸ್. ಅನ್ನಿಯ ತಂದೆ, ಹ್ಯಾರಿ ಲಿಯಾನ್ಸ್, ೧೮೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲಿನ್‌ನಿಂದ ಸಿಡ್ನಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಮೇರಿ. ಅವರ [[ತಾಯಿ]], ಜೀನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಮೋರ್ ನೋಲ್ಸ್, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದ ಬರ್ವಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಲ್ಲಿಮೆನಾದಿಂದ ಅಲ್ಸ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಟ್ ವಿಲಿಯಂ ನೋಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ದಂಪತಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="Brown 2011"/> ಜೀನ್ ಸಿಡ್ನಿ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಿಂದ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಲೀವಿಂಗ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕಿರ್ಬಿ, ೧೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಮತ್ತು ಜೀನ್ ನೋಲ್ಸ್ ಅವರು ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅಲ್ಟಿಮೊದಲ್ಲಿನ ಸಿಡ್ನಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ, ನಂತರ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಜೀನ್‌ನ ೨೧ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಇಬ್ಬರೂ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ಗೆ ೨೧ ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು; ಅವರ ಮೊದಲ ಮನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೂಗೀಯ ಬ್ಲೂಮ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿಯ ಸಹೋದರರು ಸಹ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು: ಡೇವಿಡ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು; ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರು ೨೦೦೬ <ref>{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/national/obituaries/extraordinary-impacts-of-a-family-mans-ordinary-life-20111117-1nl0f.html|title=Extraordinary impacts of a family man's 'ordinary' life|last=A. J. Brown|date=18 November 2011|work=Sydney Morning Herald|access-date=12 February 2013}}</ref> ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ಸಿಸ್ಟರ್ ಡಯಾನಾ ಅವರು ಸಿಡ್ನಿಯ ರಾಯಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕೊಲೊರೆಕ್ಟಲ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ನರ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದರು, ೨೦೧೧ ರಂದು <ref>{{Cite web|url=http://www.hcourt.gov.au/assets/publications/speeches/former-justices/kirbyj/kirbyj_2feb09.pdf|title=Judicial Farewell: The Hon. Justice Michael Kirby AC CMG, Justice of the High Court of Australia|last=Michael Kirby|date=2 February 2009|publisher=Michael Kirby|access-date=12 February 2013}}</ref> ನಿವೃತ್ತರಾದರು. == ಬಿರುದುಗಳು == ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಕಿರ್ಬಿಯನ್ನು ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ " ಗೌರವಾನ್ವಿತ " ಎಂದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. * [[ಚಿತ್ರ:AUS Order of Australia (civil) BAR.svg|60x60px]] ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (ಎಸಿ) ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್; ಉಲ್ಲೇಖ: " ''ಕಾನೂನಿಗೆ ಸೇವೆಗಾಗಿ, ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆ, ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ'' ".<ref>[http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=882348&search_type=quick&showInd=true Companion of the Order of Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304062447/http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=882348&search_type=quick&showInd=true |date=2016-03-04 }}, CMG, 26 January 1991, itsanhonour.gov.au</ref> * [[ಚಿತ್ರ:UK_Order_St-Michael_St-George_ribbon.svg|60x60px]] ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ (ಸಿ‌ಎಮ್‌ಜಿ); ಉಲ್ಲೇಖ: " ''ಕಾನೂನಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು'' ".<ref>[http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=1066397&search_type=quick&showInd=true Companion of the Order of St Michael and St George]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, CMG, 31 December 1982, itsanhonour.gov.au</ref> * [[ಚಿತ್ರ:Queen_Elizabeth_II_Silver_Jubilee_Medal_ribbon.png|60x60px]] ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ೨ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ [[ಪದಕ]]. * [[ಚಿತ್ರ:AUS_Centenary_Medal_ribbon.svg|60x60px]] ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಪದಕ.<ref>[http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=1128216&search_type=quick&showInd=true Centenary Medal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304043804/http://www.itsanhonour.gov.au/honours/honour_roll/search.cfm?aus_award_id=1128216&search_type=quick&showInd=true |date=2016-03-04 }}, 1 January 2001, itsanhonour.gov.au<br />'''Citation:''' ''For service to law reform and as a Justice of the High Court of Australia''.</ref> * [[ಚಿತ್ರ:JPN_Kyokujitsu-sho_2Class_BAR.svg|alt=ribbon bar|60x60px|ರಿಬ್ಬನ್ ಬಾರ್]] ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ರೈಸಿಂಗ್ ಸನ್ ೨ ನೇ ತರಗತಿ, ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಚಿನ್ನ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಳ್ಳಿ]] [[ನಕ್ಷತ್ರ]] ; ಉಲ್ಲೇಖ: "ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಪಹರಣಗಳ ವಿಷಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ" <ref>{{Cite web|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf|title=The Hon. Mr. Michael Kirby AC CMG &ndash; The Order of the Rising Sun, Gold and Silver Star|publisher=Consulate-General of Japan in Sydney|access-date=2022-10-09|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808133110/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf "The Hon. Mr. Michael Kirby AC CMG &#x2013; The Order of the Rising Sun, Gold and Silver Star"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808133110/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/annex.pdf |date=2022-08-08 }} <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Consulate-General of Japan in Sydney.</cite></ref> &ndash; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಯುಎನ್ ವಿಶೇಷ ವರದಿಗಾರ ಮರ್ಜುಕಿ ದಾರುಸ್ಮಾನ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite journal|title=2017 Spring Imperial Decorations: the Hon. Michael Kirby AC CMG|url=https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf|volume=52|issue=1|date=July 2017|page=2|journal=The Consulate-General of Japan in Sydney's Quarterly Newsletter|first=Michael|last=Kirby|access-date=2022-10-09|archive-date=2023-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230605164546/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf|url-status=dead}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKirby2017">Kirby, Michael (July 2017). [https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf "2017 Spring Imperial Decorations: the Hon. Michael Kirby AC CMG"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230605164546/https://www.sydney.au.emb-japan.go.jp/document/english/japan_reports/JR52-1/JReports%20Vol%2052-1%20p.2.pdf |date=2023-06-05 }} <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''The Consulate-General of Japan in Sydney's Quarterly Newsletter''. '''52''' (1): 2.</cite></ref><ref>{{Cite news|url=https://www.smh.com.au/world/michael-kirby-calls-for-peaceful-initiatives-on-north-korea-after-decoration-20170517-gw6sxr.html|title=Finding Megumi: Michael Kirby calls for 'peaceful initiatives' on North Korea|last=Hurst|first=Daniel|date=21 May 2017|work=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=12 February 2017}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHurst2017">Hurst, Daniel (21 May 2017). [https://www.smh.com.au/world/michael-kirby-calls-for-peaceful-initiatives-on-north-korea-after-decoration-20170517-gw6sxr.html "Finding Megumi: Michael Kirby calls for 'peaceful initiatives' on North Korea"]. ''[[ದಿ ಸಿಡ್ನಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್|The Sydney Morning Herald]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 February</span> 2017</span>.</cite></ref> * ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರೂಬರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪದಕ. * ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಟ್ರೆಷರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.findem.com.au/resources/displayResourcesArticle.php?id=14 |title=Financial Demographics – Population, Financial and Investment News from Australia – ageing fertility birth rates life expectancy taxes bracket creep age profiles wealth incomes house prices society and culture migration pensions economic research actuary superannuation survival longevity marriage divorce |access-date=2022-10-09 |archive-date=2022-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221011211127/https://www.findem.com.au/resources/displayResourcesArticle.php?id=14 |url-status=dead }}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಸೆನೆಟರ್ ಜಾನ್ ಫಾಲ್ಕ್ನರ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಗೌಪ್ಯತೆ ಕಮಿಷನರ್ ಕರೆನ್ ಕರ್ಟಿಸ್ ಅವರು ಆರಂಭಿಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಗೌಪ್ಯತೆ ಪದಕವನ್ನು ಕಿರ್ಬಿಗೆ ನೀಡಿದರು.<ref>[http://www.privacy.gov.au/news/media/2008_25.html Media Release: Justice Michael Kirby wins inaugural Australian Privacy Medal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090604025055/http://www.privacy.gov.au/news/media/2008_25.html |date=2009-06-04 }}. Retrieved 9 February 2009.</ref> ಮ್ಯಾಕ್ವಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು, ಇದನ್ನು ಮೈಕೆಲ್ ಕಿರ್ಬಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುವುದು.<ref>{{Cite web|url=https://www.mq.edu.au/thisweek/2017/11/13/launch-of-exciting-new-law-school-plans/?mkt_tok=eyJpIjoiTkdGaU0yTTBOakZpTkdVMCIsInQiOiIxZGdkVWYyZVNEYmFnZWxKbXNmN0hweU0xMExSMWc3dVZZeFNFdmx4TkQzSWNVVnc1dGJ5d2ZVQmdNS0VJcHhRZ2NnMmRnOTVZSmJUT01oak5EMys4dHk1Z3RxaFlMWXU3M3cwNXc5ZDNqRFFxZ2pXeXd6TFY0cFhoRHNxQ3lET2UyV2hkYjc4dU5mMUhtc2tiR0dOQ1E9PSJ9#.WgtnJLaB0Ql|title=Launch of exciting new Law School|date=15 November 2017|website=Macquarie University|access-date=15 November 2017}}</ref> === ಗೌರವ ಪದವಿಗಳು ===   * {{Flagicon|South Australia}} ಅಡಿಲೇಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (D.Univ.) ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ * {{Flagicon|Tasmania}} ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (LL.D.) ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ * {{Flagicon|India}} ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಒಡಿಶಾ (D.Univ.) ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://michaelkirby.com.au/index.php?option=com_content&view=article&id=72&Itemid=9 Catalogue of Michael Kirby's public speeches] * [http://www.themonthly.com.au/tm/node/1494 Video: Michael Kirby on his career of public engagement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090404041038/http://www.themonthly.com.au/tm/node/1494 |date=2009-04-04 }} March 2009 at Sydney University * [http://www.filmartmedia.com DVD Biography ''Michael Kirby: Don't Forget The Justice Bit''] {{S-start}} {{S-legal}} {{s-new}} {{s-ttl|title=[[Australian Law Reform Commission|Chairman of the Australian Law Reform Commission]]|years=1975–1984}} {{S-aft|after=[[Murray Wilcox]]}} {{S-bef|before=[[Robert Ellicott]]}} {{s-ttl|title=[[List of judges of the Federal Court of Australia|Judge of the Federal Court of Australia]]|years=1983–1984}} {{S-aft|after=[[Bill Pincus]]}} {{S-bef|before=[[Athol Moffitt]]}} {{s-ttl|title=[[President of the New South Wales Court of Appeal]]|years=1984–1996}} {{S-aft|after=[[Dennis Mahoney (judge)|Dennis Mahoney]]}} {{S-bef|before=[[William Deane|Sir William Deane]]}} {{s-ttl|title=[[List of Justices of the High Court of Australia|Puisne Justice of the High Court of Australia]]|years=1996–2009}} {{S-aft|after=[[Virginia Bell (judge)|Virginia Bell]]}} {{S-aca}} {{S-bef|before=Percy Partridge}} {{s-ttl|title=[[Chancellor (education)|Chancellor]] of [[Macquarie University]]|years=1984–1993}} {{S-aft|after=[[Tim Besley (public servant)|Tim Besley]]}} {{s-end}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] nxfgno4a7ds49av3cd7f79uaj4r5j2k 0 146321 1435076 1429689 2026-10-30T17:44:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435076 wikitext text/x-wiki '''ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಅನ್ನಿ ಡೌಡ್ನಾ:''' ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯,೧೯೬೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿ‌ಆರ್ ಜಿನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇತರ ಮೂಲಭೂತ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೨೦ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ "ಜೀನೋಮ್ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಒಂದು ವಿಧಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ" ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/10/07/science/nobel-prize-chemistry-crispr.html|title=Nobel Prize in Chemistry Awarded to 2 Scientists for Work on Genome Editing|last=Wu|first=Katherine J.|date=October 7, 2020|work=[[The New York Times]]|access-date=October 7, 2020|last2=Zimmer|first2=Carl|last3=Peltier|first3=Elian}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2020/press-release/|title=Press release: The Nobel Prize in Chemistry 2020|date=October 7, 2020|website=nobelprize.org|publisher=Nobel Foundation|access-date=October 7, 2020}}</ref> ಅವರು ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಕೋಶ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಿ ಕಾ ಶಿಂಗ್ ಚಾನ್ಸೆಲರ್ [[ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ|ಚೇರ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್]] ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೧೯೯೭ ರಿಂದ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|title=Curriculum Vitae (Jennifer A. Doudna)|publisher=Lawrence Berkeley National Laboratory|access-date=October 24, 2017|archive-date=ಜನವರಿ 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170115054118/https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|url-status=dead}}</ref>. ಅವರು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಪೊಮೊನಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಿಂದ. ಬರ್ಕ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕತ್ವದ ಹೊರತಾಗಿ, ಅವರು ಇನ್ನೋವೇಟಿವ್ ಜೀನೋಮಿಕ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬರ್ಕ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಗ್ಲಾಡ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ (ಯುಸಿಎಸ್‌ಎಫ).<ref>Multiple sources: </ref> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಡೌಡ್ನಾ ಮತ್ತು ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ಲೆ ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಅವರು ಸಿಅರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿ‌ಆರ್‌- ಕ್ಯಾಸ್ ೯ (ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಪ್ರತಿರಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಕಿಣ್ವಗಳು) ಅನ್ನು ಜೀನೋಮ್‌ಗಳ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮೆಬಲ್ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.<ref name=":4" /><ref name="Russell">{{Cite web|url=https://alumni.berkeley.edu/california-magazine/winter-2014-gender-assumptions/cracking-code-jennifer-doudna-and-her-amazing|title=Cracking the Code: Jennifer Doudna and Her Amazing Molecular Scissors|last=Russell|first=Sabin|date=December 8, 2014|publisher=Cal Alumni Association|access-date=November 10, 2017}}</ref> ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ.<ref name="NYT-20150511">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2015/05/12/science/jennifer-doudna-crispr-cas9-genetic-engineering.html|title=Jennifer Doudna, a Pioneer Who Helped Simplify Genome Editing|last=Pollack|first=Andrew|date=May 11, 2015|work=[[The New York Times]]|access-date=May 12, 2015}}</ref> ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ಸಿಆರ್‌ಐ‌ಎಸ್‌ಪಿ‌ಆರ್ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಜೀನೋಮ್ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿನ ಮೂಲಭೂತ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ " ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿ‌ಆರ್ ಕ್ರಾಂತಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವಲ್ಲಿ ಡೌಡ್ನಾ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":4">Jennifer A. Doudna and Samuel H. Sternberg. ''A Crack in Creation: Gene Editing and the Unthinkable Power to Control Evolution.'' Houghton Mifflin Harcourt, 2017.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Jennifer_Doudna_by_Chris_Michel_02.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Jennifer_Doudna_by_Chris_Michel_02.jpg/220px-Jennifer_Doudna_by_Chris_Michel_02.jpg|thumb| ನವೀನ ಜೀನೋಮಿಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಡೌಡ್ನಾ]] ಆಕೆಯ ಇತರ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು ೨೦೦೦ ರ ಅಲನ್ ಟಿ. ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ರೈಬೋಜೈಮ್‌ನ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಸ್ಫಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಚನೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ,<ref>{{Cite web|url=https://www.nsf.gov/od/waterman/waterman_recipients.jsp|title=Alan T. Waterman Award Recipients, 1976 – present|publisher=National Science Foundation|access-date=October 31, 2017}}</ref> ಮತ್ತು ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್- ಕ್ಯಾಸ್ ೯ ಜೀನೋಮ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೫ ರ ಬ್ರೇಕ್‌ಥ್ರೂ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ., ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಜೊತೆ.<ref name="Laureates: Jennifer A. Doudna">{{Cite web|url=https://breakthroughprize.org/Laureates/2/L63|title=Laureates: Jennifer A. Doudna|website=breakthroughprize.org|access-date=October 31, 2017}}</ref> ಅವರು ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರೂಬರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೫),<ref name="Gruber">{{Cite web|url=http://gruber.yale.edu/genetics/jennifer-doudna|title=2015 Genetics Prize: Jennifer Doudna|publisher=The Gruber Foundation|access-date=October 24, 2017}}</ref> ಟ್ಯಾಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೬),<ref>{{Cite web|url=http://www.tang-prize.org/en/owner.php?cat=11|title=Laureates: Biopharmaceutical Science (2016)|publisher=Tang Prize Foundation|access-date=November 1, 2017}}</ref> ಕೆನಡಾ ಗೈರ್ಡ್ನರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ (೨೦೧೬),<ref>{{Cite web|url=http://gairdner.org/winners/index-of-winners/#Jennifer_Doudna|title=Jennifer Doudna|publisher=Canada Gairdner Foundation|access-date=November 2, 2017}}</ref> ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೭) ಸಹ-ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="JP">{{Cite web|url=http://www.japanprize.jp/en/prize_prof_2017_doudna.html|title=Laureates of the Japan Prize: Jennifer A. Doudna, Ph.D.|publisher=The Japan Prize Foundation|access-date=November 1, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107055447/http://www.japanprize.jp/en/prize_prof_2017_doudna.html|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 7, 2017|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಟೈಮ್ ೧೦೦ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಡೌಡ್ನಾ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯,೧೯೬೪ ರಂದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿಸಿ ನಲ್ಲಿ ಡೊರೊಥಿ ಜೇನ್ (ವಿಲಿಯಮ್ಸ್) ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕಿರ್ಕ್ ಡೌಡ್ನಾ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Jennifer-Doudna|title=Jennifer Doudna – American biochemist|website=[[Encyclopædia Britannica Online]]|access-date=November 13, 2015}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=voRmAAAAMAAJ&q=%22Arthur+Bundy+and+Ruth+Edson+(+Dewey+)+D+.;+m+.+Dorothy+Jane+Williams+,+Sept.+15.+1962+;+children+:+Jennifer+Anne%22|title=Who's who in the West|year=1999|isbn=9780837909240}}</ref> ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು. ಮಿಚಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಪೋಷಕರು, ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name=":4"/><ref name="Russell"/> ಡೌಡ್ನಾ ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ಹವಾಯಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಹಿಲೋದಲ್ಲಿನ ಹವಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೋಧನಾ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಡೌಡ್ನಾ ಅವರ ತಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಏಷ್ಯನ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. ಹವಾಯಿಯ ಹಿಲೋದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಡೌಡ್ನಾ ದ್ವೀಪದ ಪರಿಸರ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ [[ಸಾವಯವ|ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ]] ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಪ್ರಕೃತಿಯು ತನ್ನ ಕುತೂಹಲದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಜೈವಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಯಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ವಾತಾವರಣದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಅವಳ ತಂದೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಓದುವುದನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ಮನೆ ತುಂಬಿದರು. ಡೌಡ್ನಾ ಆರನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು [[ಜೇಮ್ಸ್.ಡಿ.ವಾಟ್ಸನ್|ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್]] ಅವರ ೧೯೬೮ ರ ಡಿಎನ್‌ಎ ರಚನೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು, ''ದಿ ಡಬಲ್ ಹೆಲಿಕ್ಸ್,'' ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ದೌಡ್ನಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಳು.<ref name="Doudna12">{{Cite web|url=http://www.asbmb.org/asbmbtoday/201408/Features/Doudna/|title=On the same wavelength|last=Mukhopadyay|first=Rajendrani|publisher=American Society for Biochemistry and Molecular Biology|access-date=October 24, 2017}}</ref> ಅವರು ಹಿಲೋ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಡೌಡ್ನಾ ಅವರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ೧೦ ನೇ ತರಗತಿಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಿಕ್ಷಕಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ಜೀನೆಟ್ ವಾಂಗ್ ಅವರು ಪೋಷಿಸಿದರು, ಆಕೆ ತನ್ನ ನವೀನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವ ಎಂದು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Doudna12" /><ref>{{Cite web|url=https://www.civilbeat.org/2020/10/lee-cataluna-remembering-the-hilo-teacher-who-inspired-a-nobel-prize-winner/|title=Remembering The Hilo Teacher Who Inspired A Nobel Prize Winner|last=Cataluna|first=Lee|date=October 11, 2020|publisher=Honolulu Civil Beat|access-date=October 22, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sbgrid.org/software/tale/big_questions_big_answers|title=Big Questions, Big Answers|publisher=SBGrid Consortium|access-date=October 22, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kavliprize.org/events-and-features/2018-kavli-prize-nanoscience-conversation-jennifer-doudna-emmanuelle-charpentier|title=2018 Kavli Prize in Nanoscience: A Conversation with Jennifer Doudna, Emmanuelle Charpentier and Virginijus Šikšnys|publisher=The Kavli Prize|access-date=October 22, 2020}}</ref> ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೋಶಗಳ ಕುರಿತು ಸಂದರ್ಶಕ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯೊಬ್ಬರು ವೃತ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು.<ref name="Doudna12" /> ಅವರು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೈಕೊಲೊಜಿಸ್ಟ್ ಡಾನ್ <ref>{{Cite web|url=https://hilo.hawaii.edu/chancellor/stories/2018/09/19/genome-editing-pioneer-and-hilo-high-graduate-jennifer-doudna-speaks-at-uh-hilo-about-her-discovery-crispr-technology/|title=Genome editing pioneer and Hilo High graduate Jennifer Doudna speaks at UH Hilo about her discovery: CRISPR technology|publisher=UH Hilo Stories|access-date=October 7, 2020}}</ref> ಅವರ ಹಿಲೋ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಹಿಲೋ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಡೌಡ್ನಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕ್ಲಾರೆಮಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪೊಮೊನಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಳು.<ref name=":4"/><ref name="Russell"/> ತನ್ನ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಅವಳು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಎರಡನೇಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮೇಜರ್ ಅನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದಳು.<ref name=":4" /> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಶಿಕ್ಷಕರು ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref name=":4" /> ಪೊಮೊನಾದಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಫ್ರೆಡ್ ಗ್ರೀಮನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ವಿನ್ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಶರೋನ್ ಪನಾಸೆಂಕೊ ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="TSL Nobel">{{Cite news|url=https://tsl.news/pomona-college-alum-awarded-nobel/|title=Pomona College alumna wins Nobel Prize in Chemistry|last=Engineer|first=Anushe|date=October 7, 2020|work=[[The Student Life]]|access-date=October 8, 2020}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಗಳಿಸಿದರು <ref>{{Cite web|url=https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|title=Curriculum Vitae (Jennifer A. Doudna)|publisher=Lawrence Berkeley National Laboratory|access-date=October 24, 2017|archive-date=ಜನವರಿ 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170115054118/https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|url-status=dead}}</ref> ಆಕೆಯ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪ್ರಬಂಧವು ಸ್ವಯಂ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ವೇಗವರ್ಧಕ [[ಆರ್.ಎನ್.ಎ|ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ]] <ref name="Laureates: Jennifer A. Doudna"/> ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಜಾಕ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಸ್ಜೋಸ್ಟಾಕ್. == ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ == ಅವರ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ನಂತರ, ಅವರು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|title=Curriculum Vitae (Jennifer A. Doudna)|publisher=Lawrence Berkeley National Laboratory|access-date=October 24, 2017|archive-date=ಜನವರಿ 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170115054118/https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|url-status=dead}}</ref> ೧೯೯೧ ರಿಂದ ೧೯೯೪ ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಕೊಲೊರಾಡೋ ಬೌಲ್ಡರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲುಸಿಲ್ಲೆ ಪಿ. ಮಾರ್ಕಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಸ್ಕಾಲರ್ ಆಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಥಾಮಸ್ ಸೆಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೧೧, ಗೂಗಲ್ ಸ್ಕಾಲರ್ ಪ್ರಕಾರ ೧೪೧ ಮತ್ತು ಸ್ಕೋಪಸ್ ಪ್ರಕಾರ ೧೧೧ ರ ಹೆಚ್- ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಡೌಡ್ನಾ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=7006285665|title=Scopus preview – Doudna, Jennifer A. – Author details – Scopus|website=www.scopus.com|access-date=October 15, 2021}}</ref> === ರೈಬೋಜೈಮ್ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆ === ತನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಡೌಡ್ನಾ [[ಆರ್.ಎನ್.ಎ|ಆರ್ಎನ್ಎ]] ಕಿಣ್ವಗಳು ಅಥವಾ ರೈಬೋಜೈಮ್ಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ಜೋಸ್ಟಾಕ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಡೌಡ್ನಾ ಸ್ವಯಂ-ವಿಭಜಿಸುವ ''ಟೆಟ್ರಾಹೈಮೆನಾ'' ಗ್ರೂಪ್ ೨ ವೇಗವರ್ಧಕ ಇಂಟ್ರಾನ್ ಅನ್ನು ನಿಜವಾದ ವೇಗವರ್ಧಕ ರೈಬೋಜೈಮ್ ಆಗಿ ಮರು-ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರು ಅದು ಆರ್ಎನ್ಎ ಟೆಂಪ್ಲೆಟ್ಗಳನ್ನು ನಕಲಿಸಿತು. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ರೈಬೋಜೈಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಳ ಗಮನವಿತ್ತು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೈಬೋಜೈಮ್‌ಗಳ ಆಣ್ವಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ಅವಳು ಅರಿತುಕೊಂಡಳು. ಡೌಡ್ನಾ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೈಬೋಜೈಮ್‌ನ ಮೂರು ಆಯಾಮದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಕೊಲೊರಾಡೋ ಬೌಲ್ಡರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಥಾಮಸ್ ಸೆಕ್‌ನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ರೈಬೋಜೈಮ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಿಣ್ವಗಳು, [[ವೇಗವರ್ಧನೆ|ವೇಗವರ್ಧಕ]] [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ]] ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಅವರು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಕೇಚ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೬ <ref name="Laureates: Jennifer A. Doudna"/> ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಡೌಡ್ನಾ ೧೯೯೪ <ref>{{Cite web|url=https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|title=Curriculum Vitae (Jennifer A. Doudna)|publisher=Lawrence Berkeley National Laboratory|access-date=October 24, 2017|archive-date=ಜನವರಿ 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170115054118/https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|url-status=dead}}</ref> ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಯೇಲ್‌ನ ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Jennifer_Doudna_by_Chris_Michel_03.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Jennifer_Doudna_by_Chris_Michel_03.jpg/220px-Jennifer_Doudna_by_Chris_Michel_03.jpg|thumb| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಮೈಕೆಲ್ ಅವರಿಂದ ಡಾ ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಡೌಡ್ನಾ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರ]] === ಯೇಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರೈಬೋಜೈಮ್‌ನ ಸಕ್ರಿಯ ಸೈಟ್‌ನ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಡಿಫ್ರಾಕ್ಷನ್-ಆಧಾರಿತ ರಚನೆ === [[ಚಿತ್ರ:065-Self-Splicing-RNA-1u6b.tiff|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/065-Self-Splicing-RNA-1u6b.tiff/lossy-page1-220px-065-Self-Splicing-RNA-1u6b.tiff.jpg|thumb| ಎರಡು ಎಕ್ಸಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಯಂ-ಸ್ಪ್ಲಿಸಿಂಗ್ ಇಂಟ್ರಾನ್‌ನ ಆಕಾರ (ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ).ಡಿಎಸ್ ಗುಡ್‌ಸೆಲ್, ೨೦೦೫,ಪಿಡಿಬಿ.]] ಯೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಡೌಡ್ನಾ ಅವರ ಗುಂಪು ''ಟೆಟ್ರಾಹೈಮೆನಾ'' ಗ್ರೂಪ್ ೧ ರೈಬೋಜೈಮ್‌ನ ವೇಗವರ್ಧಕ ಕೋರ್‌ನ ಮೂರು ಆಯಾಮದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ರೈಬೋಜೈಮ್‌ನ ಪಿ೪-ಪಿ೬ ಡೊಮೇನ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಐದು ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಅಯಾನುಗಳ ಕೋರ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತೋರಿಸಿದರು. ಇದು ಹೈಡ್ರೋಫೋಬಿಕ್ ಕೋರ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಉಳಿದ ರಚನೆಯು ಮಡಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಸದೃಶವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಫೋಬಿಕ್ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳ ಕೋರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವಳ ಗುಂಪು ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಡೆಲ್ಟಾ ವೈರಸ್ ರೈಬೋಜೈಮ್ <ref name="Laureates: Jennifer A. Doudna"/> ಇತರ ರೈಬೋಜೈಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಈ ಆರಂಭಿಕ ಕೆಲಸವು ಆಂತರಿಕ ರೈಬೋಸೋಮ್ ಎಂಟ್ರಿ ಸೈಟ್ ( ಐಆರ್‌ಇಎಸ್ ) ಮತ್ತು ಸಿಗ್ನಲ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್‌ನಂತಹ ಪ್ರೋಟೀನ್-ಆರ್‌ ಎನ್‌ಎ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಡೌಡ್ನಾ ಅವರನ್ನು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಯೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್ ೨ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಫ್ ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೨೦೦೦-೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಾಬರ್ಟ್ ಬರ್ನ್ಸ್ ವುಡ್ವರ್ಡ್ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|title=Curriculum Vitae (Jennifer A. Doudna)|publisher=Lawrence Berkeley National Laboratory|access-date=October 24, 2017|archive-date=ಜನವರಿ 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170115054118/https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|url-status=dead}}</ref> === ಬರ್ಕ್ಲಿಗೆ ಸರಿಸಿ ===   ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬರ್ಕ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತಿ ಜೇಮೀ ಕೇಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು, ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref name="Laureates: Jennifer A. Doudna"/> ಡೌಡ್ನಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]] ವಿವರ್ತನೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬರ್ಕ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದರು.<nowiki></ref></nowiki> ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಜೆನೆಂಟೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಬರ್ಕ್ಲಿಯಿಂದ ಗೈರುಹಾಜರಿಯ ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref name=":02">{{Cite web|url=https://cen.acs.org/biological-chemistry/gene-editing/A-day-with-Jennifer-Doudna-Trying-to-keep-up-with-one-of-the-world-most-sought-after-scientists/98/i9|title=A DAY WITH JENNIFER DOUDNA: TRYING TO KEEP UP WITH ONE OF THE WORLD'S MOST SOUGHT-AFTER SCIENTISTS|date=March 8, 2020}}</ref> ಅವಳು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಜೆನೆಂಟೆಕ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಮೈಕೆಲ್ ಮಾರ್ಲೆಟ್ಟಾ {{Sfn|Isaacson|2021|p=101}} ಸಹಾಯದಿಂದ ಬರ್ಕ್ಲಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು, ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ ಅನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದಳು.<ref name=":02" /> ೨೦೨೦ ರಂತೆ, ಡೌಡ್ನಾ ಅವರು ಬರ್ಕ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರ್ಕ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುಸಿಎಸ್‌ಎಫ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನವೀನ ಜೀನೋಮಿಕ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಯೋಮೆಡಿಸಿನ್ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಿ ಕಾ ಶಿಂಗ್ ಕುಲಪತಿಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುಲಪತಿಗಳ ಸಲಹೆಗಾರರ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|title=Curriculum Vitae (Jennifer A. Doudna)|publisher=Lawrence Berkeley National Laboratory|access-date=October 24, 2017|archive-date=ಜನವರಿ 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170115054118/https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|url-status=dead}}</ref> ಆಕೆಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು ಈಗ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಯಾಂತ್ರಿಕ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Laureates: Jennifer A. Doudna"/> ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸಿಆರ್‌‌ಐಎಸ್‌ಪಿ‌ಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ [[ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ|ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ]] ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಗಳ ಮೂಲಕ ಅನುವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ. === ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್-ಕ್ಯಾಸ್ ೯ ಜೀನೋಮ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಅನ್ವೇಷಣೆ === ಡೌಡ್ನಾ ಅವರನ್ನು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಜಿಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಅವರು ಸಿಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, ಅವರು ಗೂಗಲ್ ಹುಡುಕಾಟದ ಮೂಲಕ ಡೌಡ್ನಾವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು, ಅವರ ಬ್ರೌಸರ್‌ನಲ್ಲಿ "ಆರ್‌ಎನ್‌ಎಐ ಮತ್ತು ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ" ಎಂದು ಟೈಪ್ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಡೌಡ್ನಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು.<ref>[https://news.berkeley.edu/2020/10/07/jill-banfield-how-a-curious-google-search-led-me-to-jennifer-doudna/ Jill Banfield: How a curious Google search led me to Jennifer Doudna], Jill Banfield (Berkeley News, published October 7, 2020)</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=RbNI_V0P574&t=41s Jennifer Doudna's First Reactions to 2020 Nobel Prize Win] (published October 7, 2020, to the UC Berkeley channel on YouTube)</ref> ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಡೌಡ್ನಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಅದು ಜೀನೋಮಿಕ್ ಡಿಎನ್‌ಎ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ''ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕಾಕಸ್'' ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ "ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿ‌ಆರ್" ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ Cas9 ಹೆಸರಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಅದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಟೀನ್ ತನ್ನ ಬೇಟೆಯನ್ನು, ವೈರಸ್‌ಗಳ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತುಂಡು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="Russell"/> ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಯೋಶಿಜುಮಿ ಇಶಿನೊ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಮೊಜಿಕಾ, ನಿರೂಪಿಸಿದರು ಆದರೆ ಡೌಡ್ನಾ ಮತ್ತು ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ಲೆ ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಡಿಎನ್‌ಎಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಮಾಡಲು ವಿಭಿನ್ನ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದೆಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದರು. ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜೀವಿಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಚಿಂತನೆಯ-ನಾಯಕನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಡೌಡ್ನಾಗೆ ಕರೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.stanforddaily.com/2019/01/25/crispr-co-inventor-jennifer-doudna-talks-ethics-and-biological-frontiers/|title=CRISPR co-inventor Jennifer Doudna talks ethics and biological frontiers|date=January 25, 2019}}</ref> ಅವರ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಗುಂಪುಗಳು <ref>{{Cite web|url=https://breakthroughprize.org/Laureates/2/L63|title=Laureates: Jennifer A. Doudna|website=breakthroughprize.org|access-date=October 31, 2017}}</ref> ಮೂಲಭೂತ ಕೋಶ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ಕುಡಗೋಲು-ಕಣ ರೋಗ|ಕುಡಗೋಲು ಕೋಶ ರಕ್ತಹೀನತೆ]], ಸಿಸ್ಟಿಕ್ ಫೈಬ್ರೋಸಿಸ್, [[ಹಂಟಿಂಗ್ಟನ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆ|ಹಂಟಿಂಗ್‌ಟನ್ಸ್ ಕಾಯಿಲೆ]] ಮತ್ತು ಹೇಚ್‌ಐವಿ ಸೇರಿದಂತೆ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=":4"/> ಡೌಡ್ನಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜೀನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ [[wiktionary:moratorium|ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ]] ಕರೆ ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2015/03/20/science/biologists-call-for-halt-to-gene-editing-technique-in-humans.html?_r=0|title=Scientists Seek Ban on Method of Editing the Human Genome|last=Wade|first=Nicholas|date=March 19, 2015|work=The New York Times}}</ref> ಡೌಡ್ನಾ ದೈಹಿಕ ಜೀನ್ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ ನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಜೀನ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ರವಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಜರ್ಮ್ಲೈನ್ ಜೀನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಅಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=https://www.vox.com/2020/2/28/21154930/jennifer-doudna-crispr-gene-editing-babies|title=CRISPR's co-developer on the revolutionary gene-editing technology's past — and its future|date=February 28, 2020}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:GRNA-Cas9.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/GRNA-Cas9.svg/220px-GRNA-Cas9.svg.png|left|thumb| ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌-ಕ್ಯಾಸ್ ೯ ಸಂಕೀರ್ಣ]] ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಡಿಎನ್‌ಎಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಹೊಸ ನೇರವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ತಂತ್ರವನ್ನು ಪೇಟೆಂಟ್ ಮಾಡಲು ವಿಪರೀತವಾಗಿತ್ತು.<ref name=":4"/> ಡೌಡ್ನಾ ಮತ್ತು ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಸಹಯೋಗಿಗಳು ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಬ್ರಾಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಪು ಮಾಡಿದೆ.<ref name=":2" /> ಡೌಡ್ನಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ತಮ್ಮ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌-ಕ್ಯಾಸ್ ೯ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾನವ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಬ್ರಾಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೆಂಗ್ ಜಾಂಗ್ ತೋರಿಸಿದರು. ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಪೇಟೆಂಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮೊದಲು, ಬ್ರಾಡ್ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪೇಟೆಂಟ್ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು.<ref name=":2" /> ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬ್ರಾಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಪರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು, ಅವರು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾನವ ಕೋಶ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಮಾನವ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಗುಂಪು ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು..<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.latimes.com%2Fscience%2Fsciencenow%2Fla-sci-sn-crispr-patent-decision-20170215-story.html|title=UC Berkeley suffers big loss in CRISPR patent fight: What's next for the gene-editing technology?|last=Netburn|first=Deborah|date=February 15, 2017|website=Los Angeles Times|access-date=September 2, 2018}}</ref> ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ರಾಡ್ ಅನುಸರಿಸಿದ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://medium.com/bloomberg/this-court-battle-will-decide-who-will-make-a-fortune-from-gene-editing-tech-94f47fd39ce8|title=This court battle will decide who will make a fortune from gene-editing technique|last=Decker|first=Susan|last2=Cortez|first2=Michelle|date=April 28, 2018|website=Bloomberg|access-date=September 2, 2018}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬ್ರಾಡ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.<ref>Jeff Akst, (2018) "The higher court's decision to uphold the ruling of the Patent Trial and Appeal Board essentially ends the intellectual property battle in theUS" ''The Scientist'', September 10, 2018.</ref> ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಹ-ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪೇಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://cariboubio.com/in-the-news/press-releases/crispr-therapeutics-intellia-therapeutics-and-caribou-biosciences-announce|title=CRISPR Therapeutics, Intellia Therapeutics, and Caribou Biosciences announce grant of US patent for CRISPR/Cas9 Genome Editing|last=Paganelli|first=Jennifer|date=June 19, 2018|website=Caribou Biosciences, Inc|access-date=September 2, 2018|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180912092014/https://cariboubio.com/in-the-news/press-releases/crispr-therapeutics-intellia-therapeutics-and-caribou-biosciences-announce|url-status=dead}}</ref> ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು, ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಹಕ್ಕು, ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಅದನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.<ref name=":5" /> ಮೊಕದ್ದಮೆ ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ವಿಭಿನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ನಿರಾಕರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಯುಸಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಗುಂಪು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.science.org/content/article/broad-institute-takes-hit-european-crispr-patent-struggle|title=Broad Institute takes a hit in European CRISPR patent struggle|last=Servick|first=Kelly|date=January 18, 2018|website=Science|access-date=September 2, 2018}}</ref> ೨೦೧೧ <ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/snapshot.asp?privcapId=272189231|title=Caribou Biosciences, Inc|website=Bloomberg business|access-date=September 2, 2018}}</ref> ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಡೌಡ್ನಾ ಕ್ಯಾರಿಬೌ ಬಯೋಸೈನ್ಸ್ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಡೌಡ್ನಾ ಅವರ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಜಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಎಡಿಟಾಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಅನ್ನು ಸಹಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಜೂನ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದರು; ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ ಥೆರಪ್ಯೂಟಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸೇರಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಳು, ಆದರೆ ಎಡಿಟಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಚ್ಛೇದನ" ತರಹದ ಅನುಭವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವಳು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು. {{Sfn|Isaacson|2021|pp=208–213}} ಡೌಡ್ನಾ ಕ್ಯಾರಿಬೌ ಸ್ಪಿನ್-ಆಫ್ ಇಂಟೆಲಿಯಾ ಥೆರಪ್ಯೂಟಿಕ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://www.businesswire.com/news/home/20141118005278/en/Caribou-Biosciences-Announces-Co-Founding-of-Intellia-Therapeutics|title=Caribou Biosciences Announces Co-Founding of Intellia Therapeutics|date=November 18, 2014|website=www.businesswire.com|language=en|access-date=May 16, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://finance.yahoo.com/news/intellia-therapeutics-congratulates-co-founder-202000572.html|title=Intellia Therapeutics Congratulates Co-Founder Jennifer Doudna On Winning the 2020 Nobel Prize in Chemistry for Inventing the Revolutionary CRISPR/Cas9 Genome Editing Technology|website=finance.yahoo.com|language=en-US|access-date=May 16, 2021}}</ref> ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೈಬ್ ಥೆರಪ್ಯೂಟಿಕ್ಸ್‌ನ ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಕ್ಯಾಸ್ಎಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ, ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರವಾದ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕ್ಯಾಸ್ ೯ ಇದು ಡಿಎನ್‌ಎಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬಲ್ಲದು.<ref>{{Cite web|url=https://cen.acs.org/biological-chemistry/gene-editing/A-day-with-Jennifer-Doudna-Trying-to-keep-up-with-one-of-the-world-most-sought-after-scientists/98/i9|title=A day with Jennifer Doudna: Trying to keep up with one of the world's most sought-after scientists|website=Chemical & Engineering News|language=en|access-date=May 2, 2020}}</ref> ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಎ ಕ್ರ್ಯಾಕ್ ಇನ್ ಕ್ರಿಯೇಶನ್: ಜೀನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಎವಲ್ಯೂಷನ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಯೋಚಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿ'',<ref name=":4"/> ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಮುಖ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೊದಲ-ವ್ಯಕ್ತಿ ಖಾತೆಯ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಕರಣ.<ref name="guard20170617">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2017/jun/17/a-crack-in-creation-by-jennifer-doudna-and-samuel-sternberg-review|title=A Crack in Creation review – Jennifer Doudna, Crispr and a great scientific breakthrough|date=June 17, 2017|website=[[TheGuardian.com]]|access-date=October 8, 2020}}</ref> ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ ಪ್ರಗತಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಸಿ ವೈರಸ್ ವೈರಲ್ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಡೌಡ್ನಾ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="hhmi3" /> ಈ ಕೆಲಸವು ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಸೋಂಕುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೊಸ ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref name="hhmi3">{{Cite web|url=http://www.hhmi.org/research/investigators/doudna_bio.html|title=Jennifer A. Doudna, Ph.D.|publisher=HHMI|access-date=August 26, 2012|archive-date=ಮೇ 16, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130516024203/http://www.hhmi.org/research/investigators/doudna_bio.html|url-status=dead}}</ref> === ಮ್ಯಾಮತ್ ಬಯೋಸೈನ್ಸ್ === ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಡೌಡ್ನಾ ಮ್ಯಾಮತ್ ಬಯೋಸೈನ್ಸ್,<ref name="mamabout">{{Cite web|url=https://mammoth.bio/about/|title=Mammoth Biosciences {{!}} About Us|website=Mammoth Biosciences|access-date=April 14, 2020}}</ref> ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ ಮೂಲದ ಜೈವಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಅನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆರಂಭಿಕ ನಿಧಿಯು $೨೩ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಮಿಲಿಯನ್,<ref>{{Cite web|url=https://www.biospace.com/article/mammoth-biosciences-closes-on-series-a-worth-23-million/|title=Mammoth Biosciences Closes on Series A Worth $23 Million|date=August 1, 2019|website=BioSpace|access-date=April 14, 2020}}</ref> 2020 ರಲ್ಲಿ $೪೫ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸರಣಿ ಬಿ ಸುತ್ತಿನ ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ದಶಲಕ್ಷ.<ref>{{Cite web|url=https://www.biospace.com/article/-mammoth-biosciences-raises-45-million-to-build-next-generation-crispr-products-for-therapeutics-and-diagnostics/|title=Mammoth Biosciences Raises $45 Million to Build Next Generation CRISPR Products For Therapeutics and Diagnostics|date=January 30, 2020|website=BioSpace|access-date=April 14, 2020}}</ref> "ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಜೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳಾದ್ಯಂತ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು" ಪರಿಹರಿಸುವ ಜೈವಿಕ ಸಂವೇದನಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. === ಕೋವಿಡ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ === ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ ರಿಂದ, ಡೇವ್ ಸ್ಯಾವೇಜ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಟಿಜಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೋವೇಟಿವ್ ಜೀನೋಮಿಕ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಐಜಿಐ) ಇತರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್‌ ಆಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಡೌಡ್ನಾ ಆಯೋಜಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. {{Sfn|Isaacson|2021|p=401}} ಈ ಕೇಂದ್ರವು ದಿನಕ್ಕೆ ೧,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.bionews.org.uk/page_148961|title=CRISPR pioneer Doudna opens COVID-19 testing lab – BioNews|date=April 3, 2020|website=www.bionews.org.uk|access-date=May 2, 2020}}</ref> ಮ್ಯಾಮತ್ ಬಯೋಸೈನ್ಸ್ ಕ್ಯುಆರ್‌ಟಿ-ಪಿಸಿಆರ್ ಆಧಾರಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾದ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕೋವಿಡ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ತ್ವರಿತ, ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್-ಆಧಾರಿತ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನ ಪೀರ್-ರಿವ್ಯೂಡ್ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.webwire.com/ViewPressRel.asp?aId=258059|title=Mammoth Biosciences Announces Peer-Reviewed Validation Of Its Rapid, CRISPR-Based COVID-19 Diagnostic|last=Release|first=Press|date=April 21, 2020|website=SynBioBeta|language=en-US|access-date=May 2, 2020}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಡೌಡ್ನಾ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿವಾಹವು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಗ್ರಿಫಿನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಹ ಪದವೀಧರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಅವಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಗಮನಹರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಗ್ರಿಫಿನ್ ಕೊಲೊರಾಡೋದ ಬೌಲ್ಡರ್‌ಗೆ ತೆರಳಲು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಡೌಡ್ನಾ ಕೂಡ ಥಾಮಸ್ ಸೆಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. {{Sfn|Isaacson|2021|pp=54–55}} ಕೊಲೊರಾಡೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ, ಡೌಡ್ನಾ ನಂತರ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಜೇಮೀ ಕೇಟ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಟೆಟ್ರಾಹೈಮೆನಾ ಗ್ರೂಪ್ ೧ ಇಂಟ್ರಾನ್ ಪಿ೪-ಪಿ೫ ವೇಗವರ್ಧಕ ಪ್ರದೇಶದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಡೌಡ್ನಾ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕೇಟ್ ಅನ್ನು ಯೇಲ್‌ಗೆ ಕರೆತಂದರು ಮತ್ತು ಅವರು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಕೇಟ್ ನಂತರ [[ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ|ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು ಮತ್ತು ಡೌಡ್ನಾ ಅವರನ್ನು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೋಸ್ಟನ್‌ಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು, ಆದರೆ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬರ್ಕ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಸಾಂಟಾ ಕ್ರೂಜ್ ಮತ್ತು ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬರ್ಕ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಔಪಚಾರಿಕ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಕೇಟ್ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಬರ್ಕ್ಲಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡೌಡ್ನಾ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು. {{Sfn|Isaacson|2021|pp=63–66}} ಕೇಟ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ]] ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಹುದುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಜೀನ್-ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಯೀಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಡೌಡ್ನಾ ಮತ್ತು ಕೇಟ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವರು ಈಗ ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://alumni.berkeley.edu/california-magazine/winter-2014-gender-assumptions/cracking-code-jennifer-doudna-and-her-amazing|title=Cracking the Code: Jennifer Doudna and Her Amazing Molecular Scissors|last=Russell|first=Sabin|date=December 8, 2014|publisher=Cal Alumni Association|access-date=November 10, 2017}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == ಡೌಡ್ನಾ ಅವರು ಸಿಯರ್ಲೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೬ ರ ಬೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಯಂಗ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಟರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.beckman-foundation.org/programs/beckman-young-investigators-award-recipients|title=Beckman Young Investigators Award Recipients|publisher=Arnold and Mabel Beckman Foundation|access-date=November 6, 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.beckman-foundation.org/beckman-young-investigators/jennifer-a-doudna|title=Jennifer A. Doudna|website=Arnold and Mabel Beckman Foundation|access-date=August 1, 2018|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913100038/http://www.beckman-foundation.org/beckman-young-investigators/jennifer-a-doudna|url-status=dead}}</ref> ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆಗೆ ಅಲನ್ ಟಿ. ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾಗಿದೆ, ಇದು ರೈಬೋಜೈಮ್‌ನ ರಚನೆಯ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೩೫ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nsf.gov/od/waterman/waterman_recipients.jsp|title=Alan T. Waterman Award Recipients, 1976 – present|publisher=National Science Foundation|access-date=October 31, 2017}}</ref> ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಲಿಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|title=Curriculum Vitae (Jennifer A. Doudna)|publisher=Lawrence Berkeley National Laboratory|access-date=October 24, 2017|archive-date=ಜನವರಿ 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170115054118/https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಎಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಸಿಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ / ಕ್ಯಾಸ್ ೯ ಜೀನೋಮ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕ್‌ಥ್ರೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=https://breakthroughprize.org/Laureates/2/L63|title=Jennifer Doudna|website=Breakthrough Prize|access-date=September 13, 2018}}</ref> ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್, ಫೆಂಗ್ ಜಾಂಗ್, ಫಿಲಿಪ್ ಹೊರ್ವತ್ ಮತ್ತು ರೊಡಾಲ್ಫ್ ಬರಾಂಗೌ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಕೆನಡಾ ಗೈರ್ಡ್ನರ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=http://gairdner.org/winners/index-of-winners/#Jennifer_Doudna|title=Jennifer Doudna|publisher=Canada Gairdner Foundation|access-date=November 2, 2017}}</ref> ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ಗಾಗಿ ಹೈನೆಕೆನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.knaw.nl/en/awards/heineken-prizes/jennifer-doudna|title=Jennifer Doudna|publisher=The Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences|access-date=November 6, 2017|archive-date=ಮೇ 13, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513022626/https://www.knaw.nl/en/awards/heineken-prizes/jennifer-doudna|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರೂಬರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೫),<ref name="Gruber2">{{Cite web|url=http://gruber.yale.edu/genetics/jennifer-doudna|title=2015 Genetics Prize: Jennifer Doudna|publisher=The Gruber Foundation|access-date=October 24, 2017}}</ref> ಟ್ಯಾಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೬),<ref>{{Cite web|url=http://www.tang-prize.org/en/owner.php?cat=11|title=Laureates: Biopharmaceutical Science (2016)|publisher=Tang Prize Foundation|access-date=November 1, 2017}}</ref> ಜಪಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೭) ಮತ್ತು ಆಲ್ಬನಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೧೭) ಸಹ-ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.amc.edu/news/gene-editing-pioneers-receive-americas-most-distinguished-prize-in-medicine.cfm|title=Gene Editing Pioneers Selected to Receive America's Most Distinguished Prize in Medicine|publisher=Albany Medical Center|access-date=November 1, 2017|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203100831/http://www.amc.edu/news/gene-editing-pioneers-receive-americas-most-distinguished-prize-in-medicine.cfm|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಡೌಡ್ನಾಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎನ್‌‌ಎ‌ಎಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,<ref>{{Cite web|url=http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2018-nas-awards-recipients.html|title=National Academy of Sciences Awards|website=National Academy of Sciences|access-date=September 13, 2018|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913112304/http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2018-nas-awards-recipients.html|url-status=dead}}</ref> ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪರ್ಲ್ ಮೀಸ್ಟರ್ ಗ್ರೀನ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,<ref>{{Cite web|url=https://www.rockefeller.edu/news/23764-jennifer-doudna-receive-2018-pearl-meister-greengard-prize/|title=Jennifer Doudna To Receive 2018 Pearl Meister Greengard Prize|website=Rockefeller University|access-date=September 13, 2018}}</ref> ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://news.berkeley.edu/story_jump/doudna-receives-medal-of-honor-from-american-cancer-society/|title=Doudna receives Medal of Honor from American Cancer Society|last=Sanders|first=Robert|date=October 18, 2018|website=Berkeley News|access-date=March 16, 2019|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802004929/https://news.berkeley.edu/story_jump/doudna-receives-medal-of-honor-from-american-cancer-society/|url-status=dead}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆಗೆ ನ್ಯಾನೊಸೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು (ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಮತ್ತು ವರ್ಜಿನಿಜಸ್ ಸ್ಕಿನಿಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ).<ref name="Cohen p.">{{Cite journal|last=Cohen|first=Jon|title=With prestigious prize, an overshadowed CRISPR researcher wins the spotlight|journal=Science|publisher=American Association for the Advancement of Science (AAAS)|date=4 June 2018|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.aau3736|page=}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ೨೦೧೮ ರ ಟೆಕ್ನಿಯನ್/ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಹಾರ್ವೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ( ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ಲೆ ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಮತ್ತು ಫೆಂಗ್ ಜಾಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ) <ref>{{Cite web |url=https://www.technion.ac.il/en/2019/10/technion-to-award-harvey-prize/ |title=Harvey Prize 2018 |access-date=2022-10-29 |archive-date=2019-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191109121844/https://www.technion.ac.il/en/2019/10/technion-to-award-harvey-prize/ |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಸುಧಾರಣೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಯುಐ ಚೆ ವೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.luiprize.org/en/newsroom/press-release/detail/lui-che-woo-prize-reveals-2019-laureates-furthering-its-mission-to-enrich-world-civilisation|title=LUI Che Woo Prize Reveals 2019 Laureates – Furthering Its Mission to Enrich World Civilisation|website=luiprize.org|access-date=November 12, 2019|archive-date=ಜನವರಿ 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200129105757/http://www.luiprize.org/en/newsroom/press-release/detail/lui-che-woo-prize-reveals-2019-laureates-furthering-its-mission-to-enrich-world-civilisation|url-status=dead}}</ref> ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ವುಲ್ಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ( ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ).<ref>[https://wolffund.org.il/the-wolf-prize/#Laureates Wolf Prize 2020]</ref> "ಜೀನೋಮ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ" ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಡೌಡ್ನಾ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಅವರಿಗೆ [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ನೀಡಲಾಯಿತು <ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2020/press-release/|title=Press release: The Nobel Prize in Chemistry 2020|date=October 7, 2020|website=nobelprize.org|publisher=Nobel Foundation|access-date=October 7, 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/10/07/science/nobel-prize-chemistry-crispr.html|title=Nobel Prize in Chemistry Awarded to 2 Scientists for Work on Genome Editing|last=Wu|first=Katherine J.|date=October 7, 2020|work=[[The New York Times]]|access-date=October 7, 2020|last2=Zimmer|first2=Carl|last3=Peltier|first3=Elian}}</ref> ಅವರು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇನ್ವೆಂಟರ್ಸ್ <ref>{{Cite web|url=https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|title=Curriculum Vitae (Jennifer A. Doudna)|publisher=Lawrence Berkeley National Laboratory|access-date=October 24, 2017|archive-date=ಜನವರಿ 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170115054118/https://biosciences.lbl.gov/wp-content/uploads/2015/10/Doudna_cv_082815-CURRENT.pdf|url-status=dead}}</ref> ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿಯ ಸಹವರ್ತಿಯಾದರು.<ref>{{Cite web|url=https://asm.org/Articles/2020/October/Nobel-Prize-Awarded-to-ASM-Members-for-Development|title=Nobel Prize Awarded to ASM Members for Development of CRISPR-Cas9|publisher=American Society for Microbiology|access-date=18 October 2021}}</ref> ಅವರು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ (ಫ಼ೋರ್‌ಮೆಮ್‌ಆರ್‌ಎಸ್S) ವಿದೇಶಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು <ref>{{Cite web|url=https://royalsociety.org/people/jennifer-doudna-12860/|title=Professor Jennifer Doudna ForMemRS|last=Anon|year=2016|publisher=[[Royal Society]]|location=London}} One or more of the preceding sentences incorporates text from the royalsociety.org website where:{{ನುಡಿಮುತ್ತು|"All text published under the heading 'Biography' on Fellow profile pages is available under [[Creative Commons license|Creative Commons Attribution 4.0 International License]]." --{{cite web|url=https://royalsociety.org/about-us/terms-conditions-policies/ |title=Royal Society Terms, conditions and policies |access-date=2016-03-09}}}}</ref> ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಡೌಡ್ನಾ ಅವರಿಗೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಗೋಲ್ಡನ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.achievement.org/our-history/golden-plate-awards/|title=Golden Plate Awardees of the American Academy of Achievement|website=achievement.org|publisher=[[American Academy of Achievement]]}}</ref> ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.achievement.org/achiever/jennifer-a-doudna-ph-d/#interview|title=Jennifer A. Doudna, Ph.D. Biography and Interview|website=achievement.org|publisher=[[American Academy of Achievement]]}}</ref> ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಗುಗೆನ್‌ಹೀಮ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/jennifer-doudna/|title=John Simon Guggenheim Foundation &#124; Jennifer Doudna|access-date=October 15, 2021|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413045924/https://www.gf.org/fellows/all-fellows/Jennifer-Doudna/|url-status=dead}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಪೋಪ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅವರು ಡೌಡ್ನಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳಾ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರಾದ [[ಡೊನ್ನಾ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಲೆಂಡ್|ಡೊನ್ನಾ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಅವರನ್ನು ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.americamagazine.org/faith/2021/08/13/pope-francis-pontifcal-academy-science-women-241214|title=Pope Francis appointed three women to the Pontifical Academy of Sciences this summer. What's their role at the Vatican?|last=Dulle|first=Colleen|date=August 18, 2021|publisher=America Magazine|access-date=15 October 2021}}</ref> ಅವರು ಚಾರ್ಪೆಂಟಿಯರ್ ಜೊತೆಗೆ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ''ಟೈಮ್'' ೧೦೦ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಇತರ ಸಿಆರ್‌ಐ‌ಎಸ್‌ಪಿ‌ಆರ್ ಸಂಶೋಧಕರ ಜೊತೆಗೆ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ವರ್ಷದ ''ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ'' ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿದ್ದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{Cite book|title=The Code Breaker: Jennifer Doudna, Gene Editing, and the Future of the Human Race|title-link=The Code Breaker|last=Isaacson|first=Walter|publisher=[[Simon & Schuster]]|year=2021|isbn=978-1-9821-1585-2|chapter=Introduction – Into the Breach|author-link=Walter Isaacson|access-date=March 8, 2021|chapter-url=https://www.simonandschuster.com/books/The-Code-Breaker/Walter-Isaacson/9781982115852}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * Jennifer Doudna publications indexed by Google Scholar * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=SuAxDVBt7kQ|title=Jennifer Doudna (UC Berkeley / HHMI): Genome Engineering with CRISPR-Cas9|date=March 23, 2015|website=YouTube|publisher=iBiology Science Stories}} * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=47pkFey3CZ0|title=Jennifer Doudna: CRISPR Basics|date=November 4, 2017|website=YouTube|publisher=Innovative Genomics Institute – IGI}} * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=cUe-cOgpDDw|title=Into the Future with CRISPR Technology with Jennifer Doudna|date=October 26, 2019|website=YouTube|publisher=University of California Television (UCTV)}} * [https://www.npr.org/sections/health-shots/2021/03/08/974751834/crispr-scientists-biography-explores-ethics-of-rewriting-the-code-of-life CRISPR Scientist's Biography Explores Ethics Of Rewriting The Code Of Life]. Author interview, audio and transcript. Fresh Air, NPR, March 8, 2021. * {{YouTube||title="How CRISPR lets us edit our DNA". TED talk by Jennifer Doudna}} * Jennifer A. Doudna on Nobelprize.org <nowiki> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೬೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 7ptkabxy8monqosxvq50m1mq01jnm50 0 149178 1435031 1344853 2026-10-30T12:07:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435031 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">ಗಿಡೋ ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Guido-portrait-2014-drc.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption"> ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ನಲ್ಲಿ[[Dropbox (service)|Dropbox]] ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ 2014</div> |- ! class="infobox-label" scope="row"| ಹುಟ್ಟು | class="infobox-data" |<span style="display:none"> (<span class="bday">1956-01-31</span>) </span>31 ಜನವರಿ 1956 (ವಯಸ್ಸು 67)<span class="noprint ForceAgeToShow"> &nbsp;</span><ref><cite class="citation web cs1" id="CITEREFvan_Rossum2007"><span class="cx-segment" data-segmentid="191">van Rossum, Guido (31 January 2007). </span>[http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2007-January/070849.html <span class="cx-segment" data-segmentid="192">"(Python-Dev) Happy Birthday, Guido!"</span>]<span class="cx-segment" data-segmentid="193">. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="194">Python-Dev mailing list. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="195">[https://web.archive.org/web/20090908131440/http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2007-January/070849.html Archived] from the original on 8 September 2009.</span></cite></ref><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[ದಿ ಹ್ಯಾಗ್]],<ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1" id="CITEREFHsu2018">Hsu, Hansen (5 April 2018). [http://www.computerhistory.org/atchm/2018-chm-fellow-guido-van-rossum-python-creator-benevolent-dictator-for-life/ "2018 Museum Fellow Guido van Rossum, Python Creator & Benevolent Dictator for Life"]. </cite></ref> [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ | class="infobox-data category" |[[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ಡಚ್]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್ | class="infobox-data" |[[ಆಂಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |ಉದ್ಯೋಗ | class="infobox-data role" |ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್, ಲೇಖಕ |- ! class="infobox-label" scope="row" |ಉದ್ಯೋಗದಾತ | class="infobox-data org" |[[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |ಹೆಸರುವಾಸಿ | class="infobox-data" |ರಚಿಸುವುದು [[Python (programming language)|ಪೈಥಾನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |ಸಂಗಾತಿ | class="infobox-data" |<div style="display:inline;white-space:nowrap;"><div style="display:inline-block;line-height:normal;">ಕಿಮ್ ನ್ಯಾಪ್</div> <div style="display:inline-block;">​</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |ಮಕ್ಕಳು | class="infobox-data" |1<ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://web.archive.org/web/20081031103755/http://wiki.codecall.net/Guido_van_Rossum "Guido van Rossum"]. </cite></ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" |ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | class="infobox-data" |[[ಉಚಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ] (2001) | ! class="infobox-label" scope="row" |ಜಾಲತಾಣ | class="infobox-data" |<span class="url">[https://gvanrossum.github.io/ gvanrossum.github.io]</span> |} [[ಚಿತ್ರ:Guido_van_Rossum_at_Google_IO_2008.jpg|thumb|2008 Google I/O ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್.]] [[ಚಿತ್ರ:Guido_van_Rossum_OSCON_2006.jpg|thumb|2006 ರ ಓ'ರೈಲಿ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ (OSCON) ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್]] '''ಗಿಡೋ ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್''' ( Dutch: [ˈɣido vɑn ˈrɔsʏm, -səm ] ; ಜನನ 31 ಜನವರಿ 1956) ಒಬ್ಬ <ref>{{Cite news|url=http://www.linuxformat.co.uk/modules.php?op=modload&name=Sections&file=index&req=viewarticle&artid=10|title=Benevolent dictator for life|date=1 February 2005|access-date=1 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20061001143603/http://www.linuxformat.co.uk/modules.php?op=modload&name=Sections&file=index&req=viewarticle&artid=10|archive-date=1 October 2006|publisher=[[Linux Format]]}}</ref> ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್, ಪೈಥಾನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು 12 ಜುಲೈ 2018 ರಂದು ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವವರೆಗೂ " ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಪರೋಪಕಾರಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ " (BDFL) ಆಗಿದ್ದರು <ref>{{Cite news|url=https://www.mail-archive.com/python-committers@python.org/msg05628.html|title=Transfer of power}}</ref> ಅವರು 2019 ರವರೆಗೂ ಪೈಥಾನ್ ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಉಳಿದರು ಮತ್ತು 2020 ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://discuss.python.org/t/steering-council-nomination-guido-van-rossum-2020-term/2657/11|title=Steering Council nomination: Guido van Rossum (2020 term)|date=27 November 2019}}</ref> ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು 1982 ರಲ್ಲಿ ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗಣಿತ ಮತ್ತು [[ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ|ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ]] ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು 1974 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿತ ಒಲಂಪಿಯಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.imo-official.org/participant_r.aspx?id=10303|title=International Mathematical Olympiad|website=www.imo-official.org|access-date=2022-05-23}}</ref> ಅವರಿಗೆ ಜಸ್ಟ್ ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರನಿದ್ದಾನೆ, ಅವರು ಟೈಪ್ ಡಿಸೈನರ್,ಮತ್ತು ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅವರು "ಪೈಥಾನ್ ಪವರ್ಡ್" ಲೋಗೋದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಟೈಪ್‌ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://medium.com/type-thursday/learning-python-makes-you-a-better-designer-an-interview-with-just-van-rossum-8d4758c192d8/|title=Learning Python Makes You A Better Designer: An Interview with Just van Rossum|last=Thomas|first=Jockin|date=May 28, 2016|publisher=Medium|access-date=October 25, 2019}}</ref> ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಕಿಮ್ ನ್ಯಾಪ್,<ref>{{Cite web|url=http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2000-June/004497.html|title=(Python-Dev) Guido and Kim married|last=Manheimer|first=Ken|date=6 June 2000|publisher=Python-Dev -- Python core developers|archive-url=https://web.archive.org/web/20100928035232/http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2000-June/004497.html|archive-date=28 September 2010}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಬೆಲ್ಮಾಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.python.org/~guido/bio.html|title=Guido van Rossum - Brief Bio|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819142627/https://www.python.org/~guido/bio.html|archive-date=19 August 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://mail.python.org/pipermail/mailman-announce/2000-May/000010.html|title=(Mailman-Announce) forwarded message from Guido van Rossum|archive-url=https://web.archive.org/web/20080527065145/http://mail.python.org/pipermail/mailman-announce/2000-May/000010.html|archive-date=27 May 2008|quote=Oh, and to top it all off, I'm going on vacation. I'm getting married and will be relaxing on my honeymoon.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://csg.csail.mit.edu/6.893/Handouts/PythonWhatsNew.pdf|title=What's New in Python?|last=van Rossum|first=Guido|website="Not your usual list of new features". Stanford CSL Colloquium, 29 October 2003; BayPiggies, 13 November 2003|publisher=Elemental Security|archive-url=https://web.archive.org/web/20100627001813/http://csg.csail.mit.edu/6.893/Handouts/PythonWhatsNew.pdf|archive-date=27 June 2010}}</ref> ಅವನ ಮುಖಪುಟ ಮತ್ತು ಡಚ್ ಹೆಸರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ " <nowiki><i id="mwQg">ವ್ಯಾನ್</i></nowiki> " ಅನ್ನು ಉಪನಾಮದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಾಗ ದೊಡ್ಡಕ್ಷರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವನ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=https://gvanrossum.github.io/|title=Guido's Personal Home Page|last=van Rossum|first=Guido|access-date=2 Feb 2018}}</ref> == ಕೆಲಸ == === ಸೆಂಟ್ರಮ್ ವಿಸ್ಕುಂಡೆ & ಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕಾ === ಸೆಂಟ್ರಮ್ ವಿಸ್ಕುಂಡೆ &amp;amp; ಇನ್ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕಾ (ಸಿಡಬ್ಲ್ಯುಐ) ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ 1986 ರಲ್ಲಿ ಬಿಎಸ್‌ಡಿ [[ಯುನಿಕ್ಸ್|ಯುನಿಕ್ಸ್‌ಗೆ]] ಗ್ಲೋಬ್() ದಿನಚರಿಯನ್ನು ಬರೆದು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು,<ref>{{Cite web|url=http://www.isc.org/sources/devel/func/glob.txt|title='Globbing' library routine|archive-url=https://web.archive.org/web/20071219090708/http://www.isc.org/sources/devel/func/glob.txt|archive-date=19 December 2007}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://metacpan.org/module/File::Glob|title=File::Glob - Perl extension for BSD glob routine|publisher=metacpan.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20130807081635/https://metacpan.org/module/File::Glob|archive-date=7 August 2013}}</ref> ಮತ್ತು ಎಬಿಸಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಎಬಿಸಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಯೋಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಲಿತ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಜನರಿಗೆ ನಾನು ಋಣಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ." <ref>{{Cite web|url=http://www.artima.com/intv/pythonP.html|title=The Making of Python|last=Venners|first=Bill|website=www.artima.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160901183332/http://www.artima.com/intv/pythonP.html|archive-date=1 September 2016|access-date=14 September 2016}}</ref> ಅವರು ಪೈಥಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಆರಂಭಿಕ ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್ ಗ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಸಹ ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು HTML ಮಾನದಂಡದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://1997.webhistory.org/www.lists/www-talk.1993q1/0184.html|title=Re: xmosaic experience|archive-url=https://web.archive.org/web/20160828030223/http://1997.webhistory.org/www.lists/www-talk.1993q1/0184.html|archive-date=28 August 2016}}</ref> ಅವರು ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನ ಸೆಂಟ್ರಮ್ ವಿಸ್ಕುಂಡೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಫರ್ಮ್ಯಾಟಿಕಾ (CWI), US ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (NIST), ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಫಾರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ಸ್ (CNRI) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೇ 2000 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ BeOpen.com ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇತರ ಮೂರು ಪೈಥಾನ್ ಕೋರ್ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ CNRI ಅನ್ನು ತೊರೆದರು, ಅದು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://archive.computerhistory.org/resources/access/text/2018/07/102738761-05-01-acc.pdf|title=Oral History of Guido van Rossum, part 2 - Computer History Museum|access-date=2021-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.python.org/download/releases/2.3.2/license/|title=Python 2.3.2 License A. HISTORY OF THE SOFTWARE|access-date=2020-11-17}}</ref> 2000 ರ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2003 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಝೋಪ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 2003 ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ಎಲಿಮೆಂಟಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಾಗಿ ಝೋಪ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಕಸ್ಟಮ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.computerhistory.org/atchm/2018-chm-fellow-guido-van-rossum-python-creator-benevolent-dictator-for-life/|title=2018 Museum Fellow Guido van Rossum, Python Creator & Benevolent Dictator for Life - Computer History Museum|date=5 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724114116/http://www.computerhistory.org/atchm/2018-chm-fellow-guido-van-rossum-python-creator-benevolent-dictator-for-life/|archive-date=2018-07-24|access-date=2018-08-23}}</ref> === ಗೂಗಲ್ === 2005 ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ರವರೆಗೆ, ಅವರು [[ಗೂಗಲ್|ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ಪೈಥಾನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ಮಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.ಇದು ಪೈಥಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯೊಳಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ಕೋಡ್ ರಿವ್ಯೂ ಸಿಸ್ಟಮ್. ಅವರು ಡಚ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಪೈಟ್ ಮಾಂಡ್ರಿಯನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://developers.google.com/appengine/articles/rietveld|title=An Open Source App: Rietveld Code Review Tool|last=van Rossum|first=Guido|date=May 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017112923/https://cloud.google.com/appengine/articles/rietveld|archive-date=17 October 2015|access-date=24 August 2012|quote=... the internal web app, which I code-named Mondrian after one of my favorite Dutch painters}}</ref> ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಡಚ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಗೆರಿಟ್ ರೀಟ್‌ವೆಲ್ಡ್ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web|url=https://cloud.google.com/appengine/articles/rietveld|title=An Open Source App: Rietveld Code Review Tool|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017112923/https://cloud.google.com/appengine/articles/rietveld|archive-date=17 October 2015}}</ref> 7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ರಂದು, ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ Google ಅನ್ನು ತೊರೆದರು.<ref name="twitter277126763295944705">{{Cite web|url=https://twitter.com/gvanrossum/status/277126763295944705|title=Guido van Rossum|website=@gvanrossum|publisher=Twitter|language=en|access-date=15 August 2022|quote=Today's my last day at Google. In January I start a new job at Dropbox: t.co/JxnfdBM0}}</ref> === ಡ್ರಾಪ್ಬಾಕ್ಸ್ === ಜನವರಿ 2013 ರಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ಕ್ಲೌಡ್ ಫೈಲ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಕಂಪನಿ ಡ್ರಾಪ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2012/12/07/dropbox-guido-van-rossum-python/|title=Dropbox Hires Away Google's Guido van Rossum, The Father Of Python|last=Constine|first=Josh|publisher=Techcrunch|archive-url=https://web.archive.org/web/20121209015453/http://techcrunch.com/2012/12/07/dropbox-guido-van-rossum-python/|archive-date=9 December 2012|access-date=7 December 2012}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://tech.dropbox.com/2012/12/welcome-guido/|title=Welcome Guido!|date=7 December 2012|access-date=6 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130907212330/https://tech.dropbox.com/2012/12/welcome-guido/|archive-date=7 September 2013|publisher=Dropbox Tech Blog}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 ರಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ಡ್ರಾಪ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.<ref>{{Cite web|url=https://blog.dropbox.com/topics/company/thank-you--guido|title=Thank you, Guido|website=Dropbox Blog|publisher=[[Dropbox (service)|Dropbox]]|access-date=1 February 2021}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.zdnet.com/article/python-programming-language-creator-retires-saying-its-been-an-amazing-ride/|title=Python programming language creator retires, saying: 'It's been an amazing ride'|last=Tung|first=Liam|date=31 October 2019|work=[[ZDNet]]|access-date=1 February 2021|language=en}}</ref> === ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ === 12 ನವೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ಅವರು [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್|ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಡೆವಲಪರ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ನಿವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಟಿಂಗ್ವಿಶ್ಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://techcrunch.com/2020/11/12/python-creator-guido-van-rossum-joins-microsoft/|title=Python creator Guido van Rossum joins Microsoft|last=Lardinois|first=Frederic|date=12 November 2020|work=[[TechCrunch]]}}</ref> == ಪೈಥಾನ್ == ಡಿಸೆಂಬರ್ 1989 ರಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ಅವರು "ಹೊಸ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟಿಂಗ್ ಭಾಷೆಗೆ ಇಂಟರ್ಪ್ರಿಟರ್ ಬರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು" ಎಂದು ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಆಸುಪಾಸಿನ ವಾರದಲ್ಲಿ [ಅವರನ್ನು] ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ " ಹವ್ಯಾಸ' ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ].ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ [[ಯುನಿಕ್ಸ್]] / [[ಸಿ (ಕ್ರಮವಿಧಿ ಭಾಷೆ)|ಸಿ]] ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಎಬಿಸಿಯ ವಂಶಸ್ಥರು". ಅವರು "ಪೈಥಾನ್" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲು "ಸ್ವಲ್ಪ ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವುದು (ಮತ್ತು ''ಮಾಂಟಿ ಪೈಥಾನ್‌ನ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಸರ್ಕಸ್‌ನ'' ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿ)" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.python.org/doc/essays/foreword/|title=Foreword for "Programming Python" (1st ed.)|archive-url=https://web.archive.org/web/20140724173913/https://www.python.org/doc/essays/foreword/|archive-date=24 July 2014}}</ref> ಪೈಥಾನ್‌ನ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾದ ಎಬಿಸಿಯು ಎಸ್‌ಇಟಿಎಲ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ,ಎಬಿಸಿ ಸಹ-ಡೆವಲಪರ್ ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್ ಮೀರ್ಟೆನ್ಸ್ "ಅಂತಿಮ ಎಬಿಸಿ ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಎನ್‌ವೈಯುನಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಇಟಿಎಲ್ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ".<ref>{{Cite web|url=http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2000-August/008881.html|title=Python-Dev&#93; SETL (was: Lukewarm about range literals)|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514231628/http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2000-August/008881.html|archive-date=14 May 2011}}</ref> 12 ಜುಲೈ 2018 ರಂದು, ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ಅವರು ಪೈಥಾನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯ BDFL ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.linuxjournal.com/content/guido-van-rossum-stepping-down-role-pythons-benevolent-dictator-life|title=Guido van Rossum Stepping Down from Role as Python's Benevolent Dictator For Life|last=Fairchild|first=Carlie|date=July 12, 2018|work=Linux Journal|access-date=July 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180713192427/https://www.linuxjournal.com/content/guido-van-rossum-stepping-down-role-pythons-benevolent-dictator-life|archive-date=13 July 2018|language=en}}</ref> == "ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್" ಪ್ರಸ್ತಾಪ == 1999 ರಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ DARPA ಗೆ "ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಎವೆರಿಬಡಿ" ಎಂಬ ನಿಧಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೈಥಾನ್‌ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು: * ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಷ್ಟೇ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಭಾಷೆ. * ತೆರೆದ ಮೂಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾರಾದರೂ ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. * ಸರಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಂತೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಕೋಡ್. * ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತತೆ, ಕಡಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಯವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ, ಪೈಥಾನ್ ಜಿಟ್‌ಹಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಆಕರ ಸಂಕೇತ|ಮೂಲ ಕೋಡ್]] ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್, ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ನಂತರ ಎರಡನೆಯದು.<ref>{{Cite web|url=https://octoverse.github.com/|title=The State of the Octoverse|website=The State of the Octoverse|language=en-gb|access-date=2021-05-06}}</ref> ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ <ref>{{Cite web|url=http://langpop.com/|title=Programming Language Popularity|archive-url=https://web.archive.org/web/20150412161127/http://langpop.com/|archive-date=12 April 2015}}</ref> ಇದು ಉದ್ಯೋಗ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಟಾಪ್ 10 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, TIOBE ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಸಮುದಾಯ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಪ್ರಕಾರ ಪೈಥಾನ್ 2004 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 10 ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.tiobe.com/tiobe-index/|title=index {{!}} TIOBE - The Software Quality Company|website=www.tiobe.com}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * 2002 ರ [[ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್|ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ FOSDEM ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾನ್ ರೋಸಮ್ ಅವರು ಪೈಥಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಉಚಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ (FSF) ನಿಂದ ಉಚಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ 2001 ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. * ಮೇ 2003 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು NLUUG ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.nluug.nl/vereniging/persberichten/009.html|title=Guido van Rossum Ontvangt NLUUG Award|date=28 May 2003|work=NLUUG|access-date=22 January 2018}}</ref> * 2006 ರಲ್ಲಿ, ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೆಷಿನರಿಯಿಂದ ಡಿಸ್ಟಿಂಗ್ವಿಶ್ಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. * 2018 ರಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಫೆಲೋ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.computerhistory.org/fellowawards/hall/guido-van-rossum/|title=Guido van Rossum|work=Computer History Museum|language=en}}</ref> * 2019 ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ CWI ನಿಂದ ಡಿಜ್ಕ್ಸ್ಟ್ರಾ ಫೆಲೋ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.cwi.nl/news/2019/david-chaum-and-guido-van-rossum-awarded-dijkstra-fellowship|title=David Chaum and Guido van Rossum awarded Dijkstra Fellowship|access-date=2023-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207123113/https://www.cwi.nl/news/2019/david-chaum-and-guido-van-rossum-awarded-dijkstra-fellowship|archive-date=2022-12-07|url-status=dead}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==   * * Guido van Rossum. [https://python-history.blogspot.com/2009/01/introduction-and-overview.html ''The History of Python''] * Guido van Rossum. [https://neopythonic.blogspot.com/2008/10/thoughts-after-reading-neal-stephensons.html ''Neopythonic: Ramblings''] * [https://www.python.org/doc/essays/everybody/ ''Computer Programming for Everybody''] * [http://www.twit.tv/floss11 Guido van Rossum Interview] on FLOSS Weekly * [http://workspiration.org/guido-van-rossum ''Guido van Rossum'' interview] - Workspiration.org * [https://web.archive.org/web/20081229095320/http://www.computerworld.com.au/index.php/id%3B66665771 Guido van Rossum on Python Interview] - Computerworld * Guido van Rossum [http://www.stanford.edu/class/ee380/Abstracts/081105.html Run your web applications on Google's infrastructure] — Google App Engine technical talk at [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|Stanford University]]. ([https://web.archive.org/web/20090326060917/http://stanford-online.stanford.edu/courses/ee380/081105-ee380-300.asx video archive]) * Oral History of Guido Van Rossum Part 1 on YouTube [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇತಿಹಾಸ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ|Computer History Museum]] * Oral History of Guido Van Rossum Part 2 on YouTube [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇತಿಹಾಸ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ|Computer History Museum]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] re31zc8jc2sx8jyizv5b9gtvdxe1sdf 0 150512 1435078 1380273 2026-10-30T18:18:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435078 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:1870s Joseph Henry (1797-1878) American physicist, inventor and first secretary of the Smithsonian Institution (cropped).jpg|thumb|ಜೋಸೆಫ್ ಹೆನ್ರಿ]] '''ಜೋಸೆಫ್ ಹೆನ್ರಿ''' (1797-1878) ಒಬ್ಬ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕನ್]] [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ|ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ]]. == ಜೀವನ == ಆಲ್ಬನಿಯ ಕಡುಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ 1797 ಡಿಸೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಜನಿಸಿದ.<ref>According Keith Laidler there is some doubt about the year of his birth, with strong evidence from a member of his family that he was born in 1799.</ref><ref>{{cite book|title=To Light such a Candle|last1=Laidler|first1=Keith J.|date=1993|publisher=Oxford University Press|page=136}}</ref> ತಂದೆ ದಿನಗೂಲಿ. ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಗಾಲ್ವೆ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ಕುಟುಂಬ ವಲಸೆ ಬಂತು (1804). ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಗದೆ [[ಗಡಿಯಾರ]] ತಯಾರಕನೊಬ್ಬನ ಬಳಿ ನೌಕರಿ ಮಾಡಿದ. ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ‘''ಲೆಕ್ಚರ್ಸ್ ಆನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟಲ್ ಫಿಲಾಸಫಿ''’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಮರಳಿದನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಆಲ್ಬನಿ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ದಾಖಲಾತಿ ಪಡೆದ (1819). ವೈದ್ಯನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ. ಶಾಲಾಶುಲ್ಕ ಭರಿಸಲೋಸುಗ ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಮನೆಪಾಠ ಆರಂಭಿಸಿದ. ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ (1822). ರಾಜ್ಯ [[ಹೆದ್ದಾರಿ|ಹೆದ್ದಾರಿಯೊಂದರ]] [[ಮೋಜಣಿ]] ಮಾಡುವ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕನಾದ (1824). ಈ ಅನುಭವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗುವ ಬಯಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಲ್ಬನಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನೇಮಕಾತಿ ದೊರಕಿತು (1826-32).<ref name="EB1911">{{Cite EB1911|wstitle=Henry, Joseph|volume=13|pages=299–300|first=Spencer Fullerton|last=Baird|author-link=Spencer Fullerton Baird}}</ref> [[ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತತೆ|ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತತ್ವ]] ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನಾರಂಭ ಮಾಡಿದ (1827). ಆಲ್ಬನಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟನಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ (1829). ಅದೇ ವರ್ಷ ಯೂನಿಯನ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಗೌರವ ಎ. ಎಮ್. ಪದವಿ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ (1808-82) ಎಂಬಾಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹ (1830). ಸಿಲ್ಲಿಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್‌ನ ಜನವರಿ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತತ್ವ ಮತ್ತು ಜುಲೈ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್|ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರ್]] ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಬಂಧ ಪ್ರಕಟಣೆ (1831). ಅದೇ ವರ್ಷ [[ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್|ದೂರಲೇಖ]] (ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್) ಯಂತ್ರದ ಆದಿಮ ಪ್ರರೂಪ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಪ್ರಿನ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆ (1832-48).<ref name=":0">{{Cite web |last=Grummitt |first=Julia |date=November 6, 2017 |title=Joseph Henry and Sam Parker |url=https://slavery.princeton.edu/stories/joseph-henry-and-sam-parker |access-date=December 18, 2017 |website=The Princeton & Slavery Project}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Grummitt |first=Julia |date=November 8, 2017 |title=Princeton and Slavery: The Scientist's Assistant |url=https://paw.princeton.edu/article/princeton-and-slavery-scientists-assistant |access-date=December 18, 2017 |website=Princeton Alumni Weekly}}</ref> ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್‌ನ ಮೊದಲನೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ (1846-78). ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಪವನ ವಿಜ್ಞಾನ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ ಜಾಲ ಸ್ಥಾಪನೆ (1848). ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ (1849-50). ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಗೌರವ ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಡಿ ಪದವಿಯ ಪುರಸ್ಕಾರ (1851). ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ (1868-78). ಯುಎಸ್ ಲೈಟ್‌ಹೌಸ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿಯೂ ಮುಂದೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ (1852-78). ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ (1871). 1878 ಮೇ 14ರಂದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ. ಇದು ಈ ಮೇಧಾವಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಜೀವನಗತಿಯ ಪಕ್ಷಿನೋಟ. ಇದರಷ್ಟೇ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಧನೆ ಈತನದ್ದು. == ಸಾಧನೆಗಳು == ಆಲ್ಬನಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆರ್ಸ್ಟೆಡ್‌ನ (1777-1851) ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾದ ಈತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಹತ್ತ್ವದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡತೊಡಗಿದ ಎರಡನೆಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ([[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ‍್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್]], 1706-90 ಮೊದಲನೆಯವ). ಆರ್ಸ್ಟೆಡ್ ಆವಿಷ್ಕೃತ ತತ್ತ್ವಾಧಾರಿತ [[ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ|ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತವನ್ನು]] ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಸ್ಟರ್ಜಿಯನ್ (1783-1850) ತಯಾರಿಸಿದ್ದನೆಂಬ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ (1829) ಈತ ಸ್ಟರ್ಜಿಯನ್ ತಯಾರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ (ಅದು 4 ಕೆಜಿ ಭಾರ ಎತ್ತಬಲ್ಲದಾಗಿತ್ತು) ಉತ್ತಮವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತಯಾರಿಸತೊಡಗಿದ. ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತದ ಬಲ ಅದರ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ವಾಹಕದ ಸುತ್ತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಆ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖನಾದ. ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯುನ್ನಿರೋಧಕಗಳು ಸುಲಭಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ರಸ್ವಮಂಡಲ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಮಾಡಲು ಪತ್ನಿಯ [[ರೇಷ್ಮೆ]] ಲಂಗಗಳನ್ನು ಹರಿದು ಅದನ್ನೇ ನಿರೋಧಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದ. ಕೊನೆಗೂ 340 ಕೆಜಿ ಭಾರ ಎತ್ತಬಲ್ಲ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತಯಾರಿಸಿದ (1831). ಅದೇ ವರ್ಷ ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟನ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರ ಎತ್ತಬಲ್ಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಟರಿಚಾಲಿತ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ. ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ದೂರಲೇಖದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ (1831) ಈತ ಅದರ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಓಮ್‌ನ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲೋಸುಗ ವಿದ್ಯುತ್ ರಿಲೇ (ಟಪ್ಪೆ) ತತ್ತ್ವ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ (1835).<ref>{{cite web |date=4 January 2021 |title=The electromechanical relay of Joseph Henry |url=http://history-computer.com/ModernComputer/Basis/relay.html |publisher=Georgi Dalakov}}</ref> ವಿಜ್ಞಾನವಿರುವುದೇ ಮನುಕುಲದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಈತ ತಾನು ಉಪಜ್ಞಿಸಿದ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ [[ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ]] ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ದೂರಲೇಖವನ್ನು ಮೊದಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ (1844) ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಫಿನ್ಲೆ ಬ್ರೀಸ್ ಮಾರ್ಸ್‌ನಿಗೆ (1791-1872) ಆ ಖ್ಯಾತಿ ಸಂದಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವೀಟ್‌ಸ್ಟನ್ (1802-75) ಕೂಡ ಈತನ ನೆರವಿನಿಂದ ದೂರಲೇಖ ತಯಾರಿಸಿದ (1837). ಇವರೀರ್ವರೂ ಈತನ ಸಹಾಯ ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸದೇ ಇದ್ದುದೂ ಇವನನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಲ್ಬನಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಬೋಧನ ಕಾರ್ಯಭಾರದಿಂದಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ರಜೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈತ ಸಂಶೋಧನನಿರತನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಎಂದೇ, ಆಗಸ್ಟ್ 1830ರಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರೇರಣೆತತ್ತ್ವಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗದೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಆಗಸ್ಟಿಗೆ ಮುಂದೂಡಿದ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗನಿರತನಾಗಿದ್ದ [[ಮೈಕೇಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ|ಮೈಕೆಲ್ ಫ್ಯಾರಡೆ]] (1791-1867) ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈತ ಈ ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದಲೂ ವಂಚಿತನಾದ.<ref>{{cite web |title=A Brief History of Electromagnetism |url=http://web.hep.uiuc.edu/home/serrede/P435/Lecture_Notes/A_Brief_History_of_Electromagnetism.pdf}}</ref><ref>{{Cite book|title=Fundamentals of Applied Electromagnetics|url=https://archive.org/details/fundamentalsofap0000ulab_u4z9|last=Ulaby|first=Fawwaz|date=2001-01-31|publisher=Prentice Hall|isbn=978-0-13-032931-8|edition=2nd|page=[https://archive.org/details/fundamentalsofap0000ulab_u4z9/page/232 232]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Joseph Henry |url=http://www.nas.edu/history/members/henry.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061209134636/http://www.nas.edu/history/members/henry.html |archive-date=2006-12-09 |access-date=2006-11-30 |work=Distinguished Members Gallery, National Academy of Sciences}}</ref> ತದನಂತರ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಈತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವಿವರಣೆ ಇತ್ತು. ಎಂದೇ, ಫ್ಯಾರಡೆ 1834ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದರೂ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಖ್ಯಾತಿ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಇವನಿಗೆ ಸಂದಿತು. ಈತ ಮಾಡಿದ [[ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್|ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರ್‌ನ]] ಉಪಜ್ಞೆ (1831) ಫ್ಯಾರಡೆ ಉಪಜ್ಞಿಸಿದ್ದ [[ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ|ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದ]] ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಿತು. ಸೂರ್ಯಬಿಂಬವನ್ನು ಬಿಳಿ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸಿ ಉಷ್ಣದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಪನೆಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ [[ಸೌರಕಲೆ|ಸೌರಕಲೆಗಳ]] ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾಪ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದವ (1848).<ref>{{Cite journal|last=Henry|first=Joseph|title=On the Relative Radiation of Heat by the Solar Spots|journal=Proceedings of the American Philosophical Society|volume=4|pages=173–176|year=1845}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Magie|first=W. F.|author-link1=William Francis Magie|title=Joseph Henry|year=1931|journal=[[Reviews of Modern Physics]]|volume=3|issue=4|pages=465–495|doi=10.1103/RevModPhys.3.465|bibcode=1931RvMP....3..465M}}</ref> ಈತ ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್‌ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವಹನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ. ಪವನವಿಜ್ಞಾನದಂಥ ಹೊಸ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಗಳ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ವೆದರ್ ಬ್ಯೂರೊ ಈತ ರೂಪಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. == ನಿಧನ == ಈತನ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಈ ದಕ್ಷ ವಿಜ್ಞಾನ ಆಡಳಿತಗಾರ ಮರಣಿಸಿದಾಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಶವಸಂಸ್ಕಾರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದು ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ದೂರಲೇಖ ಉಪಜ್ಞೆಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರೇರಣ ತತ್ತ್ವದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ವಂಚಿತನಾದರೂ ಪ್ರೇರಕತೆಯ ಏಕಮಾನವನ್ನು ಹೆನ್ರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ<ref>{{Cite web |title=Henry &#124; Definition & Facts |url=https://www.britannica.com/science/henry-unit-of-inductance}}</ref> ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿಯಿದ್ದ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಮುದಾಯ ಗುರುತಿಸಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * Finding aid to the [http://hdl.library.upenn.edu/1017/d/ead/upenn_rbml_PUSpMsColl1000 Joseph Henry collection] at the [http://www.library.upenn.edu/ University of Pennsylvania Libraries] * [http://www.siarchives.si.edu/history/jhp/jhenry.html The Joseph Henry Papers Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116194610/http://www.siarchives.si.edu/history/jhp/jhenry.html|date=2009-01-16}} * [https://web.archive.org/web/20110813015711/http://siarchives.si.edu/findingaids/FARU7001.htm Finding Aid to the Joseph Henry Collection] * [http://www.pnas.org/cgi/reprint/58/1/1.pdf Biographical details] — ''Proceedings of the National Academy of Sciences'' (1967), 58(1), pp.&nbsp;1–10. {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಹೆನ್ರಿ, ಜೋಸೆಫ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] e521b8ylvnfavj5n3bfwh5803f0bhqs 0 150757 1435033 1379180 2026-10-30T12:33:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435033 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಭಾಷೆ|name=ಗುರುಂಗ್|image=Gurung language.svg|states=[[ನೇಪಾಳ]], [[ಭಾರತ]], [[ಭೂತಾನ್]]|speakers=325,622|date=2011 census|familycolor=ಸೈನೋ ಟಿಬೇಟಿಯನ್|fam2=[[ತಮಾಂಗಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು|ತಮಾಂಗಿಕ್]]|script=[[ಖೇಮಾ ಲಿಪಿ|ಖೇಮಾ]], [[ದೇವನಾಗರಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಲಿಪಿ|ಟಿಬೆಟಿಯನ್]]|iso3=gvr|nation={{IND}} *[[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] (ಹೆಚ್ಚುವರಿ)<ref name="langoff">{{cite web|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf |page=109 |title=50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India|date=16 July 2014 |access-date=6 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180102211909/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf|archive-date=2 January 2018|url-status=dead}}</ref>}} '''ಗುರುಂಗ್''' ( [[ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ]] : {{Lang|gvr|गुरुङ}} ), '''ತಮು ಕಿ''' ( {{Lang|gvr|ತಮು ಕಿ}}, tamu kyī ; ಟಿಬೆಟಿಯನ್ : {{Lang|gvr|ཏམུ་ཀི}} ) ಅಥವಾ '''ತಮು ಭಾಸಾ'''( {{Lang|gvr|तमु भाषा}}, tamu bhāṣā ), ನೇಪಾಳದ ಗುರುಂಗ್ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ. [[ನೇಪಾಳ|ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ]] ಗುರುಂಗ್ ಮಾತನಾಡುವವರ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ 1991 ರಲ್ಲಿ 227,918 ಮತ್ತು 2011 ರಲ್ಲಿ 325,622 ಆಗಿತ್ತು. ನೇಪಾಳದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ [[ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆ|ನೇಪಾಳಿ]] [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್]] ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಗುರುಂಗ್ [[ಚೀನಿ-ಟಿಬೆಟನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಸೈನೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್]] ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಗುರುಂಗ್ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ, ಭೂತಾನ್, [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪುರ್]] ಮತ್ತು [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್|ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌ನಂತಹ]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. == ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿತರಣೆ == ಗುರುಂಗ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು [[ನೇಪಾಳ]] ಮತ್ತು [[ಭಾರತ]]ದ ಕೆಳಗಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ: * ಗಂಡಕಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ : ಕಸ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಸಯಾಂಜ ಜಿಲ್ಲೆ, ಲಾಮ್‌ಜಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ತನಾಹು ಜಿಲ್ಲೆ, ಗೂರ್ಖಾ ಜಿಲ್ಲೆ, ಮನಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ತಾಂಗ್ * ಧವಳಗಿರಿ ವಲಯ : ಪರ್ಬತ್ ಜಿಲ್ಲೆ * [[ಸಿಕ್ಕಿಂ]] : ದಕ್ಷಿಣ ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಪೂರ್ವ ಸಿಕ್ಕಿಂ == ವರ್ಗೀಕರಣ == ಗುರುಂಗ್ ಟಿಬೆಟೊ-ಬರ್ಮನ್ (ಅಥವಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಹಿಮಾಲಯನ್) ಕುಟುಂಬದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಶೆಫರ್ ಎಂಬ ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಗುರುಂಗ್ ಅನ್ನು ಬೋದಿಕ್ ವಿಭಾಗದೊಳಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು. ಬೋದಿಶ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಧ್ಯ ಹಿಮಾಲಯ ಎಂದು ಉಪ-ಗುಂಪು ಮಾಡಿದರು. ಬೋದಿಶ್ "ವಿಭಾಗ" ದೊಳಗೆ, ಅವರು "ಬೋದಿಶ್" ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ( ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಮತ್ತು ಗುರುಂಗ್, ತಮಾಂಗ್ (ಮುರ್ಮಿ), ಮತ್ತು ಥಕಲಿ (ಥಕ್ಷ್ಯ) ಸೇರಿದಂತೆ " ಗುರುಂಗ್ ಶಾಖೆ " ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಶೆಫರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ವ್ಯಾನ್ ಡ್ರೀಮ್ ನವೀಕರಿಸಿದ ಪದಕೋಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಶೆಫರ್ ಬೋದಿಶ್ ಉಪ-ಗುಂಪನ್ನು ಮೂರು ಉಪ-ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು: (1) ಪಶ್ಚಿಮ, (2) ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ (ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಸೇರಿದಂತೆ "ಹಳೆಯ ಬೋದಿಶ್"), ಮತ್ತು (3) ಪೂರ್ವ ( ಮೊನ್ಪಾ ನಂತಹ "ಪ್ರಾಚೀನ" ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಭಾಷೆಗಳು.<ref>{{Cite journal|last=Shafer|first=Robert|date=1955|title=Classification of the Sino-Tibetan Languages|url=https://archive.org/details/sim_word_1955-04_11_1/page/94|journal=Word|volume=11|pages=94–111|doi=10.1080/00437956.1955.11659552}}</ref><ref>{{Cite book|title=East Bodish and Proto-Tibeto-Burman morphosyntax|last=van Driem|first=George|work=Current Issues in Sino-Tibetan Linguistics|publisher=The Organizing Committee of the 26th International Conference on SinoTibetan Languages and Linguistics|year=1994|editor-last=Kitamura|editor-first=Hajime|location=Osaka|pages=608–617|oclc=36419031}}</ref> ನೂನನ್ ಬೋದಿಶ್‌ನೊಳಗಿನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಉಪ-ಗುಂಪನ್ನು ಮನಂಗೆ/ನ್ಯೆಶಾಂಗ್ಟೆ ಮತ್ತು ನಾರ್-ಫು ಮತ್ತು ಗುರುಂಗಿಕ್ (ಗುರುಂಗ್, ಥಕಲಿ ಮತ್ತು ಚಾಂಟ್ಯಾಲ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite journal|last=David (Ed.)|first=Bradley|last2=Randy (Ed.)|first2=Lapolla|last3=Boyd (Ed.)|first3=Michailovsky|last4=Graham (Ed.)|first4=Thurgood|date=2015|others=CRCL, CRCL, Pacific Linguistics And/Or The Author(S)|title=Language variation: Papers on variation and change in the Sinosphere and in the Indosphere in honour of James A. Matisoff|url=http://sealang.net/archives/pl/pdf/PL-555.pdf|journal=PL-555|language=en|pages=22M, xii + 333 pages|doi=10.15144/PL-555}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/769188822|title=Motion, direction and location in languages : in honor of Zygmunt Frajzyngier|date=2003|publisher=John Benjamins|others=Zygmunt Frajzyngier, Erin Shay, Uwe Seibert|isbn=978-90-272-7521-9|location=Amsterdam|oclc=769188822}}</ref> ನೇಪಾಳಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಪರ್ಕ-ಪ್ರೇರಿತ ಭಾಷಾ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಚಾಂಟ್ಯಾಲ್ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಚಲಿತರಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಸ್ಟೆನ್ ಕೊನೊವ್ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಟಿಬಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾನೊಮಿನಲೈಸ್ಡ್ ಮತ್ತು ನಾನ್-ಪ್ರೊಮಿನೈಸ್ಡ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಗುರುಂಗ್ ಇದೆ.<ref>{{Cite book|title=Linguistic survey of India Vol. III, Part 1|last=Grierson|first=George|publisher=Delhi: Motilal Banarsidass|year=1909|location=Delhi}}</ref> ಆದರೆ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು " ಗ್ಯಾರುಂಗ್ - ಮಿಶ್ಮಿ " ಸೈನೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಪ-ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ.ವೋಗ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ವೋಗ್ಲಿನ್ (1965) ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Voeglin|first=C.F.|last2=Voeglin|first2=F.M.|date=1965|title=Languages of the World: Sino-Tibetan Fascicle Four|journal=Anthropological Linguistics|volume=7|pages=1–55}}</ref> == ವ್ಯಾಕರಣ == ಧ್ವನಿಮಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗುರುಂಗ್ ಭಾಷೆಯ ಧ್ವನಿಗಳು. ಗುರುಂಗ್ ಭಾಷೆಗಳ ಕೆಲವು ವಿವಿಧ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಕ್ಷಣಗಳು: * ಸ್ವರ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನಗಳ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳು * ಗರಿಷ್ಠ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು * ವಿಷಯ-ವಸ್ತು-ಕ್ರಿಯಾಪದ ಪದ ಕ್ರಮ * ಪಾದಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳು * ಪೂರ್ವಭಾವಿಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ವ್ಯಾಕರಣ ಪ್ರಕರಣ * ಸಂಬಂಧಗಳು * ನಾಮಪದ,ಗುಣವಾಚಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಗಳು * ಬೈಪೋಲಾರ್ [[ಪ್ರಶ್ನೆ|ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರ * ಋಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ * ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯ ಅಥವಾ ವಸ್ತು ಒಪ್ಪಂದವಿಲ್ಲ * ಕಾರಣಗಳು * ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಗಳು == ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ == === ವ್ಯಂಜನಗಳು === {| class="wikitable sortable " style="text-align:center" ! colspan="2" | ! ಲ್ಯಾಬಿಯಲ್ ! ದಂತ /<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ಅಲ್ವಿಯೋಲಾರ್ ! ರೆಟ್ರೋಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ! ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಂತರದ. /<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ಪಾಲಾಟಾಲ್ ! ವೆಲರ್ ! ಗ್ಲೋಟಲ್ |- ! rowspan="4" | ನಿಲ್ಲಿಸು ! {{Small|ಅಘೋಷ}} | p | t | ʈ | | k | ( ʔ ) |- ! {{Small|ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ವ್ಯಂಜನ}} | pʰ | tʰ | ʈʰ | | kʰ | |- ! {{Small|ಘೋಷ (ಧ್ವನಿಮಾ)}} | b | d | ɖ | | ɡ | |- ! {{Small|ಉಸಿರಾಟದ ಧ್ವನಿ}} | ( bʱ ) | ( dʱ ) | ( ɖʱ ) | | ( ɡʱ ) | |- ! rowspan="4" | ಅಫ್ರಿಕೇಟ್ ! {{Small|ಅಘೋಷ}} | | ts * | | tʃ | | |- ! {{Small|ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ವ್ಯಂಜನ}} | | tsʰ * | | tʃʰ | | |- ! {{Small|ಘೋಷ(ಧ್ವನಿಮಾ)}} | | dz * | | dʒ | | |- ! {{Small|ಉಸಿರಾಟದ ಧ್ವನಿ}} | | ( dzʱ )* | | ( dʒʱ ) | | |- ! colspan="2" | ಫ್ರಿಕೇಟಿವ್ | ( β ) | s | | ʃ | ( x ) | h |- ! colspan="2" | ನಾಸಲ್ | m | n | | | ŋ | |- ! colspan="2" | ರೋಟಿಕ್ | | r | | | | |- ! colspan="2" | ಲ್ಯಾಟರಲ್ | | l | | | | |- ! colspan="2" | ಅಂದಾಜು | w | | | j | | |} * *- ಉಪಭಾಷೆಗಳಾದ್ಯಂತ, ಹಲ್ಲಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಉಚ್ಛರಿಸುವ ಶಬ್ದಗಳು /tʃ, tʃʰ, dʒ, (dʒʱ)/ ಧ್ವನಿಮಾಗಳಾಗಿ ದಂತ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು /ts, tsʰ, dz, (dzʱ)/, ಮತ್ತು ನಂತರ a /j/ ಅವುಗಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಧ್ವನಿಮಾಗಳು ದಂತ್ಯಗಳಾಗಿ [tʃ, tʃʰ, dʒ, dʒʰ] ಕೇಳುತ್ತದೆ.<ref name=":0">{{Cite book|title=Sememic and Grammatical Structures in Gurung (Nepal)|last=Glover|first=Warren W.|publisher=The Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington|year=1974}}</ref> * ಉಸಿರಾಟದ ಧ್ವನಿಯ ಶಬ್ದಗಳು [bʱ, dʱ, ɖʱ, ɡʱ, dʒʱ, dzʱ*] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇಪಾಳಿ ಎರವಲು ಪದಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ. * ಮುಂಭಾಗದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ /pʰ/ ಅನ್ನು [f] ಎಂದು ಉಚ್ಛರಿಸಬಹುದು. * /kʰ/ [x] ನ ಅಲೋಫೋನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು. * /r/ ಅನ್ನು ಟ್ಯಾಪ್ [ɾ] ಎಂದು ಸಹ ಕೇಳಬಹುದು. * ಸ್ವರದ ಮೊದಲು ಯಾವುದೇ ಆರಂಭಿಕ ವ್ಯಂಜನವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಗ್ಲೋಟಲ್ ಸ್ಟಾಪ್ [ʔ] ಕೇಳುತ್ತದೆ. * ಪದ-ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ /p, t, k/ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದಿರುವಂತೆ [p̚, t̚, k̚] ಕೇಳಬಹುದು.<ref>{{Cite book|title=A phonology of Syangja Gurung|last=Nishida|first=Fuminobu|year=2004|location=In Reitaku Journal of Interdisciplinary Studies 12|pages=15-33}}</ref> === ಸ್ವರಗಳು === {| class="wikitable sortable " style="text-align:center" ! ! ಮುಂಭಾಗ ! ಕೇಂದ್ರ ! ಹಿಂದೆ |- align="center" ! ಹೆಚ್ಚು | ಇ | | ಉ |- align="center" ! ಮಧ್ಯ | ಎ | | ಒ |- align="center" ! ಕಡಿಮೆ | | ಅ | |} * /i, e, a, o/ [ɪ, ɛ, ʌ, ɔ] ನ ಸಣ್ಣ ಧ್ವನಿಮಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.<ref>Glover, Warren W. (1974). Sememic and Grammatical Structures in Gurung (Nepal). The Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington.</ref> == ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == ಗುರುಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನೇಪಾಳದ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ, ಬಹುತ್ವ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಏರಿಕೆಯು ಸಮುದಾಯದ ಆರ್ಥೋಗ್ರಫಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿಯೋಜಿಸಲು ಚಳುವಳಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Noonan|first=Michael|date=2008|title=Contact-induced change in the Himalayas: the case of the Tamangic languages|url=http://crossasia-repository.ub.uni-heidelberg.de/id/eprint/214|doi=10.11588/XAREP.00000214}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಸಹ ನೋಡಿ == * ನೇಪಾಳದ ಭಾಷೆಗಳು * ಭೂತಾನ್ ಭಾಷೆಗಳು == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ಜೆ. ಬರ್ಟನ್-ಪೇಜ್. (1955) ಗುರುಂಗ್ಕುರಾದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಧ್ಯಯನಗಳು: I. ಟೋನ್; II. ರೋಟಾಸೈಸೇಶನ್ ಮತ್ತು ರೆಟ್ರೋಫ್ಲೆಕ್ಷನ್. ''ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಬುಲೆಟಿನ್'' 111–19. * ವಿಕ್ಟರ್ ಎಸ್.ಡೊಹೆರ್ಟಿ. (1974) "ದಿ ಆರ್ಗನೈಸಿಂಗ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಗುರುಂಗ್ ಕಿನ್‌ಶಿಪ್." [http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/kailash/pdf/kailash_02_04_02.pdf ''ಕೈಲಾಶ್''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129105516/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/kailash/pdf/kailash_02_04_02.pdf |date=2020-11-29 }}. 2.4: 273–301. * ವಾರೆನ್ W. ಗ್ಲೋವರ್. (1970). ಗುರುಂಗ್ ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಗಳು. ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಪೇಪರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವುಲ್ಫೆಂಡೆನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆನ್ ಟಿಬೆಟೋ-ಬರ್ಮನ್ ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ III, ನೇಪಾಳದ ಟಿಬೆಟೋ-ಬರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಟೋನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಪಂ. I, ed. ಆಸ್ಟಿನ್ ಹೇಲ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆತ್ ಎಲ್. ಪೈಕ್ ಅವರಿಂದ, 52–73. ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಫೋನಾಲಾಜಿಕಲ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು. ಅರ್ಬಾನಾ: ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. * ವಾರೆನ್ W. ಗ್ಲೋವರ್. (1974) ಗುರುಂಗ್ (ನೇಪಾಳ) ನಲ್ಲಿ ಸೆಮೆಮಿಕ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ರಚನೆಗಳು. ಪ್ರಕಟಣೆ ಸಂಖ್ಯೆ. 49. ನಾರ್ಮನ್, ಸರಿ: SIL ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್. * ವಾರೆನ್ W. ಗ್ಲೋವರ್ ಮತ್ತು ಜೆಸ್ಸಿ ಗ್ಲೋವರ್. (1972) ಗುರುಂಗ್ ಟೋನ್ ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ. ಕಠ್ಮಂಡು: ತ್ರಿಭುವನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮರ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್. * ವಾರೆನ್ W. ಗ್ಲೋವರ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ K. ಲ್ಯಾಂಡನ್. (1980). "ಗುರುಂಗ್ ಉಪಭಾಷೆಗಳು." ಆರ್‌ಎಲ್ ಟ್ರಯಲ್ ಎಟ್ ಆಲ್., 9-77ರಿಂದ ಸಂಪಾದಿತ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ. 7 ರಲ್ಲಿನ ಪೇಪರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ. ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ: ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ. * ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ಎ. ಹಿಲ್ಡೆಬ್ರಾಂಡ್ಟ್, ಡಿಎನ್ ಧಕಲ್, ಆಲಿವರ್ ಬಾಂಡ್, ಮ್ಯಾಟ್ ವ್ಯಾಲೆಜೊ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಫೈಫ್. (2015) "ಮನಂಗ್, ನೇಪಾಳದ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಾಷಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ: ಸಹ-ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ." ''[https://web.archive.org/web/20160616212827/http://www.nfdin.gov.np/securi/ NFDIN ಜರ್ನಲ್],'' 14.6: 104–122. * ಪೆಟ್ಟಿಗ್ರೂ, ಜುಡಿತ್. (1999) ಹಿಮಾಲಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ "ಪ್ಯಾರಲಲ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್ಸ್: ರಿಚ್ಯುಯಲ್ ಅಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಎ ಶಾಮನಿಕ್ ಸೋಲ್ ಜರ್ನಿ": ಕಲ್ಚರಲ್ ಹಾರಿಜಾನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸಸ್, ಬಾಲ್ತಸರ್ ಬಿಕೆಲ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಗೇನ್‌ಝಲ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, 247–271. ಜ್ಯೂರಿಚ್: ವೋಲ್ಕರ್ಕುಂಡ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ * == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://mananglanguages.isg.siue.edu/ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್ ಎ. ಹಿಲ್ಡೆಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಮನಂಗ್ ಭಾಷಾ ಯೋಜನೆ] * [https://web.archive.org/web/20210422100613/https://audio-video.shanti.virginia.edu/collection/manange ಮನಂಗೆ], [https://web.archive.org/web/20210422121018/https://audio-video.shanti.virginia.edu/collection/western-gurung ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಗುರುಂಗ್] ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ [http://www.thlib.org/ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ] ಭಾಷಾ ಆರ್ಕೈವ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು}} {{Languages of South Asia}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ISO language articles citing sources other than Ethnologue]] [[ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು]] ohi9xxumx0vbop525hzxvwwm9hx6wz5 0 158024 1435144 1340117 2026-10-31T09:28:50Z Santhosh Goveas 102329 1435144 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಊರು|name=ಒಳವಕ್ಕೋಡ್|native_name=|native_name_lang=|other_name=Olavakkot|nickname=|settlement_type=Suburb|image_skyline=Olavakkode railway station, palakkad.jpg|image_alt=|image_caption=Palakkad Junction Railway Station|pushpin_map=|pushpin_label_position=right|pushpin_map_alt=|pushpin_map_caption=Location in Kerala, India|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|India}}|subdivision_type1=[[States and territories of India|State]]|subdivision_name1=[[Kerala]]|subdivision_type2=[[List of districts of India|District]]|subdivision_name2=[[Palakkad district|Palakkad]]|established_title=<!-- Established -->|established_date=|founder=Pazhashi Raja|named_for=|government_type=|governing_body=Palakkad Municipality|unit_pref=Metric|area_footnotes=|area_rank=|area_total_km2=|elevation_footnotes=|elevation_m=|population_total=|population_as_of=|population_rank=|population_density_km2=auto|population_demonym=|population_footnotes=|demographics_type1=Languages|demographics1_title1=Official|timezone1=[[Indian Standard Time|IST]]|utc_offset1=+5:30|postal_code_type=[[Postal Index Number|PIN]]|postal_code=678002|area_code_type=Telephone code|area_code=0491|registration_plate=KL- 9|blank1_name_sec1=Nearest city|blank1_info_sec1=Palakkad|leader_name1=Palakkad|website=|footnotes=}}'''ಒಲವಕ್ಕೋಡ್''' [[ಕೇರಳ|ಭಾರತದ ಕೇರಳದ]] [[ಪಾಲಘಾಟ್|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ನಗರದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ: ಕಾವಿಲ್ಪಾಡ್ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೇ ಕಾಲೋನಿ. ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ನಗರದಿಂದ ೪ ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966ರಲ್ಲಿ ಒಲವಕ್ಕೋಡ್ ಇದೆ. ಇದು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ <ref>{{Cite web |title=ഒലവക്കോട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നൂറടി ഉയരത്തില്‍ ദേശീയപതാക പാറിപ്പറക്കും |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/08/14/olavakkode-railway-station-national-flag.html |access-date=2022-06-26 |website=ManoramaOnline |language=ml}}</ref> ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ಸಾರಿಗೆ == ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳ ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್‌ನಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಬರುವಾಗ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಒಲವಕ್ಕೋಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 ರಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೂಲಕ [[ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ]] [[ಪಾಲಘಾಟ್|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅನ್ನು]] ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿರದ [[ವಿಮಾನ]] ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == ೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಸತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಎಟಿಎಂಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳು, ಲಾಡ್ಜ್‌ಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ದಂತ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಮದುವೆ ಹಾಲ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == * ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ &amp;amp; ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ [[ಚಿತ್ರ:Olavakkod_Post_Office_in_Palakkad_District.jpg|thumb|ಒಲವಕ್ಕೋಡ್ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ]] == ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು == * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ (ಹಿಂದೆ ಒಲವಕ್ಕೋಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು) * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ ಕಚೇರಿ * ವಿಭಾಗೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಮಲಂಪುಳ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನ * ಶ್ರೀ ತಿರುಪುರೈಕ್ಕಲ್ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ * ತಿರುಮನಘಾಟ್ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ * ಜೈನ ದೇವಾಲಯ * ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಳ * ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್ ಫೊರೇನ್ ಚರ್ಚ್ == ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery> ಚಿತ್ರ:Hindu_Temple_in_Olavakkod,_Palakkad,_India.jpg|alt=Temple in Olavakkod|ಒಲವಕ್ಕೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯ ಚಿತ್ರ:Dhaivasabha_Church_in_Olavakkod,_Palakkad_District.jpg|alt=Daiva Sabha Church|ದೈವ ಸಭಾ ಚರ್ಚ್ ಚಿತ್ರ:View_of_Olavakkod_Railway_Station_from_the_Retiring_Rooms.jpg|alt=Railway Compound|ಮತ್ತು ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಚಿತ್ರ:Fruitstall_in_Olavakkod,_Palakkad_District,_Kerala.jpg|alt=Vegetable shop near Catholic Bank|ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಿ ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ]] cs4zzmqxxmeh36osws7kom3vinpxg2b 1435145 1435144 2026-10-31T09:29:12Z Santhosh Goveas 102329 /* ಸಾರಿಗೆ */ 1435145 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಊರು|name=ಒಳವಕ್ಕೋಡ್|native_name=|native_name_lang=|other_name=Olavakkot|nickname=|settlement_type=Suburb|image_skyline=Olavakkode railway station, palakkad.jpg|image_alt=|image_caption=Palakkad Junction Railway Station|pushpin_map=|pushpin_label_position=right|pushpin_map_alt=|pushpin_map_caption=Location in Kerala, India|subdivision_type=Country|subdivision_name={{flag|India}}|subdivision_type1=[[States and territories of India|State]]|subdivision_name1=[[Kerala]]|subdivision_type2=[[List of districts of India|District]]|subdivision_name2=[[Palakkad district|Palakkad]]|established_title=<!-- Established -->|established_date=|founder=Pazhashi Raja|named_for=|government_type=|governing_body=Palakkad Municipality|unit_pref=Metric|area_footnotes=|area_rank=|area_total_km2=|elevation_footnotes=|elevation_m=|population_total=|population_as_of=|population_rank=|population_density_km2=auto|population_demonym=|population_footnotes=|demographics_type1=Languages|demographics1_title1=Official|timezone1=[[Indian Standard Time|IST]]|utc_offset1=+5:30|postal_code_type=[[Postal Index Number|PIN]]|postal_code=678002|area_code_type=Telephone code|area_code=0491|registration_plate=KL- 9|blank1_name_sec1=Nearest city|blank1_info_sec1=Palakkad|leader_name1=Palakkad|website=|footnotes=}}'''ಒಲವಕ್ಕೋಡ್''' [[ಕೇರಳ|ಭಾರತದ ಕೇರಳದ]] [[ಪಾಲಘಾಟ್|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್]] ನಗರದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ: ಕಾವಿಲ್ಪಾಡ್ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೇ ಕಾಲೋನಿ. ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ನಗರದಿಂದ ೪ ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966ರಲ್ಲಿ ಒಲವಕ್ಕೋಡ್ ಇದೆ. ಇದು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ <ref>{{Cite web |title=ഒലവക്കോട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നൂറടി ഉയരത്തില്‍ ദേശീയപതാക പാറിപ്പറക്കും |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/08/14/olavakkode-railway-station-national-flag.html |access-date=2022-06-26 |website=ManoramaOnline |language=ml}}</ref> ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ಸಾರಿಗೆ == ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳ ಉತ್ತರ [[ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿ|ಮಲಬಾರ್‌]]ನಿಂದ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಬರುವಾಗ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಒಲವಕ್ಕೋಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 966 ರಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಮಲಪ್ಪುರಂ ಮೂಲಕ [[ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ|ಕೋಝಿಕ್ಕೋಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ]] [[ಪಾಲಘಾಟ್|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅನ್ನು]] ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿರದ [[ವಿಮಾನ]] ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == ೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಸತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಎಟಿಎಂಗಳು, ಶಾಪಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳು, ಲಾಡ್ಜ್‌ಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ದಂತ ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಮದುವೆ ಹಾಲ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == * ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ &amp;amp; ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ [[ಚಿತ್ರ:Olavakkod_Post_Office_in_Palakkad_District.jpg|thumb|ಒಲವಕ್ಕೋಡ್ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ]] == ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು == * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ (ಹಿಂದೆ ಒಲವಕ್ಕೋಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು) * ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗ ಕಚೇರಿ * ವಿಭಾಗೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ * ಮಲಂಪುಳ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನ * ಶ್ರೀ ತಿರುಪುರೈಕ್ಕಲ್ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ * ತಿರುಮನಘಾಟ್ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ * ಜೈನ ದೇವಾಲಯ * ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಳ * ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್ ಫೊರೇನ್ ಚರ್ಚ್ == ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ == <gallery> ಚಿತ್ರ:Hindu_Temple_in_Olavakkod,_Palakkad,_India.jpg|alt=Temple in Olavakkod|ಒಲವಕ್ಕೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯ ಚಿತ್ರ:Dhaivasabha_Church_in_Olavakkod,_Palakkad_District.jpg|alt=Daiva Sabha Church|ದೈವ ಸಭಾ ಚರ್ಚ್ ಚಿತ್ರ:View_of_Olavakkod_Railway_Station_from_the_Retiring_Rooms.jpg|alt=Railway Compound|ಮತ್ತು ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಚಿತ್ರ:Fruitstall_in_Olavakkod,_Palakkad_District,_Kerala.jpg|alt=Vegetable shop near Catholic Bank|ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಿ ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ]] 9acmcp9rubs1tpdxtv2xvytpeia999g 0 161225 1435088 1372954 2026-10-30T22:43:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435088 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ನಲ್ಲೂರು (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) | settlement_type = ನಗರ | image_skyline = Nallur Kandasamy front entrance.jpg | imagesize = 250px | image_alt = | image_caption = '''ನಲ್ಲೂರ್ ಕಂದಸಾವ್ನಿ ಕೋವಿಲ್''' }} '''ನಲ್ಲೂರು''' [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ [[ಜಾಫ್ನ|ಜಾಫ್ನಾ]]ದ ಶ್ರೀಮಂತ ಉಪನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಜಾಫ್ನ|ಜಾಫ್ನಾ]] ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 3ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="ejaffna.lk">{{cite web|url=http://ejaffna.lk/travels/nallur-kandhaswamy-kovil/|title=Jaffna - eJaffna : All about Jaffna - jaffna Portal- யாழ்ப்பாணம்|website=ejaffna.lk|access-date=2013-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320095950/http://ejaffna.lk/travels/nallur-kandhaswamy-kovil/|archive-date=2015-03-20|url-status=dead}}</ref> ನಲ್ಲೂರು ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]]ಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="ejaffna.lk"/><ref>{{cite web|url=http://srilanka.for91days.com/2012/03/29/nallur-kandaswamy-kovil/|title=Nallur Kandaswamy Kovil - Sri Lanka For 91 Days|date=29 March 2012|access-date=4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303165641/https://srilanka.for91days.com/2012/03/29/nallur-kandaswamy-kovil/|url-status=dead}}</ref> ನಲ್ಲೂರು ಹಳೆಯ ಜಾಫ್ನಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ]] ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆರ್ಮುಕ ನವಲಾರ್ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.<ref name="jaffnamc.lk">{{Cite web |url=http://www.jaffnamc.lk/clients/jaffnamc_lk/english/municipal_council_history.php |title=Municipal Council jaffna -யாழ் மாநகர சபை |access-date=2013-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130811165345/http://www.jaffnamc.lk/clients/jaffnamc_lk/english/municipal_council_history.php |archive-date=2013-08-11 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://tamilnation.co/sathyam/east/navalar_hudson.htm|title=Arumuga Navalar - D. Dennis Hudson|website=tamilnation.co}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮೃದಂಗ]] ವಾದಕ '''ವನೋಜ್ ಪಂಚಲಿಂಗಂ''' ಅವರ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ 13 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಂಗೇತ್ರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ == ನಲ್ಲ-ಉರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಜಾಫ್ನಾದ ಸ್ಥಳೀಯರು ಪಟ್ಟಣವನ್ನು 'ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳ ಸ್ಥಳ' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=y1XXAAAAMAAJ|title=Ritualistics: Based on Papers Read at the Symposium on Ritualistic Held at Åbo, Finland, on the July 31-August 2, 2002|last=Ahlbäck|first=Tore|date=2003-01-01|publisher=Donner Institute for Research in Religious and Cultural History|isbn=9789521211577|language=en}}</ref><ref name="geotamil.com">{{Cite web |url=http://www.geotamil.com/ctamils/chapter2_nallur.html |title=Pathivukal |access-date=2013-06-28 |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204172546/http://www.geotamil.com/ctamils/chapter2_nallur.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Hinduism a Scientific Religion page 154">Pon Kulendiren’s‘Hinduism a Scientific Religion, & Some Temples in Sri Lanka’, page 154</ref> ನಲ್ಲೂರು (ನಲ್ಲೂರು) ಎಂಬ ಪದದ ಮೊದಲ ಭಾಗವು [[ತಮಿಳು]] ಪದ "ನಲ್ಲ" ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಒಳ್ಳೆಯದು". ಹಿಂದೆ, ಉನ್ನತ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಯಾರನ್ನಾದರೂ 'ನಲ್ಲ ಅಕ್ಕಲ್' (ಒಳ್ಳೆಯ ಜನರು) ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು [[ತಮಿಳು]] ಭಾಷಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಸರಿನ ಎರಡನೇ ಭಾಗ ("ಉರ್") ಎಂದರೆ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸಡಿಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಈ ಹೆಸರನ್ನು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಜಾಫ್ನಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ಅದರ ಮೂಲ ರಾಜ ಹೆಸರನ್ನು 'ಸಿಂಗೈ ನಗರ' ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="geotamil.com"/><ref name="Hinduism a Scientific Religion page 154"/><ref>{{cite web|url=http://www.ceylinetravels.com/hot-spots/nallur-kingdom|title=Welcome ceylinetravels.com - BlueHost.com|website=www.ceylinetravels.com|access-date=2024-12-04|archive-date=2013-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029053050/http://www.ceylinetravels.com/hot-spots/nallur-kingdom/|url-status=dead}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ನಲ್ಲೂರಿನ ರಾಜಧಾನಿಯ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಆರ್ಯಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜ '''ಕಳಿಂಗ ಮಾಘ'''ನು ಜಾಫ್ನಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆರಂಭಿಕ ಮೂಲದಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೊಪೇ ಜಾಫ್ನಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref>Mayilvagana Pulavar’s ‘ [[Yalpana Vaipava Malai]]’</ref> ಹಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇದು ರಾಜಕೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದ ಆಳುವ ಗಣ್ಯರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=http://exploresrilanka.lk/2012/06/kingdom-of-nallur-a-timeless-discovery|title=Kingdom of Nallur: A Timeless Discovery|date=June 2012|access-date=2024-12-04|archive-date=2021-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024102351/http://exploresrilanka.lk/2012/06/kingdom-of-nallur-a-timeless-discovery/|url-status=dead}}</ref> ಇದನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ, ಕ್ರಿ.ಶ 948 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ರಾಜ ಕಳಿಂಗ ಮಾಘದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪುವೆನಾಯ ವಾಕು ಅವರು ನಲ್ಲೂರಿನ ಕುರುಕ್ಕಲ್ ವಲವು ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮುರುಗನ್ ದೇವರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>Pon Kulendiren’s‘Hinduism a Scientific Religion, & Some Temples in Sri Lanka’, page 109</ref> 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿ ನಲ್ಲೂರ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಜಾಫ್ನಾವನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ತರಲು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಸಿಂಹಳೀಯ ಸೈನ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ರಾಜಕುಮಾರ '''ಸಪುಮಲ್ ಕುಮಾರಯ್ಯ''' (ಕೋಟೆಯ ಆರನೇ ಭುವನೆಕಬಾಹು) ವಹಿಸಿದ್ದರು - ಅವರು ಜಾಫ್ನಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ತಮಿಳು ರಾಜ '''ಕನಕಸೂರ್ಯ ಸಿಂಕೈರಿಯನ್''' ಅವರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊರಹಾಕಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="kataragama.org">{{cite web|url=http://kataragama.org/centers/nallur.htm|title=Nallur Kandaswami Temple, Jaffna|website=kataragama.org}}</ref> ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು 1450 ರಲ್ಲಿ ನಲ್ಲೂರು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ನಲ್ಲೂರ್ ಅನ್ನು ಸಿಂಹಳೀಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ''''ಶ್ರೀರಂಗಬೋಧಿ ಭುವನಸುಬಾಗು'''' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>Mudaliar Rasanayaka’s ‘The History of Jaffna’, page 75</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಂತರ ತನ್ನ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಷಾದಿಸಿದ ರಾಜಕುಮಾರ ಸಪುಮಲ್ ಕುಮಾರರಾಯನು ನಲ್ಲೂರಿನ ಗತಕಾಲದ ವೈಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತರಾಗಿ, 1457 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ''''ಮುತ್ತಿರೈ ಚಾಂಥೈ'''' ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. 1467 ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರ ಸಪುಮಲ್ ಕುಮಾರರಾಯನ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜಕುಮಾರ ಸಪುಮಲ್ ಕುಮಾರರಾಯನಿಗೆ ನಲ್ಲೂರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೋಟೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜತ್ವವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಕುಮಾರ ಸಪುಮಲ್ ಕುಮಾರರಾಯನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಕನಕಸೂರ್ಯ ಸಿಂಕೈರಿಯನ್ ನಲ್ಲೂರಿಗೆ ಮರಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಮಿಳು ರಾಜ್ಯವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು.1621 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಹೊಸ ಬೆದರಿಕೆಯು ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳ ಆರ್ಯಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು. ಕಮಾಂಡೋರ್ '''ಫಿಲಿಪ್ ಡಿ ಒಲಿವೇರಿರಾ''' ನಲ್ಲೂರು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಅದರ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ನಾಶಪಡಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಮನೆತನದ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿಯ ಗತ ವೈಭವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಸಹ ನಾಶಪಡಿಸಿದರು.<ref name="jaffnamc.lk"/><ref name="kataragama.org"/> ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ಮುಂಭಾಗದ ಮುಂಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ''''ಸಾಂಗಲಿ ತೊಪ್ಪು'''' ಎಂದು ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="lanka.com">{{cite web|url=https://us.lakpura.com/pages/jaffna|title=City of Jaffna, Sri Lanka|website=www.lanka.com}}</ref> 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಲ್ಲೂರು ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದ್ದ ಸ್ಥಳವು ಈಗ ನಲ್ಲೂರಿನ '''ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಚರ್ಚ್''' ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು 1827 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ನ ಪಂಥದಿಂದ '''ಆಂಗ್ಲಿಕನ್''' ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="lanka.com"/> ಶಾಂತವಾದ [[ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಡಚ್]] ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, '''ಕುರುಕ್ಕಲ್ ವಲವು'''ನಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ಮೂಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ನೆಲಸಮದ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ದೇವಾಲಯದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಯಾವುದಕ್ಕಿಂತ ಸರಳ ಶೈಲಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ನೋಟದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೂ, 1749 ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದ ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಲ್ಲೂರ್ ಜಾಫ್ನಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣವಾಗಿ ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1987 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಾಯುಪಡೆಯು ನಲ್ಲೂರು ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಿದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಬೆಂಕಿ ರಹಿತ ವಲಯವು ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಜನರ ಅಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಿತು. == ಸಂಪ್ರದಾಯ == ಮೇಲೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಅಥವಾ ತಂದೆಯಿಂದ ಮಗನಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾದ ಬಾಯಿ ಮಾತನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ರಾಜಧಾನಿಯು ಆರ್ಯಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ದಾಖಲೆ ಪುರಾವೆಗಳು ಮಸುಕಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಹಳೆಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಜನರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ, ಇದು ಜಾಫ್ನಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಲ್ಲೂರು ಪಟ್ಟಣದ ಪರಿವರ್ತನೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.tissanayagam.com|title=Tissanayagam - Tissainayagam - Kumarakulasinghe - Jaffna Royalty|website=www.tissanayagam.com|access-date=2024-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20241202111709/http://tissanayagam.com/|archive-date=2024-12-02|url-status=dead}}</ref> ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ನಲ್ಲೂರಿನ 'ಚೆಟ್ಟಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್' ನಂತಹ ರಸ್ತೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈಗ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಲ್ಲೂರು ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕುಲಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.ನಲ್ಲೂರು ದೇವಾಲಯವು ಅರ್ಚಕರ ಏಕೈಕ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಾಗಿದ್ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು (ಪುರೋಹಿತ ಜಾತಿ) - ದೇವಾಲಯದ ಮೈದಾನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ನಲ್ಲೂರು ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳವನ್ನು 'ಕುರುಕ್ಕಲ್ ವಲವು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ - ಇದರರ್ಥ ಮುಖ್ಯ ಅರ್ಚಕರ ಭೂಮಿ.<ref>{{cite web |url=http://www.geotamil.com/ctamils/chapter6_nallur.html |title=Pathivukal |access-date=2013-06-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204172406/http://www.geotamil.com/ctamils/chapter6_nallur.html |archive-date=2012-02-04 }}</ref> == ಗ್ಯಾಲರಿ == {{Gallery |title=ನಲ್ಲೂರು ಗ್ಯಾಲರಿ |width=200 |height=200 |File:Nallur Kandasamy front entrance.jpg| ನಲ್ಲೂರು ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದ ಗೋಪುರವು ಪಾಯಿಂಟ್ ಪೆಡ್ರೋ ರಸ್ತೆಯ ಎದುರುಗಡೆ ಇದೆ. |File:Sankiliyan.jpg|ಸಂಗಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಮೆ, ಮುಥಿರೈ ಚಂಥೈ, ನಲ್ಲೂರು. |File:Navalar Cultural Hall, Jaffna.JPG|ನವಲಾರ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಭಾಂಗಣ |File:Cankili Thoppu.JPG|ಕಂಕಿಲಿ ಥೋಪು, ರಾಜ ಕಂಕಿಲಿಯ ಸಮಾಧಿ }} == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * ಜಾಫ್ನಾ ಅರಮನೆ ಅವಶೇಷಗಳು * ನಲ್ಲೂರು ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ಕೋವಿಲ್ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] mrt1h49uzhsojouabdovn3lplh1avjz 0 164783 1435118 1356408 2026-10-31T05:57:44Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435118 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = [[ಬೌಲ್]] | name = ಶಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಂ | native_name_lang = bn | other_names = | image = Shah Abdul Karim.jpg | caption = | birth_place = [[ದೇರೈ ಉಪಜಿಲಾ|ದೇರೈ]], [[ಅಸ್ಸಾಂ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಅಸ್ಸಾಂ]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ]] (ಈಗ [[ಸುನಮ್‌ಗಂಜ್ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]]) | birth_date = {{birth date|1916|2|15|df=y}} | death_date = {{death date and age|2009|09|12|1916|02|15|df=y}} | death_place = [[ಸುನಮ್‌ಗಂಜ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಸುನಮ್‌ಗಂಜ್]], [[ಸಿಲ್ಹೆಟ್ ವಿಭಾಗ|ಸಿಲ್ಹೆಟ್]], ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ | occupation = {{flatlist| * ಗಾಯಕ * ಗೀತರಚನೆಕಾರ }} }} ಬೌಲ್ '''ಶಾಹ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಂ''' (15 ಫೆಬ್ರವರಿ 1916 – 12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009)<ref name=97thanniv>{{Cite news |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-269346|title=Shah Abdul Karim's 97th birth anniversary celebrated|date=2013-02-17|work=The Daily Star|language=en|access-date=2019-09-13}}</ref><ref name=death/><ref name="10thanniv" /> ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಬೌಲ್ '''ಶಾಹ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಂ''' ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೌಲ್ ಸಂಗೀತಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅವರನ್ನು '''ನೋವಿಕಿ ಬಾಲ್ ಸಾಮ್ರಾಟ್''' (ದಿ ಬೌಲ್ ಕಿಂಗ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|date=2020-09-12|title=বাউল সম্রাটকে ছাড়া ১১ বছর|url=https://www.channelionline.com/amp/বাউল-সম্রাটকে-ছাড়া-১১-বছর/|access-date=2021-07-23|website=চ্যানেল আই অনলাইন|language=bn}}</ref>[[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸರ್ಕಾರ]] ಅವರಿಗೆ 2001 ರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಅಲಂಕಾರವಾದ ಎಕುಶೆ ಪದಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref name=ekushey>{{cite news|url= http://www.moca.gov.bd/site/page/c706da0c-29ee-4f0f-95d9-fa6705e19001/|script-title=bn:একুশে পদকপ্রাপ্ত সুধীবৃন্দ|access-date=3 April 2019|publisher=Government of Bangladesh|language=bn|trans-title=Ekushey Padak winners list}}</ref> "ಬೌಲ್" ಸಂಗೀತದ ಅವರ ಅಗಾಧ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಕರೀಮ್ ಬೌಲ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ; ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫಕೀರ್ ಲಾಲೋನ್ ಶಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೌಲ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name=10thanniv/> ಬೌಲಿಸಂ ಮೀರಿ, ದೇಹ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಸೂಫಿಸಂ, ಮ'ರಿಫಾ, ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಂಗೀತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕರೀಮ್‌ರ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಕೊಡುಗೆ<ref>{{Cite web |date=2015-11-14 |title=গানের গুরু প্রাণের গুরু শাহ আব্দুল করিম |url=http://www.banglanews24.com/fullnews/bn/424677.html |access-date=2024-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151114201613/http://www.banglanews24.com/fullnews/bn/424677.html |archive-date=2015-11-14 }}</ref> ಅವರನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಬಹುತ್ವದ ನಿರಂತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಕರೀಮ್ ಅವರು 1911 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ರಂದು '''ದೇರೈ''' '''ಸುನಮ್‌ಗಂಜ್''', '''ಸಿಲ್ಹೆಟ್''' ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name=10thanniv>{{Cite news |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/news/10th-death-anniversary-shah-abdul-karim-1798765|title=10th death anniversary of Shah Abdul Karim|date=2019-09-12|work=The Daily Star|language=en|access-date=2019-09-13}}</ref> ಅವರು ಬೌಲ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು [[:bn:ರಶಿದ್ ಉದಾದಿನ್|ಬೌಲ್ ರಶೀದ್ ಉದ್ದೀನ್]] ಮತ್ತು '''ಬೌಲ್ ಶಾ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಮಸ್ತಾನ್ ಬಕ್ಷ್''' ಅವರಿಂದ ಪಡೆದರು.<ref name=10thanniv/> 1957 ರಲ್ಲಿ, ಕರೀಮ್ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಉಜನ್ ಧೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ '''ಅಫ್ತಾಬುನ್ನೆಸಾ ಬೀಬಿ'''ಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಅವರನ್ನು ಅವನು '''"ಸರಳಾ"''' (ಸರಳ ಹುಡುಗಿ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ..<ref name=10thanniv/> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಆಜೀವ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದ ಬೌಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಶಾ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು '''ಶಾ ನೂರ್ ಜಲಾಲ್''' ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅವರು ಸ್ವತಃ ಬೌಲ್ ಆಗಲು ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.<ref name=97thanniv/> ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೂ, ಕರೀಂ ಕೃಷಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರು ಮತ್ತು ಅವರ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದವರೆಗೂ ಕೃಷಿಕನಾಗಿದ್ದರು. ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯಿಂದಾಗಿ ಕರೀಮ್ 12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 ರಂದು ಸಿಲ್ಹೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.<ref name=death>{{cite news |title='Baul Samrat' Abdul Karim laid to rest |url=http://www.thedailystar.net/newDesign/latest_news.php?nid=19279 |work=The Daily Star |date=13 September 2009 |access-date=24 September 2009}}</ref> == ಕೃತಿಗಳು == ಕರೀಮ್ 1600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=10thanniv/> ಬಾಂಗ್ಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವರ ಹತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/2006/05/18/d605181401121.htm|title=Musical tribute to a living legend -- Shah Abdul Karim|author=Karim Waheed|work=The Daily Star|access-date=2013-02-17|date=2006-05-18}}</ref> ಕರೀಮ್ ಅವರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಆರು ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ: * ''ಅಫ್ತಾಬ್ ಸಂಗೀತ'' (1948) * ''ಗಾನೋ ಸಂಗೀತ'' (1957) * ''ಕಲ್ನಿರ್ ಧೇಯು'' (1981) * ''ಧೋಲ್ಮೇಲಾ'' (1990) * ''ಭಟಿರ್ ಚಿತಿ'' (1998) * ''ಕಲ್ನೀರ್ ಕೂಲಿ'' (2001)<ref name=10thanniv/> === ಗಮನಾರ್ಹ ಹಾಡುಗಳು === {{columns-list|colwidth=20em| * ಜಿಲ್ ಮಿಲ್ ಜಿಲ್ ಮಿಲ್ ಕೋರೆ ರೆ * ಬೋಂಡೆ ಮಾಯಾ ಲಗೈಸೆ * ಆಶಿ ಬೋಲೆ ಗೆಲೋ ಬಂಧು * ಕೇನೋ ಪಿರಿತಿ ಬರೈಲಾ ರೇ ಬಂಧು * ಗರಿ ಚೋಲೆನ ಚೋಲೆನಾ * ಅಮಿ ಕೂಲ್ಹಾರ ಕೊಲೊಂಕಿನಿ * ಅಗೇ ಕಿ ಶುಂಡೋರ್ ದಿನ್ ಕಟೈತಾಂ * ಅಮಿ ತೋಮರ್ ಕೋಲೇರ್ ಗರಿ * ಶೋಖಿ ಕುಂಜೋ ಶಾಜಾವೋ * ಐಲೈ ನಾ ಐಲೈ ನಾ * ಬೊಶೊಂಟೊ ಬಟಾಶೆ * ತುಮಿ ಬಿನೆ ಅಕುಲ್ ಪೋರನ್ * ಆಗರ್ ಬಹದುರಿ ಎಖೊನ್ ಗೆಲೊ ಕೊಯಿ * ಪರಿತಿ ಮೋದೂರ್ ಮಿಲೋನಾ * ಅರ್ ಕಿಚು ಚಾಯ್ ನ ಮೋನೆ ಗಾನ್ ಚಾರ * ನೊಟುನ್ ಪ್ರೇಮ್ ಮೊನ್ ಮೊಜಾಯಾ ಕೊರಿಲಂ ಕಿ ಮೊಸ್ಟೊ ವುಲ್ * ಮುರ್ಷಿದ್ ಧೋನೋ ಹೆ ಕೆಮೋನೆ ಚಿನಿಬೋ ತೋಮರೆ * ಬೋಂಧುರೆ ಕೋಯಿ ಪಾಬೋ ಶೋಖಿ ಗೋ * ಸೋಮ ಮೊಜಲೆ ಒರೆ ಬಾವ್ಲಾ ಗನ್ * ಶೋಖಿ ತೋರ ಪ್ರೇಮ್ ಕೊರಿಯೋನಾ * ನಾವೋ ಬನೈಲೋ ಬನೈಲೋ ರೆ ಕಾನ್ ಮೆಸ್ಟೋರಿ * ಅಮರ್ ಮೊನ್ ಮೊಜಾಯಾ ರೆ * ಅಮರ್ ಹತ್ ಬಂಧಿಬಿ ಪಾವೋ ಬಂಧಿಬಿ * ರಾಕೋ ಕಿ ಮಾರೋ ಆಯ್ ದೋಯಾ ಕೋರಾ * ಅಮಿ ಗಾನ್ ಗೈತೆ ಪಾಟಿನಾ * ಭೋಬ್ ಶಗೋರೆರ್ ನಯ್ಯಾ * ಪ್ರಾಣೇ ಅರ್ ಶೋಹೇನ ದಾರುನ್ ಜಲ ಮೊರೊನ್ ಬಾಲಾ * ದೊರೊಡಿಯ ರೇ ಬೊಂಡು ದೊರೊಡಿಯ ರೆ * ತುಮಾರ್ ಓ ಪಿರಿತೆ ಬೋಂಡು ರೆ ಬೋಂಡು * ಅಮಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಮಾ ಎರ್ ಚೆಲೆ * ಜಿಗಶ್ ಕೋರಿ ತುಮಾರ್ ಕಚೆ * ಹಿಂಗ್ಶಕೂರ್ ಬೋಲೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಂ ನೇಶಾಕುರ್ * ರೋಂಗಿಲಾ ಬರೋಯ್ * ಕೆಮೋನ್ ಬುಲಿಬೋ ತಾರಾ * ಹುರು ತಕ್ತೇ ಜೆ ಜೈತಂ ನಾನರ್ ಬರಿ * ಫುವಾ ಫ್ಯೂರಿ ಬೋಯಾ ಹ್ಯಾಟ್ಟರ್ ತಾಲಿ ದಿಯಾ * ಗಾನ್ ಗಾಯ್ ಅಮರ್ ಮೊನ್ರೆ ಬುಜಯ್ * ಮೊಹಜೋನೆ ಬನಾಯಾಸೆ ಮೋಯುರ್ ಫೋಂಕಿ ನೌ }} == ಪರಂಪರೆ == '''ಹಬೀಬ್ ವಾಹಿದ್''' ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಆಲ್ಬಂ '''ಕೃಷ್ಣೋ''' ಅನ್ನು 2000 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಕರೀಮ್ ಅವರ ಕೆಲಸವು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿತ್ತು. ಈ ಆಲ್ಬಂ ಸಿಲ್ಹೆಟಿ ಮೂಲದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಯಾ; ಕರೀಂ ಅವರ ಸಂಗೀತದ ಪರಿಚಯವಿದ್ದವರು.<ref>{{Cite web |title=তাঁর চোখের দিকে তাকিয়ে রইলাম |url=https://www.ajkerpatrika.com/entertainment/music/ajpn8mBsT3V4b |access-date=2024-11-04 |website=www.ajkerpatrika.com |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20241214125938/https://www.ajkerpatrika.com/entertainment/music/ajpn8mBsT3V4b |archive-date=2024-12-14 |url-status=dead}}</ref> ''ಕೃಷ್ಣೋ'' ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮಿಳನದ ರುಚಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಹಿಟ್ ಆಗಿತ್ತು. ತರುವಾಯ, [[:bn:ದಲಚುಟ್|Dolchut]] ಮತ್ತು [https://www.muzamusic.com/ ಮುಜಾ] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಕಲಾವಿದರು ಕರೀಮ್ ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪]] g2jqjbzsw7h6k2h4eh7j9acx386l2ul 0 174384 1435136 1379676 2026-10-31T09:06:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435136 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:A_view_of_the_room_in_which_the_Malleshwaram_1669CE_Ekoji's_Mallapura_Mallikarjuna_Temple_Donation_Inscription_is.jpg|thumb|300x300px| ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯದೊಳಗೆ ಬಂಡೆಯ ಶಾಸನವಿದೆ]] [[ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ]] ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಯೋಜಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ <ref>{{Cite web |last=Kumari |first=Krittika |date=2021-06-16 |title=How the Plague Outbreak Led to a New Township in Bengaluru |url=https://map-india.org/how-the-plague-outbreak-led-to-a-new-township-in-bengaluru/ |access-date=2024-01-09 |website=MAP |language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Dasharathi |first=Poornima |title=The plague that shook Bangalore |url=https://www.deccanherald.com/india/karnataka/plague-shook-bangalore-2437241 |access-date=2024-01-09 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> ಅನಂತರ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರವನ್ನು ಹೊಸ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ವೀರಗಲ್ಲು ಸೇರಿದಂತೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸವಿರುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕೃತಿಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಪರಂಪರೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ೧೭೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲಿತ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಎರಡು ಮಹತ್ವದ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ [[ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು|ವೀರಗಲ್ಲನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾ.ಶ. ೧೬೬೯ರ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನವು ಮರಾಠಾ ರಾಜ ಏಕೋಜಿ ೧ ಮಲ್ಲಪುರ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಜಕ್ಕರಾಯನಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ತುಣುಕು ಶಾಸನ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Rice|first=B. Lewis|year=1905|journal=Epigraphia Carnatica|title=Epigraphia Carnatica: Volume IX: Inscriptions in the Bangalore District|publisher=Mysore Government Central Press|volume=9|pages=80–81}}</ref> ಜೊತೆಗೆ, ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ|ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ]] (IISc) ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಬೇಟೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ [[ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು|ವೀರಗಲ್ಲು]] ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. <ref name=":1">{{Cite web |title=The Land on Which We Stand |url=https://connect.iisc.ac.in/2020/03/the-land-on-which-we-stand/ |access-date=2024-10-27 |website=Connect |archive-url=https://web.archive.org/web/20241111094546/https://connect.iisc.ac.in/2020/03/the-land-on-which-we-stand/ |archive-date=2024-11-11 |url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |date=September 2009 |title=A Veeragallu on IISc campus |url=https://voicesiisc.wordpress.com/wp-content/uploads/2010/04/voices_sep09.pdf |access-date=27 April 2025 |publisher=Voices, IISc Newsletter}}</ref> . ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ 'ಮಲ್ಲಪುರ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಹುಶಃ '[https://alar.ink/dictionary/kannada/english/%E0%B2%AE%E0%B2%B2%E0%B3%86 ಮಲೆ]' ಅಥವಾ 'ಮಲೈ' (ಬೆಟ್ಟ) ಮತ್ತು '[https://alar.ink/dictionary/kannada/english/%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B0 ಪುರ]' (ಪಟ್ಟಣ) ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಪದಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಇದರ ಅರ್ಥ 'ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಣ'. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ಇದು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಆಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಮಲ್ಲೇಸ್ವರಂ, ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಿಂ ಎಂದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ/ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Digital_Image_of_the_Word_Malleshwaram_(mallapura)_Obtained_by_3D_Scanning_of_The_Malleshwaram_1669_CE_Ekoji's_Mallapura_Mallikarjuna_Temple_Donation_Inscription.jpg|thumb|300x300px| ''3D ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ, ಸಾ.ಶ. ೧೬೬೯ರ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಎಕೋಜಿಯ ಮಲ್ಲಪುರ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ ದೇಣಿಗೆ ಶಾಸನದ 'ಮಲ್ಲಪುರ' ಹೆಸರಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಿತ್ರ'']] === ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂದರ್ಭ: ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಆಳ್ವಿಕೆ === ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ೧ನೇ ಏಕೋಜಿಯ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನದು. ಏಕೋಜಿಯ ತಂದೆ ಶಹಾಜಿ ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮರಾಠಾ ಜನರಲ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಗಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ''ಜಾಗೀರ್'' (ಭೂ ದತ್ತಿ) ಆಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Chopra |first=P.N. |title=History of South India (Ancient, Medieval and Modern) Part II: Medieval Period |publisher=S. Chand & Company |year=2003 |isbn=81-219-0153-7 |pages=467–468}}</ref> ಶಹಾಜಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ತನ್ನ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಸ್ಥಾಪಕ [[ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ|ಶಿವಾಜಿ]] ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಜೀಜಾಬಾಯಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Sastri |first=K.A. Nilakanta |title=A History of South India from Prehistoric Times to the Fall of Vijayanagar |publisher=Oxford University Press |year=1955 |pages=253–254}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=19 February 2017 |title=Chhatrapati Shivaji's Bengaluru days |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/chhatrapati-shivajis-bengaluru-days/articleshow/57229947.cms |access-date=2024-10-26 |work=The Times of India}}</ref> ೧೬೬೪ ರಲ್ಲಿ ಶಹಾಜಿಯವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರ ಜಾಗೀರನ್ನು ಅವರ ಪುತ್ರರ ನಡುವೆ ಹಂಚಲಾಯಿತು. ಶಿವಾಜಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿನ ಮರಾಠಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ವೆಂಕೋಜಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಏಕೋಜಿ ೧ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ತಂಜಾವೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಜಾಗೀರನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದನು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Govind Sakharam |first=Sardesai |title=New History of the Marathas: Shivaji and his line (1600-1707) |publisher=Phoenix Publications |year=1946 |volume=1 |pages=210–212}}</ref> ಏಕೋಜಿ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ಮಲಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತಾಯಂದಿರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಭಾವದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಶಿವಾಜಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಡೆಕ್ಕನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮರಾಠಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದರೆ, ಏಕೋಜಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಂತರ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ತಂದೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪೈಪೋಟಿಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |date=17 September 2021 |title=On the history trail: The Grand Meeting of Chhatrapati Shivaji Maharaj with Ekoji I (Vyankoji Bhonsle) |url=https://sahasa.in/2021/09/17/on-the-history-trail-the-grand-meeting-of-chhatrapati-shivaji-maharaj-and-ekoji-i-vyankoji-bhonsle/ |access-date=2024-10-26 |website=sahasa.in |archive-date=2024-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130173303/https://sahasa.in/2021/09/17/on-the-history-trail-the-grand-meeting-of-chhatrapati-shivaji-maharaj-and-ekoji-i-vyankoji-bhonsle/ |url-status=dead }}</ref> ಏಕೋಜಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮರಾಠರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ೧೯೯೬ರ ಈ ಶಾಸನವು ಮರಾಠರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. == ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಸಾ.ಶ. ೧೯೯೬ ಏಕೋಜಿಯ ಮಲ್ಲಪುರ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇಣಿಗೆ ಶಾಸನ == ಈ ಶಾಸನವು ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಪುರದ (ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ) ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ [[ಕನ್ನಡ]] ಶಾಸನವು ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಮಲ್ಲಪುರ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏಕೋಜಿ ೧ ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅನುದಾನವನ್ನು "ಬೆಂಗಳೂರ ಮಹಾನಾಡು" (ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನರು ಅಥವಾ ಸಭೆ) ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದು "ಬೆಂಗಳೂರು" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆರಂಭಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಸನವು ರಾಜಶಾಸನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯವನ್ನು ರಾಜನ ಖಜಾನೆಯ ಬದಲು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಮಲ್ಲಪುರ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯದ ಉಲ್ಲೇಖವು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು 'ಮಲ್ಲಪುರ' ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. === ಶಾಸನದ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Malleshwaram_1669CE_Kannada_Inscription.jpg|thumb|400x400px| ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ 1669 CE ಏಕೋಜಿಯ ಮಲ್ಲಪುರ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ ದಾನ ಶಾಸನ]] ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಒಂದು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಕೆತ್ತಲಾದ ಜಾಗವು ಸುಮಾರು 115 ಸೆಂ.ಮೀ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು 392 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಗಲವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು 8.3 ಸೆಂ.ಮೀ ಎತ್ತರ, 6.5 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಗಲ ಮತ್ತು 0.45 ಸೆಂ.ಮೀ ಆಳವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು '[[ಲಿಂಗ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)|ಲಿಂಗದ]]' (ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ [[ಶಿವ|ಶಿವನ]] ಅಮೂರ್ತರೂಪ ಚಿಹ್ನೆ) ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ <ref>{{Cite web |title=Inscription Stones of Bengaluru |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Inscription_Stones_of_Bengaluru |access-date=2024-10-26 |website=Wikipedia}}</ref> . ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಾನದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಶಾಶ್ವತತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ ("ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ಇರುವವರೆಗೆ" <ref>{{Cite web |date=30 April 2018 |title=A hunt for Bengaluru's forgotten inscription stones is tracing the history of Kannada and the city |url=https://scroll.in/magazine/874966/a-hunt-for-bengalurus-forgotten-inscription-stones-is-tracing-the-history-of-kannada-and-the-city |access-date=2024-10-26 |website=Scroll.in}}</ref> ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ). ಆದರೆ ''ಲಿಂಗವು'' ಶೈವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. === ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಾಲನಿರ್ಣಯ === ಈ ಶಾಸನವನ್ನು ಮೊದಲು [[ಬಿ.ಎಲ್.ರೈಸ್|ಬಿ. ಎಲ್. ರೈಸ್]] ಅವರು ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ''[[ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ|ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯಾ ಕಾರ್ನಾಟಿಕಾ]]'' ಸಂಪುಟ ೯ರ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="B. Lewis Rice">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=B. Lewis Rice |url=http://archive.org/details/epigraphia-carnatica-vol.-9-supplement |title=Epigraphia Carnatica Vol. 9 Supplement}}</ref> ಶಾಸನವು ಅದರ ದಿನಾಂಕವನ್ನು "ಸೌಮ್ಯ ಸಂವತ್ಸರದ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುದ್ಧ ಲೂ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೋಮವಾರ, ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೧೬೬೯ ತಾರೀಖಿಗೆ ತಾಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. === ಲಿಪ್ಯಂತರ ಮತ್ತು ಅನುವಾದ === ಶಾಸನವು ಏಳು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ|ಕನ್ನಡ]] ಮತ್ತು [[ಅ.ಸಂ.ಲಿ.ವ.|IAST]] ಲಿಪ್ಯಂತರವು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದೊಂದಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ. {| class="wikitable" !Line !Kannada !IAST !English Translation |- |1 |ಸೌಮ್ಯ ಸಂವತ್ಸರದ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುದ್ಧ ಲೂ |saumya saṃvatsarada mārgaśira śuddha lū |In the Saumya year, on the auspicious day of Margashira |- |2 |ಶ್ರೀಮತು ಮಲ್ಲಪುರದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವರ ದೇವಮಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಯೆಕೋಜಿರಾಯನ ಬೆಂಗಳೂರ |śrīmatu mallapurada mallikārjuna devara devamānyakkĕ yĕkojirāyana bĕṃgaḷūra |The honorable Ekojiraya of Bengaluru, for the divine service of the revered Mallikarjuna of Mallapura, |- |3 |ಮಹನಾಡು ಕೇಳಲಿಕಾಗಿ ಮೆದರನಿಂಗನಹಳಿಯ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟನು ಕೋಟಿ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರು |mahanāḍu keḷalikāgi mĕdaraninganahaḷiya dharmakkĕ koṭṭanu koṭi candrasūryaru |at the request of the people of Bengaluru, grants the village of Medaraninganahalli as a charitable offering, for as long as the sun and moon exist. |- |4 |ಉಳಕಾಲಉ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕೊಟನು ಯೀ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಕ್ರ ಮಾಡಿದವರು ಕತ್ತಿಯ ಕಾಗಿಯ ಚಂಡಾಲರ ಜಲ್ಮ |ulakālaü dharmakkĕ koṭanu yī dharmakkĕ vakra māḍidavaru kattiya kāgiya caṃḍālara jalma |This charitable grant is made for perpetuity. Those who obstruct this charity will be reborn as donkeys, crows, or Chandalas. |- |5 |ದಲಿ ಹುಟ್ಟುವರು |dali huṭṭuvaru |(They will be born into these low forms). |- |6 |ಮುಸಾಲಮಾನರಾದವರು ಮಕೆಯಲಿ ಹಂದಿ ತಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಚೆತ್ರಿ ವೈಶ್ಯ ಸೂದ್ರ ಕಾಸಿಯಲಿ ಗೋವ |musālamānarādavaru makĕyali handi tinda brāhmaṇa cĕtri vaiśya sūdra kāsiyali gova |Muslims who dishonor this (grant) will bear the same sin as one who consumes pork in Mecca. Brahmanas, Kshatriyas, Vaishyas, and Shudras, in Kashi, who kill a cow |- |7 |ಕೊಂದ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ |konda pāpakke hoguva |will incur the same sin. |} === ''ಶಾಪಾಶಯ'' === ಅನುದಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಶಾಸನವು ''ಶಾಪಾಶಯವನ್ನು'' ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ದಾನದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ಪಂಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗ ([[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥ)|ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]], [[ಕ್ಷತ್ರಿಯ|ಕ್ಷತ್ರಿಯರು]], [[ವೈಶ್ಯ|ವೈಶ್ಯರು]], [[ಶೂದ್ರ|ಶೂದ್ರರು]] ) ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಲಿ, ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರು [[ವಾರಾಣಸಿ|ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ]] (ವಾರಣಾಸಿ) ಹಸುವನ್ನು ಕೊಂದ ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಹ ಅಥವಾ ಕತ್ತೆ, ಕಾಗೆ ಅಥವಾ ''ಚಂಡಾಲ'' (ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೆಳವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪು) ಆಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ತಾಳುವಂತಹ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಕೂಡ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು [[ಮೆಕ್ಕಾ|ಮೆಕ್ಕಾದಲ್ಲಿ]] ಹಂದಿಮಾಂಸ ಸೇವಿಸುವಷ್ಟು ಪಾಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಂ]] ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಆರಂಭಿಕ ಶಾಸನ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಸಂರಕ್ಷಣೆ === ==== ಭೌತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ==== [[ಚಿತ್ರ:Cleaning_cement_splatter_and_paint_o0_the_Malleshwaram_1669_CE_Ekoji's_Mallapura_Mallikarjuna_temple_Donation_inscription.jpg|left|thumb|300x300px| ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಸಾ.ಶ.1669ರ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಶಾಸನದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ]] ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಕಾಡು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನ ಶಿಲೆಯು, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವೊಂದರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವು ಬಿದ್ದು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ, [https://jeernodhar.com/ 'ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರ್ಸ್‌'ನ] ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಯಶಸ್ವಿನಿ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ನಿಲೇಶ್ ಎಂ ಥಕ್ಕರ್, 'ಬೆಂಗಳೂರು ಇನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್' ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಇದರ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Inscription Stones of Bengaluru |url=https://www.facebook.com/share/p/sNNtUhcZtJH1qBTn/ |access-date=2024-10-27 |website=Facebook}}</ref> ==== ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ==== [[ಚಿತ್ರ:3D_Digital_Scanning_of_the_Malleshwaram_1669_CE_Ekoji's_Mallapura_Mallikarjuna_temple_inscription.jpg|left|thumb|300x300px| ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ 1669 CE ಏಕೋಜಿಯ ಮಲ್ಲಾಪುರ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯದ ಶಾಸನದ 3D ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್]] ಭೌತಿಕ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಮಿಥಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಇನ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ಸ್ 3D ಡಿಜಿಟಲ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ಶಾಸನದ 3D ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಅದರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗುವಂತಹ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |title=Inscription Stones of Bengaluru |url=https://www.facebook.com/share/p/ruu3tqJQ8TWWFqyW/ |access-date=2024-10-27 |website=Facebook}}</ref> === ಕಳೆದುಹೋದ ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ === [[ಚಿತ್ರ:Bangalore_1854_Pharaoh_hires.jpg|thumb|300x300px|1854ರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಕ್ಷೆಯು ಮೇದಾರನಿಂಗಹಳ್ಳಿಯನ್ನು (Maderingenhully ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ) ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ]] ಈ ಶಾಸನವು ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ದಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಭೂಮಿಯನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ|ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ]] (ಐ ಐ ಎಸ್‌ ಸಿ) ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Wikimaps Warper: Viewing Map 1996 |url=https://warper.wmflabs.org/maps/1996#Preview_tab |access-date=2024-01-09 |website=warper.wmflabs.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20241130100108/https://warper.wmflabs.org/maps/1996#Preview_tab |archive-date=2024-11-30 |url-status=dead}}</ref> ೧೮೫೪ರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಕ್ಷೆಯು ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿಯು ಐಐಎಸ್ಸಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ, ಸಿಪಿಆರ್‌ಐನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾಲೋನಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಬಿಇಎಲ್ ರಸ್ತೆಯ ಆಚೆಗೆ [https://cpri.res.in/ ಸಿಪಿಆರ್‌ಐವರೆಗೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250509180739/https://www.cpri.res.in/ |date=2025-05-09 }} ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 'ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮೂರು ಕನ್ನಡ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ: * 'ಮೇದಾರ': ಬಿದಿರು ನೇಕಾರರ ಜಾತಿಯ ಹೆಸರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=H.v. Nanjundayya |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.264219 |title=The Mysore Tribes And Castes Volume 4 |date=1944}}</ref> * 'ನಿಂಗ"': ಬಹುಶಃ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೆಸರಾಗಿರಬಹುದು. * 'ಹಳ್ಳಿ': 'ಗ್ರಾಮ' ಎಂದರ್ಥ. ಮೇದಾರ ಸಮುದಾಯವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ತೆಲಂಗಾಣ]] ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] ಮತ್ತು [[ಮೈಸೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವರು ನುರಿತ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಚಾಪೆಗಳು, ಬುಟ್ಟಿಗಳು, ಏಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಶೇಖರಣಾ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Citation |title=Bathuku Chitram {{!}} Special story on Medari (Mahendra) community {{!}} V6 News (18-06-2015) |date=17 June 2015 |url=https://www.youtube.com/watch?v=86Kk4dsQZ_Q |access-date=2023-12-17 |language=en}}</ref> ಈ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರು ಹತ್ತಿರದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಬಿದಿರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿಯ ಕಣ್ಮರೆಯು ಭೂದೃಶ್ಯಗಳ ನಿರಂತರ ವಿಕಾಸ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. == ಜಕ್ಕರಾಯನಕೆರೆ ಶಾಸನ == ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಪ್ರದೇಶವು ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಸನಕ್ಕೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 'ಜಕ್ಕರಾಯನಕೆರೆ ಶಾಸನ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಾಂಕವಿಲ್ಲದ ಈ [[ಕನ್ನಡ]] ಶಾಸನ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉಳಿದಿರುವ ಪಠ್ಯವು ಅದು ದೇಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಅನುದಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಸನವು 'ಯಲಹಂಕ ನಾಡ'ನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂದಿನ [[ಯಲಹಂಕ|ಯಲಹಂಕಕ್ಕೆ]] ಅನುಗುಣವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ''[[ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ|ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯಾ ಕರ್ನಾಟಿಕಾ]]'' ಸಂಪುಟ ೯ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸನವು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಸಂಪಿಗೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷ್ಣ ಹಿಟ್ಟಿನ ಗಿರಣಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಜಕ್ಕರಾಯನಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="B. Lewis Rice"/> ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಶಾಸನದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. === ಜಕ್ಕರಾಯನಕೆರೆ ಶಾಸನದ ಲಿಪ್ಯಂತರ === ''[[ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ|ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯಾ ಕಾರ್ನಾಟಿಕಾದಲ್ಲಿ]]'' ಪ್ರಕಟವಾದ ಉಳಿದಿರುವ ಪಠ್ಯದ ಲಿಪ್ಯಂತರವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ. {| class="wikitable" !ಸಾಲಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ! [[ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ|ಕನ್ನಡ]] ! [[ಅ.ಸಂ.ಲಿ.ವ.|ಐ.ಎ.ಎಸ್.ಟಿ.]] |- | 1 | ಶ್ರೀಮತುವಿಕಾರಿಸ |śrīmatuvikārisa |- | 2 | ಓವತ್ಸರದಜೇಷ್ಟಬ ೧ |O vatsarada jēṣṭha ba 1 |- | 3 | ಸೋಯಾಲಹಂಕನಾಡ |sōyālahankanāḍa |- | 4 | ಪ್ರಜಾ . . . . . . |prajā . . . . . . |- | 5 | ಗೌಡುತನದಮುಂ |gauḍutanadamuṃ |- | 6 | ವೀರ . . . ಬಮ |vīra . . .bama |- | 7 | ಚಾಕಲಕನಲುಸಂಗ |cākalakanalusaṅga |- | 8 | ನಕೊಡಗಿಮಾನ್ಯಮ್ಮ |nakoḍagimānyamma |- | 9 | ಡಿಐಐ . . . ಲುಸು |ḍiyi . . .lusu |- | 10 | ಡು ಬೆಂಡ್ಯರ |ḍu beṇḍyara |- | 11 | ಯಾವ . ತಮ್ಮನಾ |yāva . tammanā |- | 12 | ಆಚಾರಿಕಾಮುಂಜಕ. |ācārikāmuṃjaka |- | 13 | ಚನ್ನಪಾಂಡ . . . |canapāṇḍa . . . |} ಅಪೂರ್ಣ ಸ್ವರೂಪದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಜಕ್ಕರಾಯನಕೆರೆ ಶಾಸನವು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಸನದ ಮರುಶೋಧನೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಬಹುದು. ==ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿ ವೀರಗಲ್ಲು (ಐಐಎಸ್ಸಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್) == [[ಚಿತ್ರ:Digital_Image_of_the_Tiger_Hunting_Herostone_02.png|left|thumb|564x564px| ಐಐಎಸ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲಿಬೇಟೆಯ ವೀರಗಲ್ಲಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಿತ್ರ]] ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IISc) ಆವರಣದಲ್ಲಿ ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ವೀರಗಲ್ಲು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ೧೬೬೯ರ ಏಕೋಜಿ ೧ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಹಿಂದಿನ ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತಾಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. <ref name=":1"/> ಆ ಕಲ್ಲು ಒಂದು 'ಹುಲಿಬೇಟೆ ವೀರಗಲ್ಲು' ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಹುಲಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಮಡಿದ ವೀರನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಭಾಗಶಃ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದು ಯಾವುದೇ ಬರಹಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಶಿಲ್ಪವು ಹುತಾತ್ಮನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಹುಲಿಯ ಮೇಲೆ ಬಾಣ ಬಿಡಲು ಹೊರಟಿರುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ತಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ, ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗರು|ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗ]] ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದ್ದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೀರಗಲ್ಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೇವಲ ಮೂರು ಹುಲಿಬೇಟೆ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಶೌರ್ಯಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಕಲ್ಲುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯು ನಿವಾಸಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಧೈರ್ಯತನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. == ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೃತಿಗಳ ಮಹತ್ವ == ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಶಾಸನಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೬೬೯ರ ಎಕೋಜಿ ೧ರ ಶಾಸನವು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಗಮನಾರ್ಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಶಾಸನಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ: * '''ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ:''' ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಮಲ್ಲಪುರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಶಾಸನಗಳು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. * '''ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ:''' ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಏಕೋಜಿ ೧ ಶಾಸನವು ದೃಢವಾದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಭೂ ಮಂಜೂರಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. * '''ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು:''' ಶಾಸನಗಳು ಆ ಕಾಲದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ. ವಿಭಿನ್ನ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ದೇಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಭೂದಾನಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. * '''ಭಾಷೆಯ ವಿಕಾಸ:''' ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಲಿಪಿಯ ಬಳಕೆಯು ಭಾಷೆಯ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. * '''ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ:''' ಏಕೋಜಿ ೧ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಮೇದಾರನಿಂಗನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿರುವುದು, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇತರ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಕಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಶಾಸನಗಳು ನಗರದ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಇತಿಹಾಸದ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನಮಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲುಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ನಕ್ಷೆಗಾಗಿ, ದಯವಿಟ್ಟು [https://www.google.com/maps/d/u/0/viewer?mid=10MkVJhxpkbsDbhXxJpAS82KtKMI&hl=en_US&ll=12.997496641535527%2C77.57485343299824&z=10 ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲುಗಳ ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆ]ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ. * [[:en:Inscription stones of Bengaluru| ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲುಗಳು]] ==ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು== ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಕ್ಷರಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಿತ್ರಗಳು, ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ, [https://mythicsociety.github.io/AksharaBhandara/#/learn/Shasanagalu?id=115035 ಅಕ್ಷರ ಭಂಡಾರ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್] ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು]] ces01rzj9s2cajttmebc7za58tsj6ub 0 175260 1435093 1435028 2026-10-31T01:32:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435093 wikitext text/x-wiki [[File:PUNEETH RAJKUMAR.jpg|thumb|೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] [[ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರು [[ಕನ್ನಡ]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಭಾರತೀಯ ನಟರಾಗಿದ್ದರು. ಆರು ತಿಂಗಳ ಶಿಶುವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರು [[ವಿ. ಸೋಮಶೇಖರ್]] ಅವರ ''[[ಪ್ರೇಮದ ಕಾಣಿಕೆ]]'' (೧೯೭೬) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ ''[[ಸಾನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ]]'' (೧೯೭೭) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ [[ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್|ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಕೂಡ ಅವರ ಪರದೆಯ ತಂದೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ''[[ತಾಯಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮಗ]]'', ''[[ವಸಂತ ಗೀತೆ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಭಾಗ್ಯವಂತ]]'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದವು, ಇವು ಅವರ ಗಾಯನ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವು. ಎನ್. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಅವರ ''[[ಬೆಟ್ಟದ ಹೂವು]]'' ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದ]] ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರ ''[[ಪರಶುರಾಮ (೧೯೮೯ ಚಿತ್ರ)|ಪರಶುರಾಮ]]'' ಜೊತೆ ಮುಗಿಸಿದರು. ಪುನೀತ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ [[ರಕ್ಷಿತಾ]] ಅವರ ಎದುರು ''[[ಅಪ್ಪು (೨೦೦೨ ಚಿತ್ರ)|ಅಪ್ಪು]]'' (೨೦೦೨) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು, ಇದು [[ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಣಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ [[ರಮ್ಯ (ನಟಿ)|ರಮ್ಯ]] ಅವರ ಎದುರು ''[[ಅಭಿ (೨೦೦೩ ಚಿತ್ರ)|ಅಭಿ]]'', ಮತ್ತು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ''[[ವೀರ ಕನ್ನಡಿಗ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಮೌರ್ಯ (೨೦೦೪ ಚಿತ್ರ)|ಮೌರ್ಯ]]'' ಅನುಸರಿಸಿದವು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಹುಮುಖ ಸ್ಟಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ [[ಬ್ಯಾಕ್‌ಫ್ಲಿಪ್]]‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಮಾನುಷ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಕೆಲವರು ಅವರ [[ಇಡಿಗ]] ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಆರೋಪಿಸಿದರು, ಅವರು ಚುರುಕಾದ [[ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಇಳಿಸುವವರು]] ಆಗಿದ್ದರು. ಪುನೀತ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಅಭಿನಯ ''[[ಅರಸು (೨೦೦೭ ಚಿತ್ರ)|ಅರಸು]]'' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಬಂದಿತು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆ ''[[ಮಿಲನ (ಚಿತ್ರ)|ಮಿಲನ]]'' ಅವರಿಗೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವರ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಜಾಕಿ (೨೦೧೦ ಚಿತ್ರ)|ಜಾಕಿ]]'', ''[[ಹುಡುಗರು]]'', ''[[ರಾಣಾ ವಿಕ್ರಮ]]'', ''[[ರಾಜಕುಮಾರ]]'' ಮತ್ತು ''[[ನಟಸಾರ್ವಭೌಮ]]'', [[ಯುವರತ್ನ]] ಸೇರಿವೆ. ==ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು== ===ನಟನಾಗಿ=== {| class="wikitable" |+ಕೀ | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಿತ್ರಗಳು}} | ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ |} *''ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿವೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳದ ಹೊರತು''. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" | ಪಾತ್ರ ! scope="col" class="unsortable" | ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|ಉಲ್ಲೇಖ|ಉಲ್ಲೇಖ(ಗಳು)}} |- | ೧೯೭೬ ! scope="row" | ''[[ಪ್ರೇಮದ ಕಾಣಿಕೆ]]'' | ಶಿಶು | ಮಾಸ್ಟರ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/when-kannada-star-puneeth-rajkumar-asked-people-not-to-compare-him-with-his-dad-rajkumar-he-is-different-101635511181323.html|title=When Kannada star Puneeth Rajkumar asked people not to compare him with his dad Rajkumar: 'He is different'|date=29 October 2021|newspaper=[[Hindustan Times]]}}</ref> |- | ೧೯೭೭ ! scope="row" | ''[[ಸಾನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ]]'' | ಚಿಕ್ಕ ಅಶೋಕ್ | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://frontline.thehindu.com/dispatches/kannada-film-star-and-rajkumars-son-puneeth-rajkumar-46-suffers-heart-attack-dies/article37241742.ece|title=Kannada film star and Rajkumar's son Puneeth Rajkumar, 46, suffers heart attack, dies|first=Ravi|last=Sharma|website=Frontline.thehindu.com|date=29 October 2021 }}</ref> |- | ೧೯೭೮ ! scope="row" | ''[[ತಾಯಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮಗ]]'' | ಚಿಕ್ಕ ಕುಮಾರ್ | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/state/top-karnataka-stories/sandalwood-superstar-puneeth-rajkumar-passes-away-at-46-1045316.html|title=Sandalwood superstar Puneeth Rajkumar passes away at 46|date=29 October 2021|website=Deccan Herald}}</ref> |- | ೧೯೮೦ ! scope="row" | ''[[ವಸಂತ ಗೀತೆ]]'' | ಶ್ಯಾಮ್ | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2021/10/29/indian-actor-puneeth-rajkumar-dies-46-cardiac-arrest/6192407001/|title=Kannada film star Puneeth Rajkumar dies at 46 from cardiac arrest after working out|first=Keira|last=Wingate|website=Usatoday.com}}</ref> |- | rowspan="2" | ೧೯೮೧ ! scope="row" | ''[[ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ ಭಗವಂತ]]'' | [[ಕೃಷ್ಣ]] | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/for-puneeth-rajkumar-this-was-no-time-to-die/article37244563.ece|title=For Puneeth Rajkumar, this was no time to die|first=K. v Aditya|last=Bharadwaj|newspaper=[[The Hindu]]|date=30 October 2021}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ಭಾಗ್ಯವಂತ]]'' | ಕೃಷ್ಣ | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web| url = https://www.outlookindia.com/art-entertainment/entertainment-news-puneeth-rajkumar-death-dead-dies-remembering-5-best-movies-power-star-news-399190| title = Puneeth Rajkumar Death: Remembering The 5 Best Movies Of The Power Star|website=Outlookindia.com| date = 29 October 2021}}</ref> |- | rowspan="2" | ೧೯೮೨ ! scope="row" | ''[[ಹೊಸ ಬೆಳಕು]]'' | ಪುಟ್ಟು | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/puneeth-rajkumar-eyes-to-be-donated/articleshow/87362531.cms|title=Puneeth Rajkumar eyes to be donated |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ಚಲಿಸುವ ಮೋಡಗಳು]]'' | ರಾಮು | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/kaanadante-maayavadanu-thousands-turn-one-last-goodbye-puneeth-157087|title='Kaanadante Maayavadanu': Thousands turn up for one last goodbye to Puneeth|date=30 October 2021|website=The News Minute}}</ref> |- | rowspan="2" | ೧೯೮೩ ! scope="row" | ''[[ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ (೧೯೮೩ ಚಿತ್ರ)|ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ]]'' | [[ಪ್ರಹ್ಲಾದ]] | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-your-bond-with-bengaluru/when-a-young-puneeth-was-petrified-by-rajkumars-ferocious-act-in-bhakta-prahlada-1046854.html|title=When a young Puneeth was petrified by Rajkumar's ferocious act in 'Bhakta Prahlada'|date=2 November 2021|newspaper=[[Deccan Herald]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು]]'' | ರಾಜಾ | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2021/film/news/puneeth-rajkumar-dead-dies-kannada-actor-1235100429/|title=Puneeth Rajkumar, Kannada Film Star, Dies At 46|first1=Naman|last1=Ramachandran|website=Variety.com|date=29 October 2021}}</ref> |- | ೧೯೮೪ ! scope="row" | ''[[ಯಾರಿವನು]]'' | ಶ್ಯಾಮ್ | ಮಾಸ್ಟರ್ ಲೋಹಿತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite magazine|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/puneeth-rajkumar-and-his-father-sang-together-in-yarivanu-here-s-the-story-1871080-2021-10-29|title=Puneeth Rajkumar and his father sang together in Yarivanu. Here's the story|author=Shubhi Mishra |date=October 29, 2021 |magazine=India Today}}</ref> |- | ೧೯೮೫ ! scope="row" | ''[[ಬೆಟ್ಟದ ಹೂವು]]'' | ರಾಮು | ಮಾಸ್ಟರ್ ಪುನೀತ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite magazine|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/power-star-puneeth-rajkumar-won-national-award-for-bettada-hoovu-at-10-full-story-here-1871074-2021-10-29|title=Power Star Puneeth Rajkumar won National Award for Bettada Hoovu at 10. Full story here|author=Vibha Maru |date=October 29, 2021 |magazine=India Today}}</ref> |- | ೧೯೮೮ ! scope="row" | ''[[ಶಿವ ಮೆಚ್ಚಿದ ಕನ್ನಪ್ಪ]]'' | ಚಿಕ್ಕ [[ಕನ್ನಪ್ಪ|ದಿನ್ನ]] | ಮಾಸ್ಟರ್ ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಎಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/puneeth-rajkumar-appu-powerstar-and-son-of-kannada-cinema-icon-rajkumar-no-more-4378682.html|title=Puneeth Rajkumar, 'Appu', 'Powerstar' and Son of Kannada Cinema Icon Rajkumar, No More|date=29 October 2021|website=News18}}</ref> |- | ೧೯೮೯ ! scope="row" | ''[[ಪರಶುರಾಮ (೧೯೮೯ ಚಿತ್ರ)|ಪರಶುರಾಮ]]'' | ಅಪ್ಪು | ಬಾಲ ನಟ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/puneeth-rajkumar-the-true-power-star-7597260/|title=Puneeth Rajkumar, the beloved 'Power Star'|date=29 October 2021}}</ref> |- | ೨೦೦೨ ! scope="row" | ''[[ಅಪ್ಪು (೨೦೦೨ ಚಿತ್ರ)|ಅಪ್ಪು]]'' | ಅಪ್ಪು | ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/19-years-for-appu-and-for-puneeth-rajkumar-and-rakshitha-too/articleshow/82260867.cms|title=19 years for Appu; and for Puneeth Rajkumar and Rakshitha too|website=The Times of India|date=26 April 2021 }}</ref> |- | ೨೦೦೩ ! scope="row" | ''[[ಅಭಿ (೨೦೦೩ ಚಿತ್ರ)|ಅಭಿ]]'' | ಅಭಿಷೇಕ್ "ಅಭಿ" | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/best-movies-of-puneeth-rajkumar/photostory/68373663.cms|title=Best movies of Puneeth Rajkumar|date=12 March 2019|website=The Times of India}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೦೪ ! scope="row" | ''[[ವೀರ ಕನ್ನಡಿಗ]]'' | ಮುನ್ನ/ಶಂಕರ್ | ದ್ವಿಪಾತ್ರ |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|date=2021-10-29|title=Top 5 films of power star Puneeth Rajkumar that were Telugu remakes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/top-5-films-of-power-star-puneeth-rajkumar-that-were-telugu-remakes/photostory/87365773.cms|access-date=2021-11-18|work=The Times of India|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ಮೌರ್ಯ (೨೦೦೪ ಚಿತ್ರ)|ಮೌರ್ಯ]]'' | ಮನು | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/top-5-films-of-power-star-puneeth-rajkumar-that-were-telugu-remakes/photostory/87365773.cms|title=Top 5 films of power star Puneeth Rajkumar that were Telugu remakes|date=29 October 2021|website=The Times of India}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೦೫ ! scope="row" | ''[[ಆಕಾಶ (ಚಿತ್ರ)|ಆಕಾಶ]]'' | ಆಕಾಶ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.sify.com/movies/akash-review-kannada-pclvJidchgdgi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701204414/http://www.sify.com/movies/akash-review-kannada-pclvJidchgdgi.html|url-status=dead|archive-date=1 July 2016|title=Akash|website=[[Sify]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ನಮ್ಮ ಬಸವ]]'' | ಬಸವ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/deccanherald/sep112005/movies177402005910.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20060910054354/http://www.deccanherald.com/deccanherald/sep112005/movies177402005910.asp|url-status=dead|archive-date=10 September 2006|title=Namma Basava (U) – Deccan Herald – Internet Edition|date=10 September 2006|access-date=12 November 2021}}</ref> |- | ೨೦೦೬ ! scope="row" | ''[[ಅಜಯ್ (೨೦೦೬ ಚಿತ್ರ)|ಅಜಯ್]]'' | ಅಜಯ್ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.sify.com/movies/ajay-review-kannada-pclvUshghihhd.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20211112214935/https://www.sify.com/movies/ajay-review-kannada-pclvUshghihhd.html|url-status=dead|archive-date=12 November 2021|title=Ajay|website=[[Sify]]}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೦೭ ! scope="row" | ''[[ಅರಸು (೨೦೦೭ ಚಿತ್ರ)|ಅರಸು]]'' | ಶಿವರಾಜ್ ಅರಸು | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.sify.com/movies/arasu-review-kannada-pclwksaicbfgd.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117011356/http://www.sify.com/movies/arasu-review-kannada-pclwksaicbfgd.html|url-status=dead|archive-date=17 November 2015|title=Arasu|website=[[Sify]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ಮಿಲನ (ಚಿತ್ರ)|ಮಿಲನ]]'' | ಆಕಾಶ | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.rediff.com/movies/2007/sep/17ssmilana.htm|title=Milana is entertaining|website=Rediff.com}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೦೮ ! scope="row" | ''[[ಬಿಂದಾಸ್ (೨೦೦೮ ಚಿತ್ರ)|ಬಿಂದಾಸ್]]'' | ಶಿವು | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/bindaas/movie-review/2787006.cms|title=Bindaas Movie Review {3.5/5}: Critic Review of Bindaas |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ವಂಶಿ (ಚಿತ್ರ)|ವಂಶಿ]]'' | ವಂಶಿ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2008/oct/03ssv.htm|title=Review: Vamshi is just average|website=Rediff.com}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೦೯ ! scope="row" | ''[[ರಾಜ್ ದಿ ಶೋಮ್ಯಾನ್|ರಾಜ್ – ದಿ ಶೋಮ್ಯಾನ್]]'' | ಮುತ್ತುರಾಜ್ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2009/aug/14telugu-movie-review-raaj-the-showman.htm|title=Raaj, the Showman disappoints|website=Rediff.com}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ರಾಮ್ (೨೦೦೯ ಚಿತ್ರ)|ರಾಮ್]]'' | ರಾಮ್ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/raam/movie-review/5394246.cms|title=Raam Movie Review {3/5}: Critic Review of Raam|newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೦ ! scope="row" | ''[[ಪೃಥ್ವಿ (೨೦೧೦ ಚಿತ್ರ)|ಪೃಥ್ವಿ]]'' | ಪೃಥ್ವಿ ಕುಮಾರ್ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/review/south-kannada-movie-review-prithvi/20100423.htm|title=Prithvi is a treat for Puneet fans|first=Shruti Indira|last=Lakshminarayana|website=Rediff}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ಜಾಕಿ (೨೦೧೦ ಚಿತ್ರ)|ಜಾಕಿ]]'' | ಜಾನಕಿರಾಮ "ಜಾಕಿ" | [[ಉದಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಉದಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ—ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಕನ್ನಡ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/jackie/movie-review/6754471.cms|title=Jackie Movie Review {4/5}: Critic Review of Jackie |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೧ ! scope="row" | ''[[ಹುಡುಗರು]]'' | ಪ್ರಭು | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/south-review-hudugaru/20110506.htm|title=Review: Hudugaru remains faithful to the original|first=Shruti Indira|last=Lakshminarayana|website=Rediff.com}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ಪರಮಾತ್ಮ (ಚಿತ್ರ)|ಪರಮಾತ್ಮ]]'' | ಪರಮ್ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/india/kannada-review-paramathma-is-a-fresh-delight-407786.html|title=Kannada Review: 'Paramathma' is a fresh delight|date=8 October 2011|website=News18}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೨ ! scope="row" | ''[[ಅಣ್ಣ ಬಾಂಡ್]]'' | ಬಾಂಡ್ ರವಿ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/review/south-review-anna-bond-is-strictly-for-puneeth-fans/20120502.htm|title=Review: Anna Bond is strictly for Puneeth fans|first=Srikanth|last=Srinivasa|website=Rediff}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ಯಾರೇ ಕೂಗಾಡಲಿ]]'' | ಕುಮಾರ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/review/south-review-yaare-koogadali/20121221.htm|title=Review: Yaare Koogadali is powerful|first=Srikanth|last=Srinivasa|website=Rediff}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೪ ! scope="row" | ''[[ನಿನ್ನಿಂದಲೇ]]'' | ವಿಕಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/ninnindale/movie-review/29018759.cms|title=Ninnindale Movie Review {3/5}: Critic Review of Ninnindale |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ಪವರ್ (೨೦೧೪ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ)|ಪವರ್***]]'' | ಭರತ್ ಕುಮಾರ್ ಐಪಿಎಸ್ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/power/movie-review/41342863.cms|title=Power*** Movie Review {3.5/5}: Critic Review of Power***|newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೫ ! scope="row" | ''[[ಮಿಥ್ರಿ (೨೦೧೫ ಚಿತ್ರ)|ಮಿಥ್ರಿ]]'' | ಸ್ವತಃ ಅವರೇ | ಭಾಗಶಃ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ''ಮೈ ಹೀರೋ ಮಿಥ್ರಿ'' ಎಂದು ಮರುಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/mythri/movie-review/46326221.cms|title=Mythri Movie Review {4/5}: Critic Review of Mythri |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ರಾಣಾ ವಿಕ್ರಮ]]'' | ಎಸಿಪಿ ವಿಕ್ರಮ್ ಕುಮಾರ್ / ರಾಣಾ ವಿಕ್ರಮ | ದ್ವಿಪಾತ್ರ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|last1=s. m |first1=Shashiprasad |url=https://www.deccanchronicle.com/150411/entertainment-sandalwood/article/movie-review-rana-vikrama-power%E2%80%98fully%E2%80%99-loaded-ammunition |title=Movie Review 'Rana Vikrama': Power'fully' loaded ammunition |publisher=Deccanchronicle.com |date= 11 April 2015|accessdate=2022-08-17}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೬ ! scope="row" | ''[[ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ (೨೦೧೬ ಚಿತ್ರ)|ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ]]'' | ಲೋಹಿತ್ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/chakravyuha/movie-review/52052421.cms|title=Chakravyuha Movie Review {3.5/5}: Critic Review of Chakravyuha |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ದೊಡ್ಡಮನೆ ಹುಡ್ಗ]]'' | ಸೂರ್ಯ | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|last=S|first=Viswanath|title=A power-packed breezy, romantic comedy|url=https://www.deccanherald.com/content/573420/a-power-packed-breezy-romantic.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20211031074947/https://www.deccanherald.com/content/573420/a-power-packed-breezy-romantic.html|archive-date=31 October 2021|url-status=live|date=1 October 2016|publisher=[[Deccan Herald]]|access-date=31 October 2021}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೧೭ ! scope="row" | ''[[ರಾಜಕುಮಾರ]]'' | ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ | ಲವ್ ಲವಿಕೆ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ಪುರುಷ<br />ಜೀ ಕನ್ನಡ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ – ಪುರುಷ<br />[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] – ಕನ್ನಡ<br />ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ—ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಟಿಎಸ್‌ಆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|last1=Khajane|first1=Muralidhara|title=The film is not about Appaji|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/the-film-is-not-about-appaji/article17459827.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107033057/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/the-film-is-not-about-appaji/article17459827.ece|url-status=live|archive-date=7 November 2021|website=The Hindu|access-date=24 March 2017|url-access=subscription|date=14 March 2017}}</ref> |- ! scope="row"|''[[ಅಂಜನಿ ಪುತ್ರ]]'' | ವಿರಾಜ್ | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Harsha's Hanuman connection continues with Anjani Putra|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2017/feb/07/harshas-hanuman-connection-continues-with-anjani-putra-1567716.html|website=New Indian Express|date=7 February 2017 |access-date=7 February 2017}}</ref> |- | ೨೦೧೮ ! scope="row"|''[[ಹಂಬಲ್ ಪೊಲಿಟಿಷಿಯನ್ ನೊಗ್ರಾಜ್]]'' | ಸ್ವತಃ ಅವರೇ | ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|url=https://newskarnataka.com/south-cinema/sandalwood/puneeth-rajkumar-to-play-cameo-in-humble-politician-nograj/|archive-url=https://web.archive.org/web/20211031073311/https://newskarnataka.com/south-cinema/sandalwood/puneeth-rajkumar-to-play-cameo-in-humble-politician-nograj/|archive-date=31 October 2021|url-status=live|title=Puneeth Rajkumar to play cameo in 'Humble Politician Nograj'|date=18 October 2017|website=newskarnataka.com|access-date=31 October 2021}}</ref> |- | rowspan="2" |೨೦೧೯ ! scope="row" |''[[ನಟಸಾರ್ವಭೌಮ]]'' |ಗಗನ್ ದೀಕ್ಷಿತ್ | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/city/natasaarvabhowma-sets-new-717053.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924211929/https://www.deccanherald.com/city/natasaarvabhowma-sets-new-717053.html|archive-date=24 September 2020|url-status=live|title='Natasaarvabhowma' sets new trend in Sandalwood|first=Jagadish|last=Angadi|date=6 February 2019|publisher=[[Deccan Herald]]|access-date=31 October 2021}}</ref> |- ! scope="row" |''[[ಪದ್ದೆ ಹುಲಿ]]'' | ಸ್ವತಃ ಅವರೇ | ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/puneeth-rajkumar-play-cameo-paddehuli-99818|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410230329/https://www.thenewsminute.com/article/puneeth-rajkumar-play-cameo-paddehuli-99818|archive-date=10 April 2019|url-status=live|title=Puneeth Rajkumar to play a cameo in 'Paddehuli'|date=10 April 2019|website=thenewsminute.com|access-date=31 October 2021}}</ref> |- | ೨೦೨೦ ! scope="row" |''[[ಮಾಯಾಬಜಾರ್ ೨೦೧೬]]'' | ಸ್ವತಃ ಅವರೇ |"ಲೋಕ ಮಾಯಾ ಬಜಾರು" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |style="text-align: center;"| <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/puneeth-rajkumar-to-shake-a-leg-in-maya-bazaar/articleshow/70870047.cms|title=Puneeth Rajkumar to shake a leg in Maya Bazaar|website=The Times of India|date=28 August 2019 }}</ref> |- |೨೦೨೧ ! scope="row" |''[[ಯುವರತ್ನ]]'' |ಯುವರಾಜ್ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url= https://www.thenewsminute.com/article/puneeth-rajkumar-s-role-yuva-ratna-revealed-91097|title=Puneeth Rajkumar's role in 'Yuva Ratna' revealed|access-date=5 November 2018|work=The news minute|date=5 November 2018}}</ref> |- | rowspan="3" | ೨೦೨೨ ! scope="row" | ''[[ಜೇಮ್ಸ್ (೨೦೨೨ ಚಿತ್ರ)|ಜೇಮ್ಸ್]]'' |ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ "ಜೇಮ್ಸ್" |ಮರಣೋತ್ತರ ಚಿತ್ರ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news |title=Puneeth Rajkumar gets his first dose of the Covid-19 vaccine |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/puneeth-rajkumar-gets-his-first-dose-of-the-covid-19-vaccine/articleshow/81949251.cms |website=The Times of India |date=7 April 2021 |access-date=14 April 2021 |language=en}}</ref> |- ! scope="row" |''[[ಲಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾನ್ (೨೦೨೨ ಚಿತ್ರ)|ಲಕ್ಕಿ ಮ್ಯಾನ್]]'' |ದೇವರು |ಮರಣೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ; ವಿಸ್ತೃತ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/one-of-puneeth-rajkumars-final-few-appearances-the-first-look-of-luckyman-is-here/articleshow/88607044.cms|title=One of Puneeth Rajkumar's final few appearances, the first look of 'Luckyman' is here|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=24 January 2022}}</ref> |- ! scope="row" |''[[ಗಂಧದ ಗುಡಿ (೨೦೨೨ ಚಿತ್ರ)|ಗಂಧದ ಗುಡಿ]]'' |ಸ್ವತಃ ಅವರೇ |ಮರಣೋತ್ತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/dec/07/puneeth-rajkumaris-a-guiding-force-forgandhada-gudi-2392518.html |title='Puneeth Rajkumar is a guiding force for Gandhada Gudi' |date=7 December 2021 |access-date=7 January 2022 |archive-date=7 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207054136/https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/dec/07/puneeth-rajkumaris-a-guiding-force-forgandhada-gudi-2392518.html |url-status=live }}</ref> |- |೨೦೨೩ ! scope="row" |''[[ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಹುಡುಗರು ಬೆಕ್ಕಾಗಿದ್ದಾರೆ]]'' |ಸ್ವತಃ ಅವರೇ |ಮರಣೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ. ಅಂತ್ಯದ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ. | |- | ೨೦೨೬ !scope="row"|''[[ರಕ್ತ ಕಶ್ಮೀರ]]'' |ಸ್ವತಃ ಅವರೇ | ಮರಣೋತ್ತರ ಅಂತಿಮ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ; "ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಟಾರ್" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರ |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movie-reviews/raktha-kashmira-a-child-centric-patriotic-film-from-a-throwback-era/movie-review/127833202.cms|title=Raktha Kashmira Movie Review: A Child-Centric Patriotic Film from a Throwback Era|website=The Times of India}}</ref> |- |} ===ಧ್ವನಿ ಪಾತ್ರಗಳು=== {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ !! class="unsortable" | ಪಾತ್ರ !! class="unsortable" | ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ! class="unsortable" | {{Abbr|ಉಲ್ಲೇಖ|ಉಲ್ಲೇಖ(ಗಳು)}} |- | ೨೦೧೪ |''[[ಬಹದ್ದೂರ]]''|| ನಿರೂಪಕ || |style="text-align: center;"| <ref>{{cite news |title= Why Puneeth Rajkumar is pivotal to Bahaddur |url= http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/Why-Puneeth-Rajkumar-is-pivotal-to-Bahaddur/articleshow/43146200.cms |newspaper= The Times of India |date= 23 September 2014 |access-date= 25 September 2014}}</ref> |- | rowspan="2" |೨೦೧೮ |''[[ಅಮೋಲಿ (ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ)|ಅಮೋಲಿ]]''|| ನಿರೂಪಕ || ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ; ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web |url=https://www.thehindu.com/entertainment/voicing-his-support/article23800713.ece |title=Puneeth Rajkumar lends his voice for 'Amoli: Priceless' |last=R |first=Shilpa Sebastian |date=2018-05-07 |website=thehindu.com |publisher=[[The Hindu]] |location=India |access-date=2019-04-30}}</ref> |- |''[[ರಾಜರಥ]]''|| ರಾಜರಥ (ಧ್ವನಿ) || ನಿರೂಪಕ |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2017/dec/28/puneeth-rajkumar-is-rajaratha-3810.html|title=Puneeth Rajkumar is Rajaratha!|website=[[Cinema Express]]|date=28 December 2017 }}</ref> |- | ೨೦೨೦ |''[[ಭಾರತ ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]''|| ನಿರೂಪಕ || |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2020/jan/25/india-vs-england-review-it-traces-history--2094125.html|title='India vs England' review: It traces history|website=The New Indian Express|date=25 January 2020 }}</ref> |} ===ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ=== {{See also|PRK Productions}} {| class="wikitable" |+ಕೀ | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಿತ್ರಗಳು}} | ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" class="unsortable" | ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|ಉಲ್ಲೇಖ|ಉಲ್ಲೇಖ(ಗಳು)}} |- | ೨೦೧೯ ! scope=row | ''[[ಕವಲುದಾರಿ]]'' | |style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/interviews/2019/apr/06/rishi-i-appreciate-the-faith-that-puneeth-rajkumar-had-in-me-even-before-the-release-of-my-first-fi-10901.html|title=Rishi: I appreciate the faith that Puneeth Rajkumar had in me even before the release of my first film|newspaper=[[Cinema Express]]}}</ref> |- | rowspan="3" | ೨೦೨೦ ! scope=row | ''[[ಮಾಯಾಬಜಾರ್ ೨೦೧೬]]'' | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.indulgexpress.com/entertainment/cinema/2021/oct/29/remembering-appu-the-raajakumara-who-ruled-a-million-hearts-with-his-smile-and-humility-36689.html|title=Remembering Appu: The Raajakumara who ruled a million hearts with his smile and humility|website=Indulgexpress.com|date=29 October 2021 }}</ref> |- ! scope=row | ''[[ಲಾ (ಚಿತ್ರ)|ಲಾ]]'' |[[ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್]] ಚಿತ್ರ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Ragini Chandran's debut titled Law {{!}} Cinemaexpress|url=https://m.cinemaexpress.com/stories/news/2019/mar/18/ragini-chandrans-debut-titled-law-10591.amp|website=[[Cinema Express]]|date=8 March 2019|access-date=2020-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200702195456/https://m.cinemaexpress.com/stories/news/2019/mar/18/ragini-chandrans-debut-titled-law-10591.amp|archive-date=2020-07-02|url-status=dead}}</ref><br/><ref>{{cite web|title=Puneeth Rajkumar to fund actor Prajwal Devaraj wife Ragini's stalled debut movie|url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/puneeth-rajkumar-to-fund-actor-prajwal-devaraj-wife-ragini-s-stalled-debut-movie-pl7px9|website=Newsable.asianetnews.com|access-date=2020-05-07}}</ref> |- ! scope=row|''[[ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಿರಿಯಾನಿ]]'' |[[ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್]] ಚಿತ್ರ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Pannaga Bharana's laugh riot, starring Danish Sait, titled 'French Biryani' – The New Indian Express|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2020/May/04/pannaga-bharanas-laugh-riot-starring-danish-sait-titled-french-biryani-2138757.html|website=Newindianexpress.com|date=3 May 2020 |access-date=2020-05-07}}</ref> |- | rowspan="4" | ೨೦೨೨ ! scope="row" |''[[ಒನ್ ಕಟ್ ಟೂ ಕಟ್]]'' |[[ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್]] ಚಿತ್ರ; ಮರಣೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web |title=Danish Sait to bring Gopi on big screen in One Cut Two Cut |url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2021/jan/05/danish-sait-to-bring-gopi-on-big-screen-in-one-cut-two-cut-22081.html |website=[[Cinema Express]] |date=4 January 2021 |language=en}}</ref> |- ! scope="row"|''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ (೨೦೨೨ ಚಿತ್ರ)|ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪ್ಯಾಕ್]]'' |[[ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್]] ಚಿತ್ರ, ಮರಣೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Family Pack reunites Arjun Kumar and Likith Shetty – The New Indian Express|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2020/Apr/07/family-pack-reunites-arjun-kumar-and-likith-shetty-2126609.html|website=Newindianexpress.com|date=4 April 2020 |access-date=2020-05-07}}</ref><br/><ref>{{cite web|title=Puneeth Rajkumar to bankroll Likith Shetty's upcoming film Family Pack|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/puneeth-rajkumar-to-bankroll-likith-shetty-s-upcoming-film-family-pack-1665894-2020-04-11|website=India Today|date=11 April 2020 |language=en|access-date=2020-05-07}}</ref> |- ! scope="row"|''[[ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದ ಮ್ಯಾಚ್ (ಚಿತ್ರ)|ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದ ಮ್ಯಾಚ್]]'' |[[ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್]] ಚಿತ್ರ, ಮರಣೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ | style="text-align: center;" |<ref>{{Cite web |date=31 July 2021 |title=Vasuki Vaibhav plays a cameo in 'Man of The Match' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/jul/31/vasuki-vaibhav-plays-a-cameo-in-man-of-the-match-2337850.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731081941/https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2021/jul/31/vasuki-vaibhav-plays-a-cameo-in-man-of-the-match-2337850.html |archive-date=31 July 2021 |access-date=3 August 2021 |website=[[The New Indian Express]]}}</ref> |- ! scope="row" |''[[ಗಂಧದ ಗುಡಿ (೨೦೨೨ ಚಿತ್ರ)|ಗಂಧದ ಗುಡಿ]]'' |ಮರಣೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ | style="text-align: center;"| <ref>{{Cite news |title=Puneeth Rajkumar's dream project with Amoghavarsha titled ''Gandhada Gudi'' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/puneeth-rajkumars-dream-project-with-amoghavarsha-titled-gandhada-gudi/articleshow/88118871.cms |access-date=2022-08-09 |website=The Times of India|date=6 December 2021 }}</ref> |- |೨೦೨೩ |''[[ಆಚಾರ್ ಅಂಡ್ ಕೋ]]'' |ಮರಣೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ |style="text-align:center;"| <ref>{{Cite web |last=Basavarajaiah |first=Harish |date=28 May 2022 |title=Exclusive: Sindhu Sreenivasa Murthy plays out Puneeth's dream with debut film |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/exclusive-sindhu-sreenivasa-murthy-plays-out-puneeths-dream-with-debut-film/articleshow/91835840.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612050138/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/exclusive-sindhu-sreenivasa-murthy-plays-out-puneeths-dream-with-debut-film/articleshow/91835840.cms |archive-date=12 June 2022 |access-date=12 June 2022 |website=[[The Times of India]]}}</ref> |- |} === ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" class="unsortable" | ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|ಉಲ್ಲೇಖ|ಉಲ್ಲೇಖ(ಗಳು)}} |- | ೧೯೯೩ || ''[[ನವಿಬ್ಬರೂ ನಮಗಿಬ್ಬರೂ]]'' || [[ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ಅವರಿಗಾಗಿ |<ref>{{cite web|url=https://chiloka.com/movie/navibbaru-namagibbaru-1993|title=Navibbaru Namagibbaru (1993) Kannada movie: Cast & Crew |work=Chiloka}}</ref> |} == ದೂರದರ್ಶನ == {| class="wikitable sortable" |- ! ವರ್ಷ ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! ಪಾತ್ರ ! ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ ! class="unsortable" | ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ! class="unsortable" | {{Abbr|ಉಲ್ಲೇಖ|ಉಲ್ಲೇಖ(ಗಳು)}} |- | ೨೦೧೨ || ''[[ಕನ್ನಡದ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿ]]'' ||rowspan="2"|ನಿರೂಪಕ || rowspan=2| [[ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ]]|| ಸೀಸನ್ ೧ |style="text-align: center;"| <ref name="oneindia1">{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/kannada/news/2012/puneet-rajkumar-computer-kannadada-kotyadhipati-290212.html|title=What Puneet Rajkumar calls his computer in Kannadada Kotyadhipati?|date=2012-02-29|publisher=Oneindia|author=|access-date=2012-07-12}}</ref> |- | ೨೦೧೩ || ''[[ಕನ್ನಡದ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿ]]'' ||ಸೀಸನ್ ೨ |style="text-align: center;"| <ref name="oneindia1" /> |- | ೨೦೧೪ || ''[[ಯುಪಿಸ್ಟಾರ್ಟರ್ಸ್]]'' || ತೀರ್ಪುಗಾರ || [[ಉದಯ ಟಿವಿ]] | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/150714/entertainment-tvmusic/article/entertainment-unlimited |title=Entertainment unlimited! |last=sarkar |first=soumashree |date=2015-07-14 |website=Deccan Chronicle |publisher=[[Deccan Chronicle]] |location=[[Hyderabad]], [[Telangana]] |access-date=2019-06-14}}</ref> |- | ೨೦೧೪ || ''[[ವೀಕೆಂಡ್ ವಿತ್ ರಮೇಶ್]]'' || ಅತಿಥಿ || [[ಜೀ ಕನ್ನಡ]] |ಸೀಸನ್ ೧ |style="text-align: center;"| <ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/tv/Puneeth-makes-the-cut-for-Ramesh-Aravind/articleshow/39353564.cms|title=Puneeth makes the cut for Ramesh Aravind|date=31 July 2014|newspaper=The Times of India|access-date=24 September 2014}}</ref> |- |೨೦೧೬-೨೦೧೮||''ಮನೆದೇವರು''||ನಿರ್ಮಾಪಕ||[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]|| ||style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/puneeth-rajkumar-promotes-manedevru-serial/articleshow/50845184.cms|title=Puneeth Rajkumar promotes Manedevru serial|date=4 February 2016|newspaper=The Times of India|access-date=2023-01-22}}</ref> |- | rowspan="2" |೨೦೧೭ |''[[ಮಜಾ ಟಾಕೀಸ್]]'' |ಅತಿಥಿ |[[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |ಸೀಸನ್ ೧ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|title=Catch Puneeth Rajkumar on Majaa Talkies|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/catch-puneeth-rajkumar-on-majaa-talkies/articleshow/59283277.cms|access-date=2021-09-11|website=The Times of India|date=23 June 2017 |language=en}}</ref> |- |''ಡಾನ್ಸ್ ಡಾನ್ಸ್ ಜೂನಿಯರ್ಸ್'' |ಅತಿಥಿ |[[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]] | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|title=Puneeth Rajkumar shoots for Dance Dance Juniors|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/puneeth-rajkumar-shoots-for-dance-dance-juniors/articleshow/59439091.cms|access-date=2021-09-11|website=The Times of India|date=4 July 2017 |language=en}}</ref> |- |೨೦೧೭–೨೦೧೮ |''[[ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪವರ್]]'' | rowspan="2" |ನಿರೂಪಕ | rowspan="3" | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|title=Puneeth Rajkumar's new game show is Family Power|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/puneeth-rajkumars-new-game-show-is-family-power/articleshow/61140635.cms|access-date=19 March 2018|work=The Times of India|date=19 October 2017}}</ref> |- | ೨೦೧೯ |''[[ಕನ್ನಡದ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿ]]'' | ಸೀಸನ್ ೪ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/kannadada-kotyadhipathi-to-premiere-on-june-22/articleshow/69734677.cms|title=Kannadada Kotyadhipathi to premiere on June 22|website=The Times of India|date=11 June 2019 }}</ref> |- |೨೦೨೦ |''[[ಮಜಾ ಟಾಕೀಸ್]]'' |ಅತಿಥಿ |ಸೀಸನ್ ೨ |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|title=Puneeth Rajkumar to feature in the popular comedy show Majaa Talkies|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/puneeth-rajkumar-to-feature-in-the-popular-comedy-show-majaa-talkies/articleshow/77822907.cms|access-date=2021-09-11|website=The Times of India|date=29 August 2020 |language=en}}</ref> |- |೨೦೨೧||''ನೇತ್ರಾವತಿ''||ನಿರ್ಮಾಪಕ||[[ಉದಯ ಟಿವಿ]]|| ||style="text-align: center;"|<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-soap-opera-netharavathi-goes-on-air-from-monday/articleshow/81429451.cms|title=New soap opera Netharavathi goes on air from Monday|date=10 March 2021|access-date=15 May 2021}}</ref> |- | rowspan="2" |೨೦೨೧ |''ಡಾನ್ಸ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಡಾನ್ಸ್'' |ಅತಿಥಿ |[[ಜೀ ಕನ್ನಡ]] | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|title=Dance Karnataka Dance: Powerstar Puneeth Rajkumar to grace the show|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/dance-karnataka-dance-powerstar-puneeth-rajkumar-to-grace-the-show/articleshow/81329903.cms|access-date=2021-09-11|website=The Times of India|date=4 March 2021 |language=en}}</ref> |- |[[ಡಾನ್ಸ್ ಡಾನ್ಸ್ (ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|''ಡಾನ್ಸ್ ಡಾನ್ಸ್'']]||ಅತಿಥಿ||[[ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ]]|| ||style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|title=Puneeth Rajkumar to grace reality show Dance Dance|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/puneeth-rajkumar-to-grace-reality-show-dance-dance/articleshow/85125525.cms|access-date=2021-08-24|website=The Times of India|date=7 August 2021 |language=en}}</ref> |- | ೨೦೨೫ || ''ಮಾರಿಗಲ್ಲು'' || ಮಯೂರವರ್ಮ || Zee5 || ಮರಣೋತ್ತರ ಎಐ ನೋಟ|| |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|30em}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * {{IMDb name|id=4272017|name=Puneeth Rajkumar}} m2le4rk21zk1g1jd51ecxu1441ur8a8 0 177054 1435146 1434744 2026-10-31T09:30:26Z Santhosh Goveas 102329 1435146 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] '''ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ''' [[File:Polonnaruwa Vatadage Sri Lanka.jpg|thumb|ಪೊಲೊನ್ನರುವಾ ವಟಡಾಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] [[File:Sri Lanka 030.jpg|right|thumb|ಸಿಲೋನ್ ಟೀ]] "ಶ್ರೀಲಂಕಾದ" ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಧುನಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಥೆರವಾದ [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]]ದ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಧರ್ಮದ ಪರಂಪರೆಯು ಉತ್ತರ [[ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಕೆಳಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಶದ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಕ್ರಮಣದ ಇತಿಹಾಸವು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗುರುತಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗುರುತು ಬಿಟ್ಟಿದೆ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಂಶಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭಾರತ ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]] ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಲವಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Source1">{{cite book|last1=Mendis|first1=V.L.B|title=Foreign Relations of Sri Lanka: Earliest Times to 1965|date=1985|pages=113–16|publisher=Tisara Prakasakayo}}</ref> 5000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿವೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಗೀತ, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ನೃತ್ಯ, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೃಜನಶೀಲ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶವು ಶ್ರೀಮಂತ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]], ವಿಶಿಷ್ಟ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಸಮಗ್ರ ಔಷಧ]] ಅಭ್ಯಾಸ, [[ಬೌದ್ಧ]] [[ಧ್ವಜ]] ದಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು [[ಚಹಾ]], [[ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ರತ್ನಗಳು ನಂತಹ ರಫ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾವು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]] ದೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸಿಂಹಳೀಯ ಜನರು/ಸಿಂಹಳೀಯರು, ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ [[ತಮಿಳು]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂರ್‌ಗಳು/[[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ [[ಮುಸ್ಲಿಮರು]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳರು, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮಲಯರು ಮತ್ತು ಬರ್ಗರ್ ಜನರು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.lk/abstract2010/chapters/Chap2/AB2-13.pdf |title=Archived copy |access-date=2013-04-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108161156/http://www.statistics.gov.lk/abstract2010/chapters/chap2/AB2-13.pdf |archive-date=2013-01-08 }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ''ಹೋಮೋ ಸೇಪಿಯನ್ಸ್'' [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ಅವರು ಸುಮಾರು 125,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿದರು.<ref>{{Cite journal|last=Perera|first=H. Nimal|date=2014|title=Prehistoric Sri Lanka|url=https://www.jstor.org/stable/44809403|journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka|volume=59|issue=2|pages=23–41|jstor=44809403 |issn=1391-720X}}</ref> ಮುಖ್ಯವಾಗಿ '''ಮಹಾವಂಶ''' ದಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದಾಗಿ, <ref>{{cite web|url=http://mahavamsa.org/|title=The Mahavamsa - Great Chronicle - History of Sri Lanka - Mahawansa|website=mahavamsa.org|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20080821101050/http://mahavamsa.org/|archive-date=21 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು 500,000 BCE ಹಿಂದಿನ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ವು 3,000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |last1=Garms-Sotelo |first1=Doria |title=Growing up White in South Asia |url=https://bookonsrilanka.files.wordpress.com/2013/08/growing-up-white-in-south-asia.pdf |access-date=13 January 2022 |location=Seoul, Korea |date=3 August 2013}}</ref> ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವವು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗುರುತನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಇತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರೊಂದಿಗೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೇಶವನ್ನು ಆಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವರು ಹೇಗೆ ಉಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರವರೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇಬ್ಬರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ನಿಜವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಿ '''ಸಿರಿಮಾವೊ ಬಂಡರನಾಯಕೆ''' ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು. ಇಂದು ಬಟ್ಟೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳು 'ಸಿಗಿರಿಯಾ ಕಲೆಗಳು, ಇಸುರುಮುನಿಯಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ/ಇಸುರುಮುನಿಯಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪೂರ್ವ ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ಹೇಗೆ ಉಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ==ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು== [[File:Royal palace.jpg|right|thumb|'''ಪೊಲೊನ್ನರುವಾ''' ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಮನೆತನ]] ===ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು 3 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.</small>.<ref>{{cite web |url=http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=4545&sid=4cbad2333da654cc007f3bdab0b17947 |title=LANKALIBRARY FORUM • View topic - Home and family in ancient and medieval Sri Lanka |publisher=Lankalibrary.com |date=2008-12-21 |access-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224018/http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=4545&sid=4cbad2333da654cc007f3bdab0b17947 |archive-date=21 February 2012 |url-status=dead }}</ref> [[ಭಾರತ]], [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು ನಂತರದ [[ಯುರೋಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=u2G63IrFXpgC|title=The Oxford History of the British Empire: Volume V: Historiography|first=Robin|last=Winks|date=21 October 1999|publisher=OUP Oxford|access-date=8 April 2018|via=Google Books|isbn=9780191542411}}</ref> [[File:Ritigala.jpg|thumb|ರಿತಿಗಲಾ]] ===ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು=== [[File:British Museum Asia 45 (cropped).jpg|thumb|[[ಅನುರಾಧಪುರ]] ಅವಧಿಯ, 8 ನೇ ಶತಮಾನ ಬೋಧಿಸತ್ವ ತಾರಾ (ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ)/ತಾರಾ ನ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ದ್ವೀಪದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ [[ಬೌದ್ಧ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿವೆ, ಇದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು [[ಚಿತ್ರಕಲೆ]], [[ಶಿಲ್ಪ]] ಮತ್ತು [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] ನಂತಹ ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಗಿರಿಯಾ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದಂಬುಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಡಿ ಯಲ್ಲಿನ ಹಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ ಅವಶೇಷಗಳು. ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಸಾಹತುಗಾರರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರದ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್-ಪ್ರೇರಿತ ಲೇಸ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್-ಪ್ರೇರಿತ ಬಾಟಿಕ್ ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. [[File:Antique Ceremonial Temple or Clan Flag from Sri Lanka Textile Art - WOVENSOULS Collection.jpg|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮಾರಂಭದ ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ಕುಲದ ಧ್ವಜ. ವೋವೆನ್‌ಸೌಲ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಸೌಜನ್ಯ]] ==ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು== [[File:Traditional Sri Lankan harvesting dance - Sri Lankan Friendship Association of BC - 02.jpg|thumb|upright|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಯ್ಲು ನೃತ್ಯ]] ===ನೃತ್ಯ=== [[File:Sigiriya Fortress, Sri Lanka.jpg|thumb|''ಸಿಗಿರಿಯ (ಸಿಂಹಗಿರಿಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ)'']] ಶ್ರೀಲಂಕಾವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್ ನೃತ್ಯ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ 3 ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳೀಯ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ''ಉದಾರತ'' (ಕ್ಯಾಂಡಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ), ''ಪಹತರತ'' (ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ) ಮತ್ತು ''ಸಬರಗಮು'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಬರಗಮುವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಗಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ರತ್ನಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ===ಸಂಗೀತ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖರು [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ/ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಕ್ಕಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿ, ಕ್ಯಾಂಟಿಗಾ ಬ್ಯಾಲಡ್‌ಗಳು, ಉಕುಲೇಲೆ ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್‌ಗಳು, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗುಲಾಮರೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು, ಅವರು ದ್ವೀಪದ ಸಂಗೀತದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಕಾಫ್ರಿನ್ಹಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ''ಬೈಲಾ ಸಂಗೀತ/ಬೈಲಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಗೀತವು ಸಂಮೋಹನ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್ ಡ್ರಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ಮಿಂಗ್ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಗೀತದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ===ಸಿನೆಮಾ=== ಚಿತ್ರ ಕಲಾ ಮೂವಿಟೋನ್‌ನ ಎಸ್. ಎಂ. ನಾಯಗಮ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''ಕಡವುನು ಪೊರೊಂಡುವಾ'' (ದಿ ಬ್ರೋಕನ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್) ಚಿತ್ರವು 1947 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾದ ಆಗಮನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ''ರಣ್ಮುತ್ತು ದುವಾ'' (ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರೆಷರ್ಸ್, 1962) ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ದಿಂದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾವು ಕುಟುಂಬ ಮೆಲೋಡ್ರಾಮಾ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ]] ನಡುವಿನ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರ ಸಿನಿಮೀಯ ಶೈಲಿಯು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. 1979 ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಜರಾತಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿತು, ಆದರೆ ಅಂದಿನಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಕುಸಿತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಲೆಸ್ಟರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪೀರಿಸ್, ಅವರು ''ರೆಕವ'' (ಲೈನ್ ಆಫ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ, 1956), ''ಗ್ಯಾಂಪೆರಾಲಿಯಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ). ಹಡವತ'' (ಕೋಲ್ಡ್ ಹಾರ್ಟ್, 1968.) ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಗತಿಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ನಗರ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳು ಇವೆ. ====ಚಹಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ==== [[File:Tea plantation, Sri Lanka.jpg|thumb|right|[[ಕ್ಯಾಂಡಿ]] ಬಳಿಯ ಚಹಾ ತೋಟ]] ಅತಿಥಿ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಚಹಾ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.kuoni.co.uk/sri-lanka/tea-culture-in-sri-lanka|title=Tea Culture in Sri Lanka – Kuoni Travel|work=@KuoniTravelUK|access-date=2018-07-12|language=en-GB}}</ref> === ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ರಜಾದಿನಗಳು === ===ಹೊಸ ವರ್ಷ=== ಸಿಂಹಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ (ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ "ಅಲುತ್ ವರ್ಷ", ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ "ಪುತಂಡು") ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ("ಬಕ್ (ತಿಂಗಳು)" ತಿಂಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯನು "ಮೀನ ರಾಶಿ" ಯಿಂದ "ಮೇಷ ರಾಶಿ" ಗೆ ಚಲಿಸುವಾಗ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&pg=PA633|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations [2 volumes]: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=Melton|first=J. Gordon|date=2011-09-13|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781598842067|language=en}}</ref> ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿ ("ನೋನಾ ಗಥೆ" ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥ ಅವಧಿ) ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ತುಂಬಾ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ====ರಜಾ ದಿನಗಳ ಪಟ್ಟಿ==== <nowiki>*</nowiki> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ, † ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ, # ವಾಣಿಜ್ಯ ರಜೆ ಎಲ್ಲಾ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನಗಳು ಬೌದ್ಧ ರಜಾದಿನಗಳಾಗಿವೆ, ಇದನ್ನು ಪೋಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೋಯಾ ದಿನವು ಬರುವ ನಿಜವಾದ ದಿನಾಂಕವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" |- ! ತಿಂಗಳು ! ದಿನಾಂಕ ! ರಜೆ ! ವಿವರಗಳು ! |- | rowspan="2" | [[ಜನವರಿ]] | |ದುರುತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |[[ಬುದ್ಧ]] ರ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ | *†# |- | 14/15 | ಥಾಯ್ ಪೊಂಗಲ್ |[[ತಮಿಳು]] ಜನರು ಆಚರಿಸುವ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬ, [[ತಮಿಳು]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಥಾಯ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯ ದೇವರಿಗೆ [[ಸೂರ್ಯ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. | *†# |- | rowspan="2" | [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] | 4 | ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) |[[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ದಿಂದ 1948 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | | ಮಾಘ ಪೂಜೆ/ನವಂ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪೋಯ ದಿನ |ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ನೈತಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಸಂಹಿತೆಯ ಬುದ್ಧನ ಮೊದಲ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="3" | [[ಮಾರ್ಚ್]] | | [[ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ]] |[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಹಬ್ಬವು [[ಶಿವ]] ಮತ್ತು [[ಪಾರ್ವತಿ]]ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಫಾಲ್ಗುಣ]] ಅಥವಾ ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ/ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ]] ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | *† |- | | ಮೌಲಿದ್/ಮಿಲಾದ್-ಉನ್-ನಬಿ |ಪ್ರವಾದಿ [[ಮುಹಮ್ಮದ್]] ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ | *† |- | | ಮೇದಿನ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ತಂದೆ ರಾಜ [[ಶುದ್ಧೋದನ|ಶುದ್ಧೋದನ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಲು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- |ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ | | [[ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ]] |ಯೇಸುವಿನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ/ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *† |- | rowspan="4" | [[ಏಪ್ರಿಲ್]] | 13 | ಸಿಂಹಳೀಯರ ಹೊಸ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ ದಿನದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ |ಸೂರ್ಯ ಮೀನ ರಾಶಿಯಿಂದ ಮೇಷ ರಾಶಿಗೆ (ಮೇಷ ರಾಶಿ) ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. | *†# |- | 14 | ಸಿಂಹಳೀಯರ ಹೊಸ ವರ್ಷ/ಸಿಂಹಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ ದಿನ | | *†# |- | | ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ | | † |- | | ಬಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನ ಎರಡನೇ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |- | rowspan="3" | [[ಮೇ]] | 1 | ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನ/ಮೇ ದಿನ | | *†# |- | |ವೇಸಕ್/ವೇಸಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬೌದ್ಧ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಆರಂಭ | *†# |- | | ವೇಸಕ್/ ವೇಸಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನದ ನಂತರದ ದಿನ | | *†# |- | [[ಜೂನ್]] | | ಪೋಷಣ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |- | [[ಜುಲೈ]] | | ಅಸಲ ಪೂಜೆ/ಎಸಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪೋಯ ದಿನ |ಐದು ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನು ಧಮ್ಮ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | [[ಆಗಸ್ಟ್]] | | ನಿಕಿಣಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ಮೊದಲ ಧಮ್ಮ ಸಂಗಾಯನ (ಘಟಿಕೋತ್ಸವ) ನಡೆಸಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] | | ಬಿನಾರ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಲು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="2" | [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] | | ಈದ್ ಅಲ್-ಫಿತರ್ |ರಂಜಾನ್ ಹಬ್ಬದ ದಿನ | *† |- | | ವಪ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜ '''ದೇವನಂಪಿಯತಿಸ್ಸ''' ರಾಜ ಅಶೋಕನ ಬಳಿಗೆ ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾ, ರಾಜ ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಮಗಳು ಅರಾಹತ್ ಸಂಘಮಿತ್ತ ತೇರಿಯನ್ನು ಭಿಕ್ಷುಣಿ ಶಾಸನ (ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಪಂಗಡ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. | *†# |- |ಅಕ್ಟೋಬರ್–ನವೆಂಬರ್ | | [[ದೀಪಾವಳಿ]] |ಹಿಂದೂ ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬ. ಇದನ್ನು ಅಶ್ವಿನಿ ಮಾಸದ [[ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ]] ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ (ತಿಂಗಳು)ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | *† |- | [[ನವೆಂಬರ್]] | | ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ವಿವರಣ (ಬುದ್ಧನಾಗುವ ಭರವಸೆ) ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="3" | [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] | | ಈದ್ ಅಲ್-ಅಧಾ |ಹಜ್ ಹಬ್ಬದ ದಿನ | *† |- | | ಉಂಡುವಪ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಸಂಘಮಿತ್ತ ಥೇರಿ ಭಿಕ್ಕುನಿ ಶಾಸನವನ್ನು (ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಕ್ರಮ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು | *†# |- | 25 | ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ದಿನ |ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |} ===ಧರ್ಮ=== [[File:SL Kandy asv2020-01 img33 Sacred Tooth Temple.jpg|alt=Sacred Tooth Temple in Kandy, Sri Lanka|thumb|Temple of the Tooth|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕ್ಯಾಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಹಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ]][[File:Nalloor Kovil.jpg|thumb|Nallur Kandaswamy temple|ಜಾಫ್ನಾದಲ್ಲಿ ನಲ್ಲೂರ್ ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ಕೋವಿಲ್]]]]ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಬೌದ್ಧ]] ಸಮುದಾಯವು [[ಚಂದ್ರ]]ನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪೋಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಹಿಂದೂ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮುಸ್ಲಿಮರು]] ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರನ್ನು ಬಹಳ ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ 99% ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಧರ್ಮವು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://news.gallup.com/poll/114211/Alabamians-Iranians-Common.aspx|title=What Alabamians and Iranians Have in Common|work=Gallup.com|access-date=2018-07-12|language=en-us}}</ref> ದ್ವೀಪದ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಅನೇಕ [[ಬೌದ್ಧ]] ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹಳೆಯ ಬೋಹೊ ಮರವಿದೆ. ಬುದ್ಧನು ಒಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ಜನರು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಮರದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. 4 ಸುತ್ತುಗಳ ನಂತರ, ಬುದ್ಧ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ ಮರದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮರದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆದಾಗ, ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳು ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ತಮಿಳರು. ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಕಲಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷವು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಹಿಂದಿನ '''ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್''' ಮತ್ತು '''ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್''' ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬೌದ್ಧರು ದ್ವೀಪದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ, ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪು.<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|title=The World Factbook – Central Intelligence Agency|website=cia.gov|language=en|access-date=2018-07-12|archive-date=2021-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|url-status=dead}}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಭಾಷೆಗಳು== '''ಸಿಂಹಳೀಯ ಜನರು''' ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ [[ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಹಳ]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ತಮಿಳು ಜನರು [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಭಾಷೆ ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 17 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ 14 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಿಕರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 24% ಜನರು ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳ ಎರಡೂ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು.<ref name=":0" /> ==ಕ್ರೀಡೆ== ಕ್ರೀಡೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]],<ref>{{cite web|url=https://lanka.com/about/interests/cricket/|title=Cricket in Sri Lanka|website=lanka.com|language=en-US|access-date=2018-07-12}}</ref> ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆಡಲು ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನಗಳು ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ===ಕ್ರಿಕೆಟ್=== [[File:Sri Lanka Cricket Team Practicing.jpg|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್]]]] ಶ್ರೀಲಂಕಾ 8ನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ 17–21, 1982 ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು '''1996 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್''' ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು. ನಂತರ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ '''2014 ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20''' ಅನ್ನು ಸಹ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ಆರು ಬಾರಿ [[ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್]] ಅನ್ನು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮಾಡಿದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಟೆಸ್ಟ್ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಏಕದಿನ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಟಿ20ಐ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಅತ್ಯಧಿಕ ಟೆಸ್ಟ್ ಮೊತ್ತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ===ವಾಲಿಬಾಲ್=== [[ವಾಲಿಬಾಲ್]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=34318|title=The Island|author=Lankacom PVT|website=island.lk|access-date=2018-07-12}}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು== [[File:Kandy Peacock dance.jpg|thumb|ಕ್ಯಾಂಡಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನವಿಲು ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ]]ಗಳ ಮನೆಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ]]ಗಳು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಾಗ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಕ್ಷಿಯೆಂದರೆ [[ನವಿಲು]], ಇದು '''ಕತರಗಮ''' ದೇವರ ಪವಿತ್ರ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.infolanka.com/photo/wild.html|title=Wild Life|website=infolanka.com|access-date=2018-07-12}}</ref> ಗಿರ ಸಂದೇಶಯ ([[ಗಿಳಿ]] ಸಂದೇಶ), ಹಂಸ ಸಂದೇಶಯ ([[ಹಂಸ]] ಸಂದೇಶ), ಮಯೂರ ಸಂದೇಶಯ ([[ನವಿಲು]] ಸಂದೇಶ), ಸಾಲಲಿಹಿಣಿ ಸಂದೇಶಯ ([[ಮೈನಾ]] ಸಂದೇಶ) ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವರುಗಳು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ [[ರಾವಣ]]ನ ಕಥೆಯು ದಂಡು ಮೊನಾರ (ಮರದ [[ನವಿಲು]]) ಎಂಬ ಮರದ ವಿಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ ಹಾರಿ [[ರಾಮ]] ಮತ್ತು [[ರಾವಣ]]ನ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಧ್ವಜಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು *ಎರಡು ಹಂಸಗಳ ಧ್ವಜ '''ದಲದ ಮಾಲಿಗಾವಾ''', ಕ್ಯಾಂಡಿ *ವಲಪನೆ ದಿಸಾವ ಗಂಗಾರಾಮಯ, ಕ್ಯಾಂಡಿ *ಮಹಾ [[ವಿಷ್ಣು]] ದೇವಾಳ ಧ್ವಜ, ಕ್ಯಾಂಡಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಇವೆ. ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು *ಸೆವುಲ್ ಕೊಡಿಯಾ ಕುಂಡಸಾಲೆ ವಿಹಾರ, ಕ್ಯಾಂಡಿ *ಕಂಡ್ಯನ್ ಉಡುಗೆ *'''ಸಂದಕದ ಪಹಾನ''' ಶಿಲಾ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು *ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು *ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವಿಶೇಷ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಕೆಂಡಿಯಾ ==ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು== [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇವು ದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ]]ಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಟ್ಟೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರತ್ನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅಧಿಕೃತ ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಘೋಷಿಸದ ಹಲವಾರು ಇತರ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="sunday">{{cite web | url=https://archives.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp | title=The identity of Mother Lanka | publisher=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] | date=29 January 2012 | access-date=1 December 2014 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150216175104/http://www.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp | archive-date=16 February 2015 }}</ref><ref name="govlk">{{cite book | title=National Symbols of Sri Lanka | publisher=Sarasavi Publishers | author=Wimalaratne, K D G | year=2013 | location=Sri Lanka | isbn=978-9553101198}}</ref> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ== ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ - ಮಾರ್ಚ್ 2014 ರಲ್ಲಿ 133,000 ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="aaa">{{cite web|url=http://www.travelsrilanka.co.uk/guide/sri-lanka-veddas-(aborigines-of-sri-lanka).aspx|title=Indigenous People of Sri Lanka - Travel Sri Lanka|first=Elegant|last=Travels|website=travelsrilanka.co.uk|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409045017/http://www.travelsrilanka.co.uk/guide/sri-lanka-veddas-(aborigines-of-sri-lanka).aspx|archive-date=9 April 2018|url-status=dead}}</ref> [[File:Esala Perehera festival in 1885.jpg|ಎಸಲ ಪೆರೆಹೆರಾ ಹಬ್ಬ, ಸುಮಾರು 1885|thumb|right|250px]] ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಯಾವುದೇ ಒಳಹರಿವಿನಂತೆ, ಹಲವಾರು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಈಜುಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸವಕಳಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ - ಇವು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹಲವಾರು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿವೆ - ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ 32 ಕಾಡುಗಳಿವೆ - ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ - ದ್ವೀಪದ 25% ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಈಗ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಗ್ಗದ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು - ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="aaa"/> [[File:Sri-lanka-aborigines-early-vedda (2).png|thumb|right|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ವೆಡ್ಡ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ]] [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಘರ್ಷ-ನಂತರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು - ಇದರರ್ಥ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು, ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು - ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ನೃತ್ಯಗಳು, ಕಂಡ್ಯನ್ ನೃತ್ಯಗಳು (ಉದಾ ರಾಟ ನಾಟಮ್), ಲೋ ಕಂಟ್ರಿ ನೃತ್ಯಗಳು (ಪಹತ ರಾಟ ನಾಟಮ್), ಡೆವಿಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು ಈಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು 'ಅಧಿಕೃತ' ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ರಂಜಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರವಾಸಿ ಉದ್ಯಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧುನೀಕರಣವು ರಾಜಧಾನಿ [[ಕೊಲಂಬೊ]] ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಂದಾಜು 9000 ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವು ಕೊಲಂಬೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ - ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ - ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯನಾಶ. 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪವು ಸುಮಾರು 50% (49%) ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ 2005 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗಾಗಲೇ 20% ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ತುದಿ - ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರಿಂದ - ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಳಿಗೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಹಾ ತೋಟಗಳು) ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಅತಿಯಾದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಈಗಾಗಲೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ಯಾಲಾ - ಅಲ್ಲಿ '''ಯಾಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ'''ಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭೇಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳಗಳಿವೆ. ಕ್ಯಾಂಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ '''ಎಸಳ ಪೆರಹೆರಾ''' ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಒಳಹರಿವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು - ಇದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಈಗಾಗಲೇ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳು ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ - ಚಿಕ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಹೋಟೆಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳ ಔಪಚಾರಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವ ವಿದೇಶಿಯರು ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.sltda.lk/statistics|title=Tourism Research and Statistics - Sri Lanka Tourism Development Authority|website=sltda.lk|access-date=8 April 2018}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== *von Schroeder, Ulrich. 1990. ''Buddhist Sculptures of Sri Lanka''. 752 pages with 1610 illustrations. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. {{ISBN|962-7049-05-0}} *von Schroeder, Ulrich. 1992. ''The Golden Age of Sculpture in Sri Lanka''. [Catalogue of the exhibition held at the Arthur M. Sackler Gallery, Washington, D. C., 1 November 1992 – 26 September 1993]. 160 pages with 64 illustrations. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. {{ISBN|962-7049-06-9}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references /> == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == ;ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು: * {{cite book |last1=Thompson |first1=Stith |last2=Roberts |first2=Warren Everett |title=Types of Indic Oral Tales: India, Pakistan, and Ceylon |publisher=Academia Scientiarum Fennica |date=1960 }} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://bookonsrilanka.wordpress.com] * [https://web.archive.org/web/20160330155353/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-1/index.html Volume 1], [https://web.archive.org/web/20160330155519/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-2/index.html Volume 2] and [https://web.archive.org/web/20160330155358/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-3/index.html Volume 3] of "Village Folk-tales of Ceylon" by Henry Parker (Public Domain) * [https://web.archive.org/web/20070523095704/http://www.cp-pc.ca/english/srilanka/index.html Sri Lanka a cultural profile] * [https://web.archive.org/web/20090207195832/http://info.lk/srilanka/srilankaculture/index.htm Sri Lanka culture] {{Sri Lanka topics}} {{Culture of Asia}} {{DEFAULTSORT:Culture of Sri Lanka}} [[Category:Culture of Sri Lanka| ]] [[Category:Culture of South Asia|Sri Lanka]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] nk1q2jmh7aaghz9yfjxqd5i36mpdw60 1435147 1435146 2026-10-31T09:30:54Z Santhosh Goveas 102329 1435147 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] '''ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ''' [[File:Polonnaruwa Vatadage Sri Lanka.jpg|thumb|ಪೊಲೊನ್ನರುವಾ ವಟಡಾಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] [[File:Sri Lanka 030.jpg|right|thumb|ಸಿಲೋನ್ ಟೀ]] "ಶ್ರೀಲಂಕಾದ" ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಧುನಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಥೆರವಾದ [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]]ದ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಧರ್ಮದ ಪರಂಪರೆಯು ಉತ್ತರ [[ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಕೆಳಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಶದ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಕ್ರಮಣದ ಇತಿಹಾಸವು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗುರುತಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗುರುತು ಬಿಟ್ಟಿದೆ, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಂಶಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭಾರತ ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]] ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಲವಾದ [[ಸಂಪರ್ಕ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Source1">{{cite book|last1=Mendis|first1=V.L.B|title=Foreign Relations of Sri Lanka: Earliest Times to 1965|date=1985|pages=113–16|publisher=Tisara Prakasakayo}}</ref> 5000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿವೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಗೀತ, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ನೃತ್ಯ, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೃಜನಶೀಲ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶವು ಶ್ರೀಮಂತ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]], ವಿಶಿಷ್ಟ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಸಮಗ್ರ ಔಷಧ]] ಅಭ್ಯಾಸ, [[ಬೌದ್ಧ]] [[ಧ್ವಜ]] ದಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು [[ಚಹಾ]], [[ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ರತ್ನಗಳು ನಂತಹ ರಫ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾವು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]] ದೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸಿಂಹಳೀಯ ಜನರು/ಸಿಂಹಳೀಯರು, ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ [[ತಮಿಳು]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂರ್‌ಗಳು/[[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ [[ಮುಸ್ಲಿಮರು]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳರು, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮಲಯರು ಮತ್ತು ಬರ್ಗರ್ ಜನರು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.lk/abstract2010/chapters/Chap2/AB2-13.pdf |title=Archived copy |access-date=2013-04-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108161156/http://www.statistics.gov.lk/abstract2010/chapters/chap2/AB2-13.pdf |archive-date=2013-01-08 }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ''ಹೋಮೋ ಸೇಪಿಯನ್ಸ್'' [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ಅವರು ಸುಮಾರು 125,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿದರು.<ref>{{Cite journal|last=Perera|first=H. Nimal|date=2014|title=Prehistoric Sri Lanka|url=https://www.jstor.org/stable/44809403|journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka|volume=59|issue=2|pages=23–41|jstor=44809403 |issn=1391-720X}}</ref> ಮುಖ್ಯವಾಗಿ '''ಮಹಾವಂಶ''' ದಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದಾಗಿ, <ref>{{cite web|url=http://mahavamsa.org/|title=The Mahavamsa - Great Chronicle - History of Sri Lanka - Mahawansa|website=mahavamsa.org|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20080821101050/http://mahavamsa.org/|archive-date=21 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು 500,000 BCE ಹಿಂದಿನ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ವು 3,000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |last1=Garms-Sotelo |first1=Doria |title=Growing up White in South Asia |url=https://bookonsrilanka.files.wordpress.com/2013/08/growing-up-white-in-south-asia.pdf |access-date=13 January 2022 |location=Seoul, Korea |date=3 August 2013}}</ref> ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವವು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗುರುತನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಇತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರೊಂದಿಗೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೇಶವನ್ನು ಆಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವರು ಹೇಗೆ ಉಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರವರೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇಬ್ಬರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ನಿಜವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಿ '''ಸಿರಿಮಾವೊ ಬಂಡರನಾಯಕೆ''' ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು. ಇಂದು ಬಟ್ಟೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳು 'ಸಿಗಿರಿಯಾ ಕಲೆಗಳು, ಇಸುರುಮುನಿಯಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ/ಇಸುರುಮುನಿಯಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪೂರ್ವ ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ಹೇಗೆ ಉಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ==ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು== [[File:Royal palace.jpg|right|thumb|'''ಪೊಲೊನ್ನರುವಾ''' ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಮನೆತನ]] ===ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು 3 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.</small>.<ref>{{cite web |url=http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=4545&sid=4cbad2333da654cc007f3bdab0b17947 |title=LANKALIBRARY FORUM • View topic - Home and family in ancient and medieval Sri Lanka |publisher=Lankalibrary.com |date=2008-12-21 |access-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224018/http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=4545&sid=4cbad2333da654cc007f3bdab0b17947 |archive-date=21 February 2012 |url-status=dead }}</ref> [[ಭಾರತ]], [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು ನಂತರದ [[ಯುರೋಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=u2G63IrFXpgC|title=The Oxford History of the British Empire: Volume V: Historiography|first=Robin|last=Winks|date=21 October 1999|publisher=OUP Oxford|access-date=8 April 2018|via=Google Books|isbn=9780191542411}}</ref> [[File:Ritigala.jpg|thumb|ರಿತಿಗಲಾ]] ===ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು=== [[File:British Museum Asia 45 (cropped).jpg|thumb|[[ಅನುರಾಧಪುರ]] ಅವಧಿಯ, 8 ನೇ ಶತಮಾನ ಬೋಧಿಸತ್ವ ತಾರಾ (ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ)/ತಾರಾ ನ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ದ್ವೀಪದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ [[ಬೌದ್ಧ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿವೆ, ಇದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು [[ಚಿತ್ರಕಲೆ]], [[ಶಿಲ್ಪ]] ಮತ್ತು [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] ನಂತಹ ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಗಿರಿಯಾ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದಂಬುಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಡಿ ಯಲ್ಲಿನ ಹಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ ಅವಶೇಷಗಳು. ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಸಾಹತುಗಾರರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರದ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್-ಪ್ರೇರಿತ ಲೇಸ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್-ಪ್ರೇರಿತ ಬಾಟಿಕ್ ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. [[File:Antique Ceremonial Temple or Clan Flag from Sri Lanka Textile Art - WOVENSOULS Collection.jpg|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮಾರಂಭದ ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ಕುಲದ ಧ್ವಜ. ವೋವೆನ್‌ಸೌಲ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಸೌಜನ್ಯ]] ==ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು== [[File:Traditional Sri Lankan harvesting dance - Sri Lankan Friendship Association of BC - 02.jpg|thumb|upright|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಯ್ಲು ನೃತ್ಯ]] ===ನೃತ್ಯ=== [[File:Sigiriya Fortress, Sri Lanka.jpg|thumb|''ಸಿಗಿರಿಯ (ಸಿಂಹಗಿರಿಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ)'']] ಶ್ರೀಲಂಕಾವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್ ನೃತ್ಯ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ 3 ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳೀಯ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ''ಉದಾರತ'' (ಕ್ಯಾಂಡಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ), ''ಪಹತರತ'' (ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ) ಮತ್ತು ''ಸಬರಗಮು'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಬರಗಮುವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಗಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ರತ್ನಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ===ಸಂಗೀತ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖರು [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ/ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಕ್ಕಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿ, ಕ್ಯಾಂಟಿಗಾ ಬ್ಯಾಲಡ್‌ಗಳು, ಉಕುಲೇಲೆ ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್‌ಗಳು, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗುಲಾಮರೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು, ಅವರು ದ್ವೀಪದ ಸಂಗೀತದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಕಾಫ್ರಿನ್ಹಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ''ಬೈಲಾ ಸಂಗೀತ/ಬೈಲಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಗೀತವು ಸಂಮೋಹನ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್ ಡ್ರಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ಮಿಂಗ್ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಗೀತದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ===ಸಿನೆಮಾ=== ಚಿತ್ರ ಕಲಾ ಮೂವಿಟೋನ್‌ನ ಎಸ್. ಎಂ. ನಾಯಗಮ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''ಕಡವುನು ಪೊರೊಂಡುವಾ'' (ದಿ ಬ್ರೋಕನ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್) ಚಿತ್ರವು 1947 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾದ ಆಗಮನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ''ರಣ್ಮುತ್ತು ದುವಾ'' (ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರೆಷರ್ಸ್, 1962) ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ದಿಂದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾವು ಕುಟುಂಬ ಮೆಲೋಡ್ರಾಮಾ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ]] ನಡುವಿನ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರ ಸಿನಿಮೀಯ ಶೈಲಿಯು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. 1979 ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಜರಾತಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿತು, ಆದರೆ ಅಂದಿನಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಕುಸಿತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಲೆಸ್ಟರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪೀರಿಸ್, ಅವರು ''ರೆಕವ'' (ಲೈನ್ ಆಫ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ, 1956), ''ಗ್ಯಾಂಪೆರಾಲಿಯಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ). ಹಡವತ'' (ಕೋಲ್ಡ್ ಹಾರ್ಟ್, 1968.) ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಗತಿಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ನಗರ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳು ಇವೆ. ====ಚಹಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ==== [[File:Tea plantation, Sri Lanka.jpg|thumb|right|[[ಕ್ಯಾಂಡಿ]] ಬಳಿಯ ಚಹಾ ತೋಟ]] ಅತಿಥಿ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಚಹಾ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.kuoni.co.uk/sri-lanka/tea-culture-in-sri-lanka|title=Tea Culture in Sri Lanka – Kuoni Travel|work=@KuoniTravelUK|access-date=2018-07-12|language=en-GB}}</ref> === ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ರಜಾದಿನಗಳು === ===ಹೊಸ ವರ್ಷ=== ಸಿಂಹಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ (ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ "ಅಲುತ್ ವರ್ಷ", ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ "ಪುತಂಡು") ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ("ಬಕ್ (ತಿಂಗಳು)" ತಿಂಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯನು "ಮೀನ ರಾಶಿ" ಯಿಂದ "ಮೇಷ ರಾಶಿ" ಗೆ ಚಲಿಸುವಾಗ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&pg=PA633|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations [2 volumes]: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=Melton|first=J. Gordon|date=2011-09-13|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781598842067|language=en}}</ref> ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿ ("ನೋನಾ ಗಥೆ" ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥ ಅವಧಿ) ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ತುಂಬಾ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ====ರಜಾ ದಿನಗಳ ಪಟ್ಟಿ==== <nowiki>*</nowiki> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ, † ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ, # ವಾಣಿಜ್ಯ ರಜೆ ಎಲ್ಲಾ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನಗಳು ಬೌದ್ಧ ರಜಾದಿನಗಳಾಗಿವೆ, ಇದನ್ನು ಪೋಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೋಯಾ ದಿನವು ಬರುವ ನಿಜವಾದ ದಿನಾಂಕವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" |- ! ತಿಂಗಳು ! ದಿನಾಂಕ ! ರಜೆ ! ವಿವರಗಳು ! |- | rowspan="2" | [[ಜನವರಿ]] | |ದುರುತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |[[ಬುದ್ಧ]] ರ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ | *†# |- | 14/15 | ಥಾಯ್ ಪೊಂಗಲ್ |[[ತಮಿಳು]] ಜನರು ಆಚರಿಸುವ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬ, [[ತಮಿಳು]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಥಾಯ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯ ದೇವರಿಗೆ [[ಸೂರ್ಯ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. | *†# |- | rowspan="2" | [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] | 4 | ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) |[[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ದಿಂದ 1948 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | | ಮಾಘ ಪೂಜೆ/ನವಂ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪೋಯ ದಿನ |ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ನೈತಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಸಂಹಿತೆಯ ಬುದ್ಧನ ಮೊದಲ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="3" | [[ಮಾರ್ಚ್]] | | [[ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ]] |[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಹಬ್ಬವು [[ಶಿವ]] ಮತ್ತು [[ಪಾರ್ವತಿ]]ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಫಾಲ್ಗುಣ]] ಅಥವಾ ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ/ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ]] ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | *† |- | | ಮೌಲಿದ್/ಮಿಲಾದ್-ಉನ್-ನಬಿ |ಪ್ರವಾದಿ [[ಮುಹಮ್ಮದ್]] ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ | *† |- | | ಮೇದಿನ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ತಂದೆ ರಾಜ [[ಶುದ್ಧೋದನ|ಶುದ್ಧೋದನ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಲು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- |ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ | | [[ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ]] |ಯೇಸುವಿನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ/ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *† |- | rowspan="4" | [[ಏಪ್ರಿಲ್]] | 13 | ಸಿಂಹಳೀಯರ ಹೊಸ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ ದಿನದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ |ಸೂರ್ಯ ಮೀನ ರಾಶಿಯಿಂದ ಮೇಷ ರಾಶಿಗೆ (ಮೇಷ ರಾಶಿ) ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. | *†# |- | 14 | ಸಿಂಹಳೀಯರ ಹೊಸ ವರ್ಷ/ಸಿಂಹಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ ದಿನ | | *†# |- | | ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ | | † |- | | ಬಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನ ಎರಡನೇ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |- | rowspan="3" | [[ಮೇ]] | 1 | ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನ/ಮೇ ದಿನ | | *†# |- | |ವೇಸಕ್/ವೇಸಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬೌದ್ಧ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಆರಂಭ | *†# |- | | ವೇಸಕ್/ ವೇಸಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನದ ನಂತರದ ದಿನ | | *†# |- | [[ಜೂನ್]] | | ಪೋಷಣ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |- | [[ಜುಲೈ]] | | ಅಸಲ ಪೂಜೆ/ಎಸಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪೋಯ ದಿನ |ಐದು ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನು ಧಮ್ಮ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | [[ಆಗಸ್ಟ್]] | | ನಿಕಿಣಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ಮೊದಲ ಧಮ್ಮ ಸಂಗಾಯನ (ಘಟಿಕೋತ್ಸವ) ನಡೆಸಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] | | ಬಿನಾರ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಲು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="2" | [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] | | ಈದ್ ಅಲ್-ಫಿತರ್ |ರಂಜಾನ್ ಹಬ್ಬದ ದಿನ | *† |- | | ವಪ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜ '''ದೇವನಂಪಿಯತಿಸ್ಸ''' ರಾಜ ಅಶೋಕನ ಬಳಿಗೆ ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾ, ರಾಜ ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಮಗಳು ಅರಾಹತ್ ಸಂಘಮಿತ್ತ ತೇರಿಯನ್ನು ಭಿಕ್ಷುಣಿ ಶಾಸನ (ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಪಂಗಡ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. | *†# |- |ಅಕ್ಟೋಬರ್–ನವೆಂಬರ್ | | [[ದೀಪಾವಳಿ]] |ಹಿಂದೂ ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬ. ಇದನ್ನು ಅಶ್ವಿನಿ ಮಾಸದ [[ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ]] ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ (ತಿಂಗಳು)ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | *† |- | [[ನವೆಂಬರ್]] | | ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ವಿವರಣ (ಬುದ್ಧನಾಗುವ ಭರವಸೆ) ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="3" | [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] | | ಈದ್ ಅಲ್-ಅಧಾ |ಹಜ್ ಹಬ್ಬದ ದಿನ | *† |- | | ಉಂಡುವಪ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಸಂಘಮಿತ್ತ ಥೇರಿ ಭಿಕ್ಕುನಿ ಶಾಸನವನ್ನು (ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಕ್ರಮ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು | *†# |- | 25 | ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ದಿನ |ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |} ===ಧರ್ಮ=== [[File:SL Kandy asv2020-01 img33 Sacred Tooth Temple.jpg|alt=Sacred Tooth Temple in Kandy, Sri Lanka|thumb|Temple of the Tooth|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕ್ಯಾಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಹಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ]][[File:Nalloor Kovil.jpg|thumb|Nallur Kandaswamy temple|ಜಾಫ್ನಾದಲ್ಲಿ ನಲ್ಲೂರ್ ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ಕೋವಿಲ್]]]]ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಬೌದ್ಧ]] ಸಮುದಾಯವು [[ಚಂದ್ರ]]ನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪೋಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಹಿಂದೂ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮುಸ್ಲಿಮರು]] ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರನ್ನು ಬಹಳ ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ 99% ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಧರ್ಮವು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://news.gallup.com/poll/114211/Alabamians-Iranians-Common.aspx|title=What Alabamians and Iranians Have in Common|work=Gallup.com|access-date=2018-07-12|language=en-us}}</ref> ದ್ವೀಪದ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಅನೇಕ [[ಬೌದ್ಧ]] ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹಳೆಯ ಬೋಹೊ ಮರವಿದೆ. ಬುದ್ಧನು ಒಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ಜನರು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಮರದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. 4 ಸುತ್ತುಗಳ ನಂತರ, ಬುದ್ಧ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ ಮರದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮರದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆದಾಗ, ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳು ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ತಮಿಳರು. ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಕಲಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷವು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಹಿಂದಿನ '''ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್''' ಮತ್ತು '''ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್''' ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬೌದ್ಧರು ದ್ವೀಪದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ, ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪು.<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|title=The World Factbook – Central Intelligence Agency|website=cia.gov|language=en|access-date=2018-07-12|archive-date=2021-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|url-status=dead}}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಭಾಷೆಗಳು== '''ಸಿಂಹಳೀಯ ಜನರು''' ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ [[ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಹಳ]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ತಮಿಳು ಜನರು [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಭಾಷೆ ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 17 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ 14 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಿಕರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 24% ಜನರು ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳ ಎರಡೂ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು.<ref name=":0" /> ==ಕ್ರೀಡೆ== ಕ್ರೀಡೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]],<ref>{{cite web|url=https://lanka.com/about/interests/cricket/|title=Cricket in Sri Lanka|website=lanka.com|language=en-US|access-date=2018-07-12}}</ref> ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆಡಲು ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನಗಳು ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ===ಕ್ರಿಕೆಟ್=== [[File:Sri Lanka Cricket Team Practicing.jpg|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್]]]] ಶ್ರೀಲಂಕಾ 8ನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ 17–21, 1982 ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು '''1996 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್''' ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು. ನಂತರ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ '''2014 ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20''' ಅನ್ನು ಸಹ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ಆರು ಬಾರಿ [[ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್]] ಅನ್ನು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮಾಡಿದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಟೆಸ್ಟ್ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಏಕದಿನ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಟಿ20ಐ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಅತ್ಯಧಿಕ ಟೆಸ್ಟ್ ಮೊತ್ತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ===ವಾಲಿಬಾಲ್=== [[ವಾಲಿಬಾಲ್]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=34318|title=The Island|author=Lankacom PVT|website=island.lk|access-date=2018-07-12}}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು== [[File:Kandy Peacock dance.jpg|thumb|ಕ್ಯಾಂಡಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನವಿಲು ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ]]ಗಳ ಮನೆಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ]]ಗಳು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಾಗ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಕ್ಷಿಯೆಂದರೆ [[ನವಿಲು]], ಇದು '''ಕತರಗಮ''' ದೇವರ ಪವಿತ್ರ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.infolanka.com/photo/wild.html|title=Wild Life|website=infolanka.com|access-date=2018-07-12}}</ref> ಗಿರ ಸಂದೇಶಯ ([[ಗಿಳಿ]] ಸಂದೇಶ), ಹಂಸ ಸಂದೇಶಯ ([[ಹಂಸ]] ಸಂದೇಶ), ಮಯೂರ ಸಂದೇಶಯ ([[ನವಿಲು]] ಸಂದೇಶ), ಸಾಲಲಿಹಿಣಿ ಸಂದೇಶಯ ([[ಮೈನಾ]] ಸಂದೇಶ) ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವರುಗಳು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ [[ರಾವಣ]]ನ ಕಥೆಯು ದಂಡು ಮೊನಾರ (ಮರದ [[ನವಿಲು]]) ಎಂಬ ಮರದ ವಿಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ ಹಾರಿ [[ರಾಮ]] ಮತ್ತು [[ರಾವಣ]]ನ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಧ್ವಜಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು *ಎರಡು ಹಂಸಗಳ ಧ್ವಜ '''ದಲದ ಮಾಲಿಗಾವಾ''', ಕ್ಯಾಂಡಿ *ವಲಪನೆ ದಿಸಾವ ಗಂಗಾರಾಮಯ, ಕ್ಯಾಂಡಿ *ಮಹಾ [[ವಿಷ್ಣು]] ದೇವಾಳ ಧ್ವಜ, ಕ್ಯಾಂಡಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಇವೆ. ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು *ಸೆವುಲ್ ಕೊಡಿಯಾ ಕುಂಡಸಾಲೆ ವಿಹಾರ, ಕ್ಯಾಂಡಿ *ಕಂಡ್ಯನ್ ಉಡುಗೆ *'''ಸಂದಕದ ಪಹಾನ''' ಶಿಲಾ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು *ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು *ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವಿಶೇಷ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಕೆಂಡಿಯಾ ==ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು== [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇವು ದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ]]ಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಟ್ಟೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರತ್ನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅಧಿಕೃತ ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಘೋಷಿಸದ ಹಲವಾರು ಇತರ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="sunday">{{cite web | url=https://archives.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp | title=The identity of Mother Lanka | publisher=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] | date=29 January 2012 | access-date=1 December 2014 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150216175104/http://www.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp | archive-date=16 February 2015 }}</ref><ref name="govlk">{{cite book | title=National Symbols of Sri Lanka | publisher=Sarasavi Publishers | author=Wimalaratne, K D G | year=2013 | location=Sri Lanka | isbn=978-9553101198}}</ref> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ== ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ - ಮಾರ್ಚ್ 2014 ರಲ್ಲಿ 133,000 ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="aaa">{{cite web|url=http://www.travelsrilanka.co.uk/guide/sri-lanka-veddas-(aborigines-of-sri-lanka).aspx|title=Indigenous People of Sri Lanka - Travel Sri Lanka|first=Elegant|last=Travels|website=travelsrilanka.co.uk|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409045017/http://www.travelsrilanka.co.uk/guide/sri-lanka-veddas-(aborigines-of-sri-lanka).aspx|archive-date=9 April 2018|url-status=dead}}</ref> [[File:Esala Perehera festival in 1885.jpg|ಎಸಲ ಪೆರೆಹೆರಾ ಹಬ್ಬ, ಸುಮಾರು 1885|thumb|right|250px]] ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಯಾವುದೇ ಒಳಹರಿವಿನಂತೆ, ಹಲವಾರು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಈಜುಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸವಕಳಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ - ಇವು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹಲವಾರು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿವೆ - ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ 32 ಕಾಡುಗಳಿವೆ - ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ - ದ್ವೀಪದ 25% ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಈಗ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಗ್ಗದ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು - ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="aaa"/> [[File:Sri-lanka-aborigines-early-vedda (2).png|thumb|right|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ವೆಡ್ಡ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ]] [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಘರ್ಷ-ನಂತರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು - ಇದರರ್ಥ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು, ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು - ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ನೃತ್ಯಗಳು, ಕಂಡ್ಯನ್ ನೃತ್ಯಗಳು (ಉದಾ ರಾಟ ನಾಟಮ್), ಲೋ ಕಂಟ್ರಿ ನೃತ್ಯಗಳು (ಪಹತ ರಾಟ ನಾಟಮ್), ಡೆವಿಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು ಈಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು 'ಅಧಿಕೃತ' ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ರಂಜಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರವಾಸಿ ಉದ್ಯಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧುನೀಕರಣವು ರಾಜಧಾನಿ [[ಕೊಲಂಬೊ]] ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಂದಾಜು 9000 ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವು ಕೊಲಂಬೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ - ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ - ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯನಾಶ. 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪವು ಸುಮಾರು 50% (49%) ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ 2005 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗಾಗಲೇ 20% ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ತುದಿ - ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರಿಂದ - ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಳಿಗೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಹಾ ತೋಟಗಳು) ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಅತಿಯಾದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಈಗಾಗಲೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ಯಾಲಾ - ಅಲ್ಲಿ '''ಯಾಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ'''ಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭೇಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳಗಳಿವೆ. ಕ್ಯಾಂಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ '''ಎಸಳ ಪೆರಹೆರಾ''' ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಒಳಹರಿವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು - ಇದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಈಗಾಗಲೇ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳು ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ - ಚಿಕ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಹೋಟೆಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳ ಔಪಚಾರಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವ ವಿದೇಶಿಯರು ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.sltda.lk/statistics|title=Tourism Research and Statistics - Sri Lanka Tourism Development Authority|website=sltda.lk|access-date=8 April 2018}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== *von Schroeder, Ulrich. 1990. ''Buddhist Sculptures of Sri Lanka''. 752 pages with 1610 illustrations. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. {{ISBN|962-7049-05-0}} *von Schroeder, Ulrich. 1992. ''The Golden Age of Sculpture in Sri Lanka''. [Catalogue of the exhibition held at the Arthur M. Sackler Gallery, Washington, D. C., 1 November 1992 – 26 September 1993]. 160 pages with 64 illustrations. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. {{ISBN|962-7049-06-9}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references /> == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == ;ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು: * {{cite book |last1=Thompson |first1=Stith |last2=Roberts |first2=Warren Everett |title=Types of Indic Oral Tales: India, Pakistan, and Ceylon |publisher=Academia Scientiarum Fennica |date=1960 }} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://bookonsrilanka.wordpress.com] * [https://web.archive.org/web/20160330155353/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-1/index.html Volume 1], [https://web.archive.org/web/20160330155519/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-2/index.html Volume 2] and [https://web.archive.org/web/20160330155358/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-3/index.html Volume 3] of "Village Folk-tales of Ceylon" by Henry Parker (Public Domain) * [https://web.archive.org/web/20070523095704/http://www.cp-pc.ca/english/srilanka/index.html Sri Lanka a cultural profile] * [https://web.archive.org/web/20090207195832/http://info.lk/srilanka/srilankaculture/index.htm Sri Lanka culture] {{Sri Lanka topics}} {{Culture of Asia}} {{DEFAULTSORT:Culture of Sri Lanka}} [[Category:Culture of Sri Lanka| ]] [[Category:Culture of South Asia|Sri Lanka]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] 3m0f1s6izyf9wayf61s414jhkdb5xu3 1435148 1435147 2026-10-31T09:31:23Z Santhosh Goveas 102329 1435148 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] '''ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ''' [[File:Polonnaruwa Vatadage Sri Lanka.jpg|thumb|ಪೊಲೊನ್ನರುವಾ ವಟಡಾಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] [[File:Sri Lanka 030.jpg|right|thumb|ಸಿಲೋನ್ ಟೀ]] "ಶ್ರೀಲಂಕಾದ" ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಧುನಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಥೆರವಾದ [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]]ದ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಧರ್ಮದ ಪರಂಪರೆಯು ಉತ್ತರ [[ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಕೆಳಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಶದ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಕ್ರಮಣದ ಇತಿಹಾಸವು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗುರುತಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗುರುತು ಬಿಟ್ಟಿದೆ, [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಂಶಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭಾರತ ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]] ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಲವಾದ [[ಸಂಪರ್ಕ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Source1">{{cite book|last1=Mendis|first1=V.L.B|title=Foreign Relations of Sri Lanka: Earliest Times to 1965|date=1985|pages=113–16|publisher=Tisara Prakasakayo}}</ref> 5000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿವೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಗೀತ, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ನೃತ್ಯ, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೃಜನಶೀಲ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶವು ಶ್ರೀಮಂತ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]], ವಿಶಿಷ್ಟ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಸಮಗ್ರ ಔಷಧ]] ಅಭ್ಯಾಸ, [[ಬೌದ್ಧ]] [[ಧ್ವಜ]] ದಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು [[ಚಹಾ]], [[ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ರತ್ನಗಳು ನಂತಹ ರಫ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾವು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]] ದೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸಿಂಹಳೀಯ ಜನರು/ಸಿಂಹಳೀಯರು, ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ [[ತಮಿಳು]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂರ್‌ಗಳು/[[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ [[ಮುಸ್ಲಿಮರು]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳರು, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮಲಯರು ಮತ್ತು ಬರ್ಗರ್ ಜನರು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.lk/abstract2010/chapters/Chap2/AB2-13.pdf |title=Archived copy |access-date=2013-04-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108161156/http://www.statistics.gov.lk/abstract2010/chapters/chap2/AB2-13.pdf |archive-date=2013-01-08 }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ''ಹೋಮೋ ಸೇಪಿಯನ್ಸ್'' [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ಅವರು ಸುಮಾರು 125,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿದರು.<ref>{{Cite journal|last=Perera|first=H. Nimal|date=2014|title=Prehistoric Sri Lanka|url=https://www.jstor.org/stable/44809403|journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka|volume=59|issue=2|pages=23–41|jstor=44809403 |issn=1391-720X}}</ref> ಮುಖ್ಯವಾಗಿ '''ಮಹಾವಂಶ''' ದಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದಾಗಿ, <ref>{{cite web|url=http://mahavamsa.org/|title=The Mahavamsa - Great Chronicle - History of Sri Lanka - Mahawansa|website=mahavamsa.org|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20080821101050/http://mahavamsa.org/|archive-date=21 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು 500,000 BCE ಹಿಂದಿನ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ವು 3,000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |last1=Garms-Sotelo |first1=Doria |title=Growing up White in South Asia |url=https://bookonsrilanka.files.wordpress.com/2013/08/growing-up-white-in-south-asia.pdf |access-date=13 January 2022 |location=Seoul, Korea |date=3 August 2013}}</ref> ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವವು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗುರುತನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಇತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರೊಂದಿಗೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೇಶವನ್ನು ಆಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವರು ಹೇಗೆ ಉಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರವರೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇಬ್ಬರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ನಿಜವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಿ '''ಸಿರಿಮಾವೊ ಬಂಡರನಾಯಕೆ''' ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು. ಇಂದು ಬಟ್ಟೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳು 'ಸಿಗಿರಿಯಾ ಕಲೆಗಳು, ಇಸುರುಮುನಿಯಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ/ಇಸುರುಮುನಿಯಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪೂರ್ವ ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ಹೇಗೆ ಉಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ==ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು== [[File:Royal palace.jpg|right|thumb|'''ಪೊಲೊನ್ನರುವಾ''' ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಮನೆತನ]] ===ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು 3 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.</small>.<ref>{{cite web |url=http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=4545&sid=4cbad2333da654cc007f3bdab0b17947 |title=LANKALIBRARY FORUM • View topic - Home and family in ancient and medieval Sri Lanka |publisher=Lankalibrary.com |date=2008-12-21 |access-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224018/http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=4545&sid=4cbad2333da654cc007f3bdab0b17947 |archive-date=21 February 2012 |url-status=dead }}</ref> [[ಭಾರತ]], [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು ನಂತರದ [[ಯುರೋಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=u2G63IrFXpgC|title=The Oxford History of the British Empire: Volume V: Historiography|first=Robin|last=Winks|date=21 October 1999|publisher=OUP Oxford|access-date=8 April 2018|via=Google Books|isbn=9780191542411}}</ref> [[File:Ritigala.jpg|thumb|ರಿತಿಗಲಾ]] ===ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು=== [[File:British Museum Asia 45 (cropped).jpg|thumb|[[ಅನುರಾಧಪುರ]] ಅವಧಿಯ, 8 ನೇ ಶತಮಾನ ಬೋಧಿಸತ್ವ ತಾರಾ (ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ)/ತಾರಾ ನ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ದ್ವೀಪದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ [[ಬೌದ್ಧ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿವೆ, ಇದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು [[ಚಿತ್ರಕಲೆ]], [[ಶಿಲ್ಪ]] ಮತ್ತು [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] ನಂತಹ ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಗಿರಿಯಾ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದಂಬುಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಡಿ ಯಲ್ಲಿನ ಹಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ ಅವಶೇಷಗಳು. ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಸಾಹತುಗಾರರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರದ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್-ಪ್ರೇರಿತ ಲೇಸ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್-ಪ್ರೇರಿತ ಬಾಟಿಕ್ ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. [[File:Antique Ceremonial Temple or Clan Flag from Sri Lanka Textile Art - WOVENSOULS Collection.jpg|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮಾರಂಭದ ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ಕುಲದ ಧ್ವಜ. ವೋವೆನ್‌ಸೌಲ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಸೌಜನ್ಯ]] ==ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು== [[File:Traditional Sri Lankan harvesting dance - Sri Lankan Friendship Association of BC - 02.jpg|thumb|upright|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಯ್ಲು ನೃತ್ಯ]] ===ನೃತ್ಯ=== [[File:Sigiriya Fortress, Sri Lanka.jpg|thumb|''ಸಿಗಿರಿಯ (ಸಿಂಹಗಿರಿಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ)'']] ಶ್ರೀಲಂಕಾವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್ ನೃತ್ಯ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ 3 ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳೀಯ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ''ಉದಾರತ'' (ಕ್ಯಾಂಡಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ), ''ಪಹತರತ'' (ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ) ಮತ್ತು ''ಸಬರಗಮು'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಬರಗಮುವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಗಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ರತ್ನಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ===ಸಂಗೀತ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖರು [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ/ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಕ್ಕಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿ, ಕ್ಯಾಂಟಿಗಾ ಬ್ಯಾಲಡ್‌ಗಳು, ಉಕುಲೇಲೆ ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್‌ಗಳು, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗುಲಾಮರೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು, ಅವರು ದ್ವೀಪದ ಸಂಗೀತದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಕಾಫ್ರಿನ್ಹಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ''ಬೈಲಾ ಸಂಗೀತ/ಬೈಲಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಗೀತವು ಸಂಮೋಹನ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್ ಡ್ರಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ಮಿಂಗ್ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಗೀತದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ===ಸಿನೆಮಾ=== ಚಿತ್ರ ಕಲಾ ಮೂವಿಟೋನ್‌ನ ಎಸ್. ಎಂ. ನಾಯಗಮ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''ಕಡವುನು ಪೊರೊಂಡುವಾ'' (ದಿ ಬ್ರೋಕನ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್) ಚಿತ್ರವು 1947 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾದ ಆಗಮನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ''ರಣ್ಮುತ್ತು ದುವಾ'' (ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರೆಷರ್ಸ್, 1962) ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ದಿಂದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾವು ಕುಟುಂಬ ಮೆಲೋಡ್ರಾಮಾ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ]] ನಡುವಿನ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರ ಸಿನಿಮೀಯ ಶೈಲಿಯು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. 1979 ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಜರಾತಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿತು, ಆದರೆ ಅಂದಿನಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಕುಸಿತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಲೆಸ್ಟರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪೀರಿಸ್, ಅವರು ''ರೆಕವ'' (ಲೈನ್ ಆಫ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ, 1956), ''ಗ್ಯಾಂಪೆರಾಲಿಯಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ). ಹಡವತ'' (ಕೋಲ್ಡ್ ಹಾರ್ಟ್, 1968.) ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಗತಿಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ನಗರ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳು ಇವೆ. ====ಚಹಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ==== [[File:Tea plantation, Sri Lanka.jpg|thumb|right|[[ಕ್ಯಾಂಡಿ]] ಬಳಿಯ ಚಹಾ ತೋಟ]] ಅತಿಥಿ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಚಹಾ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.kuoni.co.uk/sri-lanka/tea-culture-in-sri-lanka|title=Tea Culture in Sri Lanka – Kuoni Travel|work=@KuoniTravelUK|access-date=2018-07-12|language=en-GB}}</ref> === ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ರಜಾದಿನಗಳು === ===ಹೊಸ ವರ್ಷ=== ಸಿಂಹಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ (ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ "ಅಲುತ್ ವರ್ಷ", ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ "ಪುತಂಡು") ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ("ಬಕ್ (ತಿಂಗಳು)" ತಿಂಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯನು "ಮೀನ ರಾಶಿ" ಯಿಂದ "ಮೇಷ ರಾಶಿ" ಗೆ ಚಲಿಸುವಾಗ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&pg=PA633|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations [2 volumes]: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=Melton|first=J. Gordon|date=2011-09-13|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781598842067|language=en}}</ref> ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿ ("ನೋನಾ ಗಥೆ" ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥ ಅವಧಿ) ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ತುಂಬಾ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ====ರಜಾ ದಿನಗಳ ಪಟ್ಟಿ==== <nowiki>*</nowiki> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ, † ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ, # ವಾಣಿಜ್ಯ ರಜೆ ಎಲ್ಲಾ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನಗಳು ಬೌದ್ಧ ರಜಾದಿನಗಳಾಗಿವೆ, ಇದನ್ನು ಪೋಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೋಯಾ ದಿನವು ಬರುವ ನಿಜವಾದ ದಿನಾಂಕವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" |- ! ತಿಂಗಳು ! ದಿನಾಂಕ ! ರಜೆ ! ವಿವರಗಳು ! |- | rowspan="2" | [[ಜನವರಿ]] | |ದುರುತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |[[ಬುದ್ಧ]] ರ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ | *†# |- | 14/15 | ಥಾಯ್ ಪೊಂಗಲ್ |[[ತಮಿಳು]] ಜನರು ಆಚರಿಸುವ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬ, [[ತಮಿಳು]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಥಾಯ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯ ದೇವರಿಗೆ [[ಸೂರ್ಯ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. | *†# |- | rowspan="2" | [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] | 4 | ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) |[[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ದಿಂದ 1948 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | | ಮಾಘ ಪೂಜೆ/ನವಂ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪೋಯ ದಿನ |ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ನೈತಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಸಂಹಿತೆಯ ಬುದ್ಧನ ಮೊದಲ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="3" | [[ಮಾರ್ಚ್]] | | [[ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ]] |[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಹಬ್ಬವು [[ಶಿವ]] ಮತ್ತು [[ಪಾರ್ವತಿ]]ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಫಾಲ್ಗುಣ]] ಅಥವಾ ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ/ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ]] ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | *† |- | | ಮೌಲಿದ್/ಮಿಲಾದ್-ಉನ್-ನಬಿ |ಪ್ರವಾದಿ [[ಮುಹಮ್ಮದ್]] ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ | *† |- | | ಮೇದಿನ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ತಂದೆ ರಾಜ [[ಶುದ್ಧೋದನ|ಶುದ್ಧೋದನ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಲು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- |ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ | | [[ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ]] |ಯೇಸುವಿನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ/ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *† |- | rowspan="4" | [[ಏಪ್ರಿಲ್]] | 13 | ಸಿಂಹಳೀಯರ ಹೊಸ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ ದಿನದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ |ಸೂರ್ಯ ಮೀನ ರಾಶಿಯಿಂದ ಮೇಷ ರಾಶಿಗೆ (ಮೇಷ ರಾಶಿ) ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. | *†# |- | 14 | ಸಿಂಹಳೀಯರ ಹೊಸ ವರ್ಷ/ಸಿಂಹಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ ದಿನ | | *†# |- | | ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ | | † |- | | ಬಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನ ಎರಡನೇ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |- | rowspan="3" | [[ಮೇ]] | 1 | ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನ/ಮೇ ದಿನ | | *†# |- | |ವೇಸಕ್/ವೇಸಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬೌದ್ಧ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಆರಂಭ | *†# |- | | ವೇಸಕ್/ ವೇಸಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನದ ನಂತರದ ದಿನ | | *†# |- | [[ಜೂನ್]] | | ಪೋಷಣ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |- | [[ಜುಲೈ]] | | ಅಸಲ ಪೂಜೆ/ಎಸಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪೋಯ ದಿನ |ಐದು ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನು ಧಮ್ಮ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | [[ಆಗಸ್ಟ್]] | | ನಿಕಿಣಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ಮೊದಲ ಧಮ್ಮ ಸಂಗಾಯನ (ಘಟಿಕೋತ್ಸವ) ನಡೆಸಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] | | ಬಿನಾರ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಲು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="2" | [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] | | ಈದ್ ಅಲ್-ಫಿತರ್ |ರಂಜಾನ್ ಹಬ್ಬದ ದಿನ | *† |- | | ವಪ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜ '''ದೇವನಂಪಿಯತಿಸ್ಸ''' ರಾಜ ಅಶೋಕನ ಬಳಿಗೆ ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾ, ರಾಜ ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಮಗಳು ಅರಾಹತ್ ಸಂಘಮಿತ್ತ ತೇರಿಯನ್ನು ಭಿಕ್ಷುಣಿ ಶಾಸನ (ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಪಂಗಡ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. | *†# |- |ಅಕ್ಟೋಬರ್–ನವೆಂಬರ್ | | [[ದೀಪಾವಳಿ]] |ಹಿಂದೂ ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬ. ಇದನ್ನು ಅಶ್ವಿನಿ ಮಾಸದ [[ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ]] ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ (ತಿಂಗಳು)ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | *† |- | [[ನವೆಂಬರ್]] | | ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ವಿವರಣ (ಬುದ್ಧನಾಗುವ ಭರವಸೆ) ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="3" | [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] | | ಈದ್ ಅಲ್-ಅಧಾ |ಹಜ್ ಹಬ್ಬದ ದಿನ | *† |- | | ಉಂಡುವಪ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಸಂಘಮಿತ್ತ ಥೇರಿ ಭಿಕ್ಕುನಿ ಶಾಸನವನ್ನು (ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಕ್ರಮ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು | *†# |- | 25 | ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ದಿನ |ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |} ===ಧರ್ಮ=== [[File:SL Kandy asv2020-01 img33 Sacred Tooth Temple.jpg|alt=Sacred Tooth Temple in Kandy, Sri Lanka|thumb|Temple of the Tooth|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕ್ಯಾಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಹಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ]][[File:Nalloor Kovil.jpg|thumb|Nallur Kandaswamy temple|ಜಾಫ್ನಾದಲ್ಲಿ ನಲ್ಲೂರ್ ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ಕೋವಿಲ್]]]]ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಬೌದ್ಧ]] ಸಮುದಾಯವು [[ಚಂದ್ರ]]ನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪೋಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಹಿಂದೂ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮುಸ್ಲಿಮರು]] ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರನ್ನು ಬಹಳ ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ 99% ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಧರ್ಮವು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://news.gallup.com/poll/114211/Alabamians-Iranians-Common.aspx|title=What Alabamians and Iranians Have in Common|work=Gallup.com|access-date=2018-07-12|language=en-us}}</ref> ದ್ವೀಪದ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಅನೇಕ [[ಬೌದ್ಧ]] ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹಳೆಯ ಬೋಹೊ ಮರವಿದೆ. ಬುದ್ಧನು ಒಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ಜನರು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಮರದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. 4 ಸುತ್ತುಗಳ ನಂತರ, ಬುದ್ಧ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ ಮರದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮರದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆದಾಗ, ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳು ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ತಮಿಳರು. ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಕಲಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷವು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಹಿಂದಿನ '''ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್''' ಮತ್ತು '''ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್''' ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬೌದ್ಧರು ದ್ವೀಪದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ, ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪು.<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|title=The World Factbook – Central Intelligence Agency|website=cia.gov|language=en|access-date=2018-07-12|archive-date=2021-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|url-status=dead}}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಭಾಷೆಗಳು== '''ಸಿಂಹಳೀಯ ಜನರು''' ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ [[ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಹಳ]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ತಮಿಳು ಜನರು [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಭಾಷೆ ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 17 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ 14 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಿಕರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 24% ಜನರು ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳ ಎರಡೂ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು.<ref name=":0" /> ==ಕ್ರೀಡೆ== ಕ್ರೀಡೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]],<ref>{{cite web|url=https://lanka.com/about/interests/cricket/|title=Cricket in Sri Lanka|website=lanka.com|language=en-US|access-date=2018-07-12}}</ref> ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆಡಲು ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನಗಳು ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ===ಕ್ರಿಕೆಟ್=== [[File:Sri Lanka Cricket Team Practicing.jpg|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್]]]] ಶ್ರೀಲಂಕಾ 8ನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ 17–21, 1982 ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು '''1996 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್''' ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು. ನಂತರ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ '''2014 ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20''' ಅನ್ನು ಸಹ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ಆರು ಬಾರಿ [[ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್]] ಅನ್ನು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮಾಡಿದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಟೆಸ್ಟ್ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಏಕದಿನ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಟಿ20ಐ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಅತ್ಯಧಿಕ ಟೆಸ್ಟ್ ಮೊತ್ತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ===ವಾಲಿಬಾಲ್=== [[ವಾಲಿಬಾಲ್]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=34318|title=The Island|author=Lankacom PVT|website=island.lk|access-date=2018-07-12}}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು== [[File:Kandy Peacock dance.jpg|thumb|ಕ್ಯಾಂಡಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನವಿಲು ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ]]ಗಳ ಮನೆಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ]]ಗಳು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಾಗ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಕ್ಷಿಯೆಂದರೆ [[ನವಿಲು]], ಇದು '''ಕತರಗಮ''' ದೇವರ ಪವಿತ್ರ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.infolanka.com/photo/wild.html|title=Wild Life|website=infolanka.com|access-date=2018-07-12}}</ref> ಗಿರ ಸಂದೇಶಯ ([[ಗಿಳಿ]] ಸಂದೇಶ), ಹಂಸ ಸಂದೇಶಯ ([[ಹಂಸ]] ಸಂದೇಶ), ಮಯೂರ ಸಂದೇಶಯ ([[ನವಿಲು]] ಸಂದೇಶ), ಸಾಲಲಿಹಿಣಿ ಸಂದೇಶಯ ([[ಮೈನಾ]] ಸಂದೇಶ) ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವರುಗಳು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ [[ರಾವಣ]]ನ ಕಥೆಯು ದಂಡು ಮೊನಾರ (ಮರದ [[ನವಿಲು]]) ಎಂಬ ಮರದ ವಿಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ ಹಾರಿ [[ರಾಮ]] ಮತ್ತು [[ರಾವಣ]]ನ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಧ್ವಜಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು *ಎರಡು ಹಂಸಗಳ ಧ್ವಜ '''ದಲದ ಮಾಲಿಗಾವಾ''', ಕ್ಯಾಂಡಿ *ವಲಪನೆ ದಿಸಾವ ಗಂಗಾರಾಮಯ, ಕ್ಯಾಂಡಿ *ಮಹಾ [[ವಿಷ್ಣು]] ದೇವಾಳ ಧ್ವಜ, ಕ್ಯಾಂಡಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಇವೆ. ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು *ಸೆವುಲ್ ಕೊಡಿಯಾ ಕುಂಡಸಾಲೆ ವಿಹಾರ, ಕ್ಯಾಂಡಿ *ಕಂಡ್ಯನ್ ಉಡುಗೆ *'''ಸಂದಕದ ಪಹಾನ''' ಶಿಲಾ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು *ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು *ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವಿಶೇಷ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಕೆಂಡಿಯಾ ==ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು== [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇವು ದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ]]ಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಟ್ಟೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರತ್ನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅಧಿಕೃತ ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಘೋಷಿಸದ ಹಲವಾರು ಇತರ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="sunday">{{cite web | url=https://archives.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp | title=The identity of Mother Lanka | publisher=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] | date=29 January 2012 | access-date=1 December 2014 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150216175104/http://www.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp | archive-date=16 February 2015 }}</ref><ref name="govlk">{{cite book | title=National Symbols of Sri Lanka | publisher=Sarasavi Publishers | author=Wimalaratne, K D G | year=2013 | location=Sri Lanka | isbn=978-9553101198}}</ref> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ== ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ - ಮಾರ್ಚ್ 2014 ರಲ್ಲಿ 133,000 ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="aaa">{{cite web|url=http://www.travelsrilanka.co.uk/guide/sri-lanka-veddas-(aborigines-of-sri-lanka).aspx|title=Indigenous People of Sri Lanka - Travel Sri Lanka|first=Elegant|last=Travels|website=travelsrilanka.co.uk|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409045017/http://www.travelsrilanka.co.uk/guide/sri-lanka-veddas-(aborigines-of-sri-lanka).aspx|archive-date=9 April 2018|url-status=dead}}</ref> [[File:Esala Perehera festival in 1885.jpg|ಎಸಲ ಪೆರೆಹೆರಾ ಹಬ್ಬ, ಸುಮಾರು 1885|thumb|right|250px]] ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಯಾವುದೇ ಒಳಹರಿವಿನಂತೆ, ಹಲವಾರು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಈಜುಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸವಕಳಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ - ಇವು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹಲವಾರು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿವೆ - ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ 32 ಕಾಡುಗಳಿವೆ - ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ - ದ್ವೀಪದ 25% ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಈಗ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಗ್ಗದ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು - ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="aaa"/> [[File:Sri-lanka-aborigines-early-vedda (2).png|thumb|right|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ವೆಡ್ಡ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ]] [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಘರ್ಷ-ನಂತರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು - ಇದರರ್ಥ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು, ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು - ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ನೃತ್ಯಗಳು, ಕಂಡ್ಯನ್ ನೃತ್ಯಗಳು (ಉದಾ ರಾಟ ನಾಟಮ್), ಲೋ ಕಂಟ್ರಿ ನೃತ್ಯಗಳು (ಪಹತ ರಾಟ ನಾಟಮ್), ಡೆವಿಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು ಈಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು 'ಅಧಿಕೃತ' ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ರಂಜಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರವಾಸಿ ಉದ್ಯಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧುನೀಕರಣವು ರಾಜಧಾನಿ [[ಕೊಲಂಬೊ]] ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಂದಾಜು 9000 ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವು ಕೊಲಂಬೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ - ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ - ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯನಾಶ. 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪವು ಸುಮಾರು 50% (49%) ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ 2005 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗಾಗಲೇ 20% ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ತುದಿ - ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರಿಂದ - ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಳಿಗೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಹಾ ತೋಟಗಳು) ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಅತಿಯಾದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಈಗಾಗಲೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ಯಾಲಾ - ಅಲ್ಲಿ '''ಯಾಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ'''ಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭೇಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳಗಳಿವೆ. ಕ್ಯಾಂಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ '''ಎಸಳ ಪೆರಹೆರಾ''' ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಒಳಹರಿವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು - ಇದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಈಗಾಗಲೇ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳು ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ - ಚಿಕ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಹೋಟೆಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳ ಔಪಚಾರಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವ ವಿದೇಶಿಯರು ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.sltda.lk/statistics|title=Tourism Research and Statistics - Sri Lanka Tourism Development Authority|website=sltda.lk|access-date=8 April 2018}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== *von Schroeder, Ulrich. 1990. ''Buddhist Sculptures of Sri Lanka''. 752 pages with 1610 illustrations. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. {{ISBN|962-7049-05-0}} *von Schroeder, Ulrich. 1992. ''The Golden Age of Sculpture in Sri Lanka''. [Catalogue of the exhibition held at the Arthur M. Sackler Gallery, Washington, D. C., 1 November 1992 – 26 September 1993]. 160 pages with 64 illustrations. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. {{ISBN|962-7049-06-9}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references /> == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == ;ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು: * {{cite book |last1=Thompson |first1=Stith |last2=Roberts |first2=Warren Everett |title=Types of Indic Oral Tales: India, Pakistan, and Ceylon |publisher=Academia Scientiarum Fennica |date=1960 }} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://bookonsrilanka.wordpress.com] * [https://web.archive.org/web/20160330155353/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-1/index.html Volume 1], [https://web.archive.org/web/20160330155519/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-2/index.html Volume 2] and [https://web.archive.org/web/20160330155358/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-3/index.html Volume 3] of "Village Folk-tales of Ceylon" by Henry Parker (Public Domain) * [https://web.archive.org/web/20070523095704/http://www.cp-pc.ca/english/srilanka/index.html Sri Lanka a cultural profile] * [https://web.archive.org/web/20090207195832/http://info.lk/srilanka/srilankaculture/index.htm Sri Lanka culture] {{Sri Lanka topics}} {{Culture of Asia}} {{DEFAULTSORT:Culture of Sri Lanka}} [[Category:Culture of Sri Lanka| ]] [[Category:Culture of South Asia|Sri Lanka]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] bjgoanry0p1hw4vkks407yuftqqwz8k 1435149 1435148 2026-10-31T09:32:07Z Santhosh Goveas 102329 1435149 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] '''ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ''' [[File:Polonnaruwa Vatadage Sri Lanka.jpg|thumb|ಪೊಲೊನ್ನರುವಾ ವಟಡಾಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] [[File:Sri Lanka 030.jpg|right|thumb|ಸಿಲೋನ್ ಟೀ]] "ಶ್ರೀಲಂಕಾದ" ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಧುನಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಥೆರವಾದ [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]]ದ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಧರ್ಮದ ಪರಂಪರೆಯು ಉತ್ತರ [[ಪ್ರದೇಶ]]ದ ಕೆಳಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಶದ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಕ್ರಮಣದ ಇತಿಹಾಸವು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗುರುತಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗುರುತು ಬಿಟ್ಟಿದೆ, [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಂಶಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭಾರತ ಮತ್ತು [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]] ಎರಡಕ್ಕೂ ಬಲವಾದ [[ಸಂಪರ್ಕ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="Source1">{{cite book|last1=Mendis|first1=V.L.B|title=Foreign Relations of Sri Lanka: Earliest Times to 1965|date=1985|pages=113–16|publisher=Tisara Prakasakayo}}</ref> 5000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿವೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಗೀತ, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ನೃತ್ಯ, ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೃಜನಶೀಲ ರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇಶವು ಶ್ರೀಮಂತ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]], ವಿಶಿಷ್ಟ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಸ್ಥಳೀಯ [[ಆಯುರ್ವೇದ|ಸಮಗ್ರ ಔಷಧ]] ಅಭ್ಯಾಸ, [[ಬೌದ್ಧ]] [[ಧ್ವಜ]] ದಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು [[ಚಹಾ]], [[ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ರತ್ನಗಳು ನಂತಹ ರಫ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾವು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]] ದೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಸಿಂಹಳೀಯ ಜನರು/ಸಿಂಹಳೀಯರು, ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ [[ತಮಿಳು]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮೂರ್‌ಗಳು/[[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ [[ಮುಸ್ಲಿಮರು]], [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಭಾರತೀಯ ತಮಿಳರು, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಮಲಯರು ಮತ್ತು ಬರ್ಗರ್ ಜನರು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು.<ref>{{cite web |url=http://www.statistics.gov.lk/abstract2010/chapters/Chap2/AB2-13.pdf |title=Archived copy |access-date=2013-04-12 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108161156/http://www.statistics.gov.lk/abstract2010/chapters/chap2/AB2-13.pdf |archive-date=2013-01-08 }}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ''ಹೋಮೋ ಸೇಪಿಯನ್ಸ್'' [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ಅವರು ಸುಮಾರು 125,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]ವನ್ನು ದಾಟಿದರು.<ref>{{Cite journal|last=Perera|first=H. Nimal|date=2014|title=Prehistoric Sri Lanka|url=https://www.jstor.org/stable/44809403|journal=Journal of the Royal Asiatic Society of Sri Lanka|volume=59|issue=2|pages=23–41|jstor=44809403 |issn=1391-720X}}</ref> ಮುಖ್ಯವಾಗಿ '''ಮಹಾವಂಶ''' ದಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದಾಗಿ, <ref>{{cite web|url=http://mahavamsa.org/|title=The Mahavamsa - Great Chronicle - History of Sri Lanka - Mahawansa|website=mahavamsa.org|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20080821101050/http://mahavamsa.org/|archive-date=21 ಆಗಸ್ಟ್ 2008|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು 500,000 BCE ಹಿಂದಿನ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ವು 3,000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web |last1=Garms-Sotelo |first1=Doria |title=Growing up White in South Asia |url=https://bookonsrilanka.files.wordpress.com/2013/08/growing-up-white-in-south-asia.pdf |access-date=13 January 2022 |location=Seoul, Korea |date=3 August 2013}}</ref> ಹಲವಾರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲದ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವವು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗುರುತನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಇತರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರೊಂದಿಗೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ. [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೇಶವನ್ನು ಆಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವರು ಹೇಗೆ ಉಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರವರೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇಬ್ಬರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ನಿಜವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಿ '''ಸಿರಿಮಾವೊ ಬಂಡರನಾಯಕೆ''' ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು. ಇಂದು ಬಟ್ಟೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳು 'ಸಿಗಿರಿಯಾ ಕಲೆಗಳು, ಇಸುರುಮುನಿಯಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ/ಇಸುರುಮುನಿಯಾ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪೂರ್ವ ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ಹೇಗೆ ಉಡುಗೆ ತೊಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ [[ಬಟ್ಟೆ]] ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ==ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು== [[File:Royal palace.jpg|right|thumb|'''ಪೊಲೊನ್ನರುವಾ''' ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಮನೆತನ]] ===ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು 3 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.</small>.<ref>{{cite web |url=http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=4545&sid=4cbad2333da654cc007f3bdab0b17947 |title=LANKALIBRARY FORUM • View topic - Home and family in ancient and medieval Sri Lanka |publisher=Lankalibrary.com |date=2008-12-21 |access-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120221224018/http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=4545&sid=4cbad2333da654cc007f3bdab0b17947 |archive-date=21 February 2012 |url-status=dead }}</ref> [[ಭಾರತ]], [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು ನಂತರದ [[ಯುರೋಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=u2G63IrFXpgC|title=The Oxford History of the British Empire: Volume V: Historiography|first=Robin|last=Winks|date=21 October 1999|publisher=OUP Oxford|access-date=8 April 2018|via=Google Books|isbn=9780191542411}}</ref> [[File:Ritigala.jpg|thumb|ರಿತಿಗಲಾ]] ===ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು=== [[File:British Museum Asia 45 (cropped).jpg|thumb|[[ಅನುರಾಧಪುರ]] ಅವಧಿಯ, 8 ನೇ ಶತಮಾನ ಬೋಧಿಸತ್ವ ತಾರಾ (ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ)/ತಾರಾ ನ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪಿತ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆ]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ದ್ವೀಪದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ [[ಬೌದ್ಧ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿವೆ, ಇದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು [[ಚಿತ್ರಕಲೆ]], [[ಶಿಲ್ಪ]] ಮತ್ತು [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] ನಂತಹ ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಿಗಿರಿಯಾ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದಂಬುಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಡಿ ಯಲ್ಲಿನ ಹಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ ಅವಶೇಷಗಳು. ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಸಾಹತುಗಾರರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರದ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್-ಪ್ರೇರಿತ ಲೇಸ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್-ಪ್ರೇರಿತ ಬಾಟಿಕ್ ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. [[File:Antique Ceremonial Temple or Clan Flag from Sri Lanka Textile Art - WOVENSOULS Collection.jpg|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮಾರಂಭದ ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ಕುಲದ ಧ್ವಜ. ವೋವೆನ್‌ಸೌಲ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹದ ಸೌಜನ್ಯ]] ==ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು== [[File:Traditional Sri Lankan harvesting dance - Sri Lankan Friendship Association of BC - 02.jpg|thumb|upright|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಯ್ಲು ನೃತ್ಯ]] ===ನೃತ್ಯ=== [[File:Sigiriya Fortress, Sri Lanka.jpg|thumb|''ಸಿಗಿರಿಯ (ಸಿಂಹಗಿರಿಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ)'']] ಶ್ರೀಲಂಕಾವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್ ನೃತ್ಯ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ 3 ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳೀಯ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ''ಉದಾರತ'' (ಕ್ಯಾಂಡಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ), ''ಪಹತರತ'' (ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ) ಮತ್ತು ''ಸಬರಗಮು'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಬರಗಮುವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಗಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ರತ್ನಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ===ಸಂಗೀತ=== ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಗೀತದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖರು [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ/ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಕ್ಕಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿ, ಕ್ಯಾಂಟಿಗಾ ಬ್ಯಾಲಡ್‌ಗಳು, ಉಕುಲೇಲೆ ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್‌ಗಳು, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಗುಲಾಮರೊಂದಿಗೆ ಬಂದರು, ಅವರು ದ್ವೀಪದ ಸಂಗೀತದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಕಾಫ್ರಿನ್ಹಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ''ಬೈಲಾ ಸಂಗೀತ/ಬೈಲಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಗೀತವು ಸಂಮೋಹನ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್ ಡ್ರಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ಮಿಂಗ್ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಗೀತದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ===ಸಿನೆಮಾ=== ಚಿತ್ರ ಕಲಾ ಮೂವಿಟೋನ್‌ನ ಎಸ್. ಎಂ. ನಾಯಗಮ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''ಕಡವುನು ಪೊರೊಂಡುವಾ'' (ದಿ ಬ್ರೋಕನ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್) ಚಿತ್ರವು 1947 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾದ ಆಗಮನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ''ರಣ್ಮುತ್ತು ದುವಾ'' (ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಟ್ರೆಷರ್ಸ್, 1962) ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ದಿಂದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾವು ಕುಟುಂಬ ಮೆಲೋಡ್ರಾಮಾ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ]] ನಡುವಿನ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರ ಸಿನಿಮೀಯ ಶೈಲಿಯು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. 1979 ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಜರಾತಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿತು, ಆದರೆ ಅಂದಿನಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಕುಸಿತ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿನಿಮಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಲೆಸ್ಟರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪೀರಿಸ್, ಅವರು ''ರೆಕವ'' (ಲೈನ್ ಆಫ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ, 1956), ''ಗ್ಯಾಂಪೆರಾಲಿಯಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ). ಹಡವತ'' (ಕೋಲ್ಡ್ ಹಾರ್ಟ್, 1968.) ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಗತಿಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ನಗರ]] ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳು ಇವೆ. ====ಚಹಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ==== [[File:Tea plantation, Sri Lanka.jpg|thumb|right|[[ಕ್ಯಾಂಡಿ]] ಬಳಿಯ ಚಹಾ ತೋಟ]] ಅತಿಥಿ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಚಹಾ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.kuoni.co.uk/sri-lanka/tea-culture-in-sri-lanka|title=Tea Culture in Sri Lanka – Kuoni Travel|work=@KuoniTravelUK|access-date=2018-07-12|language=en-GB}}</ref> === ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ರಜಾದಿನಗಳು === ===ಹೊಸ ವರ್ಷ=== ಸಿಂಹಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ (ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ "ಅಲುತ್ ವರ್ಷ", ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ "ಪುತಂಡು") ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ("ಬಕ್ (ತಿಂಗಳು)" ತಿಂಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯನು "ಮೀನ ರಾಶಿ" ಯಿಂದ "ಮೇಷ ರಾಶಿ" ಗೆ ಚಲಿಸುವಾಗ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lD_2J7W_2hQC&pg=PA633|title=Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations [2 volumes]: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations|last=Melton|first=J. Gordon|date=2011-09-13|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781598842067|language=en}}</ref> ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿ ("ನೋನಾ ಗಥೆ" ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥ ಅವಧಿ) ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ತುಂಬಾ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ====ರಜಾ ದಿನಗಳ ಪಟ್ಟಿ==== <nowiki>*</nowiki> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ, † ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ, # ವಾಣಿಜ್ಯ ರಜೆ ಎಲ್ಲಾ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನಗಳು ಬೌದ್ಧ ರಜಾದಿನಗಳಾಗಿವೆ, ಇದನ್ನು ಪೋಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೋಯಾ ದಿನವು ಬರುವ ನಿಜವಾದ ದಿನಾಂಕವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. {| class="wikitable" |- ! ತಿಂಗಳು ! ದಿನಾಂಕ ! ರಜೆ ! ವಿವರಗಳು ! |- | rowspan="2" | [[ಜನವರಿ]] | |ದುರುತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |[[ಬುದ್ಧ]] ರ ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ | *†# |- | 14/15 | ಥಾಯ್ ಪೊಂಗಲ್ |[[ತಮಿಳು]] ಜನರು ಆಚರಿಸುವ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬ, [[ತಮಿಳು]] ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಥಾಯ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯ ದೇವರಿಗೆ [[ಸೂರ್ಯ]] ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. | *†# |- | rowspan="2" | [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] | 4 | ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) |[[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ದಿಂದ 1948 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | | ಮಾಘ ಪೂಜೆ/ನವಂ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪೋಯ ದಿನ |ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ನೈತಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಸಂಹಿತೆಯ ಬುದ್ಧನ ಮೊದಲ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="3" | [[ಮಾರ್ಚ್]] | | [[ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ]] |[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಹಬ್ಬವು [[ಶಿವ]] ಮತ್ತು [[ಪಾರ್ವತಿ]]ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಫಾಲ್ಗುಣ]] ಅಥವಾ ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ/ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ]] ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | *† |- | | ಮೌಲಿದ್/ಮಿಲಾದ್-ಉನ್-ನಬಿ |ಪ್ರವಾದಿ [[ಮುಹಮ್ಮದ್]] ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ | *† |- | | ಮೇದಿನ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ತಂದೆ ರಾಜ [[ಶುದ್ಧೋದನ|ಶುದ್ಧೋದನ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಲು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- |ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ | | [[ಶುಭ ಶುಕ್ರವಾರ]] |ಯೇಸುವಿನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ/ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *† |- | rowspan="4" | [[ಏಪ್ರಿಲ್]] | 13 | ಸಿಂಹಳೀಯರ ಹೊಸ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ ದಿನದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ |ಸೂರ್ಯ ಮೀನ ರಾಶಿಯಿಂದ ಮೇಷ ರಾಶಿಗೆ (ಮೇಷ ರಾಶಿ) ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. | *†# |- | 14 | ಸಿಂಹಳೀಯರ ಹೊಸ ವರ್ಷ/ಸಿಂಹಳೀಯರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷ ದಿನ | | *†# |- | | ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ | | † |- | | ಬಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನ ಎರಡನೇ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |- | rowspan="3" | [[ಮೇ]] | 1 | ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನ/ಮೇ ದಿನ | | *†# |- | |ವೇಸಕ್/ವೇಸಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬೌದ್ಧ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಆರಂಭ | *†# |- | | ವೇಸಕ್/ ವೇಸಕ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನದ ನಂತರದ ದಿನ | | *†# |- | [[ಜೂನ್]] | | ಪೋಷಣ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |- | [[ಜುಲೈ]] | | ಅಸಲ ಪೂಜೆ/ಎಸಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪೋಯ ದಿನ |ಐದು ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನು ಧಮ್ಮ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | [[ಆಗಸ್ಟ್]] | | ನಿಕಿಣಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ಮೊದಲ ಧಮ್ಮ ಸಂಗಾಯನ (ಘಟಿಕೋತ್ಸವ) ನಡೆಸಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] | | ಬಿನಾರ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಲು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="2" | [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] | | ಈದ್ ಅಲ್-ಫಿತರ್ |ರಂಜಾನ್ ಹಬ್ಬದ ದಿನ | *† |- | | ವಪ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜ '''ದೇವನಂಪಿಯತಿಸ್ಸ''' ರಾಜ ಅಶೋಕನ ಬಳಿಗೆ ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾ, ರಾಜ ಅಶೋಕನು ತನ್ನ ಮಗಳು ಅರಾಹತ್ ಸಂಘಮಿತ್ತ ತೇರಿಯನ್ನು ಭಿಕ್ಷುಣಿ ಶಾಸನ (ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಪಂಗಡ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ. | *†# |- |ಅಕ್ಟೋಬರ್–ನವೆಂಬರ್ | | [[ದೀಪಾವಳಿ]] |ಹಿಂದೂ ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬ. ಇದನ್ನು ಅಶ್ವಿನಿ ಮಾಸದ [[ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ|ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ]] ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ (ತಿಂಗಳು)ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | *† |- | [[ನವೆಂಬರ್]] | | ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ವಿವರಣ (ಬುದ್ಧನಾಗುವ ಭರವಸೆ) ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. | *†# |- | rowspan="3" | [[ಡಿಸೆಂಬರ್]] | | ಈದ್ ಅಲ್-ಅಧಾ |ಹಜ್ ಹಬ್ಬದ ದಿನ | *† |- | | ಉಂಡುವಪ್ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಪೋಯ ದಿನ |ಸಂಘಮಿತ್ತ ಥೇರಿ ಭಿಕ್ಕುನಿ ಶಾಸನವನ್ನು (ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಕ್ರಮ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು | *†# |- | 25 | ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ದಿನ |ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಜನನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ | *†# |} ===ಧರ್ಮ=== [[File:SL Kandy asv2020-01 img33 Sacred Tooth Temple.jpg|alt=Sacred Tooth Temple in Kandy, Sri Lanka|thumb|Temple of the Tooth|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕ್ಯಾಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಹಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ]][[File:Nalloor Kovil.jpg|thumb|Nallur Kandaswamy temple|ಜಾಫ್ನಾದಲ್ಲಿ ನಲ್ಲೂರ್ ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ಕೋವಿಲ್]]]]ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ಬೌದ್ಧ]] ಸಮುದಾಯವು [[ಚಂದ್ರ]]ನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪೋಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಹಿಂದೂ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮುಸ್ಲಿಮರು]] ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರನ್ನು ಬಹಳ ಧಾರ್ಮಿಕರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ 99% ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಧರ್ಮವು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://news.gallup.com/poll/114211/Alabamians-Iranians-Common.aspx|title=What Alabamians and Iranians Have in Common|work=Gallup.com|access-date=2018-07-12|language=en-us}}</ref> ದ್ವೀಪದ ಇತಿಹಾಸವು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಅನೇಕ [[ಬೌದ್ಧ]] ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹಳೆಯ ಬೋಹೊ ಮರವಿದೆ. ಬುದ್ಧನು ಒಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ಜನರು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಮರದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. 4 ಸುತ್ತುಗಳ ನಂತರ, ಬುದ್ಧ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ ಮರದ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮರದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆದಾಗ, ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳು ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ತಮಿಳರು. ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಕಲಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂಘರ್ಷವು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಹಿಂದಿನ '''ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್''' ಮತ್ತು '''ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್''' ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬೌದ್ಧರು ದ್ವೀಪದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ, ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪು.<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|title=The World Factbook – Central Intelligence Agency|website=cia.gov|language=en|access-date=2018-07-12|archive-date=2021-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20211217185333/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sri-lanka/|url-status=dead}}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಭಾಷೆಗಳು== '''ಸಿಂಹಳೀಯ ಜನರು''' ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ [[ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆ|ಸಿಂಹಳ]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ತಮಿಳು ಜನರು [[ತಮಿಳು ಭಾಷೆ|ತಮಿಳು]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಭಾಷೆ ಕೂಡ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 17 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸಿಂಹಳ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ 14 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಿಕರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 24% ಜನರು ತಮಿಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳ ಎರಡೂ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು.<ref name=":0" /> ==ಕ್ರೀಡೆ== ಕ್ರೀಡೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]],<ref>{{cite web|url=https://lanka.com/about/interests/cricket/|title=Cricket in Sri Lanka|website=lanka.com|language=en-US|access-date=2018-07-12}}</ref> ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರು ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆಡಲು ದ್ವೀಪದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನಗಳು ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ===ಕ್ರಿಕೆಟ್=== [[File:Sri Lanka Cricket Team Practicing.jpg|thumb|ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್]]]] ಶ್ರೀಲಂಕಾ 8ನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ 17–21, 1982 ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು '''1996 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್''' ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು. ನಂತರ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ '''2014 ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20''' ಅನ್ನು ಸಹ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ಆರು ಬಾರಿ [[ಏಷ್ಯಾ ಕಪ್]] ಅನ್ನು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮಾಡಿದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಟೆಸ್ಟ್ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಏಕದಿನ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಟಿ20ಐ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದವರು, ಅತ್ಯಧಿಕ ಟೆಸ್ಟ್ ಮೊತ್ತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ===ವಾಲಿಬಾಲ್=== [[ವಾಲಿಬಾಲ್]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=34318|title=The Island|author=Lankacom PVT|website=island.lk|access-date=2018-07-12}}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು== [[File:Kandy Peacock dance.jpg|thumb|ಕ್ಯಾಂಡಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನವಿಲು ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]] ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ [[ಪಕ್ಷಿ]]ಗಳು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ]]ಗಳ ಮನೆಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. [[ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ]]ಗಳು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಾಗ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಕ್ಷಿಯೆಂದರೆ [[ನವಿಲು]], ಇದು '''ಕತರಗಮ''' ದೇವರ ಪವಿತ್ರ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.infolanka.com/photo/wild.html|title=Wild Life|website=infolanka.com|access-date=2018-07-12}}</ref> ಗಿರ ಸಂದೇಶಯ ([[ಗಿಳಿ]] ಸಂದೇಶ), ಹಂಸ ಸಂದೇಶಯ ([[ಹಂಸ]] ಸಂದೇಶ), ಮಯೂರ ಸಂದೇಶಯ ([[ನವಿಲು]] ಸಂದೇಶ), ಸಾಲಲಿಹಿಣಿ ಸಂದೇಶಯ ([[ಮೈನಾ]] ಸಂದೇಶ) ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವರುಗಳು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ [[ರಾವಣ]]ನ ಕಥೆಯು ದಂಡು ಮೊನಾರ (ಮರದ [[ನವಿಲು]]) ಎಂಬ ಮರದ ವಿಮಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ ಹಾರಿ [[ರಾಮ]] ಮತ್ತು [[ರಾವಣ]]ನ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಧ್ವಜಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು *ಎರಡು ಹಂಸಗಳ ಧ್ವಜ '''ದಲದ ಮಾಲಿಗಾವಾ''', ಕ್ಯಾಂಡಿ *ವಲಪನೆ ದಿಸಾವ ಗಂಗಾರಾಮಯ, ಕ್ಯಾಂಡಿ *ಮಹಾ [[ವಿಷ್ಣು]] ದೇವಾಳ ಧ್ವಜ, ಕ್ಯಾಂಡಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು ಇವೆ. ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು *ಸೆವುಲ್ ಕೊಡಿಯಾ ಕುಂಡಸಾಲೆ ವಿಹಾರ, ಕ್ಯಾಂಡಿ *ಕಂಡ್ಯನ್ ಉಡುಗೆ *'''ಸಂದಕದ ಪಹಾನ''' ಶಿಲಾ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು *ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು *ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವಿಶೇಷ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಕೆಂಡಿಯಾ ==ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು== [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇವು ದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ]]ಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂವು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಟ್ಟೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರತ್ನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅಧಿಕೃತ ಸ್ವೀಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಘೋಷಿಸದ ಹಲವಾರು ಇತರ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="sunday">{{cite web | url=https://archives.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp | title=The identity of Mother Lanka | publisher=[[Sunday Observer (Sri Lanka)|Sunday Observer]] | date=29 January 2012 | access-date=1 December 2014 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20150216175104/http://www.sundayobserver.lk/2012/01/29/jun05.asp | archive-date=16 February 2015 }}</ref><ref name="govlk">{{cite book | title=National Symbols of Sri Lanka | publisher=Sarasavi Publishers | author=Wimalaratne, K D G | year=2013 | location=Sri Lanka | isbn=978-9553101198}}</ref> ==ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ== ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ - ಮಾರ್ಚ್ 2014 ರಲ್ಲಿ 133,000 ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="aaa">{{cite web|url=http://www.travelsrilanka.co.uk/guide/sri-lanka-veddas-(aborigines-of-sri-lanka).aspx|title=Indigenous People of Sri Lanka - Travel Sri Lanka|first=Elegant|last=Travels|website=travelsrilanka.co.uk|access-date=8 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409045017/http://www.travelsrilanka.co.uk/guide/sri-lanka-veddas-(aborigines-of-sri-lanka).aspx|archive-date=9 April 2018|url-status=dead}}</ref> [[File:Esala Perehera festival in 1885.jpg|ಎಸಲ ಪೆರೆಹೆರಾ ಹಬ್ಬ, ಸುಮಾರು 1885|thumb|right|250px]] ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಯಾವುದೇ ಒಳಹರಿವಿನಂತೆ, ಹಲವಾರು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಈಜುಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸವಕಳಿಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ - ಇವು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹಲವಾರು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿವೆ - ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ 32 ಕಾಡುಗಳಿವೆ - ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ - ದ್ವೀಪದ 25% ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಈಗ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬಯಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಗ್ಗದ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು - ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="aaa"/> [[File:Sri-lanka-aborigines-early-vedda (2).png|thumb|right|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ವೆಡ್ಡ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ]] [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಸಂಘರ್ಷ-ನಂತರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು - ಇದರರ್ಥ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು, ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು - ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ನೃತ್ಯಗಳು, ಕಂಡ್ಯನ್ ನೃತ್ಯಗಳು (ಉದಾ ರಾಟ ನಾಟಮ್), ಲೋ ಕಂಟ್ರಿ ನೃತ್ಯಗಳು (ಪಹತ ರಾಟ ನಾಟಮ್), ಡೆವಿಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು ಈಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು 'ಅಧಿಕೃತ' ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ರಂಜಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರವಾಸಿ ಉದ್ಯಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧುನೀಕರಣವು ರಾಜಧಾನಿ [[ಕೊಲಂಬೊ]] ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಂದಾಜು 9000 ಹೊಸ ಹೋಟೆಲ್ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವು ಕೊಲಂಬೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ - ಹಲವಾರು ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ - ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತುರ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯನಾಶ. 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪವು ಸುಮಾರು 50% (49%) ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ 2005 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗಾಗಲೇ 20% ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ತುದಿ - ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರಿಂದ - ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಳಿಗೆ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಮಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಹಾ ತೋಟಗಳು) ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಅತಿಯಾದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಈಗಾಗಲೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ಯಾಲಾ - ಅಲ್ಲಿ '''ಯಾಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ'''ಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭೇಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳಗಳಿವೆ. ಕ್ಯಾಂಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ '''ಎಸಳ ಪೆರಹೆರಾ''' ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಒಳಹರಿವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು - ಇದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಈಗಾಗಲೇ [[ಏಷ್ಯಾ]]ದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳು ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ - ಚಿಕ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಹೋಟೆಲ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳ ಔಪಚಾರಿಕ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವ ವಿದೇಶಿಯರು ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.sltda.lk/statistics|title=Tourism Research and Statistics - Sri Lanka Tourism Development Authority|website=sltda.lk|access-date=8 April 2018}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== *von Schroeder, Ulrich. 1990. ''Buddhist Sculptures of Sri Lanka''. 752 pages with 1610 illustrations. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. {{ISBN|962-7049-05-0}} *von Schroeder, Ulrich. 1992. ''The Golden Age of Sculpture in Sri Lanka''. [Catalogue of the exhibition held at the Arthur M. Sackler Gallery, Washington, D. C., 1 November 1992 – 26 September 1993]. 160 pages with 64 illustrations. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. {{ISBN|962-7049-06-9}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references /> == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == ;ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು: * {{cite book |last1=Thompson |first1=Stith |last2=Roberts |first2=Warren Everett |title=Types of Indic Oral Tales: India, Pakistan, and Ceylon |publisher=Academia Scientiarum Fennica |date=1960 }} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://bookonsrilanka.wordpress.com] * [https://web.archive.org/web/20160330155353/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-1/index.html Volume 1], [https://web.archive.org/web/20160330155519/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-2/index.html Volume 2] and [https://web.archive.org/web/20160330155358/http://www.wisdomlib.org/south-asia/book/village-folk-tales-of-ceylon-volume-3/index.html Volume 3] of "Village Folk-tales of Ceylon" by Henry Parker (Public Domain) * [https://web.archive.org/web/20070523095704/http://www.cp-pc.ca/english/srilanka/index.html Sri Lanka a cultural profile] * [https://web.archive.org/web/20090207195832/http://info.lk/srilanka/srilankaculture/index.htm Sri Lanka culture] {{Sri Lanka topics}} {{Culture of Asia}} {{DEFAULTSORT:Culture of Sri Lanka}} [[Category:Culture of Sri Lanka| ]] [[Category:Culture of South Asia|Sri Lanka]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] po3cxjmh7bqcyrsjytve2lv1fhtqxb1 0 178587 1435087 1429767 2026-10-30T21:45:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435087 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox scientist | name = ದಿಯಿ ಯಾಂಗ್ | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | citizenship = | nationality = | alma_mater = ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಪಿಎಚ್‌ಡಿ, 2019),<br />ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಬಿ.ಎಸ್., 2013) | doctoral_advisor = ರಾಬರ್ಟ್ ಇ. ಕ್ರೌಟ್,<br />ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹೋವಿ | doctoral_students = | known_for = | awards = ಫೋರ್ಬ್ಸ್ 30 ಅಂಡರ್ 30 (2021)<br /> ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2022) | website = {{URL|https://nlp.stanford.edu/~diyiy/}} | footnotes = | author_abbreviation_bot = | author_abbreviation_zoo = | field = ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ | religion = | ethnicity = | work_institution =ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (2022–), <br /> ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (2019–2022) }} ''ದಿಯಿ ಯಾಂಗ್'' ಒಬ್ಬ ಚೀನೀ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮಾನವ-ಕೇಂದ್ರಿತ AI ನಲ್ಲಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾನವ-ಮಾನವ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂವಹನ ಎರಡನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Diyi Yang |url=https://engineering.stanford.edu/people/diyi-yang |access-date=October 16, 2025 |website=Stanford Engineering}}</ref><ref>{{Cite web |title=Diyi Yang |url=https://www.forbes.com/profile/diyi-yang/?sh=46830b9f60d1 |access-date=February 20, 2024 |website=Forbes}}</ref><ref>{{Cite web |title=Diyi Yang |url=https://simons.berkeley.edu/people/diyi-yang |access-date=February 20, 2024 |website=Simons Institute for the Theory of Computing}}</ref><ref>{{Cite web |last=Potts |first=Christopher |title=Podcast episode: Diyi Yang |url=https://web.stanford.edu/class/cs224u/podcast/yang/ |access-date=February 20, 2024 |website=CS224U: Natural Language Understanding}}</ref>ಅವರು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್/NLP ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮನ್–ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಷನ್/HCI ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ AI ಲ್ಯಾಬ್ (SAIL) ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು#ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಹ್ಯೂಮನ್-ಸೆಂಟರ್ಡ್ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (HAI)/ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಹ್ಯೂಮನ್-ಸೆಂಟರ್ಡ್ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (HAI) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Diyi Yang |url=https://hai.stanford.edu/people/diyi-yang |access-date=October 16, 2025 |website=Stanford University Institute for Human-Centered Artificial Intelligence}}</ref><ref>{{Cite web |title=People |url=https://nlp.stanford.edu/people/ |access-date=October 16, 2025 |website=The Stanford Natural Language Processing Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20251006204055/https://nlp.stanford.edu/people/ |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6, 2025 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=People |url=https://hci.stanford.edu/people/ |access-date=October 16, 2025 |website=Stanford HCI Group |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012233816/https://hci.stanford.edu/people/ |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2025 |url-status=dead}}</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ದಿಯಿ ಯಾಂಗ್ ತನ್ನ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು, ಜುಲೈ 2013 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲ್ಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಭಾಷಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ/ಎಂ.ಎಸ್. (ಮೇ 2015) ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ/ಪಿಎಚ್.ಡಿ. (ಫೆಬ್ರವರಿ 2019) ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ [[ಪ್ರಬಂಧ]] ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ, ಯಾಂಗ್ [[ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ]] ತಂತ್ರಗಳನ್ನು [[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ದೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಯಾಂಗ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಟೆಕ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. 2022 ರಲ್ಲಿ, ಯಾಂಗ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಈಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ (SALT) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|last=Yang|first=Diyi|title=SALT Lab|url=https://nlp.stanford.edu/~diyiy/group.html|access-date=2026-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20250920101831/https://nlp.stanford.edu/~diyiy/group.html|archive-date=2025-09-20|url-status=dead}}</ref> == ಮನ್ನಣೆ == ದಿಯಿ ಯಾಂಗ್ ಒಬ್ಬ ಸ್ಲೋನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್/ಸ್ಲೋನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೆಲೋ,<ref>{{Cite web |date=February 20, 2024 |title=2024 Sloan Research Fellows |url=https://sloan.org/fellowships/2024-Fellows |website=Sloan Foundation }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಾವ್ಲಿ ಫೆಲೋ,<ref>{{Cite web |title=2023 Kavli Fellows - News Release |url=https://www.nasonline.org/programs/kavli-frontiers-of-science/news/2023-kavli-fellows.html |access-date=February 20, 2024 |website=National Academy of Sciences |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240220182239/https://www.nasonline.org/programs/kavli-frontiers-of-science/news/2023-kavli-fellows.html |url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗದ ಫೆಲೋ.<ref name=":0">{{Cite web |date= |title=Faculty Fellowship - Microsoft Research |url=https://www.microsoft.com/en-us/research/academic-program/faculty-fellowship/fellows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511023910/https://www.microsoft.com/en-us/research/academic-program/faculty-fellowship/fellows/ |archive-date=May 11, 2023 |access-date=February 20, 2024 |website=Microsoft}}</ref> 2020 ರಲ್ಲಿ, ಯಾಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್/IEEE AI ನ 10 ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು,<ref>{{Cite journal|last=Subrahmanian|first=V.S.|date=2020-11-01|title=The Future of AI: AI's 10 To Watch|journal=IEEE Intelligent Systems|volume=35|issue=6|pages=3–6|doi=10.1109/mis.2020.3033683|issn=1541-1672|doi-access=free}}</ref> ಮತ್ತು 2021 ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ವರ್ಷದ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ AI ಸಂಶೋಧಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು,<ref>{{Cite web|title=[Samsung AI Forum 2021] Day 1: AI Research for Tomorrow|url=https://news.samsung.com/global/samsung-ai-forum-2021-day-1-ai-research-for-tomorrow|url-status=live|website=[[Samsung]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211101031223/https://news.samsung.com/global/samsung-ai-forum-2021-day-1-ai-research-for-tomorrow |archive-date=2021-11-01 }}</ref> ಇಂಟೆಲ್ ರೈಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್,<ref>{{Cite web|title=Intel® 2021 Rising Star Faculty Award Recognizes 10 Leading Early-Career Professors|url=https://www.intel.com/content/www/us/en/research/blogs/rising-star-faculty-award-21.html|url-status=live|website=[[Intel]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210914070027/https://www.intel.com/content/www/us/en/research/blogs/rising-star-faculty-award-21.html |archive-date=2021-09-14 }}</ref> aವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ 30 ಅಂಡರ್ 30 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite web|editor-last=Knapp|editor-first=Alex|editor2-last=Jennings|editor2-first=Katie|editor3-last=Rosenbaum|editor3-first=Leah|title=Science - Forbes 30 Under 30 2021|url=https://www.forbes.com/30-under-30/2021/science/|url-status=live|website=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201162825/https://www.forbes.com/30-under-30/2021/science/ |archive-date=2020-12-01 }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *[https://web.archive.org/web/20250909175336/https://nlp.stanford.edu/~diyiy/ Official Website] *{{Google Scholar id|id=j9jhYqQAAAAJ}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Yang, Diyi}} [[ವರ್ಗ:ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ (ಜೀವಂತ ಜನರು)]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚೀನೀ ವಲಸಿಗ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲ್ಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] lzxiq0kxnftme6s1jmt5utohiwwf3ey 0 179817 1435045 1429002 2026-10-30T14:47:29Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435045 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox settlement | name = ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ | native_name = ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട | settlement_type = | image_skyline = Chandrigiri_Fort_-Kasaragod_-Kerala_-file_1001.jpg | image_caption = ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ | image_seal = | nickname = | map_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | coordinates = {{coord|12.466946|N|75.003248|E|display=inline}} | subdivision_type = [[ದೇಶ]] | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = ರಾಜ್ಯ | subdivision_type2 = ಜಿಲ್ಲೆ | subdivision_type3 = ಪ್ರದೇಶ | subdivision_type4 = ತಾಲೂಕು | subdivision_name1 = [[ಕೇರಳ]] | subdivision_name2 = [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name3 = [[ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್]] (ಕೋಲತ್ನಾಡು) | subdivision_name4 = [[ಕಾಸರಗೋಡು]] | subdivision_type5 = ಭಾಷೆ | subdivision_name5 = [[ಮಲಯಾಳಂ]] | timezone1 = [[ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಮಯ|IST]] | utc_offset1 = +5:30 }} [[File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 34.jpg|thumb|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ರಚನೆ]] '''ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ''' (''[[ಮಲಯಾಳಂ]]'': ചന്ദ്രഗിരിക്കോട്ട ) ಎಂಬುದು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಒಂದು ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೋಟೆಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ {{convert|150|ft|m}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಏಳು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ<ref>{{cite book |title=Kerala Sanchaaram |last=Divakaran |first=Kattakada |year=2005 |publisher= Z Library |location=Trivandrum, India |page=925 }}</ref> ಇದು [[ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ]]ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಈಗ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. == ಭೌಗೋಳಿಕತೆ == ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ]] (ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=":0">{{Cite web |title=Chandragiri Fort - a ruined fort above 46 m sea level, Kasaragod {{!}} Forts in Malabar districts, Kerala |url=https://www.keralatourism.org/ |access-date=2023-08-03 |website=www.keralatourism.org |language=en}}</ref> ಈ ಕೋಟೆಯು [[ಮಂಗಳೂರು]]ದಿಂದ ಸುಮಾರು 59 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಕಣ್ಣೂರು]]ನಿಂದ 87 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಯು ತುಳುನಾಡು ಮತ್ತು [[ಕೋಲತುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name=":0" /> ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web |title=Chandragiri Fort Kasaragod |url=https://www.reachkerala.com/chandragiri-fort/ |access-date=2023-08-03 |website=ReachKerala |language=en |archive-date=2023-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803191907/https://www.reachkerala.com/chandragiri-fort/ |url-status=dead }}</ref> ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರು]] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]]ದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ]]ರು ಇತರ ಕೋಟೆಗಳ ಸರಣಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name=":1" /> ಇಂದಿನಂತೆ, ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು [[ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ಉತ್ಖನನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ [[ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡು]]ಗಳು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.<ref name=":2">{{Cite web |title=Chandragiri Fort {{!}} Forts protected by Department of Archaeology {{!}} Protected Monuments |url=https://www.archaeology.kerala.gov.in/monuments/chandragiri-fort/22 |access-date=2023-08-03 |website=Archaeology}} {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ವಿನ್ಯಾಸ == ಪತ್ತೆಯಾದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು 7.76 ಎಕರೆಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಕಟ್ಟಡವು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 5 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟಿದ್ದು ಚೌಕಾಕಾರದ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=DRAFT REPORT ON COASTAL ZONE MANAGEMENT PLAN (CZMP) FOR KASARAGOD DISTRICT – KERALA (Prepared as per CRZ Notification 2019) |url=http://www.coastal.keltron.org/images/pdf/czmp-2019-reports/kasaragod/CZMP%20Report%20-%20KASARAGOD%20REPORT.pdf |website=www.coastal.keltron.org |access-date=2026-07-25 |archive-date=2023-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929104250/http://www.coastal.keltron.org/images/pdf/czmp-2019-reports/kasaragod/CZMP%20Report%20-%20KASARAGOD%20REPORT.pdf |url-status=dead }}</ref> ಕೋಟೆಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 46 ಮೀಟರ್ (150) ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಟರೈಟ್]] ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಗೋಡೆಗಳು [[ಫಿರಂಗಿ]] ಗುಂಡಿನಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ.<ref name=":0" /> ಒಂದು ಕಂದಕವು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಕಂದಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಭೂಗತ ಸುರಂಗವೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.<ref name=":2" /> ಕೋಟೆಯು 8 ಬುರುಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಫಿರಂಗಿ (ಪೀರಾಂಕಿ) ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಬುರುಜು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ಯಾರಕ್ಗಳಂತಹ ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿವೆ.<ref name=":2" /> * == ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ == <gallery> File:Chandragiri Fort, Kerala.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ಮೇಲ್ಪರಂಬ, ಕಾಸರಗೋಡು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 02.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 03.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 04.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 05.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 06.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 07.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 08.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 10.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 11.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 13.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 15.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 18.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು 2019 File:CHANDRAGIRI FORT KASARAGOD S-KL-25 TPR 19.jpg|ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ </gallery> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Chandragiri Fort, Kerala}} * [http://www.keralatourism.org/index.php?zone=4&menu=54&id=6&distid=4 ಕೇರಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ] ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== * [[ಕಣ್ಣೂರು ಕೋಟೆ]] * [[ತಲಶ್ಶೇರಿ ಕೋಟೆ]] * [[ಬೇಕಲ ಕೋಟೆ]] * [[ಹೊಸದುರ್ಗ]] ಕೋಟೆ {{coord|12.470|75.003|display=title}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಟೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] netznausqhhw1pqa4ffx2s7c6wz9wxj 0 180276 1435089 1430950 2026-10-30T23:04:11Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435089 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ನಾರಾಯಣ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಲ್ಯ | image = | caption = | other_names = | birth_date = 7 ಮೇ 1929 | birth_place = [[ಮಟ್ಟಂಚೇರಿ]], [[ಕೊಚ್ಚಿ]], [[ಕೇರಳ]], ಭಾರತ | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = ಬರಹಗಾರರು, ಸಾಹಿತಿ | years_active = | known_for = | spouse = | partner = | children = ಡಾ. ನಾಗೆಶ್ ಪಿ ಮಲ್ಯ | parents = ಎನ್.ಎಂ. ಸರಸ್ವತಿ ಭಾಯಿ | awards = [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]]<br>[[ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<br>ಕೊಂಕಣಿ ಪಿತಾಮಹ | website = | image_size = }} '''ನಾರಾಯಣ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಲ್ಯ''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದು, [[ಕೊಂಕಣಿ|ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆ]] ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Indian Express">{{Cite web |date=21 March 2013 |title=The Indian Express |url=http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/article1509806.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150224220204/http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/article1509806.ece |archive-date=24 February 2015 |access-date=24 February 2015}}</ref> <ref name="GSB Konkani">{{Cite web |date=7 June 2005 |title=GSB Konkani |url=http://gsbkonkani.blogspot.ae/2005/06/konkanis-tireless-crusader.html |access-date=24 February 2015 |publisher=GSB Konkani}}</ref> [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ <ref name="Indian Express" /> <ref name="Daiji World">{{Cite web |date=21 March 2013 |title=Daiji World |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=167966 |access-date=24 February 2015 |publisher=Daiji World}}</ref> ಅವರನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು]] ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. <ref name="Padma Awards">{{Cite web |date=2015 |title=Padma Awards |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=114952 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150128022143/http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=114952 |archive-date=28 January 2015 |access-date=16 February 2015 |publisher=Padma Awards}}</ref> <ref name="Times Content">{{Cite web |date=27 January 2015 |title=Times Content |url=http://www.timescontent.com/syndication-photos/reprint/news/421279/narayana-purushothama-mallaya-padma.html |access-date=24 February 2015 |publisher=Times Group}}</ref> == ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ == ನಾರಾಯಣ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಲ್ಯ ಅವರು 1929 ರ ಮೇ 7 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ [[ಕೇರಳಂ|ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯದ [[ಕೊಚ್ಚಿ|ಕೊಚ್ಚಿಯ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವಾದ [[ಮಟ್ಟಾಂಚೇರಿ|ಮಟ್ಟಂಚೇರಿಯಲ್ಲಿ]] ಎನ್.ಎಂ. ಸರಸ್ವತಿ ಭಾಯಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು, ಪ್ರಚಲಿತದ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ. <ref name="The Hindu">{{Cite web |date=13 August 2009 |title=The Hindu |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/when-kerosene-lamps-were-street-lights/article636307.ece |access-date=24 February 2015 |website=[[The Hindu]]}} {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಟ್ಟಂಚೇರಿಯ ಟಿಡಿ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು [[ಎರ್ನಾಕುಳಂ|ಎರ್ನಾಕುಲಂನ]] ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. <ref name="The Hindu" /> ಅವರು 1958 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="The Hindu" /> 1951 ರ ಜನಗಣತಿ ವರದಿಯಲ್ಲಿ [[ಕೊಂಕಣಿ|ಕೊಂಕಣಿಯನ್ನು]] [[ಮರಾಠಿ|ಮರಾಠಿಯ]] ಉಪಭಾಷೆಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಮಲ್ಯರವರು ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1961 ರಲ್ಲಿ ಜನಗಣತಿ ವರದಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೊಂಕಣಿಗೆ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ <ref name="GSB Konkani" /> ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಗಿನ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ [[ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ|ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ]] ಮನವಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕೊಂಕಣಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ೮ ನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. <ref name="The Hindu" /> ಕೊಟ್ಟಾಯಂನ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ''ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರಚಾರ ಸಭೆ'' ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಾ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಪೀಠದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಇವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="GSB Konkani" /> ಮಲ್ಯ ಅವರು ''ವೇದಾಂತ ಭೂಷಣ ಗುರೂಜಿ ಪಂಡಿತ್ ನಾರಾಯಣ ಅನಂತ ಶರ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸತಕಂ'' ಸೇರಿದಂತೆ 21 ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ <ref name="GSB Konkani" />, <ref name="Vedanta Bhushan Guruji Pandit Narayana Anantha Sarma Sastri Satakam">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Narayana Purushothama Mallaya |url=http://www.pricedekho.com/books/vedanta-bhushan-guruji-pandit-narayana-anantha-sarma-sastri-satakam-n-purushot-price-p6ysmd.html |title=Vedanta Bhushan Guruji Pandit Narayana Anantha Sarma Sastri Satakam |publisher=Price Dekho |year=2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150224205306/http://www.pricedekho.com/books/vedanta-bhushan-guruji-pandit-narayana-anantha-sarma-sastri-satakam-n-purushot-price-p6ysmd.html |archive-date=2015-02-24 |access-date=2026-08-13 |url-status=dead}}</ref> ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದದೊಂದಿಗೆ 100 ಪದ್ಯಗಳ ಕೊಂಕಣಿ ಪದ್ಯ <ref name="E Bay">{{Cite web |date=2015 |title=E Bay |url=http://m.ebay.in/itmdescription?itemId=141464602722 |access-date=24 February 2015 |publisher=E Bay}}</ref> ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಅನುವಾದ, ತಿರುಕ್ಕುರಲ್‌ನಲ್ಲಿ 1330 ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು 133 ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Tirukkural">{{Cite web |date=24 June 2002 |title=Tirukkural |url=http://www.thehindu.com/lf/2002/06/24/stories/2002062402810200.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20150224163720/http://www.thehindu.com/lf/2002/06/24/stories/2002062402810200.htm |archive-date=24 February 2015 |access-date=24 February 2015 |website=[[The Hindu]]}}</ref> <ref name="Times of India">{{Cite web |date=15 June 2002 |title=The Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/Thirukkural-translated-into-Konkani/articleshow/13002899.cms |access-date=24 February 2015 |website=[[The Times of India]]}}</ref> ಅವರು ಜ್ಞಾನಪ್ಪನವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಲ್ಲಥೋಳ್ ಮತ್ತು [[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್|ರವೀಂದ್ರ ನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್]] ಅವರ ಹಲವಾರು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಎನ್.ಎಂ. ಸರಸ್ವತಿ ಭಾಯ್, [[ಸುನೀತಿ ಕುಮಾರ್ ಚಟರ್ಜಿ]] ಮತ್ತು [[ಟಿ.ಎಮ್.ಎ.ಪೈ|ಡಾ. ಟಿ.ಎಂ.ಎ. ಪೈ]] ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಪದ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref name="Tirukkural" /> ''ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸತಕಂ'' <ref name="A History of Konkani Literature: From 1500 to 1992">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Manohararāya Saradesāya |url=A History of Konkani Literature: From 1500 to 1992 |title=A History of Konkani Literature: From 1500 to 1992 |publisher=Sahitya Akademi |year=2000 |isbn=9788172016647 |pages=307 of 317 pages}}</ref> ಮತ್ತು ''ಕಲ್ಕತ್ತಾ ನಗರಿ ವರ್ಣನ'' <ref name="Calcutta Nagari Varnana">{{Cite web |date=2015 |title=Calcutta Nagari Varnana |url=http://www.docstoc.com/docs/126312373/CustomReport---Konkani-Language-and-Cultural-Foundationxls |access-date=24 February 2015 |publisher=DocStoc}}</ref> ಅವರ ಎರಡು ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳು. <ref name="Tirukkural" /> ಮಲ್ಯ ಅವರು ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ <ref name="Indian Express" /> <ref name="Daiji World" /> ಮತ್ತು 2005 ರಲ್ಲಿ ''ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಾ ಪ್ರಚಾರ ಸಭೆಯಿಂದ'' ''ಕೊಂಕಣಿ ಪಿತಾಮಹ'' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, <ref name="GSB Konkani" /> [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು]] 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಗೌರವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು. <ref name="Padma Awards" /> == ಇಲ್ಲೂ ನೋಡಿ == <templatestyles src="Div col/styles.css" />   == ಉಲ್ಲೇಖ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * {{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Narayana Purushothama Mallaya |url=http://www.pricedekho.com/books/vedanta-bhushan-guruji-pandit-narayana-anantha-sarma-sastri-satakam-n-purushot-price-p6ysmd.html |title=Vedanta Bhushan Guruji Pandit Narayana Anantha Sarma Sastri Satakam |publisher=Price Dekho |year=2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150224205306/http://www.pricedekho.com/books/vedanta-bhushan-guruji-pandit-narayana-anantha-sarma-sastri-satakam-n-purushot-price-p6ysmd.html |archive-date=2015-02-24 |access-date=2026-08-13 |url-status=dead}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Cite web |date=27 January 2015 |title=Times Content Image Gallery |url=http://www.timescontent.com/syndication-photos/reprint/news/421279/narayana-purushothama-mallaya-padma.html |access-date=24 February 2015 |publisher=Times Group}} {{Tirukkural}}{{Padma Shri Award Recipients in Literature & Education}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೨೯ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:Articles with hCards]] k6la0yzedulpvoqymkpqa9y8m9h0n58 0 187795 1435049 1433831 2026-10-30T15:20:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435049 wikitext text/x-wiki '''ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ''' ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಸಂವೇಗಶೀಲತೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವೇಗಶೀಲತೆಯ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವೇ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ (ಟೆಂಪರಮೆಂಟ್). ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ|ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಜಿ.ಡಬ್ಲ್ಯು. ಆಲ್ಬೋರ್ಟ್ ಎಂಬುವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ : ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂವೇಗಾತ್ಮಕ ಸ್ವಭಾವದ ವಿಲಕ್ಷಣ ಘಟನೆಯೇ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಸಂವೇಗಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಳಗಾಗುವ ಪ್ರವಣತೆ (ಸಸೆಪ್ಟಿಬಿಲಿಟಿ), ಆತ ತೋರಿಸುವ ಅನುಕ್ರಿಯೆಯ ಬಲ ಮತ್ತು ವೇಗಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ; ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ತ ವೃತ್ತಿಯ (ಮೂಡ್) ಗುಣ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಗಳ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯಗಳು-ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಲ್ಬೋರ್ಟನ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಜನ್ಮಜಾತ ಸ್ವರೂಪಾತ್ಮಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸುವುದಾದರೂ ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಬದಲಾಗದ ಗುಣವಾಗಲಾರದು. ದೇಹಸ್ವರೂಪ (ಮೈಕಟ್ಟು) ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗಳಂತೆಯೇ ಇದೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವುದು ನಿಜ. [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]], [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮ]]ಕ ಮತ್ತು [[ಪೋಷಕಾಂಶ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಾಸವಾದಂತೆಲ್ಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂಥ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಂದು ಪರಿಮಿತಿಯುಂಟು. ==ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ == ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳೇ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದಭರಿತನಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷಣ್ಣನಾಗಿ ಕುಳಿತಿರಬಹುದು. ಹೀಗೆ [[ಭಾವನೆ|ಭಾವನಾ]]ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳು ದಿನವೂ ತೋರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೆ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂಥ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವೆನಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಅವು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಗುಹೋಗುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಂತೋಷ-ಸಂತಾಪಭಾವಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಂಥ ಭಾವಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೇವಲ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳೆನಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳೇ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವೆನಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ [[ಉಲ್ಲಾಸ|ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲತೆ]] ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲ ಅಥವಾ ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷಣ್ಣ ಶೀಲತೆಯನ್ನೇ ಸಾಮಾನ್ಯಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಪಡೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ಸಲ ಉಲ್ಲಾಸಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ಆಗ ಅಂಥ ಭಾವಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಉಲ್ಲಾಸ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೇ ಹೊರತು ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲತೆ ಆಥವಾ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸಂವೇಗಾನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂತೋಷದಿಂದಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಅಪಜಯಗಳನ್ನು ವಿನೋದಪ್ರದ ಸವಾಲುಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಅವನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಯಿದ್ದರೆ, ಅಂಥ ಅಪಜಯಗಳಿಂದ ಆತನಲ್ಲಿ ಕೋಪೋದ್ರೇಕ ಮತ್ತು ಹತಾಸೆಗಳು ಮೂಡಬಹುದು. ==ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ದೈಹಿಕ ನೆಲೆಗಳು== ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗಾಂಶವೆಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅದರ ನೆಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ [[ಅನುವಂಶಿಕತೆ|ಅನುವಂಶೀಯ]] ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣಾತ್ಮಕ ಕಾರಣಾಂಶಗಳ ನಿರಂತರ ಸಾಹಚರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಈ ಕಾರಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಧಾನವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಾಗ, ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಸಂಶೋಧನೆ|ಸಂಶೋಧನೆಗಳ]] ಆಧಾರದಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದಂತೆ, ಇದು ಮೂಲತಃ ಅನುವಂಶೀಯ ಹಾಗೂ ದೇಹಸ್ವರೂಪಾತ್ಮಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಧುನಿಕ [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೂ ನಡೆದಿವೆ. ==ಶರೀರಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ== ಶರೀರದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಧಾತುಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬವಾದ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರೂ ಗ್ರೀಕರೂ ಈ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. [[ರಕ್ತ]], ವಾತ, [[ಪಿತ್ತಕೋಶ|ಪಿತ್ತ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ಲೇಷ್ಮ|ಕಫ]]ಗಳೆಂಬ ಧಾತುಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಈ ವಾದದ ಸಾರ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಆಹಾರಾಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೂ ಶರೀರ ಧಾತು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲದು. ಶರೀರ ಧಾತುಸಿದ್ಧಾಂತ ಕ್ರಿ. ಪೂ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ವಿಚಾರವಂತನಾದ ಎಂಪೆಡೋಕ್ಲೀಸನ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಪ್ರಕೃತಿ ಆತನ ಪ್ರಕಾರ [[ವಾಯು]], [[ಭೂಮಿ]],ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು [[ನೀರು|ಜಲ]]ಗಳೆಂದು ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಾಂಶಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಂಚಭೂತ ಸಂಕಲ್ಪನೆಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ನಿಕಟಸಾಮ್ಯವಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಮೂಲಾಂಶಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದರ [[ಅಣು|ಅಣುವೆನಿಸಿದ]] [[ಮಾನವ]]ನಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಮೂಲಾಂಶಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರಬೇಕಾದುದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಸಂಗತಿ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರ್ಕಿಸಿದವೆನೆಂದರೆ, [[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಪಿತೃವೆನಿಸಿದ [[ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್]]. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ, ಅಂತಃಸ್ರಾವ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಂಕುರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಮೂಲಾಂಶಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ, ಧಾತುರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿವೆ ಎಂಬ ಸತ್ತ್ವಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಕ್ಕಲ್ಪನೆಯ ಉದಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಹೇಳಿದ ಧಾತುಗಳೆಂದರೆ-ರಕ್ತ, ವಾತ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫ (ಶ್ಲೇಷ್ಮ). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಧಾತು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಆತನ ಊಹೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಊಹೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವನೆಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ.2ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಮಿನ ವೈದ್ಯ [[ಗೇಲೆನ್|ಗೇಲನ್]]. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಹೇಳಿದ [[ಧಾತು]]ಗಳು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರೋಗಿಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಪಿತ್ತಕೋಶ|ಪಿತ್ತರಸ]] ಅಧಿಕವಾದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿ [[ಜ್ವರ]]ದಿಂದ ನರಳಿದರೆ, ವಾತ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು [[ಕ್ಷಯ]]ಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಾನೆ. ವಿಶ್ವ ಮೂಲಾಂಶಗಳು, ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ===ವಿಶ್ವಮೂಲಾಂಶಗಳು=== {| class="wikitable" !ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳು !ಅನುಗುಣವಾದ ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು !ಅನುಗುಣವಾದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು |- |ಗಾಳಿ (ವಾಯು) | ಶಾಖ ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯ | ರಕ್ತ ಉಲ್ಲಾಸ |- |ಮಣ್ಣು (ಭೂಮಿ) |ತಂಪು ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ |ವಾತ ವಿಷಣ್ಣತೆ |- |ಬೆಂಕಿ (ಅಗ್ನಿ) |ಶಾಖ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ |ಪಿತ್ತ ಸಿಡುಕುತನ |- |ನೀರು (ಜಲ) ತಂಪು |ತಂಪು ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯ |ಕಫ(ಶ್ಲೇಷ್ಮ) ಅಲಸತೆ(ಜಡತೆ) |} ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿರುವ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸಿಗಳು-ಆಶಾವಾದ, ಪುನರ್ವರ್ತನಶೀಲತೆ, ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರಾಳ ಭಾವನೆಗಳಿಂದಲೂ ವಿಷಣ್ಣರು-ಮಂಕು, ಚಿಂತೆ, ರೋಗಭಯ, ಶಂಕೆ ಮತ್ತು [[ಖಿನ್ನತೆ]]ಗಳಿಂದಲೂ ಸಿಡುಕರು-ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವರೂ ಆಲಸಿಗಳು-ಜಡತೆ, ಶೀತಲಭಾವ ಮತ್ತು ಸೋಮಾರಿತನಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳು ಹಲವು-ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಂವೇಗಾತ್ಮಕ ತಳಹದಿ ಎನಿಸಿರುವ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ದೇಹದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಊಹೆ ಮಹತ್ತ್ವ ಪೂರ್ಣವಾದುವಲ್ಲದೆ, ಪುರಾತನರು ವಿವರಿಸಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರರೂಪಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನವ್ಯರೀತಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವಂಥ ಯಾವುದೇ ಆಧುನಿಕ ಆಯಾಮಕ್ಕಾದರೂ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಲ್ಬೋರ್ಟನ ಅಭಿಮತ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಹಾಗೂ ಪಾರಿಮಾಣಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಶರೀರಧಾತುಸಿದ್ಧಾಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಗೇಲನ್ನನಿಂದ ಸುಧಾರಿತವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ರೋಷ್ಕನ್, ಎಫ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಬೆನಕೆ, ಹೇಮನ್ ಮತ್ತು ವೆಯ್ಸ್ ಮನ್, ವ್ಯಾಪಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ಎಂಟು ವಿಧವಾದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವು: ಅಪರಿಪಕ್ವತೆ, ಜಡತೆ, ದುರ್ಬಲತೆ, ಭಾವಾತಿರೇಕ, ಉಲ್ಲಾಸ, ಉದಾಸೀನತೆ, ಸಿಡುಕು ಮುಂತಾದ ಅತಿರಾಗಭಾವಗಳು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಗೇಲನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ರೋಸನಫನ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಮನೋರೋಗಲಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿವೆ : ಸಮಾಜಬಾಹಿರತನ, ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತಾತ್ಮಕತೆ (ಸೈಕ್ಲೊತೈಮಿಯ), ಸ್ವಲೀನತನ ಮತ್ತು ಅಪಸ್ಮಾರತನ. ಐದನೆಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶ್ರಾಂತಭಾವ. ==ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರರೂಪಗಳು== [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವೈದ್ಯನೆನಿಸಿದ್ದ ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೂ ದೇಹರಚನೆಗೂ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮುಖಲಕ್ಷಣಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದೇರೀತಿಯ, ಸ್ವರೂಪಲಕ್ಷಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ-ಎಂಬುದು ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಅಭಿಮತ. ತನ್ನ ಪ್ರಾಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಆತನ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ರೋಗಿಗಳ ದೇಹರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅವಲೋಕಿಸಿ ಅವುಗಳ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕ್ರೆಷ್ಮರನದು ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ. ಪ್ರಧಾನ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರರೂಪಗಳನ್ನು ಆತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವು ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಮನೋವಿದಳನ ಶೀಲತೆ (ಸ್ಕಿಜೊತೈಮಿಯ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಡುಕಾಯದ (ಪಿಕ್‍ನಿಕ್) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತಶೀಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ ನೀಳಕಾಯದ (ಆಸ್ತೆನಿಕ್) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮನೋವಿದಳನ ಶೀಲಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ತನ್ನ ರೊಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಡುಕಾಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರೂ ಮನೋವಿದಳಿತ ರೋಗಿಗಳು ನೀಳದೇಹಧಾರಿಗಳೂ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ತನ್ನ ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಕಾರ್ಯಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅಂಥ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೇವಲ ನೈದಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ ಮನೋವಿದಳನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ರೂಪಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ (ಫಾರಮ್ ರಿಯ್ಯಾಕ್ಟಿವಿಟಿ), ಅಮೂರ್ತತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಶೀಘ್ರತರದ ವೈಯಕ್ತಿಕಗತಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿತ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಬದ್ಧತೆ (ವರ್ಕ ರಿದಮ್) ಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಸ್ನಾಯುಸಂಘಟನೆ ಇದ್ದರೂ ಅಧಿಕಮಟ್ಟದ ಸ್ನಾಯು ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅತಿಕ್ರಮಬದ್ದರೂ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅತಿಯಾದ ರಾಗಭಾವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತಂತು ಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಚಕ್ರ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಶೀಲರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವರ್ಣಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲರೂ (ಕಲರ್ ರಿಆ್ಯಕ್ಟಿವಿಟಿ) ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯವರೂ ಸಂಶ್ಲೇಷಣ ವೃತ್ತಿಯವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರದು ನಿಧಾನ ಸ್ವಭಾವ, ಲಯಬದ್ಧ ರೀತಿನೀತಿ. ಇಂಥ ಜನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಗಶೀಲರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಹಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದದ್ದುಂಟು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳು ಅವನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಯಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ವೆಸ್ಟ್ ಫಲ್ ಎಂಬಾಂತ 8,000 ಮನೋರೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಡುಕಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಉನ್ಮಾದ ವಿಷಣ್ಣತಾ (ಮೇನಿಕ್ ಡಿಪ್ರೆಸಿವ್) ಮನೋವಿಕ್ಷಿಪ್ತಿಯಿಂದಲೂ ನೀಳದೇಹಧಾರಿರೋಗಿಗಳು ಮನೋವಿದಳನ ರೋಗದಿಂದಲೂ ಆಯತದೇಹ ಧಾರಿಗಳಾದ (ಅತ್ಲೆಟಿಕ್) ರೋಗಿಗಳೂ ಅಪಸ್ಮಾರ ರೋಗದಿಂದಲೂ ನರಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯಲು, ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರೇರಕಶಕ್ತಿಯಾದುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ==ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಕಾಯಪ್ರರೂಪ ಸಿದ್ದಾಂತ== ಸುಧಾರಿತ ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳ (ಫಿಸಿಕಲ್ ಟೈಪ್ಸ್) ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಷೆಲ್‍ಡನ್ 1943ರಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಕಾಯಪ್ರರೂಪದ ಮುಮ್ಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದೂ (ಟ್ರೆಪಾರ್ಟೈಟ್) ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಂಗರಚನೆಗೂ ಆತನ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಸಂಬಂಧವುಂಟು. ಈ ವಿಚಾರಧೋರಣೆಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. [[File:Bodytypes.jpg|thumb|Comparison of Sheldon's body types]] ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೂ ಅಂಗರಚನೆಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸರಳ ತರ್ಕವನ್ನು ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವರಸಾಯನಿಕ ನಿಯೋಗಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದಾದರೆ, ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವಾತಾವರಣಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ (ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕ್ಲೈಮೆಟ್), ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟಗಳು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಾದರೆ, ಕಾಯಪ್ರರೂಪದಿಂದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕಾಯರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತರ್ಕಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ, ಮೂರು ರೀತಿಯ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಅಭಿಮತ. ಆತ ಹೇಳುವ ಮೂರು ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳೆಂದರೆ ಗುಂಡಾಕಾರ (ಎಂಡೊಮಾರ್ಫಿಕ್) ಕಾಯ. ಆಯತಾಕಾರ (ಮೀಸೋಮಾರ್ಫಿಕ್) ಕಾಯ ಮತ್ತು ನೀಳಾಕಾರ (ಎಕ್ಟೊಮಾರ್ಫಿಕ್) ಕಾಯ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಂತರವಯವ ಪ್ರಧಾನತೆ (ವಿಸರಟೋನೀಯ) ಕಾಯಪ್ರಧಾನತೆ (ಸೆರೆಬ್ರೊಟೋನೀಯ) ಮತ್ತು ಪ್ರಮಸ್ತಿಷ್ಕ ಪ್ರಧಾನತೆ (ಸೆರೆಬ್ರೊಟೋನೀಯ) ಎಂಬ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗುಂಡಾಕಾರದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ಥೂಲದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ಕರುಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರವಯವಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವನಲ್ಲಿರುವ [[ಬೊಜ್ಜು]] ಅಂತರವಯವಗಳ ಪ್ರಧಾನತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕ [[ಕೊಬ್ಬು]] ಇರುವುದನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಯತಾಕಾರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]] [[ಮೂಳೆ]] ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸಖಂಡ]]ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ [[ಕ್ರೀಡಾಪಟು]]. ಅಂಥವ ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹುಗಳೂ, ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ [[ಕಟಿ]] ಮತ್ತು ತರಂಗಿತ [[ಸ್ನಾಯು]]ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ನೀಳಕಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದವಾದ ಧರ್ಮ, ಉತ್ತಮತರ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೇದಿ ತಂತು ಮಂಡಲಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆತ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ತೆಳುವಾಗಿಯೂ ಇರುವನಲ್ಲದೆ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಭುಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಂಥವನನ್ನು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಇನ್ನಿಬ್ಬರೊಡನೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಷೆಲ್‍ಡನ್ ಮೂರು ಸ್ಪಷ್ಟ ದೇಹಪ್ರರೂಪವನ್ನು ಹೇಳಿದರೂ ಶುದ್ಧಪ್ರರೂಪಗಳು ಅಪರೂಪವೆಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡಿದ್ದ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮೂರೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದು. ಹೀಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾಯಪ್ರರೂಪವೇನೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಮೂರೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಷೆಲ್‍ಡನ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರರೂಪಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು {| class="wikitable" !ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು !ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು !ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |'''ಎಕ್ಟೋಮಾರ್ಫಿಕ್'''ಅಥವಾ ಗುಂಡಾಕಾರ(ದುಂಡಗೆ ಮೃದುವಾಗಿರುವ) |ತೆಳ್ಳಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟೆರಾನ್ ಮಟ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ತೂಕ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. |ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತ, ಆದರೆ ಸ್ವಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ, ಅಂತರ್ಮುಖಿ ಮತ್ತು ಆತಂಕಗೊಂಡ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. |{{nowrap|<ref name="Roeckelein1998">{{cite book |last=Roeckelein |first=Jon E. |year=1998 |chapter=Sheldon's type theory |title=Dictionary of Theories, Laws, and Concepts in Psychology |pages=427–428 |publisher=[[Greenwood Publishing Group|Greenwood]] |isbn=9780313304606 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=6mu3DLkyGfUC&pg=PA427}}</ref><ref name="Kamlesh2011"/><ref>{{cite journal |last1=Timmermans |first1=Floyd |last2=Jansen |first2=Britt |last3=Mokken |first3=Sterre |last4=Heer |first4=Merel |last5=Veen |first5=Kevin |last6=Bouman |first6=Mark-Bram |last7=Mullender |first7=Margriet |last8=Grift |first8=Tim |date=2021-02-17 |title=The ideal location of the male nipple-areolar complex: A pinpointing algorithm |url=https://www.researchgate.net/publication/349394524|journal=International Journal of Transgender Health |volume=22 |issue=4 |pages=403–411 |doi=10.1080/26895269.2021.1884926 |pmid=37818394 |s2cid=233928744|doi-access=free |pmc=10561627 |hdl=1765/135046 |hdl-access=free }}</ref> <ref name="Roeckelein1998"/><ref name=":0"/><ref name="Kamlesh2011"/><ref> {{cite web |title=What is your body type? |date=2014-04-24 |language=en |url=https://www.bodybuilding.com/fun/becker3-results.html |access-date=2018-12-31 }} </ref>}} |- |'''ಮೆಸೊಮಾರ್ಫಿಕ್'''ಅಥವಾ ಆಯತಾಕಾರ (ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಪ್ರಾಧಾನತೆ) |ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ, ಸಮ ತೂಕ ವಿತರಣೆ, ಸ್ನಾಯು, ದಪ್ಪ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಸೊಂಟದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಭಂಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. |ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ, ಬಹಿರ್ಮುಖಿ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ |{{nowrap|<ref name="Roeckelein1998"/><ref name=":0"/><ref name="Kamlesh2011"/><ref>{{cite journal |last1=Timmermans |first1=Floyd |last2=Jansen |first2=Britt |last3=Mokken |first3=Sterre |last4=Heer |first4=Merel |last5=Veen |first5=Kevin |last6=Bouman |first6=Mark-Bram |last7=Mullender |first7=Margriet |last8=Grift |first8=Tim |date=2021-02-17 |title=The ideal location of the male nipple-areolar complex: A pinpointing algorithm |url=https://www.researchgate.net/publication/349394524|journal=International Journal of Transgender Health |volume=22 |issue=4 |pages=403–411 |doi=10.1080/26895269.2021.1884926 |pmid=37818394 |s2cid=233928744|doi-access=free |pmc=10561627 |hdl=1765/135046 |hdl-access=free }}</ref> |- |'''ಎಂಡೋಮಾರ್ಫಿಕ್'''ಅಥವಾ ಲಂಬಾಕಾರ (ದೇಹ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ) |ದಪ್ಪ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ತೂಕ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. |ಹೊರಹೋಗುವ, ಸ್ನೇಹಪರ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ನಿರಾಳ ಸ್ವಭಾವದ, ಆದರೆ ಸೋಮಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಿ . |{{nowrap|<ref name=":0">{{cite magazine |last=Mull |first=Amanda |date=2018-11-06 |title=Americans can't escape long-disproven body stereotypes |magazine=[[The Atlantic (magazine)|The Atlantic]] |lang=en-US |url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2018/11/body-stereotypes-personality-debunked-eugenics/575041/ |access-date=2018-12-31}}</ref><ref name="Sheldon1954">{{cite book |last= Sheldon |first= W.H. |author-link= William Herbert Sheldon |year= 1954 |title= Atlas of Men: A guide for somatotyping the adult male at all ages |location=New York |publisher= [[Harper (publisher)|Harper]]}}</ref><ref name="Kamlesh2011">{{cite book |last= Kamlesh |first= M.L. |year= 2011 |title= Psychology in the Physical Education and Sport |chapter-url= https://books.google.com/books?id=up-Bc_E_w9UC&pg=PT508 |publisher= Pinnacle Technology |isbn= 9781618202482 |chapter= Ch.&nbsp;15: Personality and sport § Sheldon's constitutional typology }}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ಕಾಯಪ್ರರೂಪ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗುಂಡಾಕಾರ(ದುಂಡಗೆ ಮೃದುವಾಗಿರುವ) ಅಂತರವಯವ ಪ್ರಧಾನತೆ ಆಹಾರಪ್ರಿಯತೆ, ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಶಂಕಾಭಾವ, ಅರಕ್ಷಿತಭಾವ, ಸೌಜನ್ಯಶೀಲತೆ, ಸುಖನಿದ್ರೆ , ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆ. ಆಯತಾಕಾರ (ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಪ್ರಾಧಾನತೆ) ಕಾಯ ಪ್ರಧಾನತೆ ಸಾಹಸಪ್ರಿಯತೆ, ಆಯಾಸಕರ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ತಣ್ಣೀರಿನ ತುಂತುರುಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟ, ಉಡುಪಿ ನತ್ತಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು. ಲಂಬಾಕಾರ (ದೇಹ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ) ಮತ್ತು ದಂಡಾಕಾರ ಪ್ರಮಸ್ತಿಷ್ಕ ಪ್ರಧಾನತೆ ಅಸಂಗಶೀಲತೆ, ಅಸೌಜನ್ಯ ಶೀಲತೆ, ವ್ಯಾಯಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅನಾಸಕ್ತಿ, ಸಾಹಸ ಪ್ರಿಯತೆಯ ಲೋಪ, ಸುಲಭವಾಗಿ ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದಿರುವುದು. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು, ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಪ್ರರೂಪಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಮ್ಯವೆನಿಸುವುದಾದರೂ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ [[ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗ]]ಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವೂ ಪಾರಿಮಾಣಿಕವೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಆತ ನಡೆಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕರೀತಿಯ ದೋಷಗಳಿದ್ದುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲೆಂದು ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಳವಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗ್ಲುಯೆಕ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲುಯೆಗ್‍ವಿಲೋಪಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ವಾಕರ್ ಮಕ್ಕಳ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮೇಲಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಪರಿಪೋಷಕವಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತರೂ ಮೂಲ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಸಹಸಂಬಂಧ ಗುಣಾಂಕಗಳ ಮಟ್ಟದ ಗುಣಾಂಕಗಳು ಒದಗಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲೇಜಿನ ಹೊಸಬರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ದೇಹಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಹಸಂಬಂಧ ಬಹಳ ಅತ್ಯಲ್ಪವಿದ್ದುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು. ಆದರೂ ದೈಹಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ [[ಅನುವಂಶಿಕತೆ|ಅನುವಂಶೀಯತೆ]]ಗೆ ವಿಪುಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ದೇಹಪ್ರರೂಪಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆಳೆಯಲು ಬಹುಶಃ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ==ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಅನುಭವಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು== ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲೆಂದು ನಡೆಸಿರುವ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವೆಂದರೆ ಯೋಗ್, ಗಿಲ್‍ಪೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಐಸೆಂಕರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು. ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಪ್ರರೂಪಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದರೆ ಕಾರ್ಲ್ ಜಿ. ಯೂಂಗನ ಅಂತರ್ಮುಖತೆ-ಬಹಿರ್ಮುಖತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಅಂತರ್ಮುಖಿಗಳು, ಆತ್ಮನಿಷ್ಠರೂ ಮೃದುಸ್ವಭಾವದರೂ ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿಚಾರಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗ ಜೀವನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಏಕಾಕಿಗಳಾಗಿಯೂ ಓದುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಚದುರಂಗದಂಥ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಕಳೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಬಹಿರ್ಮುಖಿಗಳು ಹೊರಗಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳತ್ತ ತಮ್ಮ ಗಮನಹರಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲತಃ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆಯಲ್ಲದೆ ಏಕಾಂಗಿಗಳಾಗಿರಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಮುರ್ಖತೆ ಮತ್ತು ಬಹಿರ್ಮುಖತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಡಲಾದ ಮೇಲಿನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುವುದಾದರೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಪ್ಪಟ ಅಂತರ್ಮುಖಿ ಹಾಗೂ ಬಹಿರ್ಮುಖಿ ಜನ ಯಾವುದೇ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವೆಂಬುದನ್ನು ಮನಗಾಣಬೇಕು. ಉಭಯಮುಖತೆ (ಆಂಬಿವರ್ಷನ್) ಎಂಬ ಒಂದು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹುಜನರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದನ್ನು ಯೂಂಗ್ ಕಡೆಗಣಿಸಿಲ್ಲ. ಅಂತಮುರ್ಖತೆ ಮತ್ತು ಬಹಿರ್ಮುಖತೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೂ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಐಸೆಂಕನ ಅಭಿಮತ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಅಂತಃಸ್ರಾವೀ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಮಾನಸಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ಐಸೆಂಕ್ ಒಂದು ರೇಖಾಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಿಶೇಷಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ (ಟ್ರೇಟ್ ತಿಯೊರೀಸ್) ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳೆಂದರೆ ಅಂತರ್ಮುಖತೆ-ಬಹಿರ್ಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ-ಅಸ್ಥಿರತೆ ಆಯಾಮಗಳು. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಐಸೆಂಕನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಂಶಮಾಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಂಶಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಿಲ್‍ಪೋರ್ಡ್-ಜಿಮ್ಮರ್‍ಮನ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಣೆ, ಕೃಷ್ಣನ್ ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತತೆ-ಮನೊವಿದಳನಶೀಲತೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ-ಇವು ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಂ.ಎಂ.ಪಿ.ಐ (ಮಿನೆಸೋಟ ಮಲ್ಟಿಫೇಸಿಕ್ ಪರ್ಸನ್ಯಾಲಿಟಿ ಇನ್ವೆಂಟರಿ), ಎಂ.ಪಿ.ಐ.(ಮೈಸೂರ್ ಪರ್ಸನ್ಯಾಲಿಟಿ ಇನ್ವೆಂಟರಿ) ಮುಂತಾದ ಬಹು ಆಯಾಮೀ ಅಂಶಮಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೃಷ್ಣನ್ ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತತೆ-ಮನೋವಿದಳನಶೀಲತೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೃಢತೆ, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನೋದೌರ್ಬಲ್ಯಶೀಲತೆ, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ರೋಷಾಕ್ ಅನುಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮುಂತಾದ ನಾನಾವಿಧವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಗಿಲ್‍ಪೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಿóಮ್ಮರ್‍ಮನ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜಯಸ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಖಾನ್ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಂ.ಎಂ.ಪಿ.ಐ ಅಂಶಮಾಲೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವರು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಇತರ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ ಅಳತೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಇಂದಿನ ದೃಷ್ಟಿ== ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ದೃಷ್ಟಿಯೆಂದರೆ, ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪ ಅಥವಾ ಪರಿಪಾಟಿ ಎಂಬುದು. ಅದು ಮೂಲತಃ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲವೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದಿರುವ ಮತ್ತು ನಡೆಯುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಯೇ ಆಗಿ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ (ಕಾನ್‍ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಷನಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ತಾಳಿದೆ. ಆಲ್ಬೋರ್ಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗಳಂತೆಯೇ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಒಂದು ಮೂಲವಸ್ತುವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಮೂಲತಃ ದೇಹದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲವೆ ಆಂತರಿಕ ವಾಯುವಿನ್ಯಾಸವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಕಾಸ, ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೂಲಾಂಶದ ಪಾತ್ರವೂ ಅನುಪಮವಾದುದು. ದೇಹದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಂತಃಸ್ರಾವ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳೇ ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ದೈಹಿಕನೆಲೆಗಳು. ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ಅವನ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಜ್ಞಾನ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೂ ತೈಮಿಕ್ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಸ್ನಾಯು ದೌರ್ಬಲ್ಯ, [[ಮೂಳೆ|ಅಸ್ಥಿ]]ಗಳು ಗಡುಸಾಗುವುದರಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ-ಇವು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಂತೆಯೇ [[ಪೀನಿಯಲ್ ಗ್ರಂಥಿ]]ಯ ಬಗೆಗಿನ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಲ್ಪವೆನಿಸಿದರೂ ಅವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದರಿಂದ [[ಲೈಂಗಿಕ]] ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅಂತಃಸ್ರಾವೀ ಗ್ರಂಥಿಗಳ 'ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎನಿಸಿರುವ [[ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ|ಪಿಟ್ಯೂಇಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ]] ಹಲವು ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳ ಜನಕನೆನಿಸಿದ್ದು, ಇತರ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುಂಬದಿಯ ಪಿಟ್ಯೂಟರಿಗ್ರಂಥಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಗ್ರಂಥಿ ಭಾಗವೆನಿಸಿದೆ. ಇದರ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಶೈಶವದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತೋರಿದರೆ, ಇದರ ಕ್ರಿಯೆ ಅತಿಯಾದಾಗ ಎಲುಬುಗಳ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಅಂಗಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳು ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ. [[ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ]] ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವಿತಾದ್ಯಂತ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಜಡಕುಬ್ಜತೆ (ಕ್ರೀಟನಿಸಮ್) ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸಿಡೀಮ ಎಂಬ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾರತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ [[ಕರುಳು|ಕರುಳಿ]]ನ ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಸುಣ್ಣ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಅಡ್ರಿನಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳು|ಮೂತ್ರಪಿಂಡಸ್ಥ ಗ್ರಂಥಿ]]ಗಳು (ಅಡ್ರಿನಲ್ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿದ ಅಡ್ರಿನಲಿನ್ ಸಂವೇಗಾನುಭವದಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ತಂತುಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ, ಶಕ್ತಿನೀಡಿ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆಯದಿದ್ದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ, ಶರಣಾಗತಿಶೀಲತೆ ಚಂಚಲ ವೃತ್ತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗ್ರಂಥಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಿರ್ಯಾಶಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ ಜನನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲದೆ ಆನುಷಂಗಿಕ ಲಿಂಗಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀಳುವುದು ಸತ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಅಂತಃಸ್ರಾವಕಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೂ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಅಂತಃಸ್ರಾವಕ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವೇನೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿಯಾದರೂ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಗತ್ಯ ಅರಿವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮಾನವ ಪ್ರಜನನ ವಿಜ್ಞಾನ, [[ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ]], ತಂತುಮಂಡಲ ವಿಜ್ಞಾನ, ಅಂತಃಸ್ರಾವೀಗ್ರಂಥಿವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. [[ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬಹಳ ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವೆನಿಸಿದ್ದರೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ನೆಲೆ ಏನೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಷ್ಕøಷ್ಟವಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಧಾನ ರೂಪಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲವು. ಚೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸತ್ತ್ವ-ಇವುಗಳೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ನೆಲೆಗಳಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಅಡಕಾಕ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಇವನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಅಧಿಕಮಟ್ಟದ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಬಲ ತೈರಾಯಿಡ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಅಂತಃಸ್ರಾವೀ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಗ್ರಂಥಿ ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳು '''ಪಿಟ್ಯುಇಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ''': ಮುಂಬದಿ- ಹಿಂಬದಿ- ವೃದ್ಧಿ (ಕುಬ್ಜತೆ, ರಾಕ್ಷಸಾಕಾರ) ಪ್ರಭು ಗ್ರಂಥಿಯೆನಿಸಿ, ತೈರಾಯಿಡ್, ಮೇದೋಜೀರಕ, ಮೂತ್ರ ಪಿಂಡಸ್ಥ ಮತ್ತು ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಜಲ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. '''ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ''' ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ದಣಿವಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ ದೇಹದ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. '''ಪ್ಯಾರ ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿ''':ಸುಣ್ಣ ಚಯಾಪಚಯ ಮತ್ತು ತಂತುಮಂಡಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ತೇಜಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಲಿಂಫಾಯಿಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ದೇಹದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. '''ಮೂತ್ರಪಿಂಡಸ್ಥ (ಅಡ್ರಿನಲ್) ಗ್ರಂಥಿ''': ವಲ್ಕುಟ (ಕಾರ್ಟಿಕ್ಸ್) ಜೀವನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಮನೋರೋಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರಬಹುದಲ್ಲದೆ, ಸಂವೇಗ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಮೆಡ್ಯುಲ ಎಪಿನೆಫ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ನಾರೆಎಪಿನೆಫ್ರೈನ್‍ಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರುತ್ತದೆ. '''ಜನನ ಗ್ರಂಥಿಗಳು''' :ಶಾರೀರಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಡುಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸುವಂಥ ಅನುಷಂಗಿಕ ಲಿಂಗ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಜನನೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡುಬರುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳು. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಇಂದಿನ ವರೆಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ದೈಹಿಕ ನೆಲೆಗಳಿರುವುದು ನಿರ್ವಿವಾದ ವಿಚಾರ. ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಅಂತಃಸ್ರಾವ ವ್ಯಾಪಾರಗಳೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಊಹೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳೂ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸೀಮಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಕಾರಕಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲವು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * Hans Eysenck: {{YouTube|K-HSiZUxTIk|Hour-long lecture on the "Biological Basis of Personality"}} (St Göran lecture, 1980). * {{IMDb name|nm2695139}} * [http://plosjournal.deepdyve.com/lp/psycbooks-reg/sheldon-s-constitutional-psychology-HcNKckPwbC Gardner, ''Theories of personality'' (John Wiley & Sons Inc, 1959), pp. 336–377 (Sheldon's constitutional psychology.)] {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – includes biography of Sheldon * [http://www.cbmh.ca/index.php/cbmh/article/view/928/923 Physique as Destiny: William H. Sheldon, Barbara Honeyman Heath and the Struggle for Hegemony in the Science of Somatotyping] * "The varieties of Temperament", Harper & Brothers Publishers, 1942. downloadable versions: <nowiki>[https://archive.org/details/TheVarietiesOfTemperamentAPsychologyOfConstitutionalDifferences]</nowiki> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] gqeg4samudem0lg8yqga67slt9044no 0 187975 1435048 1434884 2026-10-30T15:20:26Z Mona Mendonca 95880 /* ಜಪಾನ್ */ 1435048 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ (Historical Revisionism) ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ (Second-wave feminist) ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Gender Studies), ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Women's Studies) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Feminist Theory) ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ (Suffrage Movement) ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= fpexbdqqet0m73twhbyf1wthctnc3q4 1435050 1435048 2026-10-30T15:25:49Z Mona Mendonca 95880 /* ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ */ 1435050 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ (Historical Revisionism) ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ (Second-wave feminist) ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Gender Studies), ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Women's Studies) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Feminist Theory) ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ (Suffrage Movement) ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= c6p9ks5j9fa0rfh4q6iqawr70x8jv4i 1435052 1435050 2026-10-30T15:28:17Z Mona Mendonca 95880 /* ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ */ 1435052 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ (Historical Revisionism) ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ (Second-wave feminist) ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Gender Studies), ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Women's Studies) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Feminist Theory) ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ (Suffrage Movement) ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= ly4ol25fgapuescp5wng4nuy01d6m96 1435053 1435052 2026-10-30T15:30:25Z Mona Mendonca 95880 /* ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ */ 1435053 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ (Historical Revisionism) ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ (Second-wave feminist) ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Gender Studies), ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Women's Studies) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Feminist Theory) ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ (Suffrage Movement) ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= derlis6fci5acf3a1hocayabxj050hd 1435054 1435053 2026-10-30T15:32:13Z Mona Mendonca 95880 /* ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ */ 1435054 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ (Historical Revisionism) ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ (Second-wave feminist) ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Gender Studies), ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Women's Studies) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Feminist Theory) ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ (Suffrage Movement) ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= rghszwgr1kq4bozbc8sl6vo1rmd5cqn 1435055 1435054 2026-10-30T15:33:18Z Mona Mendonca 95880 1435055 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ (Second-wave feminist) ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Gender Studies), ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Women's Studies) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Feminist Theory) ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ (Suffrage Movement) ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= 91yvsq5offxf2cprjkn016m08oa0bib 1435057 1435055 2026-10-30T15:44:58Z Mona Mendonca 95880 1435057 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Gender Studies), ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Women's Studies) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Feminist Theory) ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ (Suffrage Movement) ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= 59xc21e1kwcf7a18j5hoei9od13sp3t 1435058 1435057 2026-10-30T15:45:37Z Mona Mendonca 95880 1435058 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Gender Studies), ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (Women's Studies) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Feminist Theory) ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ (Suffrage Movement) ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= 6usfq6mb43erxdhwvq7au4ege0c52el 1435060 1435058 2026-10-30T15:47:04Z Mona Mendonca 95880 1435060 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= f58eflif64mlf2iyndy9w25a9h2crxg 1435061 1435060 2026-10-30T15:48:07Z Mona Mendonca 95880 1435061 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= 9nqowggl8ytgjww842txm14imt5q5jc 1435062 1435061 2026-10-30T15:48:47Z Mona Mendonca 95880 1435062 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= 5b0wbdqvwam7lp78tdgjiptydmat2wg 1435063 1435062 2026-10-30T15:49:34Z Mona Mendonca 95880 1435063 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.=ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #MeToo ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= kqfkh5bhklpnwc0b3escy199v500oqs 1435065 1435063 2026-10-30T15:51:27Z Mona Mendonca 95880 1435065 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #ಮಿಟೂ ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ<ref>https://bigthink.com/the-present/top-15-most-powerful-women-in-history/</ref> ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್ ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= bwrkhpxyfxixnoss2lz8yrjy8ekxaij 1435067 1435065 2026-10-30T15:51:56Z Mona Mendonca 95880 1435067 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #ಮಿಟೂ ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ<ref>https://bigthink.com/the-present/top-15-most-powerful-women-in-history/</ref> ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್<ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref> ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= c5pxnirzyfjih9n7qy8tcbhqxs1cmeh 1435068 1435067 2026-10-30T15:52:27Z Mona Mendonca 95880 1435068 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #ಮಿಟೂ ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ<ref>https://bigthink.com/the-present/top-15-most-powerful-women-in-history/</ref> ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್<ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref><ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref> ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= hc0lfqs1dxcc1m77mi5d0mylw3plo0y 1435069 1435068 2026-10-30T15:53:00Z Mona Mendonca 95880 1435069 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #ಮಿಟೂ ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ<ref>https://bigthink.com/the-present/top-15-most-powerful-women-in-history/</ref> ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್<ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref><ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref> <ref>https://bibliolifestyle.com/30-must-read-classics-by-women-writers/</ref>ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= rm193cf5woyk5gb72bgksap3uxgtnx0 1435070 1435069 2026-10-30T15:53:38Z Mona Mendonca 95880 1435070 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #ಮಿಟೂ ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ<ref>https://bigthink.com/the-present/top-15-most-powerful-women-in-history/</ref> ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್<ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref><ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref> <ref>https://bibliolifestyle.com/30-must-read-classics-by-women-writers/</ref>ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ<ref>https://www.bartleby.com/essay/Compare-And-Contrast-Malala-And-Susan-B-FJL2T2PYDT</ref> ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= b5mzkac2hsjysbexd1uwai0g4aos5lo 1435071 1435070 2026-10-30T15:54:14Z Mona Mendonca 95880 1435071 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #ಮಿಟೂ ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ<ref>https://bigthink.com/the-present/top-15-most-powerful-women-in-history/</ref> ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್<ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref><ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref> <ref>https://bibliolifestyle.com/30-must-read-classics-by-women-writers/</ref>ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ<ref>https://www.bartleby.com/essay/Compare-And-Contrast-Malala-And-Susan-B-FJL2T2PYDT</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20230312190200/https://www.montcalm.edu/sub-header/campus-life/arts-and-culture/events/womens-history-month/influential-women-in-history/</ref>ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= 96er0s4t9wzau9nqlqwvwr189ts7xef 1435072 1435071 2026-10-30T15:54:54Z Mona Mendonca 95880 1435072 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #ಮಿಟೂ ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ<ref>https://bigthink.com/the-present/top-15-most-powerful-women-in-history/</ref> ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್<ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref><ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref> <ref>https://bibliolifestyle.com/30-must-read-classics-by-women-writers/</ref>ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ<ref>https://www.bartleby.com/essay/Compare-And-Contrast-Malala-And-Susan-B-FJL2T2PYDT</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20230312190200/https://www.montcalm.edu/sub-header/campus-life/arts-and-culture/events/womens-history-month/influential-women-in-history/</ref>ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.discovermagazine.com/the-sciences/meet-10-women-in-science-who-changed-the-world</ref> =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= ovrx4596aka819gsnbpnbydqk5ter6f 1435073 1435072 2026-10-30T15:55:32Z Mona Mendonca 95880 1435073 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://historymatters.gmu.edu/d/6564</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #ಮಿಟೂ ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ<ref>https://bigthink.com/the-present/top-15-most-powerful-women-in-history/</ref> ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್<ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref><ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref> <ref>https://bibliolifestyle.com/30-must-read-classics-by-women-writers/</ref>ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ<ref>https://www.bartleby.com/essay/Compare-And-Contrast-Malala-And-Susan-B-FJL2T2PYDT</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20230312190200/https://www.montcalm.edu/sub-header/campus-life/arts-and-culture/events/womens-history-month/influential-women-in-history/</ref>ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.discovermagazine.com/the-sciences/meet-10-women-in-science-who-changed-the-world</ref><ref>https://www.sciencefocus.com/science/10-amazing-women-in-science-history-you-really-should-know-about/</ref> =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= di5nfcj4wkhd6jubldsbvy7wb03ygv9 1435137 1435073 2026-10-31T09:22:36Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435137 wikitext text/x-wiki {{Short description|Study of women's role in history}} [[File:"A Gathering of Court Women", Folio from the Davis Album MET DP159389 (cropped).jpg|thumb|"ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ"]] {{Feminism sidebar |history}} ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಸೇರಿವೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಇತಿಹಾಸದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣವಾದದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=https://historymatters.gmu.edu/d/6564 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240223233623/https://historymatters.gmu.edu/d/6564 |archive-date=2024-02-23 |url-status=dead}}</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಎರಡನೇ ಅಲೆಯ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಬರೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೇ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ, ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಂತಹ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಉಪಪತ್ನಿಯರು ಎಂಬ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ರೂಢಿಗತ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ “ಮಹತ್ವವುಳ್ಳವು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಭಾವವಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಇತರ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ.<ref>https://doi.org/10.1080%2F09612029300200028</ref><ref>https://majors.missouri.edu/interdisciplinary-womens-and-gender-studies-ba/</ref><ref>https://doi.org/10.1057%2Fpalcomms.2015.18</ref> ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಮಹಿಳೆಯರ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಥನಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುಂತಾದ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಚಳವಳಿ ಒಂದು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಹೋರಾಡಿತು. 1960 ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, #ಮಿಟೂ ಚಳವಳಿಯು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref>https://blogs.lse.ac.uk/gender/2016/03/29/a-brief-history-of-womens-history/</ref><ref>https://www.globalfundforwomen.org/movements/me-too/</ref><ref>https://metoomvmt.org/</ref> ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರಾದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರ, ಜೋನ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ<ref>https://bigthink.com/the-present/top-15-most-powerful-women-in-history/</ref> ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಜೇನ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವೂಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಮಾರಿಸನ್<ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref><ref>https://www.spokesman.com/stories/2020/jun/17/authors-of-note-12-female-writers-who-are-worth-a-/</ref> <ref>https://bibliolifestyle.com/30-must-read-classics-by-women-writers/</ref>ಅವರಂತಹ ಲೇಖಕಿಯರೂ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಟಬ್‌ಮನ್, ಸುಸನ್ ಬಿ. ಆಂಥನಿ ಮತ್ತು ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ<ref>https://www.bartleby.com/essay/Compare-And-Contrast-Malala-And-Susan-B-FJL2T2PYDT</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20230312190200/https://www.montcalm.edu/sub-header/campus-life/arts-and-culture/events/womens-history-month/influential-women-in-history/</ref>ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯರು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಏಡಾ ಲವ್‌ಲೇಸ್ ಅವರಂತಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.discovermagazine.com/the-sciences/meet-10-women-in-science-who-changed-the-world</ref><ref>https://www.sciencefocus.com/science/10-amazing-women-in-science-history-you-really-should-know-about/</ref> =ಪ್ರದೇಶಗಳು= ==ಯುರೋಪ್== 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ದಾದಿಯರು, ತಾಯಂದಿರು, ಪತ್ನಿಯರು, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್== {{main|ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ವಿಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್}} [[File:Hester Thrale (cropped).jpg|thumb|ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದನ್ನೇ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು.]] 1801ರಲ್ಲಿ, ವೇಲ್ಸ್‌ನ ಆದಿಮ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಲೇಖಕಿ ಹೆಸ್ಟರ್ ಥ್ರೇಲ್ ಅವರು ರೆಟ್ರೋಸ್ಪೆಕ್ಷನ್... ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹಿಳೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು “ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಕನಸುಗಳ ಸರಣಿ” ಎಂದು ಕರೆದರು.ಥ್ರೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು, ಇತಿಹಾಸವು ಪುರುಷರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಲೇಖಕಿಯೊಬ್ಬರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕೃತಿಯು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸೂಚಿಸಿತು ಎಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಸ್ತುವೀಕರಣ (Reification) ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕಿಯು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: “ಯಂತ್ರಗಳು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಷ್ಟು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ಆಗ ಮನುಷ್ಯರು ತಾವೇ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.” 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. 1980ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, 1700ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತು ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು 1980ರ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಹಿಳೆಯರ ಉದ್ಯೋಗ, ಕುಟುಂಬ, ಧರ್ಮ, ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಚಿತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮಹಿಳೆಯರು ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು, ಆತ್ಮಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತಡವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರಣ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 1700ರ ನಂತರದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು. ==ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನ== ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 1990ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಈಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು 3,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ==ಫ್ರಾನ್ಸ್== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದು ಅನೇಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತಾರತಮ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಗಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ==ಜರ್ಮನಿ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಇತಿಹಾಸ. 19ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಯುವತಿಯರು ಮದುವೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವಧುದಕ್ಷಿಣೆ ಅಥವಾ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೇ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದುಡಿದು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಗಳಿದ್ದವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 1789ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದವು. ತರ್ಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಯುಗ (Age of Reason) ಆರಂಭವಾದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಚಳವಳಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಭಾವತಃ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿಯೇ ಇರಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಿಕ್ಷಿತ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ದುಡಿದು ಆದಾಯ ಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1871ರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಮೇಲ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರಿಗಿಂತ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಾಹವಾಗದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರು ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 1871ರಿಂದ 1890ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 1865ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಗೆಮೈನರ್ ಡಾಯ್ಚರ್ ಫ್ರೌಯನ್‌ಫೆರೈನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಘಟನೆಯು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡೂ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ದೊರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. 1908ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 1918ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದವು. 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಮಹಿಳೆಯರು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉದಾರವಾದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಮರ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ (Weimar Republic) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾಜಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಅಧೀನರಾಗಿರಬೇಕು, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾಜಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದರೆ, 1933ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾಜಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇತ್ತು. 1933ರಲ್ಲಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಗುಣಗಳು, ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಜನನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ನರ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆಯಾದ ಲುಫ್ಟ್‌ವಾಫೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ವಿಮಾನವಿರೋಧಿ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನವು ಪುರುಷರ ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ== ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ನಾಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವೆಂದು ನಾಜಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೋಲೋಕಾಸ್ಟ್‌ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಜಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ==ಪೋಲೆಂಡ್== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳು: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ. ಅನ್ನಾ ಕೊವಾಲ್ಚಿಕ್ ಅವರು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ತಾ ಫ್ರೇ ಅವರು ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ “ಇತಿಹಾಸದ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ: ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ” ಈ ಕೃತಿಯು 2018ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ.ಬಿ. ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ==ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್== ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ತಡವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಂಗೇರಿ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೆಟೊ ಮತ್ತು ಸ್ಜಾಪೋರ್ (2007) ಅವರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದವು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಹಂಗೇರಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇವು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 1945ರ ನಂತರ, ಹಂಗೇರಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೋವಿಯತ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಬದಲು, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶಾದಾಯಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಪ್ರಮುಖ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅವು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿರೋಧವೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪದವಿ ಅಥವಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ==ರಷ್ಯಾ== ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಝಾರ್‌ಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಷ್ಯನ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಆದರ್ಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೇಸಸ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸಿಯಸ್: ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಆಡಮ್ ಮತ್ತು ಈವ್ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿವೆ. ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಳಕೆಯು ಅಧ್ಯಯನದ ಗಮನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಲೈಂಗಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಲ್ಲ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ‘ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ’ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ== ಏಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಬಹುತೇಕ ತಜ್ಞರು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಕೊರಿಯಾ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಚೀನಾ== [[File:Ladies of a Mandarin's Family at Cards.jpg|thumb|Ladies of a [[Mandarin (bureaucrat)|Mandarin]]'s ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು — ಥಾಮಸ್ ಅಲಂ ಮತ್ತು ಜಿ. ಎನ್. ರೈಟ್ (1843). [https://archive.org/stream/chinainseriesofv03wrig#page/18/mode/2up ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕೃತಿ] 3ನೇ ಸಂಪುಟ, 18ನೇ ಪುಟ.]] ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯನ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರನ ಕುಟುಂಬವು ನೀಡುವ ವಧುಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಕುಟುಂಬವು ವರನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೊಸ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಝೋಂಗ್‌ಗುವೋ ಫು ನ್ಯೂ ಶೆಂಗ್ ಹುಒ ಶಿ ಎಂಬುದು (ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: 中国妇女生活史) ಚೆನ್ ಡೋಂಗ್‌ಯುವಾನ್ ಅವರು 1928ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯಾಗಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕವು, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಂತರ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು (ಚೌ ವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ) ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವಿವಿಧ ರಾಜವಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ, ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿಯಂತಹ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರೋಧಿ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಲೇಖಕರು, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದಮನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚೀನಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖಕರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೀಳು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಗೆ ಮುಂದುವರಿದವು ಅಥವಾ ಬದಲಾಗಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಈ ಕೃತಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ದಮನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ (2009) ಅವರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 221ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1911ರವರೆಗಿನ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾನ್ ರಾಜವಂಶದ ಕಾಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಝಾಂಗ್ ಶುಎಚೆಂಗ್, ಸಿಮಾ ಚಿಯಾನ್, ಝಾಂಗ್ ಹುಯಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖಕರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಆದರ್ಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಹುತಾತ್ಮೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಟಿಬೆಟ್== ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುರಿತಾದ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನವು, ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡೆಗಣಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಾನಹನ್ (2010) ಅವರು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ, ಬೌದ್ಧ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಧೀನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವು ಅಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವೆಂಬ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜಪಾನ್== [[File:Baron Raimund von Stillfried und Rathenitz (1839-1911) - Girl playing on gekin - n. 1007.jpg|thumb|ಗೆಕಿನ್ ಎಂಬ ಜಪಾನಿನ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಬಾಲಕಿ. [[ಗೆಕಿನ್]], [[ಬ್ಯಾರನ್ ರೈಮಂಡ್ ಫಾನ್ ಸ್ಟಿಲ್‌ಫ್ರೀಡ್ ಉಂಡ್ ರಾಥೆನಿಟ್ಜ್]] (1839–1911)]] 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯದೆ, ಅಂಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. 1945ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಈ ವಿಷಯವು ಬಹುತೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರವೂ ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಲೇಖನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಹಾಗೂ ನವೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೇಖಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರೂ ನಡೆಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಜಪಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್== 1970ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತು. ಮಿರಿಯಮ್ ಡಿಕ್ಸನ್ ಅವರು 1976ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ದಿ ರಿಯಲ್ ಮಟಿಲ್ಡಾ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 1788ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಂತೆಯೇ, ಲಿಂಗ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ==ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== ==ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತದನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್, ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೆರ್ಟ್ರೂಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಅವರು ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ (ಆರಂಭಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ನಬಿಯಾ ಅಬ್ಬಾಟ್ ಅವರು ಆಯಿಷಾ, ದ ಬೆಲವ್ಡ್ ಆಫ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ (ಮಹಮ್ಮದರ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಆಯಿಷಾ) ಮತ್ತು ಟು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ (ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಇಲ್ಸೆ ಲಿಚ್ಟೆನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಟರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಅಯ್ಯಾಮ್ ಅಲ್-ಅರಬ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಫೀಮೇಲ್ ಲೈಫ್ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ಇನ್ ಪ್ರೀ-ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಅರೇಬಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಂ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಅಧ್ಯಯನ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಈ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಳವಳಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯದಿದ್ದ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಇನ್ನಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೇರ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೀಮಿತ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪುರುಷ ಲೇಖಕರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಟೆನ್ ಸೋಲ್ ಅವರು 1999ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ನಿಯರ್ ಈಸ್ಟ್ (ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮೀಪಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆ, ವಿವಾಹ, ಗುಲಾಮಗಿರಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೀರಾ ಎಲ್-ಅಝರಿ ಸೋನ್ಬೋಲ್ ಅವರ ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಎಕ್ಸಾಟಿಕ್: ವುಮೆನ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟರೀಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ (ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯ ಆಚೆಗೆ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಕರಗಳ ಕುರಿತು 24 ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬರೆದ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ==ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ== 1800ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಂತೆಯೇ, ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನಂತರದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಅವರು ವುಮೆನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ಆಫ್ರಿಕಾ: ರಿಸ್ಟೋರಿಂಗ್ ವುಮೆನ್ ಟು ಹಿಸ್ಟರಿ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಹಿಳೆಯರು: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮರುಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಧುನೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವಿಭಜನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಜುಡಿತ್ ಇ. ಟಕರ್ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಘಟ್ಟದಿಂದ ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಜನಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧುನಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಶಿಫ್ಟಿಂಗ್ ಬೌಂಡರೀಸ್ ಆಫ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಜೆಂಡರ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು: ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಧಿಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮಾಮ್ಲೂಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಂತರ್‌ಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮಾಜಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೆಂಡರ್, ರಿಲಿಜನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜ್ ಇನ್ ದಿ ಮಿಡಲ್ ಈಸ್ಟ್ (ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: - ಬೈರುತ್‌ನ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. - ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರ. - ಇಸ್ರೇಲ್–ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ. - ಶಿಯಾ ಪಂಥದ ಸಂತರುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸೋಫ್ರೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೋಜನಕೂಟಗಳನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ರೀತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ಲಾಹ್ ಜಾದ್ ಅವರು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಂ: ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ (ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಸಂ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 1930ರ ದಶಕದಿಂದ 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದವರೆಗಿನ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= grf8avgmz1b37qs2hao2wwrr2b2w77n 0 187989 1435100 1434778 2026-10-31T03:46:30Z ~2026-58207-12 102852 /* ಹೆನ್ನಲಿ */ 1435100 wikitext text/x-wiki == ಹೆನ್ನಲಿ == ಹೆನ್ನಲಿ ಗ್ರಾಮವು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://villageinfo.in/karnataka/hassan/sakleshpur/hennali.html</ref> ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 4-6 ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹೆಬ್ಬಾಸಾಲೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 364 ಆಗಿದೆ.<ref>https://www.census2011.co.in/data/village/617123-hennali-karnataka.html</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ == ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಟ್ಟ ವನಗಳು, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ ಎಂಬ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹುಕ್ಕಿ  ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ವಸತಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. == ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == ಈ ಗ್ರಾಮವು ಒಂದು ಕುಗ್ರಾಮವಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ, ಕಾರುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು == ಕಾಫಿ, ಭತ್ತ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗು, ಶುಂಠಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ವಾಷಿ೯ಕ  ಆದಾಯವನ್ನು ಇದರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹೆನ್ನಲಿ.ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ == === ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ === ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸುಮಾರು 500 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರಿಂದ ಕೆಳದಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು ನಂತರ, ಸುಮಾರು 100 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಆ ದೇವಾಲಯ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿದೆ. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇ ಇಲಾಖೆಯವರ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕಾತಿ೯ಕ  ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾತಿ೯ಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಚೌಡಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾರಮ್ಮ === ಊರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತರ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಊರಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ '''ಎಲ್ಲಿಯಮ್ಮ''' ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೆನ್ನಲಿ  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ. <nowiki>== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==</nowiki> <nowiki>{{Reflist}}</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> 26jzuq4osaps8jtsd2bt4xofso3tdfy 1435111 1435100 2026-10-31T04:44:50Z ~2026-58207-12 102852 /* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ */ 1435111 wikitext text/x-wiki == ಹೆನ್ನಲಿ == ಹೆನ್ನಲಿ ಗ್ರಾಮವು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://villageinfo.in/karnataka/hassan/sakleshpur/hennali.html</ref> ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 4-6 ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹೆಬ್ಬಾಸಾಲೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 364 ಆಗಿದೆ.<ref>https://www.census2011.co.in/data/village/617123-hennali-karnataka.html</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ == ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಟ್ಟ ವನಗಳು, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ವಸತಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. == ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == ಈ ಗ್ರಾಮವು ಒಂದು ಕುಗ್ರಾಮವಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ, ಕಾರುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು == ಕಾಫಿ, ಭತ್ತ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗು, ಶುಂಠಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ವಾಷಿ೯ಕ  ಆದಾಯವನ್ನು ಇದರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹೆನ್ನಲಿ.ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ == === ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ === ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸುಮಾರು 500 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರಿಂದ ಕೆಳದಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು ನಂತರ, ಸುಮಾರು 100 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಆ ದೇವಾಲಯ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿದೆ. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇ ಇಲಾಖೆಯವರ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕಾತಿ೯ಕ  ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾತಿ೯ಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಚೌಡಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾರಮ್ಮ === ಊರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತರ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಊರಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ '''ಎಲ್ಲಿಯಮ್ಮ''' ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೆನ್ನಲಿ  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ. <nowiki>== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==</nowiki> <nowiki>{{Reflist}}</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> d8kbl5p11eobshxwcnn7vhqr1cpp64p 1435112 1435111 2026-10-31T04:47:04Z ~2026-58207-12 102852 /* ಸೌಲಭ್ಯಗಳು */ 1435112 wikitext text/x-wiki == ಹೆನ್ನಲಿ == ಹೆನ್ನಲಿ ಗ್ರಾಮವು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://villageinfo.in/karnataka/hassan/sakleshpur/hennali.html</ref> ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 4-6 ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹೆಬ್ಬಾಸಾಲೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 364 ಆಗಿದೆ.<ref>https://www.census2011.co.in/data/village/617123-hennali-karnataka.html</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ == ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಟ್ಟ ವನಗಳು, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ವಸತಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. == ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ, ಕಾರುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು == ಕಾಫಿ, ಭತ್ತ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗು, ಶುಂಠಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ವಾಷಿ೯ಕ  ಆದಾಯವನ್ನು ಇದರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹೆನ್ನಲಿ.ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ == === ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ === ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸುಮಾರು 500 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರಿಂದ ಕೆಳದಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು ನಂತರ, ಸುಮಾರು 100 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಆ ದೇವಾಲಯ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿದೆ. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇ ಇಲಾಖೆಯವರ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕಾತಿ೯ಕ  ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾತಿ೯ಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಚೌಡಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾರಮ್ಮ === ಊರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತರ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಊರಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ '''ಎಲ್ಲಿಯಮ್ಮ''' ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೆನ್ನಲಿ  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ. <nowiki>== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==</nowiki> <nowiki>{{Reflist}}</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> ne9obqib0b8v97ulynu9lhnyiw84c3a 1435113 1435112 2026-10-31T04:48:11Z ~2026-58207-12 102852 /* ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು */ 1435113 wikitext text/x-wiki == ಹೆನ್ನಲಿ == ಹೆನ್ನಲಿ ಗ್ರಾಮವು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://villageinfo.in/karnataka/hassan/sakleshpur/hennali.html</ref> ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 4-6 ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹೆಬ್ಬಾಸಾಲೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 364 ಆಗಿದೆ.<ref>https://www.census2011.co.in/data/village/617123-hennali-karnataka.html</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ == ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಟ್ಟ ವನಗಳು, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ವಸತಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. == ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ, ಕಾರುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು == ಕಾಫಿ, ಭತ್ತ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ, ಏಲಕ್ಕಿ, ತೆಂಗು, ಶುಂಠಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ವಾಷಿ೯ಕ  ಆದಾಯವನ್ನು ಇದರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹೆನ್ನಲಿ.ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ == === ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ === ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸುಮಾರು 500 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರಿಂದ ಕೆಳದಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು ನಂತರ, ಸುಮಾರು 100 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಆ ದೇವಾಲಯ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿದೆ. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇ ಇಲಾಖೆಯವರ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕಾತಿ೯ಕ  ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾತಿ೯ಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಚೌಡಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾರಮ್ಮ === ಊರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತರ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಊರಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ '''ಎಲ್ಲಿಯಮ್ಮ''' ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೆನ್ನಲಿ  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ. <nowiki>== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==</nowiki> <nowiki>{{Reflist}}</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> 0t1v32vs57e3gmfol9v7sj7uz9hlzb7 1435114 1435113 2026-10-31T04:48:44Z ~2026-58207-12 102852 /* ಶಿಕ್ಷಣ */ 1435114 wikitext text/x-wiki == ಹೆನ್ನಲಿ == ಹೆನ್ನಲಿ ಗ್ರಾಮವು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://villageinfo.in/karnataka/hassan/sakleshpur/hennali.html</ref> ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 4-6 ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹೆಬ್ಬಾಸಾಲೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 364 ಆಗಿದೆ.<ref>https://www.census2011.co.in/data/village/617123-hennali-karnataka.html</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ == ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಟ್ಟ ವನಗಳು, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ವಸತಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. == ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ, ಕಾರುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು == ಕಾಫಿ, ಭತ್ತ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ, ಏಲಕ್ಕಿ, ತೆಂಗು, ಶುಂಠಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ವಾಷಿ೯ಕ  ಆದಾಯವನ್ನು ಇದರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹೆನ್ನಲಿ. ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ == === ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ === ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸುಮಾರು 500 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರಿಂದ ಕೆಳದಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು ನಂತರ, ಸುಮಾರು 100 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಆ ದೇವಾಲಯ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿದೆ. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇ ಇಲಾಖೆಯವರ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕಾತಿ೯ಕ  ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾತಿ೯ಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಚೌಡಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾರಮ್ಮ === ಊರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತರ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಊರಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ '''ಎಲ್ಲಿಯಮ್ಮ''' ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೆನ್ನಲಿ  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ. <nowiki>== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==</nowiki> <nowiki>{{Reflist}}</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> h40309j5budq0yg6br0qht57cgvir5m 1435115 1435114 2026-10-31T04:56:25Z ~2026-58207-12 102852 1435115 wikitext text/x-wiki == ಹೆನ್ನಲಿ == ಹೆನ್ನಲಿ ಗ್ರಾಮವು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://villageinfo.in/karnataka/hassan/sakleshpur/hennali.html</ref> ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 4-6 ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹೆಬ್ಬಾಸಾಲೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 364 ಆಗಿದೆ.<ref>https://www.census2011.co.in/data/village/617123-hennali-karnataka.html</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ == ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಟ್ಟ ವನಗಳು, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ವಸತಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. == ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ, ಕಾರುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು == ಕಾಫಿ, ಭತ್ತ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ, ಏಲಕ್ಕಿ, ತೆಂಗು, ಶುಂಠಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ವಾಷಿ೯ಕ  ಆದಾಯವನ್ನು ಇದರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹೆನ್ನಲಿ. ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ == === ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ === ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಶಿವಲಿಂಗ ತುಂಬಾ ವಿಷೇಶ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಶಿಲ್ಪಗಳಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಸುಮಾರು 500 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಕೆಳದಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು, ನಂತರ ಸುಮಾರು 100 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಾಲಯ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿದೆ. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕಾತಿ೯ಕ  ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾತಿ೯ಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಚೌಡಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾರಮ್ಮ === ಊರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತರ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಊರಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ '''ಎಲ್ಲಿಯಮ್ಮ''' ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೆನ್ನಲಿ  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ. <nowiki>== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==</nowiki> <nowiki>{{Reflist}}</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> dwsacsz5ag111bqqbyjw1i2jkdm2nf6 1435116 1435115 2026-10-31T04:59:14Z ~2026-58207-12 102852 /* ಚೌಡಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾರಮ್ಮ */ 1435116 wikitext text/x-wiki == ಹೆನ್ನಲಿ == ಹೆನ್ನಲಿ ಗ್ರಾಮವು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://villageinfo.in/karnataka/hassan/sakleshpur/hennali.html</ref> ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 4-6 ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹೆಬ್ಬಾಸಾಲೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 364 ಆಗಿದೆ.<ref>https://www.census2011.co.in/data/village/617123-hennali-karnataka.html</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ == ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಟ್ಟ ವನಗಳು, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ವಸತಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. == ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ, ಕಾರುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು == ಕಾಫಿ, ಭತ್ತ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ, ಏಲಕ್ಕಿ, ತೆಂಗು, ಶುಂಠಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ವಾಷಿ೯ಕ  ಆದಾಯವನ್ನು ಇದರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹೆನ್ನಲಿ. ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ == === ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ === ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಶಿವಲಿಂಗ ತುಂಬಾ ವಿಷೇಶ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಶಿಲ್ಪಗಳಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಸುಮಾರು 500 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಕೆಳದಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು, ನಂತರ ಸುಮಾರು 100 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಾಲಯ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿದೆ. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕಾತಿ೯ಕ  ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾತಿ೯ಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಚೌಡಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾರಮ್ಮ === ಊರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತರ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಊರಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ '''ಎಲ್ಲಿಯಮ್ಮ''' ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಊರಿಗೆ ಹೆನ್ನಲಿ  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ. <nowiki>== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==</nowiki> <nowiki>{{Reflist}}</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> a17o0t2ylihqqnte688xq8se2hnk57s 1435117 1435116 2026-10-31T05:01:38Z ~2026-58207-12 102852 /* ಇತಿಹಾಸ */ 1435117 wikitext text/x-wiki == ಹೆನ್ನಲಿ == ಹೆನ್ನಲಿ ಗ್ರಾಮವು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.<ref>https://villageinfo.in/karnataka/hassan/sakleshpur/hennali.html</ref> ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 4-6 ಕಿ.ಮೀ ನಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮವು ಹೆಬ್ಬಾಸಾಲೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. == ಜನಸಂಖ್ಯೆ == 2011ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 364 ಆಗಿದೆ.<ref>https://www.census2011.co.in/data/village/617123-hennali-karnataka.html</ref> == ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾಹಿತಿ == ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದಟ್ಟ ವನಗಳು, ಬೆಟ್ಟ, ನದಿ, ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಯು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ವಸತಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. == ಸೌಲಭ್ಯಗಳು == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಊರಿನ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಗರಕ್ಕೆ ಬರಲು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ, ಕಾರುಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು == ಕಾಫಿ, ಭತ್ತ, ಮೆಣಸು, ಅಡಿಕೆ, ಏಲಕ್ಕಿ, ತೆಂಗು, ಶುಂಠಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ವಾಷಿ೯ಕ  ಆದಾಯವನ್ನು ಇದರ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹೆನ್ನಲಿ. ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. == ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷತೆ == === ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ === ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ವಿಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಶಿವಲಿಂಗ ತುಂಬಾ ವಿಷೇಶ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಶಿಲ್ಪಗಳಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಸುಮಾರು 500 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಕೆಳದಿ ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿತ್ತು, ನಂತರ ಸುಮಾರು 100 ವಷ೯ಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊರಿನ ಹಿರಿಯ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲರು ಸೇರಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದೇವಾಲಯ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿದೆ. ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯವರ ಮೇರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕಾತಿ೯ಕ  ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾತಿ೯ಕ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಚೌಡಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾರಮ್ಮ === ಊರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತರ ತೊಂದರೆ ಆಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಊರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಊರಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ "ಹೆನ್ನಲಿಯಮ್ಮ" ಎಂಬ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೆನ್ನಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಾಡಿಕೆ. <nowiki>== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==</nowiki> <nowiki>{{Reflist}}</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> <nowiki>[[ವರ್ಗ:ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು]]</nowiki> 49ka0yo6x659haokyke1k95iybagb92 0 188031 1435056 1434967 2026-10-30T15:40:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 1435056 wikitext text/x-wiki [[File:Shanghai Museum 2006 17-15.jpg|thumb|Lively musicians playing a bamboo flute and a plucked instrument, [[Chinese ceramics|Chinese ceramic]] statues displayed at the [[Shanghai Museum]], dating to the [[Eastern Han]] period (25–220 AD)]] '''ಚೀನೀ ಸಂಗೀತ''' ಚೀನೀಯರು ತಮ್ಮ [[ಸಂಗೀತ]]ವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. [[ಮಾನವ|ಮನುಷ್ಯ]]ನ [[ಇಂದ್ರಿಯ]]ಗಳ ತೃಪ್ತಿ ಮಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿಗಿಂತ ಸತ್ಯತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸುಂದರಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೂ [[ಸಾಧನ]]ವಾಗಿಯೂ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ==ಉಗಮ== [[File:Bone Flute.jpg|thumb|left|A 9,000 year-old [[Gudi (instrument)|bone flute]] from [[Henan]]]] [[File:Mawangdui Figures of Musicians (10112575404).jpg|thumb|right|Ensemble of musicians, some playing the ''[[Guzheng]]'' and others play the ''[[Sheng (instrument)|Sheng]]'', 2nd century BCE, [[Mawangdui]] tomb.]] 3000 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದಿನವಾದ, ಸನಾತನ ಧರ್ಮಜನ್ಯವಾದ [[ಪುರಾಣ]] ಮತ್ತು [[ಐತಿಹ್ಯ]]ಗಳ ಕಾಲವನ್ನೇ ಚೀನೀ ಸಂಗೀತ [[ಇತಿಹಾಸ|ಚರಿತ್ರೆ]]ಯ ಉಗಮ ಕಾಲವೆನ್ನುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ [[ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಹೆಸರೂ ಅವನ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ನಾಮವನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಫೂ (ಫೂ ಲಾಯ್ ಎಂದು ಕರೆವುದಿದೆ) ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಪೂ ಷೀ ಎಂಬ ರಾಜನ ಹೆಸರನ್ನು ಅವನ ಕಾಲದ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಹೆಸರನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈತ ಐವರು ಪವಿತ್ರ ದೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೆನಿಸಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2852ರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವ. ಚೀನೀಯರ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಅಧ್ಯಾತ್ಮ]] ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಫೂ ಷೀ ಹಾಕಿದ ತಳಹದಿಯೇ ಹಲವಾರು ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಚೀನೀಯರ ಪ್ರಧಾನ ವಾದ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದ ಚಿನ್ ಮತ್ತು ಸೆ ವಾದ್ಯಗಳೂ ಗೋಳಾಕೃತಿಯ [[ಕೊಳಲು|ಕೊಳಲ]]ನ್ನು ಹೋಲುವ ಷ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಷೆಂಜ್ ಎಂಬ ಸುಷಿರವಾದ್ಯಗಳೂ ಈತನಿಂದಲೇ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಚೀನದ ಪವಿತ್ರ ದೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯವನಾದ ಷೆನ್‍ಯಾಂಗನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫ್ಯೂಟೊ ಅಥವಾ ಷ್ಯಾ ಮೌ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪವಿತ್ರ ದೊರೆಯಾದ ಹ್ವಾಂಗ್ ಡೀ ಎಂಬುವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಷಿಯೆನ್ ಚಿ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಚೀನೀ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ಸ್ಥಾಯಿಯಾದ ಹ್ವಾಂಗ್ ಚಿಂಗ್ ಎಂಬ ಮತ್ತು ಲೂ ಎಂಬ ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ವರಸ್ಥಾನಗಳ ಕ್ರಮಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದುವು. ಈ ಪದ್ಧತಿಯ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇತರ ಪವಿತ್ರ ರಾಜರಾಜರಾದ ಷಾ-ಹೌ ಮತ್ತು ಚ್ವಾನ್ ಷ್ಯೂ ಎಂಬುವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೀನದಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತದ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನಗಳ ವಿವರಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಯು ಎಂಬ ರಾಜನ ಕಾಲದ್ಲಲಿ ಟಾ-ಚ್ಯಾಂಗ್ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಷನ್ ರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗಿರುವಂತೆಯೇ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಒಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿತು. ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಭಾವ, ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ಜನ ವಿವೇಚನೆ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈತ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಫೂ ಷೀ ಎಂಬುವರ ಕಾಲದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 8 ವರ್ಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ. ಪ್ಯಾನ್ ಪೈಪ್ ಎಂಬ ಸುಷಿರವಾದ್ಯ, 5 ತಂತಿಗಳಿದ್ದ ಚ್ಯೂ ಎಂಬ [[ಸಿತಾರ್]] ವಾದ್ಯ ಷನ್ ರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಈತನ ಕಾಲದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಟಾ-ಷಾವೋ ಎಂದು ಕರೆಯಾಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈತನೇ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದವನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ ಟಾಹಿಯ ಎಂಬ ರಾಜ ಟಾಹಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಂಗೀತವನ್ನೇ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ. ==ಬೆಳವಣಿಗೆ== ಷಾಂಗ್ ಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವನದೇ ಆದ ಕು ಎಂಬ ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಚೆಂಗ್ ಎಂಬ ಘಂಟೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತೆಂದೂ ಮತಾನುಸಂಬಂಧವಾದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯವಿದ್ದು ಹಿಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯ ಮೇಳವೂ ಇರುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂಥ ಭೂಸಂಶೋಧನೆಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾದ್ಯವಾದ ಷ್ಯುಯೆನ್ ಎಂಬ ಸುಷಿರವಾದ್ಯವೂ ಮಧುರಸ್ವರವನ್ನು ಕೊಡುವ ನಾದಸ್ತಂಭಗಳೂ ಇದ್ದುವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ [[ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ]] ಲಾವೋ ಟ್ಸೆಯೂ [[ಕನ್ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್|ಕಾನಫ್ಯೂಷಸ]]ನ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾಂಗ್-ಟ್ಸೀ ಎಂಬುವನೂ [[ಚೀನಾ|ಚೀನ]]ದ ಸಂಗೀತ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು; ಲೌಕಿಕ ಮತಸಂಬಂಧವಾದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಯದ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸಾರಿದವರಿವರು. ಚೀನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಸಂಗೀತದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ವಾತಾವರಣ ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒದಗಿತು. ಈಜಿಂಗ್ ಎಂಬ ಚೀನೀ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಅಧ್ಯಾತ್ಮ|ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ]] [[ತತ್ತ್ವ]]ಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿವೆ. ಸ್ಲೂ ಜಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ [[ಭಾವಗೀತೆ|ಭಾವಗೀತ]]ಗಳೂ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂಥ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳೂ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿವೆ. ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂಥ ಷೂ ಜಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಕೀ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯವಿದೆ. ಸಂಗೀತದ [[ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ|ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ]], ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು [[ಮಂತ್ರ]] ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಚೀನೀ ಲಕ್ಷಣಕಾರನಾದ-ಲೂಫ್ಯೂ-ವೀ ಎಂಬುವ ಷೀ-ಚಿನ್-ಟ್ಸಿಯ ಎಂಬ ಚೀನೀಸಂಗೀತದ ಪ್ರಥಮ ಲಕ್ಷಣಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಚೀನಿರಾಜಾಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಾದ್ಯಮೇಳಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವುದು. ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. [[ಸಂಗೀತ]], ಸಾಹಿತ್ಯ, [[ನೃತ್ಯ]]ಗಳು. ಋತುಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿಯೂ [[ಕೃಷಿ|ಬೇಸಾಯ]]ದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಡುವ ಹಾಡುಗಳು-ಇವೇ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು [[ಮದುವೆ]] ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸುವುದು ರೂಢಿಗೆ ಬಂತು. [[File:Drummer Western Han Dynasty China 206 BCE-9 CE Painted Earthenware (7983310618).jpg|thumb|[[Han dynasty]] drummer]] [[File:Paintings on north wall of Xu Xianxiu Tomb.jpg|thumb|260px|left|A mural from the tomb of Xu Xianxiu in [[Taiyuan]], [[Shanxi]] province, dated 571 AD during the [[Northern Qi Dynasty]], showing male court musicians playing stringed instruments, either the ''[[liuqin]]'' or ''[[pipa]]'', and a woman playing a ''[[konghou]]'' (harp)]] [[File:Five Dynasties Relief of Musicians (11865362735).jpg|thumb|300px|[[Five Dynasties]] relief of musicians]] ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸ ಚೌ ಮನೆತನದವರೆಗೂ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದ್ದು, ಚಿನ್ ಮನೆತನದ ಷೀ ಹ್ವಾಂಗ್ ಟೀ ಎಂಬ ರಾಜ ಅಂದು ಉಪಲಬ್ಧವಿದ್ದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಾಶ ಮಾಡಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆದಕಾರಣ ಆತನ ಕಾಲವನ್ನು ಚಿನ್ ಕಾಲವೆಂದೇ (ಗ್ರಂಥ ನಿರ್ಮೂಲನ ಕಾಲ) ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಹಾನ್ ಎಂಬ ರಾಜ ಹಲವಾರು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ಭೂಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿ ಗತಕಾಲದ ಹಲವಾರು ವಾದ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಸ್ಟೋನ್ ಚೈಮ್ ಎಂಬ ವಾದ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೈವಿದ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಚೈಮ್ ಎಂಬ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಸೃಜಿಸಲಾಯಿತು. ಟ್ಸಿಯಾನ್-ಯೆನ್-ಷೀಯಾನ್ ಎಂಬ ತಜ್ಞನೊಬ್ಬ 64 ಸ್ವರಪದ್ಧತಿಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ. ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತ, [[ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ]]ದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ ಸ್ಥಿರ ಆಧಾರಸ್ಥಾಯಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸದರಪಡಿಸಲು ವೂ ಎಂಬ ರಾಜಯೂ-ಫ್ಯೂ ಎಂಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ಫ್ಯಾಂಗ್ ಎಂಬ ರಾಜ 53 ಮತ್ತು 60 ಸ್ವರಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ ಪಶ್ಚಿಮ [[ಟರ್ಕಿ|ತುರ್ಕಿ]]ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಹೊಸ [[ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ|ವಾದ್ಯ]]ಗಳು ಚೀನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ|ಬೌದ್ಧಮತ]] [[ಭಾರತ]]ದಿಂದ ಚೀನಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳು ತಮ್ಮ ಮಂತ್ರೋಚ್ಛಾರಣೆಯ ಸಂಗೀತದ ಜೊತೆಗೆ ಚೀನದ ವಾದ್ಯವಾದ ಚಿನ್ ಎಂಬ [[ತಂತಿವಾದ್ಯ|ತಂತೀವಾದ್ಯ]]ವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಗಮಕ]] ತಂತ್ರಗಳನ್ನೂ ನುಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಕಚ್ ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ಅನಂತರ ಚೀನ ಪರ್ಶಿಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ಯಾಂಕ್ ಎಂಬ ತಂತಿವಾದ್ಯವನ್ನು ಕಂಗ್-ಹ್ಯು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಧಾನ ವಾದ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಹಲವಾರು ಅವನದ್ಧ ವಾದ್ಯಗಳೂ ಘನವಾದ್ಯಗಳೂ ಪರದೇಶದಿಂದ ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡವು. ಹಾಟ್‍ಚಂಗ್ ಟಿಯೆನ್ ಎಂಬ [[ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ|ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಸಮಾನಾಂತರ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು [[ಪ್ರಬಂಧ]]ವನ್ನು ಬರೆದ. ಸಾಂಗ್ ವೆನ್ಲಿ ಎಂಬ ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಟ್ಸಿಯೆನ್-ಯೋ-ಚೀ ಎಂಬ ತಜ್ಞ 360 [[ಸ್ವರ]]ಗಳನ್ನು ಕುರಿತು [[ವಿಮರ್ಶೆ]] ಮಾಡಿರುವುದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಯಂಗ್-ಮಿಮಗ್ ಎಂಬ [[ಚಕ್ರವರ್ತಿ]]ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಕಾನ್‍ಫ್ಯೂಷಸನ ಆಚಾರವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 568ರಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಿಯ ರಾಜಕುಮಾರಿಯೊಬ್ಬಳು ಚೀನದ ರಾಜಕುಮಾರ ವ್ಯೂ-ಟೀ ಎಂಬುವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಕುಚ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತಜ್ಞರನ್ನು ಮತ್ತು ಷಯು-ಚಿಪೋ ಎಂಬ ವಿದ್ವಾಂಸನನ್ನು ತನ್ನೊಡನೆ ಕರೆ ತಂದಳು. ಪರ್ಶಿಯದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ ಏಳು ರಾಗಗಳ ಪರಿಚಯ ಚೀನದಲ್ಲೂ ಆಯಿತು. ಕೋಲಿ, ಭಾರತ, ಬುಕಾರ ಮತ್ತು ಕುಚ ದೇಶಗಳ ವಾದ್ಯಮೇಳಗಳನ್ನನುಸರಿಸಿ ಏಳು ವಿಧವಾದ ವಾದ್ಯಮೇಳಗಳನ್ನು ಚೀನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಕುಚ ವಾದ್ಯಮೇಳ 20 ವಾದಕ ಗಾಯಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಚೀನದ ಸಂಗೀತ 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯಕ್ಕೂ 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನಿ]]ಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಸುಯಿ ಮನೆತನದವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯಮೇಳಗಳೂ ಸಂಗೀತಗಾರರೂ ಬುಕಾರ, ಸಮರ್‍ಖಂಡ್, ಕಾಷ್‍ಗರ್ ಮತ್ತು ಕುಚ ದೇಶಗಳಿಂದ ಚೀನಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಟಾಂಗ್ ಮನೆತನದವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯಮೇಳಗಳು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಂಡು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶೋಭಿಸಿದುವು. ನಿರ್ದೇಶಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆಂದೇ ವಾದ್ಯ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟವು. ಮಿಮಗ್ ಹ್ವಾಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 6 ಮಂದಿ ನಿಂತೂ 8 ಮಂದಿ ಕುಳಿತೂ ನುಡಿಸತಕ್ಕ ವಾದ್ಯಮೇಳಗಳೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತೆಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500ರಿಂದ 700ರ ವರೆಗೆ ಕಲಾವಿದರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಲೀ-ಯೂಯೆನ್ ಎಂಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವತ್ ಸಭೆ ರಾಜಾಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಶೋಭಿಸುವಂಥ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಪ್ರವೀಣರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸೂಂಗ್ ಮತ್ತು ಟಾಂಗ್ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪರ್ವಕಾಲವೆನ್ನಬಹುದು. ಲಕ್ಷ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೆರಡೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಟ್ಸೈ-ಯೂಯೆನ್-ಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ತಜ್ಞ ಲಕ್ಷಣ ರೀತ್ಯ 18 ಸ್ವರಗಳನ್ನೂ ನೂತನ 9 ಸ್ವರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ. ರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಂತೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ [[ನಾಟಕ]]ಗೃಹವೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಮಡಿವಂತಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಡಿಲವಾಗಿ ಲಘು ಸಂಗೀತವೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಯೂಯಾನ್ ಅಥವಾ [[ಮಂಗೋಲಿಯ|ಮುಂಗೋಲಿಯನ್ನ]]ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೀನದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ತ್ವ ಬಂತು. ರಾಜರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ ಕಲಾವಿದರನ್ನೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ವೈವಿದ್ಯಮಯ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನೂತನ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನೂ ಜನತೆಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಅವೇಶಪೂರಿತ ಭಾಷಣ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಗೀತ, ಮೂಕನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮುಂತಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡು ನಾಟಕ ನವಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತಾಳಿತು. ಇದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ನಾಟಕದ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ರಾಜರು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಸಂಗೀತದಿಂದಾಗಿ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಮೆರಗು ಬಂತು. ಟ್ಸೈ-ಯು ಎಂಬ ರಾಜ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಮಾನಾಂತರ ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ. ಚೀನೀ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಹಲವಾರು ಅಮೂಲ್ಯ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ]]ರ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಗೀತ (ಚರ್ಚ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್) ಚೀನದಲ್ಲೂ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂತು. ಪಾದ್ರಿಗಳಲ್ಲದೆ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸದವು. ಚಿಂಗ್ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ]]ದ ಪ್ರಭಾವ ಸಾಕಷ್ಟಿತ್ತು. ಪೆರೇರ ಮತ್ತು ಪೇಡ್ರಿನಿ ಎಂಗ ತಜ್ಞರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕವಾದರು. ಪೇಡ್ರಿನಿ ಎಂಬುವ ಹಲವಾರು ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪೆರಿ ಏಮಿಯಟ್ ಎಂಬ ಲಾಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚೀನೀ ಸಂಗೀತದ ಲಕ್ಷಣ ಗ್ರಂಥವನ್ನೂ ಬರೆದರು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಷೆಂಗ್ ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದುವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಇಳಿಮುಖ ಕಂಡುಬಂತು. ಕಲಾವಿದರು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಪವಿತ್ರ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಟ್ಟಿಗಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿ ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. 1912ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ==೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನ== [[File:二泉映月.ogg|right|thumb|The Moon reflecting in Erquan Pool, a masterpiece written for erhu by the blind composer Abing.]] [[File:Guqin-Zuiyu Changwan.ogg|right|thumb|Zuiyu Changwan (The Evening Song of the Drunken Fisherman) for qin from the Tianwen Ge Qinpu (1876).]] 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಜನ್ಯ ಚೀನೀ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತವೂ ಕೂಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ, ವಾದ್ಮಯ ಮೇಳಗಳ ರಚನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಅನುಕರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಚೀನದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಕುರುಹು ಈಗ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಪಾನೀ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸ್ಥಳಜನ್ಯಸಂಗೀತ ಚೀನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಶೇಷನಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಪೂರ್ವದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹ್ವಾಂಗ್ ಚಂಗ್ ಎಂಬ ಘಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡುವ ನಾದವೇ ಪ್ರಾರಂಭ ಸ್ವರವಾಗಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಂಗ್ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಪೂರ್ವ ಕೃತಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ವಾಂಗ್ ಚಿಂಗ್ ಸ್ವರ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಆ ಯನ್ನು ([[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]]ದ ರಿ ಸ್ವರ) ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರೂ ಈ ನ್ನು (ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀದ ಮ ಸ್ವರ) ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುವರು.12 ಲೂ ಅಥವಾ ಸ್ವರಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹ್ವಾಂಗ್ ಚಿಂಗ್ ಸ್ವರವೇ ಆಧಾರವೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ 12ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮಂದ್ರ (ಗ್ರೇವ್), ಮಧ್ಯಮ (ಮಿಡ್ಲ್) ಮತ್ತು ಊದ್ರ್ವ (ಅಕ್ಯೂಟ್) ಎಂಬ ಮೂರು ಸ್ಥಾಯಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಚೀನದ ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಪುರಾತನ ಔಡವ ಶ್ರೇಣಿ "ಮ ಪ ದ ಸ ರಿ" ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಚೌ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಮತಾನುಸಂಬಂಧವಾದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆ ಶ್ರೇಣಿ "ಮ ಪ ದ ನಿ ಸ" ಎಂಬ 7 ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಔಡವ ಶ್ರೇಣಿಗೆ 4ನೆಯ ನಿ ಮತ್ತು 7ನೆಯ ಗ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೊಸ ಸ್ವರಗಳು ಸೇರಲ್ಪಟ್ಟವು. ಚೀನ ಮಂಗೋಲಿಯನ್ನರ ಒಳಬಂದ ಅನಂತರ ಯೂಆನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿ ಯೂಆನ್ ಎಮಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ 9 ಸ್ವರಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸಹಾಯಕ ಸ್ವರಗಳೆಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಿದ ಒಂದು ಹೊಸ ಶ್ರೇಣಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಚೀನೀ ಸಂಗೀತವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಗಿದ ಹಲವಾರು ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಡ್ರಮ. ಕೆಟಲ್ ಡ್ರಂ. ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಡ್ರಂ ಮುಂತಾದವು ಗಮನಾರ್ಹ. ಇವಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಸುಷಿರ ವಾದ್ಯಗಳೂ ತಂತಿ ವಾದ್ಯಗಳೂ ಇವೆ. ಚೀನದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನಾಲ್ಕಾರು ಬಗೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಂಗೀತ (ರಿಚುಯಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್), ಗೃಹಸಂಗೀತ (ಚೇಂಬರ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್), ಗೀತನಾಟಕಗಳು(ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಡ್ರಾಮ), ಪಕ್ಕವಾದ್ಯಗಳ ಸಮೇತ ಹಾಡುವ ಸಂಗೀತ (ಮಿನ್‍ಸ್ಟ್ರೆಲ್‍ಸೀ) ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಚೀನೀ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ವರ್ಗದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವೆಂತಲೂ ಉಳಿದವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತವೆಂತಲೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [https://www.bbc.co.uk/programmes/p005xm2j BBC Radio 3 Audio (45 minutes): Shanghai tea-houses.] Accessed November 25, 2010. * [https://www.bbc.co.uk/programmes/p005xm2m BBC Radio 3 Audio (45 minutes): Chinese opera in Beijing.] Accessed November 25, 2010. * [https://www.bbc.co.uk/programmes/p005xm2q BBC Radio 3 Audio (45 minutes): Buddhist harvest celebrations.] Accessed November 25, 2010. * [https://www.bbc.co.uk/programmes/p005xm2q BBC Radio 3 Audio (45 minutes): The Uighur people of Xinjiang.] Accessed November 25, 2010. * [https://www.bbc.co.uk/programmes/b00cjnjs BBC Radio 3 Audio (45 minutes): Music of the Hani and Yi People.] Accessed November 25, 2010. * [https://www.bbc.co.uk/programmes/b00c4c9r BBC Radio 3 Audio (45 minutes): The Uyghur people and the muqam.] Accessed November 25, 2010. * [https://www.bbc.co.uk/programmes/b00cwxgt BBC Radio 3 Audio (45 minutes): Silk and Bamboo music, the gugin and Pingtan music.] Accessed November 25, 2010. * [https://web.archive.org/web/20090830174903/http://www.philmultic.com/English/Chinese_music.html An article about Chinese music from the classical literati tradition] * [http://www.sinohits.net/music/index.htm Listen to traditional Chinese music] * {{in lang|ja}} [https://web.archive.org/web/20070721033134/http://hyena.human.niigata-u.ac.jp/files/textdb/cndbhome.html 中国古典テキストデータベース（中国思想史研究室）] Archive of some Classical Chinese texts about Music theories. * [https://web.archive.org/web/20110718211647/http://www.chinese-music.de/index.php?option=com_content&view=article&id=9&Itemid=9 HQ-Videos: Traditional Chinese Pipa Songs 陽春白雪 (White Snow in the Spring Sunlight) and 小月儿高 (The Moon is High)] *[https://web.archive.org/web/20210520015157/https://www.wdl.org/en/item/297/ "A Complete Study of the Chinese Zither"] from 1670 {{Music of Asia}} =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೀನೀ ಸಂಗೀತ}} [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾ]] l59rdepuo1ic01foe3p9c5a9dxo5emg 1 188037 1435037 2026-10-30T13:23:24Z ~2026-57844-04 102836 /* ರೋಮನ್ನರ ಕೂಡುಗೆಗಳು */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1435037 wikitext text/x-wiki == ರೋಮನ್ನರ ಕೂಡುಗೆಗಳು == ರೋ ಮನ್ನರ ಕೂಡುಗೆಗಳ [[ವಿಶೇಷ:Contributions/~2026-57844-04|~2026-57844-04]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2026-57844-04|talk]]) ೧೮:೫೩, ೩೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) or9ne89yagv2exkakohtjrf2tx9oikl 3 188038 1435039 2026-10-30T13:27:36Z Cabayi 23232 Cabayi [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ajeesh Pazhookkara]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ajeeshwdr]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ajeesh Pazhookkara|Ajeesh Pazhookkara]]" to "[[Special:CentralAuth/Ajeeshwdr|Ajeeshwdr]]" 1435039 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ajeeshwdr]] 0wh4ah8ywqk4ynthos772oysv8gsaqm 3 188039 1435042 2026-10-30T14:04:14Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435042 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Gayatri t.suresh}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೩೪, ೩೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 6p9sarn5id4jvemz282n3bxbdv821m0 3 188040 1435095 2026-10-31T01:52:02Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435095 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=GrandTuchy}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೨೨, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) rjswv2frppea37n1mx5w25mweiej61f 3 188041 1435096 2026-10-31T01:56:59Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435096 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Girishachara S}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೨೬, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) qw9dcd3ntdmjh1lqmlvfenarg09pyy9 3 188042 1435103 2026-10-31T04:00:51Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435103 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Rakshitha6366291969}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೩೦, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) niqwdbvhw2q12jvs6zc357mwdqn85t9 0 188043 1435107 2026-10-31T04:31:01Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1435107 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | image = Chuni-goswami 1961 India.jpg | alt = | caption = Goswami with [[India national football team|India]] in 1961 | birth_name = Subimal Goswami | birth_date = {{birth date|df=yes|1938|1|15}} | birth_place = [[Kishoreganj District|Kishoreganj]], [[Bengal Presidency]], [[British India]]<br/>{{small|(present-day in [[Dhaka Division]], [[Bangladesh]])}} | death_date = {{death date and age|2020|4|30|1938|1|15|df=yes}} | death_place = [[Kolkata]], [[West Bengal]], India | height = {{height|m=1.75}} | position = [[Forward (association football)#Striker|Striker]] | youth_years1 = 1946–1954 | youth_clubs1 = [[Mohun Bagan AC|Mohun Bagan]] | years1 = 1954–1968 | clubs1 = [[Mohun Bagan AC|Mohun Bagan]] | caps1 = 296 | goals1 = 326 | national_years1 = 1956–1964 | national_team1 = [[India national football team|India]] | national_caps1 = 37<!--Only FIFA recognised matches and goals should be considered here, for more info see the International statistics section and use talk page for discussion--> | national_goals1 = 12 | manager_years1 = 1986–1989 | manager_clubs1 = [[Tata Football Academy]] (director) | manager_years2 = 1991–1995 | manager_clubs2 = [[India national football team|India]] | national_team_update = 27 May 2008 | club_update = 27 May 2008 | module = | medal_templates = {{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|IND}}}} {{MedalCompetition|[[Asian Games]]}} {{MedalGold|[[Football at the 1962 Asian Games|1962 Jakarta]]|[[Football at the 1962 Asian Games – Men's team squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[AFC Asian Cup]]}} {{Medal|RU|[[1964 AFC Asian Cup|1964 Israel]]|[[1964 AFC Asian Cup squads#India|Team]]}} }} '''ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ''' 15 ಜನವರಿ 1938&#x20;– 30 ಎಪ್ರಿಲ್ 2020- ಹೆಸರಾಂತ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಫುಟ್ ಬಾಲ್|ಪುಟ್‍ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ;<ref>{{cite news|url=http://www.goaldentimes.org/eastern-railway-ran-full-steam-1958/ |title=WHEN EASTERN RAILWAY RAN ON FULL STEAM (1958) |website=www.goaldentimes.org |publisher=Goalden Times |last1=Chakraborty |first1=Debojyoti |date=29 August 2017 |access-date=25 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111162448/http://www.goaldentimes.org/eastern-railway-ran-full-steam-1958/ |archive-date=11 November 2021}}</ref><ref>{{cite web|title=Football — the passion play in Kolkata|url=http://ibnlive.in.com/news/football--the-passion-play-in-kolkata/211371-55.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111155154/http://ibnlive.in.com/news/football--the-passion-play-in-kolkata/211371-55.html|url-status=dead|archive-date=11 January 2012|website=ibnlive.in|publisher=IBN Live|date=13 December 2011|access-date=11 August 2014}}</ref> ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ. ಹುಟ್ಟೂರು [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತ]], ನಿಜನಾಮ ಸುಬೀಮಲ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ. ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಟ್‍ಬಾಲ್ ಕೋಚ್ ಬಿ.ಡಿ. ಚಟರ್ಜಿಯವರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಚುನಿಗೋಸ್ವಾಮಿ ಉತ್ತಮ ಫಾವರ್ಡ್ ಆಟಗಾರ. 1954ರಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಬಹುಬೇಗ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಆಟಗಾರರಾದರು. 1958 ಮತ್ತು 1962ರ [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]<ref>{{cite web|url=http://home.123india.com/alokghosh/Heritage/Our%20Sportsmen.htm|title=OUR SPORTSMEN|website=123india.com|access-date=27 September 2007|archive-date=27 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927210527/http://home.123india.com/alokghosh/Heritage/Our%20Sportsmen.htm}}</ref> ಮತ್ತು 1960ರ [[ರೋಮ್]] [[ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/25806 |title=Chuni Goswami |work=Olympedia |access-date=14 December 2021 |archive-date=14 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214195602/https://www.olympedia.org/athletes/25806 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/sports/football/mohun-bagan-blaze-of-glory/|title=Mohun Bagan: Blaze of Glory|last=Kapadia|first=Novy|date=7 June 2015|website=indianexpress.com|publisher=[[The Indian Express]]|access-date=4 March 2016|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222151228/http://indianexpress.com/article/sports/football/mohun-bagan-blaze-of-glory/}}</ref> 1960ರಿಂದ ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್<ref>{{cite web|title=Club Day: Mohun Bagan - All Time Best XI|url=http://www.goal.com/en-india/news/105/main/2008/10/07/899558/club-day-mohun-bagan-all-time-best-xi|website=www.goal.com|publisher=[[Goal (website)|Goal]]|date=7 October 2008|access-date=29 October 2013|archive-date=8 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108071208/https://www.goal.com/en-india/news/105/main/2008/10/07/899558/club-day-mohun-bagan-all-time-best-xi|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/sports/past-masters-of-indian-sports-jarnail-singh-dhillon-the-hard-tackler-who-many-consider-the-all-time-best-indian-defender-8695801.html|title=Past Masters of Indian Sports: Jarnail Singh Dhillon, the hard tackler who many consider the all-time best Indian defender|first=Ujwal|last=Singh|date=12 August 2020|access-date=6 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724200536/https://www.firstpost.com/sports/past-masters-of-indian-sports-jarnail-singh-dhillon-the-hard-tackler-who-many-consider-the-all-time-best-indian-defender-8695801.html|archive-date=24 July 2021}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯ ತಂಡಗಳ ನಾಯಕರಾದರು. 1962ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಪುಟ್‍ಬಾಲ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾದರು.<ref>[https://khelnow.com/football/indian-football-top-10-bengali-footballers Top 10 Bengali footballers in the history of Indian football] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210912111007/https://khelnow.com/football/indian-football-top-10-bengali-footballers |date=12 September 2021 }} ''Khel Now''. Retrieved 12 September 2021</ref> ==ಸಾಧನೆ== 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಚುನಿಗೋಸ್ವಾಮಿ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 1963ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರಕಿತು. 1967ರಿಂದ 1969ರವರೆಗೆ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋಟ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ==ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ== {{Infobox cricketer | image = | alt = | caption = | batting = Right-handed | bowling = Right arm [[Fast bowling#Categorisation of fast bowling|fast medium]] | role = [[All-rounder]] | club1 = [[Bengal cricket team|Bengal]] | year1 = 1962–1973 | columns = 1 | column1 = [[First-class cricket|FC]] | matches1 = 46 | runs1 = 1592 | bat avg1 = 28.42 | 100s/50s1 = 1/7 | top score1 = 103 | deliveries1 = 2917 | wickets1 = 47 | bowl avg1 = 24.08 | fivefor1 = 1 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 5/47 | catches/stumpings1 = 40/&ndash; | date = 7 March | year = 2014 | source = http://content-ind.cricinfo.com/india/content/player/29185.html ESPNcricinfo }} ಇವರು ಉತ್ತಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರೂ ಹೌದು. [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ|ರಣಜಿ]] ಮತ್ತು [[ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ]] [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1972ರ ರಣಜಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಬಂಗಾಳ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ}} 1b59864wtd9mgsp07ydwyihfvvz3pk9 1435108 1435107 2026-10-31T04:31:26Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435108 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | image = Chuni-goswami 1961 India.jpg | alt = | caption = Goswami with [[India national football team|India]] in 1961 | birth_name = Subimal Goswami | birth_date = {{birth date|df=yes|1938|1|15}} | birth_place = [[Kishoreganj District|Kishoreganj]], [[Bengal Presidency]], [[British India]]<br/>{{small|(present-day in [[Dhaka Division]], [[Bangladesh]])}} | death_date = {{death date and age|2020|4|30|1938|1|15|df=yes}} | death_place = [[Kolkata]], [[West Bengal]], India | height = {{height|m=1.75}} | position = [[Forward (association football)#Striker|Striker]] | youth_years1 = 1946–1954 | youth_clubs1 = [[Mohun Bagan AC|Mohun Bagan]] | years1 = 1954–1968 | clubs1 = [[Mohun Bagan AC|Mohun Bagan]] | caps1 = 296 | goals1 = 326 | national_years1 = 1956–1964 | national_team1 = [[India national football team|India]] | national_caps1 = 37<!--Only FIFA recognised matches and goals should be considered here, for more info see the International statistics section and use talk page for discussion--> | national_goals1 = 12 | manager_years1 = 1986–1989 | manager_clubs1 = [[Tata Football Academy]] (director) | manager_years2 = 1991–1995 | manager_clubs2 = [[India national football team|India]] | national_team_update = 27 May 2008 | club_update = 27 May 2008 | module = | medal_templates = {{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|IND}}}} {{MedalCompetition|[[Asian Games]]}} {{MedalGold|[[Football at the 1962 Asian Games|1962 Jakarta]]|[[Football at the 1962 Asian Games – Men's team squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[AFC Asian Cup]]}} {{Medal|RU|[[1964 AFC Asian Cup|1964 Israel]]|[[1964 AFC Asian Cup squads#India|Team]]}} }} '''ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ''' 15 ಜನವರಿ 1938&#x20;– 30 ಎಪ್ರಿಲ್ 2020- ಹೆಸರಾಂತ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಫುಟ್ ಬಾಲ್|ಪುಟ್‍ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ;<ref>{{cite news|url=http://www.goaldentimes.org/eastern-railway-ran-full-steam-1958/ |title=WHEN EASTERN RAILWAY RAN ON FULL STEAM (1958) |website=www.goaldentimes.org |publisher=Goalden Times |last1=Chakraborty |first1=Debojyoti |date=29 August 2017 |access-date=25 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111162448/http://www.goaldentimes.org/eastern-railway-ran-full-steam-1958/ |archive-date=11 November 2021}}</ref><ref>{{cite web|title=Football — the passion play in Kolkata|url=http://ibnlive.in.com/news/football--the-passion-play-in-kolkata/211371-55.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111155154/http://ibnlive.in.com/news/football--the-passion-play-in-kolkata/211371-55.html|url-status=dead|archive-date=11 January 2012|website=ibnlive.in|publisher=IBN Live|date=13 December 2011|access-date=11 August 2014}}</ref> ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ. ಹುಟ್ಟೂರು [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತ]], ನಿಜನಾಮ ಸುಬೀಮಲ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ. ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಟ್‍ಬಾಲ್ ಕೋಚ್ ಬಿ.ಡಿ. ಚಟರ್ಜಿಯವರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಚುನಿಗೋಸ್ವಾಮಿ ಉತ್ತಮ ಫಾವರ್ಡ್ ಆಟಗಾರ. 1954ರಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಬಹುಬೇಗ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಆಟಗಾರರಾದರು. 1958 ಮತ್ತು 1962ರ [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]<ref>{{cite web|url=http://home.123india.com/alokghosh/Heritage/Our%20Sportsmen.htm|title=OUR SPORTSMEN|website=123india.com|access-date=27 September 2007|archive-date=27 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927210527/http://home.123india.com/alokghosh/Heritage/Our%20Sportsmen.htm}}</ref> ಮತ್ತು 1960ರ [[ರೋಮ್]] [[ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/25806 |title=Chuni Goswami |work=Olympedia |access-date=14 December 2021 |archive-date=14 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214195602/https://www.olympedia.org/athletes/25806 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/sports/football/mohun-bagan-blaze-of-glory/|title=Mohun Bagan: Blaze of Glory|last=Kapadia|first=Novy|date=7 June 2015|website=indianexpress.com|publisher=[[The Indian Express]]|access-date=4 March 2016|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222151228/http://indianexpress.com/article/sports/football/mohun-bagan-blaze-of-glory/}}</ref> 1960ರಿಂದ ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್<ref>{{cite web|title=Club Day: Mohun Bagan - All Time Best XI|url=http://www.goal.com/en-india/news/105/main/2008/10/07/899558/club-day-mohun-bagan-all-time-best-xi|website=www.goal.com|publisher=[[Goal (website)|Goal]]|date=7 October 2008|access-date=29 October 2013|archive-date=8 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108071208/https://www.goal.com/en-india/news/105/main/2008/10/07/899558/club-day-mohun-bagan-all-time-best-xi|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/sports/past-masters-of-indian-sports-jarnail-singh-dhillon-the-hard-tackler-who-many-consider-the-all-time-best-indian-defender-8695801.html|title=Past Masters of Indian Sports: Jarnail Singh Dhillon, the hard tackler who many consider the all-time best Indian defender|first=Ujwal|last=Singh|date=12 August 2020|access-date=6 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724200536/https://www.firstpost.com/sports/past-masters-of-indian-sports-jarnail-singh-dhillon-the-hard-tackler-who-many-consider-the-all-time-best-indian-defender-8695801.html|archive-date=24 July 2021}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯ ತಂಡಗಳ ನಾಯಕರಾದರು. 1962ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಪುಟ್‍ಬಾಲ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾದರು.<ref>[https://khelnow.com/football/indian-football-top-10-bengali-footballers Top 10 Bengali footballers in the history of Indian football] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210912111007/https://khelnow.com/football/indian-football-top-10-bengali-footballers |date=12 September 2021 }} ''Khel Now''. Retrieved 12 September 2021</ref> ==ಸಾಧನೆ== 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಚುನಿಗೋಸ್ವಾಮಿ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 1963ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರಕಿತು. 1967ರಿಂದ 1969ರವರೆಗೆ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋಟ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ==ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ== {{Infobox cricketer | image = | alt = | caption = | batting = Right-handed | bowling = Right arm [[Fast bowling#Categorisation of fast bowling|fast medium]] | role = [[All-rounder]] | club1 = [[Bengal cricket team|Bengal]] | year1 = 1962–1973 | columns = 1 | column1 = [[First-class cricket|FC]] | matches1 = 46 | runs1 = 1592 | bat avg1 = 28.42 | 100s/50s1 = 1/7 | top score1 = 103 | deliveries1 = 2917 | wickets1 = 47 | bowl avg1 = 24.08 | fivefor1 = 1 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 5/47 | catches/stumpings1 = 40/&ndash; | date = 7 March | year = 2014 | source = http://content-ind.cricinfo.com/india/content/player/29185.html ESPNcricinfo }} ಇವರು ಉತ್ತಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರೂ ಹೌದು. [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ|ರಣಜಿ]] ಮತ್ತು [[ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ]] [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1972ರ ರಣಜಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಬಂಗಾಳ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು]] eufa8elf0o71g1mpujb95mqfnihhgvl 1435109 1435108 2026-10-31T04:31:43Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435109 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | image = Chuni-goswami 1961 India.jpg | alt = | caption = Goswami with [[India national football team|India]] in 1961 | birth_name = Subimal Goswami | birth_date = {{birth date|df=yes|1938|1|15}} | birth_place = [[Kishoreganj District|Kishoreganj]], [[Bengal Presidency]], [[British India]]<br/>{{small|(present-day in [[Dhaka Division]], [[Bangladesh]])}} | death_date = {{death date and age|2020|4|30|1938|1|15|df=yes}} | death_place = [[Kolkata]], [[West Bengal]], India | height = {{height|m=1.75}} | position = [[Forward (association football)#Striker|Striker]] | youth_years1 = 1946–1954 | youth_clubs1 = [[Mohun Bagan AC|Mohun Bagan]] | years1 = 1954–1968 | clubs1 = [[Mohun Bagan AC|Mohun Bagan]] | caps1 = 296 | goals1 = 326 | national_years1 = 1956–1964 | national_team1 = [[India national football team|India]] | national_caps1 = 37<!--Only FIFA recognised matches and goals should be considered here, for more info see the International statistics section and use talk page for discussion--> | national_goals1 = 12 | manager_years1 = 1986–1989 | manager_clubs1 = [[Tata Football Academy]] (director) | manager_years2 = 1991–1995 | manager_clubs2 = [[India national football team|India]] | national_team_update = 27 May 2008 | club_update = 27 May 2008 | module = | medal_templates = {{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|IND}}}} {{MedalCompetition|[[Asian Games]]}} {{MedalGold|[[Football at the 1962 Asian Games|1962 Jakarta]]|[[Football at the 1962 Asian Games – Men's team squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[AFC Asian Cup]]}} {{Medal|RU|[[1964 AFC Asian Cup|1964 Israel]]|[[1964 AFC Asian Cup squads#India|Team]]}} }} '''ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ''' 15 ಜನವರಿ 1938&#x20;– 30 ಎಪ್ರಿಲ್ 2020- ಹೆಸರಾಂತ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಫುಟ್ ಬಾಲ್|ಪುಟ್‍ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ;<ref>{{cite news|url=http://www.goaldentimes.org/eastern-railway-ran-full-steam-1958/ |title=WHEN EASTERN RAILWAY RAN ON FULL STEAM (1958) |website=www.goaldentimes.org |publisher=Goalden Times |last1=Chakraborty |first1=Debojyoti |date=29 August 2017 |access-date=25 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111162448/http://www.goaldentimes.org/eastern-railway-ran-full-steam-1958/ |archive-date=11 November 2021}}</ref><ref>{{cite web|title=Football — the passion play in Kolkata|url=http://ibnlive.in.com/news/football--the-passion-play-in-kolkata/211371-55.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111155154/http://ibnlive.in.com/news/football--the-passion-play-in-kolkata/211371-55.html|url-status=dead|archive-date=11 January 2012|website=ibnlive.in|publisher=IBN Live|date=13 December 2011|access-date=11 August 2014}}</ref> ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ. ಹುಟ್ಟೂರು [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತ]], ನಿಜನಾಮ ಸುಬೀಮಲ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ. ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಟ್‍ಬಾಲ್ ಕೋಚ್ ಬಿ.ಡಿ. ಚಟರ್ಜಿಯವರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಚುನಿಗೋಸ್ವಾಮಿ ಉತ್ತಮ ಫಾವರ್ಡ್ ಆಟಗಾರ. 1954ರಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಬಹುಬೇಗ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಆಟಗಾರರಾದರು. 1958 ಮತ್ತು 1962ರ [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]<ref>{{cite web|url=http://home.123india.com/alokghosh/Heritage/Our%20Sportsmen.htm|title=OUR SPORTSMEN|website=123india.com|access-date=27 September 2007|archive-date=27 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927210527/http://home.123india.com/alokghosh/Heritage/Our%20Sportsmen.htm}}</ref> ಮತ್ತು 1960ರ [[ರೋಮ್]] [[ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/25806 |title=Chuni Goswami |work=Olympedia |access-date=14 December 2021 |archive-date=14 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214195602/https://www.olympedia.org/athletes/25806 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/sports/football/mohun-bagan-blaze-of-glory/|title=Mohun Bagan: Blaze of Glory|last=Kapadia|first=Novy|date=7 June 2015|website=indianexpress.com|publisher=[[The Indian Express]]|access-date=4 March 2016|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222151228/http://indianexpress.com/article/sports/football/mohun-bagan-blaze-of-glory/}}</ref> 1960ರಿಂದ ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್<ref>{{cite web|title=Club Day: Mohun Bagan - All Time Best XI|url=http://www.goal.com/en-india/news/105/main/2008/10/07/899558/club-day-mohun-bagan-all-time-best-xi|website=www.goal.com|publisher=[[Goal (website)|Goal]]|date=7 October 2008|access-date=29 October 2013|archive-date=8 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108071208/https://www.goal.com/en-india/news/105/main/2008/10/07/899558/club-day-mohun-bagan-all-time-best-xi|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/sports/past-masters-of-indian-sports-jarnail-singh-dhillon-the-hard-tackler-who-many-consider-the-all-time-best-indian-defender-8695801.html|title=Past Masters of Indian Sports: Jarnail Singh Dhillon, the hard tackler who many consider the all-time best Indian defender|first=Ujwal|last=Singh|date=12 August 2020|access-date=6 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724200536/https://www.firstpost.com/sports/past-masters-of-indian-sports-jarnail-singh-dhillon-the-hard-tackler-who-many-consider-the-all-time-best-indian-defender-8695801.html|archive-date=24 July 2021}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯ ತಂಡಗಳ ನಾಯಕರಾದರು. 1962ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಪುಟ್‍ಬಾಲ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾದರು.<ref>[https://khelnow.com/football/indian-football-top-10-bengali-footballers Top 10 Bengali footballers in the history of Indian football] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210912111007/https://khelnow.com/football/indian-football-top-10-bengali-footballers |date=12 September 2021 }} ''Khel Now''. Retrieved 12 September 2021</ref> ==ಸಾಧನೆ== 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಚುನಿಗೋಸ್ವಾಮಿ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 1963ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರಕಿತು. 1967ರಿಂದ 1969ರವರೆಗೆ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋಟ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ==ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ== {{Infobox cricketer | image = | alt = | caption = | batting = Right-handed | bowling = Right arm [[Fast bowling#Categorisation of fast bowling|fast medium]] | role = [[All-rounder]] | club1 = [[Bengal cricket team|Bengal]] | year1 = 1962–1973 | columns = 1 | column1 = [[First-class cricket|FC]] | matches1 = 46 | runs1 = 1592 | bat avg1 = 28.42 | 100s/50s1 = 1/7 | top score1 = 103 | deliveries1 = 2917 | wickets1 = 47 | bowl avg1 = 24.08 | fivefor1 = 1 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 5/47 | catches/stumpings1 = 40/&ndash; | date = 7 March | year = 2014 | source = http://content-ind.cricinfo.com/india/content/player/29185.html ESPNcricinfo }} ಇವರು ಉತ್ತಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರೂ ಹೌದು. [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ|ರಣಜಿ]] ಮತ್ತು [[ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ]] [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1972ರ ರಣಜಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಬಂಗಾಳ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]] gusjhcc9mfi9u3wdw58rtjrzehjm7d1 1435110 1435109 2026-10-31T04:32:14Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435110 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ | image = Chuni-goswami 1961 India.jpg | alt = | caption = Goswami with [[India national football team|India]] in 1961 | birth_name = Subimal Goswami | birth_date = {{birth date|df=yes|1938|1|15}} | birth_place = [[Kishoreganj District|Kishoreganj]], [[Bengal Presidency]], [[British India]]<br/>{{small|(present-day in [[Dhaka Division]], [[Bangladesh]])}} | death_date = {{death date and age|2020|4|30|1938|1|15|df=yes}} | death_place = [[Kolkata]], [[West Bengal]], India | height = {{height|m=1.75}} | position = [[Forward (association football)#Striker|Striker]] | youth_years1 = 1946–1954 | youth_clubs1 = [[Mohun Bagan AC|Mohun Bagan]] | years1 = 1954–1968 | clubs1 = [[Mohun Bagan AC|Mohun Bagan]] | caps1 = 296 | goals1 = 326 | national_years1 = 1956–1964 | national_team1 = [[India national football team|India]] | national_caps1 = 37<!--Only FIFA recognised matches and goals should be considered here, for more info see the International statistics section and use talk page for discussion--> | national_goals1 = 12 | manager_years1 = 1986–1989 | manager_clubs1 = [[Tata Football Academy]] (director) | manager_years2 = 1991–1995 | manager_clubs2 = [[India national football team|India]] | national_team_update = 27 May 2008 | club_update = 27 May 2008 | module = | medal_templates = {{MedalSport|Men's [[association football|football]]}} {{MedalCountry|{{fb|IND}}}} {{MedalCompetition|[[Asian Games]]}} {{MedalGold|[[Football at the 1962 Asian Games|1962 Jakarta]]|[[Football at the 1962 Asian Games – Men's team squads|Team]]}} {{MedalCompetition|[[AFC Asian Cup]]}} {{Medal|RU|[[1964 AFC Asian Cup|1964 Israel]]|[[1964 AFC Asian Cup squads#India|Team]]}} }} '''ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ''' 15 ಜನವರಿ 1938&#x20;– 30 ಎಪ್ರಿಲ್ 2020- ಹೆಸರಾಂತ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಿಪರ [[ಫುಟ್ ಬಾಲ್|ಪುಟ್‍ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ;<ref>{{cite news|url=http://www.goaldentimes.org/eastern-railway-ran-full-steam-1958/ |title=WHEN EASTERN RAILWAY RAN ON FULL STEAM (1958) |website=www.goaldentimes.org |publisher=Goalden Times |last1=Chakraborty |first1=Debojyoti |date=29 August 2017 |access-date=25 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111162448/http://www.goaldentimes.org/eastern-railway-ran-full-steam-1958/ |archive-date=11 November 2021}}</ref><ref>{{cite web|title=Football — the passion play in Kolkata|url=http://ibnlive.in.com/news/football--the-passion-play-in-kolkata/211371-55.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111155154/http://ibnlive.in.com/news/football--the-passion-play-in-kolkata/211371-55.html|url-status=dead|archive-date=11 January 2012|website=ibnlive.in|publisher=IBN Live|date=13 December 2011|access-date=11 August 2014}}</ref> ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ. ಹುಟ್ಟೂರು [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತ]], ನಿಜನಾಮ ಸುಬೀಮಲ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ. ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಟ್‍ಬಾಲ್ ಕೋಚ್ ಬಿ.ಡಿ. ಚಟರ್ಜಿಯವರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ== ಚುನಿಗೋಸ್ವಾಮಿ ಉತ್ತಮ ಫಾವರ್ಡ್ ಆಟಗಾರ. 1954ರಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಬಹುಬೇಗ ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಆಟಗಾರರಾದರು. 1958 ಮತ್ತು 1962ರ [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]<ref>{{cite web|url=http://home.123india.com/alokghosh/Heritage/Our%20Sportsmen.htm|title=OUR SPORTSMEN|website=123india.com|access-date=27 September 2007|archive-date=27 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927210527/http://home.123india.com/alokghosh/Heritage/Our%20Sportsmen.htm}}</ref> ಮತ್ತು 1960ರ [[ರೋಮ್]] [[ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ಒಲಿಂಪಿಕ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/25806 |title=Chuni Goswami |work=Olympedia |access-date=14 December 2021 |archive-date=14 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214195602/https://www.olympedia.org/athletes/25806 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/sports/football/mohun-bagan-blaze-of-glory/|title=Mohun Bagan: Blaze of Glory|last=Kapadia|first=Novy|date=7 June 2015|website=indianexpress.com|publisher=[[The Indian Express]]|access-date=4 March 2016|archive-date=22 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222151228/http://indianexpress.com/article/sports/football/mohun-bagan-blaze-of-glory/}}</ref> 1960ರಿಂದ ಮೋಹನ್ ಬಗಾನ್<ref>{{cite web|title=Club Day: Mohun Bagan - All Time Best XI|url=http://www.goal.com/en-india/news/105/main/2008/10/07/899558/club-day-mohun-bagan-all-time-best-xi|website=www.goal.com|publisher=[[Goal (website)|Goal]]|date=7 October 2008|access-date=29 October 2013|archive-date=8 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121108071208/https://www.goal.com/en-india/news/105/main/2008/10/07/899558/club-day-mohun-bagan-all-time-best-xi|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/sports/past-masters-of-indian-sports-jarnail-singh-dhillon-the-hard-tackler-who-many-consider-the-all-time-best-indian-defender-8695801.html|title=Past Masters of Indian Sports: Jarnail Singh Dhillon, the hard tackler who many consider the all-time best Indian defender|first=Ujwal|last=Singh|date=12 August 2020|access-date=6 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210724200536/https://www.firstpost.com/sports/past-masters-of-indian-sports-jarnail-singh-dhillon-the-hard-tackler-who-many-consider-the-all-time-best-indian-defender-8695801.html|archive-date=24 July 2021}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳ]] ರಾಜ್ಯ ತಂಡಗಳ ನಾಯಕರಾದರು. 1962ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಪುಟ್‍ಬಾಲ್ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾದರು.<ref>[https://khelnow.com/football/indian-football-top-10-bengali-footballers Top 10 Bengali footballers in the history of Indian football] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210912111007/https://khelnow.com/football/indian-football-top-10-bengali-footballers |date=12 September 2021 }} ''Khel Now''. Retrieved 12 September 2021</ref> ==ಸಾಧನೆ== 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಚುನಿಗೋಸ್ವಾಮಿ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 1963ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ [[ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರಕಿತು. 1967ರಿಂದ 1969ರವರೆಗೆ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೋಟ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ==ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ== {{Infobox cricketer | image = | alt = | caption = | batting = Right-handed | bowling = Right arm [[Fast bowling#Categorisation of fast bowling|fast medium]] | role = [[All-rounder]] | club1 = [[Bengal cricket team|Bengal]] | year1 = 1962–1973 | columns = 1 | column1 = [[First-class cricket|FC]] | matches1 = 46 | runs1 = 1592 | bat avg1 = 28.42 | 100s/50s1 = 1/7 | top score1 = 103 | deliveries1 = 2917 | wickets1 = 47 | bowl avg1 = 24.08 | fivefor1 = 1 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 5/47 | catches/stumpings1 = 40/&ndash; | date = 7 March | year = 2014 | source = http://content-ind.cricinfo.com/india/content/player/29185.html ESPNcricinfo }} ಇವರು ಉತ್ತಮ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರೂ ಹೌದು. [[ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ|ರಣಜಿ]] ಮತ್ತು [[ದುಲೀಪ್ ಟ್ರೋಫಿ]] [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1972ರ ರಣಜಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಬಂಗಾಳ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುನಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]] [[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]] 8szeeguebv97d1gzig9hm4b0qwu9f0y 0 188045 1435119 2026-10-31T06:27:02Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1435119 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Fen nettle (Urtica dioica ssp. galeopsifolia) - geograph.org.uk - 5423125.jpg | image_caption = ''Urtica dioica'' subsp. ''galeopsifolia'' | taxon = Urtica dioica | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=Maiz-Tome, L. |year=2016 |title=''Urtica dioica'' |article-number=e.T167815A78457212|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T167815A78457212.en |access-date=4 May 2024}}</ref> | authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> }} '''ಚುರುಚುರುಕೆ ಗಿಡ '''- [[ಆರ್ಟಿಕೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಕಾಡುಸಸ್ಯ (ಸ್ಟಿಂಗಿಂಗ್ ನೆಟಲ್). ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ== ಉರ್ಟಿಕ ಡಯಾಯಿಕ (Urtica dioica) ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ==ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳು== ಕನ್ನಡ: '''ತುರಿಕೆ ಗಿಡ''', '''ತುರುಚೆ ಗಿಡ''' ಅಥವಾ '''ಹುಚ್ಚಟ್ಟೆ ಗಿಡ''' ತುಳು:ಆಕ್ಕಿರೇ ಅಥವಾ 'ಆಕಿರೆ ಬೂರು' ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಮೂಲತಃ ಯುರೋಪ್, ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ, <ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> ಇದು ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮರ 1 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯ ಇದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಿಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ 4 ಚಿಕ್ಕ ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿವೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳರೀತಿಯವು. ಅವುಗಳ ಆಕಾರ ಅಂಡದಂತೆ ; ಉದ್ದ 5-7.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ; ತುದಿ ಚೂಪು ; ಅಂಚು ಗರಗಸದಂತೆ ; ಎಲೆಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಬಿರುಸಾದ [[ಕೂದಲು|ರೋಮ]]ಗಳಿವೆ. ಇವು ಏಕಕೋಶಿಗಳು. ಇವುಗಳ ತಳಭಾಗ [[ಅಂಡಾಕೃತಿ]]ಯದಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಭಾಗ ಚಾವಟಿಯಂತಿದೆ. ಚಾವಟಿಯಂತಿರುವ ಭಾಗ ಮೈಗೆ ತಗುಲಿದಾಗ [[ಚರ್ಮ]]ದ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಡದಂತಿರುವ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಮರಸವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಹಿಸ್ಟಮೀನುಗಳಿವೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಈ ರಸ ದೇಹದೊಳಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಚುರುಗುಟ್ಟುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಚುರುಚುರಕೆ ಗಿಡ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪಿಚಕಾರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯದು ; ಇದರ ಉದ್ದ 10 ಸೆಂ.ಮೀ. ಹೂಗಳು ಸಣ್ಣವು ; ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು ; ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಪತ್ರದಳಗಳು 4 ; [[ಕೇಸರ|ಕೇಸರು]]ಗಳು 4 ; ಮೊಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಒಳಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಅರಳಿದಾಗ [[ಪರಾಗಕೋಶ]]ದಿಂದ ಪರಾಗ ಸಣ್ಣಮೋಡದಂತೆ ಮೇಲೇಳುತ್ತದೆ. [[ಅಂಡಾಶಯ]] ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ್ದು ; ಒಂದೇ ಕೋಶವಿದೆ, [[ಕೋಶ]]ದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಂಡಕವಿದೆ. ಫಲ ಎಕೀನ್ ರೀತಿಯದು. ಫಲಗಳಿರುವ ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಧೋಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪತ್ರದಳಗಳು ಫಲದಲ್ಲೂ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳು== ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಯೋಕಾದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆಯ ಕೀರ್ತಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಿಯಸ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ , ಅವರು ಇದನ್ನು 1753 ರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. [2] ಉರ್ಟಿಕಾ ಜಾತಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವು <ref name="POWO" /> ''ಈ'' ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. 2014 ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ನೆಟಲ್‌ಗಳು, ಈಗ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ , ''ಯು.&#x20;ಡಯೋಕಾದ'' ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿಶಾಲ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ "ವೀಡಿಂಗ್ ದಿ ನೆಟಲ್ಸ್ II" ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯು&nbsp; ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೆಟಲ್‌ಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ''ಫೈಟೊಟಾಕ್ಸಾ'' ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು . <ref name="Henning-2014">{{cite journal | last1 = Henning | first1 = T. | last2 = Quandt | first2 = D. | last3 = Große-Veldmann | first3 = B. | last4 = Monro | first4 = A.K. | last5 = Weigend | first5 = M. | date = 2014 | title = Weeding the Nettles II: A delimitation of {{'}}''Urtica dioica'' L.' (Urticaceae) based on morphological and molecular data, including a rehabilitation of ''Urtica gracilis'' Ait&period; | url = https://www.researchgate.net/publication/260815095 | journal = Phytotaxa | volume = 162 | issue = 2 | pages = 61–83 | doi = 10.11646/phytotaxa.162.2.1 }}</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ (POWO) ''ಯು&nbsp; . ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಅನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ USDA ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಅದನ್ನು ''ಯು.&#x20;ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಉಪಜಾತಿ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ , ಹಾಗೆಯೇ ''ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ'' ''ಫ್ಲೋರಾ'' . <ref name="Boufford-2020">{{cite web |last1=Boufford |first1=David E. |title=''Urtica dioica'' subsp. ''gracilis'' - FNA |url=http://beta.floranorthamerica.org/Urtica_dioica_subsp._gracilis |website=Flora of North America |access-date=9 June 2023 |date=5 November 2020}}</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ POWO ''ಯು.&#x20;ಡಯೋಕಾದ'' 11 ಉಪಜಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ : <ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> * ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಅಫ್ಘಾನಿಕಾ'' ಕ್ರೆಟೆಕ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೂದಲುರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. <ref name="FloraChina" /> * ಯುರೋಪ್, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಡಯೋಕಾ'' (ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕುಟುಕುವ ಗಿಡ), ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''gansuensis'' CJChen, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ (ಚೀನಾ), ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref name="FloraChina">{{cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=220014002|title=Flora of China online|author1=Chen Jiarui|author2=Ib Friis|author3=C. Melanie Wilmot-Dear|publisher=efloras, Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA}}</ref> *[[Urtica dioica subsp. dioica|''Urtica dioica'' subsp. ''dioica'']] (European stinging nettle), from Europe, Asia, and northern Africa, has stinging hairs.<ref>{{cite POWO |id=77224164-1 |title=''Urtica dioica'' subsp. ''dioica'' |access-date=31 May 2023}}</ref> * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಗ್ಲಾಬ್ರಟಾ'' (ಕ್ಲೆಮ್.) ಆಸ್ಚ್. & ಗ್ರೇಬ್ನ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಹಿಸ್ಪಿಡಾ'' (ಲ್ಯಾಮ್. ಮಾಜಿ ಡಿಸಿ.) ಟೌಶ್ ಎಕ್ಸ್ ಒಟ್ಟ್ * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಹೋಲೋಸೆರಿಸಿಯಾ'' Fr., ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ''. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನಿಕಾ'' ಕ್ರಿಟೆಕ್ * ಯುರೋಪಿನ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಪ್ಯೂಬೆಸೆನ್ಸ್'' (ಲೆಡೆಬ್.) ಡೊಮಿನ್, ''ಯು.&#x20;ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಗ್ಯಾಲಿಯೋಪ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' (ಫೆನ್ ನೆಟಲ್ ಅಥವಾ ಸ್ಟಿಂಗಿಲ್ಲದ ನೆಟಲ್) ಎಂದು ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಸಾರ್ಮಾಟಿಕಾ'' ಜಪಾಲ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಸೊಂಡೆನಿ'' (ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್) ಹೈಲ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಸಬ್ನೆರ್ಮಿಸ್'' (R.Uechtr.) ವೀಜೆಂಡ್ ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಈ ಸಸ್ಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ( ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ನಂತಹ ) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಔಷಧ]], [[ಆಹಾರ]], [[ಚಹಾ]] ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಕೆಯ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .<ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> ಇದರ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ನಾರನ್ನು ನೇಯ್ದು [[ಬಟ್ಟೆ]] ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು ಕೇಶವರ್ಧಿನಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುರುಚುರುಕೆ ಗಿಡ}} 3j4xzbu9i679zww2rmn8pk1gmhyppm7 1435120 1435119 2026-10-31T06:28:08Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435120 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Fen nettle (Urtica dioica ssp. galeopsifolia) - geograph.org.uk - 5423125.jpg | image_caption = ''Urtica dioica'' subsp. ''galeopsifolia'' | taxon = Urtica dioica | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=Maiz-Tome, L. |year=2016 |title=''Urtica dioica'' |article-number=e.T167815A78457212|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T167815A78457212.en |access-date=4 May 2024}}</ref> | authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> }} '''ಚುರುಚುರುಕೆ ಗಿಡ '''- [[ಆರ್ಟಿಕೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಕಾಡುಸಸ್ಯ (ಸ್ಟಿಂಗಿಂಗ್ ನೆಟಲ್). ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ== ಉರ್ಟಿಕ ಡಯಾಯಿಕ (Urtica dioica) ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ==ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳು== ಕನ್ನಡ: '''ತುರಿಕೆ ಗಿಡ''', '''ತುರುಚೆ ಗಿಡ''' ಅಥವಾ '''ಹುಚ್ಚಟ್ಟೆ ಗಿಡ''' ತುಳು:ಆಕ್ಕಿರೇ ಅಥವಾ 'ಆಕಿರೆ ಬೂರು' ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಮೂಲತಃ ಯುರೋಪ್, ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ, <ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> ಇದು ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮರ 1 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯ ಇದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಿಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ 4 ಚಿಕ್ಕ ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿವೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳರೀತಿಯವು. ಅವುಗಳ ಆಕಾರ ಅಂಡದಂತೆ ; ಉದ್ದ 5-7.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ; ತುದಿ ಚೂಪು ; ಅಂಚು ಗರಗಸದಂತೆ ; ಎಲೆಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಬಿರುಸಾದ [[ಕೂದಲು|ರೋಮ]]ಗಳಿವೆ. ಇವು ಏಕಕೋಶಿಗಳು. ಇವುಗಳ ತಳಭಾಗ [[ಅಂಡಾಕೃತಿ]]ಯದಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಭಾಗ ಚಾವಟಿಯಂತಿದೆ. ಚಾವಟಿಯಂತಿರುವ ಭಾಗ ಮೈಗೆ ತಗುಲಿದಾಗ [[ಚರ್ಮ]]ದ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಡದಂತಿರುವ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಮರಸವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಹಿಸ್ಟಮೀನುಗಳಿವೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಈ ರಸ ದೇಹದೊಳಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಚುರುಗುಟ್ಟುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಚುರುಚುರಕೆ ಗಿಡ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪಿಚಕಾರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯದು ; ಇದರ ಉದ್ದ 10 ಸೆಂ.ಮೀ. ಹೂಗಳು ಸಣ್ಣವು ; ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು ; ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಪತ್ರದಳಗಳು 4 ; [[ಕೇಸರ|ಕೇಸರು]]ಗಳು 4 ; ಮೊಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಒಳಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಅರಳಿದಾಗ [[ಪರಾಗಕೋಶ]]ದಿಂದ ಪರಾಗ ಸಣ್ಣಮೋಡದಂತೆ ಮೇಲೇಳುತ್ತದೆ. [[ಅಂಡಾಶಯ]] ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ್ದು ; ಒಂದೇ ಕೋಶವಿದೆ, [[ಕೋಶ]]ದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಂಡಕವಿದೆ. ಫಲ ಎಕೀನ್ ರೀತಿಯದು. ಫಲಗಳಿರುವ ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಧೋಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪತ್ರದಳಗಳು ಫಲದಲ್ಲೂ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳು== ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಯೋಕಾದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆಯ ಕೀರ್ತಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಿಯಸ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ , ಅವರು ಇದನ್ನು 1753 ರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. [2] ಉರ್ಟಿಕಾ ಜಾತಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವು <ref name="POWO" /> ''ಈ'' ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. 2014 ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ನೆಟಲ್‌ಗಳು, ಈಗ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ , ''ಯು.&#x20;ಡಯೋಕಾದ'' ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿಶಾಲ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ "ವೀಡಿಂಗ್ ದಿ ನೆಟಲ್ಸ್ II" ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯು&nbsp; ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೆಟಲ್‌ಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ''ಫೈಟೊಟಾಕ್ಸಾ'' ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು . <ref name="Henning-2014">{{cite journal | last1 = Henning | first1 = T. | last2 = Quandt | first2 = D. | last3 = Große-Veldmann | first3 = B. | last4 = Monro | first4 = A.K. | last5 = Weigend | first5 = M. | date = 2014 | title = Weeding the Nettles II: A delimitation of {{'}}''Urtica dioica'' L.' (Urticaceae) based on morphological and molecular data, including a rehabilitation of ''Urtica gracilis'' Ait&period; | url = https://www.researchgate.net/publication/260815095 | journal = Phytotaxa | volume = 162 | issue = 2 | pages = 61–83 | doi = 10.11646/phytotaxa.162.2.1 }}</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ (POWO) ''ಯು&nbsp; . ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಅನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ USDA ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಅದನ್ನು ''ಯು.&#x20;ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಉಪಜಾತಿ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ , ಹಾಗೆಯೇ ''ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ'' ''ಫ್ಲೋರಾ'' . <ref name="Boufford-2020">{{cite web |last1=Boufford |first1=David E. |title=''Urtica dioica'' subsp. ''gracilis'' - FNA |url=http://beta.floranorthamerica.org/Urtica_dioica_subsp._gracilis |website=Flora of North America |access-date=9 June 2023 |date=5 November 2020}}</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ POWO ''ಯು.&#x20;ಡಯೋಕಾದ'' 11 ಉಪಜಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ : <ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> * ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಅಫ್ಘಾನಿಕಾ'' ಕ್ರೆಟೆಕ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೂದಲುರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. <ref name="FloraChina" /> * ಯುರೋಪ್, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಡಯೋಕಾ'' (ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕುಟುಕುವ ಗಿಡ), ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''gansuensis'' CJChen, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ (ಚೀನಾ), ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref name="FloraChina">{{cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=220014002|title=Flora of China online|author1=Chen Jiarui|author2=Ib Friis|author3=C. Melanie Wilmot-Dear|publisher=efloras, Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA}}</ref> *[[Urtica dioica subsp. dioica|''Urtica dioica'' subsp. ''dioica'']] (European stinging nettle), from Europe, Asia, and northern Africa, has stinging hairs.<ref>{{cite POWO |id=77224164-1 |title=''Urtica dioica'' subsp. ''dioica'' |access-date=31 May 2023}}</ref> * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಗ್ಲಾಬ್ರಟಾ'' (ಕ್ಲೆಮ್.) ಆಸ್ಚ್. & ಗ್ರೇಬ್ನ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಹಿಸ್ಪಿಡಾ'' (ಲ್ಯಾಮ್. ಮಾಜಿ ಡಿಸಿ.) ಟೌಶ್ ಎಕ್ಸ್ ಒಟ್ಟ್ * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಹೋಲೋಸೆರಿಸಿಯಾ'' Fr., ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ''. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನಿಕಾ'' ಕ್ರಿಟೆಕ್ * ಯುರೋಪಿನ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಪ್ಯೂಬೆಸೆನ್ಸ್'' (ಲೆಡೆಬ್.) ಡೊಮಿನ್, ''ಯು.&#x20;ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಗ್ಯಾಲಿಯೋಪ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' (ಫೆನ್ ನೆಟಲ್ ಅಥವಾ ಸ್ಟಿಂಗಿಲ್ಲದ ನೆಟಲ್) ಎಂದು ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಸಾರ್ಮಾಟಿಕಾ'' ಜಪಾಲ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಸೊಂಡೆನಿ'' (ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್) ಹೈಲ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಸಬ್ನೆರ್ಮಿಸ್'' (R.Uechtr.) ವೀಜೆಂಡ್ ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಈ ಸಸ್ಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ( ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ನಂತಹ ) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಔಷಧ]], [[ಆಹಾರ]], [[ಚಹಾ]] ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಕೆಯ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .<ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> ಇದರ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ನಾರನ್ನು ನೇಯ್ದು [[ಬಟ್ಟೆ]] ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು ಕೇಶವರ್ಧಿನಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುರುಚುರುಕೆ ಗಿಡ}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] cpy6tgooat4c1uu3tvuh16i24lyu1js 1435121 1435120 2026-10-31T06:28:40Z VASANTH S.N. 728 /* ವ್ಯಾಪ್ತಿ */ 1435121 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Fen nettle (Urtica dioica ssp. galeopsifolia) - geograph.org.uk - 5423125.jpg | image_caption = ''Urtica dioica'' subsp. ''galeopsifolia'' | taxon = Urtica dioica | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=Maiz-Tome, L. |year=2016 |title=''Urtica dioica'' |article-number=e.T167815A78457212|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T167815A78457212.en |access-date=4 May 2024}}</ref> | authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> }} '''ಚುರುಚುರುಕೆ ಗಿಡ '''- [[ಆರ್ಟಿಕೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಕಾಡುಸಸ್ಯ (ಸ್ಟಿಂಗಿಂಗ್ ನೆಟಲ್). ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ== ಉರ್ಟಿಕ ಡಯಾಯಿಕ (Urtica dioica) ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ==ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳು== ಕನ್ನಡ: '''ತುರಿಕೆ ಗಿಡ''', '''ತುರುಚೆ ಗಿಡ''' ಅಥವಾ '''ಹುಚ್ಚಟ್ಟೆ ಗಿಡ''' ತುಳು:ಆಕ್ಕಿರೇ ಅಥವಾ 'ಆಕಿರೆ ಬೂರು' ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಮೂಲತಃ ಯುರೋಪ್, ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ, <ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> ಇದು ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮರ 1 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯ ಇದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಿಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ 4 ಚಿಕ್ಕ ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿವೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳರೀತಿಯವು. ಅವುಗಳ ಆಕಾರ ಅಂಡದಂತೆ ; ಉದ್ದ 5-7.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ; ತುದಿ ಚೂಪು ; ಅಂಚು ಗರಗಸದಂತೆ ; ಎಲೆಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಬಿರುಸಾದ [[ಕೂದಲು|ರೋಮ]]ಗಳಿವೆ. ಇವು ಏಕಕೋಶಿಗಳು. ಇವುಗಳ ತಳಭಾಗ [[ಅಂಡಾಕೃತಿ]]ಯದಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಭಾಗ ಚಾವಟಿಯಂತಿದೆ. ಚಾವಟಿಯಂತಿರುವ ಭಾಗ ಮೈಗೆ ತಗುಲಿದಾಗ [[ಚರ್ಮ]]ದ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಡದಂತಿರುವ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಮರಸವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಹಿಸ್ಟಮೀನುಗಳಿವೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಈ ರಸ ದೇಹದೊಳಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಚುರುಗುಟ್ಟುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಚುರುಚುರಕೆ ಗಿಡ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪಿಚಕಾರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯದು ; ಇದರ ಉದ್ದ 10 ಸೆಂ.ಮೀ. ಹೂಗಳು ಸಣ್ಣವು ; ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು ; ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಪತ್ರದಳಗಳು 4 ; [[ಕೇಸರ|ಕೇಸರು]]ಗಳು 4 ; ಮೊಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಒಳಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಅರಳಿದಾಗ [[ಪರಾಗಕೋಶ]]ದಿಂದ ಪರಾಗ ಸಣ್ಣಮೋಡದಂತೆ ಮೇಲೇಳುತ್ತದೆ. [[ಅಂಡಾಶಯ]] ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ್ದು ; ಒಂದೇ ಕೋಶವಿದೆ, [[ಕೋಶ]]ದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಂಡಕವಿದೆ. ಫಲ ಎಕೀನ್ ರೀತಿಯದು. ಫಲಗಳಿರುವ ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಧೋಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪತ್ರದಳಗಳು ಫಲದಲ್ಲೂ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳು== ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಯೋಕಾದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆಯ ಕೀರ್ತಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಿಯಸ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ , ಅವರು ಇದನ್ನು 1753 ರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. [2] ಉರ್ಟಿಕಾ ಜಾತಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವು <ref name="POWO" /> ''ಈ'' ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. 2014 ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ನೆಟಲ್‌ಗಳು, ಈಗ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ , ''ಯು.&#x20;ಡಯೋಕಾದ'' ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿಶಾಲ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ "ವೀಡಿಂಗ್ ದಿ ನೆಟಲ್ಸ್ II" ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯು&nbsp; ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೆಟಲ್‌ಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ''ಫೈಟೊಟಾಕ್ಸಾ'' ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು . <ref name="Henning-2014">{{cite journal | last1 = Henning | first1 = T. | last2 = Quandt | first2 = D. | last3 = Große-Veldmann | first3 = B. | last4 = Monro | first4 = A.K. | last5 = Weigend | first5 = M. | date = 2014 | title = Weeding the Nettles II: A delimitation of {{'}}''Urtica dioica'' L.' (Urticaceae) based on morphological and molecular data, including a rehabilitation of ''Urtica gracilis'' Ait&period; | url = https://www.researchgate.net/publication/260815095 | journal = Phytotaxa | volume = 162 | issue = 2 | pages = 61–83 | doi = 10.11646/phytotaxa.162.2.1 }}</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ (POWO) ''ಯು&nbsp; . ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಅನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ USDA ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಅದನ್ನು ''ಯು.&#x20;ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಉಪಜಾತಿ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ , ಹಾಗೆಯೇ ''ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ'' ''ಫ್ಲೋರಾ'' . <ref name="Boufford-2020">{{cite web |last1=Boufford |first1=David E. |title=''Urtica dioica'' subsp. ''gracilis'' - FNA |url=http://beta.floranorthamerica.org/Urtica_dioica_subsp._gracilis |website=Flora of North America |access-date=9 June 2023 |date=5 November 2020}}</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ POWO ''ಯು.&#x20;ಡಯೋಕಾದ'' 11 ಉಪಜಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ : <ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> * ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಅಫ್ಘಾನಿಕಾ'' ಕ್ರೆಟೆಕ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೂದಲುರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. <ref name="FloraChina" /> * ಯುರೋಪ್, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಡಯೋಕಾ'' (ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕುಟುಕುವ ಗಿಡ), ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''gansuensis'' CJChen, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ (ಚೀನಾ), ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref name="FloraChina">{{cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=220014002|title=Flora of China online|author1=Chen Jiarui|author2=Ib Friis|author3=C. Melanie Wilmot-Dear|publisher=efloras, Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA}}</ref> *[[Urtica dioica subsp. dioica|''Urtica dioica'' subsp. ''dioica'']] (European stinging nettle), from Europe, Asia, and northern Africa, has stinging hairs.<ref>{{cite POWO |id=77224164-1 |title=''Urtica dioica'' subsp. ''dioica'' |access-date=31 May 2023}}</ref> * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಗ್ಲಾಬ್ರಟಾ'' (ಕ್ಲೆಮ್.) ಆಸ್ಚ್. & ಗ್ರೇಬ್ನ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಹಿಸ್ಪಿಡಾ'' (ಲ್ಯಾಮ್. ಮಾಜಿ ಡಿಸಿ.) ಟೌಶ್ ಎಕ್ಸ್ ಒಟ್ಟ್ * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಹೋಲೋಸೆರಿಸಿಯಾ'' Fr., ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ''. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನಿಕಾ'' ಕ್ರಿಟೆಕ್ * ಯುರೋಪಿನ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಪ್ಯೂಬೆಸೆನ್ಸ್'' (ಲೆಡೆಬ್.) ಡೊಮಿನ್, ''ಯು.&#x20;ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಗ್ಯಾಲಿಯೋಪ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' (ಫೆನ್ ನೆಟಲ್ ಅಥವಾ ಸ್ಟಿಂಗಿಲ್ಲದ ನೆಟಲ್) ಎಂದು ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಸಾರ್ಮಾಟಿಕಾ'' ಜಪಾಲ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಸೊಂಡೆನಿ'' (ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್) ಹೈಲ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಸಬ್ನೆರ್ಮಿಸ್'' (R.Uechtr.) ವೀಜೆಂಡ್ ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಈ ಸಸ್ಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ( ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ನಂತಹ ) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಔಷಧ]], [[ಆಹಾರ]], [[ಚಹಾ]] ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಕೆಯ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .<ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> ಇದರ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ನಾರನ್ನು ನೇಯ್ದು [[ಬಟ್ಟೆ]] ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು ಕೇಶವರ್ಧಿನಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುರುಚುರುಕೆ ಗಿಡ}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] gzxw8d8ztd4dn06w1lph1ppdj8gzq7c 1435122 1435121 2026-10-31T06:30:33Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435122 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Fen nettle (Urtica dioica ssp. galeopsifolia) - geograph.org.uk - 5423125.jpg | image_caption = ''Urtica dioica'' subsp. ''galeopsifolia'' | taxon = Urtica dioica | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=Maiz-Tome, L. |year=2016 |title=''Urtica dioica'' |article-number=e.T167815A78457212|doi=10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T167815A78457212.en |access-date=4 May 2024}}</ref> | authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> }} '''ಚುರುಚುರುಕೆ ಗಿಡ '''- [[ಆರ್ಟಿಕೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಕಾಡುಸಸ್ಯ (ಸ್ಟಿಂಗಿಂಗ್ ನೆಟಲ್). ==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ== ಉರ್ಟಿಕ ಡಯಾಯಿಕ (Urtica dioica) ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ==ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಸರುಗಳು== ಕನ್ನಡ: '''ತುರಿಕೆ ಗಿಡ''', '''ತುರುಚೆ ಗಿಡ''' ಅಥವಾ '''ಹುಚ್ಚಟ್ಟೆ ಗಿಡ''' ತುಳು:ಆಕ್ಕಿರೇ ಅಥವಾ 'ಆಕಿರೆ ಬೂರು' ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಮೂಲತಃ ಯುರೋಪ್, ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ, <ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> ಇದು ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮರ 1 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯ ಇದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಿಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ 4 ಚಿಕ್ಕ ವೃಂತಪರ್ಣಗಳಿವೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳರೀತಿಯವು. ಅವುಗಳ ಆಕಾರ ಅಂಡದಂತೆ ; ಉದ್ದ 5-7.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ; ತುದಿ ಚೂಪು ; ಅಂಚು ಗರಗಸದಂತೆ ; ಎಲೆಗಳ ಹಾಗೂ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಬಿರುಸಾದ [[ಕೂದಲು|ರೋಮ]]ಗಳಿವೆ. ಇವು ಏಕಕೋಶಿಗಳು. ಇವುಗಳ ತಳಭಾಗ [[ಅಂಡಾಕೃತಿ]]ಯದಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಭಾಗ ಚಾವಟಿಯಂತಿದೆ. ಚಾವಟಿಯಂತಿರುವ ಭಾಗ ಮೈಗೆ ತಗುಲಿದಾಗ [[ಚರ್ಮ]]ದ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಡದಂತಿರುವ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಮರಸವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸಿಟೈಲ್ ಕೋಲೀನ್ ಮತ್ತು ಹಿಸ್ಟಮೀನುಗಳಿವೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಈ ರಸ ದೇಹದೊಳಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಚುರುಗುಟ್ಟುವುದರಿಂದಲೇ ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಚುರುಚುರಕೆ ಗಿಡ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪಿಚಕಾರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಮಾದರಿಯದು ; ಇದರ ಉದ್ದ 10 ಸೆಂ.ಮೀ. ಹೂಗಳು ಸಣ್ಣವು ; ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು ; ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಪತ್ರದಳಗಳು 4 ; [[ಕೇಸರ|ಕೇಸರು]]ಗಳು 4 ; ಮೊಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಒಳಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂ ಅರಳಿದಾಗ [[ಪರಾಗಕೋಶ]]ದಿಂದ ಪರಾಗ ಸಣ್ಣಮೋಡದಂತೆ ಮೇಲೇಳುತ್ತದೆ. [[ಅಂಡಾಶಯ]] ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ್ದು ; ಒಂದೇ ಕೋಶವಿದೆ, [[ಕೋಶ]]ದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಂಡಕವಿದೆ. ಫಲ ಎಕೀನ್ ರೀತಿಯದು. ಫಲಗಳಿರುವ ಹೂಗೊಂಚಲು ಅಧೋಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪತ್ರದಳಗಳು ಫಲದಲ್ಲೂ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ. ==ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಭೇದಗಳು== ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಯೋಕಾದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆಯ ಕೀರ್ತಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನ್ನಿಯಸ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ , ಅವರು ಇದನ್ನು 1753 ರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟರಮ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. [2] ಉರ್ಟಿಕಾ ಜಾತಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣವು <ref name="POWO" /> ''ಈ'' ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. 2014 ರವರೆಗೆ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ನೆಟಲ್‌ಗಳು, ಈಗ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ , ''ಯು.&#x20;ಡಯೋಕಾದ'' ಉಪಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿಶಾಲ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ "ವೀಡಿಂಗ್ ದಿ ನೆಟಲ್ಸ್ II" ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯು&nbsp; ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ ನೆಟಲ್‌ಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ''ಫೈಟೊಟಾಕ್ಸಾ'' ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು . <ref name="Henning-2014">{{cite journal | last1 = Henning | first1 = T. | last2 = Quandt | first2 = D. | last3 = Große-Veldmann | first3 = B. | last4 = Monro | first4 = A.K. | last5 = Weigend | first5 = M. | date = 2014 | title = Weeding the Nettles II: A delimitation of {{'}}''Urtica dioica'' L.' (Urticaceae) based on morphological and molecular data, including a rehabilitation of ''Urtica gracilis'' Ait&period; | url = https://www.researchgate.net/publication/260815095 | journal = Phytotaxa | volume = 162 | issue = 2 | pages = 61–83 | doi = 10.11646/phytotaxa.162.2.1 }}</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ (POWO) ''ಯು&nbsp; . ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಅನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ USDA ನ್ಯಾಚುರಲ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಅದನ್ನು ''ಯು.&#x20;ಗ್ರ್ಯಾಸಿಲಿಸ್'' ಉಪಜಾತಿ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ , ಹಾಗೆಯೇ ''ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ'' ''ಫ್ಲೋರಾ'' . <ref name="Boufford-2020">{{cite web |last1=Boufford |first1=David E. |title=''Urtica dioica'' subsp. ''gracilis'' - FNA |url=http://beta.floranorthamerica.org/Urtica_dioica_subsp._gracilis |website=Flora of North America |access-date=9 June 2023 |date=5 November 2020}}</ref> 2023 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ POWO ''ಯು.&#x20;ಡಯೋಕಾದ'' 11 ಉಪಜಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ : <ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> * ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಅಫ್ಘಾನಿಕಾ'' ಕ್ರೆಟೆಕ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೂದಲುರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. <ref name="FloraChina" /> * ಯುರೋಪ್, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಡಯೋಕಾ'' (ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕುಟುಕುವ ಗಿಡ), ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''gansuensis'' CJChen, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ (ಚೀನಾ), ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. <ref name="FloraChina">{{cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=220014002|title=Flora of China online|author1=Chen Jiarui|author2=Ib Friis|author3=C. Melanie Wilmot-Dear|publisher=efloras, Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA}}</ref> *[[Urtica dioica subsp. dioica|''Urtica dioica'' subsp. ''dioica'']] (European stinging nettle), from Europe, Asia, and northern Africa, has stinging hairs.<ref>{{cite POWO |id=77224164-1 |title=''Urtica dioica'' subsp. ''dioica'' |access-date=31 May 2023}}</ref> * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಗ್ಲಾಬ್ರಟಾ'' (ಕ್ಲೆಮ್.) ಆಸ್ಚ್. & ಗ್ರೇಬ್ನ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಹಿಸ್ಪಿಡಾ'' (ಲ್ಯಾಮ್. ಮಾಜಿ ಡಿಸಿ.) ಟೌಶ್ ಎಕ್ಸ್ ಒಟ್ಟ್ * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಹೋಲೋಸೆರಿಸಿಯಾ'' Fr., ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಅಂಗುಸ್ಟಿಫೋಲಿಯಾ''. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನಿಕಾ'' ಕ್ರಿಟೆಕ್ * ಯುರೋಪಿನ ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಪ್ಯೂಬೆಸೆನ್ಸ್'' (ಲೆಡೆಬ್.) ಡೊಮಿನ್, ''ಯು.&#x20;ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಗ್ಯಾಲಿಯೋಪ್ಸಿಫೋಲಿಯಾ'' (ಫೆನ್ ನೆಟಲ್ ಅಥವಾ ಸ್ಟಿಂಗಿಲ್ಲದ ನೆಟಲ್) ಎಂದು ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ , ಇದು ಕುಟುಕುವ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ವರ್. ''ಸಾರ್ಮಾಟಿಕಾ'' ಜಪಾಲ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಸೊಂಡೆನಿ'' (ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್) ಹೈಲ್. * ''ಉರ್ಟಿಕಾ ಡಿಯೋಕಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಸಬ್ನೆರ್ಮಿಸ್'' (R.Uechtr.) ವೀಜೆಂಡ್ ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಈ ಸಸ್ಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ( ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ನಂತಹ ) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಔಷಧ]], [[ಆಹಾರ]], [[ಚಹಾ]] ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಕೆಯ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .<ref name="POWO"/><ref>{{cite journal |last1=Lukešová |first1=Hana |title=Identifying plant fibre textiles from Norwegian Merovingian Period and Viking Age graves: The Late Iron Age Collection of the University Museum of Bergen |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |date=June 2017 |volume=13 |pages=281–285 |doi=10.1016/j.jasrep.2017.03.051 |bibcode=2017JArSR..13..281L |doi-access=free }}</ref> ಇದರ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ನಾರನ್ನು ನೇಯ್ದು [[ಬಟ್ಟೆ]] ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ [[ಕಷಾಯ]]ವನ್ನು ಕೇಶವರ್ಧಿನಿ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚುರುಚುರುಕೆ ಗಿಡ}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು]] ndhrfngios9u25umoxszt0q396h9wdx 0 188046 1435129 2026-10-31T07:52:31Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1435129 wikitext text/x-wiki '''ಚೂಡಾಲಾ''' [[ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ|ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಾ]]ಧಿಪತಿಯ ಮಗಳು; ಮಾಲವಪುರದ ರಾಜ ಶಿಖಿಧ್ವಜನ ಪತ್ನಿ. ಕೆಲಕಾಲ ಸಂಸಾರ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಈಕೆ ಭೋಗಮಯಜೀವನ ನಶ್ವರವೆಂದು ತಿಳಿದು ಮನಸ್ಸನ್ನು [[ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ]]ದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿ ಭೋಗಜೀವನದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದಳು. ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಈಕೆಯ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಶಿಖಿಧ್ವಜನೂ ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನನಾದ. ಇಬ್ಬರೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತೊರೆದು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರೆಂದು [[ಯೋಗ ವಾಸಿಷ್ಠ|ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ]]ದ [[ನಿರ್ವಾಣ]]ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಜ್ಞಾನೋದಯ ಹಾಗೂ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ== ಮಾಳವ ದೇಶದ ರಾಜ ಶಿಖಿಧ್ವಜನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಚೂಡಾಲಾ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಕಲ [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ [[ವೇದ]][[ಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಲೇ ತೀವ್ರ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ಮೂಲಕ ಅವಳು ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ) ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು. ==ಪತಿಯ ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ== ಪತ್ನಿ ಚೂಡಾಲಾಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಿ ಮುಖದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ತೇಜಸ್ಸು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ರಾಜ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ [[ರಾಜ್ಯ]], [[ಕೋಶ]] ಹಾಗೂ [[ಸಂಸಾರ]]ವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ರಾಜ ಶಿಖಿಧ್ವಜ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ==ವೇಷ ಬದಲಿಸಿ ಪತಿಗೆ ಬೋಧನೆ== ರಾಜ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಮಾನಸಿಕ [[ಶಾಂತಿ]] ಅಥವಾ [[ಜ್ಞಾನ]] ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪತಿ ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅರಿತ ಚೂಡಾಲಾ, ತನ್ನ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರಾಜನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅಹಂಕಾರ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವಳು '''<nowiki/>'ಕುಂಭ'''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯುವ ಮುನಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ==ನಿಜವಾದ ತ್ಯಾಗದ ಅರಿವು== ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ಶರೀರ]]ವನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದು ನಿಜವಾದ ತ್ಯಾಗವಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ "ನಾನು" ಮತ್ತು "ನನ್ನದು" ಎಂಬ '''[[ಅಹಂಕಾರ]]ವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಮುಕ್ತಿ''' ಎಂಬುದನ್ನು ಆಕೆ ಕುಂಭ ಮುನಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಿಖಿಧ್ವಜ ನಿರಹಂಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತದನಂತರ ಚೂಡಾಲಾ ತನ್ನ ನಿಜರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿ ಮರಳಿ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಬಂದು, ಯಾವುದೇ ಅಂಟಿಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಮಹತ್ವ== ಹಿಂದೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಚೂಡಾಲಾಳನ್ನು ಸ್ತ್ರೀ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಗುರುಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡಾಲಾ}} ipbjwo1mh0zr70902pmedb4zfxsp6ft 1435130 1435129 2026-10-31T07:53:22Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435130 wikitext text/x-wiki '''ಚೂಡಾಲಾ''' [[ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ|ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಾ]]ಧಿಪತಿಯ ಮಗಳು; ಮಾಲವಪುರದ ರಾಜ ಶಿಖಿಧ್ವಜನ ಪತ್ನಿ. ಕೆಲಕಾಲ ಸಂಸಾರ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಈಕೆ ಭೋಗಮಯಜೀವನ ನಶ್ವರವೆಂದು ತಿಳಿದು ಮನಸ್ಸನ್ನು [[ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ]]ದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿ ಭೋಗಜೀವನದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದಳು. ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಈಕೆಯ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಶಿಖಿಧ್ವಜನೂ ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನನಾದ. ಇಬ್ಬರೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತೊರೆದು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರೆಂದು [[ಯೋಗ ವಾಸಿಷ್ಠ|ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ]]ದ [[ನಿರ್ವಾಣ]]ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಜ್ಞಾನೋದಯ ಹಾಗೂ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ== ಮಾಳವ ದೇಶದ ರಾಜ ಶಿಖಿಧ್ವಜನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಚೂಡಾಲಾ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಕಲ [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ [[ವೇದ]][[ಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಲೇ ತೀವ್ರ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ಮೂಲಕ ಅವಳು ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ) ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು. ==ಪತಿಯ ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ== ಪತ್ನಿ ಚೂಡಾಲಾಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಿ ಮುಖದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ತೇಜಸ್ಸು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ರಾಜ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ [[ರಾಜ್ಯ]], [[ಕೋಶ]] ಹಾಗೂ [[ಸಂಸಾರ]]ವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ರಾಜ ಶಿಖಿಧ್ವಜ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ==ವೇಷ ಬದಲಿಸಿ ಪತಿಗೆ ಬೋಧನೆ== ರಾಜ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಮಾನಸಿಕ [[ಶಾಂತಿ]] ಅಥವಾ [[ಜ್ಞಾನ]] ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪತಿ ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅರಿತ ಚೂಡಾಲಾ, ತನ್ನ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರಾಜನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅಹಂಕಾರ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವಳು '''<nowiki/>'ಕುಂಭ'''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯುವ ಮುನಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ==ನಿಜವಾದ ತ್ಯಾಗದ ಅರಿವು== ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ಶರೀರ]]ವನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದು ನಿಜವಾದ ತ್ಯಾಗವಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ "ನಾನು" ಮತ್ತು "ನನ್ನದು" ಎಂಬ '''[[ಅಹಂಕಾರ]]ವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಮುಕ್ತಿ''' ಎಂಬುದನ್ನು ಆಕೆ ಕುಂಭ ಮುನಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಿಖಿಧ್ವಜ ನಿರಹಂಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತದನಂತರ ಚೂಡಾಲಾ ತನ್ನ ನಿಜರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿ ಮರಳಿ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಬಂದು, ಯಾವುದೇ ಅಂಟಿಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಮಹತ್ವ== ಹಿಂದೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಚೂಡಾಲಾಳನ್ನು ಸ್ತ್ರೀ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಗುರುಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡಾಲಾ}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆ]] ahpc5vczwittx8fxuemr25l9cmrgpi5 1435131 1435130 2026-10-31T07:53:42Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧಕರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435131 wikitext text/x-wiki '''ಚೂಡಾಲಾ''' [[ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ|ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಾ]]ಧಿಪತಿಯ ಮಗಳು; ಮಾಲವಪುರದ ರಾಜ ಶಿಖಿಧ್ವಜನ ಪತ್ನಿ. ಕೆಲಕಾಲ ಸಂಸಾರ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಈಕೆ ಭೋಗಮಯಜೀವನ ನಶ್ವರವೆಂದು ತಿಳಿದು ಮನಸ್ಸನ್ನು [[ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ]]ದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿ ಭೋಗಜೀವನದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದಳು. ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಈಕೆಯ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಶಿಖಿಧ್ವಜನೂ ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನನಾದ. ಇಬ್ಬರೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತೊರೆದು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರೆಂದು [[ಯೋಗ ವಾಸಿಷ್ಠ|ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ]]ದ [[ನಿರ್ವಾಣ]]ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ==ಜ್ಞಾನೋದಯ ಹಾಗೂ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ== ಮಾಳವ ದೇಶದ ರಾಜ ಶಿಖಿಧ್ವಜನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಚೂಡಾಲಾ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಕಲ [[ಕಲೆ]] ಹಾಗೂ [[ವೇದ]][[ಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಲೇ ತೀವ್ರ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ಮೂಲಕ ಅವಳು ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ) ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು. ==ಪತಿಯ ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ== ಪತ್ನಿ ಚೂಡಾಲಾಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗಿ ಮುಖದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ತೇಜಸ್ಸು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ರಾಜ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ [[ರಾಜ್ಯ]], [[ಕೋಶ]] ಹಾಗೂ [[ಸಂಸಾರ]]ವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ರಾಜ ಶಿಖಿಧ್ವಜ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ==ವೇಷ ಬದಲಿಸಿ ಪತಿಗೆ ಬೋಧನೆ== ರಾಜ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಮಾನಸಿಕ [[ಶಾಂತಿ]] ಅಥವಾ [[ಜ್ಞಾನ]] ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪತಿ ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅರಿತ ಚೂಡಾಲಾ, ತನ್ನ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರಾಜನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅಹಂಕಾರ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅವಳು '''<nowiki/>'ಕುಂಭ'''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯುವ ಮುನಿಯ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ==ನಿಜವಾದ ತ್ಯಾಗದ ಅರಿವು== ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಅಥವಾ [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ಶರೀರ]]ವನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದು ನಿಜವಾದ ತ್ಯಾಗವಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ "ನಾನು" ಮತ್ತು "ನನ್ನದು" ಎಂಬ '''[[ಅಹಂಕಾರ]]ವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಮುಕ್ತಿ''' ಎಂಬುದನ್ನು ಆಕೆ ಕುಂಭ ಮುನಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಿಖಿಧ್ವಜ ನಿರಹಂಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತದನಂತರ ಚೂಡಾಲಾ ತನ್ನ ನಿಜರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿ ಮರಳಿ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಬಂದು, ಯಾವುದೇ ಅಂಟಿಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಮಹತ್ವ== ಹಿಂದೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಚೂಡಾಲಾಳನ್ನು ಸ್ತ್ರೀ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಗುರುಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡಾಲಾ}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧಕರು]] mglkcycbv0b56t3v67tj7dqiopsfj4k 0 188047 1435132 2026-10-31T08:05:59Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1435132 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = FMIB 36168 Stolephorus robustus, Ogilby 2.jpeg | image_upright = 1.15 | image_caption = ''Spratelloides robustus'' | taxon = Spratelloides | authority = [[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1851 }} '''ಚೂಡೆ ಮೀನು''' [[ಕ್ಲೂಪಿಯಿಫಾರ್ಮಿಸ್]] ಗಣದ ಕ್ಲೂಪಿಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಾಗರವಾಸಿ [[ಆಹಾರ]] [[ಮೀನು]]. ಸಾರ್ಡಿನ್ ಮತ್ತು ಹೆರ್ರಿಂಗ್‍ಮೀನುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ. ==ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು== ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಸ್ಪ್ರಾಟೆಲಾಯ್ಡಿಸ್ ಅಥವಾ ಕ್ಲೂಸಿಯ. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== [[ಭಾರತ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. [[ತಮಿೞ್ನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿ]]ನ ಮಂಡಪಮ್ ಬಳಿಯ [[ಸಮುದ್ರ]]ದಲ್ಲೂ ವಿಪುಲವಾಗಿದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಮೀನು. ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳೆದಾಗ ಇದರ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 9.5 ಸೆಂ,ಮೀ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿ. ದೇಹದ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳ್ಳಿಗೆರೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪಾಶ್ರ್ವರೇಖೆಗಳಿವೆ. ಮೂತಿ, ನೆತ್ತಿ, [[ಬೆನ್ನು]], [[ಬಾಲ]] ಹಾಗೂ [[ಗುದ]]ದ ಬಳಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೊಂಚ ಕಪ್ಪಗಿವೆ. ==ಆಹಾರ== ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತೇಲುಸಸ್ಯಗಳು, [[ಸಂಧಿಪದಿಗಳು|ಸಂಧಿಪದಿ]]ಗಳು ಈ ಮೀನಿನ ಆಹಾರ. ==ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ== ಇದರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾಲ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ಲಕ್ಷ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು 3 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ. ==ಮೀನುಗಾರಿಕೆ== ಆಗಸ್ಟ್‍ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ನಡುವಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವು ಅಪಾರಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಕರಾವಳಿ]]ಯಿಂದ 8-10 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದವರೆಗಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡಬರುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಈ ಕಾಲವೇ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ. ಹಲವಾರು ದೋಣಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಒಡ್ಡುವ ಕಿವಿರುಬಲೆಗಳನ್ನೊ (ಗಿಲ್ ನೆಟ್ಸ್) ಇಲ್ಲವೆ ಎರಡು [[ದೋಣಿ]]ಗಳ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಒಡ್ಡುವ ಸಂಚಿ ಬಲೆಗಳನ್ನೂ (ಬೋಟ್ ಸೇನ್) ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಇವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರಮೀನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಇವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಉಪ್ಪಿ]]ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಪರದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಫ್ತು]] ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವು ಭಾರತದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡೆ ಮೀನು}} hxobqnw810jlfipimei3t7bzsbip1op 1435133 1435132 2026-10-31T08:07:32Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಮೀನುಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435133 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = FMIB 36168 Stolephorus robustus, Ogilby 2.jpeg | image_upright = 1.15 | image_caption = ''Spratelloides robustus'' | taxon = Spratelloides | authority = [[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1851 }} '''ಚೂಡೆ ಮೀನು''' [[ಕ್ಲೂಪಿಯಿಫಾರ್ಮಿಸ್]] ಗಣದ ಕ್ಲೂಪಿಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಾಗರವಾಸಿ [[ಆಹಾರ]] [[ಮೀನು]]. ಸಾರ್ಡಿನ್ ಮತ್ತು ಹೆರ್ರಿಂಗ್‍ಮೀನುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ. ==ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು== ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಸ್ಪ್ರಾಟೆಲಾಯ್ಡಿಸ್ ಅಥವಾ ಕ್ಲೂಸಿಯ. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== [[ಭಾರತ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. [[ತಮಿೞ್ನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿ]]ನ ಮಂಡಪಮ್ ಬಳಿಯ [[ಸಮುದ್ರ]]ದಲ್ಲೂ ವಿಪುಲವಾಗಿದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಮೀನು. ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳೆದಾಗ ಇದರ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 9.5 ಸೆಂ,ಮೀ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿ. ದೇಹದ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳ್ಳಿಗೆರೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪಾಶ್ರ್ವರೇಖೆಗಳಿವೆ. ಮೂತಿ, ನೆತ್ತಿ, [[ಬೆನ್ನು]], [[ಬಾಲ]] ಹಾಗೂ [[ಗುದ]]ದ ಬಳಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೊಂಚ ಕಪ್ಪಗಿವೆ. ==ಆಹಾರ== ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತೇಲುಸಸ್ಯಗಳು, [[ಸಂಧಿಪದಿಗಳು|ಸಂಧಿಪದಿ]]ಗಳು ಈ ಮೀನಿನ ಆಹಾರ. ==ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ== ಇದರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾಲ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ಲಕ್ಷ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು 3 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ. ==ಮೀನುಗಾರಿಕೆ== ಆಗಸ್ಟ್‍ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ನಡುವಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವು ಅಪಾರಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಕರಾವಳಿ]]ಯಿಂದ 8-10 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದವರೆಗಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡಬರುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಈ ಕಾಲವೇ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ. ಹಲವಾರು ದೋಣಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಒಡ್ಡುವ ಕಿವಿರುಬಲೆಗಳನ್ನೊ (ಗಿಲ್ ನೆಟ್ಸ್) ಇಲ್ಲವೆ ಎರಡು [[ದೋಣಿ]]ಗಳ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಒಡ್ಡುವ ಸಂಚಿ ಬಲೆಗಳನ್ನೂ (ಬೋಟ್ ಸೇನ್) ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಇವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರಮೀನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಇವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಉಪ್ಪಿ]]ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಪರದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಫ್ತು]] ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವು ಭಾರತದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡೆ ಮೀನು}} [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] bubmngnitt2yj2lcqgosxf3gz07j8cb 1435134 1435133 2026-10-31T08:07:52Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಆಹಾರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435134 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | image = FMIB 36168 Stolephorus robustus, Ogilby 2.jpeg | image_upright = 1.15 | image_caption = ''Spratelloides robustus'' | taxon = Spratelloides | authority = [[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1851 }} '''ಚೂಡೆ ಮೀನು''' [[ಕ್ಲೂಪಿಯಿಫಾರ್ಮಿಸ್]] ಗಣದ ಕ್ಲೂಪಿಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಾಗರವಾಸಿ [[ಆಹಾರ]] [[ಮೀನು]]. ಸಾರ್ಡಿನ್ ಮತ್ತು ಹೆರ್ರಿಂಗ್‍ಮೀನುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ. ==ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು== ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಸ್ಪ್ರಾಟೆಲಾಯ್ಡಿಸ್ ಅಥವಾ ಕ್ಲೂಸಿಯ. ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== [[ಭಾರತ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. [[ತಮಿೞ್ನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿ]]ನ ಮಂಡಪಮ್ ಬಳಿಯ [[ಸಮುದ್ರ]]ದಲ್ಲೂ ವಿಪುಲವಾಗಿದೆ. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಮೀನು. ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳೆದಾಗ ಇದರ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 9.5 ಸೆಂ,ಮೀ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿಮಿಶ್ರಿತ ಬಿಳಿ. ದೇಹದ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳ್ಳಿಗೆರೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪಾಶ್ರ್ವರೇಖೆಗಳಿವೆ. ಮೂತಿ, ನೆತ್ತಿ, [[ಬೆನ್ನು]], [[ಬಾಲ]] ಹಾಗೂ [[ಗುದ]]ದ ಬಳಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೊಂಚ ಕಪ್ಪಗಿವೆ. ==ಆಹಾರ== ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತೇಲುಸಸ್ಯಗಳು, [[ಸಂಧಿಪದಿಗಳು|ಸಂಧಿಪದಿ]]ಗಳು ಈ ಮೀನಿನ ಆಹಾರ. ==ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ== ಇದರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾಲ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಒಂದು ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ಲಕ್ಷ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು 3 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ. ==ಮೀನುಗಾರಿಕೆ== ಆಗಸ್ಟ್‍ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ನಡುವಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವು ಅಪಾರಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ [[ಕರಾವಳಿ]]ಯಿಂದ 8-10 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದವರೆಗಿನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡಬರುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಈ ಕಾಲವೇ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ. ಹಲವಾರು ದೋಣಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಒಡ್ಡುವ ಕಿವಿರುಬಲೆಗಳನ್ನೊ (ಗಿಲ್ ನೆಟ್ಸ್) ಇಲ್ಲವೆ ಎರಡು [[ದೋಣಿ]]ಗಳ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಒಡ್ಡುವ ಸಂಚಿ ಬಲೆಗಳನ್ನೂ (ಬೋಟ್ ಸೇನ್) ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಇವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರಮೀನುಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಇವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ [[ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)|ಉಪ್ಪಿ]]ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಪರದೇಶಗಳಿಗೆ [[ರಫ್ತು]] ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವು ಭಾರತದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೂಡೆ ಮೀನು}} [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಹಾರ]] cd8lb5drjdaeerqss65nd2opxwougkf 0 188048 1435138 2026-10-31T09:23:35Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1435138 wikitext text/x-wiki '''ಚೆಂಗಾಳ್ವ '''- [[ಕೊಡಗು]], [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]-ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಿರಿಯ ಅರಸು ಮನೆತನ. ಈ ಮನೆತನದ ಅರಸರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶ ಚೆಂಗನಾಡೆನಿಸಿತು. ==ವಂಶ== ಚೆಂಗಾಳ್ವರು ತಾವು ಚಂದ್ರವಂಶದವರೆಂದೂ ಮತ್ತು ಯಾದವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂದೂ ತಮ್ಮ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಮೂಲ ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಡಗಿನ '''ಪಾಲ್ಪಾರೆ (Palpare)''' ಆಗಿತ್ತು<ref name="ಕೊಡವ">{{Cite web |title=INDIAN HISTORY COLLECTIVE |url=https://indianhistorycollective.com/tribal-history-looking-for-the-origins-of-the-kodavas/ |access-date=2026-10-31 |website=indianhistorycollective.com}}</ref> ==ಆರಂಭ== ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಈ ಮನೆತನದ ಮೊದಲ ಅರಸ ನನ್ನಿ ಚೆಂಗಾಳ್ವ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈತ ಬಹುಶಃ ಚೋಳರಿಗೆ ಸೋತು, ಅವರು ಮಾಂಡಲಿಕನಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. 1034ರಿಂದ ಸುಮಾರು 45 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈತ [[ಹನಸೋಗೆ]]ಯ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ]]ಬಸದಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ. ==ಇತಿಹಾಸ== 1090ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತನಾದ ನಿಗಳಂಕ ಮಲ್ಲ ಮಾದೆಯರಸ ಚೆಂಗಾಳ್ವ, ಶಾಸನದ ಮಹಾದೇವ (ಮಾಧವಣ್ಣ) ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಮುನಿವರಾದಿತ್ಯ. ಮಲ್ಲಿದೇವ ಮತ್ತು ಹರಿಹರದೇವರು ಚೆಂಗಾಳ್ವರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಮುನಿವರಾದಿತ್ಯ ಚೆಂಗಾಳ್ವನೆಂಬುದು ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ. ಮಲ್ಲಿದೇವನನ್ನು ಕುಲೋತ್ತುಂಗ ಚೋಳವೀರ ಚೆಂಗಾಳ್ವನೆಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ಮಗ ಹರಿಹರದೇವ. ಮಲ್ಲಿದೇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಹರದೇವನೂ ರಾಜ್ಯಭಾರದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ. 1296ರ [[ಶಾಸನಗಳು|ಶಾಸನ]]ದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಹರಿಹರದೇವ ಚೋಳದೇವನೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲಿನ (1252) ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ತುಂಗಚೋಳ ವೀರ ಚೆಂಗಾಳು ಸೋಮದೇವ ಬೊಪ್ಪ ದೇವರಸರು ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ತಿಳಿಯದು. ತಂದೆ-ಮಗ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದರು, ಬಹುಕಾಲ [[ಹೊಯ್ಸಳ]]ರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಚೆಂಗಾಳ್ವರು 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಸಾಮಂತರಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸೋಮದೇವ-ಬೊಪ್ಪದೇವರು ಈ ಸಾಮಂತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ==ಅಂತ್ಯ== ಅನಂತರ ಸುಮಾರು 150 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಇವರ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯದು. 1544ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ವಂಶದ ಶ್ರೀಕಂಠರಸನೆಂಬೊಬ್ಬನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚೆಂಗಾಳ್ವ ನಂಜುಂಡ ಅಥವಾ ನಂಜ. ಈತನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಪಿರಿಯಣ್ಣ ರಂಗ ಮತ್ತು ನಾಗಣ್ಣರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಈ ನಂಜರಾಜನೇ ಕೊಡಗಿನ [[ನಂಜರಾಜಪಟ್ಟಣ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. [[ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ|ಪೆರಿಯಾಪಟ್ಟಣ]] ಈ ಅರಸರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮನೆತನದ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ವೀರರಾಜಯ್ಯ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿ]]ನ ಅರಸನಾದ [[ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್|ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯ]] ಸೋಲಿಸಿದ. ವೀರರಾಜಯ್ಯ ಈ ಅವಮಾನವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ತನ್ನ ಹೆಂಡಿರು ಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಂದು ತಾನು ವೀರಸ್ವರ್ಗ ಪಡೆದ. ಇವನೊಂದಿಗೆ ಚೆಂಗಾಳ್ವರ ಮನೆತನ ಅಸ್ತಂಗತವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಂಗಾಳ್ವ}} 1d22izqi6u33kma9lmi76aiz39333d5 1435139 1435138 2026-10-31T09:23:54Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435139 wikitext text/x-wiki '''ಚೆಂಗಾಳ್ವ '''- [[ಕೊಡಗು]], [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]-ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಿರಿಯ ಅರಸು ಮನೆತನ. ಈ ಮನೆತನದ ಅರಸರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶ ಚೆಂಗನಾಡೆನಿಸಿತು. ==ವಂಶ== ಚೆಂಗಾಳ್ವರು ತಾವು ಚಂದ್ರವಂಶದವರೆಂದೂ ಮತ್ತು ಯಾದವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂದೂ ತಮ್ಮ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಮೂಲ ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಡಗಿನ '''ಪಾಲ್ಪಾರೆ (Palpare)''' ಆಗಿತ್ತು<ref name="ಕೊಡವ">{{Cite web |title=INDIAN HISTORY COLLECTIVE |url=https://indianhistorycollective.com/tribal-history-looking-for-the-origins-of-the-kodavas/ |access-date=2026-10-31 |website=indianhistorycollective.com}}</ref> ==ಆರಂಭ== ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಈ ಮನೆತನದ ಮೊದಲ ಅರಸ ನನ್ನಿ ಚೆಂಗಾಳ್ವ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈತ ಬಹುಶಃ ಚೋಳರಿಗೆ ಸೋತು, ಅವರು ಮಾಂಡಲಿಕನಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. 1034ರಿಂದ ಸುಮಾರು 45 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈತ [[ಹನಸೋಗೆ]]ಯ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ]]ಬಸದಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ. ==ಇತಿಹಾಸ== 1090ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತನಾದ ನಿಗಳಂಕ ಮಲ್ಲ ಮಾದೆಯರಸ ಚೆಂಗಾಳ್ವ, ಶಾಸನದ ಮಹಾದೇವ (ಮಾಧವಣ್ಣ) ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಮುನಿವರಾದಿತ್ಯ. ಮಲ್ಲಿದೇವ ಮತ್ತು ಹರಿಹರದೇವರು ಚೆಂಗಾಳ್ವರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಮುನಿವರಾದಿತ್ಯ ಚೆಂಗಾಳ್ವನೆಂಬುದು ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ. ಮಲ್ಲಿದೇವನನ್ನು ಕುಲೋತ್ತುಂಗ ಚೋಳವೀರ ಚೆಂಗಾಳ್ವನೆಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ಮಗ ಹರಿಹರದೇವ. ಮಲ್ಲಿದೇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಹರದೇವನೂ ರಾಜ್ಯಭಾರದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ. 1296ರ [[ಶಾಸನಗಳು|ಶಾಸನ]]ದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಹರಿಹರದೇವ ಚೋಳದೇವನೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲಿನ (1252) ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ತುಂಗಚೋಳ ವೀರ ಚೆಂಗಾಳು ಸೋಮದೇವ ಬೊಪ್ಪ ದೇವರಸರು ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ತಿಳಿಯದು. ತಂದೆ-ಮಗ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದರು, ಬಹುಕಾಲ [[ಹೊಯ್ಸಳ]]ರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಚೆಂಗಾಳ್ವರು 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಸಾಮಂತರಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸೋಮದೇವ-ಬೊಪ್ಪದೇವರು ಈ ಸಾಮಂತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ==ಅಂತ್ಯ== ಅನಂತರ ಸುಮಾರು 150 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಇವರ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯದು. 1544ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ವಂಶದ ಶ್ರೀಕಂಠರಸನೆಂಬೊಬ್ಬನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚೆಂಗಾಳ್ವ ನಂಜುಂಡ ಅಥವಾ ನಂಜ. ಈತನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಪಿರಿಯಣ್ಣ ರಂಗ ಮತ್ತು ನಾಗಣ್ಣರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಈ ನಂಜರಾಜನೇ ಕೊಡಗಿನ [[ನಂಜರಾಜಪಟ್ಟಣ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. [[ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ|ಪೆರಿಯಾಪಟ್ಟಣ]] ಈ ಅರಸರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮನೆತನದ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ವೀರರಾಜಯ್ಯ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿ]]ನ ಅರಸನಾದ [[ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್|ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯ]] ಸೋಲಿಸಿದ. ವೀರರಾಜಯ್ಯ ಈ ಅವಮಾನವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ತನ್ನ ಹೆಂಡಿರು ಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಂದು ತಾನು ವೀರಸ್ವರ್ಗ ಪಡೆದ. ಇವನೊಂದಿಗೆ ಚೆಂಗಾಳ್ವರ ಮನೆತನ ಅಸ್ತಂಗತವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಂಗಾಳ್ವ}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] 353z1yzq7v3uks4fx25fvaz4mzkh2vb 1435140 1435139 2026-10-31T09:24:11Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕೊಡವರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435140 wikitext text/x-wiki '''ಚೆಂಗಾಳ್ವ '''- [[ಕೊಡಗು]], [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]-ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಿರಿಯ ಅರಸು ಮನೆತನ. ಈ ಮನೆತನದ ಅರಸರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶ ಚೆಂಗನಾಡೆನಿಸಿತು. ==ವಂಶ== ಚೆಂಗಾಳ್ವರು ತಾವು ಚಂದ್ರವಂಶದವರೆಂದೂ ಮತ್ತು ಯಾದವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂದೂ ತಮ್ಮ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಮೂಲ ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಡಗಿನ '''ಪಾಲ್ಪಾರೆ (Palpare)''' ಆಗಿತ್ತು<ref name="ಕೊಡವ">{{Cite web |title=INDIAN HISTORY COLLECTIVE |url=https://indianhistorycollective.com/tribal-history-looking-for-the-origins-of-the-kodavas/ |access-date=2026-10-31 |website=indianhistorycollective.com}}</ref> ==ಆರಂಭ== ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಈ ಮನೆತನದ ಮೊದಲ ಅರಸ ನನ್ನಿ ಚೆಂಗಾಳ್ವ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈತ ಬಹುಶಃ ಚೋಳರಿಗೆ ಸೋತು, ಅವರು ಮಾಂಡಲಿಕನಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. 1034ರಿಂದ ಸುಮಾರು 45 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈತ [[ಹನಸೋಗೆ]]ಯ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ]]ಬಸದಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ. ==ಇತಿಹಾಸ== 1090ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತನಾದ ನಿಗಳಂಕ ಮಲ್ಲ ಮಾದೆಯರಸ ಚೆಂಗಾಳ್ವ, ಶಾಸನದ ಮಹಾದೇವ (ಮಾಧವಣ್ಣ) ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಮುನಿವರಾದಿತ್ಯ. ಮಲ್ಲಿದೇವ ಮತ್ತು ಹರಿಹರದೇವರು ಚೆಂಗಾಳ್ವರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಮುನಿವರಾದಿತ್ಯ ಚೆಂಗಾಳ್ವನೆಂಬುದು ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ. ಮಲ್ಲಿದೇವನನ್ನು ಕುಲೋತ್ತುಂಗ ಚೋಳವೀರ ಚೆಂಗಾಳ್ವನೆಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ಮಗ ಹರಿಹರದೇವ. ಮಲ್ಲಿದೇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಹರದೇವನೂ ರಾಜ್ಯಭಾರದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ. 1296ರ [[ಶಾಸನಗಳು|ಶಾಸನ]]ದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಹರಿಹರದೇವ ಚೋಳದೇವನೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲಿನ (1252) ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ತುಂಗಚೋಳ ವೀರ ಚೆಂಗಾಳು ಸೋಮದೇವ ಬೊಪ್ಪ ದೇವರಸರು ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ತಿಳಿಯದು. ತಂದೆ-ಮಗ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದರು, ಬಹುಕಾಲ [[ಹೊಯ್ಸಳ]]ರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಚೆಂಗಾಳ್ವರು 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಸಾಮಂತರಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸೋಮದೇವ-ಬೊಪ್ಪದೇವರು ಈ ಸಾಮಂತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ==ಅಂತ್ಯ== ಅನಂತರ ಸುಮಾರು 150 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಇವರ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯದು. 1544ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ವಂಶದ ಶ್ರೀಕಂಠರಸನೆಂಬೊಬ್ಬನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚೆಂಗಾಳ್ವ ನಂಜುಂಡ ಅಥವಾ ನಂಜ. ಈತನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಪಿರಿಯಣ್ಣ ರಂಗ ಮತ್ತು ನಾಗಣ್ಣರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಈ ನಂಜರಾಜನೇ ಕೊಡಗಿನ [[ನಂಜರಾಜಪಟ್ಟಣ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. [[ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ|ಪೆರಿಯಾಪಟ್ಟಣ]] ಈ ಅರಸರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮನೆತನದ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ವೀರರಾಜಯ್ಯ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿ]]ನ ಅರಸನಾದ [[ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್|ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯ]] ಸೋಲಿಸಿದ. ವೀರರಾಜಯ್ಯ ಈ ಅವಮಾನವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ತನ್ನ ಹೆಂಡಿರು ಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಂದು ತಾನು ವೀರಸ್ವರ್ಗ ಪಡೆದ. ಇವನೊಂದಿಗೆ ಚೆಂಗಾಳ್ವರ ಮನೆತನ ಅಸ್ತಂಗತವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಂಗಾಳ್ವ}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಕೊಡವರು]] dwyz6mjcecppbwh6r2vbqsvseqmqre2 1435141 1435140 2026-10-31T09:24:27Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಇತಿಹಾಸ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435141 wikitext text/x-wiki '''ಚೆಂಗಾಳ್ವ '''- [[ಕೊಡಗು]], [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ]]-ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಿರಿಯ ಅರಸು ಮನೆತನ. ಈ ಮನೆತನದ ಅರಸರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶ ಚೆಂಗನಾಡೆನಿಸಿತು. ==ವಂಶ== ಚೆಂಗಾಳ್ವರು ತಾವು ಚಂದ್ರವಂಶದವರೆಂದೂ ಮತ್ತು ಯಾದವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೆಂದೂ ತಮ್ಮ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಮೂಲ ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಡಗಿನ '''ಪಾಲ್ಪಾರೆ (Palpare)''' ಆಗಿತ್ತು<ref name="ಕೊಡವ">{{Cite web |title=INDIAN HISTORY COLLECTIVE |url=https://indianhistorycollective.com/tribal-history-looking-for-the-origins-of-the-kodavas/ |access-date=2026-10-31 |website=indianhistorycollective.com}}</ref> ==ಆರಂಭ== ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಈ ಮನೆತನದ ಮೊದಲ ಅರಸ ನನ್ನಿ ಚೆಂಗಾಳ್ವ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳನೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈತ ಬಹುಶಃ ಚೋಳರಿಗೆ ಸೋತು, ಅವರು ಮಾಂಡಲಿಕನಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. 1034ರಿಂದ ಸುಮಾರು 45 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈತ [[ಹನಸೋಗೆ]]ಯ [[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ]]ಬಸದಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ. ==ಇತಿಹಾಸ== 1090ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತನಾದ ನಿಗಳಂಕ ಮಲ್ಲ ಮಾದೆಯರಸ ಚೆಂಗಾಳ್ವ, ಶಾಸನದ ಮಹಾದೇವ (ಮಾಧವಣ್ಣ) ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಮುನಿವರಾದಿತ್ಯ. ಮಲ್ಲಿದೇವ ಮತ್ತು ಹರಿಹರದೇವರು ಚೆಂಗಾಳ್ವರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಮುನಿವರಾದಿತ್ಯ ಚೆಂಗಾಳ್ವನೆಂಬುದು ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ. ಮಲ್ಲಿದೇವನನ್ನು ಕುಲೋತ್ತುಂಗ ಚೋಳವೀರ ಚೆಂಗಾಳ್ವನೆಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ಮಗ ಹರಿಹರದೇವ. ಮಲ್ಲಿದೇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಹರದೇವನೂ ರಾಜ್ಯಭಾರದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ. 1296ರ [[ಶಾಸನಗಳು|ಶಾಸನ]]ದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಹರಿಹರದೇವ ಚೋಳದೇವನೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲಿನ (1252) ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ತುಂಗಚೋಳ ವೀರ ಚೆಂಗಾಳು ಸೋಮದೇವ ಬೊಪ್ಪ ದೇವರಸರು ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ತಿಳಿಯದು. ತಂದೆ-ಮಗ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದರು, ಬಹುಕಾಲ [[ಹೊಯ್ಸಳ]]ರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಚೆಂಗಾಳ್ವರು 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಸಾಮಂತರಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸೋಮದೇವ-ಬೊಪ್ಪದೇವರು ಈ ಸಾಮಂತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ==ಅಂತ್ಯ== ಅನಂತರ ಸುಮಾರು 150 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಇವರ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯದು. 1544ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ವಂಶದ ಶ್ರೀಕಂಠರಸನೆಂಬೊಬ್ಬನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚೆಂಗಾಳ್ವ ನಂಜುಂಡ ಅಥವಾ ನಂಜ. ಈತನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಪಿರಿಯಣ್ಣ ರಂಗ ಮತ್ತು ನಾಗಣ್ಣರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಈ ನಂಜರಾಜನೇ ಕೊಡಗಿನ [[ನಂಜರಾಜಪಟ್ಟಣ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. [[ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ|ಪೆರಿಯಾಪಟ್ಟಣ]] ಈ ಅರಸರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮನೆತನದ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ವೀರರಾಜಯ್ಯ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿ]]ನ ಅರಸನಾದ [[ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್|ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯ]] ಸೋಲಿಸಿದ. ವೀರರಾಜಯ್ಯ ಈ ಅವಮಾನವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ತನ್ನ ಹೆಂಡಿರು ಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಂದು ತಾನು ವೀರಸ್ವರ್ಗ ಪಡೆದ. ಇವನೊಂದಿಗೆ ಚೆಂಗಾಳ್ವರ ಮನೆತನ ಅಸ್ತಂಗತವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಂಗಾಳ್ವ}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ]] [[ವರ್ಗ:ಕೊಡವರು]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] r7vpprmdfo3ugg4hloc5abzroq5t3go 3 188049 1435154 2026-10-31T09:36:38Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435154 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Sweetha469}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೦೬, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) ftfnahbis1v6q8ln17muokoi4o5rr6k 0 188050 1435159 2026-10-31T09:39:04Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1435159 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Digera_muricata_-_False_Amaranth_at_Theni.jpg |image_caption = ''Digera muricata'' in [[Tamil Nadu]], India |genus = Digera |parent_authority = [[Forssk.]] (1775) |species = muricata |authority = (L.) Mart. (1926) |subdivision_ranks = Subspecies and varieties |subdivision = *''Digera muricata'' var. ''macroptera'' {{small|C.C.Towns.}} *''Digera muricata'' subsp. ''muricata'' *''Digera muricata'' var. ''patentipilosa'' {{small|C.C.Towns.}} *''Digera muricata'' subsp. ''trinervis'' {{small|C.C.Towns.}} |subdivision_ref = <ref name = powo2>{{cite web |title=''Digera muricata'' (L.) Mart. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |website=[[Plants of the World Online]] |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=4 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404233545/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |url-status=live }}</ref> |synonyms = *''Eclotoripa'' {{small|Raf. (1837)}} *''Pseudodigera'' {{small|Chiov. (1936)}} *''Achyranthes muricata'' {{small|L. (1762)}} *''Amaranthus frutescens'' {{small|Dum.Cours. (1802), nom. illeg.}} *''Chamissoa muricata'' {{small|(L.) Spreng. (1824)}} *''Cladostachys muricata'' {{small|(L.) Moq. (1849)}} *''Desmochaeta muricata'' {{small|(L.) DC. (1813)}} |synonyms_ref = <ref name = powo1>{{cite web |title=''Digera'' Forssk. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1183-1 |website=Plants of the World Online |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=17 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417075646/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1183-1 |url-status=live }}</ref><ref name = powo2/> }} '''ಚೆಂಚಲಿ ಸೊಪ್ಪು''' - [[ಕೃಷಿ]] ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗೋಮಾಳಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಏಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಇಲ್ಲವೆ, ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯ. ==ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ== [[ಅಮರ್ಯಾಂತೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಡೈಜೆರ ಮ್ಯೂರಿಕೇಟ (Digera muricata) ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.<ref name = powo2>{{cite web |title=''Digera muricata'' (L.) Mart. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |website=[[Plants of the World Online]] |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=4 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404233545/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |url-status=live }}</ref> ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಇದು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]] ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]]ಗಳ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲವಾಸಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳಿ]] ಹಾಗೂ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಪವಿಭಾಗಗಳು == ನಾಲ್ಕು ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: * ''ಡಿಗೆರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ವರ್. ''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಪ್ಟೆರಾ'' {{small|C.C.Towns.}} – ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಮತ್ತು ಸೊಮಾಲಿಯಾದಿಂದ ಟಾಂಜಾನಿಯಾದವರೆಗೆ. * ''ಡಿಗೇರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಮುರಿಕಾಟಾ'' - ಈಜಿಪ್ಟ್, ಎರಿಟ್ರಿಯಾ, ಜಿಬೌಟಿ, ಸೊಮಾಲಿಯಾ, ಕೀನ್ಯಾ, ರುವಾಂಡಾ, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್, ಅರೇಬಿಯನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಆಗ್ನೇಯ ಚೀನಾ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ, ಸುಲಾವೆಸಿ ಮತ್ತು ಮಲುಕು * ''ಡಿಗೇರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ವರ್. ''ಪೇಟೆಂಟಿಪಿಲೋಸಾ'' {{small|C.C.Towns.}} - ದಕ್ಷಿಣ ಸೊಮಾಲಿಯಾ, ಪೂರ್ವ ಕೀನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೊಕೊಟ್ರಾ * ''ಡಿಗೆರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ಉಪಜಾತಿ. ''ಟ್ರೈನರ್ವಿಸ್'' {{small|C.C.Towns.}} – ಸುಡಾನ್‌ನಿಂದ ಟಾಂಜಾನಿಯಾದವರೆಗೆ ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆಫ್ರಿಕಾ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== 30-60 ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಇದರ ಎಳೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು [[ತರಕಾರಿ]]ಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವೆಡೆ ಕಾಲ್ನಡೆಗಳ ಮೇವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದರೆ ಭೇದಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮೂತ್ರ]]ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೂ ಮತ್ತು [[ಬೀಜ]]ಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಂಚಲಿ ಸೊಪ್ಪು}} k6iq2u72qxif7av9nodiknb46keriyn 1435160 1435159 2026-10-31T09:40:21Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಸ್ಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435160 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Digera_muricata_-_False_Amaranth_at_Theni.jpg |image_caption = ''Digera muricata'' in [[Tamil Nadu]], India |genus = Digera |parent_authority = [[Forssk.]] (1775) |species = muricata |authority = (L.) Mart. (1926) |subdivision_ranks = Subspecies and varieties |subdivision = *''Digera muricata'' var. ''macroptera'' {{small|C.C.Towns.}} *''Digera muricata'' subsp. ''muricata'' *''Digera muricata'' var. ''patentipilosa'' {{small|C.C.Towns.}} *''Digera muricata'' subsp. ''trinervis'' {{small|C.C.Towns.}} |subdivision_ref = <ref name = powo2>{{cite web |title=''Digera muricata'' (L.) Mart. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |website=[[Plants of the World Online]] |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=4 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404233545/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |url-status=live }}</ref> |synonyms = *''Eclotoripa'' {{small|Raf. (1837)}} *''Pseudodigera'' {{small|Chiov. (1936)}} *''Achyranthes muricata'' {{small|L. (1762)}} *''Amaranthus frutescens'' {{small|Dum.Cours. (1802), nom. illeg.}} *''Chamissoa muricata'' {{small|(L.) Spreng. (1824)}} *''Cladostachys muricata'' {{small|(L.) Moq. (1849)}} *''Desmochaeta muricata'' {{small|(L.) DC. (1813)}} |synonyms_ref = <ref name = powo1>{{cite web |title=''Digera'' Forssk. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1183-1 |website=Plants of the World Online |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=17 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417075646/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1183-1 |url-status=live }}</ref><ref name = powo2/> }} '''ಚೆಂಚಲಿ ಸೊಪ್ಪು''' - [[ಕೃಷಿ]] ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗೋಮಾಳಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಏಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಇಲ್ಲವೆ, ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯ. ==ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ== [[ಅಮರ್ಯಾಂತೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಡೈಜೆರ ಮ್ಯೂರಿಕೇಟ (Digera muricata) ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.<ref name = powo2>{{cite web |title=''Digera muricata'' (L.) Mart. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |website=[[Plants of the World Online]] |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=4 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404233545/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |url-status=live }}</ref> ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಇದು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]] ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]]ಗಳ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲವಾಸಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳಿ]] ಹಾಗೂ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಪವಿಭಾಗಗಳು == ನಾಲ್ಕು ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: * ''ಡಿಗೆರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ವರ್. ''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಪ್ಟೆರಾ'' {{small|C.C.Towns.}} – ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಮತ್ತು ಸೊಮಾಲಿಯಾದಿಂದ ಟಾಂಜಾನಿಯಾದವರೆಗೆ. * ''ಡಿಗೇರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಮುರಿಕಾಟಾ'' - ಈಜಿಪ್ಟ್, ಎರಿಟ್ರಿಯಾ, ಜಿಬೌಟಿ, ಸೊಮಾಲಿಯಾ, ಕೀನ್ಯಾ, ರುವಾಂಡಾ, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್, ಅರೇಬಿಯನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಆಗ್ನೇಯ ಚೀನಾ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ, ಸುಲಾವೆಸಿ ಮತ್ತು ಮಲುಕು * ''ಡಿಗೇರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ವರ್. ''ಪೇಟೆಂಟಿಪಿಲೋಸಾ'' {{small|C.C.Towns.}} - ದಕ್ಷಿಣ ಸೊಮಾಲಿಯಾ, ಪೂರ್ವ ಕೀನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೊಕೊಟ್ರಾ * ''ಡಿಗೆರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ಉಪಜಾತಿ. ''ಟ್ರೈನರ್ವಿಸ್'' {{small|C.C.Towns.}} – ಸುಡಾನ್‌ನಿಂದ ಟಾಂಜಾನಿಯಾದವರೆಗೆ ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆಫ್ರಿಕಾ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== 30-60 ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಇದರ ಎಳೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು [[ತರಕಾರಿ]]ಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವೆಡೆ ಕಾಲ್ನಡೆಗಳ ಮೇವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದರೆ ಭೇದಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮೂತ್ರ]]ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೂ ಮತ್ತು [[ಬೀಜ]]ಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಂಚಲಿ ಸೊಪ್ಪು}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] ah7yyawl6ypt7atv7prnnkn5l0lzms1 1435161 1435160 2026-10-31T09:40:34Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸೊಪ್ಪುಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435161 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Digera_muricata_-_False_Amaranth_at_Theni.jpg |image_caption = ''Digera muricata'' in [[Tamil Nadu]], India |genus = Digera |parent_authority = [[Forssk.]] (1775) |species = muricata |authority = (L.) Mart. (1926) |subdivision_ranks = Subspecies and varieties |subdivision = *''Digera muricata'' var. ''macroptera'' {{small|C.C.Towns.}} *''Digera muricata'' subsp. ''muricata'' *''Digera muricata'' var. ''patentipilosa'' {{small|C.C.Towns.}} *''Digera muricata'' subsp. ''trinervis'' {{small|C.C.Towns.}} |subdivision_ref = <ref name = powo2>{{cite web |title=''Digera muricata'' (L.) Mart. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |website=[[Plants of the World Online]] |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=4 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404233545/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |url-status=live }}</ref> |synonyms = *''Eclotoripa'' {{small|Raf. (1837)}} *''Pseudodigera'' {{small|Chiov. (1936)}} *''Achyranthes muricata'' {{small|L. (1762)}} *''Amaranthus frutescens'' {{small|Dum.Cours. (1802), nom. illeg.}} *''Chamissoa muricata'' {{small|(L.) Spreng. (1824)}} *''Cladostachys muricata'' {{small|(L.) Moq. (1849)}} *''Desmochaeta muricata'' {{small|(L.) DC. (1813)}} |synonyms_ref = <ref name = powo1>{{cite web |title=''Digera'' Forssk. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1183-1 |website=Plants of the World Online |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=17 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417075646/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1183-1 |url-status=live }}</ref><ref name = powo2/> }} '''ಚೆಂಚಲಿ ಸೊಪ್ಪು''' - [[ಕೃಷಿ]] ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗೋಮಾಳಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಏಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಇಲ್ಲವೆ, ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯ. ==ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ== [[ಅಮರ್ಯಾಂತೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಡೈಜೆರ ಮ್ಯೂರಿಕೇಟ (Digera muricata) ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.<ref name = powo2>{{cite web |title=''Digera muricata'' (L.) Mart. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |website=[[Plants of the World Online]] |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=4 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404233545/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |url-status=live }}</ref> ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಇದು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]] ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]]ಗಳ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲವಾಸಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳಿ]] ಹಾಗೂ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಪವಿಭಾಗಗಳು == ನಾಲ್ಕು ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: * ''ಡಿಗೆರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ವರ್. ''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಪ್ಟೆರಾ'' {{small|C.C.Towns.}} – ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಮತ್ತು ಸೊಮಾಲಿಯಾದಿಂದ ಟಾಂಜಾನಿಯಾದವರೆಗೆ. * ''ಡಿಗೇರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಮುರಿಕಾಟಾ'' - ಈಜಿಪ್ಟ್, ಎರಿಟ್ರಿಯಾ, ಜಿಬೌಟಿ, ಸೊಮಾಲಿಯಾ, ಕೀನ್ಯಾ, ರುವಾಂಡಾ, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್, ಅರೇಬಿಯನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಆಗ್ನೇಯ ಚೀನಾ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ, ಸುಲಾವೆಸಿ ಮತ್ತು ಮಲುಕು * ''ಡಿಗೇರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ವರ್. ''ಪೇಟೆಂಟಿಪಿಲೋಸಾ'' {{small|C.C.Towns.}} - ದಕ್ಷಿಣ ಸೊಮಾಲಿಯಾ, ಪೂರ್ವ ಕೀನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೊಕೊಟ್ರಾ * ''ಡಿಗೆರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ಉಪಜಾತಿ. ''ಟ್ರೈನರ್ವಿಸ್'' {{small|C.C.Towns.}} – ಸುಡಾನ್‌ನಿಂದ ಟಾಂಜಾನಿಯಾದವರೆಗೆ ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆಫ್ರಿಕಾ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== 30-60 ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಇದರ ಎಳೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು [[ತರಕಾರಿ]]ಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವೆಡೆ ಕಾಲ್ನಡೆಗಳ ಮೇವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದರೆ ಭೇದಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮೂತ್ರ]]ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೂ ಮತ್ತು [[ಬೀಜ]]ಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಂಚಲಿ ಸೊಪ್ಪು}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸೊಪ್ಪುಗಳು]] cp3z9pw4ml2yfrez1vtbjh4s3ifz9p7 1435162 1435161 2026-10-31T09:41:04Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ತರಕಾರಿಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435162 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Digera_muricata_-_False_Amaranth_at_Theni.jpg |image_caption = ''Digera muricata'' in [[Tamil Nadu]], India |genus = Digera |parent_authority = [[Forssk.]] (1775) |species = muricata |authority = (L.) Mart. (1926) |subdivision_ranks = Subspecies and varieties |subdivision = *''Digera muricata'' var. ''macroptera'' {{small|C.C.Towns.}} *''Digera muricata'' subsp. ''muricata'' *''Digera muricata'' var. ''patentipilosa'' {{small|C.C.Towns.}} *''Digera muricata'' subsp. ''trinervis'' {{small|C.C.Towns.}} |subdivision_ref = <ref name = powo2>{{cite web |title=''Digera muricata'' (L.) Mart. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |website=[[Plants of the World Online]] |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=4 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404233545/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |url-status=live }}</ref> |synonyms = *''Eclotoripa'' {{small|Raf. (1837)}} *''Pseudodigera'' {{small|Chiov. (1936)}} *''Achyranthes muricata'' {{small|L. (1762)}} *''Amaranthus frutescens'' {{small|Dum.Cours. (1802), nom. illeg.}} *''Chamissoa muricata'' {{small|(L.) Spreng. (1824)}} *''Cladostachys muricata'' {{small|(L.) Moq. (1849)}} *''Desmochaeta muricata'' {{small|(L.) DC. (1813)}} |synonyms_ref = <ref name = powo1>{{cite web |title=''Digera'' Forssk. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1183-1 |website=Plants of the World Online |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=17 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417075646/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1183-1 |url-status=live }}</ref><ref name = powo2/> }} '''ಚೆಂಚಲಿ ಸೊಪ್ಪು''' - [[ಕೃಷಿ]] ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ, ಗೋಮಾಳಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಏಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಇಲ್ಲವೆ, ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯ. ==ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ== [[ಅಮರ್ಯಾಂತೇಸೀ]] ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಡೈಜೆರ ಮ್ಯೂರಿಕೇಟ (Digera muricata) ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.<ref name = powo2>{{cite web |title=''Digera muricata'' (L.) Mart. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |website=[[Plants of the World Online]] |access-date=4 April 2024 |language=en |archive-date=4 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404233545/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60279-1 |url-status=live }}</ref> ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಇದು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]] ಹಾಗೂ [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕ]]ಗಳ ಉಷ್ಣಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲವಾಸಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಬಂಗಾಳಿ]] ಹಾಗೂ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು. == ಉಪವಿಭಾಗಗಳು == ನಾಲ್ಕು ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: * ''ಡಿಗೆರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ವರ್. ''ಮ್ಯಾಕ್ರೋಪ್ಟೆರಾ'' {{small|C.C.Towns.}} – ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಮತ್ತು ಸೊಮಾಲಿಯಾದಿಂದ ಟಾಂಜಾನಿಯಾದವರೆಗೆ. * ''ಡಿಗೇರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ಉಪಜಾತಿ ''ಮುರಿಕಾಟಾ'' - ಈಜಿಪ್ಟ್, ಎರಿಟ್ರಿಯಾ, ಜಿಬೌಟಿ, ಸೊಮಾಲಿಯಾ, ಕೀನ್ಯಾ, ರುವಾಂಡಾ, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್, ಅರೇಬಿಯನ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಆಗ್ನೇಯ ಚೀನಾ, ಸುಮಾತ್ರಾ, ಜಾವಾ, ಸುಲಾವೆಸಿ ಮತ್ತು ಮಲುಕು * ''ಡಿಗೇರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ವರ್. ''ಪೇಟೆಂಟಿಪಿಲೋಸಾ'' {{small|C.C.Towns.}} - ದಕ್ಷಿಣ ಸೊಮಾಲಿಯಾ, ಪೂರ್ವ ಕೀನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೊಕೊಟ್ರಾ * ''ಡಿಗೆರಾ ಮುರಿಕಾಟಾ'' ಉಪಜಾತಿ. ''ಟ್ರೈನರ್ವಿಸ್'' {{small|C.C.Towns.}} – ಸುಡಾನ್‌ನಿಂದ ಟಾಂಜಾನಿಯಾದವರೆಗೆ ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆಫ್ರಿಕಾ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== 30-60 ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಇದರ ಎಳೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು [[ತರಕಾರಿ]]ಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವೆಡೆ ಕಾಲ್ನಡೆಗಳ ಮೇವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದರೆ ಭೇದಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮೂತ್ರ]]ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೂ ಮತ್ತು [[ಬೀಜ]]ಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಂಚಲಿ ಸೊಪ್ಪು}} [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸೊಪ್ಪುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು]] g9kk6cfxr7vtzv7iwobn2jeein236ax 3 188051 1435163 2026-10-31T09:45:32Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435163 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Ashwini Sarawad}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೧೫, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) iu3hu3ny5wym6ovu7ffhpov6qvg23gm 0 188052 1435164 2026-10-31T09:55:01Z Santhosh Goveas 102329 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] '''ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ''' ಪಾವ... 1435164 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] '''ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ''' ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== su8mvv6sekv507s2xt5g40znhk96w7o 1435165 1435164 2026-10-31T09:55:23Z Santhosh Goveas 102329 1435165 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] '''ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ''' ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== lqzhvs1jv8oddul34vbnqbinfqt3ear 1435166 1435165 2026-10-31T09:55:57Z Santhosh Goveas 102329 1435166 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== kthvewnmwjzl76nix0gdfsk23yjh37g 1435167 1435166 2026-10-31T09:56:11Z Santhosh Goveas 102329 1435167 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 201mrdxih0aksajzbzq9tzjr1gttbw4 1435168 1435167 2026-10-31T09:57:14Z Santhosh Goveas 102329 1435168 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== pflr7zf9cioo7oikqudnypqeu701ea9 1435169 1435168 2026-10-31T09:57:31Z Santhosh Goveas 102329 1435169 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 3o5sqe05ymbkdez0gag12djcd18x8jl 1435171 1435169 2026-10-31T09:58:24Z Santhosh Goveas 102329 1435171 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== gi7l913s5qtjyq662nkqkjqzfqp8ed4 1435172 1435171 2026-10-31T09:59:04Z Santhosh Goveas 102329 1435172 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== dkp8tufbbv7mg9kpc8qf52u8iwov79o 1435173 1435172 2026-10-31T09:59:23Z Santhosh Goveas 102329 1435173 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 1jqoynundcbccvf71pxwd7p3zk6cy2x 1435174 1435173 2026-10-31T09:59:42Z Santhosh Goveas 102329 1435174 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== qmloo4iy24jfq2jy2z24t44luduizd4 1435175 1435174 2026-10-31T10:00:07Z Santhosh Goveas 102329 1435175 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== apf0f1t4cdlbca574lkwxq3kfgy5umv 1435176 1435175 2026-10-31T10:00:30Z Santhosh Goveas 102329 1435176 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ [[ಭಾನುವಾರ]] ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== nmh71rfsjznq2hy3dv0cwuowfnk1918 1435178 1435176 2026-10-31T10:01:11Z Santhosh Goveas 102329 1435178 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ [[ಭಾನುವಾರ]] ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್, ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 7sss0hga4ei76t2rr5c00ahg3zgflwr 1435179 1435178 2026-10-31T10:01:33Z Santhosh Goveas 102329 1435179 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ [[ಭಾನುವಾರ]] ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ [[ಯು.ಟಿ.ಖಾದರ್|ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್]], ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 44sqpanmysf3dpw8qjlihsy6wo4pha6 1435180 1435179 2026-10-31T10:02:00Z Santhosh Goveas 102329 1435180 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ [[ಭಾನುವಾರ]] ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ [[ಚಟುವಟಿಕೆ]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ [[ಯು.ಟಿ.ಖಾದರ್|ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್]], ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== qngswlf2vcu93anhgam76xdc4z8kh5f 1435181 1435180 2026-10-31T10:02:56Z Santhosh Goveas 102329 1435181 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ [[ಭಾನುವಾರ]] ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ [[ಚಟುವಟಿಕೆ]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ [[ಯು.ಟಿ.ಖಾದರ್|ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್]], ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ [[ನಿರ್ಮಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== m2et9si9cs3fxg4vahi0vf3klljb7sx 1435182 1435181 2026-10-31T10:03:47Z Santhosh Goveas 102329 1435182 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ [[ಕೊಂಕಣಿ]]. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ [[ಭಾನುವಾರ]] ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ತೆಂಗಿನ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ [[ಚಟುವಟಿಕೆ]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ [[ಯು.ಟಿ.ಖಾದರ್|ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್]], ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ [[ನಿರ್ಮಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 0j6bf2o8do9e6vfbdnkl5dtr2xhihkq 1435183 1435182 2026-10-31T10:06:30Z Santhosh Goveas 102329 1435183 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ [[ಕೊಂಕಣಿ]]. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ [[ಭಾನುವಾರ]] ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. [[ತೆಂಗಿನ ಮರ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ [[ಚಟುವಟಿಕೆ]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ [[ಯು.ಟಿ.ಖಾದರ್|ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್]], ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ [[ನಿರ್ಮಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== fqm0i38z5uo3r6jpkzizn2tjcq2gg61 1435184 1435183 2026-10-31T10:06:58Z Santhosh Goveas 102329 1435184 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ [[ಕೊಂಕಣಿ]]. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ [[ಭಾನುವಾರ]] ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]]. [[ತೆಂಗಿನ ಮರ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ [[ಚಟುವಟಿಕೆ]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ [[ಯು.ಟಿ.ಖಾದರ್|ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್]], ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ ಸೇತುವೆಯ [[ನಿರ್ಮಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== tceis1x1fdl55x2etcsgcgxia8lfzra 1435185 1435184 2026-10-31T10:07:16Z Santhosh Goveas 102329 1435185 wikitext text/x-wiki {{Short description|Island in Mangalore, India}} {{Use dmy dates|date=April 2025}} {{Use Indian English|date=September 2018}} [[File:Bridge-From-Adyar-SideTo-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumbnail|ಪಾವೂರು ಉಲಿಯ ಸೇತುವೆ]] [[File:Dakshina-Kannada-Jilla-Parishath-Kiriya-Prathamika-Shalai-Pavoor-Uliya-Mangalore.jpg|thumb|ಪಾವೂರ್ ಉಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆ]] ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ [[ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ|ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿಯ ಒಂದು ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ 35 ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಿ [[ಶಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref>"Zilla panchayat to adopt Pavoor-Uliya". The Hindu. 29 July 2014.</ref> ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಸೇತುವೆಯು ದ್ವೀಪವನ್ನು ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದೋಣಿ ಪೈಲೇಟ್ಸ್ ಅನ್ನು [[ದ್ವೀಪ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು, [[ಅಂಗಡಿ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]] ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಲ್ಲ. ==ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ== ಉಲಿಯಾ ಎಂದರೆ "ಉಳಿದ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಭೂಮಿ". ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಮೊನಚಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್, ಒಂದು ಹಿಂದೂ [[ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ [[ಕೊಂಕಣಿ]]. ಫರಂಗಿಪೇಟೆಯ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರತಿ [[ಭಾನುವಾರ]] ಯೂಕರಿಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಹೆಸರು '''ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಜೀಸಸ್ ಚಾಪೆಲ್'''. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್|ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು [[ಕೃಷಿ]]. [[ತೆಂಗಿನ ಮರ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾವು ಮತ್ತು ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಇತರ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ [[ಚಟುವಟಿಕೆ]]ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಅಭಿವೃದ್ಧಿ== ಮಂಗಳವಾರ, ಜುಲೈ 29, 2014 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವ [[ಯು.ಟಿ.ಖಾದರ್|ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್]], ಪಾವೂರು-ಉಲಿಯಾ ಜನರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೇತಾಡುವ [[ಸೇತುವೆ]]ಯ [[ನಿರ್ಮಾಣ]]ಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು<ref>"Mangalore: Hanging bridge for Pavoor-Uliya sanctioned: U T Khadar". Daiji World. 29 July 2014.</ref> ಇದು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.<ref> Mendonsa, Kevin (23 April 2017). "Engg Students Try to Bridge Pavoor-Uliya Island to Mainland". The Times of India.</ref> ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ 3 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.<ref> "Pavoor Uliya gets hanging bridge". Deccan Herald. 29 July 2014.</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 59fmpj5aqf19piy9htyi7vhbfb4imlr 0 188053 1435177 2026-10-31T10:00:46Z Reema Jalihal 87461 ಹೊಸ ಪುಟ: {| class="infobox" style="float:right; clear:right; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background-color:#f8f9fa; font-size:90%; border-collapse:collapse;" |+ style="font-weight:bold; font-size:110%; padding:0.4em;" | ತೊಮಿಯೊಕಾ ರೇಷ್ಮೆ ಗಿರಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ತಾಣಗಳು<br /><small>(富岡製糸場と絹産業遺産群)</small> |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.4em;"... 1435177 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float:right; clear:right; width:22em; margin:0 0 1em 1em; border:1px solid #a2a9b1; background-color:#f8f9fa; font-size:90%; border-collapse:collapse;" |+ style="font-weight:bold; font-size:110%; padding:0.4em;" | ತೊಮಿಯೊಕಾ ರೇಷ್ಮೆ ಗಿರಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ತಾಣಗಳು<br /><small>(富岡製糸場と絹産業遺産群)</small> |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:0.4em;" | [[File:Tomioka Silk Mill East Cocoon Warehouse05.jpg|250px]]<br /><small>ತೊಮಿಯೊಕಾ ರೇಷ್ಮೆ ಗಿರಣಿಯ ಪೂರ್ವ ಕೋಶಾಗಾರ</small> |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | Tomioka Silk Mill and Related Sites |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಸ್ಥಳ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಗುನ್ಮಾ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್ |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಮಾನದಂಡ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ: (ii), (iv) |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರ್ಪಡೆ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ೨೦೧೪ |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಘಟಕಗಳು | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ನಾಲ್ಕು |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ಸ್ಥಾಪನೆ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ೧೮೭೨ |- ! scope="row" style="text-align:left; vertical-align:top; padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | ದೇಶ | style="padding:0.3em 0.5em; border-top:1px solid #a2a9b1;" | [[ಜಪಾನ್]] |} '''ತೊಮಿಯೊಕಾ ರೇಷ್ಮೆ ಗಿರಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ತಾಣಗಳು''' [[ಜಪಾನ್]] ದೇಶದ ಗುನ್ಮಾ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ, ಜಪಾನಿನ ಆಧುನಿಕ ರೇಷ್ಮೆ ಉದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ತಾಣಗಳ ಸಮೂಹ.<ref name="unesco">{{cite web |title=Tomioka Silk Mill and Related Sites |url=https://whc.unesco.org/en/list/1449 |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=2026-10-31}}</ref> ಇದನ್ನು ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="japanheritage">{{cite web |title=Former Tomioka Silk Mill |url=https://japanheritage.jp/gunma/heritage/former-tomioka-silk-mill |website=Japan Heritage Portal |access-date=2026-10-31}}</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಗಿರಣಿ ಜಪಾನ್ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="unesco"/> == ನಾಲ್ಕು ಘಟಕಗಳು == ಈ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ರೇಷ್ಮೆ ನೂಲು ತೆಗೆಯುವ ತೊಮಿಯೊಕಾ ಗಿರಣಿ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೋಶ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರವಾದ ತಾಜಿಮಾ ಯಾಹೇಯಿ ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳು ಸಾಕಣೆ ಫಾರ್ಮ್, ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಶಾಲೆಯಾದ ತಾಕಾಯಾಮಾ-ಶಾ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುವಿನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಶೀತದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅರಾಫುನೆ ಶೀತಲ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಿವೆ.<ref name="unesco"/><ref name="gunma">{{cite web |title=Tomioka Silk Mill and Related Sites |url=https://worldheritage.pref.gunma.jp/tomikinu/index.php/en/ |website=Gunma Prefecture World Heritage |access-date=2026-10-31}}</ref> ಮೆಯಿಜಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ (೧೮೬೮–೧೯೧೨) ವ್ಯಾಪಾರ ತೆರೆದ ನಂತರ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ರೇಷ್ಮೆಗೆ ಭಾರೀ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು; ತೊಮಿಯೊಕಾ ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳು ಸಾಕಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.<ref name="gunma"/> == ತೊಮಿಯೊಕಾ ರೇಷ್ಮೆ ಗಿರಣಿಯ ಇತಿಹಾಸ == ಮೆಯಿಜಿ ಸರ್ಕಾರ ೧೮೭೦ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಗಿರಣಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು; ನಿರ್ಮಾಣ ೧೮೭೧ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.<ref name="nippon">{{cite web |title=The World Heritage Tomioka Silk Mill: A Modern Factory with Japanese Flavor |url=https://www.nippon.com/en/guide-to-japan/gu900122/the-world-heritage-tomioka-silk-mill-a-modern-factory-with-japanese-flavor.html |website=Nippon.com |access-date=2026-10-31}}</ref> ಗಿರಣಿ ಮತ್ತು ಎರಡು ಕೋಶಾಗಾರಗಳು ೧೮೭೨ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದವು.<ref name="nippon"/><ref name="japanheritage"/> ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ರೇಷ್ಮೆ ನೂಲುವ ಕಾರ್ಖಾನೆ.<ref name="gltjp">{{cite web |title=Tomioka Silk Mill - Must-See, Access, Hours and Price |url=https://www.gltjp.com/en/directory/item/12143/ |website=GLTJP |access-date=2026-10-31}}</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ರೇಷ್ಮೆ ತಜ್ಞ ಪಾಲ್ ಬ್ರೂನಾ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದನು, ಫ್ರೆಂಚ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ನೀಲನಕ್ಷೆ ರಚಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಕಟ್ಟಿದರು.<ref name="japanheritage"/><ref name="nippon"/> [[File:Tomioka Silk Mill Main Building.JPG|thumb|ತೊಮಿಯೊಕಾ ರೇಷ್ಮೆ ಗಿರಣಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡ]] == ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ == ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಿದ ಗೋಡೆಗಳ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿವೆ; ಭಾರವನ್ನು ಮರದ ಕಂಬ–ತೊಲೆಗಳು ಹೊರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಜಾಗ ತುಂಬುತ್ತದೆ.<ref name="japanheritage"/> ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು; ಗಾಜಿನ ಕಿಟಕಿ ಮತ್ತು ಕೀಲುಗಳನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ತರಿಸಲಾಯಿತು; ಛಾವಣಿಗೆ ಜಪಾನಿನ ಹಂಚು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="nippon"/> ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜಪಾನಿ–ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಿಶ್ರ ಶೈಲಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.<ref name="unesco"/> ನೂಲುವ ಕಟ್ಟಡ ಸುಮಾರು ನೂರ ನಲವತ್ತು ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕೋಶಾಗಾರಗಳು ತಲಾ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿವೆ.<ref name="japanheritage"/><ref name="nippon"/> ಇಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೂರು ಫ್ರೆಂಚ್ ನೂಲುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="nippon"/> ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ನಿವಾಸ "ಬ್ರೂನಾ ಹೌಸ್", ಕೆಲಸಗಾರರ ವಸತಿಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನಿಂದ ಯಂತ್ರ ನಡೆಸಲು ಬಳಸಿದ ಹೊಗೆಗೂಡು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿವೆ.<ref name="japanguide">{{cite web |title=Tomioka Silk Mill - Tomioka Travel |url=https://www.japan-guide.com/e/e7417.html |website=Japan Guide |access-date=2026-10-31}}</ref> [[File:Inside Tomioka Silk Mill.JPG|thumb|left|ತೊಮಿಯೊಕಾ ರೇಷ್ಮೆ ಗಿರಣಿಯ ಒಳಭಾಗ]] == ಕೆಲಸಗಾರರು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಇತಿಹಾಸ == ಗಿರಣಿಯ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮಗಳಾದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಒದಾಕಾ ಯೂ ಅದರ ಮೊದಲ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿಯಾದಳು; ಇದು ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="gunma"/> ಸಮುರಾಯ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಇಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.<ref name="nippon"/> ಗಿರಣಿಯನ್ನು ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಮಿತ್ಸುಯಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾರಲಾಯಿತು, ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ ಹರಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಕಟಾಕುರಾ ರೇಷ್ಮೆ ನೂಲು ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು.<ref name="nippon"/> ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ೧೯೮೭ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು; ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಕಟಾಕುರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಅದನ್ನು ತೊಮಿಯೊಕಾ ನಗರಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡಿತು.<ref name="nippon"/> ೨೦೦೬ರ ಜುಲೈ ೫ರಂದು ಒಂಬತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳೆಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು; ೨೦೧೪ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೦ರಂದು ನೂಲುವ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಎರಡು ಕೋಶಾಗಾರಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಧಿಯ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯಿತು.<ref name="japanheritage"/> [[File:Tomioka Silk Mill Brunat Mansion (2).jpg|thumb|ಬ್ರೂನಾ ಹೌಸ್]] == ಸಂಬಂಧಿತ ತಾಣಗಳು == ತಾಜಿಮಾ ಯಾಹೇಯಿ (೧೮೨೨–೧೮೯೮) ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳು ಸಾಕಣೆಯ ಸುಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ಕೃಷಿಕ; ಅವನು ೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಗಾಳಿಯಾಡುವ ಎತ್ತರಿಸಿದ ಛಾವಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಮರುನಿರ್ಮಿಸಿದನು, ಅದು ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳು ಸಾಕಣೆ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಯಿತು.<ref name="gunma"/> ತಾಕಾಯಾಮಾ ಚೋಗೊರೋ (೧೮೩೦–೧೮೮೬) ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ತಾಕಾಯಾಮಾ-ಶಾ ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದನು; ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅವನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆಯ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಹಾಗೂ ಕೊರಿಯಾ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಲಿತರು.<ref name="gunma"/> ಅರಾಫುನೆ ಶೀತಲ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಭೂಕುಸಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬಂಡೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ ಹರಿದು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಸುಮಾರು ಐದು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಇದು ಜಪಾನಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಶೀತಲ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.<ref name="gunma"/> ಶೀತ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಮೊಟ್ಟೆ ಒಡೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref name="gunma"/> [[File:Tajima Yahei Sericulture Farm 1.jpg|thumb|left|ತಾಜಿಮಾ ಯಾಹೇಯಿ ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳು ಸಾಕಣೆ ಫಾರ್ಮ್]] == ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಾರಂಪರಿಕ ಮಹತ್ವ == ಈ ತಾಣ ಮಾನದಂಡ (ii) ಮತ್ತು (iv) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="unesco"/> ಫ್ರೆಂಚ್ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ರೇಷ್ಮೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಜಪಾನಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ ಆರಂಭಿಕ ಉದಾಹರಣೆ ಇದು, ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ರೇಷ್ಮೆಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಮಗ್ರ ನಿದರ್ಶನ.<ref name="unesco"/> ಈ ಸಮೂಹ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಉದ್ಯಮದ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಚ್ಚಾ ರೇಷ್ಮೆ ರಫ್ತುದಾರ ದೇಶವಾಗಲು ನೆರವಾಯಿತು.<ref name="unesco"/> ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ರೇಷ್ಮೆ ರಫ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="unesco"/> [[File:Takayama-sha Sericulture School 5.jpg|thumb|ತಾಕಾಯಾಮಾ-ಶಾ ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಶಾಲೆ]] == ಭೇಟಿ == ಜೋಶು-ತೊಮಿಯೊಕಾ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಜೋಶಿನ್ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ತಕಸಾಕಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತೈದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದು; ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಗಿರಣಿಗೆ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ನಡೆಯಬೇಕು.<ref name="japanguide"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> i3qa1v4o2ntigehgaa9k5oj0ccvokxv